❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

MollĂ«t europiane tĂ« ndotura me ‘kokteje pesticidesh’

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

13 vende europiane po shesin mollĂ« nĂ« tregje dhe supermarkete me njĂ« bollĂ«k shqetĂ«sues mbetjesh pesticidesh, tĂ« njohura zakonisht si “kokteje pesticidesh”, sipas njĂ« raporti tĂ« ri qĂ« i kĂ«rkon Bashkimit Europian tĂ« rregullojĂ« ekspozimin ndaj kĂ«tyre kimikateve.

Belgjika, Kroacia, Çekia, Danimarka, Franca, Gjermania, Hungaria, Italia, Luksemburgu, Holanda, Polonia, Spanja dhe Zvicra kanĂ« raportuar kontaminim nĂ« mollĂ«, sipas raportit tĂ« fundit nga Rrjeti i Veprimit kundĂ«r Pesticideve (PAN) Europe, i cili kritikon procedurĂ«n e vlerĂ«simit tĂ« rrezikut tĂ« BE-sĂ« pĂ«r shqyrtimin e pesticideve dhe shpĂ«rfilljen e efektit “koktej”.

“NjĂ« nga rezultatet mĂ« tĂ« habitshme Ă«shtĂ« se 85% e mollĂ«ve tĂ« testuara pĂ«rmbanin mbetje tĂ« shumĂ«fishta pesticidesh”, tha Gergely Simon, aktivist nĂ« PAN Europe.

“Autoriteti Europian i SigurisĂ« Ushqimore (EFSA) u ngarkua 20 vjet mĂ« parĂ« tĂ« zhvillonte njĂ« metodologji pĂ«r tĂ« rregulluar efektet e koktejit tĂ« pesticideve, por ata ende nuk e pĂ«rmbushin kĂ«tĂ« detyrim ligjor.”

Raporti thekson se nëse këto mollë do të shiten si ushqim i përpunuar për fëmijë, 93% e tyre do të tejkalonin limitin ligjor të BE-së për nivelet e pesticideve për fëmijët nën 3 vjeç.

“PrindĂ«rit e rinj nuk janĂ« tĂ« vetĂ«dijshĂ«m se ushqyerja e fĂ«mijĂ«ve tĂ« tyre me fruta ose perime tĂ« freskĂ«ta rrit ndjeshĂ«m ekspozimin e tyre ndaj pesticideve, ndonjĂ«herĂ« mĂ« shumĂ« se 600 herĂ«â€, tha Simon. “Autoritetet publike duhet t’i informojnĂ« ata dhe tĂ« promovojnĂ« ushqimin organik me pĂ«rparĂ«si.”

Raporti dĂ«nues vjen ndĂ«rsa rregullat e BE-sĂ« pĂ«r tĂ« adresuar “koktejet e pesticideve” mbeten nĂ« pritje, me grupe tĂ« shumta fushatash qĂ« i kĂ«rkojnĂ« Komisionit Europian dhe EFSA-sĂ« tĂ« pĂ«rshpejtojnĂ« vlerĂ«simin kumulativ tĂ« rrezikut tĂ« pesticideve.

Pesticidet dhe “kimikatet e pĂ«rhershme”

Studimi shkencor i PAN Europe u krye midis 1 dhe 20 shtatorit 2025, gjatë të cilit studiuesit zgjodhën tre deri në pesë mostra të mollëve të ndryshme konvencionale të prodhuara në vend, për një total prej 59 mostrash mollësh të rritura në nivel kombëtar, sipas raportit.

Gjetjet zbulojnĂ« se 71% e mostrave tĂ« mollĂ«ve pĂ«rmbanin tĂ« paktĂ«n njĂ« mbetje tĂ« kategorisĂ« sĂ« BE-sĂ« tĂ« pesticideve mĂ« toksike, 64% pĂ«rmbanin tĂ« paktĂ«n njĂ« mbetje tĂ« pesticideve PFAS, tĂ« njohura edhe si “kimikatet e pĂ«rhershme”, dhe 36% pĂ«rmbanin njĂ« pesticid neurotoksik.

Fludioxonil, një pesticid PFAS, u gjet në gati 40% të mostrave, sipas raportit, i cili vuri në dukje se kimikati i rrezikshëm u klasifikua si një prishës endokrin në BE në vitin 2024.

“Duhej tĂ« ishte ndaluar, por shtetet anĂ«tare tĂ« BE-sĂ« e kanĂ« bllokuar kĂ«tĂ« pĂ«r njĂ« vit tani. ËshtĂ« toksik pĂ«r mĂ«lçinĂ« dhe veshkat pĂ«r njerĂ«zit, dhe shkatĂ«rron peshqit dhe amfibĂ«t nĂ« mjediset ujore”, tha PAN Europe nĂ« njĂ« deklaratĂ«.

The post MollĂ«t europiane tĂ« ndotura me ‘kokteje pesticidesh’ appeared first on Gazeta Si.

↗

Bakter i rrezikshĂ«m nĂ« qumĂ«shtin pĂ«r foshnja ‘Aptamil 1’, AKU e tĂ«rheq nga tregu

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Autoriteti KombĂ«tar i Ushqimit (AKU), ka lĂ«shuar njĂ« paralajmĂ«rim urgjent pĂ«r tĂ« gjithĂ« prindĂ«rit nĂ« ShqipĂ«ri.

Një lloj specifik i qumështit për foshnja po tërhiqet menjëherë nga tregu për shkak të pranisë së një substance të rrezikshme.

GjatĂ« kontrolleve nĂ« Gjermani, nĂ« produktin “Aptamil 1 Pronutra (800g)”, Ă«shtĂ« gjetur prani e njĂ« toksine (cereulide) qĂ« vjen nga bakteri “Bacillus cereus”.

Ky bakter mund të shkaktojë probleme shëndetësore, ndaj është dhënë alarmi në të gjithë rrjetin europian të sigurisë ushqimore (RASFF).

Cereulide është një toksinë e prodhuar nga disa lloje të bakterit Bacillus cereus dhe mund të shkaktojë simptoma të shpejta të helmimit ushqimor, përfshirë të vjella dhe dhimbje barku.

AKU njoftoi qytetarët se nëse e kanë blerë këtë produkt  ta kthejnë në pikat e shitjes. Sipas autoritetit inspektorët janë tashmë në terren për të bllokuar çdo kuti të mbetur nëpër rafte.

Edhe para disa ditĂ«sh, AKU u bĂ«ri thirrje konsumatorĂ«ve edhe pĂ«r dy produkte tĂ« tjera konkretisht “BEBA” dhe “NAN 1 OPTIPRO”, pĂ«r tĂ« kthyer atĂ« nĂ« pikat e shitjes.

The post Bakter i rrezikshĂ«m nĂ« qumĂ«shtin pĂ«r foshnja ‘Aptamil 1’, AKU e tĂ«rheq nga tregu appeared first on Gazeta Si.

↗

Snickers, KitKat/ Florida gjen arsenik në 28 nga 46 çokollatat e testuara

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

ZyrtarĂ«t e shĂ«ndetĂ«sisĂ« nĂ« Florida gjetĂ«n arsenik nĂ« 28 nga 46 produkte Ă«mbĂ«lsirash tĂ« testuara si pjesĂ« e iniciativĂ«s sĂ« shtetit “Healthy Florida First”, njoftoi Guvernatori Ron DeSantis.

Departamenti i Shëndetësisë i Floridës testoi produktet e ëmbëlsirave nga 10 kompani për metale të rënda, duke përfshirë markat e njohura si Jolly Ranchers dhe Kit Kats. Rezultatet synojnë të ofrojnë transparencë për familjet në lidhje me produktet e konsumuara gjerësisht nga fëmijët.

“Ne duam qĂ« prindĂ«rit tĂ« dinĂ« se çfarĂ« ka nĂ« ato produkte,” tha DeSantis gjatĂ« njĂ« konference pĂ«r shtyp.

Testimi i ëmbëlsirave vjen pas një pune të ngjashme me qumështin formulë për foshnje në fillim të këtij muaji.  

Zonja e Parë Casey DeSantis tha se testimi synon të sigurojë sigurinë dhe llogaridhënien e produkteve.

“Si prindĂ«r dhe konsumatorĂ«, duhet tĂ« kemi besim se produktet qĂ« shiten nĂ« dyqanet ushqimore janĂ« tĂ« sigurta dhe pa helm,” tha ajo. “Askush nuk duhet tĂ« pyesĂ« veten nĂ«se ushqimi qĂ« po u jep fĂ«mijĂ«ve tĂ« tyre po ndikon nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« qetĂ« nĂ« shĂ«ndetin e tyre me kalimin e kohĂ«s.”

Disa nga produktet që kishin përmbajtje të arsenikut janë: Snickers, KitKat, Skittles, Sour patch.

Zbulimi i arsenikut në produktet e ëmbëlsirave nxiti vlerësim të mëtejshëm të rreziqeve të mundshme të ekspozimit, veçanërisht për fëmijët, sipas departamentit të shëndetësisë.

NĂ« njĂ« deklaratĂ« nĂ« faqen e saj tĂ« internetit, Shoqata KombĂ«tare e Ă«mbĂ«lsirave e quajti testimin e shtetit “tĂ« gabuar” dhe me “njĂ« mungesĂ« tĂ« dukshme transparence nĂ« lidhje me pragjet e sigurisĂ« shkencore tĂ« bazuara nĂ« tĂ« dhĂ«na dhe vlerĂ«simin e produkteve”.

“Kjo do tĂ« rezultojĂ« nĂ« konfuzion midis konsumatorĂ«ve, rregullatorĂ«ve dhe ligjvĂ«nĂ«sve”, tha organizata. Florida ka zgjedhur deklarata nĂ« vend tĂ« shkencĂ«s”.

Arseniku është një metalik toksik natyror që mund të hyjë në kakao përmes tokës dhe ujit ku rritet kakao si edhe plehrave kimike e ndotjes mjedisore.

Ekspozimi afatgjatë ndaj arsenikut lidhet me kancer, dëmtime të mëlçisë, veshkave dhe sistemit nervor. Fëmijët dhe gratë shtatzëna janë më të rrezikuarit.

Doza të vogla nuk shkaktojnë helmim të menjëhershëm, por rreziku lidhet me konsum të shpeshtë për vite.

The post Snickers, KitKat/ Florida gjen arsenik në 28 nga 46 çokollatat e testuara appeared first on Gazeta Si.

↗

Mbipopullim dhe mbipeshkim- a është e dëmshme për mjedisin ngrënia e salmonit

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Salmoni është një nga peshqit më të njohur që hahet në Europë. Megjithatë, popullatat e egra janë zvogëluar dhe salmoni i kultivuar shpesh vjen me probleme të tilla si kimikatet, infektimi ose mbipopullimi, duke bërë që OJQ-të dhe organizatat e mirëqenies së kafshëve të bëjnë thirrje për ndryshime në zakonet tona të të ngrënit.

Salmoni është një nga peshqit më të konsumuar në Europë, menjëherë pas tonit. Vitin e kaluar, një europian mesatar hëngri 2.39 kilogramë salmon, sipas raportit të Tregut të Peshkut të BE-së për vitin 2025.

Megjithatë, pjesa më e madhe e atij salmoni nuk vjen nga natyra e egër. Megjithëse përpjekjet e përqendruara në nivel lokal në disa vende kanë parë kohët e fundit rikthimin e salmonit në lumenj dhe përrenj, popullatat e egra në Europë mbeten të dobësuara nga vitet e mbipeshkimit. Kjo do të thotë që shumica e salmonit që zbarkohet në pjatat tona importohet nga vende të tjera: Në vitin 2024, 80% e salmonit të konsumuar në BE u importua nga Norvegjia, e ndjekur nga Mbretëria e Bashkuar, Ishujt Faroe, Islanda, Kina dhe Kili.

Dhe shumica dĂ«rrmuese e salmonit qĂ« hamĂ« vjen nga fermat e peshkut. NdĂ«rsa kjo ndihmon nĂ« shmangien e mbipeshkimit tĂ« popullatave tĂ« egra, mund tĂ« sjellĂ« probleme tĂ« tjera. John Murphy, drejtor i OJQ-sĂ« Salmon Ëatch Ireland, shpjegoi se ka pasur njĂ« numĂ«r incidentesh ndotjeje nĂ« lidhje me fermat e salmonit.

