Nga Gazeta Si – “Futja e euros është gurthemeli i fundit në integrimin e Bullgarisë në Bashkimin Evropian,” tha presidenti, por opinioni publik nuk është aq i bindur.

Bullgaria iu bashkua eurozonës më 1 Janar, duke u bërë anëtarja e 21-të e unionit monetar.

Euro zëvendësoi levin bullgar, me kursin përfundimtar të këmbimit të caktuar në 1 euro = 1,96 leva, që nga 31 Dhjetori.

Presidenti Rumen Radev tha në mesazhin e tij të Vitit të Ri: “Futja e euros është gurthemeli i fundit në integrimin e Bullgarisë në Bashkimin Evropian — një vend që e meritojmë me arritjet e kulturës sonë mijëvjeçare dhe kontributin qytetërues të vendit tonë.”

“Guvernatori i Bankës Qendrore të Bullgarisë”, Dimitar Radev, ka zënë një vend në tryezën e “Këshillit Drejtues të Bankës Qendrore Evropiane”.

“E mirëpres ngrohtësisht Bullgarinë në familjen e euros dhe guvernatorin Radev në tryezën e Këshillit Drejtues të BQE-së në Frankfurt,” tha presidentja e BQE-së, Christine Lagarde, në një deklaratë të enjten.

Qytetarët do të mund të paguajnë ende me leva për rreth 1muaj, por do të fillojnë të marrin kusurin në euro.

Deri më 30 Qershor, paratë e vjetra mund të këmbehen pa tarifë në banka dhe zyra postare, ndërsa në Bankën Qendrore të Bullgarisë kjo do të jetë e mundur pa afat kohor.

Megjithatë, opinioni publik mbetet i ndarë. Sipas një sondazhi të Eurobarometrit nga muaji Mars, 53% e 1.017 bullgarëve të anketuar ishin kundër anëtarësimit në Eurozonë, ndërsa 45% ishin pro.

Shumica gjithashtu mendonte se Bullgaria nuk ishte gati për të futur euro-n. Frika kryesore lidhej me “vendosjen abuzive të çmimeve gjatë periudhës së kalimit”.

Bullgaria iu bashkua Bashkimit Evropian më 1 Janar 2007. Në një sondazh zyrtar të BE-së nga muaji Maj, 58% e bullgarëve thanë se vendi ka përfituar nga anëtarësimi në BE.

The post Bullgaria adopton euro-n appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si – Ish-zëvendëspresidenti i Komisionit Evropian, Joaquin Almunia, ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara nuk janë më një aleat i Evropës, por janë shndërruar në një kundërshtar të hapur, duke fajësuar drejtpërdrejt presidentin amerikan Donald Trump për këtë ndryshim strategjik.

Në një intervistë për radion spanjolle “Cadena Ser”, Almunia tha se SHBA-ja ka kaluar nga një qëndrim pro-evropian në një politikë armiqësore ndaj Bashkimit Evropian.

“Kjo duhet të shqetësojë jo vetëm evropianët, por edhe vetë amerikanët,” theksoi ai.

Sipas Almunias, kërcënimi nuk vjen nga populli amerikan, por nga administrata e Trump-it, e cila – sipas tij – e konsideron BE-në si kundërshtarin kryesor strategjik, ndërsa presidentin rus, Vladimir Putin si një aleat.

Ai shprehu shqetësim të veçantë për dokumentin e fundit të Strategjisë së Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, i cili mbështet partitë populiste të ekstremit të djathtë në Evropë, të cilat Trump i quan “parti patriotike”.

Almunia përgëzoi kryeministrin portugez, Antonio Costa për reagimin e tij kritik ndaj këtij dokumenti, i cili pretendon se Evropa po përballet me “zhdukje civilizimi” për shkak të migracionit dhe rregulloreve të shumta.

“Aleatët nuk kërcënojnë të ndërhyjnë në zgjedhjet demokratike të njëri-tjetrit,” deklaroi Costa.

Në të njëjtën kohë, Almunia shprehu shqetësim të thellë për heshtjen e liderëve të tjerë evropianë, përfshirë presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, përballë këtij ndryshimi të politikës amerikane.

Ai kritikoi reagimin e Bashkimit Evropian ndaj genocidit në Gaza, duke e cilësuar atë si të paqartë dhe të p vendosur.

“Kur shohim shkelje të rënda të të drejtave themelore të njeriut, duhet të reagojmë me vendosmëri. Si evropianë, nuk mund të mbyllim sytë apo të gjejmë justifikime,” përfundoi Almunia.

The post ‘Fatkeqësisht, SHBA-ja është armiku ynë’ appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si – Zohran Mamdani është betuar si kryetari i ri i Bashkisë së Nju Jorkut, duke hyrë në histori si kryebashkiaku i parë mysliman i qytetit.

Ceremonia publike e inaugurimit do të transmetohet drejtpërdrejt dhe do të shikohet edhe në zona të organizuara përgjatë Broadway-t.

Kryebashkiaku i ri i Nju Jorkut u inaugurua zyrtarisht në një stacion metroje jashtë përdorimit, një ngjarje simbolike që e veçon këtë fillim mandati.

Socialisti demokrat u betua zyrtarisht në mesnatë në stacionin e vjetër të metrosë “Old City Hall”, i cili është i aksesueshëm vetëm disa herë në vit përmes tureve të organizuara.

Ai është gjithashtu personi i parë me origjinë nga Azia Jugore dhe i pari i lindur në Afrikë që bëhet kryetar i bashkisë së Nju Jorkut, pasi ka lindur në Ugandë.

Pas betimit tradicional dhe të thjeshtë, Mamdani do të mbajë një ceremoni festive gjatë pasdites.

Sipas ekipit të tij, zgjedhja e stacionit të metrosë simbolizon “angazhimin e tij ndaj punëtorëve që e mbajnë qytetin në funksion çdo ditë.”

Ai u betua përpara Prokurores së përgjithshme të Nju Jorkut, Letitia James.

Të pranishëm ishin bashkëshortja e tij, Rama Duwaji, anëtarë të familjes së ngushtë, përfshirë nënën, regjisoren e njohur Mira Nair, si dhe babain e tij, profesorin e Universitetit “Columbia”, Mahmood Mamdani.

34 vjeçari Mamdani, ish-anëtar i asamblesë shtetërore, fitoi zgjedhjet me një platformë të fortë kundër kostos së lartë të jetesës, duke premtuar ngrirje të qerave dhe transport publik falas me autobusë.

Ai nxiti një pjesëmarrje rekord prej më shumë se 2 milionë votuesish, duke marrë 50% të votave, gati 10 pikë përpara ish-guvernatorit demokrat të Nju Jorkut, Andrew Cuomo, i cili kandidoi si i pavarur, dhe shumë përpara republikanit, Curtis Sliwa.

Si qyteti më i populluar i SHBA-së, Nju Jorku ka rreth 8 milionë banorë.

Planet për inaugurimin publik gjatë ditës së Vitit të Ri përfshijnë një ceremoni në shkallët e “City Hall”, si dhe festën e parë ndonjëherë të inaugurimit të një kryetari bashkie, me muzikë dhe fjalime përpara rreth 4000 të ftuarve në “City Hall Plaza”.

Publiku do të ketë mundësinë të ndjekë transmetimin direkt të asaj që ekipi i Mamdanit e quan “Inaugurimi i një Epoke të Re”, në zona falas të vendosura përgjatë Broadway-t.

Komiteti i inaugurimit përfshin emra të njohur si shkrimtari Colson Whitehead, “youtube-rja” për fëmijë Ms Rachel, muzikanti Sonny Rollins, si dhe aktorët Luis Guzmán dhe Cynthia Nixon, kjo e fundit ish-kandidate për guvernatore të shtetit të Nju Jorkut.

Mamdani do të zhvendoset nga apartamenti i tij me një dhomë gjumi në Astoria në “Gracie Mansion”, rezidenca zyrtare e kryetarëve të bashkisë së Nju Jorkut në lagjen luksoze “Upper East Side”.

Ai nuk është kryebashkiaku i parë i qytetit i lidhur me socializmin demokratik, megjithëse David Dinkins nuk e theksoi shumë lidhjen e tij me Socialistët Demokratë të Amerikës (DSA) gjatë mandatit të tij nga 1990 deri më 1993.

The post Betohet kryetari i ri i Bashkisë së Nju Jorkut appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si – Enzo Maresca nuk është më trainer i Chelsea-t edhe pse klubi aktualisht ndodhet në vendin e 5-të në “Premier League”.

45-vjeçari italian largohet më pak se 6-të muaj pasi fitoi Kupën e Botës për Klube në fund të sezonit të parë në “Stamford Bridge”.

Blutë kanë fituar vetëm 1 nga 7-të ndeshjet e fundit në kampionat dhe morën vetëm 6-të pikë nga 6-të ndeshje në Dhjetor, duke mbetur 15 pikë pas kryesuesve të Arsenal.

Megjithatë, rezultatet janë vetëm një pjesë e historisë.

Maresca, kontrata e të cilit ishte e vlefshme deri në vitin 2029, kishte impresionuar figurat kyçe në “Stamford Bridge” – përfshirë drejtorët sportivë Paul Winstanley dhe Laurence Stewart, si dhe bashkëpronarin Behdad Eghbali – kur e udhëhoqi Chelsea-n drejt një vendi në “Big4” në kampionat, fitoi “UEFA Conference League” dhe Kupën e Botës për Klube sezonin e kaluar.

Megjithatë, suksesi u kthye shpejt në përplasje me drejtuesit. Maresca habiti edhe anëtarë të stafit të tij kur – pas fitores 2-0 ndaj Everton-it, e vetmja fitore e Chelsea-t në “Premier League” në Dhjetor – deklaroi se “shumë njerëz” ia kishin bërë ato “48 orët më të këqija” që nga ardhja e tij në klub.

Këto komente erdhën pa paralajmërim për stafin apo drejtuesit e lartë, të cilët do të kishin preferuar që diskutimet të mbeteshin private. Por tensionet kishin nisur prej muajsh.

Maresca kishte shpresuar të rrite profilin e tij pas sukseseve me Chelsea-n përmes angazhimeve jashtë klubit.

