❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

20:47 Të gjitha ndryshimet fiskale që nisin nga 1 janari

Nis nga 1 janari 2026 zbatimi i paketës fiskale, që përfshin 6 ligje të miratuara nga Kuvendi i Shqipërisë, ndër më kryesore janë marrëveshja për paqen fiskale, fshirjen e detyrimeve të bizneseve në tatime dhe dogana, kompensimi 10% i TVSH për fermerët, ulja e pragut të përdorimit të parasë cash nga individët etj.

Marrëveshja e paqes Fiskale, Si do aplikohet nga janari

Nga 1 janari 2026 nis zbatimin edhe ligji “PĂ«r marrĂ«veshjen e paqes Fiskale”, pavarĂ«sisht kundĂ«rshtimeve tĂ« shprehura nga Bashkimi Europian (BE), Fondi Monetar NdĂ«rkombĂ«tar (FMN) dhe Dhoma Amerikane e TregtisĂ« (AmCham), qĂ« nisma pritet tĂ« nxisĂ« pastrimin e parave dhe tĂ« kapitalit tĂ« dyshimtĂ«.

Ligji i miratuar nga Kuvendi i Shqipërisë mundëson nënshkrimin e një marrëveshje mes biznesit të madh me të ardhura bruto mbi 14 mln lekë në vit dhe administratës tatimore për parapagimin e tatimfitimit.

Vullnetarisht në këtë marrëveshje me administratën tatimore, mund të hyjë çdo biznes i rregullt qoftë persona fizik apo entitet. Të përjashtuar nga e drejta për të hyrë në marrëveshje me administratën tatimore janë bizneset që ndaj tyre është hapur çështje penale për mashtrim apo evazion fiskal.

GjatĂ« kĂ«saj marrĂ«veshje me afat 1 vjeçar (me tĂ« drejta rinovimi deri 2 herĂ«), biznesit me tĂ« ardhura bruto mbi 14 mln lekĂ« nĂ« vit, do t’i llogaritet parapagimi i tatimit mbi njĂ« bazĂ« tĂ« tatueshme tĂ« rritur. Pra biznesi nuk do tĂ« parapaguajĂ« njĂ« tatim tĂ« çfarĂ«doshĂ«m, por qĂ« do tĂ« llogaritet mbi bazĂ«n e tatueshme e pĂ«rbĂ«rĂ« nga fitimi i tatueshĂ«m i vitit tĂ« mĂ«parshĂ«m plus 18% rritje. NĂ«se fitimi i vĂ«rtetĂ« nĂ« fund tĂ« vitit tejkalon kufirin (duke llogaritur fitimin e vitit tĂ« mĂ«parshĂ«m plus njĂ« marzh shtesĂ« prej 18%), mbi kĂ«tĂ« shtesĂ« do tĂ« paguhet 5%.

Pra në thelb marrëveshja nuk e ndryshon normën e tatim fitimit që është 23% për bizneset me të ardhura neto mbi 14 mln lekë , por rrit bazën e tatueshme, pasi tatimi do të llogaritet mbi fitimin e vitit të kaluar plus një marzhi shtesë prej 18% . Vetëm për fitimin që tejkalon këtë nivel të vlerësuar, paguhet një tatim shtesë 5%.

Në këmbim, bizneset do të përfitojnë moskryerje të kontrolleve tatimore për periudhën e zbatimit të marrëveshjes.

Por bizneset që do të kërkojnë të hyjnë vullnetarisht në marrëveshje me administratën tatimore për parapagimin e tatimit dhe korrigjimin e pasqyrave financiare fillimisht do të duhet të dorëzojnë kërkesë online përmes platformës e-Filing.

Ministri i Financave Petrit Malaj mĂ« herĂ«t nĂ« takimin me sipĂ«rmarrjen pĂ«r paketĂ«n fiskale 2026 tha se kĂ«rkesa e biznesit pĂ«r marrĂ«veshjen e paqes fiskale me administratĂ«n tatimore pasi tĂ« shqyrtohet nga Drejtoria e PĂ«rgjithshme e Tatimeve (DPT), do t’i delegohet drejtorive rajonale tatimore. Procedura nis nĂ« muajin janar, ndĂ«rsa pritet qĂ« Ministria e Financave tĂ« miratojĂ« udhĂ«zimet pĂ«rkatĂ«se pĂ«r zbatimin e procedurave.

Përveç parapagimit të tatimit kundrejt moskontrollit tatimor për 1 vit, bizneset e mëdha që do të lidhin marrëveshjen e Paqes Fiskale me administratën tatimore, gjithashtu do të kenë mundësinë të rideklarojnë pasqyrat financiare të 5 viteve të fundit, kundrejt tatimit 5%.

