Kur sateliti rus â qĂ« mund tĂ« lĂ«shojĂ« satelitĂ« tĂ« tjerĂ« nĂ« orbitĂ« â manovroi nĂ« afĂ«rsi tĂ« njĂ« sateliti amerikan qershorin e vitit tĂ« kaluar, ishte lĂ«vizja e fundit e njĂ« loje tĂ« rrezikshme sikur âe maces me miunâ nĂ« hapĂ«sirĂ«.
Cosmos 2558 është parë duke e ndjekur satelit USA 326 që kur sateliti rus u lansua në hapësirë më 2022. Por, tani ai doli me një befasi, duke lëshuar një modul më të vogël që nisi të lëvizte edhe më afër satelitit amerikan.
âKjo Ă«shtĂ« hera e dytĂ« qĂ« kemi parĂ« njĂ« veprim tĂ« tillĂ« nga pala ruseâ, tha DeAnna Burt, e cila nĂ« kohĂ«n e incidentit ishte drejtoreshĂ« pĂ«r operacione nĂ« ForcĂ«n HapĂ«sinore tĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara.
âKeni njĂ« satelit qĂ« ka brenda tij njĂ« satelit tjetĂ«r, pĂ«r tĂ« cilin ne besojmĂ« se Ă«shtĂ« njĂ« mjet KK apo Kinetic Kill, i cili do tĂ« mund tĂ« lĂ«vizĂ« dhe tĂ« takohet me njĂ« satelit tjetĂ«r dhe potencialisht mund ta dĂ«mtojĂ« atĂ« ose ta fotografojĂ« apo tĂ« kryejĂ« veprime tĂ« ndryshmeâ, shtoi ajo.
Burt doli nĂ« pension nĂ« tetor tĂ« vitit 2025 dhe foli pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« gjatĂ« njĂ« vizite nĂ« PragĂ«, tĂ« organizuar nga Instituti Aspen. NĂ« njĂ« intervistĂ« mĂ« 30 janar, ajo diskutoi pĂ«r kĂ«rcĂ«nimet ndaj satelitĂ«ve nga Rusia, Kina, Irani dhe Koreja e Veriut, si dhe pĂ«r njĂ« konflikt ânĂ« hijeâ qĂ« tashmĂ« po zhvillohet qĂ« nga fillimi i pushtimit nĂ« shkallĂ« tĂ« plotĂ« tĂ« UkrainĂ«s, qĂ« Rusia nisi mĂ« 2022.
Takimet e rrezikshme në hapësirë
âKemi parĂ« atĂ« qĂ« ne do ta quanim operacione afrimi dhe takimi, qĂ« do tĂ« thotë⊠fluturim rreth e rrotull dhe vĂ«zhgim i satelitit tjetĂ«râ, tha Burt, kur u pyet pĂ«r incidentin e qershorit tĂ« vitit tĂ« kaluar.
ShqetĂ«simi, shtoi ajo, ishte nĂ«se âdo tĂ« lĂ«shonin njĂ« mjet shkatĂ«rruesâ apo nĂ«se bĂ«hej fjalĂ« âthjesht pĂ«r mbikĂ«qyrje dhe zbulimâ. Rezultoi se ishte kjo e fundit. MegjithatĂ«, situata mbeti alarmante, jo vetĂ«m pĂ«r shkak tĂ« rrezikut tĂ« pĂ«rplasjes.
âAjo qĂ« po shihni nĂ« kĂ«tĂ« zhvillim, tĂ« gjitha kĂ«to janĂ« teste qĂ« ndĂ«rtojnĂ« gradualisht njĂ« kapacitet⊠hipotetikisht, nĂ«se do tĂ« synoja tĂ« zhvilloja njĂ« aftĂ«si nĂ« hapĂ«sirĂ«, fillimisht do tĂ« doja qĂ« tĂ« sigurohesha se mund tâi identifikojĂ« objektivat, pĂ«rpara se tĂ« mund tâi godasĂ«â.
Kjo nuk hera e parë që Burt paralajmëron për kërcënime të tilla ruse.
Incidenti i mëparshëm u përmend shkurtimisht nga shefi i atëhershëm i operacioneve hapësinore të Forcës Hapësinore të SHBA-së, gjenerali John Raymond, në një deklaratë për revistën Time në vitin 2020.
