Pretendimi: Parlamenti anglez ka miratuar Aktin e Kancerit në 1939, që e bën të jashtëligjshme të kurosh kancerin

Verdikti: Mungon konteksti

———————————————————————-

Në rrjetet sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi se në 1939, parlamenti anglez ka miratuar “Aktin e Kancerit”, që e bën të jashtëligjshme të kurosh kancerin.

Megjithatë, Akti i Kancerit 1939 nuk e bën të paligjshëm kërkimin mbi kurat e kancerit, publikimin e gjetjeve kërkimore ose këshillimin e mjekëve për pacientët në lidhje me trajtimet.

Legjislacioni origjinal, i miratuar përpara krijimit të Shërbimit Shëndetësor Kombëtar të Mbretërisë së Bashkuar, përshkruante se si duhet të paguhen dhe administrohen trajtimet e kancerit në të gjithë vendin.

Me kalimin e kohës, shumica e neneve janë shfuqizuar ose janë përfshirë në ligje të tjera, por një pjesë mbetet në fuqi, specifikisht neni 4, që lidhet me ndalimin e reklamave të caktuara.

4. Ndalimi i reklamave të caktuara. (1) Askush nuk duhet të marrë pjesë në publikimin e ndonjë reklame— (a) që përmban një ofertë për të trajtuar ndonjë person për kancer, ose për të përshkruar ndonjë ilaç për të, ose për të dhënë ndonjë këshillë në lidhje me trajtimin e tij; ose

Ai ndalon publikimin e çdo reklame që përmban oferta për trajtimin e kancerit, dhënien e ilaçeve ose dhënien e këshillave në lidhje me trajtimin.

Përjashtime bëhen për materialet që u drejtohen anëtarëve të parlamentit, mjekëve, infermierëve dhe farmacistëve, së bashku me reklamat e prodhuara nga këshillat vendas dhe spitalet vullnetare, të cilat ishin spitale private, jofitimprurëse.

Nick James, një studiues në Institutin e Kërkimeve për Kancerin, tha për AAP se pretendimi se legjislacioni përfaqëson një ndalim të kurave për kancerin nuk kishte asnjë bazë.

Ai ishte hartuar për të mbrojtur publikun nga mashtruesti “që ofronin terapi të paprovuara”, tha ai. “Qëllimi kryesor i aktit është i kundërt – të ‘parashikojë më tej trajtimin e kancerit’ dhe të ‘ndalojë reklama të caktuara'”, tha James.

Ndalimi i reklamave përfshin kimioterapinë dhe rrezatimin së bashku me trajtimet e paprovuara ose alternative. 

Frances Downey, drejtuese e politikës së shkencës dhe kërkimit në Cancer Research UK, tha se Akti i Kancerit është hartuar për të mbrojtur pacientët nga bombardimi me reklama për trajtime. Kjo përfshin reklama nga profesionistë mjekësorë, kompani farmaceutike dhe praktikues alternativë, tha Dr. Downey.

Simon Crabb, një ekspert i terapive eksperimentale të kancerit në Universitetin e Southampton, tha se Mbretëria e Bashkuar ka një “kulturë shumë të gjallë kërkimore për kancerin” të mbështetur nga qeveria, organizatat bamirëse dhe sektori komercial.

“Në Mbretërinë e Bashkuar, reklamimi direkt tek pacienti për shumicën e trajtimeve mjekësore (jo vetëm trajtimet e kancerit) është i kufizuar, ndryshe nga, për shembull, në SHBA,” tha Crabb. “Por kjo nuk kufizon kërkimin dhe/ose raportimin e përparimeve kërkimore.”

Rregulloret e Barnave Njerëzore 2012 ndalojnë reklamat për shumicën e barnave vetëm me recetë në Mbretërinë e Bashkuar.

Disa individë janë gjobitur sipas Aktit të Kancerit në Mbretërinë e Bashkuar, përfshirë një burrë që reklamoi aftësinë e tij për të kuruar kancerin përmes “shërimit me energji“ dhe një grua që promovoi ilaçe bimore të shitura në eBay si trajtime për kancerin.

Nëse, në një ngjarje të jashtëzakonshme, një individ do të zbulonte vërtet kura për kancerin të bazuara në shërim me energji, ai do të ishte i lirë sipas Aktit të Kancerit të vitit 1939 të publikonte rreth zbulimeve të tij në revista shkencore, t’i diskutonte ato privatisht ose në kontekste akademike, ose të vazhdonte kërkimin mbi konceptin. Megjithatë, ata nuk do të lejoheshin ta paraqisnin atë informacion para publikut të gjerë në reklama në Mbretërinë e Bashkuar.

Në vitin 2019, një peticion publik për shfuqizimin e Aktit të Kancerit me argumentin se ndalonte personelin mjekësor të diskutonte trajtimet e kancerit u hodh poshtë nga qeveria, e cila kundërshtoi pretendimin qendror të peticionit.

“Akti i Kancerit i vitit 1939 nuk i pengon mjekët të diskutojnë, hetojnë ose ofrojnë trajtime të kancerit”, thuhej në përgjigjen e qeverisë në atë kohë.

The post Ligjet britanike nuk ndalojnë mjekët të kurojnë kancerin appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Ish-kryeministri i Kosovës Ramush Haradinaj është arrestuar në ShBA në shkurt 2026

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————————-

Në fillim të shkurtit 2026, ish-kryeministri i Kosovës dhe kreu i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) Ramush Haradinaj nisi një vizitë zyrtare në ShBA.

Kjo vizitë u pasua me një lajm që qarkulloi në rrjete sociale dhe portale shqipfolëse se Haradinaj ishte arrestuar në Capitol Hill nga FBI. Ky lajm shoqërohej edhe me një imazh që duket se tregon Haradinaj të shoqëruar nga dy agjentë të FBI.

Sipas lajmit, Haradinaj u arrestua menjëherë pas pjesëmarrjes së tij në ceremoninë tradicionale të Lutjes së Mëngjesit dhe se zyra e tij ka lëshuar një deklaratë që e quan arrestimin të papranueshëm.

Asgjë nga këto nuk është e vërtetë, përfshi imazhin e mësipërm, që me gjasa është krijuar me programe kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Lajmi i botuar më 2 shkurt pretendon se Haradinaj u arrestua pas Lutjes së Mëngjesit, e cila do të mbahet në Washington Hilton në Washington DC të enjten më 5 shkurt 2026. Arrestimi lajmërohet para se të ndodhë.

Që Ramush Haradinaj nuk është arrestuar në 2 shkurt dëshmohet thjesht me prezencën e tij në një numër aktivitetesh të planifikuara gjatë vizitës së tij në ShBA, pamje nga të cilat janë ndarë në rrjetet e tij sociale.

.

Haradinaj shfaqet edhe në fotot nga Forumi Ndërparlamentar i Sigurisë që u mbajt në Kongresin amerikan më 4 shkurt, ku ishte i pranishëm, ndër të tjerë, edhe Kryetari i Kuvendit shqiptar Niko Peleshi.

Ndërkaq, nuk ka asnjë njoftim për arrestin e Ramush Haradinaj në faqen e AAK, Ambasadës amerikane në Kosovë apo Departamentin amerikan të Shtetit. Ky informacion është verifikuar si i rremë edhe nga kolegët tanë të Kallxo,com në Kosovë.

The post I rremë arrestimi i Ramush Haradinajt gjatë vizitës në ShBA appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Antiparazitari Ivermectin përdoret te njerëzit për të trajtuar gjithfarë sëmundjesh, nga Covid-19 deri te kanceri.

Verdikti: E paprovuar

————————————————————–

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, vijon të shpërndahet promovimi i ilaçit antiparazitar Ivermectin si një kurë çudibërëse që mund të përdoret për të trajtuar një mori sëmundjesh që nuk kanë lidhje të drejtpërdrejtë me njëra-tjetrën, nga Covid-19, tek sëmundjet autoimune tek kanceri.

Këto pretendime shoqërohen me foton e një versioni të injektueshëm të ivermektinës i destinuar për lopët dhe derrat, gjë që mund t’i shtyjë lexuesit ta blejnë produktin në formulën e tij për kafshët, një ide e refuzuar në mënyrë të qartë nga farmacistët.

Postimet janë përkthime në shqip të një teksti që ka qarkulluar në anglisht, frëngjisht, spanjisht, hungarisht, holandisht, boshnjakisht, greqisht, çekisht dhe gjermanisht të paktën që nga janari 2025.