Tatimi 5% do të aplikohet për ndryshime të tilla si: rivlerësimi i gjendjes së parasë cash, fshirja e aktiveve apo detyrimeve fiktive, deklarimi i pasurive të pa treguara më parë, rideklarimi i fitimeve të mbartura dhe shpërndarja e tyre si dividentë.

Për të gjitha këto raste nuk do të ketë gjoba, interesa apo kamatëvonesa, me kusht që tatimpaguesi të deklarojë paraprakisht se do të përfitojë nga marrëveshja.

Përjashtim për hyrjen në marrëveshje me tatimet, në këmbim të moskryerjes së kontrollit, do të bëjnë bizneset ndaj të cilëve janë hapur çështje penale për mashtrim apo evazion.

Detyrimet nĂ« tatime dhe dogana qĂ« do t’i falen biznesit nga 1 janari 2026

Nga 1 janari 2026 nis zbatimin ligji “PĂ«r fshirjen, shuarjen dhe pagesĂ«n e detyrimeve tatimore ndaj administratĂ«s tatimore qendrore dhe detyrimeve tĂ« pagueshme nĂ« doganĂ«â€ qĂ« pĂ«rcakton fshirjen e plotĂ« tĂ« detyrimeve e papaguara nĂ« Tatime dhe Dogana deri mĂ« 31 dhjetor 2024.

Në falje nuk do të përfshihen detyrimet e kontributeve të sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore. Për kontributet ligji përcakton vetëm fshirjen e gjobave dhe kamatëvonesave të krijuara deri më 31 dhjetor 2014. Kategori përfituese do të jenë edhe të vetëpunësuarit në bujqësi.

Falen detyrimet e krijuar nga 2015–2019 me kushtin nĂ«se paguhet 50%

Përveç fshirjes së plotë të detyrimeve mbi 10 vite të papaguara, ligji parashikon edhe falje të detyrimeve më të reja, por me kushtin të paguhet një pjesë e detyrimit.

Për detyrimet që i përkasin periudhës nga 1 janar 2015 deri më 31 dhjetor 2019, tatimpaguesit mund të përfitojnë shuarje të pjesshme me kushtin nëse paguajnë 50% të detyrimit deri më 30 qershor 2026, pjesa tjetër fshihet. Nëse do të paguajnë 75% të detyrimit deri më 31 dhjetor 2026 me këste mujore, 25% e mbetur fshihet automatikisht. Në të dy rastet, gjobat dhe kamatëvonesat për periudhat përkatëse fshihen plotësisht.

Do falen gjobat pĂ«r borxhet nga 2020–2024 me kushtin tĂ« paguhet detyrimi

Për detyrimet e krijuara nga 1 janar 2020 deri më 31 dhjetor 2024, fshirja e gjobave dhe kamatëvonesave është e mundur vetëm nëse paguhet plotësisht principali deri më 31 dhjetor 2026. E njëjta skemë zbatohet edhe për kontributet e sigurimeve shoqërore e shëndetësore, përfshirë vetëpunësuarit në bujqësi, me kusht që të paguhet 100% e kontributit brenda afatit të përcaktuar.

Ligji përcakton se shuhen dënimet administrative (gjobat dhe kamatëvonesat) për sigurimet shoqërore e shëndetësore që i përkasin periudhave tatimore nga 1 janar 2015 deri më 31 dhjetor 2024, që rezultojnë të regjistruara në llogarinë e tatimpaguesit, përfshirë të vetëpunësuarit në bujqësi me kushtin që të paguhet 100% kontributi, brenda datës 31.12.2026.

Nga bizneset nĂ« tatime dhe dogana deri nĂ« vitin 2014 rezultojnĂ« se janĂ« 100 mln lekĂ« apo rreth 1 mld euro detyrime tĂ« papaguara. Shifra me detyrimin e papaguar nga bizneset deri nĂ« 2014 qĂ« parashikohet tĂ« fshihet plotĂ«sisht u bĂ« publike nga ministri i Financave Petrit Malaj nĂ« mbledhjen e mĂ«parshme tĂ« Komisionit Parlamentar pĂ«r Çështjet Ligjore.

Sipas të dhënave të bëra publike në relacionin e ligjit në total administrata tatimore ka 202,387 tatimpagues debitorë me detyrime tatimore të papaguara në shumën 162,5 mld lekëve apo rreth 1,7 mld euro deri më 31 dhjetor 2024. Principali zë 60% të borxhit në shumën e 98,4 mld lekëve apo rreth 1 miliardë euro. 35% të tij e zënë gjobat në shumën e 581 mln eurove dhe 5% zënë interesat në shumën e 79 milionë eurove.

Deri në 31 dhjetor 2014 në tatime është krijuar borxh në shumën e 29,5 miliardë lekë apo rreth 304 mln euro. Në totali i borxhit deri më 31 dhjetor 2014, pa përfshirë në llogaritje kontributet e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore, llogaritet 25 mld lekë apo rreth 260 mln euro.