“Siç e dini, ato janĂ« me teknologji kafaze tĂ« hapura, kĂ«shtu qĂ« i gjithĂ« ushqimi i pangrĂ«nĂ«, fekalet dhe kimikatet lirohen nĂ« mjedisin mĂ« tĂ« gjerĂ« tĂ« oqeanit.”

PĂ«rveç ndotjes, mirĂ«qenia Ă«shtĂ« njĂ« tjetĂ«r shqetĂ«sim kryesor i shprehur nga OJQ-tĂ« kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r kĂ«to ferma. Kafazet e fermave tĂ« salmonit shpesh janĂ« tĂ« mbipopulluara dhe mund tĂ« preken nga infektimet me morra. KĂ«ta parazitĂ« ushqehen me gjakun dhe lĂ«kurĂ«n e salmonit. PĂ«r salmonin e rritur qĂ« noton lirshĂ«m, ky nuk Ă«shtĂ« domosdoshmĂ«risht njĂ« problem, pasi ata kanĂ« hapĂ«sirĂ« ​​tĂ« mjaftueshme pĂ«r tĂ« mbijetuar nĂ« nivele normale tĂ« infektimeve me morra. Por nĂ« kafazet e fermave tĂ« mbushura fort, morrat shumohen me shpejtĂ«si dhe mund tĂ« vrasin njĂ« numĂ«r tĂ« madh salmonĂ«sh, veçanĂ«risht nĂ«se peshqit janĂ« tĂ« vegjĂ«l. ShumicĂ«n e kohĂ«s, infektimet me morra trajtohen me kimikate agresive.

“Ajo qĂ« ndodh nĂ« ferma Ă«shtĂ« e gjitha nĂ«n ujĂ«. Askush nuk e sheh. NĂ«se tĂ« njĂ«jtat praktika do tĂ« kryheshin nĂ« tokĂ«, do tĂ« kishte trazirĂ«. Nuk do tĂ« kishte mbĂ«shtetje pĂ«r tĂ« ngrĂ«nĂ« kĂ«tĂ« produkt”, thotĂ« John Murphy.

Megjithatë, jo të gjitha fermat përballen me këto probleme. Disa gjithashtu punojnë me standarde organike dhe bëjnë përpjekje për të përmirësuar mirëqenien e salmonit.

PĂ«r tĂ« identifikuar peshq mĂ« tĂ« rritur nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme, konsumatorĂ«t mund tĂ« kĂ«rkojnĂ« etiketa si etiketa e KĂ«shillit tĂ« Administrimit tĂ« AkuakulturĂ«s (ASC). Kjo etiketĂ« supozohet tĂ« certifikojĂ« produktet e peshkut qĂ« janĂ« “tĂ« gjurmueshme” dhe janĂ« kultivuar “me kujdes”, sipas faqes sĂ« internetit tĂ« ASC.

Por kjo etiketë dhe të tjerat mund të mos jenë gjithmonë një garanci për bujqësi të qëndrueshme, siç paralajmërojnë disa OJQ.

“TĂ« qenit i certifikuar nga ASC nuk garanton zero shkelje. Certifikimi bazohet nĂ« auditime, por nuk parandalon tĂ« gjitha format e raportimit tĂ« gabuar, mosrespektimit ose ndikimit mjedisor”, shpjegoi Bruno Nicostrate, zyrtar i politikave tĂ« peshkimit në  Seas at Risk, shoqatĂ« e organizatave europiane mjedisore qĂ« kĂ«rkojnĂ« tĂ« mbrojnĂ« detet dhe oqeanet.

“Firmat e mĂ«dha tĂ« salmonit qĂ« janĂ« gjobitur pĂ«r dĂ«mtime nĂ« shtratin e detit dhe mbiprodhim vazhdojnĂ« tĂ« raportojnĂ« certifikime ASC pĂ«r vĂ«llime tĂ« konsiderueshme tĂ« peshkimit. Kjo pĂ«r shkak se certifikimi ASC Ă«shtĂ« vend pĂ«r vend. NjĂ« kompani mund tĂ« gjobitet nĂ« njĂ« fermĂ«, ndĂ«rsa fermat e tjera i mbajnĂ« certifikatat e tyre”, tha ai.

The post Mbipopullim dhe mbipeshkim- a është e dëmshme për mjedisin ngrënia e salmonit appeared first on Gazeta Si.

↗

Pse qumështi formulë po tërhiqet në të gjithë Europën

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Gjigantët globalë të qumështit vazhdojnë tërheqjen e qumështit formulë për foshnja mes skandalit të kontaminimit me cereulidë, ndërsa Franca heton vdekjen e dy foshnjave.

Pas një tërheqjeje globale të qumështit formulë për foshnje nga disa prej kompanive më të mëdha në botë, autoritetet franceze po hetojnë vdekjen e dy foshnjave që raportohet se kanë konsumuar formulë Nestle të prekura nga tërheqjet për shkak të kontaminimit me cereulidë.

Ministria Franceze e Shëndetësisë konfirmon se nuk është vërtetuar shkencërisht asnjë lidhje shkakësore.

Nestlé tha se vazhdon të ndjekë zhvillimet dhe po bashkëpunon me transparencë të plotë për të ofruar çdo informacion të kërkuar.

Qeveria në Belgjikë konfirmoi se një foshnjë u sëmur në janar 2026 pasi konsumoi formulë për foshnje Nestlé të kontaminuar.

“FĂ«mija villte dhe kishte diarre, por pĂ«r fat tĂ« mirĂ« u shĂ«rua plotĂ«sisht pas rreth 10 ditĂ«sh. NĂ«pĂ«rmjet mostrave tĂ« jashtĂ«qitjes nga foshnja, ne ishim nĂ« gjendje tĂ« konfirmonim se foshnja ishte sĂ«murĂ« pĂ«r shkak tĂ« kontaminimit me cereulidĂ« nga njĂ« produkt qumĂ«shti Nestle”, tha Joris Moonens, zĂ«dhĂ«nĂ«s i Departamentit tĂ« Kujdesit.

Ata konfirmuan se numri i serisë së produktit të qumështit që shkaktoi sëmundjen e foshnjës është pjesë e tërheqjes së formulës në të gjithë Belgjikën.

ÇfarĂ« Ă«shtĂ« cereulidi dhe cilat janĂ« efektet e tij tek foshnjat?

Cereulidi është një toksinë rezistente ndaj nxehtësisë e prodhuar nga bakteret Bacillus cereus që mund të rriten në ushqim.

Simptomat më të zakonshme të një infeksioni të mundshëm me cereulidë janë të vjellat dhe diarreja menjëherë pas gëlltitjes së qumështit midis 30 minutave dhe tre orësh, simptoma shumë të ngjashme me një grip stomaku.

Kur filloi kontaminimi?

Filloi në fillim të dhjetorit të vitit të kaluar. Më 10 dhjetor, Nestlé France njoftoi tërheqjen e formulës për foshnje të prodhuar në fabrikën e saj në Nunspeet, Holandë, nën dyshimin për kontaminim me cereulidë.

Kontaminimi është gjurmuar te një furnizues i vetëm kinez i vajit ARA (acid arakidonik), një përbërës kritik në formulat premium për foshnje.

Të gjithë prodhuesit e formulës për foshnje në të gjithë botën që përdorin vaj ARA nga ky furnizues duhet të kryejnë analizën e tyre të riskut për të siguruar sigurinë e produkteve të tyre të gatshme, tha Ministria Franceze e Bujqësisë për Euroneës Health.

Në fillim të janarit 2026, Nestlé e zgjeroi tërheqjen në seri të tjera të formulës për foshnje në 60 vende, duke prekur marka të shumta si SMA, Beba, Guigoz dhe Alfamino.

Kompani të tjera të prekura

NĂ« janar, kompania franceze Lactalis kontaktoi autoritetet pĂ«r t’i informuar ata se po vlerĂ«sonte situatĂ«n, duke pasur parasysh mundĂ«sinĂ« qĂ« disa seri mund tĂ« kenĂ« pĂ«rfshirĂ« vaj arakidonik nga i njĂ«jti furnizues.

Pas përfundimit të analizës, Lactlis arriti në përfundimin se ekzistonte një rrezik i mundshëm i lidhur me disa grupe formulash për foshnje në treg dhe tërhoqi grupe të markës së saj të formulës për foshnje Picot, të shpërndara në 18 vende.

Grupet e prekura kanë qenë në shitje që nga janari 2025 me data skadimi deri në mars 2027.

Danone ka konfirmuar gjithashtu tërheqjet e grupeve të synuara për shkak të ndotjes së mundshme me cereulide në vajin ARA, kryesisht Aptamil dhe markat e lidhura në të gjithë Europën, Mbretërinë e Bashkuar dhe Azinë.

Dy kompani të tjera, Vitagermine dhe Hochdorf Swiss Nutrition, kanë tërhequr gjithashtu grupe të formulës për foshnje në Francë dhe Zvicër, përkatësisht.

The post Pse qumështi formulë po tërhiqet në të gjithë Europën appeared first on Gazeta Si.

↗

АUV njofton se në vitin e kaluar janë kryer mbi 125 mijë kontrolle dhe janë shqiptuar gjoba prej 618 mijë eurove

✇Telegrafi
By: Valon Osmani


Nga Agjencia për Ushqim dhe Veterinari kanë njoftuar se vitin e kaluar janë kryer mbi 125 mijë kontrolle në të gjithë territorin e Maqedonisë së Veriut, Mes tjerash nga AUV bëjnë të ditur se janë shqiptuar edhe gjoba në vlerë prej 618 mijë euro.

Theksi i kontrolleve u vendos në zbatimin dhe mirëmbajtjen e procedurave të Praktikës së Mirë Higjienike dhe Praktikës së Mirë Prodhuese, si dhe të sistemit HACCP për sigurinë ushqimore, në etiketimin e duhur të ushqimit, monitorimin e ushqimit nga prodhimi vendas dhe nga importi, si dhe në mbrojtjen shëndetësore dhe mirëqenien e kafshëve.

Njoftimi i plotë nga AUV:

Mbi 125 mijë kontrolle inspektuese nga fusha e sigurisë së ushqimit dhe ushqimit për kafshë, mbrojtjes shëndetësore dhe mirëqenies së kafshëve, u realizuan vitin e kaluar nga veterinerët zyrtarë dhe inspektorët e ushqimit të Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë. Krahas tregtisë së brendshme, objekt i kontrolleve ishin edhe prodhimi, shpërndarja, gastronomia, si dhe importi dhe eksporti. Theksi i kontrolleve u vendos në zbatimin dhe mirëmbajtjen e procedurave të Praktikës së Mirë Higjienike dhe Praktikës së Mirë Prodhuese, si dhe të sistemit HACCP për sigurinë ushqimore, në etiketimin e duhur të ushqimit, monitorimin e ushqimit nga prodhimi vendas dhe nga importi, si dhe në mbrojtjen shëndetësore dhe mirëqenien e kafshëve.
Frekuenca e kontrolleve zyrtare u realizua në përputhje me kategorizimin e objekteve (operatorëve ushqimorë) sipas rrezikut, ku objektet e kategorizuara me rrezik të lartë u kontrolluan më shpesh sesa ato të kategorizuara si operatorë me rrezik të ulët.
NĂ« vitin 2025, nga numri i pĂ«rgjithshĂ«m, u realizuan gjithsej 47.200 kontrolle nĂ« tregtinĂ« e brendshme, nĂ« kuadĂ«r tĂ« mbikĂ«qyrjeve tĂ« rregullta dhe tĂ« jashtĂ«zakonshme inspektuese, me ç’rast u lĂ«shuan 5.406 vendime, u paraqitĂ«n 10 kallĂ«zime pĂ«r kundĂ«rvajtje, u shqiptuan 1.073 urdhĂ«r-pagesa pĂ«r kundĂ«rvajtje me vlerĂ« totale prej 618.010 eurosh nĂ« kundĂ«rvlerĂ« nĂ« denarĂ«. U paraqitĂ«n gjithashtu 8 kallĂ«zime penale, tĂ« gjitha nga fusha e mbrojtjes shĂ«ndetĂ«sore dhe mirĂ«qenies sĂ« kafshĂ«ve.
Në kuadër të këtyre kontrolleve, u konfiskua dhe u asgjësua në mënyrë të sigurt ushqim i pasigurt (mish dhe produkte mishi, qumësht dhe produkte qumështi, fruta të thata, vezë, peshk, produkte ëmbëlsirash, si dhe pije alkoolike dhe joalkoolike) në një sasi totale prej 355.377 kilogramësh. Shuma totale e gjobave të shqiptuara në vitin 2025 arrin 618 mijë euro në kundërvlerë në denarë.
Për më tepër, shërbimet inspektuese të Agjencisë realizuan 78.016 kontrolle të dërgesave të importit dhe të atyre që transitonin nëpër vend, me ushqim me origjinë shtazore dhe joshtazore, produkte dhe materiale që vijnë në kontakt me ushqimin, ushqim për kafshë dhe kafshë të gjalla. Si të pasigurta, u asgjësuan 8 dërgesa me ushqim me origjinë joshtazore në sasi prej 69.785 kilogramësh, ndërsa një dërgesë u kthye në vendin eksportues.
Si të pasigurta, në kuadër të këtyre kontrolleve, u asgjësuan edhe tri dërgesa me ushqim me origjinë shtazore në një sasi totale prej 22.061 kilogramësh. Në të njëjtën periudhë kohore, si të pasigurta u kthyen 16 dërgesa me ushqim me origjinë shtazore.