Kjo vjen pas viteve keqinformimi rreth ilaçit, veçanërisht midis konspiracionistëve kundër vaksinave mRNA anti-Covid. Besimi i rremë në përdorimet pozitive jashtë etiketës për ivermektinën shkaktoi lëvizje legjislative në disa shtete të ShBA për të lejuar aksesin në ilaç pa recetë.

Administrata amerikane e Ushqimit dhe Barnave miratoi përdorimin e ivermektinës “për të trajtuar disa krimba parazitarë”, ndërsa formulimet topike janë të disponueshme për morrat e kokës dhe rosacea, skuqjen e lëkurës.

Ivermectina është provuar të jetë “klinikisht efektive kundër infeksioneve të caktuara nga krimbat dhe zgjebja”, tha për AFP më 29 prill 2025 Akos Heinemann, drejtues i kërkimit në departamentin e farmakologjisë në Universitetin Mjekësor të Grazit.

“Çdo gjë tjetër është spekulim i bazuar në të dhëna shkencërisht të pambështetshme ose thjesht është i sajuar”, tha ai.

Ndërsa teksti i shpërndarë gjerësisht përqendrohet në përfitimet e mundshme të përdorimit të ivermektinës, ilaçi ka efekte anësore serioze të mundshme  

Në vitin 2021, mes rritjes së numrit të rasteve drejtuar qendrave të helmimit, Departamenti kanadez i Shëndetit lëshoi ​​një paralajmërim kundër marrjes së ivermektinës jashtë etiketës ose në versione për bagëtinë. “Kanadezët nuk duhet të konsumojnë kurrë produkte shëndetësore të destinuara për kafshët për shkak të rreziqeve të mundshme serioze shëndetësore, duke përfshirë kriza, komë dhe madje edhe vdekje”, tha institucioni.

Heinemann tha se “dhënia ose marrja e ivermektinës jashtë indikacioneve të saj të miratuara është neglizhencë e rëndë.”

Monika Redlberger-Fritz, studiuese në Qendrën për Virologji në Universitetin Mjekësor të Vjenës, u pajtua. “Ivermektina duhet të përdoret vetëm siç është autorizuar; të gjitha përdorimet e tjera nuk janë të rekomanduara”, tha ajo për AFP.

Faktoje ka shpjeguarmë parë se nuk kaende prova të mjaftueshme klinike që tregojnë se ivermektina mund të përdoret për të trajtuar kancerin tek njerëzit në mënyrë efektive.

The post Asnjë bazë për trajtimin e dhjetëra sëmundjeve nga Ivermectin appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Arabia Saudite ka ndaluar zyrtarisht të gjitha fotografitë dhe videot në Qabe për sezonin e Haxhit 2026

Verdikti: E pakonfirmuar

———————————————————-

Në fillim të dhjetorit 2025, në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, qarkulloi lajmi se Arabia Saudite kishte ndaluar zyrtarisht kryerjen e fotove dhe videove brenda xhamive të shenjta në Mekë gjatë pelegrinazhit të Haxhit 2026.

Postimet pretendojnë se Ministria saudite e Haxhit dhe Umres kishte ndaluar të gjitha fotografitë dhe videografinë, përfshi ato me telefona celularë brenda vendeve të shenjta gjatë gjithë sezonit të pelegrinazhit. Për miliona besimtarë musliman që do të marrin pjesë në këtë udhëtim unik në jetën e tyre në vendin e shenjtë ky lajm mund të jetë pritur me shqetësim. 

Megjithatë, një kërkim në kanalet zyrtare saudite nuk gjeti asnjë njoftim të tillë. Agjencia Saudite e Shtypit (SPA), Ministria e Haxhit dhe Umres dhe Autoriteti i Përgjithshëm për Kujdesin e Dy Xhamive të Shenjta nuk kanë lëshuar asnjë qarkore apo direktivë që tregon ndonjë ndryshim në rregullat e fotografisë për vitin 2026.

Fotografimi brenda Dy Xhamive të Shenjta udhëhiqet nga një etiketë e vjetër që i nxit besimtarët të veprojnë me respekt, të shmangin bllokimin e shtigjeve dhe të sigurohen që veprimet e tyre të mos i shqetësojnë të tjerët që po luten. Këto udhëzime janë praktikë standarde dhe mbeten të pandryshuara për Haxhin 2026.

Zyrtarët vazhdojnë të lejojnë fotografimin për sa kohë që nuk kompromenton sigurinë, nuk prish lëvizjen ose nuk cenon privatësinë e besimtarëve.

Në Qershor 2025, Arabia Saudite njoftoi ndryshime drastike për pelegrinazhin e Haxhit 2025 duke përfshirë rregulla të reja që ndalonin fëmijët të shoqërojnë pelegrinët dhe duke u dhënë përparësi pelegrinëve që udhëtonin për herë të parë.

Shënim: Data 4 shkurt 2025 faqja Gazeta e Re e ka korigjuar lajmin, pas verfikimit të Faktoje. Lajmit të raportuar i është ndryshuar vlerësimi fillestar në Facebook.

The post Sauditët nuk ndaluan fotot për pelegrinët gjatë Haxhit 2026 appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Ky imazh tregon kryebashkiakun e tanishëm të Nju Jork, Zohran Mamdani, si bebe bashkë me nënën e tij dhe pedofilin dhe trafikantin Jeffrey Epstein

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

——————————————————-

Pasi Departamenti amerikan i Drejtësisë finalizoi publikimin e dosjeve që lidhen me trafikantin seksual Jeffrey Epstein, duke publikuar më shumë se 3 milionë dokumente, në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, nisi të qarkullonte një imazh që pretendohet se tregon kryebashkiakun e tanishëm të Nju Jork si bebe, nënën e tij, Epstein, dhe ish-presidentin amerikan Bill Clinton.

Megjithatë, imazhi i mësipërm është i gjeneruar me programe kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Së pari, ashtu si në shënimin e platformës X që shoqëron këtë foto, Mamdani ka lindur në vitin 1991. Në momentin që mamaja e tij, regjizorja Mira Nair, presupozohet se mori pjesë në një festë për promovimin e filmit të saj së bashku me Epstein, në vitin 2009, kryetari i sotëm i bashkisë së Neë Yorkut duhet të ishte 18 vjeç dhe jo një bebe në duart e nënës së tij. 

Më tej, me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se imazhi i mësipërm është postuar fillimisht në rrjet nga profili @DumbFckFinder. Në imazh, mbi xhepin e këmishës së ’Clinton’, dallohet dhe firma e tij dixhitale që shkruan DFF.

Llogaria @DumbFckFinder është etiketuar si një llogari parodi që e përshkruan veten në këtë mënyrë:

“Duke ndihmuar Amerikën të çlirohet nga budallallëku, nga një budalla me radhë, majtas, djathtas, i gjejmë të gjithë dhe i ekspozojmë përmes videove dhe memeve me AI me cilësi të lartë. Llogari alternative.”

Në një postim pasardhës DFF shkroi: “Dreqin, dështuat djema Qëllimisht e bëra atë bebe, gjë që teknikisht do ta bënte këtë foto 34 vjeçare. Çfarë tmerri!”

i

Imazhi i mësipërm nuk gjendet në asnjë nga dosjet e publikuara nga Departamenti i Drejtësisë në lidhje me Epstein.

Më tej, një kërkim pamor me Google Lens tregoi se imazhi është etiketuar si “I bërë me Google AI.” Një zëdhënës i Google ka thënë për AFP se kur zbulohet një gjurmë SynthID, kjo do të thotë që “imazhi është gjeneruar ose modifikuar me AI.” SynthID, i lançuar nga laboratori DeepMind AI i Google në 2023, identifikon imazhet e gjeneruara me Google AI.

Përpjekjet për ta lidhur Mamdanin me Epstein erdhën pasi emri i nënës së tij, Mira Nair, u zbulua në disa emaile midis miliona dokumenteve të publikuara më 30 janar 2026.

Emri i saj ishte në ftesat e dërguara me email dhe listat e të ftuarve të shkruara nga publicistja Peggy Siegal për një festë në shtëpinë e bashkëpunëtores së Epstein, Ghislaine Maxwell në Nju Jork për filmin “Amelia“, një film biografik për piloten amerikane Amelia Earhart me regji nga Nair.

Ish-presidenti amerikan Bill Clinton shfaqet vërtet në fotot e publikuara si pjesë e dosjeve Epstein. 