Ai planifikonte të botonte një libër, por iu bllokua kjo mundësi, dhe foli në “Il Festival dello Sport” – event në Itali i organizuar nga gazeta “La Gazzetta dello Sport” – pa lejen e klubit.

Ai gjithashtu bëri publik mospajtimin e tij me vendimin e klubit për të mos transferuar një qendër mbrojtës pas dëmtimit të Levi Colwill në ligamentin kruciat përpara fillimit të sezonit.

Drejtuesit argumentuan se një transferim i tillë mund të shtynte talentin e akademisë Josh Acheampong të kërkonte largimin, gjë që e detyroi Marescan të tërhiqej.

Ish-trajneri i Leicester-it ka ndërruar përfaqësuesin e tij – nga agjencia “Wasserman” te Jorge Mendes – dhe u përfol si pasardhës i mundshëm i Pep Guardiolës te Manchester City, diçka që Maresca e mohoi.

Për më tepër, ai shmangu gjithnjë e më shumë veshjen e kostumeve sportive të klubit, duke zgjedhur rroba personale.

Pas ndeshjes së tij të fundit me Chelsea-n (barazimi 2-2 me Bournemouth më 30 Dhjetor) – ndihmëstrajneri Willy Caballero tha se Maresca ishte i sëmurë për të kryer detyrimet mediatike, por kuptohet se mungesa e tij lidhej më shumë me reflektimin mbi hapat e ardhshëm.

U vu re gjithashtu se në një video 52-sekondëshe të publikuar nga Chelsea në rrjetet sociale në prag të Vitit të Ri, që përmblidhte vitin e klubit, nuk kishte asnjë gjurmë të Maresca-s.

Nga ana e tij, italiani besonte se presioni ndaj tij ishte i padrejtë duke pasur parasysh kushtet e vështira të punës dhe se ishte kaluar kufiri në përpjekjet për të ndikuar në përzgjedhjen e formacionit.

Edhe pse nuk ishte i zemëruar që po drejtonte një skuadër të re në moshë, ai mendonte se pritshmëritë e tifozëve duhej të menaxhoheshin më mirë, veçanërisht duke pasur parasysh dëmtimet e Colwill dhe sulmuesit Cole Palmer.

Chelsea fillimisht kishte planifikuar të vlerësonte situatën e tij në fund të sezonit nëse rezultatet përmirësoheshin, por pakënaqësia e Maresca-s ndikoi që ndarja të ndodhte më herët.

Çfarë e pret Chelsea-n?

Aktualisht, Blutë do të përballen me Manchester City-n të dielën pa trajner dhe nuk dihet kush do ti drejtojë stërvitjet deri atëherë.

Caballero, i cili u transferua nga Leicester së bashku me Maresca-n në vitin 2024, ka zëvendësuar italianin kur ky i fundit ka qenë i pezulluar dhe, pa një njoftim për të ardhmen e tij, ai mund të jetë një opsion i përkohshëm.

Chelsea ka qenë admirues i madhe i ish-trajnerit të Brighton, Roberto De Zerbi, i cili aktualisht është nën kontratë me Marsejën.

Klubi intervistoi trajnerin e Ipswich, Kieran McKenna dhe atë të Tottenham, Thomas Frank përpara se të firmoste me Maresca-n.

Gjithashtu, trajneri i Crystal Palace, Oliver Glasner dhe homologu i tij te Bournemouth, Andoni Iraola pritet të jenë në listën e kandidatëve.

The post Chelsea shkarkon Enzo Maresca-n appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si – Ka pasur shumë sportistë të jashtëzakonshëm, madje edhe në këtë shekull, për të mos folur për të gjithë historinë, por të jesh kapiten ekipi kërkon një personalitet të veçantë.

Në sport, kapiteni i ekipit përfaqëson shumë cilësi të ndryshme, por faktori kryesor që i bashkon të gjitha është udhëheqja.

Gjatë historisë kanë ekzistuar shumë kapitenë frymëzues. Që nga kapiteni i Afrikës së Jugut në regbi, Siya Kolisi, që fitoi dy Kupa Bote rradhazi, deri te liderë të futbollit si Diego Maradona dhe Franz Beckenbauer.

Më poshtë janë 10 udhëheqësit më të mëdhenj në historinë e sportit.

Kriteret e renditjes
– Trashëgimia: Sa të qëndrueshme janë (ose pritet të jenë) arritjet e tyre si kapitenë me kalimin e kohës
– Jetëgjatësia: Kohëzgjatja dhe ndikimi i rolit të tyre si kapiten
– Trofe dhe tituj: Çfarë kanë fituar dhe mënyra se si i kanë fituar

Tony Jacklin – Kapiten i “Europe Ryder Cup” 1983-1989

Bobby Moore – Kapiten i Anglisë në Botërorin e vitit 1966

Roy Keane – Kapiten i Manchester United: 1996-2003

Steve Waugh – Kapiten i Australisë në kriket: 1997-2004

Cafu – Kapiten i Brazilit në Botërorin e vitit 2002

Wayne Gretzky – Lojtari më i madh i të gjitha kohërave në hokejin në akull

Richie McCaw – Kapiten i Zelandës së Re në regbi: 2006-2015

Franz Beckenbauer – Kapiten i Gjermanisë Perëndimore në Botërorin e vitit 1974

Diego Maradona – Kapiten i Argjentinës dhe Napolit

Siya Kolisi – Prej vitit 2018 Kapiten i Afrikës së jugut në regbi

The post 10 Kapitenët më të Mëdhenj në Historinë e Sportit appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si – Ashtu sit e meshkujt edhe te femrat, ishin dy teniste që dalluan nga të tjerat.

Aryna Sabalenka dhe Coco Gauff fituan 2 turne “Grand Slam” (1 për secilën).

Ato ndanë 6 turne mes tyre (amerikania 2 më pak se rivalja e saj në krye të klasifikimit).

111 fitore të arritura nga Sabalenka dhe Gauff (e para 15 më shumë se rivalja përej Oqeanit).

Ndërsa fitoret mes kundërshtareve nga 10 vëndet e para ishin 25 (Sabalenka 5 më shumë se Gauff).

Turnetë “Master 1000” që u fituan nga Sabalenka ishin në Miami dhe Madrid, ndërsa Gauff triumfoi vetëm në Wuhan.

Por tenistja amerikane është vetëm e 4-ta në Botë gjatë vitit 2025 për numrin e turneve të fituar.

Përpara saj qëndrojnë Swiatek, Rybakina dhe Pegula që fituan 1 më pak se Sabalenka dhe 1 më shumë se Gauff.

The post Sabalenka – Gauff vendosën standartet në tenisin e femrave appeared first on Gazeta Si.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka deklaruar se një marrëveshje paqeje për t’i dhënë fund luftës me Rusinë është 90% e gatshme, duke theksuar se pjesa e mbetur e marrëveshjes do të vendosë fatin e Ukrainës dhe të gjithë Europës.

Fjalimi i tij i Vitit të Ri, që u përqendrua në rezistencën ndaj pushtimit të Moskës, përsëriti angazhimin e Ukrainës për një paqe që nuk nënkuptonte humbjen e territorit të saj.

Zelensky nënvizoi se, nëse Ukraina tërhiqet nga rajoni i Donbasit, kjo do të shënonte fundin për të, duke e bërë të pamundur një marrëveshje paqeje që përfshin dorëzimin e territorit. Ai kritikoi gjithashtu pozicionin e Rusisë që kërkon kontroll të plotë mbi Donbasin si një pengesë për arritjen e një marrëveshjeje të qëndrueshme.

Presidenti ukrainas ka kërkuar gjithashtu garanci të forta sigurie nga aleatët ndërkombëtarë, duke theksuar se vetëm një marrëveshje e plotë dhe e siguruar mund të parandalojë përshkallëzimin e luftës.

Në kontrast me fjalimin e Zelenskyt, presidenti rus Vladimir Putin ka mbajtur një fjalim më të shkurtër, duke u përqendruar te mbështetje e trupave ruse.

Ai ka theksuar nevojën për kujdes ndaj atyre që janë pjesë e “operacionit të posaçëm ushtarak”. Sipas Kremlinit, Rusia mund të rishikojë qëndrimin e saj mbi negociatat pas akuzave për përdorimin e dronëve ukrainas ndaj shtëpisë private të Putinit.

The post Zelensky: Marrëveshja e Paqes është 90% gati, 10% përcakton fatin e Ukrainës dhe Europës appeared first on Gazeta Si.

Vajrat e farave si kanola dhe vaji i lulediellit kanë tërhequr pretendime të diskutueshme në lidhje me efektet e dëmshme kohët e fundit. A ka ndonjë të vërtetë në to?

Mund të keni një shishe vaj luledielli ose vaj kanola të fshehur diku në një dollap kuzhine. Pavarësisht nëse gatuani me to apo i spërkatni mbi sallata, vajrat e farave janë të njohura në të gjithë botën.

Por këto vajra të thjeshtë farash janë bërë qendra e një debati të nxehtë në internet.

Në vitet e fundit, vajrat e farave janë bërë shënjestra e postimeve të panumërta në mediat sociale, me njerëz që pretendojnë se janë “toksike”, “helmuese” dhe, në fund të fundit, po dëmtojnë shëndetin tonë. Kritikët i kanë quajtur disa vajra farash ‘tetë të urryerit’, duke iu referuar tetë vajrave të njohur të farave, kanola, misri, fara pambuku, fara rrushi, soje, krunde orizi, luledielli dhe shafrani dhe i fajësojnë ato për shkaktimin e sëmundjeve të zemrës dhe diabetit të tipit 2.

Shumë nga kritikat e fundit ndaj vajrave të farërave përqendrohen në përmbajtjen e tyre të lartë të acideve yndyrore omega-6.

Acidet yndyrore Omega 6 janë acide yndyrore esenciale, që do të thotë se ne kemi nevojë për to, por nuk mund t’i prodhojmë vetë. Në vitet e fundit, disa shkencëtarë kanë argumentuar se omega 6 mund të shkaktojë inflamacion kronik (i cili mund të rrisë rrezikun e zhvillimit të sëmundjeve, duke përfshirë sëmundjet e zemrës dhe kancerin).