↗

TĂ«rhiqet nga tregu qumĂ«shti formulĂ« ‘NAN OPTIPRO’, ShqipĂ«ria njofton dy javĂ« mĂ« vonĂ« se Europa

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- 2 javĂ« pasi vendet europiane kanĂ« njoftuar tĂ«rheqjen nga tregu tĂ« qumĂ«shtit formulĂ« “NAN OPTIPRO 1”, ka ardhur edhe njoftimi i AKU nĂ« vendin tonĂ«.

Në 5 janar 2026, autoritetet ushqimore në disa vende europiane nisën paralajmërimet publike për tërheqjen nga tregu të loteve të caktuara të formulës për foshnje NAN 1 OPTIPRO, si masë parandaluese pas dyshimeve për praninë e toksinës cereulide, e lidhur me bakterin Bacillus cereus. Ndërkohë, në Shqipëri njoftimi publik erdhi me vonesë, duke ngritur pikëpyetje mbi mënyrën dhe ritmin e informimit të konsumatorëve.

Të dhënat publike tregojnë se reagimi në Europë ishte pothuajse i njëkohshëm në disa shtete.

Nestle Malta publikoi  njoftimin zyrtar për tërheqjen vullnetare të disa loteve të formulave për foshnje, përfshirë NAN OPTIPRO 1, duke i kërkuar konsumatorëve të mos e përdorin produktin dhe ta kthejnë atë në pikat e shitjes me datë 5 janar.

Njoftime nga vende të tjera si Italia, Austria, Belgjika, Bullgaria, Danimarka, Finlanda, Franca dhe Suedia erdhën në datat 6 dhe 7 janar.

Në këto vende, paralajmërimi publik u bë menjëherë pas vendimit të Nestle për tërheqje, edhe pse rreziku ishte potencial dhe jo i konfirmuar me raste konkrete sëmundjesh.

Në Shqipëri, ndryshe nga vendet e mësipërme, njoftimi publik për tërheqjen nga tregu të NAN 1 OPTIPRO u bë në datë 20 janar.

Thënë kjo, ndërkohë që vendet e Europës e kishin tërhequr produktin nga tregu, në Shqipëri vijoi të shitej edhe për dy javë të tjera.

Një nga arsyet kryesore të vonesës është se në praktikë, autoritetet europiane reagojnë dhe informojnë konsumatorët më herët, ndërsa Shqipëria nis procesin e vet të verifikimit pasi alarmi është tashmë i njohur në disa tregje të tjera.

Gjithashtu, ndĂ«rkohĂ« qĂ« vendet e tjera njoftojnĂ« tĂ«rheqjen vullnetare tĂ« produktit, edhe pse nuk ka indicie pĂ«r sĂ«mundshmĂ«rinĂ« e personave qĂ« e konsumojnĂ« si dhe njoftimi mund tĂ« vijĂ« nga vetĂ« kompania qĂ« operon nĂ« atĂ« vend (si nĂ« MaltĂ« qĂ« njoftimin pĂ«r tĂ«rheqjen e produktit e ka dhĂ«nĂ« Nestle Malta) nĂ« ShqipĂ«ri masat kufizuese pĂ«r nxjerrjen nĂ« treg tĂ« ushqimeve si dhe heqjen e tyre nga tregu, nĂ«se ka dyshime tĂ« argumentuara shkencĂ«risht se ushqimi Ă«shtĂ« i pasigurt, pĂ«rcaktohen, pёr çdo rast, me urdhĂ«r tĂ« Ministrit tĂ« BujqĂ«sisĂ«. Kjo masĂ« merret pas rezultateve tĂ« vlerĂ«simit tĂ« riskut.

Disa ditë më parë, po një produkt i Nestle është tërhequr nga tregu sepse është konstatuar prania e substancës Cereulide në qumështin formulë BEBA për fëmijë.

The post TĂ«rhiqet nga tregu qumĂ«shti formulĂ« ‘NAN OPTIPRO’, ShqipĂ«ria njofton dy javĂ« mĂ« vonĂ« se Europa appeared first on Gazeta Si.

↗

PĂ«rmban substancĂ« tĂ« rrezikshme pĂ«r fĂ«mijĂ«t, AKU tĂ«rheq nga tregu qumĂ«shtin formulĂ« ‘BEBA’

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU) ka njoftuar bllokimin dhe tërheqjen nga tregu të disa produkteve të formulës për fëmijë, pas një alarmi të ardhur nga Sistemi Evropian i Njoftimit të Shpejtë për Ushqimin dhe Ushqimin për Kafshët (RASFF).

Sipas njoftimit, Shqipëria është informuar nga RASFF se pas kontrolleve të kryera nga autoritetet italiane, është konstatuar prania e substancës Cereulide në qumështin formulë BEBA për fëmijë me origjinë nga Holanda, e cila përbën një rrezik potencial për shëndetin e njeriut.

Produktet e identifikuara janë:

BEBA PRE 800G – Lot nr. 51250346AA, skadencĂ« 05.2027

BEBA PRE 800G – Lot nr. 51720346AA, skadencĂ« 06.2027

BEBA PRE 800G – Lot nr. 51660346AC, skadencĂ« 06.2027

BEBA 1 800G – Lot nr. 51180346AB, skadencĂ« 04.2027

BEBA 1 800G – Lot nr. 51450346AA, skadencĂ« 05.2027

BEBA 1 800G – Lot nr. 51660346AB, skadencĂ« 06.2027

BEBA SUPREME PRE 800G – Lot nr. 51720742F3, skadencĂ« 06.2027

BEBA SUPREME 2 800G – Lot nr. 51550742F1, skadencĂ« 06.2027

BEBA SUPREME 2 800G – Lot nr. 51550742F2, skadencĂ« 06.2027

AKU bën me dije se sasia e produktit është bllokuar dhe do të asgjësohet.

The post PĂ«rmban substancĂ« tĂ« rrezikshme pĂ«r fĂ«mijĂ«t, AKU tĂ«rheq nga tregu qumĂ«shtin formulĂ« ‘BEBA’ appeared first on Gazeta Si.

↗

Kosova bllokon ushqimin për fëmijë me origjinë nga Holanda

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Arbi Fortuzi

PRISHTINË, 16 janar /ATSH/ Agjencia e Ushqimit dhe VeterinarisĂ« (AUV) KosovĂ« ka njoftuar se ka bllokuar njĂ« produkt ushqimor pĂ«r fĂ«mijĂ« pas konstatimit tĂ« substancĂ«s Cereulide nĂ« formulĂ«n e tij.

Lajmi ka ardhur pas njoftimit të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit të Shqipërisë, përmes Sistemit të Paralajmërimit të Shpejtë për Ushqimin dhe Ushqimin për Kafshë (RASFF), referencë 2025.9963.

Sipas AUV-sĂ«, subjekti “Rossmann & LALA SH.P.K.” nĂ« ShqipĂ«ri ka eksportuar 462 copĂ« tĂ« kĂ«tij produkti nĂ« KosovĂ« pĂ«r kompaninĂ« “Rossmann Kosova”. NĂ« bashkĂ«punim me kompaninĂ«, produkti Ă«shtĂ« bllokuar dhe sĂ« shpejti do tĂ« nisĂ« procesi i asgjĂ«simit, nĂ« pĂ«rputhje me legjislacionin nĂ« fuqi.

Agjencia thekson se pavarësisht mungesës së inspektorëve, mbetet e përkushtuar në monitorimin e tregut dhe të zinxhirit ushqimor, për të garantuar që konsumatorët në Kosovë të kenë ushqim të sigurt dhe të shëndetshëm.

/KosovaPress//r.e/

The post Kosova bllokon ushqimin për fëmijë me origjinë nga Holanda appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Alarmi nga BE: Në Shqipëri janë shitur fara susami me aflatoksinë nga Bolivia

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – NĂ« njĂ« ngarkesĂ« farash susami tĂ« importuara nĂ« ShqipĂ«ri janĂ« konstatuar nivele shumĂ« tĂ« larta tĂ« aflatoksinĂ«s B1, njĂ« substancĂ« tepĂ«r e rrezikshme pĂ«r shĂ«ndetin e njeriut.

BĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« ngarkesĂ« tĂ« kompanisĂ« “Neranxi”, me origjinĂ« nga Bolivia, e futur nĂ« vend nĂ« fillim tĂ« muajit dhjetor. Pas analizave laboratorike tĂ« kryera nĂ« HolandĂ«, ku ky produkt ishte eksportuar, Ă«shtĂ« konstatuar prania e aflatoksinĂ«s mbi normat e lejuara.

Më 22 dhjetor 2025, RASFF i Komisionit Europian ka publikuar alert-in zyrtar për këtë ngarkesë, ndërsa në javën e parë të janarit AKU është njoftuar zyrtarisht, pasi Shqipëria rezulton një nga vendet importuese.

Sipas informacioneve të siguruara, kompania importuese ka futur rreth 300 kg fara susami, të cilat janë ripaketuar në sasi më të vogla dhe janë hedhur në treg, përmes rrjetit të dyqaneve të saj, por edhe në markete të tjera. Në momentin kur alert-i ka mbërritur në Shqipëri, pjesa më e madhe e sasisë ishte shitur, ndërsa vetëm një sasi e vogël është gjetur gjendje dhe është bllokuar.

Të dhënat e produktit të rrezikshëm:
Emri në etiketë: Natural Black Sesame Seeds non EU origin bag 25 kg
Origjina: Bolivia (jo-BE)
LOT: LO210100001

AKU njofton se sasia e konstatuar gjendje është bllokuar me destinacion asgjesimin, ndërsa konsumatorët që e kanë blerë këtë produkt duhet ta kthejnë menjëherë në pikat e shitjes.

The post Alarmi nga BE: Në Shqipëri janë shitur fara susami me aflatoksinë nga Bolivia appeared first on Gazeta Si.

↗

Teprimi me ushqimet, ja çfarë duhet të bëni pas festave. Një detox me disa udhëzime

✇Koha Jone
By: redi

Pas festave duhet edhe një detox për trupin, pas teprimit me ushqimet e konsumuara këto ditë. Disa prej pikave i gjeni më poshtë: -Jo dietave drastike Nëse ju gjatë festave e keni ekzagjeruar me ëmbëlsirat dhe ushqimet e përpunuara, tani është koha për të ndryshuar regjimin . Ju nuk keni nevojë të bëni dieta drastike : ato ju bëjnë të humbni vetëm ujë dhe nuk ju sjellin një rezultat real


Source

↗

A janë vajrat e farave vërtet të dëmshëm?

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Vajrat e farave si kanola dhe vaji i lulediellit kanë tërhequr pretendime të diskutueshme në lidhje me efektet e dëmshme kohët e fundit. A ka ndonjë të vërtetë në to?

Mund të keni një shishe vaj luledielli ose vaj kanola të fshehur diku në një dollap kuzhine. Pavarësisht nëse gatuani me to apo i spërkatni mbi sallata, vajrat e farave janë të njohura në të gjithë botën.

Por këto vajra të thjeshtë farash janë bërë qendra e një debati të nxehtë në internet.

NĂ« vitet e fundit, vajrat e farave janĂ« bĂ«rĂ« shĂ«njestra e postimeve tĂ« panumĂ«rta nĂ« mediat sociale, me njerĂ«z qĂ« pretendojnĂ« se janĂ« “toksike”, “helmuese” dhe, nĂ« fund tĂ« fundit, po dĂ«mtojnĂ« shĂ«ndetin tonĂ«. KritikĂ«t i kanĂ« quajtur disa vajra farash ‘tetĂ« tĂ« urryerit’, duke iu referuar tetĂ« vajrave tĂ« njohur tĂ« farave, kanola, misri, fara pambuku, fara rrushi, soje, krunde orizi, luledielli dhe shafrani dhe i fajĂ«sojnĂ« ato pĂ«r shkaktimin e sĂ«mundjeve tĂ« zemrĂ«s dhe diabetit tĂ« tipit 2.