The post Kjo bebe në shoqërinë e Epstein asnjë lidhje me kryetarin Mamdani appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Ky imazh tregon kryebashkiakun e tanishëm të Nju Jork, Zohran Mamdani, bashkë me nënën e tij, pedofilin dhe trafikantin Jeffrey Epstein, trafikanten Ghislaine Maxëell, ish-presidentin amerikan Bill Clinton, miliarderin Bill Gates, dhe milarderin Jeff Bezos

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————-

Pasi Departamenti amerikan i Drejtësisë finalizoi publikimin e dosjeve që lidhen me trafikantin seksual Jeffrey Epstein, duke publikuar më shumë se 3 milionë dokumente, në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse (link, link, link, link, link), po qarkullon një imazh që pretendohet se tregon kryebashkiakun e tanishëm të Nju Jork si fëmijë i vogël, nënën e tij, Epstein, ish-presidentin amerikan Bill Clinton, miliarderin Bill Gates, dhe milarderin Jeff Bezos.

Megjithatë, mbështetësit e Mamdanit nuk duhet të zhgënjehen ende. Imazhi i mësipërm është i gjeneruar me programe kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se imazhi i mësipërm është postuar fillimisht në rrjet nga profili @DumbFckFinder. Në mes të imazhit dallohet dhe firma e tij dixhitale që shkruan DFF.

Llogaria @DumbFckFinder është etiketuar si një llogari parodi që e përshkruan veten në këtë mënyrë:

“Duke ndihmuar Amerikën të çlirohet nga budallallëku, nga një budalla me radhë, majtas, djathtas, i gjejmë të gjithë dhe i ekspozojmë përmes videove dhe memeve me AI me cilësi të lartë. Llogari alternative.”

E njëjta llogari rezulton se ka krijuar gjithashtu versione të tjera mbi të njëjtën temë, duke përfshirë një postim me ish-Presidentin Bill Clinton të mbajtur nga Epstein në krahët e tij.

Të dyja imazhet nuk gjenden në asnjë nga dosjet e publikuara nga Departamenti i Drejtësisë në lidhje me Epstein.

Përpjekjet për ta lidhur Mamdanin me Epstein erdhën pasi emri i nënës së tij, Mira Nair, u zbulua në disa emaile midis miliona dokumenteve të publikuara më 30 janar 2026.

Emri i saj ishte në ftesat e dërguara me email dhe listat e të ftuarve të shkruara nga publicistja Peggy Siegal për një festë në shtëpinë e bashkëpuntores së Epstein, Ghislaine Maxwell në Nju Jork për filmin “Amelia“, një film biografik për piloten amerikane Amelia Earhart me regji nga Nair.

Në një mesazh të datës 21 tetor 2009 dërguar Epstein, Siegal shkruante: “Sapo dola nga shtëpia e Ghislaine… pas festës së filmit. Bill Clinton dhe Jeff Bezos ishin atje… Jean Pigoni, regjisorja Mira Nair.” 

Ky mesazh duket se ka frymëzuar krijimin e këtij imazhi artificial. Megjithatë, nëse imazhi do të ishte i vitit 2009, Mamdani, i cili ka lindur më 18 tetor 1991, do të ishte 18 vjeç. Në imazhin e mësipërm, ai shfaqet si fëmijë.

Nëse imazhi do të ishte nga para vitit 2009, duke marrë parasysh që ‘Mamdani’ duket të jetë rreth dhjetë vjeç, ‘fotografia’ do të ishte bërë në fillim të viteve 2000. Megjithatë, në atë kohë, pronari i Amazon, Jeff Bezos, nuk ishte plotësisht tullac, siç shfaqet në imazh.

Përfundimisht, një kërkim pamor me Google Lens tregoi se imazhi është etiketuar si “I bërë me Google AI.” Një zëdhënës i Google ka thënë për AFP se kur zbulohet një gjurmë SynthID, kjo do të thotë që “imazhi është gjeneruar ose modifikuar me AI.” SynthID, i lançuar nga laboratori DeepMind AI i Google në 2023, identifikon imazhet e gjeneruara me Google AI.

Ish-presidenti amerikan Bill Clinton dhe milarderi dhe pronar i Microsoft Bill Gates shfaqen vërtet në fotot e publikuara si pjesë e dosjeve Epstein. 

Në rezidencën e Jeffrey Epstein në Manhattan në vitin 2011, nga e majta: James E. Staley, në atë kohë një drejtues i lartë i JPMorgan; ish-Sekretari i Thesarit Laërence Summers; Jeffrey Epstein; Bill Gates, bashkëthemelues i Microsoft; dhe Boris Nikoliç, i cili ishte këshilltari shkencor i Fondacionit Bill dhe Melinda Gates.

Ish-Presidenti amerikan Bill Clinton, Mick Jagger dhe Ghislaine Maxwell

The post Të gjeneruara këto foto të kryebashkiakut Mamdani me pedofilin Epstein appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Gjyqtari Benny Sagi që po gjykonte kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahun për korrupsion ka vdekur në një aksident

Verdikti: Gjysëm e vërtetë

————————————————————–

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon lajmi se gjyqtari izraelit Benny Sagi, i cili pretendohet se po gjykonte kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahun për korrupsion, ka vdekur në një aksident.

Ky lajm u përhap fillimisht nga tabloidi britanik Daily Mail, me një artikull të titulluar “Gjyqtari në rastin e korrupsionit të Netanyahut vritet ‘pasi e goditi një automjet’”.

Megjithatë, në artikullin e Daily Mail referenca për gjyqin e Netanyahut tashmë nuk shfaqet më. Titulli i përditësuar tani është” “Gjykatësi i lartë izraelit vritet ‘pasi një automjet që po dilte nga rruga doli në autostradë dhe u përplas me motoçikletën e tij'”.

Është e vërtetë që Benny Sagi, kreu 54-vjeçar i Gjykatës së Qarkut Be’er Sheva, u vra në një aksident me makinë më 4 janar 2026, kur një automjet u përplas me motoçikletën që ai po drejtonte. Një burim tjetër raporton se automjeti ishte një xhip dhe shoferi, i cili dyshohet se drejtonte nën ndikimin e drogës, u ndalua nga autoritetet lokale.

Megjithatë, Sagi nuk do të gjykonte akuzat për korrupsion kundër Netanyahut.

Çështjet e korrupsionit kundër Netanyahut, të njohura si “Çështjet 1000, 2000 dhe 4000”, bien nën juridiksionin e Gjykatës së Qarkut të Jeruzalemit. Trupi gjykues përbëhet nga gjyqtarët Rivka Friedman-Feldman (kryetare e trupit gjykues), Moshe Bar-Am dhe Oded Shoham (në foton më poshtë), të cilët të gjithë janë ende në detyrë.

Trupi gjykues i çështjeve të korrupsionit kundër Netanyahut

Benny Sagi nuk ka qenë kurrë anëtar i këtij trupi gjykues dhe as nuk ka pasur një rol të drejtpërdrejtë në ato gjyqe.

Aktiviteti gjyqësor i Sagit është ndërthurur me çështje të lidhura me Netanyahun përmes të ashtuquajturës “Çështje Nëndetësesh” (Çështja 3000), që lidhet me korrupsionin e dyshuar sistemik në lidhje me blerjen e nëndetëseve dhe anijeve detare nga ThyssenKrupp i Gjermanisë, me vlerë miliarda dollarë. Hetimi përfshin ish-oficerë të lartë të Marinës Izraelite, zyrtarë publikë dhe bashkëpunëtorë të ngushtë të kryeministrit.

Megjithatë, Netanyahu nuk është akuzuar kurrë zyrtarisht në këtë rast. Në vitin 2023, Komisioni Shtetëror i Hetimit publikoi dokumente që konfirmonin se Netanyahu, së bashku me individë të tjerë të intervistuar, kishin dhënë dëshmi. Në shtator 2024, Zyra e Prokurorit Izraelit vendosi të mos hapë një hetim penal për përfshirjen e kryeministrit në “Çështjen 3000”.

The post Gjyqtari i aksidentuar nuk po gjykonte hetimin ndaj Netanyahut appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kodi i Ri Penal parashikon burg nëse bën seks kur udhëton jashtë Shqipërisë

Verdikti: E pavërtetë

———————————————————————

Ndryshimet e fundit në Kodin Penal nxitën debate të nxehta politike mbi mbrojtjen e gazetarëve nga neni i shpifjes. Përtej këtij diskutimi për lirinë e shprehjes, një numër portalesh shqipfolëse raportuan se drafti i Kodit të ri Penal shqiptar parashikoi gjithashtu dënimin me burg për “ata që bëjnë seks kur udhëtojnë jashtë Shqipërisë”. Lajmi ngjalli natyrshëm komente të shumta nga lexuesit, si dhe zëra publikë. 