Por studimet e kontrolluara kanë zbuluar se acidet yndyrore omega-6 nuk e rrisin inflamacionin, thotë Dariush Mozaffarian, profesor dhe drejtor i Institutit të Mjekësisë Ushqimore në Universitetin Tufts në Massachusetts në SHBA.

“Hulumtimet e reja tregojnë se acidet yndyrore omega-6 krijojnë molekula unike natyrore, si lipoksinat, që kanë efekte të fuqishme anti-inflamatore në trup”, thotë Mozaffarian.

Hulumtimet e fundit kanë studiuar dietën dhe shëndetin e mbi 200,000 njerëzve në SHBA për rreth 30 vjet. Studiuesit zbuluan se njerëzit që konsumonin më shumë vajra bimorë (duke përfshirë vajrat e farërave) kishin më pak gjasa të vdisnin nga sëmundjet kardiovaskulare ose kanceri gjatë rrjedhës së studimit. Nga ana tjetër, ata që konsumonin më shumë gjalpë kishin më shumë gjasa të vdisnin gjatë së njëjtës periudhë.

Ekzistojnë studime të shumta vëzhguese që shqyrtojnë se si omega 6 ndikon në shëndetin e zemrës sonë – ku shkencëtarët shqyrtojnë të dhënat mbi dietën dhe shëndetin dhe gjejnë lidhje midis tyre.

Por disa studime vëzhguese mbështeten në rrëfimet e vetë njerëzve për atë që hanë, thotë Matti Marklund, profesor asistent i të ushqyerit në Shkollën e Shëndetit Publik Johns Hopkins Bloomberg në SHBA. Dhe kjo, shton ai, mund të jetë problematike.

Një mënyrë tjetër për të matur marrjen e omega 6 është matja e sasisë mesatare në përbërësit individualë në dietën e një personi. Megjithatë, shton Marklund, mund të jetë e vështirë të përkthehet ajo që njerëzit thonë se kanë ngrënë në sasi të caktuara.

Studime të shumta që hetojnë efektet e omega 6 në shëndetin tonë përqendrohen në acidin linoleik, një acid yndyror omega 6 që gjendet në sasi të larta në vajin e farës, i cili është gjetur se ul kolesterolin ‘e keq’ LDL në gjakun tonë.

Në një studim të vitit 2019, Marklund u përqendrua në nivelet e acideve yndyrore në gjakun e pjesëmarrësve nga rreth 30 studime vëzhguese, disa prej të cilave i ndoqën njerëzit deri në 30 vjet dhe shqyrtoi se sa prej tyre zhvilluan sëmundje kardiovaskulare dhe vdiqën prej tyre. Ai zbuloi se ata me nivelet më të larta të acidit linoleik në gjak kishin rrezikun më të ulët për të zhvilluar sëmundje kardiovaskulare.

Ka njëfarë konfuzioni në lidhje me omega 6 dhe shëndetin e zemrës, thotë Christopher Gardner, drejtor i studimeve të të ushqyerit në Qendrën Kërkimore për Parandalimin e Stanfordit në SHBA.

Kjo rrjedh pjesërisht nga roli i omega 6 në procesin e mpiksjes së gjakut, të cilin Gardner thotë se njerëzit gabimisht e shoqërojnë vetëm me goditjet në tru dhe atakun në zemër. Omega 3, thotë ai, tenton të jetë më hollues i gjakut.

“Nëse do të kishe një plagë në dorë, do të doje që ajo të mpiksej,” thotë ai. “Ke nevojë për ekuilibër.”

Ndërkohë, shkencëtarët arritën në përfundimin në një analizë të vitit 2019 të 30 studimeve se njerëzit me sasi më të larta të acidit linoleik në gjakun e tyre kishin 7% më pak gjasa të zhvillonin sëmundje të zemrës.

Vajrat e farave dhe raporti 3:6

Një tjetër akuzë e zakonshme që i drejtohet vajrave të farave është se ngrënia e tepërt e omega 6 krahasuar me omega 3 është e dëmshme.

Në botën perëndimore, acidet yndyrore omega-6 përbëjnë rreth 15% të marrjes sonë totale të energjisë. Raporti mesatar i omega 3 me omega 6 për një person mund të jetë deri në 50:1. Megjithatë, duhet të jetë më shumë si 4:1 për të zvogëluar rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare, sipas një studimi.

Një rishikim dhe meta-analizë e Organizatës Botërore të Shëndetësisë në vitin 2022 raportoi se një raport më i lartë i omega 6:3 ishte i lidhur me një rrezik më të madh të rënies njohëse dhe kolitit ulceroz, një sëmundje kronike inflamatore të zorrëve.

Nga ana tjetër, një raport më i lartë i omega 3:6 ishte i lidhur gjithashtu me një rrezik të reduktuar prej 26% të depresionit. Në përgjithësi, shkencëtarët e përfshirë në studimin e OBSH-së arritën në përfundimin se një konsum i lartë i acideve yndyrore omega 6 nga vajrat e farërave nuk ka gjasa të rrisë rrezikun e vdekjes dhe sëmundjeve – por thonë se nevojiten më shumë kërkime me cilësi të lartë.

Por ndërsa disa shkencëtarë argumentojnë se nuk duhet të keni shumë omega 6 krahasuar me omega 3, Marklund thotë se është më mirë të rrisni konsumin tuaj të omega 3 sesa të konsumoni më pak omega 6, pasi të dyja shoqërohen me përfitime shëndetësore.

Si përpunohen vajrat e farërave

Ndryshe nga vajrat e tjerë, vajrat e farërave nxirren nga farat e bimëve. Ka disa shqetësime se vajrat e farërave nxirren me hekzan, një kimikat i bërë nga nafta bruto, por deri më tani ka pak prova që sugjerojnë se ky proces mund të shkaktojë probleme.

Studiuesit kanë zbuluar së fundmi se omega 6 mund të nxisë rritjen e një lloji specifik të kancerit të gjirit.

Ndërsa disa prova sugjerojnë se heksani mund të lidhet me disa probleme shëndetësore, pasi nxirret, vaji deodorizohet dhe zbardhet për të hequr aditivët.

Vajrat e farave të shtypura në të ftohtë e shmangin plotësisht këtë proces, pasi përfshin shtrydhjen e farave për të nxjerrë vajin – por kjo rezulton në një produkt më të shtrenjtë.

A mund të nxisin vajrat e farave rritjen e tumorit?

Pavarësisht një bollëku kërkimesh që tregojnë përfitimet e mundshme që omega 6 mund të ketë për shëndetin tonë, studiuesit kanë zbuluar së fundmi se ky acid yndyror mund të nxisë rritjen e një lloji specifik të kancerit të gjirit. Gjetjet mund të kenë implikime edhe për ndikimin e konsumit të omega 6 në sëmundje të tjera.

Qelizat kancerogjene përdorin lëndë ushqyese si karburant për t’u rritur dhe shumëzuar, por deri më tani, ka pasur kërkime të kufizuara që shqyrtojnë rolin që luajnë acidet yndyrore omega 6.

Por një studim i publikuar në mars të këtij viti zbuloi një mekanizëm me anë të të cilit acidi linoleik, një acid yndyror omega 6, ndihmon qelizat kancerogjene të rriten dhe të shumohen tek pacientët me kancer të gjirit trefish negativ (TNBC). Ky është nënlloji më agresiv i sëmundjes dhe një që nuk i përgjigjet mirë terapive të synuara.

Cili vaj farash?

Disa vajra farash – siç është vaji i kanolës dhe vaji i sojës – janë studiuar më shumë se të tjerët, kështu që kanë një bazë provash më rigoroze.

“Secili prej tyre ofron një kombinim të ekuilibruar të yndyrnave të shëndetshme, duke përfshirë yndyrnat mono të pangopura, yndyrnat poli të pangopura omega-6 dhe yndyrnat poli të pangopura omega-3”, thotë Mozaffarian.

Vaji i kanolës, shton Mozaffarian, ka efekte të ngjashme anti-inflamatore dhe prodhon përmirësime më të mira në nivelet e kolesterolit në gjak sesa vaji i ullirit, i cili prej kohësh është cilësuar si më i shëndetshmi nga të gjithë vajrat.

“Farat janë një nga dhuratat më ushqyese të natyrës; një paketë yndyrnash të shëndetshme të dobishme”, thotë Mozaffarian.

Se diçka kaq mirë e studiuar brenda shkencës së të ushqyerit ka pasur një reagim kaq negativ ka qenë një burim konfuzioni për disa shkencëtarë. Por ky keqkuptim mund të vijë nga një “kombinim i gabuar i të vërtetave të pjesshme”, thotë Mozaffarian.

The post A janë vajrat e farave vërtet të dëmshëm? appeared first on Gazeta Si.

Faza e grupeve të Kupës së Kombeve të Afrikës ka përfunduar dhe tashmë janë mësuar 16 ekipet që kanë siguruar kualifikimin në raundin e 16-shes. Pas tre ndeshjeve, bilanci nxjerr në pah dominimin e Algjerisë dhe surprizën e madhe të Sudanit.

Ekipi më i mirë i fazës së parë ishte Algjeria e drejtuar nga trajneri Vladimir Petkoviç, e cila e mbylli Grupin E me rekord të përsosur, duke marrë 9 pikë nga 3 ndeshje dhe me një diferencë golash +6. E vetmja kombëtare tjetër që arriti maksimumin e pikëve ishte Nigeria, fituese e Grupit C.

Në grupet e tjera, Bregu i Fildishtë arriti të kualifikohej duke lënë pas Kamerunin, ndërsa Mozambiku dhe Sudani siguruan kalimin në fazën tjetër si dy nga ekipet më të mira të vendeve të treta.

Rasti më i veçantë i këtij edicioni është ai i Sudanit që arriti kualifikimin pavarësisht dy humbjeve pa shënuar asnjë gol dhe me një diferencë golash -4. Fitorja vendimtare erdhi ndaj Guinesë Ekuatoriale me rezultatin 1-0, falë një autogoli të mbrojtësit të Torinos, Saul Coco. Në mënyrë paradoksale, Sudani kalon në raundin e 16-shes pa asnjë lojtar që të ketë realizuar gol.

