Login
A i ndërlikon marrëdhëniet transatlantike ftesa e Trumpit për Bordin e Paqes?
Udhëheqësit e Bashkimit Evropian do të diskutojnë Bordin e diskutueshëm të Paqes për Gazën, të propozuar nga presidenti amerikan Donald Trump, gjatë samitit të jashtëzakonshëm për Grenlandën.
Disa paralajmërojnë se iniciativa e këtij bordi mund të shihet si një përpjekje për të zëvendësuar rolin e Kombeve të Bashkuara.
Evropa pĂ«rballet me njĂ« balancim tĂ« ndjeshĂ«m, duke u pĂ«rpjekur tĂ« menaxhojĂ« marrĂ«dhĂ«niet me Trumpin mbi GrenlandĂ«n, ndĂ«rsa njĂ«kohĂ«sisht po pĂ«rballet me valĂ«n e ftesave drejtuar vendeve tĂ« tjera pĂ«r tâu bashkuar nĂ« Bord.
Pyetja nëse BE-ja dhe shtetet anëtare duhet të pranojnë pjesëmarrjen në këtë bord, i krijuar fillimisht për të administruar Gazën pas luftës, do të jetë një nga temat kryesore të diskutimit gjatë samitit, që u thirr si reagim ndaj kërcënimeve të fundit të Trumpit për tarifa doganore.
DiplomatĂ«t evropianĂ« shqetĂ«sohen se çështja e Bordit tĂ« Paqes pĂ«r GazĂ«n po ndĂ«rthuret me krizĂ«n e GrenlandĂ«s, duke i detyruar tĂ« koordinohen pĂ«r vendimin nĂ«se do tĂ« pranojnĂ« apo jo pjesĂ«marrjen e vendeve tĂ« tyre â njĂ« lĂ«vizje qĂ« mund tĂ« zemĂ«rojĂ« presidentin amerikan nĂ« njĂ« moment kur tensionet kanĂ« arritur nivele tĂ« larta.
Anëtarësimi i përhershëm në bord kushton 1 miliard dollarë amerikanë, të cilët, të paktën zyrtarisht, janë parashikuar për rindërtimin e Gazës.
Presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, si dhe disa qeverive të BE-së, përfshirë Francën, Gjermaninë, Italinë dhe Italinë, u është ofruar një vend në këtë bord.
Franca ka bĂ«rĂ« tĂ« qartĂ« se nuk ka ndĂ«rmend tâi bashkohet Bordit, pĂ«r shkak se statuti i tij â i cili nuk pĂ«rmend GazĂ«n â ngre dyshime mbi âparimet dhe strukturĂ«n e Kombeve tĂ« Bashkuaraâ dhe i jep kryetarit tĂ« bordit, Donald Trump, âkompetenca tĂ« gjeraâ.
Si kundĂ«rpĂ«rgjigje, Trump ka kĂ«rcĂ«nuar me vendosjen e njĂ« tarife prej 200 pĂ«r qind ndaj verĂ«s dhe shampanjĂ«s franceze, njĂ« sinjal i qartĂ« se çështja mund tĂ« shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« tjetĂ«r konflikt nĂ« marrĂ«dhĂ«niet BEâSHBA.
Duke folur pĂ«r Euronews nĂ« Davos tĂ« martĂ«n, ministri i JashtĂ«m i BelgjikĂ«s, Maxime Prevot, e akuzoi Trumpin se po pĂ«rpiqet tĂ« âzĂ«vendĂ«sojĂ« sistemin e Kombeve tĂ« Bashkuaraâ me âbordin e tij personalâ.
Një rend i ri botëror?
Mandati i gjerë që Trump duket se po i jep Bordit, së bashku me mungesën e fokusit mbi Gazën e shkatërruar nga lufta dhe të ardhmen e saj, po shqetëson zyrtarët në Bruksel.
Zyrtarët dhe diplomatët kanë shprehur në mënyrë private shqetësime serioze mbi kuadrin e bordit, procesin e përzgjedhjes, mandatin dhe strukturën e qeverisjes, duke kërkuar që fokusi të kthehet tek Gaza, në vend që të krijohet një Këshill i Sigurimit paralel ndaj OKB-së.
Ndërkohë, një komitet teknokrat palestinez është ngarkuar me çështjet e përditshme të Gazës, por ka shqetësime për mungesën e përfaqësimit palestinez në dy panelet e larta të bordit, të cilat mbikëqyrin investimet, diplomacinë dhe qeverisjen.
Komisioneri Evropian pĂ«r Mesdheun, i cili mbikĂ«qyr politikĂ«n e BE-sĂ« pĂ«r GazĂ«n, ka kĂ«rkuar âpĂ«rfshirjen e tĂ« gjithĂ« aktorĂ«ve kryesorĂ«â nĂ« bord.
Trump gjithashtu i ka dërguar një ftesë presidentit rus, Vladimir Putin, një zhvillim që e bën pjesëmarrjen e Evropës politikisht të ndërlikuar.
Debati mbi bordin pritet të nxjerrë në pah ndarjet ekzistuese midis shteteve anëtare të BE-së në fushën e politikës së jashtme.
Kryeministri hungarez, Viktor Orban, ka pranuar tashmĂ« vendin e tij, ndĂ«rsa ministri i tij i JashtĂ«m, PĂ©ter SzijjĂĄrtĂł, tha se kryeministri ndihet âi nderuarâ nga oferta e Trumpit.
Ăka Ă«shtĂ« Bordi i Paqes pĂ«r GazĂ«n nĂ« tĂ« cilin u ftua Kosova?
Lideri amerikan ka formuar një trup këshillues për Gazën, i njohur si Bordi i Paqes, si pjesë e fazës së dytë të armëpushimit të arritur mes Izraelit dhe militantëve palestinezë të grupit Hamas.
Ky bord përfshin liderë botërorë që ofrojnë këshilla dhe mbështetje në negociata, por nuk ka fuqi ekzekutive ndërkombëtare si Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB).
Synimi i Bordit të Paqes është të mbështesë paqen dhe stabilitetin në rajon përmes dialogut dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.
Në thelb, kjo është një iniciativë diplomatike e Trumpit, e projektuar si një bord këshillues që ndikon në negociata dhe armëpushime, duke përfshirë liderë nga vende të ndryshme për të ndihmuar në stabilizimin e rajonit.
Ftesat për pjesëmarrje kanë përfshirë edhe Kosovën dhe Shqipërinë.
Kosovën do ta përfaqësojë presidentja Vjosa Osmani, ndërsa Shqipërinë, kryeministri Edi Rama. /Telegrafi/