Të gjitha këto raportime i referohen një neni të propozuar në draftin e Kodit të ri Penal, neni 108/b, i cili parashikon:

“Neni 108/b

Organizimi i udhëtimeve për qëllime seksuale

Organizimi i udhëtimeve për të tjerë, përkundrejt shpërblimit apo jo, me qëllim kryerjen e ndonjë prej veprave penale të parashikuara në këtë seksion ose në nenet 114, 114/a/1 dhe 117, pavarësisht parashikimeve ligjore përkatëse në vendin për ku organizohet udhëtimi, dënohet me burgim nga dy deri në gjashtë vjet.

Nëse kjo veprimtari kryhet nga personi juridik, gjykata, krahas dënimeve të tjera për të, vendos edhe mbarimin e personit juridik.”.

Siç vërehet me sy të lirë, neni nuk parashikon dënim për kryerjen e marrëdhenieve seksuale, term i cili nuk përmendet fare.

Neni parashikon dënim me 2-6 vite burg për personat që organizojnë udhëtime për të tjerë, me qëllim “kryerjen e ndonjë prej veprave penale të parashikuara në këtë seksion ose në nenet 114, 114/a/1 dhe 117.”

Seksioni në fjalë është seksioni i krimeve seksuale dhe veprat penale të parashikuara në të përfshijnë përdhunimin, përdhunimin e të miturve, përdhunimin e personave të pazotë për t’u mbrojtur, incestin, seksin në publik, dhunën seksuale dhe ngacmimin seksual.

Neni 108/b parashikon dënim deri në 6 vite burg për persona që organizojnë udhëtime me qëllim përdhunimin, përdhunimin e të miturve, përdhunimin e personave të pazotë për t’u mbrojtur, incestin, seksin në publik, dhunën seksuale apo ngacmimin seksual.

Kjo do të thotë se nëse dikush organizon një udhëtim me qëllim që të kryhet një krim seksual, ai mban përgjegjësi penale edhe nëse akti ndodh jashtë Shqipërisë. Neni me gjasa synon të luftojë fenomenin e turizmit seksual, veçanërisht shfrytëzimin e të miturve, edhe kur këto krime ndodhin në vende të tjera.

Si shembull sqarues mund të përdorim rastin famëkeq të pedofilit dhe trafikantit amerikan Jeffrey Epstein. Epstein kishte në pronësi ishullin Little Saint James, nga ku akuzohej se operonte një rrjet trafikimi seksual të miturash. 

Nën nenin 108/b, nëse dikush do të organizonte një udhëtim në ishullin e Epstein me qëllim përdhunimin e të miturave, një vepër penale në Shqipëri, ligji shqiptar e dënon me 2 deri në 6 vjet burg. Mbetet për lexuesin të vendosë nëse ky dënim i duket i mjaftueshëm.

The post Një keqinterpretim dënimi i ri për ata që bëjnë seks jashtë vendit appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Izraeli ka blerë Google dhe YouTube

Verdikti: E paprovuar

——————————————————-

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon lajmi se Izraeli ka blerë kompaninë Google.

Ky pretendim nuk shoqërohet me ndonjë provë, burim apo referencë.

Në fakt, një kërkim i shpejtë në Google dhe motorrin e kërkimit DuckDuckGo zbulon se nuk ka ndonjë raportim se Izraeli ka blerë kompaninë Google.

Kompania Google është që prej 2004 një kompani publike, që do të thotë se aksionet e saj tregtohen lirisht në bursë ose në tregje jashtë bursës. 

Në vitin 2015, Google u riorganizua si një degë në pronësi të plotë të Alphabet Inc. Google është dega më e madhe e Alphabet dhe është një kompani holding për pronat dhe interesat e internetit të Alphabet.

Si Google dhe Alphabet Inc., janë kompani amerikane me seli në Mountainview, Kaliforni.

Në shtator 2025, faqja Drop Site News raportoi se Google ishte në mes të një kontrate 6 mujore prej 45 milionë dollarësh me zyrën e kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu për të promovuar mesazhet qeveritare dhe për të minimizuar krizën humanitare në Gaza. Kontrata, e nënshkruar në fund të qershorit 2025, e përshkruan Google si një “entitet kyç” në mbështetjen e strategjisë së marrëdhënieve me publikun të Netanyahut.

Sipas raportit, reklamat menaxhoheshin përmes YouTube dhe platformës Display & Video 360 të Google dhe karakterizoheshin në dokumentet qeveritare si “hasbara,” një term hebraik që shpesh përkthehet si “propagandë”.

Të dhënat tregojnë se Izraeli shpenzoi gjithashtu 3 milionë dollarë për reklama me kompaninë amerikane të mediave sociale X dhe 2.1 milionë dollarë me platformën franko-izraelite Outbrain/Teads.

Në 2024, Google pushoi nga puna 28 punonjës që ishin bashkuar me një grup “Jo Teknologjisë për Aparteidin” dhe organizuan një protestë ulur pranë zyrave të Google në Silicon Valley, New York dhe Seattle.

Google është gjithashtu i përfshirë në Projektin Nimbus, një sipërmarrje e përbashkët prej 1.2 miliardë dollarësh me Amazon për të furnizuar qeverinë dhe ushtrinë e Izraelit me shërbime cloud computing, shërbime të inteligjencës artificiale dhe qendra të dhënash.

The post Pavarësisht reklamimit, Izraeli nuk ka blerë Google dhe YouTube appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo video tregon një protestues që i shmanget policisë së emigracionit në një vaskë në Minnesota

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

—————————————————————–

Një video qesharake që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon një protestues të veshur si viking në Minnesota, ShBA, i cili po i shmanget vrapit të një grupi të policisë së emigracionit (ICE).

Në disa qytete amerikane, përfshirë Minneapolis, kryeqytetin e Minnesota, ka pasur përplasje midis qytetarëve dhe agjentëve të ICE pas bastisjeve të ndryshme dhe operacioneve të kontrollit të imigracionit, dhe veçanërisht vrasjes së Renee Nicole Good më 7 janar dhe vrasjes së protestuesit Alex Pretti në 24 janar nga agjentët e ICE.

Megjithatë, video e mësipërme nuk tregon një incident të vërtetë. Ajo është gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

‘Agjentët’ e ICE duken identikë dhe lëvizjet e tyre janë të panatyrshme. Ata nuk mbajnë veshur uniformat standarde. Këmbët e oficerëve nuk prekin tokën dhe siluetat e tyre janë të shtrembëruara. Ndërkohë, fytyrat e njerëzve në video janë të turbullta. 

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme është postuar fillimsht në Instagram, Facebook, TikTok, dhe YouTube nga llogaria “Strange AI.”

Në videon origjinale vërehet një tjetër gabim i programit gjenerues: ora shfaqet si “4:06 PHM” në vend të “4:06 PM.” Ndërkaq, televizioni “POVART”, logo e të cilit shfaqet në këtë video, nuk ekziston si media.

Në profilin e YouTube, përdoruesi shpjegon se StrangeAI është një llogari ku “botët, krijesat dhe fantazitë e çuditshme të gjeneruara nga AI marrin jetë”. AI shton: “Nga transformimet e mahnitshme te paroditë mahnitëse të IA-së, kanali ynë është destinacioni juaj ideal për histori futuriste dhe krijime dixhitale të çuditshme.”

Përshkrimi i kanalit në Youtube StrangeAI

Në përshkrimin e llogarisë StrangeAI në Facebook, gjithashtu, thuhet: “Përmbajtja ime është tërësisht Inteligjencë Artificiale dhe e redaktuar nga unë”.

Përshkrimi i llogarisë StrangeAI në Facebook

Për më tepër, përdoruesi e ka etiketuar videon si “komedi” dhe “meme”. 

Për të mos lënë asnjë dyshim, menaxheri i faqes StrangeAI pranoi për Snopes se video ishte krijuar me Sora 2, një nga mjetet më të fundit të zhvilluara nga OpenAI për të transformuar tekstin në video shumë realiste.

Nuk ka raporte të tjera në shtypin vendas ose artikuj lajmesh që dokumentojnë ndonjë incident të ngjashëm.

The post E gjeneruar kjo arratisje në vaskë nga kontrolli i policëve të ICE appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo video tregon një teknologji HAARP që mund të shkaktojë tërmete me intensitet të lartë

Verdikti: E pavërtetë

————————————————————–

Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon një “teknologji HAARP” që “mund të shkaktojë tërmete me intensitet të lartë.”

Si zakonisht, për të mbështetur këtë pretendim të jashtëzakonshëm nuk sillet asnjë provë, burim apo referencë.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video origjinale është botuar në Youtube më 24 mars 2023.

Megjithatë, as në titull, as në përshkrimin e videos nuk përmendet HAARP apo tërmete intensive.