The post Kupa e Afrikës, një prej përfaqësueseve kualifikohet mes 16 më të mirave pa shënuar asnjë gol appeared first on Gazeta Si.

Si u ushqyem në 2025 ishte një udhëtim i çmendur, një kohë për të provuar shije të papritura, për të pirë kafe me matcha dhe shkume të ftohtë dhe për të zhytur gjithçka në salcë. Ndërsa shumë amerikanë shqetësoheshin për çmimin e mishit të viçit, të tjerë shpenzonin pa masë për biftekun më të shtrenjtë në botë, Wagyu. Në 2025-n mund të themi se arritëm kulmin e protesinës.

Duket se loja po ndryshon për 2026-n. Është koha për kujdes. Konsumatorët kërkojnë

cilësi, besueshmëri dhe kënaqësi të vogla të papritura. Luksi i qetë është fjala kyçe.

Për ta kuptuar këtë, çdo dhjetor konsultohemi  me një ushtri studiuesish tregu, ekzekutivësh kompanish ushqimore, publicistësh restorantesh dhe kuzhinierësh dhe analizojmë parashikimet e tyre për vitin e ardhshëm.

Ja disa nga parashikimet

“Koha për ushqimet e gjyshes”

Turshitë dhe ushqimet e fermentuara, së bashku me vazhdimin e trendit të bukës me maja, do të festohen për përfitimet specifike shëndetësore.

Jetojmë në një epokë të konsumit strategjik: pije proteinike, tase me ushqime super të fuqishme, superushqimesh dhe maksimizim metabolik, të gjitha të dizajnuara për të arritur qëllime të caktuara ushqimore. Parashikuesit presin që ky fokus të vazhdojë, por të fillojë të shfrytëzojë edhe lloje tradicionale gatimi.

Po flasim për ushqime të ngrohta dhe ngushëlluese që gjyshja juaj imagjinare do të kishte bërë, si buka me maja, mollët e thara, lakra turshi dhe perimet që ajo ka konservuar vetë. Disa e quajnë këtë “nona-stalgjia”.

“Ndjekësit po zhvendosen pak nga shkenca dhe po kthehen te ushqimet e plota, të përgatitura në larg nevojës për të matur çdo përbërës. ,” tha Melanie Bartelme nga kompania e kërkimit të tregut Mintel.

Tekstura

Shija dhe ushqimi i shëndetshëm janë arsyeja kryesore pse njerëzit pëlqejnë ushqime të caktuara, por tani edhe tekstura ka rëndësi. Ushqimet që janë të buta, kremoza dhe ato me teksturë “llastiku” si produktet xhelatinoze, po bëhen shumë të pëlqyera. Madje këto produkte “llastiku” që përtypen shumë, po bëhen më të preferuara se trendi “crunchy”, të forta jashtë dhe të buta brenda.

Përbërësi i Vitit: Uthulla

Ajo mund të jetë e fortë ose e butë, e shijuar ose e pjekur, dhe shërben si tonik shëndetësor dhe përbërës i shijshëm. Çfarë nuk ka për t’u dashur?

Cilësia dhe llojet e uthullës për kuzhinierët shtëpiakë do të vazhdojë të zgjerohet, dhe shefat po gjejnë mënyra të reja për ta përdorur, si spërkatja e uthullës së rigonit mbi biskota të ngrohta ose kombinimi i xhelit të verës së kuqe me perime të freskëta. Uthulla është thelbësore për ushqimin filipinas, që po bëhet gjithnjë e më popullor në SHBA. Bartenderat po e përdorin për kokteje pa alkool me karakter më të pasur. Kuzhinierët që mërziten nga salcat tradicionale po i japin më shumë shije me uthull. Përfituesit e shëndetit popullor përdorin uthull të papërpunuar dhe të pa-filtruar për të luftuar shumë sëmundje.

Frytet e Oborrit

Njerëzit po kërkojnë në oborrin e tyre për përbërës unikë. Çaji youpon, i bërë nga një bimë që rritet në jug-lindje, po promovohet si burimi i vetëm natyral i kafeinës pa tarifa në Amerikën e Veriut. Paëpaë po përdoret në soda dhe margarita. Juneberries, një lloj mjedre, po shfaqen në menu. Çmimet e mishit të lopës kanë rënë bashkë me kërkesën nga ndjekësit e dietës së mishit.

Kuzhina Couture

Shishet e bukura të vajit të ullirit ose kanaçet me peshk të konservuar përdoren si pjesë të bukura të dekorit. Koha të vendosni koleksionin tuaj të kanaçeve të kafesë nëpër shtëpi!

Ekspertët e quajnë këtë “kuzhina couture.”

“Konsumatorët kërkojnë produkte që reflektojnë jetën e tyre të brendshme, jo vetëm shijet,” tha Alon Chen, CEO i TasteWise. Ai shtoi se zgjedhjet e ushqimit  madje edhe enët ku vijnë  janë një mënyrë për të treguar se kush jeni.

Ndjeshmëri e Rritur

Në një botë obsesivisht të automatizuar dhe jashtë kontrollit, njerëzit duan të ndjejnë diçka reale. Si kundërpeshë, shefat dhe menaxherët e restoranteve do t’i kushtojnë më shumë vëmendje ngjyrës, aromës dhe dritës. Konsumatorët do të kërkojnë rituale si ceremoni çaji, përgatitje ushqimesh ku mund të marrin pjesë dhe ekskursione për të mbledhur midhje ose kërpudha.

Ky fokus rritet sidomos tek konsmatorët neurodivergjentë që mund të jenë të ndjeshëm ndaj aromave, ndriçimit, teksturës dhe tingullit të restorantit. “Kjo është një lëvizje nga përvoja e çuditshme tek përvoja me qëllim dhe një mundësi për përfshirje më të madhe për ata që zakonisht injorohen,” tha Joel Gregoire, drejtor asociativ për ushqim dhe pije në Mintel. Në disa restorante kjo do të thotë menu të shkruara qartë, vakte të personalizueshme dhe rezervimi i pjesës së restorantit për njerëzit që nuk mund të durojnë zhurmën ose dritën e fortë. Një bonus: kjo mund të sjellë restorante më të qeta për të gjithë.

Fjala e Vitit: Vlera

Nëse “përballueshmëria” ishte mantra e 2025, viti i ri mund të jetë: “vlera.”

Kërkimi i vlerës nuk ka të bëjë domosdoshmërisht me çmimin më të lirë. Parashikuesit e ushqimeve thonë se shumica do të jenë më të zgjedhur. Do të shpenzojnë për përvoja unike dhe ushqim cilësor nga kultura të ndryshme veçanërisht nga burime të qëndrueshme që mund t’u besojnë.

“Është ndjenja që dua të shpenzoj para, por jam pak nervoz, kështu që nëse shpenzoj dua të sigurohem që ia vlejti,” tha Freeman i AF & Co.

Shumë të pasurit do të vazhdojnë të shpenzojnë mijëra dollarë për një vakt, por për rregullat e fine-dining, menyja e arsyeshme me tre pjata do të ketë më shumë tërheqje se menuja e shtrenjtë me shumë pjata..

Për pjesën tjetër, cilësia do të ketë edhe më shumë rëndësi. Në një kohë kur shitjet e fast-food po bien dhe buxhetet e shtëpive janë të ngushta, është e lehtë të humbasësh klientët. “Çdo herë që shkojnë, duhet të jetë e njëjtë: e besueshme dhe e qëndrueshme,” tha Keith Albright, menaxher i lartë i njohurive për konsumatorët në Cargill. “Dhe duhet të përmbushë shijen.”

Mikpritje me Sasi të Vogla

Restorantet me më pak vende dhe shërbim më personal janë pjesë e dëshirës për prekje njerëzore.

Ata po kuptojnë vlerën e shërbimit të informuar dhe personal që ndihet i vërtetë, jo i shkruar. Për këtë arsye, disa shefa po zvogëlojnë shkallën.

“Restorantet më të vogla me menu të shkurtra, por me ambjent dhe shërbim të lartë, po rriten,” tha Phoebe Ng, publiciste nga Neë York.

Nuk bëhet fjalë për ekskluzivitet, por për të ofruar më shumë vëmendje mysafirëve dhe për të drejtuar një biznes në një shkallë të menaxhueshme. Fokusi do të jetë tek ajo që një konsulent i restoranteve e quajti “momentet e surprizës dhe kënaqësisë,” të udhëhequra nga një stil i ri shërbimi, i relaksuar dhe personal, por i bazuar në saktësi. Gjetja e këtyre kamarierëve mund të jetë sfidë, mes një brezi që preferon ekranet mbi bisedat live.

Disa parashikime të tjera:

Darkat solo (vetëm për një person) do të shihen si një formë kujdesi për veten, duke e konsideruar një darkë të qetë si një pushim spa.

Priten më shumë restorante me një vetëm një lloj ushqimi, si vetëm pula, tartat me vezë ose sanduiçet me steak.

Rolls me kanellë do të jenë kudo, duke kaluar nga ëmbëlsirat tek versionet e kripura.

Dhe së fundi, perimet e vitit: Lakra! Lakra konike e zier dhe kimchi shfaqeshin në shumë menu në 2024, por kjo perime e shëndetshme dhe e lirë pritet të bëhet shumë e popullarizuar ndërsa Amerika thellon dashurinë për lakrën/NYTimes

The post Çfarë do hamë në 2026-n? appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Që nga fillimi i historisë njerëzore, njerëzimi ka ndjekur një ide sa interesante aq edhe të paarritshme: t’i ikë kohës.

Nga ujërat e mrekullueshme të rinisë së përjetshme të rrëfyera në mitet e lashta, te alkimistët mesjetarë që kërkojnë eliksirin e jetës së gjatë, te letërsia moderne, obsesioni për të mos u plakur ka përshkuar shekujt si një konstante.

Në “Portreti i Dorian Gray”, Oscar Wilde i beson trillimit të një vërtet të pakëndshme: dëshira për të qëndruar i ri gjithmonë, vjen me një çmim, shpesh të paguar diku tjetër – në trup, në vetëdije, në realitet.