Shumë nga kritikat e fundit ndaj vajrave të farërave përqendrohen në përmbajtjen e tyre të lartë të acideve yndyrore omega-6.

Acidet yndyrore Omega 6 janĂ« acide yndyrore esenciale, qĂ« do tĂ« thotĂ« se ne kemi nevojĂ« pĂ«r to, por nuk mund t’i prodhojmĂ« vetĂ«. NĂ« vitet e fundit, disa shkencĂ«tarĂ« kanĂ« argumentuar se omega 6 mund tĂ« shkaktojĂ« inflamacion kronik (i cili mund tĂ« rrisĂ« rrezikun e zhvillimit tĂ« sĂ«mundjeve, duke pĂ«rfshirĂ« sĂ«mundjet e zemrĂ«s dhe kancerin).

Por studimet e kontrolluara kanë zbuluar se acidet yndyrore omega-6 nuk e rrisin inflamacionin, thotë Dariush Mozaffarian, profesor dhe drejtor i Institutit të Mjekësisë Ushqimore në Universitetin Tufts në Massachusetts në SHBA.

“Hulumtimet e reja tregojnĂ« se acidet yndyrore omega-6 krijojnĂ« molekula unike natyrore, si lipoksinat, qĂ« kanĂ« efekte tĂ« fuqishme anti-inflamatore nĂ« trup”, thotĂ« Mozaffarian.

Hulumtimet e fundit kanë studiuar dietën dhe shëndetin e mbi 200,000 njerëzve në SHBA për rreth 30 vjet. Studiuesit zbuluan se njerëzit që konsumonin më shumë vajra bimorë (duke përfshirë vajrat e farërave) kishin më pak gjasa të vdisnin nga sëmundjet kardiovaskulare ose kanceri gjatë rrjedhës së studimit. Nga ana tjetër, ata që konsumonin më shumë gjalpë kishin më shumë gjasa të vdisnin gjatë së njëjtës periudhë.

EkzistojnĂ« studime tĂ« shumta vĂ«zhguese qĂ« shqyrtojnĂ« se si omega 6 ndikon nĂ« shĂ«ndetin e zemrĂ«s sonĂ« – ku shkencĂ«tarĂ«t shqyrtojnĂ« tĂ« dhĂ«nat mbi dietĂ«n dhe shĂ«ndetin dhe gjejnĂ« lidhje midis tyre.

Por disa studime vëzhguese mbështeten në rrëfimet e vetë njerëzve për atë që hanë, thotë Matti Marklund, profesor asistent i të ushqyerit në Shkollën e Shëndetit Publik Johns Hopkins Bloomberg në SHBA. Dhe kjo, shton ai, mund të jetë problematike.

Një mënyrë tjetër për të matur marrjen e omega 6 është matja e sasisë mesatare në përbërësit individualë në dietën e një personi. Megjithatë, shton Marklund, mund të jetë e vështirë të përkthehet ajo që njerëzit thonë se kanë ngrënë në sasi të caktuara.

Studime tĂ« shumta qĂ« hetojnĂ« efektet e omega 6 nĂ« shĂ«ndetin tonĂ« pĂ«rqendrohen nĂ« acidin linoleik, njĂ« acid yndyror omega 6 qĂ« gjendet nĂ« sasi tĂ« larta nĂ« vajin e farĂ«s, i cili Ă«shtĂ« gjetur se ul kolesterolin ‘e keq’ LDL nĂ« gjakun tonĂ«.

Në një studim të vitit 2019, Marklund u përqendrua në nivelet e acideve yndyrore në gjakun e pjesëmarrësve nga rreth 30 studime vëzhguese, disa prej të cilave i ndoqën njerëzit deri në 30 vjet dhe shqyrtoi se sa prej tyre zhvilluan sëmundje kardiovaskulare dhe vdiqën prej tyre. Ai zbuloi se ata me nivelet më të larta të acidit linoleik në gjak kishin rrezikun më të ulët për të zhvilluar sëmundje kardiovaskulare.

Ka njëfarë konfuzioni në lidhje me omega 6 dhe shëndetin e zemrës, thotë Christopher Gardner, drejtor i studimeve të të ushqyerit në Qendrën Kërkimore për Parandalimin e Stanfordit në SHBA.

Kjo rrjedh pjesërisht nga roli i omega 6 në procesin e mpiksjes së gjakut, të cilin Gardner thotë se njerëzit gabimisht e shoqërojnë vetëm me goditjet në tru dhe atakun në zemër. Omega 3, thotë ai, tenton të jetë më hollues i gjakut.

“NĂ«se do tĂ« kishe njĂ« plagĂ« nĂ« dorĂ«, do tĂ« doje qĂ« ajo tĂ« mpiksej,” thotĂ« ai. “Ke nevojĂ« pĂ«r ekuilibĂ«r.”

Ndërkohë, shkencëtarët arritën në përfundimin në një analizë të vitit 2019 të 30 studimeve se njerëzit me sasi më të larta të acidit linoleik në gjakun e tyre kishin 7% më pak gjasa të zhvillonin sëmundje të zemrës.

Vajrat e farave dhe raporti 3:6

Një tjetër akuzë e zakonshme që i drejtohet vajrave të farave është se ngrënia e tepërt e omega 6 krahasuar me omega 3 është e dëmshme.

Në botën perëndimore, acidet yndyrore omega-6 përbëjnë rreth 15% të marrjes sonë totale të energjisë. Raporti mesatar i omega 3 me omega 6 për një person mund të jetë deri në 50:1. Megjithatë, duhet të jetë më shumë si 4:1 për të zvogëluar rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare, sipas një studimi.

Një rishikim dhe meta-analizë e Organizatës Botërore të Shëndetësisë në vitin 2022 raportoi se një raport më i lartë i omega 6:3 ishte i lidhur me një rrezik më të madh të rënies njohëse dhe kolitit ulceroz, një sëmundje kronike inflamatore të zorrëve.

Nga ana tjetĂ«r, njĂ« raport mĂ« i lartĂ« i omega 3:6 ishte i lidhur gjithashtu me njĂ« rrezik tĂ« reduktuar prej 26% tĂ« depresionit. NĂ« pĂ«rgjithĂ«si, shkencĂ«tarĂ«t e pĂ«rfshirĂ« nĂ« studimin e OBSH-sĂ« arritĂ«n nĂ« pĂ«rfundimin se njĂ« konsum i lartĂ« i acideve yndyrore omega 6 nga vajrat e farĂ«rave nuk ka gjasa tĂ« rrisĂ« rrezikun e vdekjes dhe sĂ«mundjeve – por thonĂ« se nevojiten mĂ« shumĂ« kĂ«rkime me cilĂ«si tĂ« lartĂ«.

Por ndërsa disa shkencëtarë argumentojnë se nuk duhet të keni shumë omega 6 krahasuar me omega 3, Marklund thotë se është më mirë të rrisni konsumin tuaj të omega 3 sesa të konsumoni më pak omega 6, pasi të dyja shoqërohen me përfitime shëndetësore.

Si përpunohen vajrat e farërave

Ndryshe nga vajrat e tjerë, vajrat e farërave nxirren nga farat e bimëve. Ka disa shqetësime se vajrat e farërave nxirren me hekzan, një kimikat i bërë nga nafta bruto, por deri më tani ka pak prova që sugjerojnë se ky proces mund të shkaktojë probleme.

Studiuesit kanë zbuluar së fundmi se omega 6 mund të nxisë rritjen e një lloji specifik të kancerit të gjirit.

Ndërsa disa prova sugjerojnë se heksani mund të lidhet me disa probleme shëndetësore, pasi nxirret, vaji deodorizohet dhe zbardhet për të hequr aditivët.

Vajrat e farave tĂ« shtypura nĂ« tĂ« ftohtĂ« e shmangin plotĂ«sisht kĂ«tĂ« proces, pasi pĂ«rfshin shtrydhjen e farave pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« vajin – por kjo rezulton nĂ« njĂ« produkt mĂ« tĂ« shtrenjtĂ«.

A mund të nxisin vajrat e farave rritjen e tumorit?

Pavarësisht një bollëku kërkimesh që tregojnë përfitimet e mundshme që omega 6 mund të ketë për shëndetin tonë, studiuesit kanë zbuluar së fundmi se ky acid yndyror mund të nxisë rritjen e një lloji specifik të kancerit të gjirit. Gjetjet mund të kenë implikime edhe për ndikimin e konsumit të omega 6 në sëmundje të tjera.

Qelizat kancerogjene pĂ«rdorin lĂ«ndĂ« ushqyese si karburant pĂ«r t’u rritur dhe shumĂ«zuar, por deri mĂ« tani, ka pasur kĂ«rkime tĂ« kufizuara qĂ« shqyrtojnĂ« rolin qĂ« luajnĂ« acidet yndyrore omega 6.

Por një studim i publikuar në mars të këtij viti zbuloi një mekanizëm me anë të të cilit acidi linoleik, një acid yndyror omega 6, ndihmon qelizat kancerogjene të rriten dhe të shumohen tek pacientët me kancer të gjirit trefish negativ (TNBC). Ky është nënlloji më agresiv i sëmundjes dhe një që nuk i përgjigjet mirë terapive të synuara.

Cili vaj farash?

Disa vajra farash – siç Ă«shtĂ« vaji i kanolĂ«s dhe vaji i sojĂ«s – janĂ« studiuar mĂ« shumĂ« se tĂ« tjerĂ«t, kĂ«shtu qĂ« kanĂ« njĂ« bazĂ« provash mĂ« rigoroze.

“Secili prej tyre ofron njĂ« kombinim tĂ« ekuilibruar tĂ« yndyrnave tĂ« shĂ«ndetshme, duke pĂ«rfshirĂ« yndyrnat mono tĂ« pangopura, yndyrnat poli tĂ« pangopura omega-6 dhe yndyrnat poli tĂ« pangopura omega-3”, thotĂ« Mozaffarian.

Vaji i kanolës, shton Mozaffarian, ka efekte të ngjashme anti-inflamatore dhe prodhon përmirësime më të mira në nivelet e kolesterolit në gjak sesa vaji i ullirit, i cili prej kohësh është cilësuar si më i shëndetshmi nga të gjithë vajrat.

“Farat janĂ« njĂ« nga dhuratat mĂ« ushqyese tĂ« natyrĂ«s; njĂ« paketĂ« yndyrnash tĂ« shĂ«ndetshme tĂ« dobishme”, thotĂ« Mozaffarian.

Se diçka kaq mirĂ« e studiuar brenda shkencĂ«s sĂ« tĂ« ushqyerit ka pasur njĂ« reagim kaq negativ ka qenĂ« njĂ« burim konfuzioni pĂ«r disa shkencĂ«tarĂ«. Por ky keqkuptim mund tĂ« vijĂ« nga njĂ« “kombinim i gabuar i tĂ« vĂ«rtetave tĂ« pjesshme”, thotĂ« Mozaffarian.

The post A janë vajrat e farave vërtet të dëmshëm? appeared first on Gazeta Si.

↗

ÇfarĂ« do hamĂ« nĂ« 2026-n?

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Si u ushqyem në 2025 ishte një udhëtim i çmendur, një kohë për të provuar shije të papritura, për të pirë kafe me matcha dhe shkume të ftohtë dhe për të zhytur gjithçka në salcë. Ndërsa shumë amerikanë shqetësoheshin për çmimin e mishit të viçit, të tjerë shpenzonin pa masë për biftekun më të shtrenjtë në botë, Wagyu. Në 2025-n mund të themi se arritëm kulmin e protesinës.

Duket se loja po ndryshon pĂ«r 2026-n. ËshtĂ« koha pĂ«r kujdes. KonsumatorĂ«t kĂ«rkojnĂ«

cilësi, besueshmëri dhe kënaqësi të vogla të papritura. Luksi i qetë është fjala kyçe.

Për ta kuptuar këtë, çdo dhjetor konsultohemi  me një ushtri studiuesish tregu, ekzekutivësh kompanish ushqimore, publicistësh restorantesh dhe kuzhinierësh dhe analizojmë parashikimet e tyre për vitin e ardhshëm.