Sipas përshkrimit të videos, ajo tregon “Radarin me Bazë Detare X-Band (SBX-1), një stacion radari paralajmërues i hershëm lundrues, vetëlëvizës, i lëvizshëm dhe me skanim elektronik aktiv, që po largohet nga Pearl Harbor duke u tërhequr më 23 Mars 2023.”

Radari SBX-1 u zhvillua si pjesë e Sistemit të Mbrojtjes nga Raketat Balistike të Agjencisë së Mbrojtjes nga Raketat të Departamentit të Mbrojtjes së Shteteve të Bashkuara (MDA). Zyrtarisht ai është i bazuar në Ishullin Adak në Alaska, por ka kaluar kohë të konsiderueshme në baën ushtarake Pearl Harbor në status prove.

Sipas MDA, SBX-1 është radari i lëvizshëm më i madh dhe më i fuqishëm në botë i këtij lloji.

Më 2 mars 2023, MDA organizoi një tur të SBX-1 në Hawaii. Mediave vendase iu dha mundësia të vizitonin SBX-1, i njohur nga vendasit si “topi gjigant i golfit.”

Profesore Helene Galiegue nga Shkolla Kombëtare e Aviacionit Civil francez tha për AFP se radarët X-band përdoren zakonisht nga ushtria, aviacioni civil, shërbimet meteorologjike dhe misionet hapësinore. 

Ajo shpjegoi gjithashtu se radarët nuk mund të shkaktojnë ndryshime në klimë apo në mot. “Valët elektromagnetike në këto frekuenca nuk ndryshojnë strukturën e grimcave të shiut apo reve, dhe atmosfera është plotësisht transparente ndaj valëve të frekuencave të larta. Nga ana tjetër, radarët me brez X përdoren nga meteorologët për të zbuluar dhe hartuar grimcat e shiut në distanca shumë të gjata,” tha Galiegue.

Maria Sabrina Greco, profesore në Universitetin e Pizës konfirmoi për AFP se “nuk ka radarë të aftë për të shkaktuar ndryshime klimaterike ose manipulime të motit.”

Projekti studimor shkencor amerikan i quajtur HAARP shfaqet shpesh në narrativat konspiracioniste si një veprimtari djallëzore që përfshin shkaktimin e tërmeteve, uraganëve, përmbytjeve, thatësirave, stuhive, ndërprerjeve të energjisë, rrëzimit të avionëve apo sëmundjeve.

HAARP është një projekt i përbashkët i Forcave Ajrore Amerikane dhe Marinës Amerikane i kijuar në vitin 1993, i cili i ka kaluar më vonë Universitetit të Alaskës Fairbanks (UAF) në vitin 2015.

Karakteristika e tij kryesore është një transmetues me frekuencë të lartë që përdoret për të studiuar jonosferën, pjesë e atmosferës së sipërme të tokës. Duke analizuar se si valët e radios ndërveprojnë me elektronet në jonosferë, studiuesit në HAARP janë në gjendje të studiojnë fenomene, të tilla si efektet e aurora borealis, ose dritat veriore, në sistemet radio dhe komunikimet e avionëve në lartësi të mëdha.

HAARP ka si objekt studimi dhe eksperimentimi jonosferën, pjesë e atmosferës së sipërme të tokës. HAARP nuk ka si të ndikojë në tërmete.

Që në krijimin e tij, HAARP ka qenë në shënjestrën e teorive konspirative. Fakti që puna studimore që kryen HAARP nuk është lehtësisht e kuptueshme nga publiku i gjerë, bën që këtij projekti t’i vishen fuqi mbinatyrore. Në 2016, dy burra nga Georgia, ShBA, u arrestuan me një arsenal masiv armësh. Ata kishin në plan të shkatërronin HAARP sepse besonin se instituti kërkimor manipulonte motin, kontrollonte mendjet e njerëzve, madje edhe rrëmbente shpirtra.

Sipas shkrimtarit të shkencës, Mick West, “mënyra për të përgënjeshtruar teoritë konspirative rreth HAARP është të përpiqesh t’i shpjegosh njerëzve ekzaktësisht çfarë HAARP bën. Shpjegoi se është thjesht një radiotransmetues që është në një vend në Alaska dhe mund të ndikojë vetëm në një sasi të vogël ajri mbi të. Shpjegoji se fuqia e përdorur nga ky radiotransmetues është shumë shumë e vogël krahasuar me çfarë do të duhesh për të bërë disa nga gjërat që po pretendohen.”

Faktoje ka verifikuar dhe më parë pretendimin se radari SBX-1 është një pajisje e HAARP.

The post Asnjë lidhje mes radarit “top golfi” dhe sistemit HAARP appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Avullimi i uthullës pastron qiellin nga vazhdat kimike ose kemtrajlet dhe ndikimet e HAARP

Verdikti: E paprovuar

———————————————————–

Në rrjetet konspiracioniste, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi se avullimi i uthullës përdoret për të pastruar qiellin nga “chemtrails dhe ndikimet e HAARP.”

Si zakonisht, ky pretendim nuk shoqërohet me ndonjë provë, burim apo referencë për ta mbështetur. 

Spërkatja e kimikateve nga avionët (chemtrails) është një teori konspirative që pretendon se qeveria apo palë të tjera janë të angazhuar në një program sekret për të futur kimikate toksike në atmosferë nëpërmjet avionëve në një mënyrë që formon vazhda në qiell, si ato që duken pas avionëve.

Sipas Agjencisë amerikane për Mbrojtjen e Mjedisit dhe NASA, vazhdat e bardha që duken pas avionëve në qiell quhen vazhda kondensimi (contrails), përbëhen kryesisht nga uji, dhe “nuk janë të rrezikshme për shëndetin e njeriut.”

Vazhdat e kondesimit formohen kur avulli dhe grimcat e hirit të imët nga djegia e karburantit të avionit ngrijnë në kristale akulli. Në ajër me lagështi të ulët, kristalet thjesht shpërbëhen. Nëse ajri ka më shumë lagështi, ato mbeten, dhe krijojnë vazhdat e avullit që duken me sy nëpër qiell. Ky ndryshim në nivelin e lagështisë së ajrit shpjegon pse disa avionë kanë vazhdë kondensimi dhe disa jo.

Spërkatja e uthullës në ballkon nuk ka asnjë efekt tek këto vazhda, ashtu siç nuk do të kishte efekt tek retë. Vazhdat e kondensimit janë fenomene fizike që ndodhin në lartësi prej mijëra metrash. Një lëng i spërkatur nga disa metra lartësi nuk mund të ndikojë në asnjë mënyrë në formimin ose shpërndarjen e tyre.

Uthulla nuk posedon ndonjë veti të veçantë lidhur me agjentët kimikë të dëmshëm, përveçse është dezinfektues i butë dhe heqës i gëlqeres.

Kimisti Dario Bressanini me shaka e quajti uthullën “një nga katër kalorësit e apokalipsit të pastrimit”, së bashku me sodën e bukës, kripën dhe limonin, përbërës që shpesh shiten në mënyrë të rreme si kura çudibërëse për gjithëfarëlloj problemi.

Teoria se uthulla pastron qiellin nga kemtrajlet është në qarkullim të paktën që nga viti 2012. 

Më 22 nëntor 2016, një sondazh i shkencëtarëve atmosferikë u botua nga Environmental Research Letters. 76 nga 77 (98.7%) e shkencëtarëve që morën pjesë në këtë studim thanë se nuk kishte prova të ekzistencës së një programi sekret të spërkatjes atmosferike në shkallë të gjerë dhe se të dhënat e cituara si prova mund të shpjegoheshin përmes faktorëve të tjerë.

Siç shpjegon skuadra kërkimore e fizikantit David Keith në Universitetin e Harvardit, nuk ka prova për ekzistencën e vazhdave kimike (chemtrails). Nëse do të ekzistonte vërtet një program qeveritar i kësaj shkalle, ai do të përfshinte një program po aq masiv për prodhimin, ngarkimin dhe shpërndarjen e materialeve. Mijëra ose edhe dhjetëra mijëra njerëz do duhej të punonin për këto programe. Kjo do të thotë se do të ishte tmerrësisht shumë e vështirë që kjo të mbetej sekrete për shumë gjatë, pasi do të mjaftonte vetëm një njeri i përfshirë në program të dilte hapur i pajisur me prova si fotografi, dokumente, apo pajisje fizike për ta dekonspiruar.

Këto prova ende nuk kanë dalë.