Studimi modern

Sot, ajo ëndërr e lashtë nuk shprehet më përmes magjisë apo portreteve të mallkuara, por përmes laboratorëve, algoritmeve, suplementeve, testeve gjenetike dhe premtimeve teknologjike.

Rinia e përjetshme nuk është më një mit, por një fjalë kyçe. Dhe nuk ka të bëjë vetëm me sipërmarrësit vizionarë apo gurutë e Silicon Valley.

Edhe figura të fuqisë globale kanë lënë të kuptohet, vitet e fundit, se të jetosh deri në 150 vjeç nuk është më fanta-shkencë, por një qëllim i besueshëm: udhëheqësit e Shteteve të Bashkuara, Rusisë dhe Kinës – Donald Trump, Vladimir Putin dhe Xi Jinping – e kanë bërë këtë, në forma të ndryshme, duke ushqyer një imagjinatë, në të cilën jetëgjatësia ekstreme bëhet një kufi i ri prestigji dhe kontrolli.

Si plakemi

Megjithatë, ndërsa debati publik nxehet rreth idesë së të jetuarit përgjithmonë, shkenca e shëndoshë po e zhvendos vëmendjen në një pyetje tjetër, ndoshta më të pakëndshme, por më realiste: si plakemi?

Në kërkim të përgjigjeve të bazuara në prova, vitet e fundit janë studiuar të ashtuquajturit super-moshë, njerëz të moshuar – zakonisht mbi 80 vjeç – të cilët dallohen, jo vetëm për jetëgjatësinë e tyre, por edhe për ruajtjen e funksionit të konsiderueshëm mendor dhe fizik krahasuar me bashkëmoshatarët e tyre.

“The Washington Post” raporton disa nga shembujt që kanë pushtuar titujt e gazetave. Në vitet e fundit, kardiologë, gerontologë dhe studiues në institucione të tilla, si Instituti i Kërkimeve “Scripps”, i kanë studiuar këta individë pikërisht për të kuptuar se sa shumë peshon gjenetika kundrejt mjedisit dhe sjelljeve gjatë gjithë jetës.

Gjetjet paraprake sugjerojnë se, ndërsa disa njerëz mund të kenë predispozita të favorshme, stili i jetës mbetet faktori më përcaktues.

“Sirenat” e mediave sociale

Mitet rreth jetëgjatësisë po rriten dhe po përhapen në mediat sociale. Sipas Eric Topol, kardiolog dhe studiues në Institutin e Kërkimeve “Scripps”, dezinformimi rreth jetëgjatësisë, inteligjencës artificiale dhe gjenetikës, pengon kuptimin e vërtetë shkencor dhe mund të gjenerojë iluzione të rreme tek publiku.

Topol thekson rëndësinë e informacionit të besueshëm dhe të kontekstualizuar bazuar në të dhëna klinike të forta, sepse vetëm në këtë mënyrë publiku mund të edukohet rreth strategjive realiste për plakjen e mirë.

Kjo lidhet me nevojën për të dalluar midis provave të forta dhe premtimeve të pabazuara, një parim që gjithashtu udhëheq kërkimin mbi super-plakësit.

Ushqyerja dhe dieta mesdhetare

Një nga shtyllat e stilit të jetesës së supermoshave është ushqyerja. Ndër shembujt e raportuar nga “Washington Post” është Marion Nestle, 89 vjeçe, një eksperte e njohur e të ushqyerit, e cila për vite me radhë ka përsëritur parimin e thjeshtë, por themelor të të ngrënit ushqim të vërtetë, të përpunuar minimalisht dhe kryesisht me bazë bimore.

Në mënyrë të ngjashme, jeta e Maria Branyas Morera, e cila vdiq në moshën 117 vjeçe në shëndet të mirë, ofron dëshmi të rëndësishme: në vitet e fundit të jetës së saj, ajo hëngri një dietë tipike mesdhetare, duke përfshirë kos natyral, peshk, vaj ulliri dhe fruta.

Sipas ekspertëve, nuk ishte vetëm lloji i dietës që bëri ndryshimin, por edhe qëndrueshmëria dhe thjeshtësia e këtyre zgjedhjeve të përditshme.

Stili i tyre i jetesës konfirmon vlefshmërinë e koncepteve ushqyese të konsoliduara shkencërisht: dietat e ekuilibruara, të pasura me perime, fibra dhe yndyrna “të mira”, me një reduktim të ushqimeve ultra të përpunuara, shoqërohen me performancë më të mirë metabolike dhe një rrezik më të ulët të sëmundjeve kronike.

Gjithmonë në lëvizje

Nëse ushqyerja është karburant, ushtrimet janë motori i shëndetit të mirë. Për “super-pleqtë”, si Emma Maria Mazzenga, 92 vjeçe, vrapimi i rregullt – dy ose tre herë në javë – është një rutinë që jo vetëm e mban trupin aktiv, por edhe forcon rezistencën psikologjike.

Dhe pastaj është Jeannie Rice, 77 vjeçe, një atlete amatore që vrapon deri në 70-75 milje në javë (100-120 kilometra), me një kapacitet aerobik të krahasueshëm me atë të një 25-vjeçari.

Shembulli i saj tregon se nuk është kurrë vonë për të filluar. Hulumtimet kanë treguar gjithashtu se ushtrimet – veçanërisht qëndrueshmëria muskulore dhe aktiviteti i rregullt aerobik – mund të jenë një nga ndërhyrjet e pakta me prova konkrete për ngadalësimin e plakjes biologjike.

Rëndësia e lidhjeve shoqërore

Të gjithë personat “super të moshuar”, të cituar theksojnë rëndësinë e lidhjeve shoqërore. Të qëndrosh i lidhur me miqtë, familjen dhe komunitetin nuk është vetëm një kënaqësi personale: disa studime tregojnë se izolimi shoqëror është një nga faktorët kryesorë të rrezikut për rënien njohëse dhe sëmundjet neurodegjenerative.

Maria Branyas Morera, për shembull, mbante kontakte të shpeshta shoqërore dhe ndërveprime të përditshme me ata përreth saj.

Jeannie Rice jo vetëm vraponte, por edhe dilte rregullisht me miqtë dhe merrte pjesë në aktivitete në grup.

Ndërveprimi shoqëror bëhet kështu një “vaksinë natyrale” kundër vetmisë dhe apatisë, gjendje që shpesh përshpejtojnë rënien e moshës së vjetër.

Kapërcimi i pengesave

Një tjetër karakteristikë e përsëritur e “super të moshuarve”, është aftësia e tyre për t’u rikuperuar pas sfidave.

Në kundërshtim me pikëpamjen e zakonshme se plakja është një rënie e ngadaltë, shumë të moshuar raportojnë se gjejnë energji të ripërtërirë pas ngjarjeve negative, të tilla si sëmundjet ose kufizimet fizike.

Kjo qëndrueshmëri është dokumentuar gjithashtu nga studimet që tregojnë se, me kushtet e duhura – gjumë të mjaftueshëm, mbështetje sociale dhe aktivitet fizik – shumë njerëz mbi 60 vjeç janë në gjendje të kthehen në nivele të habitshme të mirëqenies, duke u përmirësuar edhe pas periudhave të shëndetit të dobët.

Pikëpamja mendore, aq e rëndësishme sa ajo fizike

Së fundmi, qëndrimi mendor, del si një përbërës thelbësor. Si Liberman, 101 vjeçe, një tjetër shembull i raportuar nga “Washington Post”, shpjegon se optimizmi i saj nuk ishte vetëm një çudi emocionale, por një strategji jetësore.

Duke u përballur me një fëmijëri të vështirë, aksidente serioze dhe probleme shëndetësore, ajo gjithmonë mbante një pikëpamje pozitive për të ardhmen: “Nëse kam një ftohje, mendoj se do të përmirësohet. Nëse po kaloj një kohë të vështirë, mendoj se do të kalojë”.

Kjo prirje nuk duhet të ngatërrohet me mendimin pozitiv të thjeshtë dhe sipërfaqësor. Përkundrazi, është një aftësi e njohur në psikologjinë pozitive për të menaxhuar stresin, për të mbështetur përshtatjen dhe për të forcuar shëndetin mendor, të gjithë faktorë që – të kombinuar me të ushqyerit e shëndetshëm, ushtrimet dhe marrëdhëniet – kontribuojnë në një jetë të plotë edhe në pleqëri.

Përshtati: “Gazeta “Si”

The post Sekreti i jetëgjatësisë! Rregullat e atyre që plaken ‘pa u plakur’ (vërtet) appeared first on Gazeta Si.

Ka polemika në rritje mbi provat e fundit që sugjerojnë se një forcë misterioze e njohur si energji e errët mund të jetë duke ndryshuar në një mënyrë që sfidon kuptimin tonë aktual të kohës dhe hapësirës.

Një analizë nga një ekip i Koresë së Jugut ka lënë të kuptohet se, në vend që Universi të vazhdojë të zgjerohet, galaktikat mund të tërhiqen përsëri nga graviteti, duke përfunduar në atë që astronomët e quajnë një “Përplasje e Madhe”.

Shkencëtarët e përfshirë besojnë se mund të jenë në prag të një prej zbulimeve më të mëdha në astronomi.

Astronomë të tjerë i kanë vënë në dyshim këto gjetje, por këta kritikë nuk kanë qenë në gjendje t’i hedhin poshtë plotësisht pohimet e ekipit të Koresë së Jugut.

Çfarë është energjia e errët?

Më parë, astronomët mendonin se zgjerimi i Universit, i cili filloi me Big Beng rreth 13.8 miliardë vjet më parë, duhet të ngadalësohej gradualisht për shkak të gravitetit.

Më pas, në vitin 1998 u zbuluan prova për energjinë e errët si një forcë që përshpejtonte zgjerimin e Universit. Studimet e yjeve shumë të ndritshëm që shpërthenin, të quajtur supernova, treguan se në vend që të ngadalësoheshin, galaktikat e largëta në fakt po përshpejtoheshin duke u larguar nga njëra-tjetra.