âMĂ«nyra se si e imagjinoj unĂ« kĂ«tĂ« nĂ« mendjen time Ă«shtĂ« si kukullat ruse matryoshkaâ, tha ai. âSateliti i dytĂ« doli nga sateliti i parĂ«â.
NĂ« vitin 2024, pasardhĂ«si i Raymondit, gjenerali Chance Saltzman, paralajmĂ«roi pĂ«r njĂ« âDitĂ« Zeroâ nĂ«se Rusia do tĂ« vendoste njĂ« armĂ« bĂ«rthamore nĂ« hapĂ«sirĂ«, e aftĂ« tĂ« shkatĂ«rrojĂ« kapacitetet e satelitĂ«ve.
Po atĂ« vit, njĂ« pretendim i Pentagonit se Rusia âme gjasĂ«â kishte vendosur njĂ« armĂ« antisatelitore nĂ« hapĂ«sirĂ« u hodh poshtĂ« nga Kremlini.
MĂ« 21 janar, ndĂ«rkaq, njĂ« raport i KĂ«shillit tĂ« Atlantikut tha se SHBA-ja Ă«shtĂ« ânĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« papranueshme e cenueshmeâ ndaj kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« tilla dhe bĂ«ri thirrje qĂ« vendi tĂ« kalojĂ« drejt âarkitekturave satelitore mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshmeâ.
Burt tha se ky Ă«shtĂ« tashmĂ« Ă«shtĂ« njĂ« prioritet kryesor pĂ«r SHBA-nĂ«: âTĂ« kesh aftĂ«sinĂ« tĂ« pĂ«rballosh njĂ« goditje dhe tĂ« jesh nĂ« gjendje tĂ« rikuperohesh⊠me satelitĂ« nĂ« depo qĂ« janĂ« gati pĂ«r tâu lĂ«shuarâ.
NjĂ« stĂ«rvitje e kryer mĂ« 2023, me emrin e koduar Victus Know, vendosi njĂ« rekord tĂ« ri pĂ«r lĂ«shimin e njĂ« sateliti ânga depoja nĂ« kapacitet operacional nĂ« orbitĂ« brenda njĂ« javeâ, sipas njĂ« njoftimi tĂ« ForcĂ«s HapĂ«sinore. Por, pĂ«r Burtin, kjo nuk mjafton.
âSi ta bĂ«ni kĂ«tĂ« nĂ« njĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ«? Ne e kemi bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« izoluar, vetĂ«m njĂ« herĂ«. Si tĂ« arrijmĂ« ta bĂ«jmĂ« kĂ«tĂ« nĂ« pĂ«rmasa tĂ« mĂ«dha, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« ndĂ«rtojmĂ« qĂ«ndrueshmĂ«riâ, tha ajo.
Por, ky Ă«shtĂ« skenari mĂ« i keq, qĂ« Burt e kishte pĂ«rshkruar dikur nĂ« njĂ« ligjĂ«ratĂ« si ânjĂ« [v.j. sulmi i befasishĂ«m qĂ« Japonia kreu ndaj SHBA-sĂ« nĂ« Havaji mĂ« 1941] Pearl Harbor nĂ« hapĂ«sirĂ«â. Ădo sulm i tillĂ« nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ« do tĂ« ishte gjithashtu njĂ« vetĂ«dĂ«mtim, pasi do tĂ« shkaktonte dĂ«me pa dallim, duke shkatĂ«rruar ose duke i bĂ«rĂ« tĂ« paaftĂ« satelitĂ«t qĂ« u pĂ«rkasin RusisĂ«, KinĂ«s apo shteteve tĂ« tjera.
Bllokimi i sinjaleve, laserët dhe krahët robotikë
Ka edhe shumĂ« mĂ«nyra tĂ« tjera, mĂ« tĂ« sofistikuara, pĂ«r tâi nxjerrĂ« satelitĂ«t jashtĂ« funksionit sesa vetĂ«m tâi shkatĂ«rrosh nĂ« stilin e Star Wars.