Në fjalët e skuadrës së Keith:

“Nëse beson në kemtrajle, pyete veten si mund të jesh kaq i sigurt që ka vërtet një konspiraci të madhe. Merr në konsideratë shpjegime alternative, të thjeshta. Ki parasysh që interneti është plot me njerëz që janë krejt të sigurt për gjëra që thjesht nuk janë të vërteta. Ki parasysh që edhe pse qeveritë mund të mbajnë sekrete që përfshijnë vetëm pak njerëz, ato nuk arrijnë të mbajnë sekret programe të mëdha. Rusët, për shembull, dinin detaje specifike mbi projektin e bombës atomike që përpara se të ndodhte testimi i parë i armëve bërthamore, dhe në atë rast njerëzit e përfshirë në atë projekt kishin motivin e qartë patriotik të mbanin sekretin.

Nëse mendon se vazhdat e kondensimit të avionëve “duken ndryshe” ose “po sillen çuditshëm” konsidero që vazhdat e zakonshme të kondensimit nganjëherë mbeten për një kohë të gjatë dhe mënyra se si duken mund të ndryshojë papritur përgjatë të njejtës rrugë sepse avionët fluturojnë përmes vendeve me temperatura dhe lagështi të ndryshme. […] Sigurisht që ka mundësi që diçka tjetër po ndodh, por për ta provuar duhet më shumë se thjesht fotografi të diçkaje që duket njësoj me vazhdat normale të kondesimit”.

Projekti studimor shkencor amerikan i quajtur HAARP është një projekt i përbashkët i Forcave Ajrore Amerikane dhe Marinës Amerikane i kijuar në vitin 1993, i cili i ka kaluar më vonë Universitetit të Alaskës Fairbanks (UAF) në vitin 2015.

HAARP shfaqet shpesh në narrativat konspiracioniste si një veprimtari djallëzore që përfshin shkaktimin e tërmeteve, uraganëve, përmbytjeve, thatësirave, stuhive, ndërprerjeve të energjisë, rrëzimit të avionëve apo sëmundjeve.

Karakteristika e tij kryesore është një transmetues me frekuencë të lartë që përdoret për të studiuar jonosferën, pjesë e atmosferës së sipërme të tokës. Duke analizuar se si valët e radios ndërveprojnë me elektronet në jonosferë, studiuesit në HAARP janë në gjendje të studiojnë fenomene, të tilla si efektet e aurora borealis, ose dritat veriore, në sistemet radio dhe komunikimet e avionëve në lartësi të mëdha.

HAARP ka si objekt studimi dhe eksperimentimi jonosferën, pjesë e atmosferës së sipërme të tokës. Gati të gjithë fenomenet e motit ndodhin më poshtë jonosferës, në troposferë. Kështu, HAARP nuk ka si të ndikojë në fenomenet e motit.

Që në krijimin e tij, HAARP ka qenë në shënjestrën e teorive konspirative. Fakti që puna studimore që kryen HAARP nuk është lehtësisht e kuptueshme nga publiku i gjerë, bën që këtij projekti t’i vishen fuqi mbinatyrore. Në 2016, dy burra nga Georgia, ShBA, u arrestuan me një arsenal masiv armësh. Ata kishin në plan të shkatërronin HAARP sepse besonin se instituti kërkimor manipulonte motin, kontrollonte mendjet e njerëzve, madje edhe rrëmbente shpirtra.

Sipas shkrimtarit të shkencës, Mick West, “mënyra për të përgënjeshtruar teoritë konspirative rreth HAARP është të përpiqesh t’i shpjegosh njerëzve ekzaktësisht çfarë HAARP bën. Shpjegoi se është thjesht një radiotransmetues që është në Alaskë dhe mund të ndikojë vetëm në një sasi të vogël ajri mbi të. Shpjegoji se fuqia e përdorur nga ky radiotransmetues është shumë shumë e vogël krahasuar me çfarë do të duhej për të bërë disa nga gjërat që po pretendohen.”

Faktoje ka verifikuar edhe më parë pretendime lidhur me të ashtuquajturat kemtrajle dhe sistemin HAARP.

The post Zierja e uthullës pak shanse për të pastruar qiellin nga kimikatet appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo video tregon një shkëmbim real në aeroplan

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

————————————————

Një video që ka marrë mbi njëmijë pëlqime në Instagram pretendon se tregon një mësuese pogradecare, e cila ka vendosur këmbët mbi kokën e pasagjeres para saj dhe përplaset me të përtej çdo norme normale etike.

Megjithatë, video qesharake nuk tregon një ngjarje të vërtetë. Ajo është gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Origjina e gjeneruar e videos është veçanërisht e dukshme në mënyrën e panatyrshme dhe shqipen e çalë që flet pasagjerja e avionit. 

Më tej, me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video është postuar fillmisht në TikTok nga një llogari që poston përmbajtje të gjeneruara me AI.

Këto imazhe janë shembuj i çfarë është quajtur ‘AI slop’ që përkthehet në “llum AI.” 

Llum AI quhen imazhe, video apo shkrime me cilësi të ulët të krijuara duke përdorur teknologjinë gjeneruese të inteligjencës artificiale dhe të karakterizuara nga një mungesë e theksuar e përpjekjes, logjikës ose kuptimit.

Llumi AI në Facebook zakonisht ka për qëllim mbledhjen e sa më shumë komenteve, e kështu zakonisht konsiston në imazhe, dhe histori shoqëruese, që ngjallin emocione të forta tek njerëzit. Llumi AI që nxit zemërim, ofendim dhe skandalizim merr shumë angazhim. 
Për të parandaluar që përmbajtje të tilla të keqinterpretohen, është e rëndësishme që çdo video, foto ose material tjetër i gjeneruar ose i manipuluar me inteligjencë artificiale të shënohet si i tillë. Kjo do të ndihmojë në informimin e audiencës dhe në mbrojtjen e tyre nga dezinformimi. Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë videot e gjeneruara me AI si të tilla.

The post E gjeneruar mësuesja harbute pogradecare në avion appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo video tregon një grup njerëzish në dalje të Forumit të Davosit, duke rrethuar makinën e miliarderit Bill Gates 

Verdikti: E pavërtetë

—————————————————————-

Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon një turmë në Davos, Zvicër, që rrethon makinën e milarderit Bill Gates ndërsa e quajnë atë vrasës dhe kërkojnë arrestimin e tij.

Megjithatë, ky pretendim është i rremë.

Video e mësipërme nuk është xhiruar në Davos, në Zvicër, por në Downing Street, Londër. Kjo dëshmohet nga një krahasim pamor i videos me pamje të rezidencës zyrtare të Kryeministrit britanik në Londër.

Në tetor 2021, miliarderi Bill Gates vizitoi Londrën për të darkuar me Kryeministrin e atëhershëm Boris Johnson, i cili ftoi 20 figura më me ndikim të biznesit në botë për të ndihmuar në promovimin e interesave britanike në nivel ndërkombëtar.

Sipas revistës Newsweek, më 18 tetor 2021, protestues në Londër u mblodhën rreth një makine dhe bllokuan rrugën që të çonte në Downing Street me disa që bërtisnin “arrestoni Bill Gates” dhe mbanin pankarta kundër vaksinimit. Policia përfundimisht e shoqëroi automjetin në një hyrje tjetër të Downing Street. Nuk dihet se kush ishte në makinë.

Pamje të këtij incidenti u botuan në rrjet që në 2021. Në to, vërehen ngjashmëri me videon e mësipërme, si veshja e oficerëve të policisë.

Takimi vjetor i Forumit Ekonomik Botëror 2026 u zhvillua në Davos të Zvicrës, midis 19 dhe 23 janarit. Pamje filmike tregojnë se Gates ishte i pranishëm. 

Bill Gates flet në Forumin Ekonomik Botëror

Megjithatë, nuk ka patur asnjë raportim të besueshëm se ai është sulmuar nga ndonjë turmë që kërkon arrestimin e tij.

Video e mësipërme tregon një incident që ka ndodhur në Londër 5 vite më parë.

The post Bill Gates nuk u rrethua nga protestues në Forumin e Davosit appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Rusia ka rrëzuar dy satelitë sekretë ushtarakë amerikanë. Trump është i tmerruar.

Verdikti: E paprovuar

—————————————————————

Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon lajmi se Rusia ka rrëzuar dy satelitë sekretë ushtarakë amerikanë, gjë që e ka “tmerruar” presidentin amerikan Trump.

Si zakonisht, për të mbështetur këtë pretendim të jashtëzakonshëm, nuk jepet asnjë provë, burim apo referencë.

Postimi i mësipërm i referohet një videoje në gjuhën italiane të botuar në Youtube nga një llogari që duket se poston video të shumta të ngjashme me ‘lajme’ sensacionaliste (dhe të pabesueshme) pro-Rusi.