Disa teori sugjeruan se ky Univers gjithnjë e më i përshpejtuar mund t’i përhapte fillimisht yjet aq larg njëri-tjetrit saqë pothuajse asgjë nuk do të ishte e dukshme në qiellin e natës dhe, më tronditëse, përfundimisht mund të copëtonte edhe vetë atomet.

Polemika filloi në mars me rezultate të papritura nga një instrument në një teleskop në shkretëtirën e Arizonës i quajtur Instrumenti Spektroskopik i Energjisë së Errët (Desi).

Desi u ndërtua për të zbuluar më shumë rreth energjisë së errët. Ai gjurmoi përshpejtimin e miliona galaktikave me detaje të shkëlqyera, por astronomët nuk prisnin rezultatet që doli.

Të dhënat linin të kuptohej se përshpejtimi i galaktikave kishte ndryshuar me kalimin e kohës, diçka që nuk ishte në përputhje me pamjen standarde, sipas Prof Ofer Lahav të University College London, i cili është i përfshirë në projektin Desi.

“Tani me këtë energji të errët në ndryshim që shkon lart e poshtë, përsëri, na duhet një mekanizëm i ri. Dhe kjo mund të jetë një tronditje për të gjithë fizikën,” thotë ai.

Pastaj në nëntor, Shoqëria Mbretërore Astronomike (RAS) publikoi një hulumtim nga një ekip i Koresë së Jugut që duket se mbështet pikëpamjen se çuditshmëria e energjisë së errët është edhe më e çuditshme.

Prof Young Ëook Lee i Universitetit Yonsei në Seul dhe ekipi i tij u rikthyen te lloji i të dhënave të supernovës që zbuluan për herë të parë energjinë e errët 27 vjet më parë. Në vend që t’i trajtonin këto shpërthime yjore si të një shkëlqimi standard, ata i përshtatën për moshat e galaktikave nga të cilat vinin dhe përcaktuan se sa të ndritshme ishin në të vërtetë supernovat.

Kjo përshtatje tregoi se jo vetëm që energjia e errët kishte ndryshuar me kalimin e kohës, por, çuditërisht, se përshpejtimi po ngadalësohej.

“Fati i Universit do të ndryshojë”, thotë Prof Lee për BBC News në mënyrë të prerë.

“Nëse energjia e errët nuk është konstante dhe po dobësohet, kjo do të ndryshojë të gjithë paradigmën e kozmologjisë moderne.”

Nëse, siç sugjerojnë rezultatet e Prof Lee, forca që po i largon galaktikat nga njëra-tjetra – energjia e errët – po dobësohet, atëherë një mundësi është që ajo të bëhet aq e dobët sa graviteti të fillojë t’i tërheqë galaktikat përsëri së bashku.

“Në vend që të përfundojë me një Çarje të Madhe, një Përplasje e Madhe është tani një mundësi. Cili rezultat fiton, varet nga natyra e vërtetë e energjisë së errët, për të cilën ende nuk e dimë përgjigjen,” thotë Prof Lee.

The post Energjia e errët është bërë edhe më e çuditshme dhe pse Universi mund të përfundojë në një ‘Përplasje të Madhe’ appeared first on Gazeta Si.

Të dhënat nga grupet kryesore të hoteleve, agjencitë e udhëtimit dhe parashikuesit e trendeve në botë sugjerojnë se viti 2026 do të jetë viti i arratisjeve të qeta, itinerareve të formuara nga algoritmet, tërheqjeve ultra të personalizuara dhe një kthimi në udhëtime më të ngadalta dhe më të qëllimshme.

Analistët e numrave dhe agjencitë e udhëtimit kanë mbledhur të dhënat e tyre gjatë muajve të fundit për të vlerësuar se ku mendojnë se po shkon industria e udhëtimeve. Nga “coolcations”, një trend që u shfaq disa vite më parë për t’u bërë një nga fjalët e vitit në Fjalorin Collins deri te “flashpacking”, një term i përdorur për të treguar udhëtime luksoze me çanta shpine, trendet vjetore të udhëtimit kanë tendencë të vijnë me një fjalë të çuditshme dhe pothuajse gjithmonë pasqyrojnë se si jetojmë, ose si duam të jetojmë.

Këto janë trendet kryesore në horizont për vitin 2026.

1. Qetësia mbi gjithçka

Një trend do të dominojë vitin e ardhshëm: “quietcations”. E quajtur edhe Hushpitality, kjo lëvizje përqendrohet në rehatinë, heshtjen dhe gjetjen e një mënyre për t’i shpëtuar streseve të jetës moderne. Me kulturën tonë digjitale gjithmonë aktive që përplaset me një listë të pafundme ngjarjesh globale që na arrijnë në kohë reale, nuk është çudi që shumë prej nesh po kërkojnë të shkëputen. Hector Hughes, bashkëthemelues i Unplugged, një seri kabinash digjitale detoksifikimi në Mbretërinë e Bashkuar, ka parë trendin të marrë formë.

“Kur filluam për herë të parë Unplugged në vitin 2020, detoksifikimi digjital dhe jeta analoge ishin pothuajse të padëgjuara,” thotë ai. “Tani, mbi gjysma e mysafirëve tanë përmendin lodhjen e tepërt dhe ekranin si motivimin e tyre kryesor për rezervim.”

2. Inteligjenca Artificiale do marrë drejtimin e planifikimit

Padyshim që do të shohim më shumë Inteligjencë Artificiale të endur në udhëtime në vitin 2026. Sipas hulumtimeve, një numër gjithnjë e në rritje i turistëve tashmë po përdorin Inteligjencën Artificiale gjeneruese për planifikim dhe rezervim. Me ‘lojtarë’ të mëdhenj si Expedia dhe Booking.com që integrojnë mjete të tilla si ChatGPT, po bëhet më e lehtë se kurrë për robotët të planifikojnë pushimet tuaja për ju. Kështu, teknologjia po heq në heshtje pjesën më të madhe të administrimit që dikur përcaktonte një udhëtim.

Por rritja e Inteligjencës Artificiale vjen me ndërlikime. Ekspertët paralajmërojnë se rekomandimet algoritmike mund të nxisin mbiturizmin, duke i drejtuar udhëtarët në të njëjtat destinacione të pakta. Është gjithashtu pas një numri në rritje të mashtrimeve të udhëtimit, kështu që ia vlen t’i përdorni këto mjete me kujdes.

Specialistja e trendeve kulturore, Jasmine Bina, CEO e Concept Bureau, thotë se Gjenerata e Inteligjencës Artificiale po ndryshon mënyrën se si shprehen dëshirat tona, por jo arsyen pse udhëtojmë në radhë të parë.

“Mund të dëshironi të udhëtoni në një vendpushim për t’u shëruar nga lodhja, por tani në vend që thjesht të kërkoni vendpushime në TikTok, do të përdorni ChatGPT për të kuptuar së pari se çfarë lloj specifik lodhjeje keni, ndaj cilave ritualeve ose inputeve shqisore reagoni dhe cili destinacion pasqyron më së miri gjendjen tuaj të brendshme”, thotë ajo.

3. Besimi mbi zgjedhjen

Quajeni lodhje nga vendimet, përtaci ose emocionin e të lejuarit që dikush tjetër të marrë vendime: ka një rritje të qartë të përvojave të udhëtimit ku mysafiri nuk ka nevojë të marrë asnjë vendim.

Në Ishujt Faroe, zgjedhja po hiqet në emër të qëndrueshmërisë përmes iniciativës së tyre të re të makinave vetë-naviguese; ndërsa në pjesë të tjera të botës, po përdoret për të ndihmuar në krijimin e pushimeve vërtet çlodhëse dhe relaksuese. Në Mendoza, Argjentinë, agjenci kanë lançuar një opsion udhëtimi misterioz të projektuar për të eliminuar stresin e rezervimit dhe për të krijuar surpriza të kuruara për mysafirët; ndërsa në industrinë e kroçerave, kroçerat misterioze, ku pasagjerët hipin në anije pa e ditur itinerarin, po bëhen gjithnjë e më popullore.

4. Shumë rrugë me makina

Sipas Raportit të Trendeve 2026, do të shijojmë udhëtimet me makinë në vitin 2026. Ai vëren se hashtagu #RoadTrip ka grumbulluar më shumë se 5.9 milionë njerëz në nivel global, ndërsa udhëtarët rizbulojnë tërheqjen e rrugës së hapur.

Por, ndërsa specialisti i pushimeve me makinë, HunterMoss, po e riimagjinon udhëtimin klasik me makinë si një përvojë luksoze – duke kombinuar ngrënien me yje Michelin me ndalesa të kuruara në stilin e jetës – shumë udhëtarë po zgjedhin të ngasin makinën për një arsye shumë të ndryshme: koston. Sipas hulumtimit, 60% e britanikëve thonë se do të ngasin makinën në një destinacion për të kursyer para.

Milena Nikolova, drejtoreshë e sjelljes në BehaviorSMART, e cila specializohet në të kuptuarit se si dhe pse udhëtojmë, e sheh bumin e udhëtimeve me makinë si një aromë të dallueshme amerikane.

“Natyra e marrëdhënies njeri-makinë në Amerikën e Veriut dhe Europë është shumë e ndryshme”, thotë ajo, “duke u dhënë atyre një qëndrim të ndryshëm ndaj ngasjes për argëtim”.

5. Do ketë udhëtime ultra të personalizuara

Kanë ikur ditët e rezervimit të të njëjtit udhëtim si të gjithë të tjerët: industria e udhëtimeve po lëviz drejt hiper individualitetit në një shkallë të gjerë. Ture të specializuara kanë dalë për të shërbyer faza dhe situata specifike të jetës gjatë viteve të fundit, nga divorci dhe pikëllimi deri te periudhat e menopauzës, ndarjet dhe madje edhe udhëtimet me interes të veçantë si pushimet e sporteve me raketa dhe turet e entuziastëve të insekteve.

Për ekspertët, ky ndryshim pasqyron mënyrën se si e përjetojmë kohën tani.