Ja disa nga parashikimet

“Koha pĂ«r ushqimet e gjyshes”

Turshitë dhe ushqimet e fermentuara, së bashku me vazhdimin e trendit të bukës me maja, do të festohen për përfitimet specifike shëndetësore.

Jetojmë në një epokë të konsumit strategjik: pije proteinike, tase me ushqime super të fuqishme, superushqimesh dhe maksimizim metabolik, të gjitha të dizajnuara për të arritur qëllime të caktuara ushqimore. Parashikuesit presin që ky fokus të vazhdojë, por të fillojë të shfrytëzojë edhe lloje tradicionale gatimi.

Po flasim pĂ«r ushqime tĂ« ngrohta dhe ngushĂ«lluese qĂ« gjyshja juaj imagjinare do tĂ« kishte bĂ«rĂ«, si buka me maja, mollĂ«t e thara, lakra turshi dhe perimet qĂ« ajo ka konservuar vetĂ«. Disa e quajnĂ« kĂ«tĂ« “nona-stalgjia”.

“NdjekĂ«sit po zhvendosen pak nga shkenca dhe po kthehen te ushqimet e plota, tĂ« pĂ«rgatitura nĂ« larg nevojĂ«s pĂ«r tĂ« matur çdo pĂ«rbĂ«rĂ«s. ,” tha Melanie Bartelme nga kompania e kĂ«rkimit tĂ« tregut Mintel.

Tekstura

Shija dhe ushqimi i shĂ«ndetshĂ«m janĂ« arsyeja kryesore pse njerĂ«zit pĂ«lqejnĂ« ushqime tĂ« caktuara, por tani edhe tekstura ka rĂ«ndĂ«si. Ushqimet qĂ« janĂ« tĂ« buta, kremoza dhe ato me teksturĂ« “llastiku” si produktet xhelatinoze, po bĂ«hen shumĂ« tĂ« pĂ«lqyera. Madje kĂ«to produkte “llastiku” qĂ« pĂ«rtypen shumĂ«, po bĂ«hen mĂ« tĂ« preferuara se trendi “crunchy”, tĂ« forta jashtĂ« dhe tĂ« buta brenda.

Përbërësi i Vitit: Uthulla

Ajo mund tĂ« jetĂ« e fortĂ« ose e butĂ«, e shijuar ose e pjekur, dhe shĂ«rben si tonik shĂ«ndetĂ«sor dhe pĂ«rbĂ«rĂ«s i shijshĂ«m. ÇfarĂ« nuk ka pĂ«r t’u dashur?

Cilësia dhe llojet e uthullës për kuzhinierët shtëpiakë do të vazhdojë të zgjerohet, dhe shefat po gjejnë mënyra të reja për ta përdorur, si spërkatja e uthullës së rigonit mbi biskota të ngrohta ose kombinimi i xhelit të verës së kuqe me perime të freskëta. Uthulla është thelbësore për ushqimin filipinas, që po bëhet gjithnjë e më popullor në SHBA. Bartenderat po e përdorin për kokteje pa alkool me karakter më të pasur. Kuzhinierët që mërziten nga salcat tradicionale po i japin më shumë shije me uthull. Përfituesit e shëndetit popullor përdorin uthull të papërpunuar dhe të pa-filtruar për të luftuar shumë sëmundje.

Frytet e Oborrit

NjerĂ«zit po kĂ«rkojnĂ« nĂ« oborrin e tyre pĂ«r pĂ«rbĂ«rĂ«s unikĂ«. Çaji youpon, i bĂ«rĂ« nga njĂ« bimĂ« qĂ« rritet nĂ« jug-lindje, po promovohet si burimi i vetĂ«m natyral i kafeinĂ«s pa tarifa nĂ« AmerikĂ«n e Veriut. PaĂ«paĂ« po pĂ«rdoret nĂ« soda dhe margarita. Juneberries, njĂ« lloj mjedre, po shfaqen nĂ« menu. Çmimet e mishit tĂ« lopĂ«s kanĂ« rĂ«nĂ« bashkĂ« me kĂ«rkesĂ«n nga ndjekĂ«sit e dietĂ«s sĂ« mishit.

Kuzhina Couture

Shishet e bukura të vajit të ullirit ose kanaçet me peshk të konservuar përdoren si pjesë të bukura të dekorit. Koha të vendosni koleksionin tuaj të kanaçeve të kafesë nëpër shtëpi!

EkspertĂ«t e quajnĂ« kĂ«tĂ« “kuzhina couture.”

“KonsumatorĂ«t kĂ«rkojnĂ« produkte qĂ« reflektojnĂ« jetĂ«n e tyre tĂ« brendshme, jo vetĂ«m shijet,” tha Alon Chen, CEO i TasteWise. Ai shtoi se zgjedhjet e ushqimit  madje edhe enĂ«t ku vijnĂ«  janĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« treguar se kush jeni.

Ndjeshmëri e Rritur

NĂ« njĂ« botĂ« obsesivisht tĂ« automatizuar dhe jashtĂ« kontrollit, njerĂ«zit duan tĂ« ndjejnĂ« diçka reale. Si kundĂ«rpeshĂ«, shefat dhe menaxherĂ«t e restoranteve do t’i kushtojnĂ« mĂ« shumĂ« vĂ«mendje ngjyrĂ«s, aromĂ«s dhe dritĂ«s. KonsumatorĂ«t do tĂ« kĂ«rkojnĂ« rituale si ceremoni çaji, pĂ«rgatitje ushqimesh ku mund tĂ« marrin pjesĂ« dhe ekskursione pĂ«r tĂ« mbledhur midhje ose kĂ«rpudha.

Ky fokus rritet sidomos tek konsmatorĂ«t neurodivergjentĂ« qĂ« mund tĂ« jenĂ« tĂ« ndjeshĂ«m ndaj aromave, ndriçimit, teksturĂ«s dhe tingullit tĂ« restorantit. “Kjo Ă«shtĂ« njĂ« lĂ«vizje nga pĂ«rvoja e çuditshme tek pĂ«rvoja me qĂ«llim dhe njĂ« mundĂ«si pĂ«r pĂ«rfshirje mĂ« tĂ« madhe pĂ«r ata qĂ« zakonisht injorohen,” tha Joel Gregoire, drejtor asociativ pĂ«r ushqim dhe pije nĂ« Mintel. NĂ« disa restorante kjo do tĂ« thotĂ« menu tĂ« shkruara qartĂ«, vakte tĂ« personalizueshme dhe rezervimi i pjesĂ«s sĂ« restorantit pĂ«r njerĂ«zit qĂ« nuk mund tĂ« durojnĂ« zhurmĂ«n ose dritĂ«n e fortĂ«. NjĂ« bonus: kjo mund tĂ« sjellĂ« restorante mĂ« tĂ« qeta pĂ«r tĂ« gjithĂ«.

Fjala e Vitit: Vlera

NĂ«se “pĂ«rballueshmĂ«ria” ishte mantra e 2025, viti i ri mund tĂ« jetĂ«: “vlera.”

KĂ«rkimi i vlerĂ«s nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« domosdoshmĂ«risht me çmimin mĂ« tĂ« lirĂ«. Parashikuesit e ushqimeve thonĂ« se shumica do tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« zgjedhur. Do tĂ« shpenzojnĂ« pĂ«r pĂ«rvoja unike dhe ushqim cilĂ«sor nga kultura tĂ« ndryshme veçanĂ«risht nga burime tĂ« qĂ«ndrueshme qĂ« mund t’u besojnĂ«.

“ËshtĂ« ndjenja qĂ« dua tĂ« shpenzoj para, por jam pak nervoz, kĂ«shtu qĂ« nĂ«se shpenzoj dua tĂ« sigurohem qĂ« ia vlejti,” tha Freeman i AF & Co.

Shumë të pasurit do të vazhdojnë të shpenzojnë mijëra dollarë për një vakt, por për rregullat e fine-dining, menyja e arsyeshme me tre pjata do të ketë më shumë tërheqje se menuja e shtrenjtë me shumë pjata..

PĂ«r pjesĂ«n tjetĂ«r, cilĂ«sia do tĂ« ketĂ« edhe mĂ« shumĂ« rĂ«ndĂ«si. NĂ« njĂ« kohĂ« kur shitjet e fast-food po bien dhe buxhetet e shtĂ«pive janĂ« tĂ« ngushta, Ă«shtĂ« e lehtĂ« tĂ« humbasĂ«sh klientĂ«t. “Çdo herĂ« qĂ« shkojnĂ«, duhet tĂ« jetĂ« e njĂ«jtĂ«: e besueshme dhe e qĂ«ndrueshme,” tha Keith Albright, menaxher i lartĂ« i njohurive pĂ«r konsumatorĂ«t nĂ« Cargill. “Dhe duhet tĂ« pĂ«rmbushĂ« shijen.”

Mikpritje me Sasi të Vogla

Restorantet me më pak vende dhe shërbim më personal janë pjesë e dëshirës për prekje njerëzore.

Ata po kuptojnë vlerën e shërbimit të informuar dhe personal që ndihet i vërtetë, jo i shkruar. Për këtë arsye, disa shefa po zvogëlojnë shkallën.

“Restorantet mĂ« tĂ« vogla me menu tĂ« shkurtra, por me ambjent dhe shĂ«rbim tĂ« lartĂ«, po rriten,” tha Phoebe Ng, publiciste nga NeĂ« York.

Nuk bĂ«het fjalĂ« pĂ«r ekskluzivitet, por pĂ«r tĂ« ofruar mĂ« shumĂ« vĂ«mendje mysafirĂ«ve dhe pĂ«r tĂ« drejtuar njĂ« biznes nĂ« njĂ« shkallĂ« tĂ« menaxhueshme. Fokusi do tĂ« jetĂ« tek ajo qĂ« njĂ« konsulent i restoranteve e quajti “momentet e surprizĂ«s dhe kĂ«naqĂ«sisĂ«,” tĂ« udhĂ«hequra nga njĂ« stil i ri shĂ«rbimi, i relaksuar dhe personal, por i bazuar nĂ« saktĂ«si. Gjetja e kĂ«tyre kamarierĂ«ve mund tĂ« jetĂ« sfidĂ«, mes njĂ« brezi qĂ« preferon ekranet mbi bisedat live.

Disa parashikime të tjera:

Darkat solo (vetëm për një person) do të shihen si një formë kujdesi për veten, duke e konsideruar një darkë të qetë si një pushim spa.

Priten më shumë restorante me një vetëm një lloj ushqimi, si vetëm pula, tartat me vezë ose sanduiçet me steak.

Rolls me kanellë do të jenë kudo, duke kaluar nga ëmbëlsirat tek versionet e kripura.

Dhe së fundi, perimet e vitit: Lakra! Lakra konike e zier dhe kimchi shfaqeshin në shumë menu në 2024, por kjo perime e shëndetshme dhe e lirë pritet të bëhet shumë e popullarizuar ndërsa Amerika thellon dashurinë për lakrën/NYTimes

The post ÇfarĂ« do hamĂ« nĂ« 2026-n? appeared first on Gazeta Si.

↗

Karavidhet nĂ« ujĂ« tĂ« valuar? Britania thotĂ« ‘jo’: ËshtĂ« torturĂ«

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – MbretĂ«ria e Bashkuar ka ndaluar zierjen e gjallĂ« tĂ« karavidheve pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund njĂ« praktike kulinare qĂ« konsiderohet gjithnjĂ« e mĂ« mizore dhe anakronike.

Propozimi për të ndaluar zierjen e tyre të gjalla, është rikthyer në diskutim, pasi ato nuk janë vetëm përbërës të thjeshtë, por qenie të ndjeshme, që përjetojnë dhimbje.

Dhe pikërisht nga ky kuptim Britania e Madhe dëshiron të rifokusohet. Kjo ide nuk është e re, por pjesë e një strategjie më të gjerë për të reformuar ligjet e mirëqenies së gjallesave të detit.

Nisma po rilançohet nga Partia Laburiste, e mbĂ«shtetur nga grupet e tĂ« drejtave tĂ« kafshĂ«ve, me qĂ«llim mbushjen e njĂ« boshllĂ«ku rregullator qĂ«, pavarĂ«sisht ligjeve, vazhdon tĂ« lĂ«rĂ« hapĂ«sirĂ« ​​pĂ«r praktikat qĂ« konsiderohen tĂ« papranueshme.

Katër vjet më parë, qeveria britanike porositi një studim nga një grup ekspertësh në Shkollën e Ekonomisë në Londër.