Video 24-minutëshe nis me çfarë ajo quan një “fakt të thatë, por thelbësor” se “sistemet e kontrollit hapësinor të Shteteve të Bashkuara kanë regjistruar humbjen e komunikimit stabël me dy mjete hapësinore me përdorim ushtarak.”

Megjithatë, ky “fakt i thatë” mbetet i pakonfirmuar. Video nuk jep ndonjë burim, zyrtar ose jo, që vërteton këtë “fakt.”

Humbja e komunikimit me dy satelitë të orbitës së ulët nuk është njoftuar nga Administrata Kombëtare e Aeronautikës dhe Hapësirës (NASA) amerikane, Departamenti i Mbrojtjes amerikan apo ndonjë institucion tjetër zyrtar.

Njësoj, asnjë lajm i tillë nuk është raportuar në mediat ndërkombëtare apo vendase. Logjikisht, nëse një veprim i tillë do të kishte ndodhur vërtet ai do të ishte raportuar gjerësisht.

Në vitin 2021, Rusia shkatërroi vërtet një satelit jo-funksional sovietik për të testuar një armë anti-satelit, duke lëshuar në hapësirë mbi 1500 copëza mbeturinash mjaftueshëm të mëdha për t’u gjurmuar dhe qindra mijëra copëza më të vogla.

Përpara operacionit, Rusia nxorri një njoftim për pilotët (NOTAM) që i paralajmëronte ata të qëndronin larg hapësirës ajrore mbi Kozmodromin Plesetsk, një strukturë në bregdetin verior të vendit që është e njohur për lëshimin e raketave anti-satelit.

Në 2007, Kina shpërtheu një nga satelitët e saj, duke prodhuar mijëra copëza mbeturinash. Shtetet e Bashkuara vazhduan në vitin 2008, duke shkatërruar një satelit zbulimi që po dështonte në një orbitë shumë të ulët, një ngjarje që rezultoi në rreth 400 copëza mbeturinash orbitale. India bëri të njëjtën gjë në Mars 2019, duke u bërë vendi i katërt që demonstroi atë që njihet si aftësi armësh kundërhapësinore. India qëllimisht shënjestroi një satelit në orbitën shumë të ulët të Tokës, dhe shumica e mbeturinave u dogjën në atmosferën e planetit pak më vonë. Vetëm tre copëza të gjurmueshme mbeten duke rrethuar planetin.

Sisteme të shumta anti-satelitore ose ekzistojnë ose janë në zhvillim. Disa shkatërrojnë në mënyrë aktive satelitët me shpërthim, ndërsa të tjerë i çaktivizojnë satelitët në mënyrë më pasive. Këto teknologji përfshijnë mikrovalë me fuqi të lartë që mund të prishin elektronikën, pajisje që bllokojnë sistemet e komunikimit dhe sisteme lazeri me bazë tokësore. Ekspertët e Projektit të Sigurisë Hapësinore në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare raportojnë se sistemet anti-satelitorë të Kinës tani janë aq të fuqishme sa vendi “mund të kërcënojë çdo satelit amerikan në LEO, dhe ndoshta edhe orbitën mesatare të Tokës dhe GEO [orbitën gjeostacionare]”.

Rusia ka testuar sisteme anti-satelitore që nga vitet 1960, duke filluar me sisteme anti-satelitore bashkë-orbitale që takohen me dhe shkatërrojnë objektivat nga hapësira në vend të tokës. Ajo ka testuar raketa Nudol në hapësirë ​​që nga viti 2014, pa goditur asgjë deri më tani.

The post Asnjë provë për rrëzimin e dy satelitëve amerikanë nga Rusia appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo video tregon projektin HAARP, një “fabrikë lundruese e tornadove dhe fatkeqësive të ndryshme.”

Verdikti: E pavërtetë

————————————————————-

Video e një anijeje që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon famëkeqin projektin HAARP, një “fabrikë lundruese e tornadove dhe fatkeqësive të ndryshme.”

Si zakonisht, nuk sillet asnjë provë, burim, apo referencë që mbështet pretendimin e jashtëzakonshëm.

Me anë të motorrit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme është postuar fillimisht në Youtube në vitin 2016 me titullin “Stacioni elektrik lundrues Osman Khan në Detin e Zi, Kantieri Detar i Tuzla.”

Anija e mësipërme, e quajtur Osman Khan, nuk ka të bëjë fare me projektin HAARP. Ajo është një anije me motor që prodhon energji elektrike dhe i përket kompanisë Karadeniz, e cila zotëron një flotë të madhe anijesh të tilla.

Ajo ka aftësinë të gjenerojë 470 Mw energji elektrike, të mjaftueshme për të furnizuar me energji afërsisht 235 mijë shtëpi (duke supozuar një përdorim mesatar prej 2 kw për shtëpi gjatë 24 orëve).

Më 13 nëntor 2016, anija Osman Khan, lundroi për në Gana në një ceremoni ku morën pjesë presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan, dhe zyrtarë të tjerë turq. Ajo u ngarkua me detyrën për të furnizuar me energji elektrike rrjetin elektrik në Gana. 

Projekti studimor shkencor amerikan i quajtur HAARP është një projekt i përbashkët i Forcave Ajrore Amerikane dhe Marinës Amerikane i krijuar në vitin 1993, i cili i ka kaluar më vonë Universitetit të Alaskës Fairbanks (UAF) në vitin 2015.

HAARP shfaqet shpesh në narrativat konspiracioniste si një veprimtari djallëzore që përfshin shkaktimin e tërmeteve, uraganëve, përmbytjeve, thatësirave, stuhive, ndërprerjeve të energjisë, rrëzimit të avionëve apo sëmundjeve.

The post Kjo anije gjenerator energjie asnjë lidhje me projektin HAARP appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Ky imazh i Statujës së Lirisë provon se ngrohja globale dhe rritja e nivelit të oqeaneve janë mashtrime

Verdikti: Mungon konteksti

————————————————————–

Dy foto të Statujës së Lirisë në Nju Jork, të cilat pretendohet se janë bërë me më shumë se 100 vjet diferencë, po qarkullojnë në rrjete sociale me pretendimin se ato janë prova të mjaftueshme për të vërtetuar se nuk ka patur ndonjë rritje të ndjeshme të nivelit të detit, një pasojë e njohur e ngrohjes globale.

Megjithatë, ekspertët e oqeanografisë dhe ndryshimeve klimatike paralajmërojnë se krahasimi fotografik nuk mund të përdoret si provë e sjelljes së nivelit të detit. 

Problemi me imazhin e mësipërm qëndron pikërisht në mungesën e kontekstit. Pa e ditur nëse fotot janë bërë në baticë të lartë apo të ulët, nuk ka asnjë mënyrë për t’i krahasuar ato. 

Metodat shkencore të matjes mund të përshkruajnë ndryshimet në nivelin e detit me shumë saktësi dhe ato tregojnë se ai është rritur ndjeshëm në Gjirin e Nju Jorkut gjatë njëqind viteve të fundit.

Administrata Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike (NOAA) amerikane thekson se mënyra e saktë për të matur ndryshimet afatgjata është me anë të nivelit mesatar të detit, i llogaritur nga seritë historike që eliminojnë efektet momentale të baticave dhe kushteve të motit. 

Sipas Shërbimit Kombëtar të Oqeaneve të qeverisë amerikane, niveli i detit mund të rritet me dy mekanizma të ndryshëm si pasojë e ndryshimeve klimatike. Së pari, ndërsa oqeanet ngrohen për shkak të një temperature globale në rritje, uji i detit bymehet, duke zënë më shumë hapësirë ​​në pellgun e oqeanit dhe duke shkaktuar një rritje të nivelit të ujit. Mekanizmi i dytë është shkrirja e akullit mbi tokë, e cila më pas shton ujë në oqean.

“Batica në Nju Jork ndryshon me rreth 1.5 metra. Në varësi të kohës së ditës kur është bërë fotografia, ndryshimi i dukshëm mund të jetë i madh ose praktikisht i papërfillshëm”, shpjegoi për Metsul Jacqueline Austermann, një profesore në universitetin Columbia e cila hulumton ndryshimet në nivelet e oqeanit. 

Më tej, që nga viti 1856, NOAA ka mbajtur matje të vazhdueshme në Battery Park, të vendosur në majën jugore të Manhattanit, vetëm pak kilometra nga Statuja e Lirisë. Këto të dhëna konsiderohen si një pikë referimi për monitorimin e nivelit të detit në rajon.