6. Njerëzit nuk do zgjedhin vendet që zgjedhin të gjithë

“Gjithnjë e më shumë udhëtarë tanë, veçanërisht ato anti-Instagram, po largohen nga vendet e mbipopulluara që rrallë përputhen me imazhin e tyre të filtruar dhe të pastër online”, thotë Nick Pulley, themelues i operatorit turistik Selective Asia. Rezultati është se destinacionet jashtë rrjetit janë në rritje, me interes në rritje në vende si Toledo në Spanjë, Brandenburg në Gjermani dhe, për më aventurierët, Iraku. Në Mbretërinë e Bashkuar, tendenca po i largon njerëzit nga qarqet kryesore turistike si Cotsëolds dhe Cornëall drejt zonave më pak të vizituara si Northumberland, Uells dhe Somerset, sipas një raporti.

Hulumtimet identifikojnë gjithashtu një rritje të udhëtimeve të udhëhequra nga kurioziteti, duke vënë në dukje se turistët në veçanti po kërkojnë rritje personale dhe eksplorim, madje edhe në kurriz të punës. Ekziston një oreks në rritje për aventurë, qoftë kjo kërkimi i shtëpive autentike në Nepal, vizita në zona më pak të njohura të Italisë apo thjesht çdo rajoni të nën-populluar.

7. Kultura mbi hedonizmin

I nxitur pjesërisht nga “#BookTok”, udhëtimet letrare pritet të vazhdojnë të rriten në vitin 2026, së bashku me trendin e tij simotër: “set-jetting” (udhëtime të frymëzuara nga TV dhe filmat). Hotelet në të gjithë botën, madje edhe në destinacione më të njohura për jetën e tyre të natës, po përfshihen në këtë aktivitet. Nga Ibiza në Madrid, klientët e hoteleve mund të presin gjithçka, nga libra të rrallë dhe tërheqje leximi deri te bibliotekat pranë pishinave.

Disa destinacione pritet të hyjnë në listën e bestseller-ave vitin e ardhshëm: Cornëall, ku aktualisht po xhirohet seriali i ri televiziv Harry Potter; Yorkshire Moors, sfondi i filmit të ardhshëm Ëuthering Heights të Emerald Fennell; dhe Greqia, falë adaptimit të Odisesë nga Christopher Nolan.

Ekspertët e shohin këtë trend si një formë moderne arratisjeje.

“Në kohë ndryshimesh të shpejta ose krizash, ne i drejtohemi letërsisë për të eksploruar si frikërat ashtu edhe dëshirat tona. Kjo është arsyeja pse letërsia fantastike u rrit në vitet 1930 dhe 1940, kur bota ishte në luftë. Fantashkenca u bë popullore në vitet 1960, gjatë garës hapësinore dhe epokës së kundërkulturës; dhe letërsia mitike dhe spekulative po rritet tani, ndërsa përpiqemi t’i japim kuptim rënies dhe rilindjes së sistemeve të vjetra. Udhëtimi letrar të ndihmon të zhytesh edhe më thellë në letërsi, si mendërisht ashtu edhe fizikisht”, thonë ekspertët.

The post Shtatë trendet e udhëtimit që do të përcaktojnë vitin 2026 appeared first on Gazeta Si.

Një 29-vjeçar është arrestuar nga policia në qytetin e Laçit i akuzuar për armëmbajtje pa leje.

I riu me iniciale S. K., u kap në flagrancë teksa gjatë kontrolleve policore iu gjet në banesë dhe iu sekuestrua 1 armë zjarri automatik me krehër dhe fishekë dhe 1 palë doreza.

29-vjeçari me iniciale S. K., akuzohet për veprat penale “Mbajtja pa leje dhe prodhimi i armëve, armëve shpërthyese dhe i municionit”, ndërsa sendet e kundërligjshme u sekuestruan me cilësinë e provës materiale.

The post Mbante në banesë armë e municion luftarak, arrestohet 29-vjeçari në Laç appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Lindja e fëmijës së parë në Vitin e Ri ka pasur gjithmonë një peshë simbolike në kultura dhe shoqëri të ndryshme anembanë botës. Në shumë vende, ky moment shihet si shenjë se si do të ecë viti që sapo ka nisur. Veçanërisht, kur fëmija i parë që lind është vajzë, traditat popullore dhe interpretimet shpirtërore i japin këtij fakti një kuptim të veçantë.

Në traditën popullore ballkanike, lindja e një vajze në minutat e para të Vitit të Ri konsiderohet shenjë paqjeje, harmonie dhe bereqeti. Thuhet se një vit që nis me lindjen e një vajze do të jetë më i qetë, me mirëkuptim në familje dhe mbarësi në jetën shoqërore. Këto besime nuk janë rregulla, por pjesë e trashëgimisë kulturore që brez pas brezi është ruajtur si simbol shprese.

Edhe në vende të tjera të botës, fëmija i parë i Vitit të Ri shpesh quhet “fëmija i fatit” ose “New Year Baby”. Në Europë dhe Amerikën e Veriut, lindja në ditën e parë të vitit përmendet shpesh si lajm pozitiv, që përfaqëson fillime të reja dhe optimizëm.

Në kulturat aziatike, vajza lidhet me ekuilibrin, butësinë dhe energjinë jetësore, ndërsa lindja në Vitin e Ri shihet si një ogur i mirë për komunitetin.

Nga këndvështrimi fetar, pothuajse të gjitha besimet e mëdha e shohin fëmijën si dhuratë hyjnore, pa dallim gjinie. Në Islam, vajza konsiderohet mëshirë dhe bekim, ndërsa edukimi i saj me dashuri vlerësohet shpirtërisht. Në Krishtërim, fëmija simbolizon jetën e re dhe shpresën, ndërsa figura e gruas dhe vajzës lidhet me paqen dhe dashurinë, ndërsa Hinduizmi e lidh vajzën me energjinë hyjnore dhe begatinë. Budizmi, nga ana tjetër, e sheh lindjen e një vajze si një mundësi të re për zhvillim shpirtëror dhe dhembshuri.

Megjithatë, pavarësisht besimeve popullore apo interpretimeve fetare, një gjë mbetet e përbashkët në të gjitha kulturat: çdo fëmijë që vjen në jetë është gëzim, shpresë dhe fillim i ri. Lindja e një vajze në Vitin e Ri sot shihet gjithnjë e më shumë edhe si simbol i forcës, dinjitetit dhe rolit të rëndësishëm të gruas në shoqëri.

Në një botë që ndryshon me shpejtësi, këto besime mbeten më shumë si shenja simbolike, por vazhdojnë të na kujtojnë vlerën universale të jetës dhe shpresën që çdo vit i ri sjell me vete.

The post Kur fëmija i parë i Vitit të Ri është vajzë pritet bereqet dhe një vit i qetë appeared first on Gazeta Si.

Nga Annabel Iwegbue- Nëse do më kishin thënë se 2025-a do të na sillte surpriza të tilla si Taylor Swift që do të zyrtarizonte fejesën e saj përmes një postimi në Instagram, Coldplay që aksidentalisht do të zbulonte një aferë të një CEO-je të njohur përmes kisscam dhe Katy Perry të lumtur në lidhje me ish-Kryeministrin kanadez Justin Trudeau, do të kisha ngritur vetullat, por nuk do ta kisha hedhur poshtë idenë. Sepse, pas gjithë viteve të mia si njohës i kulturës pop, një e vërtetë mbetet e pandryshuar: në Hollywood gjithmonë duhet të presësh të papriturën.

Dhe ky parim duket se do të vazhdojë të mbizotërojë edhe në 2026. Yjet e rinj do të shndërrohen nga të panjohur në figura të dashura nga publiku në një kohë të shkurtër, çiftet më të çuditshme do të shfaqen papritmas dhe filma që shumë nuk i prisnin do të dominojnë ekranet. Parashikimet për vitin e ardhshëm sjellin një kombinim surprizash romantike, rikthimesh muzikore dhe projekte të reja kreative që pritet të ndezin industrinë e argëtimit.

Një nga parashikimet më të mëdha që ka tërhequr vëmendjen është fejesa e mundshme e Taylor Swift dhe Travis Kelce, e cila pritet të mbahet më 13 qershor 2026, data që bie të shtunën dhe përkon me numrin e preferuar të Swift, 13. Ky kombinim i datës dhe numrit duket si një zgjedhje simbolike dhe e qartë për fansat e saj, duke treguar se dita e dasmës mund të jetë më shumë se një ngjarje e zakonshme; ajo mund të bëhet një moment i paharrueshëm në botën e kulturës pop.

Në muzikë, Phoebe Bridgers pritet të publikojë albumin e saj të tretë solo gjatë gjysmës së dytë të vitit. Pas dy vitesh që nga publikimi i albumit The Record me grupin boygenius dhe gati gjashtë vitesh që nga debutimi i saj me Punisher, fansat e saj mezi presin të rikthehet me tingujt dhe tekstet karakteristike që e bëjnë të dallueshme. Në një tjetër segment të muzikës, pritet rikthimi i Harry Styles, ndërkohë që BTS dhe Blackpink pritet të rikthehen me projekte të mëdha që do të kapin vëmendjen globale.

Në skenën romantike të Hollywood-it, parashikimet tregojnë disa çifte befasuese. Timmy dhe Kylie pritet të fejohen, ndërsa Zendaya dhe Tom Holland mund të martohen vitin e ardhshëm. Sabrina Carpenter pritet të fillojë një lidhje me një lojtar të NBA-së, ndërsa Jennifer Lopez dhe Ben Affleck mund të rikthehen bashkë, duke surprizuar të gjithë fansat e tyre. Madje, parashikohet edhe një rikthim i papritur i Disney, ndoshta një bashkim i çuditshëm dhe emocionues mes yjeve të dikurshëm si Miley dhe Selena, duke sjellë nostalgji dhe gëzim tek publiku i ri dhe i vjetër njëkohësisht.

Në fushën e bizneseve kreative dhe kozmetikës, Zara Larsson mund të nënshkruajë një bashkëpunim me një markë të madhe kozmetike si MAC, pas suksesit të saj në rikthimin e stilit glam Y2K. Ndërkohë, Lindsay Lohan pritet të lançojë një linjë të re për kujdesin e lëkurës, duke e shndërruar emrin e saj në një markë që bashkon stilin dhe trendet e reja të bukurisë. Ariana Grande mund të shfaqë një marrëdhënie të re që do të bëhet lajm gjatë pranverës, duke shtuar dramë dhe emocione për mediat dhe fansat e saj.