Përfundimi ishte i qartë: ka prova të forta shkencore që tregojnë se krustaceve dekapodë dhe molusqeve cefalopodë, janë qenie të ndjeshme.

Kjo e vërtetë është njohur edhe nga Parlamenti, por nuk është përkthyer kurrë plotësisht në masa konkrete mbrojtëse në kuzhina.

Propozimi i ri synon tĂ« ndalojĂ« vrasjen e karavidheve nĂ« gjendje tĂ« vetĂ«dijshme. NĂ« praktikĂ«, kjo do tĂ« thotĂ« t’i jepet fund futjes sĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« tĂ« tyre nĂ« ujĂ« tĂ« valuar para gatimit.

Në vend të kësaj metode, njerëzit duhet të përdorin teknika që konsiderohen më pak të dhimbshme: trullosje elektrike, ftohje me ajër, ose zhytje në akull para gatimit.

Sipas mbështetësve të reformës, vazhdimi i tolerimit të zierjes së karavidheve të gjalla është i papajtueshëm me njohjen ligjore të tyre si gjallesa të ndjeshme. Një paradoks që Britania e Madhe më në fund dëshiron ta zgjidhë.

Mbretëria e Bashkuar nuk është një rast i izoluar. Në të gjithë botën, megjithëse ngadalë, diçka po lëviz. Norvegjia, Zelanda e Re, Zvicra dhe Holanda tashmë kanë ndaluar zierjen e karavidheve të gjalla, duke urdhëruar përdorimin e teknikave të trullosjes para gatimit.

Dhe madje edhe në Itali, pavarësisht mungesës së një ligji kombëtar, ka shenja të rëndësishme. Në vitin 2017, Gjykata e Kasacionit vendosi që shfaqja e karavidheve të gjalla me kthetrat e tyre të lidhura në akull, përbën veprën penale të keqtrajtimit ndaj kafshëve.

Pas këtij vendimi, në vitin 2021, Bashkia e Parmës prezantoi një rregullore që ndalon gatimin e karavidheve të gjalla dhe lidhjen e kthetrave të tyre.

The post Karavidhet nĂ« ujĂ« tĂ« valuar? Britania thotĂ« ‘jo’: ËshtĂ« torturĂ« appeared first on Gazeta Si.

↗

Origjina dhe historia e Panettones: Nga legjendat milaneze te përsosmëria artizanale Italiane

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Një simbol i ëmbël i Krishtlindjeve dhe një kryevepër e ëmbëlsirave italiane, Panettone tregon një histori traditash, arti dhe pasioni të Krishtlindjeve që shtrihet në shekuj.

Nga Milano në pjesën tjetër të botës, panettone artizanale vazhdon të jetë emblema e një historie kulinare italiane që bashkon familjet, rajonet dhe brezat.

Origjina e panettones është e ndërthurur me jetën e familjeve milaneze të shekullit të 15-të.

NjĂ« dokument nga viti 1470, i shkruar nga Giorgio Valagussa, punonjĂ«s i familjes Sforza (familja qĂ« krijuan dinastinĂ« qĂ« e bĂ«ri Milanon tĂ« madhe) pĂ«rmendte tĂ« ashtuquajturin “ritual tĂ« trungut”, njĂ« zakon i Krishtlindjeve sipas tĂ« cilit njĂ« trung i madh druri vendosej nĂ« oxhak dhe njĂ« bukĂ« gruri ndahej midis tĂ« ftuarve, njĂ« simbol bekimi dhe fati tĂ« mirĂ«.

Kjo bukĂ«, e pasuruar me pĂ«rbĂ«rĂ«s tĂ« mirĂ« si gjalpi, sheqeri dhe vezĂ«t, quhej “Pan de Sciori” ose “Pan de Ton”, qĂ« do tĂ« thotĂ« “buka e zotĂ«rinjve”.

Nga ky gjest i thjeshtë, lindi një nga ëmbëlsirat më të dashura në botë: panettone, fryt i bashkimit midis besimit popullor dhe kulturës gastronomike.

Në vitin 1549, shefi i kuzhinës Cristoforo di Messisbugo renditi një nga recetat e para autentike të panettone: miell, gjalpë, sheqer, vezë, qumësht dhe ujë trëndafili.

NĂ« vitin 1599, njĂ« regjistĂ«r nga Kolegji Borromeo nĂ« Pavia pĂ«rmend pĂ«rdorimin e gjalpit, rrushit tĂ« thatĂ« dhe erĂ«zave pĂ«r tĂ« pĂ«rgatitur 13 “bukĂ« tĂ« mĂ«dha”, njĂ« shenjĂ« e pĂ«rhapjes sĂ« kĂ«saj tradite tĂ« re nĂ« ItalinĂ« Veriore.

Legjendat e Panettones: Midis dashurisë dhe shpikjes

Krahas dokumenteve historike, lindja e panettones shoqërohet nga legjenda të shumta popullore që e përforcojnë joshjen e saj.

MĂ« e famshmja Ă«shtĂ« ajo e nxĂ«nĂ«ses sĂ« re Toni, e cila shpĂ«toi tortĂ«n e djegur tĂ« shefit tĂ« kuzhinĂ«s sĂ« Ludovico il Moro duke shpikur njĂ« brumĂ« tĂ« ri me maja, gjalpĂ« dhe rrush tĂ« thatĂ«. Rezultati ishte njĂ« sukses i jashtĂ«zakonshĂ«m, aq sa qĂ« nga ajo ditĂ«, njerĂ«zit filluan tĂ« flisnin pĂ«r “Pan del Toni” – “panettone”.

Një tjetër legjendë tregon për Ughetto degli Atellani, një fisnik milanez i cili, nga dashuria për vajzën e një bukëpjekësi, krijoi një bukë të pasuruar me gjalpë, sheqer dhe fruta të sheqerosura, duke krijuar një ëmbëlsirë që bashkonte dy botë: atë të aristokracisë dhe atë të njerëzve të thjeshtë.

Së fundmi, është historia e Motrës Ughetta, e cila në një manastir të varfër shpiku një tortë të bekuar për të gëzuar motrat e saj në Ditën e Krishtlindjeve. Brumi i saj, i pasuruar me vezë, sheqer dhe rrush të thatë, u bë simbol i shpresës dhe bujarisë.

Evolucioni i Panettone: Nga tradita në inovacionin modern

Midis shekujve 18 dhe 19, panettone kaloi një periudhë evolucioni kulinar. Versionet e para, të ulëta dhe të ngjashme me focaccia, u pasuruan progresivisht me futjen e majasë, gjalpit dhe frutave të sheqerosura, derisa arritën formën e gjatë dhe të butë që njohim sot.

Me ardhjen e prodhimit industrial në shekullin e 20-të, panettone u bë një ëmbëlsirë kombëtare, e pranishme në çdo shtëpi gjatë festave. Megjithatë, shefat e pastiçerive vazhdojnë të ruajnë cilësinë dhe tharjen e ngadaltë të panettone artizanale, duke e transformuar atë në një simbol të përsosmërisë italiane në mbarë botën.

Sot, inovacioni në panettone manifestohet përmes interpretimeve të reja gurme që e mbajnë shpirtin e traditës të paprekur.

Një shembull kryesor është Panettone Ubriaco, në të cilin brumi i thartuar natyrshëm takohet me likere të shkëlqyera dhe aroma intensive.

Pasticceria Max është ndër pionierët e këtij evolucioni të rafinuar, i aftë të përziejë traditën dhe modernitetin, shijen dhe kërkimin, në një përvojë të re shqisore të Krishtlindjeve italiane.

Panettone dhe kultura italiane: Një ëmbëlsirë që bashkon

Panettone artizanale nuk është vetëm një ëmbëlsirë Krishtlindjesh, por një fragment i identitetit kombëtar.

NĂ« shumĂ« qytete italiane, nga pastiçeritĂ« e lashta milaneze deri te shkollat ​​moderne tĂ« kuzhinĂ«s, ndjekja e pĂ«rsosmĂ«risĂ« midis traditĂ«s dhe inovacionit vazhdon.

Përhapja ndërkombëtare e panettones ka transformuar një ëmbëlsirë lokale në një simbol universal të festimit, të bashkëjetesës dhe të kulturës.

Çdo fetĂ« mishĂ«ron historinĂ« e njĂ« populli, vlerĂ«n e ndarjes dhe respektin pĂ«r rrĂ«njĂ«t e historisĂ« gastronomike.

Panetone vs. Pandoro: Dy ikona të Krishtlindjeve italiane

Nëse panettone përfaqëson pasurinë e traditës milaneze, pandoro simbolizon rafinimin veronez.

Dy ëmbëlsira, dy shpirtra, një pasion: rrëfimi i traditave italiane të Krishtlindjeve përmes aromës së gjalpit, ëmbëlsisë së sheqerit dhe ngrohtësisë së festimit.

Nga origjina e saj e Rilindjes deri te inovacionet më të fundit artizanale, panettone mbetet një nga shprehjet më të mira të kulturës italiane të ëmbëlsirave.

Çdo Krishtlindje, aroma e saj mbush shtĂ«pitĂ« dhe na kujton se historia e panettones Ă«shtĂ«, nĂ« fund tĂ« fundit, historia e njĂ« vendi tĂ« aftĂ« pĂ«r tĂ« transformuar thjeshtĂ«sinĂ« e bukĂ«s nĂ« njĂ« simbol tĂ« festimit, dashurisĂ« dhe kujtesĂ«s kolektive.

The post Origjina dhe historia e Panettones: Nga legjendat milaneze te përsosmëria artizanale Italiane appeared first on Gazeta Si.

↗

Për shkak të dioksidit të karbonit, ushqimet janë bërë më kalorike dhe me më pak vlera ushqyese

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

 Nga Gazeta Si- Më shumë dioksid karboni në mjedis po e bën ushqimin më kalorik dhe më pak ushqyes, sipas një studimi të fundit. Gjithashtu, ushqimi po bëhet potencialisht më toksik.

Sterre ter Haar, lektore në Universitetin Leiden në Holandë, dhe studiues të tjerë në institucion krijuan një metodë për të krahasuar studime të shumta mbi përgjigjet e bimëve ndaj niveleve të rritura të CO2. Rezultatet, tha ajo, ishin një tronditje: megjithëse rendimentet e të korrave rriten, ato bëhen më pak të dendura me lëndë ushqyese. Ndërsa nivelet e zinkut në veçanti bien, nivelet e plumbit rriten.

“TĂ« shohĂ«sh se sa dramatike ishin disa nga ndryshimet ushqyese dhe se si kjo ndryshonte midis bimĂ«ve, ishte njĂ« surprizĂ« e madhe,” i tha ajo Guardian.

“Nuk po shohim njĂ« efekt tĂ« thjeshtĂ«, por mĂ« tepĂ«r njĂ« ndryshim tĂ« plotĂ« nĂ« pĂ«rbĂ«rjen e ushqimeve tona
 Kjo gjithashtu ngre pyetjen nĂ«se duhet tĂ« pĂ«rshtasim dietat tona nĂ« njĂ« farĂ« mĂ«nyre, ose si e rritim ose prodhojmĂ« ushqimin tonĂ«.”

NdĂ«rsa shkencĂ«tarĂ«t kanĂ« parĂ« efektet e mĂ« shumĂ« CO2 nĂ« atmosferĂ« tek bimĂ«t pĂ«r njĂ« dekadĂ«, puna e tyre ka qenĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u krahasuar. Hulumtimi i ri krijoi njĂ« matje bazĂ« tĂ« nxjerrĂ« nga vĂ«zhgimi se gazi duket se ka njĂ« efekt linear nĂ« rritje, qĂ« do tĂ« thotĂ« se nĂ«se niveli i CO2 dyfishohet, efekti dyfishohet edhe nĂ« lĂ«ndĂ«t ushqyese. Kjo bĂ«ri tĂ« mundur krahasimin e pothuajse 60 mijĂ« matjeve nĂ« 32 lĂ«ndĂ« ushqyese dhe 43 kultura, duke pĂ«rfshirĂ« orizin, patatet, domatet dhe grurin.

