
Kosova, ndryshe nga vendet e tjera të rajonit si Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Serbia, Mali i Zi dhe Bosnje e Hercegovina, ende nuk është bërë anëtare e Konferencës Evropiane të Ministrave të Transportit e quajtur CEMT, çka konsiderohet se kufizon mundësitë e transportuesve me mallra të vendit tonë në shtetet anëtare të Bashkimit Evropian.
CEMT, është një marrëveshje multilaterale e cila i mundëson kompanive transportin e mallrave në vendet evropiane drejt një destinacioni të caktuar apo kalimin transit nëpër një apo më shumë shtete anëtare të CEMT-it.
Kjo certifikatë ndryshe, njihet edhe si leje kalimi-ndërkombëtar dhe ka rëndësi të veçantë edhe për mbrojtjen e ambientit.
Nga Shoqata e Transportit tĂ« Mallrave tĂ« KosovĂ«s thonĂ« se anĂ«tarĂ«simi nĂ« licencĂ«n CEMT do tâua lehtĂ«sonte transportin dhe do tĂ« ulte kostot e operimit. NdĂ«rkaq, Oda Ekonomike e KosovĂ«s (OEK) e vlerĂ«son si shumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m anĂ«tarĂ«simin e vendit nĂ« çdo organizatĂ« ndĂ«rkombĂ«tare, pĂ«rfshirĂ« edhe CEMT-in.
Kurse, nga Ministria e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës (MMPHI) për KosovaPress thonë se janë në bashkëpunim të ngushtë me Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe Diasporës (MPJD) dhe po lobojnë përmes kanaleve diplomatike tek vendet mike për të siguruar përkrahjen e nevojshme.
Qëllimi, sipas tyre, është që pas dorëzimit të aplikimit zyrtar, Kosova të ketë votat e mjaftueshme për anëtarësim në CEMT.
CEMT, ndër të tjera lëshon leje ndërkombëtare për transportin rrugor të mallrave. Konferenca Evropiane e Ministrave të Transportit (e njohur gjithashtu si Forumi Ndërkombëtar i Transportit) është një organizatë ndërkombëtare e përqendruar në politikat dhe infrastrukturën e transportit, veçanërisht përmes lejeve shumëpalëshe CEMT që lehtësojnë transportin ndërkufitar të mallrave në Evropë.
Shembull, me lejen CEMT mund të lejohet transporti i mallrave me rrugë ndërmjet vendeve anëtare pa pasur nevojë për autorizime të veçanta për çdo udhëtim, çka lehtëson transportin ndërkufitar të mallrave, duke e bërë atë edhe më efikas.
Kryetari i ShoqatĂ«s sĂ« Transportit tĂ« Mallrave tĂ« KosovĂ«s, Muhamet Thaçi, thotĂ« se Kosova Ă«shtĂ« dashur tĂ« jetĂ« prej kohĂ«sh anĂ«tare e CEMT-it, pasi kjo do tâi vendoste transportuesit kosovarĂ« nĂ« pozitĂ« tĂ« barabartĂ« me ata tĂ« rajonit dhe tĂ« EvropĂ«s.
Ai thekson se shoqata që ai drejton do të angazhohet për këtë proces në bashkëpunim me Qeverinë e Kosovës.
Sipas Thaçit, anëtarësimi në CEMT do të kishte ndikim të drejtpërdrejtë në lehtësimin e punës së transportuesve, duke mundësuar qarkullim më të shpejtë të mallrave dhe zvogëlim të kostove të transportit.
Ai shton se, përmes kësaj leje, kompanitë vendore do të kishin mundësi të kryejnë transport në destinacione të ndryshme në Evropë, pa pengesa administrative që aktualisht i ngadalësojnë.
"Kosova është dashur të jetë anëtare e CEMT-it. Duhet të bëhet patjetër për arsye se të bëhemi të barabartë transportuesit e Kosovës me ata të rajonit dhe të Evropës. Ne si shoqatë do të angazhohemi rreth anëtarësimit, në bashkëpunim me Qeverinë e Kosovës. Sa i përket [anëtarësimit] në CEMT, do të na lehtësonte punët e transportit në Evropë dhe Rajon pasi të gjitha vendet që na rrethojnë janë të anëtarësuara në CEMT. Pastaj, mund të bëjmë transport, të shkarkojmë ne vende dhe destinacione të ndryshme në Evropë dhe gjetiu...[Anëtarësimi në CEMT do të ndikonte] në shpejtësinë e transportit që mund ta bëjë në vendet e caktuara dhe kur të lehtësohet, lehtësohen edhe shpenzimet për transport", thotë Thaçi.
Ndërkaq, kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës (OEK), Lulzim Rafuna thotë se anëtarësimi i Kosovës në CEMT dhe në organizata të tjera ndërkombëtare është thelbësor për përmbushjen e standardeve dhe përshtatjen me zhvillimet e reja globale.
Ai thekson se transportuesit kosovarë përballen me pengesa të shumta burokratike që u pamundësojnë depërtimin në tregjet rajonale, ndërsa sipas tij, kompanitë e huaja po marrin tregun.
Sipas Rafunes, përveç anëtarësimeve ndërkombëtare, nevojiten edhe reforma të brendshme në Ministrinë e Infrastrukturës për të fuqizuar sektorin e transportit.
"ĂshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme shumĂ«. Ădo anĂ«tarĂ«sim nĂ« çdo organizatĂ« ndĂ«rkombĂ«tare do t'i ndihmojĂ« KosovĂ«s pĂ«r t'i plotĂ«suar standardet, por edhe pĂ«r tĂ« qenĂ« nĂ« trend me zhvillimet dhe ndryshimet e fundit. Ne jemi duke jetuar nĂ« njĂ« kohĂ« ku ndryshimet bĂ«hen brenda ditĂ«s, sidomos tani pas InteligjencĂ«s Artificiale. Ădo anĂ«tarĂ«sim nĂ« çdo organizatĂ« ndĂ«rkombĂ«tare, nĂ« çdo konferencĂ«, marrĂ«veshje Ă«shtĂ« i mirĂ«seardhur pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« ndryshimin...Si OdĂ« Ekonomike kemi themeluar ShoqatĂ«n e Transportit pĂ«r arsye se ka shumĂ« pengesa qĂ« kanĂ« transportuesit tanĂ«.
Nuk e tregun jo vetĂ«m KosovĂ«, por nĂ« rajonin hiç se hiç nuk kanĂ« mundur tĂ« depĂ«rtojnĂ«, por sidomos nĂ« KosovĂ«, pĂ«r shkak tĂ« pengesave, burokracisĂ«, dokumenteve tĂ« panevojshme qĂ« i kanĂ«, nuk kanĂ« mundĂ«si qĂ« tĂ« zgjerohen. Dhe mĂ« pas vijnĂ« na e marrin tregun kompanitĂ« serbe, kompanitĂ« turke, maqedone e kĂ«shtu me radhĂ«...KompanitĂ« tona nuk mund tĂ« jenĂ« prezentĂ« nĂ« asnjĂ« vend tĂ« rajonit. Ne duhet tĂ« anĂ«tarĂ«sohemi nĂ« çdo organizatĂ«, çdo konferencĂ«, por duhet tĂ« bĂ«jmĂ« ndryshime dhe reforma tĂ« brendshme brenda MinistrisĂ« sĂ« InfrastrukturĂ«s pĂ«r t'ia mundĂ«suar transportit tonĂ« qĂ« tĂ« zhvillohet si degĂ«â, thekson Rafuna.
Lidhur me anĂ«tarĂ«simin nĂ« CEMT, Ministria e Mjedisit, Planifikimit HapĂ«sinor dhe InfrastrukturĂ«s nĂ« njĂ« pĂ«rgjigje me shkrim pĂ«r KosovaPress thonĂ« se kanĂ« parashtruar kĂ«rkesĂ«n zyrtare tek MPJD-ja dhe po ndjekin hapat proceduralĂ« pĂ«r tâu bĂ«rĂ« anĂ«tare e kĂ«tij mekanizmi ndĂ«rkombĂ«tar.
MMPHI-ja thekson se koordinimi i ngushtë me MPJD-në është i domosdoshëm për të përgatitur aplikimin formal.
Po ashtu, siç thonë nga kjo ministri, po lobojnë përmes kanaleve diplomatike dhe takimeve bilaterale me vendet anëtare për të siguruar përkrahjen maksimale.
âMMPHI-ja ka parashtruar kĂ«rkesĂ«n zyrtare tek MPJD pĂ«r tĂ« proceduar tutje kĂ«rkesĂ«n tonĂ« pĂ«r anĂ«tarĂ«sim nĂ« ECMT, megjithatĂ« duhet tĂ« kemi parasysh faktin se pĂ«r tâu anĂ«tarĂ«suar zyrtarisht nĂ« kĂ«tĂ« mekanizĂ«m duhet ndjekur disa hapa proceduralĂ« paraprak pĂ«r tĂ« arritur deri tek parashtrimi i kĂ«rkesĂ«s formale tek ky mekanizĂ«m. MMPHI-ja Ă«shtĂ« nĂ« koordinim tĂ« ngushtĂ« me MPJD-nĂ« pĂ«r veprimet qĂ« duhet ndjekur nĂ« raport me kĂ«rkesĂ«n pĂ«r anĂ«tarĂ«sim. NĂ« kĂ«tĂ« kuptim duhet cekur faktin se jemi duke lobuar pĂ«rmes kanaleve diplomatike tek vendet mike qĂ« janĂ« anĂ«tare nĂ« kĂ«tĂ« mekanizĂ«m, po ashtu edhe nĂ« takimet bilaterale qĂ« kemi nĂ« kuadĂ«r tĂ« komisioneve teknike tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta me vendet respektive pĂ«r zbatimin dhe mbikĂ«qyrjen e marrĂ«veshjeve bilaterale, pĂ«r tĂ« arritur pĂ«rkrahjen maksimale tĂ« vendeve anĂ«tare, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« sapo tĂ« dorĂ«zohet zyrtarisht aplikimi tek sekretariati i ECMT-sĂ«, tĂ« kemi votat e mjaftueshme pĂ«r pranim, respektivisht anĂ«tarĂ«simâ, thonĂ« nga MMPHI-ja pĂ«rmes emailit nĂ« pĂ«rgjigjen e tyre.
NjĂ« listĂ« jo pĂ«rfundimtare e shteteve anĂ«tare nĂ« CEMT pĂ«rfshinĂ« ShqipĂ«rinĂ«, MaqedoninĂ« e Veriut, Malin e Zi, Bosnje dhe HercegovinĂ«n, SerbinĂ«, KroacinĂ«, SlloveninĂ«, GreqinĂ«, ItalinĂ«, AustrinĂ«, GjermaninĂ«, FrancĂ«n, ZvicrĂ«n, HungarinĂ«, BullgarinĂ«, RumaninĂ«, PoloninĂ«, ĂekinĂ«, SllovakinĂ«, TurqinĂ«, MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar (Britania), SpanjĂ«n, PortugalinĂ«, DanimarkĂ«n, SuedinĂ«, FinlandĂ«n, NorvegjinĂ«, HolandĂ«n, BelgjikĂ«n, Luksemburgun e shumĂ« shtete tĂ« tjera botĂ«rore.