Beyoncé gjithashtu pritet të sjellë albumin e saj të ri Act III, me temë rock & roll, duke përfshirë bashkëpunime të mundshme me Jack White, Paramore, Lenny Kravitz dhe Olivia Rodrigo. Koha duket e përshtatshme, një mundësi ideale për të promovuar projektin e saj të ri dhe për të rikthyer audiencën tek muzika e saj në një mënyrë spektakolare.

Ndërkohë, disa lidhje më të çuditshme dhe të paparashikueshme mund të shfaqen gjithashtu. Connor Storrie nga Heated Rivalry pritet të lidhet me një yll të njohur të Hollywood-it, ndërsa disa nga lidhjet më të pazakonta mund të shkaktojnë debat dhe vëmendje në rrjetet sociale. Dhe ndërsa Hollywood-i vazhdon të surprizojë, një gjë është e sigurt: 2026-a do të jetë një vit i mbushur me dashuri, muzikë, rikthime të mëdha dhe projekte që do të mbeten të paharrueshme, duke treguar edhe një herë se në botën e yjeve, gjithmonë duhet të presësh të papriturën.

Burimi: Cosmopolitan

The post Nga rikthimi i Beyonce-s te martesa e Tom Holland me Zendaya/ Ngjarjet që priten në 2026-ën appeared first on Gazeta Si.

Viti i ri është një kohë kur shumë njerëz përpiqen të fillojnë zakone të mira dhe të angazhohen për përmirësimin e shëndetit dhe mirëqenies.

Por vendimet, sado të mira që mund të jenë, mund të bëhen shpejt të frikshme me të gjitha këshillat dhe ndonjëherë informacionet kontradiktore që ju vijnë nga lajmet, reklamuesit, ndikuesit, miqtë dhe madje edhe politikanët.

Por nuk duhet të jenë të tilla dhe ekspertët kryesisht thonë që gjithçka është më e thjeshtë.

Ndërsa vjen viti 2026, çfarë mund të humbisni, çfarë duhet t’i kushtoni vëmendje dhe si të merrni informacion të besueshëm kur përballeni në mënyrë të pashmangshme me pretendime më konfuze vitin e ardhshëm.

Proteinat dhe fibrat janë të rëndësishme, por ndoshta nuk keni nevojë të paguani më shumë

Kur bëhet fjalë për dietën tuaj, ekspertët thonë se shumica e njerëzve mund ta anashkalojnë shtimin e dietës. Nëse hani mjaftueshëm, ndoshta po merrni proteina të mjaftueshme dhe nuk keni nevojë për produkte që premtojnë ndonjë nxitje të madhe.

Është e vërtetë që shumë njerëz mund të përfitojnë nga më shumë fibra në dietat e tyre. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë kundër tendencave ekstreme të “konsumimit maksimal të fibrave” dhe në vend të kësaj rekomandojnë marrjen e fibrave nga ushqime të plota si frutat, perimet, fasulet dhe drithërat e plota.

Një rutinë e mirë për kujdesin e lëkurës nuk është e shtrenjtë ose e komplikuar

Ajo rutinë për kujdesin e lëkurës me 20 hapa dhe serumi prej 200 eurosh që ju shiti TikTok-u?

Dermatologët këmbëngulin se nuk keni nevojë për të. Qëndroni larg kremrave që kushtojnë dhe në vend të kësaj lyejeni me një krem ​​të mirë mbrojtës nga dielli, thonë ata.

Dhe i njëjti rregull për thjeshtësi vlen edhe për atë dush njëorësh “gjithçka”. Dushet më të mira janë të thjeshta dhe të shkurtra, thonë dermatologët, nuk kërkohet “pastrim i dyfishtë”. Dhe kjo është gjithashtu shumë më mirë për mjedisin!

Ka shumë mënyra të thjeshta për ta bërë atë stërvitje

Nëse palestra dhe të gjitha pajisjet e saj ju duken frikësuese, mund ta hiqni dorë nga ideja se keni nevojë për materiale shtesë për një stërvitje të mirë. Këtë vit, fokusi është përsëri në stërvitjet pa shumë detaje, me peshën e trupit, të cilat mund t’i bëni praktikisht kudo, veçanërisht në rehatinë e shtëpisë tuaj.

Kini kujdes nga trendet dhe trajtimet e mirëqenies- ato shpesh janë shumë të mira për të qenë të vërteta.

Edhe nëse mendoni se ka të ngjarë të pini shumë alkool këto ditë, ndihma është afër. Mjekët thonë se mund të bëni pa “terapi intravenoze”, e cila ka vitamina që mund t’i merrni më lehtë dhe më lirë në formë pilule. Por nuk ka gjasa që të keni nevojë për suplemente nëse keni një dietë të ekuilibruar.

E njëjta gjë vlen edhe për produktet e fokusuara në “mirëqenie”, si kompletet e testimit të mikrobiomës që gjenerojnë informacione mbi të cilat mjekët nuk mund të veprojnë në të vërtetë. Dhe nëse nuk keni diabet, ka pak prova që ju nevojitet një monitor i vazhdueshëm i glukozës.

Për të përmirësuar shëndetin tuaj, kthehuni te bazat

Ideja e një pilule, produkti ose rutine për të gjitha sëmundjet mund të jetë joshëse. Por shkenca tashmë di shumë se si të përmirësohet shëndeti mendor dhe fizik, dhe ato janë të provuara dhe të vërteta:

Pavarësisht nëse jeni në qytet apo në fshat, ecni më shumë. Hulumtimet tregojnë se ecja është e shkëlqyer për shëndetin fizik dhe mendor. Është aq e mirë për ju, sa mjekët po u përshkruajnë pacientëve të tyre kohë në natyrë.

Merrni hapa për të kontrolluar disa metrika shëndetësore, si presioni i lartë i gjakut, i cili shpesh nuk diagnostikohet dhe dihet se shkakton një sërë problemesh shëndetësore në të ardhmen. Jepini përparësi gjumit të mjaftueshëm dhe sigurohuni që edhe familja juaj ta bëjë këtë. Mos hani vetëm siç duhet, hani më ngadalë.

Kujdesuni edhe për mendjen tuaj. Vendosni kufij më të mirë me teknologjinë tuaj dhe rifitoni e rikualifikoni hapësirën tuaj të vëmendjes. Ndërtoni rrjetet tuaja sociale dhe investoni në të gjitha format e dashurisë për njerëzit përreth jush.

Këto ndryshime në stilin e jetës nuk ju bëjnë të ndiheni më mirë vetëm në moment. Hulumtimet tregojnë se ato ndikojnë në jetën tuaj për vitet që vijnë, duke ulur rrezikun e demencës dhe shumë problemeve të tjera shëndetësore.

Nuk dini kujt t’i besoni? Filloni me mjekun tuaj

Mund të jetë e vështirë të dini se kë të dëgjoni për shëndetin tuaj, përballë historive personale bindëse në mediat sociale nga njerëz që betohen se diçka ka funksionuar për ta, ose marketingut dhe reklamave të zgjuara nga kompani që ju trembin ose premtojnë një zgjidhje të lehtë.

Edhe pse sistemi mjekësor nuk është perfekt, mjeku juaj mbetet personi më i mirë për të folur rreth parandalimit, shqetësimeve shëndetësore dhe trajtimeve të mundshme.

The post Cilat këshilla shëndetësore ia vlen të ndiqen në vitin 2026 appeared first on Gazeta Si.

Vende anembanë botës kanë mirëpritur Vitin e Ri ndërsa mesnata ra nga një zonë kohore në tjetrën.

Ishulli i Kiritimati, një ishull në kombin e largët të Paqësoritu bë vendi i parë që hyri në vitin 2026. Një turist atje tha për BBC  se e shënoi atë “në një plazh pa satelitë, pa shenja jete njerëzore, errësirë ​​të plotë dhe gaforre të panumërta”.

Në vende të tjera Viti i Ri u mirëprit mes duartrokitjeve dhe përqafimeve.

The post Në foto: Si u prit Viti i Ri në të gjithë botën appeared first on Gazeta Si.

Një shpërthim ka ndodhur në orët e para të nisjes së vitit 2026 në Crans-Montana në Zvicër, ndërsa po zhvilloheshin festimet e vitit të ri. Fillimisht shpërthimi ka ndodhur në një bar dhe më pas ka rënë zjarr. Policia tregon se disa persona kanë humbur jetën ndërsa ka edhe të plagosur.

Sipas burimeve policore dhe spitalore, bilanci paraprak flet për rreth 40 persona të vdekur dhe afërsisht 100 të plagosur, shumica me djegie të rënda. 

Shpërthimi ndodhi rreth orës 01:30, në një bar të quajtur Le Constellation.

Shkaku i ngjarjes ende nuk dihet.

Crans-Montana është një qytet luksoz resorti skish i vendosur në zemër të Alpeve Zvicerane, afërsisht dy orë larg kryeqytetit zviceran të Bernës.

The post Zvicër/ Shpërthim në një qendër për ski ku po festohej Viti i Ri, rreth 40 të vdekur appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Një aksident i rëndë me pasojë tre viktima ka ndodhur mëngjesin e sotëm në aksin rrugor Gjirokastër–Tepelenë, në vendin e quajtur Bypass. Si pasojë e përplasjes së dy automjeteve, një mjet tip Volksëagen, ku udhëtonin K. M., 24 vjeç, dhe A. R., 28 vjeç, të dy kanë humbur jetën nga plagët e marra.

Në aksident është përfshirë edhe një mjet tip Mercedes Benz, ku udhëtonin M. D., 26 vjeç, i cili ka ndërruar jetë në vendngjarje, si dhe A. D., 20 vjeçe, e cila është transportuar drejt Spitalit të Traumës në Tiranë për ndihmë më të specializuar. Ajo ndodhet jashtë rrezikut për jetën.

The post Aksident tragjik në Gjirokastër, humbin jetën 3 të rinj, plagoset 20-vjeçarja appeared first on Gazeta Si.