Sipas NOAA, niveli relativ i detit në zonë është rritur rreth 30 centimetra në 100 vitet e fundit, me një shpejtësi mesatare prej afërsisht 3 milimetrash në vit. Në dekadat e fundit, kjo shpejtësi është përshpejtuar, duke arritur në rreth 4.5 milimetra në vit në Nju Jork. 

Në shkallë globale, NOAA dhe NASA vlerësojnë se nivelet e oqeaneve janë rritur midis 20 dhe 25 centimetrave që nga viti 1880. Vetëm që nga viti 1993, rritja mesatare globale ka qenë pothuajse 10 centimetra, duke demonstruar intensifikimin të fenomenit kohët e fundit.

Rritja e nivelit të detit nuk është një fenomen teorik. Ndikimet e tij po ndihen. 

Një studim i botuar pas Uraganit Sandy në vitin 2012 arriti në përfundimin se rritja e nivelit të oqeaneve shtoi afërsisht 8 miliardë dollarë dëme shtesë në rajonin e Nju Jorkut. Për më tepër, parashikimet nga Paneli i Ndryshimeve Klimatike të qytetit tregojnë se, deri në vitin 2050, nivelet e detit mund të rriten me 28 deri në 53 centimetra shtesë. Kjo do të rrisë frekuencën e të ashtuquajturave “përmbytje të ditëve me diell”, kur baticat jashtëzakonisht të larta shkaktojnë përmbytje edhe pa shi ose stuhi. 

Sipas Kenneth G. Miller, profesor i Shkencave të Tokës dhe Planetare në universitetin Rutgers, mohimi i rritjes së nivelit të detit bazuar në imazhe të izoluara injoron dekada hulumtimi. “Rritja globale prej 3.3 mm në vit dhe rritja lokale në Nju Jork prej 4.5 mm në vit është një fakt i dokumentuar nga satelitët dhe matësit e baticës,” tha ai.

The post Krahasimi i nivelit të ujit në Statujën e Lirisë nuk rrëzon ngrohjen globale appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo video tregon njerëzit në Rusi që rrëshqasin nga kati i katërt pas një stuhie dëbore

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

————————————————————

Një video që po qarkullon në rrjete sociale dhe media, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon njerëz në Rusi duke rrëshqitur poshtë nga kati i katërt i një godine pasi një stuhi e kishte çuar nivelin e borës në lartësi ekstreme.

Gadishulli Kamchatka i Rusisë u godit nga stuhi dëbore që nga mesi i janarit, të shkaktuara nga një seri ciklonesh nga deti i Okhotskut. Këto stuhi bllokuan hyrjet e shtëpive, duke bllokuar banorët brenda, duke paralizuar transportin dhe aeroportet, dhe duke detyruar mbylljen e shkollave. Sipas Shërbimit Kombëtar Meteorologjik rus, hera e fundit që kishte rënë një dëborë e tillë ishte para më shumë se 30 vitesh.

Si fillim, që në pamje të parë vërehet që njerëzit në video nuk rrëshqasin nga kati i katërt i godinës, por nga shumë më lart, të paktën nga kati i tetë. 

Nëse kjo ju duket e jashtëzakonshme, keni instinkte të mira. Video e mësipërme nuk tregon ngjarje të vërteta. Ajo është krijuar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Kjo tregohet nga elementë të videos që duken të pamundur ose alogjikë. Me një grumbull bore kaq të pjerrët dhe të lartë, njerëzit që përpiqen të rrëshqasin poshtë tij ka shumë të ngjarë të fundosen në dëborë ose të shkaktojnë shembjen e formacionit të brishtë të dëborës.

Gjithashtu, një sy i vëmendshëm mund të konstatojë se dy personat që qëndrojnë në tarracën e pallatit mbajnë të njëjtat ngjyra veshjesh me ata që duken se rrëshkasin në pjesën e poshtme të borës. Këto gabime logjike janë një tjetër shenjë e përdorimit të inteligjencës artificiale. 

Videot AI karakterizohen nga një kinematografi shumë perfekte dhe një metodë dukshëm e panatyrshme e kuadrimit. Ato janë shumë të pastra dhe u mungojnë detajet si elementë të vegjël të qytetit. Detajet e vogla zhduken ose anashkalohen. 

Pamjet reale nga gadishulli tregojnë katet përdhese të mbuluara dhe njerëzit që përpiqen të hapin dyert. Në videon e mësipërme, grumbulli i borës shkon deri në lartësinë e një ndërtese nëntëkatëshe, që do ta bënte atë mbi 60 metra të lartë. Megjithatë, sipas autoriteteve vendase, shtresa e dëborës kishte arritur lartësinë maksimale 2,5 metra në pikat më ekstreme.

Më tej, në Kamchatka, nuk ka ndërtesa banimi shumëkatëshe. Për shkak të rreziqeve, përfshirë ato gjeologjike, Kamchatka karakterizohet nga ndërtesa të ulëta deri në rreth 5 kate.

The post E gjeneruar bora masive në Rusi që ka kthyer pallatet në pista skish appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Komisioni Qendror i Zgjedhjeve të Kosovës ka vendosur të mbahen zgjedhje të parakohshme

Verdikti: E pavërtetë

——————————————————————————

Një postim i 19 janarit në Facebook jep lajmin: “Zgjedhje të parakohshme! KZQ sapo mori vendimin e PAPRITUR”, ndërsa fton lexuesit të marrin vesh më shumë duke klikuar lidhjen në komente.

Lajmi patjetër do të sjellë interes për publikun kosovar, i cili votoi në zgjedhjet e parakohshme parlamentare më 28  dhjetor 2025, më pak se një muaj më parë, zgjedhje që u mbajtën pasi legjislatura e dalë nga zgjedhjet e 9 shkurtit 2025 dështoi të konstituonte përbërjen e re të Kuvendit për muaj të tërë, duke e lënë vendin pa parlament funksional.

Megjithatë, votuesit kosovarë nuk duhet të gëzohen apo hidhërohen. Lajmi nuk është i vërtetë. 

Artikulli që referohet në komente përmban tekstin identik të një artikulli të Radio Evropa e Lirë me titull: “KQZ vendos për rinumërim të plotë të votave.” Sipas tij, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve i Kosovës ka vendosur që do të ketë rinumërim të plotë të të gjitha votave në 28 komuna për këto zgjedhje. 

Qartazi, në titull të artikullit është përmendur tërthorazi emërtimi “zgjedhje të parakohshme”, i cili i referohet zgjedhjeve të 28 dhjetorit, dhe vendimit të fundit të KQZ në Kosovë për të rinumëruar votat e këtyre zgjedhjeve. 

Titulli i paqartë i lajmit që synon të krijojë idenë e zgjedhjeve të parakoshme, keqinformon me qëllim mbledhjen e sa më shumë klikimeve, reagimeve dhe komenteve.

The post Vendimi i KQZ në Kosovë për rinumërim dhe jo zgjedhje të parakohshme appeared first on Faktoje.al.

Pretendimi: Kjo video tregon presidentin rus Vladimir Putin duke u zhytyr në ujë me rastin e festës së Epifanisë në janar 2026

Verdikti: Mungon konteksti

Më 19 janar 2026, ditën kur të krishterët orotdoksë festojnë Epifaninë, në rrjete sociale dhe mediat shqipfolëse u shpërnda një video e presidentit rus Vladimir Putin duke u zhytyr në një pishinë me ujë. Video shoqërohej me pretendimin se ajo tregonte zhytjen tradicionale që Putin kishte bërë në janar 2026. Kjo përmendet si një provë e mëtejshme e shëndetit të plotë që gëzon lideri rus, përkundër zërave në Perëndim se ai është i sëmurë. 

Agjensia shtetërore ruse e lajmeve Tass raportoi më 19 janar 2026 se Putin e kishte bërë zhytjen tradicionale me rastin e Epifanisë. Megjithatë, lajmi i konfirmuar për agjensinë nga zëdhënësi i tij, Dmitry Peskov, nuk shoqërohej me pamje filmike apo fotografike.

Video e mësipërme është nga 5 vite më parë.

Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video origjinale është transmetuar më 19 janar 2021 nga televizioni shtetëror rus.

Çdo vit për Epifaninë, besimtarët ortodoksë zhyten në lumenj dhe liqene për të përkujtuar pagëzimin e Krishtit në lumin Jordan.

Putini ka krijuar një reputacion prej vitesh me foto që e tregojnë duke bërë aktivitete pa bluzë, si noti, kalërimi ose gjuetia, të cilat janë etiketuar si përpjekje për të forcuar imazhin e tij si një personalitet mashkullor dhe burrë i fortë.

The post Të hershme këto pamje të zhytjes së Putin në ujit e akullt appeared first on Faktoje.al.