“Edhe pse kishte shumĂ« tĂ« dhĂ«na nga studimet e mĂ«parshme, kishte pak pĂ«rgjigje,” tha Ter Haar. “KĂ«to studime pĂ«rdorĂ«n eksperimente tĂ« çiftĂ«zuara, ku bimĂ«t u rritĂ«n nĂ« kushte identike pĂ«rveç njĂ« gjĂ«je: niveli i CO2. Kjo jep njĂ« pasqyrĂ« tĂ« ndryshimeve tĂ« mundshme, por madhĂ«sitĂ« e mostrave zakonisht ishin shumĂ« tĂ« vogla pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« pĂ«rfundime. Krahasimi i kĂ«tyre studimeve individuale me njĂ«ra-tjetrĂ«n ishte i vĂ«shtirĂ« sepse niveli bazĂ« i CO2 po rritet vazhdimisht nĂ« atmosferĂ«n tonĂ«, qĂ« do tĂ« thotĂ« se niveli bazĂ« nĂ« kĂ«to eksperimente po rritet gjithashtu.”

Matja e tyre “bazĂ«â€ ishte njĂ« pĂ«rqendrim gazi prej 350 pjesĂ«sh pĂ«r milion, ndonjĂ«herĂ« i referuar si niveli i fundit “i sigurt”. Ata e krahasuan kĂ«tĂ« me njĂ« pĂ«rqendrim prej 550 pjesĂ«sh pĂ«r milion, tĂ« cilin disa shkencĂ«tarĂ« presin tĂ« arrihet deri nĂ« vitin 2065. Shumica e lĂ«ndĂ«ve ushqyese reagonin negativisht ndaj rrtijes sĂ« pĂ«rqendrimit, thanĂ« ata, me njĂ« rĂ«nie mesatare prej 3.2%.

Megjithatë, zinku në qiqra pritet të bjerë deri në 37%, me një rënie të ndjeshme të proteinave, zinkut dhe hekurit në kulturat thelbësore si orizi dhe gruri. Studiuesit paralajmëruan për pasoja shkatërruese shëndetësore, duke përfshirë urinë e fshehur, ku njerëzit kanë ushqim të mjaftueshëm kalorik por jo lëndë të mjaftueshme ushqimore.

Studimi është pjesë e një grupi gjithnjë e në rritje kërkimesh mbi ndikimin e prishjes së klimës në kultura, jo vetëm jashtë por edhe në kushte artificiale.

Holanda është një nga eksportuesit më të mëdhenj bujqësorë në botë, me tre të katërtat e prodhimin të saj për eksport dhe më shumë  se 4 mijë hektarë serra, ku të korrat rriten në mjedise të pasuruara me CO2 për të rritur rendimentin.

“Ndryshimi i klimĂ«s nuk Ă«shtĂ« njĂ« problem i largĂ«t”, tha Ter Haar. “Efektet janĂ« tashmĂ« nĂ« pjatĂ«n tonĂ«.”

Ekspertë të tjerë e mirëpritën studimin holandez, duke thënë se ishte një bazë e mirë për hetime të mëtejshme. Courtney Leisner, profesoreshë në shkollën e shkencave të bimëve dhe mjedisit në Virginia Tech në SHBA, ishte bashkautore e një studimi më parë këtë vit mbi mënyrën se si strategjitë e përmirësimit të të korrave mund të kundërvepronin me efektet negative të CO2 në cilësinë e të korrave.

“Ky studim ofron njohuri kritike se si kushtet mjedisore ndikojnĂ« nĂ« cilĂ«sinĂ« ushqyese tĂ« tĂ« korrave, e cila Ă«shtĂ« thelbĂ«sore pĂ«r ruajtjen e sigurisĂ« ushqimore nĂ« tĂ« ardhmen”, tha ajo.

Megjithatë, ka faktorë të tjerë si aplikimi i plehrave që luajnë një rol të rëndësishëm në sa ushqyese janë të korrat tona, tha Jan Verhagen, studiues mbi ndryshimet klimatike dhe bujqësinë e qëndrueshme.

“NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, nivelet e lĂ«ndĂ«ve ushqyese nĂ« bimĂ« po ndryshojnĂ«â€, tha ai.

“NĂ«se kjo lidhet vetĂ«m me CO2, besoj, Ă«shtĂ« mĂ« pak e qartĂ«, ne e dimĂ« qĂ« ushqyerja Ă«shtĂ« njĂ« faktor kyç nĂ« sigurinĂ« ushqimore dhe shĂ«ndetin nĂ« pĂ«rgjithĂ«si, kĂ«shtu qĂ« ka kuptim tĂ« zhvendosim fokusin nĂ« kĂ«tĂ« temĂ«.”

Ai tha se do të nevojiteshin më shumë eksperimente për të ndihmuar në hartimin e programeve të mbarështimit për kulturat me nivele të caktuara të lëndëve ushqyese nën strese të ndryshme mjedisore për të kuptuar më mirë efektet e praktikave bujqësore.

Meta-analiza ngre po aq pyetje sa përgjigjet, tha Ter Haar, i cili dëshiron të bëjë studime të mëtejshme mbi ndryshimet klimatike dhe lëndët ushqyese.

“QĂ«llimi ynĂ« nuk Ă«shtĂ« t’i trembim njerĂ«zit”, tha ajo. “Hapi i parĂ« nĂ« zgjidhjen e njĂ« problemi Ă«shtĂ« pranimi i tij, dhe me kĂ«tĂ«, mendojmĂ« se studimi ynĂ« mund tĂ« jetĂ« njĂ« copĂ« e dobishme enigme.”

The post Për shkak të dioksidit të karbonit, ushqimet janë bërë më kalorike dhe me më pak vlera ushqyese appeared first on Gazeta Si.

↗

Pse kuzhina shqiptare është lënë në fund të listës ballkanike

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si – Portali i gastronomisĂ« ‘Taste Atlas’ e ka renditur kuzhinĂ«n shqiptare nĂ« pjesĂ«n e poshtme tĂ« listave, ndĂ«rsa fqinjĂ«t tanĂ« ballkanikĂ«, Serbia, Maqedonia e Veriut apo Bullgaria renditen dukshĂ«m mĂ« lart. Kjo sjell edhe pyetjen: A Ă«shtĂ« kuzhina jonĂ« mĂ« pak e vlerĂ«suar, apo thjesht e padokumentuar?

Dhurata Thanasi, hulumtuese e gastronomisë thotë për Gazetasi.al se së pari duhet të dihet roli që ka në skenën e gastronomisë botërore portali Taste Atlas.

TasteAtlas është një platformë online që përmbledh informacione, harta dhe lista mbi ushqimet tradicionale dhe produktet ushqimore.

Dhurata Thanasi thotë se është e rëndësishme edhe të sqarohet se Taste Atlas bazohet në vlerësime online të përdoruesve, përzgjedhje nga vetë Taste Atlas të artikujve me receta tradicionale dhe është vetë stafi menaxhues i faqes që sugjeron ose shton vlerësime ose artikuj mbi bazën e të dhënave që mbledh (ata që çojnë receta si p.sh. Mrizi i Zanave, Luga e Argjendtë etj), Kështu, portali nuk ka ekspertë të certifikuar gastronomikë dhe shumica e vlerësimeve janë nga përdorues/ndjekës të zakonshëm.

Dhurata Thanasi, hulumtuese e gastronomisë. Gazeta Si, dhjetor, 2025.

“Renditjet shpesh ndjekin trendet virale dhe komente populiste dhe rezultatet e renditjes janĂ« shpesh jo njĂ« indikator akademik serioz tĂ« cilĂ«sisĂ« tĂ« kuzhinave botĂ«rore”, shpjegon Thanasi pĂ«r Gazetasi.al.

ÇfarĂ« kanĂ« mĂ« shumĂ« kuzhinat serbe dhe maqedonase qĂ« renditen mĂ« mirĂ«?

Thanasi tregon se duke ditur që kuzhinat serbe dhe maqedonase kanë shumë të përbashkëta, jo vetëm nga gjeografia, por edhe nga historia kulinare e ish-Jugosllavisë, ato marrin popullaritet më të madh në TasteAtlas sepse edhe pjesa më e madhe e ndjekësve të platformës vjen pikërisht nga këto vende.

Një arsye tjetër është se shqiptarët e furnizojnë shumë pak TasteAtlas me receta të tyre, edhe sepse TasteAtlas pranon mjaft pak receta nga Shqipëria. Në të dyja rastet, ka mungesë angazhimi dhe përfaqësimi.

Megjithatë, hulumtuesja e gastronomisë thotë se kjo gjë nuk e shqetëson.

“Mendimi im Ă«shtĂ« se ne duhet tĂ« punojmĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r pĂ«r ta bĂ«rĂ« kuzhinĂ«n shqiptare tĂ« njohur, qoftĂ« pĂ«rmes eventeve tĂ« mĂ«dha nĂ« rang shteti, qoftĂ« duke ftuar revistat dhe mediat mĂ« prestigjioze tĂ« kulinarisĂ« botĂ«rore si Food and Ëine, Saveur, Bon Appetit apo NeĂ« York Times (Food section) etj. Por mbi tĂ« gjitha, duhet tĂ« dokumentojmĂ« siç duhet kuzhinĂ«n tonĂ«, duke ruajtur pĂ«rbĂ«rĂ«sit, recetat dhe teknikat unike qĂ« kalojnĂ« nga gjyshet te nipĂ«rit e mbesat tĂ« cilat ruajnĂ« dhe mbrojnĂ« “Shijen Shqiptare”.

Rasti i byrekut “bullgar”: simptomĂ« e njĂ« problemi mĂ« tĂ« madh

NjĂ« nga shembujt mĂ« tĂ« diskutuar Ă«shtĂ« pĂ«rshkrimi i TasteAtlas, ku byreku me djathĂ« klasifikohej si ushqim tradicional bullgar. NĂ« portal theksohet se “byrekut tradicional bullgar” i atribuohet njĂ« historie qĂ« nis nga festat e fundvitit.

Por, duke qenë se byreku gatuhet njësoj në Shqipëri, Greqi, Serbi, Bosnjë e gjithë Ballkanin, a mund të ketë një nacionalitet të vetëm?

Jo, tha asokohe për Gazetasi.al shefi i kuzhinës Arvin Kita.

“Byreku mund tĂ« quhet i kujtdo nĂ« rajon pĂ«rderisa e gatuajnĂ«,” tha ai pĂ«r Gazeta Si.

“E kanĂ« shpallur bullgar sepse bullgarĂ«t e kanĂ« dokumentuar dhe paraqitur mĂ« mirĂ« si pjesĂ« tĂ« traditĂ«s sĂ« tyre.”

Sipas Kitës, problemi thelbësor është se Shqipëria është ndoshta i vetmi vend në rajon që nuk ka një arkivë institucionale për traditën e saj ushqimore.

“Kur mungon dokumentimi, ne reagojmĂ« vetĂ«m kur na duket se na e kanĂ« ‘marrë’. Por faji Ă«shtĂ« te institucionet qĂ« nuk ekzistojnĂ« ose nuk funksionojnĂ«,” shtoi ai.

Kevin Shoshaj, shef te “Te Shefat” dhe pedagog nĂ« “Albanian chef akademy” thotĂ« pĂ«r Gazetasi.al se kuzhina shqiptare nuk ka nevojĂ« pĂ«r justifikime, por pĂ«r dukshmĂ«ri.

“Kuzhina shqiptare vlerĂ«sohet nga kush e provon, por shpesh renditet dobĂ«t nĂ« platforma si TasteAtlas. Arsyet janĂ« mĂ« shumĂ« teknike se kulinare: mungesĂ« standardizimi tĂ« recetave dhe prezantimit, prani e ulĂ«t digjitale nĂ« anglisht, ekspozim i kufizuar ndĂ«rkombĂ«tar dhe votime subjektive qĂ« favorizojnĂ« kuzhina mĂ« tĂ« mediatizuara”, shpjegon Shoshaj, duke shtuar se thjeshtĂ«sia e kuzhinĂ«s tonĂ«, pak pĂ«rbĂ«rĂ«s, shumĂ« teknikĂ« e kohë– shpesh keqinterpretohet si “e varfĂ«r”, ndĂ«rkohĂ« qĂ« Ă«shtĂ« virtyt dhe kĂ«rkon mjeshtri.

Kevin Shoshaj, shef te “Te Shefat” dhe pedagog nĂ« “Albanian chef akademy”. Gazeta Si, dhjetor, 2025.

Si shef, Shoshaj thotë se kjo duhet të adresohet përmes tri shtyllave: standardizim të recetave tradicionale pa i humbur shpirtin; produkte të gjurmueshme nga territori ynë (barishte të egra, bulmet artizanal, peshk liqeni, qingj malor); dhe prezantim bashkëkohor me narrativë të qartë në dy gjuhë.