âKemi parĂ« nĂ« UkrainĂ« qĂ« njĂ« nga sulmet e para ishte njĂ« sulm kibernetik ndaj njĂ« rrjeti komunikimi satelitor⊠Dhe, kemi vazhduar tĂ« shohim bllokim tĂ« GPSâsĂ« dhe ndĂ«rhyrje nĂ« komunikimet satelitore gjatĂ« gjithĂ« kĂ«tij konfliktiâ, theksoi Burt.
Këto janë sulme direkte ruse ndaj kapaciteteve satelitore të SHBA-së.
âKĂ«to sulme kanĂ« pasur efekt shumĂ« tĂ« lokalizuar, jokinetik, qĂ« nĂ«nkupton se bĂ«het fjalĂ« pĂ«r ndĂ«rhyrje nĂ« sinjale, duke e nxjerrĂ« njĂ« satelit jashtĂ« funksionit pĂ«r njĂ« periudhĂ« kohore dhe mĂ« pas ai rikthehet nĂ« funksion sapo tĂ« dalĂ« nga zona ku ka ndĂ«rhyrje nĂ« sinjale. Pra, Ă«shtĂ« shumĂ« e qartĂ« se synimi Ă«shtĂ« tĂ« ketĂ« njĂ« efekt rajonal dhe tĂ« bĂ«het vetĂ«m pĂ«r shfaqje, jo efekt global. Kjo Ă«shtĂ« diçka qĂ« e shohim mjaft shpeshâ, tha Burt.
âArmiqtĂ« tanĂ« e kuptojnĂ« rĂ«ndĂ«sinĂ« e hapĂ«sirĂ«s, dominimin gjithmonĂ« mĂ« tĂ« madh, siç e quajmĂ« ne âsemper supraââ, shtoi ajo.
Kapacitete të tjera antisatelitore përfshijnë laserë të vendosur në Tokë për të shkaktuar ndërprerje të komunikimeve satelitore. Burt tha se fuqitë më të vogla, sikurse Irani dhe Koreja e Veriut, kanë po ashtu kapacitete të tilla hapësinore, por kërcënimet kryesore, sipas saj, vijnë nga Rusia dhe Kina.
âTeknologjia mĂ« shqetĂ«suese nga ato qĂ« posedon Kina Ă«shtĂ« krahu robotik. Pra, aftĂ«sia pĂ«r tĂ« kapur njĂ« satelit dhe pĂ«r ta transferuar nga njĂ« orbitĂ« funksionale nĂ« njĂ« orbitĂ« jofunksionale, nĂ« thelb e shkatĂ«rron qĂ«llimin e satelitit dhe e nxjerrĂ« jashtĂ« pĂ«rdorimitâ, theksoi ajo.
Implikimet në Tokë
Siguria e satelitëve ka implikime për jetën në Tokë. Nga satelitët varen shumë gjëra duke nisur GPS-i civil dhe parashikimet e motit e deri te bankat dhe komunikimet.
Implikimet ushtarake në rast të pengesave në aktivitetin e satelitëve mund të jenë nga pamundësia e ushtarëve për të komunikuar, mungesa e imazheve satelitore dhe informacioneve të tjera të inteligjencës, e deri te sistemet e mbrojtjes antiraketore që mbeten krejtësisht të paaftë për të reaguar ndaj sulmeve.
âTĂ« gjithĂ« janĂ« tĂ« cenueshĂ«mâ nga kjo, paralajmĂ«roi Burt.
âNuk them domosdoshmĂ«rish se Ă«shtĂ« Thembra jonĂ« e Akilit. Por, mendoj se tĂ« gjithĂ« varen nga kjo. Dhe po, do ta bĂ«nte luftimin mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ«. Por, gjithashtu do tĂ« thosha se luftĂ«tarĂ«t tanĂ« do tĂ« vazhdonin tĂ« luftonin, dhe pjesa tjetĂ«r e forcave do tĂ« vazhdonte gjithashtu luftĂ«n⊠Por, padyshim do ta bĂ«nte mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ«, dhe mendoj se do tĂ« humbnim mĂ« shumĂ« jetĂ« njerĂ«zish nĂ«se hapĂ«sira nuk do tĂ« ishte e qasshme pĂ«r luftĂ«n e pĂ«rbashkĂ«tâ./REL
The post SHBA-ja paralajmëron për kërcënime ruse dhe kineze në hapësirë appeared first on Albeu.com.