“Duhet tĂ« dokumentojmĂ«, fotografojmĂ« dhe ndajmĂ« sepse cilĂ«sia duhet tĂ« shihet po aq sa tĂ« shijohet”, thotĂ« ai.

Edhe pse renditjet janë momentale, traditat janë të qëndrueshme dhe kur shija takohet me transparencën dhe tregimin e mirë, vlerësimi vjen vetë.

“Kuzhina shqiptare ka gjithçka qĂ« duhet, produkte tĂ« pastra, teknika tĂ« lashta dhe njĂ« histori qĂ« meriton tĂ« dĂ«gjohet– nĂ« pjatĂ«, nĂ« media dhe nĂ« botĂ«â€, pĂ«rfundon Chef Kevin Shoshaj.

A duhet të na shqetësojnë renditjet?

Sipas studiuesve, jo domosdoshmërisht.

Por ato duhet tĂ« na shĂ«rbejnĂ« si sinjal alarmi. ShqipĂ«ria ka njĂ« kuzhinĂ« tĂ« pasur, tĂ« larmishme dhe tĂ« trashĂ«guar brez pas brezi, por ajo nuk Ă«shtĂ« e dokumentuar, nuk promovohet nĂ« mĂ«nyrĂ« profesionale dhe nuk mbrohet nga institucionet. NĂ«se kjo do tĂ« ndodhte, kuzhina shqiptare do tĂ« prezantohej mĂ« mirĂ« nĂ« arenat ndĂ«rkombĂ«tare si dhe do tĂ« kishte fituar renditje mĂ« tĂ« mira, edhe nĂ« portale si ‘Taste Atlas”.

Gjithashtu, ruajtja e pjatave shqiptare do të shtonte gamën e kuzhinës që përfaqëson vendin tonë.

The post Pse kuzhina shqiptare është lënë në fund të listës ballkanike appeared first on Gazeta Si.

↗

Studimi i fundit: Një kimikat në çokollatën e zezë mund të ngadalësojë plakjen

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Një studim i ri ka tregua se një kimikat përgjegjës për shijen karakteristike të hidhur të çokollatës së zezë mund të ngadalësojë shkallën e plakjes biologjike.

Hulumtimi shqyrtoi teobrominën, një përbërës që gjendet në kakao, ndoshta më i njohur për toksicitetin e tij ndaj maceve dhe qenve. Rezultatet sugjerojnë se tek njerëzit shoqërohet me ADN që duket biologjikisht më e re.

Çokollata e zezĂ« Ă«shtĂ« lidhur me shĂ«ndet mĂ« tĂ« mirĂ« nĂ« tĂ« kaluarĂ«n, por kryesisht pĂ«r arsye tĂ« tjera pĂ«rveç teobrominĂ«s. Hulumtimet e mĂ«parshme u pĂ«rqendruan nĂ« flavanolet, njĂ« grup pĂ«rbĂ«rĂ«sish bimorĂ« tĂ« pasur me antioksidantĂ« qĂ« gjenden gjithashtu nĂ« kakao, tĂ« cilĂ«t janĂ« lidhur me pĂ«rmirĂ«simin e rrjedhjes sĂ« gjakut dhe uljen e inflamacionit.

PĂ«r studimin e ri, studiuesit nga King’s College London matĂ«n nivelet e teobrominĂ«s nĂ« gjakun e mĂ« shumĂ« se 1,600 vullnetarĂ«ve. Ata gjithashtu shqyrtuan dy masa tĂ« plakjes biologjike, tĂ« cilat tregojnĂ« se sa i vjetĂ«r duket trupi i njĂ« personi bazuar nĂ« gjendjen e ADN-sĂ« sĂ« tyre, nĂ« krahasim me sa vite kanĂ« jetuar.

Masa e parë shqyrtoi molekulat kimike të njohura si grupe metil, të cilat i ngjiten ADN-së tuaj ndërsa plakeni. Kjo çon në atë që njihet si ndryshime epigjenetike.

E dyta shqyrtoi gjatĂ«sinĂ« e telomereve tĂ« njerĂ«zve, ‘kapakĂ«t’ mbrojtĂ«s nĂ« skajet e kromozomeve tuaja, strukturat qĂ« pĂ«rmbajnĂ« gjenet tuaja, tĂ« cilat janĂ« tĂ« koduara nĂ« ADN. Telomeret mĂ« tĂ« shkurtra shoqĂ«rohen me plakjen dhe sĂ«mundjet qĂ« lidhen me moshĂ«n.

Njerëzit që kishin teobrominë më të lartë që qarkullonte në gjakun e tyre kishin tendencë të kishin ADN që dukej më e re, duke u dhënë atyre një moshë biologjike që ishte më e ulët se ajo aktuale.

Gjetjet vijnë me paralajmërimet e zakonshme: ky lloj studimi vëzhgues nuk mund të tregojë shkakun dhe pasojën.

Megjithatë, studiuesit besojnë se rezultatet janë interesante dhe meritojnë hetime të mëtejshme.

Dr. Ramy Saad i King’s College London, i cili drejtoi studimin dhe Ă«shtĂ« gjithashtu doktor nĂ« gjenetikĂ«n klinike, tha se ky Ă«shtĂ« njĂ« studim shumĂ« emocionues dhe pyetje Ă«shtĂ«: çfarĂ« fshihet pas kĂ«saj lidhjeje?

Studiuesit dyshojnë se disa përbërës bimorë në dietën tonë mund të ndikojnë në mënyrën se si plaken trupat tanë duke ndryshuar mënyrën se si ndizen ose fiken gjenet tona. Disa nga këto përbërës, të quajtur alkaloide, mund të bashkëveprojnë me makinerinë qelizore që kontrollon aktivitetin e gjeneve dhe ndihmon në formësimin e shëndetit dhe jetëgjatësisë. Megjithatë, teobromina, e cila është një alkaloid, nuk është hetuar nga afër.

Ekipi gjithashtu testoi nëse përbërës të tjerë që gjenden në kakao dhe kafe, siç është kafeina, treguan një lidhje të ngjashme. Efekti dukej se ishte specifik për teobrominën, e cila i jep çokollatës së zezë shumë nga hidhërimi i saj dhe mund të ketë një efekt të lehtë stimulues.

Pavarësisht gjetjeve premtuese, studiuesit theksojnë se të hash më shumë çokollatë nuk është automatikisht e dobishme pasi ajo gjithashtu përmban shumë sheqer dhe yndyrë.

Profesoresha Jordana Bell, autore kryesore e punimit thotĂ« se “ndĂ«rsa nuk po themi qĂ« njerĂ«zit duhet tĂ« hanĂ« mĂ« shumĂ« çokollatĂ« tĂ« zezĂ«, ky hulumtim mund tĂ« na ndihmojĂ« tĂ« kuptojmĂ« se si ushqimet e pĂ«rditshme mund tĂ« pĂ«rmbajnĂ« tĂ« dhĂ«na pĂ«r jetĂ« mĂ« tĂ« shĂ«ndetshme dhe mĂ« tĂ« gjata.”

The post Studimi i fundit: Një kimikat në çokollatën e zezë mund të ngadalësojë plakjen appeared first on Gazeta Si.

↗

Kuzhina italiane e para në botë që shpallet Trashëgimi kulturore nga UNESCO

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

ËshtĂ« koha pĂ«r tĂ« hapur tapĂ«n e prosecco-s dhe ndoshta pĂ«r tĂ« porositur njĂ« pjatĂ« me tagliatelle al ragĂč pĂ«r tryezĂ«n. Italia ka njĂ« arsye shumĂ« tĂ« shijshme pĂ«r tĂ« festuar: Kuzhina e saj kombĂ«tare Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« stili i parĂ« gastronomik i plotĂ« qĂ« njihet nga UNESCO, njĂ« status qĂ« e ndihmon nĂ« mbrojtjen e saj nga imituesit.

Vendimi për të përcaktuar ushqimin italian si një trashëgimi kulturore jomateriale u konfirmua të mërkurën nga kryeministrja italiane Giorgia Meloni përpara një njoftimi që pritet nga UNESCO.

“Ne jemi tĂ« parĂ«t nĂ« botĂ« qĂ« marrim kĂ«tĂ« njohje, e cila nderon atĂ« qĂ« jemi dhe identitetin tonĂ«â€, tha ajo nĂ« njĂ« deklaratĂ«. “Sepse pĂ«r ne italianĂ«t, kuzhina nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m ushqim ose njĂ« koleksion recetash. ËshtĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r: ËshtĂ« kulturĂ«, traditĂ«, punĂ« dhe pasuri.”

Statusi shënon fundin e suksesshëm të një fushate tre-vjeçare nga Ministria e Bujqësisë e Italisë për të njohur mënyrën tradicionale të kombit të kultivimit, korrjes, përgatitjes dhe servirjes së ushqimit.

“Akti i gatimit nĂ« Itali tejkalon domosdoshmĂ«rinĂ« e thjeshtĂ« ushqyese pĂ«r t’u bĂ«rĂ« njĂ« praktikĂ« e pĂ«rditshme komplekse”, shkroi Pier Luigi Petrillo, njĂ« nga redaktorĂ«t e propozimit tĂ« ItalisĂ«.

Kjo vjen ndĂ«rsa vendi vazhdon tĂ« luftojĂ« kundĂ«r ushqimit italian “tĂ« falsifikuar”, pĂ«rfshirĂ« njĂ« ankesĂ« tĂ« kohĂ«ve tĂ« fundit tĂ« paraqitur nĂ« Parlamentin Europian pasi kavanoza me salcĂ« karbonara tĂ« paketuar paraprakisht u shfaqĂ«n nĂ« raftet e tij. Italia ka luftuar gjithashtu kundĂ«r prodhimit tĂ« vajit tĂ« ullirit tĂ« falsifikuar dhe pĂ«rdorimit tĂ« emrave qĂ« tingĂ«llojnĂ« italisht nĂ« produktet qĂ« nuk janĂ« prodhuar nĂ« Itali.

“Njohja nga UNESCO duhet tĂ« ndihmojĂ« nĂ« mbrojtjen e kuzhinĂ«s nga abuzime tĂ« tilla kulinare”, tha ministri i bujqĂ«sisĂ« i vendit, Francesco Lollobrigida.

“Kjo njohje Ă«shtĂ« njĂ« burim krenarie, por edhe ndĂ«rgjegjĂ«simi pĂ«r vlerĂ«simin e mĂ«tejshĂ«m qĂ« do tĂ« gĂ«zojnĂ« produktet tona, territoret tona dhe zinxhirĂ«t tanĂ« tĂ« furnizimit”, tha Lollobrigida nĂ« njĂ« deklaratĂ«.

NĂ« ofertĂ«n e saj, Italia argumentoi se “peizazhet e gjalla gastronomike” tĂ« vendit pasqyrojnĂ« diversitetin biokulturor tĂ« kombit dhe se kuzhina i pĂ«rmbahet qĂ«ndrueshmĂ«risĂ«, sezonalitetit dhe recetave jo-shpĂ«rdoruese. Propozimi gjithashtu theksoi se transmetimi i traditave brenda familjeve gjatĂ« brezave krijon njĂ« lidhje sentimentale me ushqimin.

The post Kuzhina italiane e para në botë që shpallet Trashëgimi kulturore nga UNESCO appeared first on Gazeta Si.

↗

1 nĂ« 4 fĂ«mijĂ« shkon nĂ« shkollĂ« pa mĂ«ngjes, ISHP: Rrezik pĂ«r t’u bĂ«rĂ« obez

✇BoldNews
By: armand

FĂ«mijĂ«t shqiptarĂ« e kanĂ« bĂ«rĂ« zakon tĂ« konsumojnĂ« mĂ«ngjes pĂ«rpara se tĂ« shkojnĂ« nĂ« shkollĂ«, por 25% e tyre, shpesh e anashkalon vaktin mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m tĂ« ditĂ«s. Studimi i bĂ«rĂ« nga ISHP, tregon se fĂ«mijĂ«t që  nuk hanĂ« mĂ«ngjes rrezikohen nga mbipesha dhe obeziteti. Raporti qĂ« mat sjelljet e shĂ«ndetshme tĂ« fĂ«mijĂ«ve nĂ« moshĂ« [
]

The post 1 nĂ« 4 fĂ«mijĂ« shkon nĂ« shkollĂ« pa mĂ«ngjes, ISHP: Rrezik pĂ«r t’u bĂ«rĂ« obez appeared first on BoldNews.al.

❌