Detyrimet e papaguara deri më 31 dhjetor 2024 në Dogana llogariten në vlerën e 48,5 mld lekë apo rreth 500 mln euro i pashlyer nga 4,684 debitorë. Principali zë 27% të borxhit, me vlerë 13,1 mld lekë. Pjesa më e madhe e tyre përbëhet nga gjobat me vlerë 26,5 mld lekë (55% të totalit) dhe kamatëvonesat me vlerë 8,9 mld lekë apo 18% të totalit.

Deri më 31 dhjetor 2014, borxhi i krijuar në Dogana është në shumën e 25,7 mld lekëve apo rreth 266 mln euro, detyrime të papaguara mbi 10 vite që do të fshihen.

Sipas llogaritjeve nga të dhënat publike ligji parashikon në total të fshijë plotësisht rreth 525 mln euro detyrime të papaguara të bizneseve deri më 31 dhjetor 2014.

Nga 260 mln euro që do të fshihen plotësisht në tatime, borxhi më i madh është krijuar për TVSH e papaguar në vlerën e 11,6 miliardë lekë, për tatim fitimin 6,2 mld lekë, për taksa të tjera me vlerë 6,5 miliardë lekë dhe për TAP shuma e papaguar rezulton 675 mln lekë.

Në Dogana për borxhin që kërkohet të fshihet peshën më të madhe e zënë gjobat dhe interesat me vlerë 200 mln euro.

Miratimi i ligjit “PĂ«r fshirjen, shuarjen dhe pagesĂ«n e detyrimeve tatimore ndaj administratĂ«s tatimore qendrore e tĂ« detyrimeve tĂ« pagueshme nĂ« doganĂ«â€ krijoi debate te deputetĂ«t e opozitĂ«s dhe ekspertĂ«t. DeputetĂ«t e opozitĂ«s kĂ«rkuan disa herĂ« bĂ«rjen publike tĂ« listĂ«s me emrat e pĂ«rfituesve qĂ« do t’u fshihen automatikisht detyrimet e papaguara deri nĂ« vitin 2014.

Ekspertët gjithashtu theksuan se lista duhej të bëhej publike, pasi ka shumë biznese që përfitojnë bazuar në listën pasive, por ndërkohë ushtrojnë aktivitete të tjera, i njëjti person ka pasur një fabrikë ka falimentuar dhe ka hapur një kompani ndërtimi. Pra ky subjekt gjeneron të ardhura dhe fitime dhe nuk ka pse të lehtësohet me fshirjen e detyrimeve. Ekspertët nënvizuan se kjo mungesë e transparencës së listës do të dekurajojë bizneset e rregullta.

Kompensimi 10% për fermerët, nga janari Tatimet do nisin sqarimet për aplikimet në e-Albania

Nga 1 janari 2026 nis zbatimin edhe skema e kompensimit të TVSH-së 10% për fermerët që do të shesin prodhimet e tyre bujqësore tek grumbulluesit, përpunuesit apo agroturizmet e certifikuara.

Ligji “PĂ«r disa ndryshime nĂ« ligjin nr. 92/2014, ‘PĂ«r tatimin mbi vlerĂ«n e shtuar nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risë’, i ndryshuar” i miratuar nga Kuvendi i ShqipĂ«risĂ« pĂ«rcakton se kompensimi i TVSh-sĂ« 10% tĂ« fermerĂ«ve do tĂ« bĂ«het mbi vlerĂ«n e faturave tĂ« lĂ«shuara nga blerĂ«si i produkteve tĂ« tyre bujqĂ«sore.

Për fermerët e pajisur me NIPT tatimor, pra që nuk janë subjekte të regjistruara në Qendrën Kombëtare të Biznesit (QKB), ligji parashikon se fatura e shitjes apo autofatura lëshohet prej blerësve të mallrave bujqësore.

Në total sipas të dhënave të Ministrisë së Financave nga viti 2018 deri në shtator 2025 janë të pajisur me NIPT tatimor 110 mijë fermerë.

Kjo autofaturë e lëshuar për fermerin nga përpunuesi, grumbulluesi, apo një agroturizëm i certifikuar do të shërbejë si bazë për llogaritjen e kompensimit, i cili përfaqëson 10% të vlerës së saj dhe synon të mbulojë pjesërisht TVSH-në që fermerët kanë paguar për inputet bujqësore, si plehra kimike, fara dhe fidanë.

P.sh nëse një fermer i pajisur me NIPT do të shesë produkte bujqësore, me vlerë 1,000 euro, dhe për këtë shitje grumbulluesi apo përpunuesi do të lëshojë autofaturën përkatëse, atëherë fermeri do të përfitojë një kompensim prej 10%, pra 100 euro.

KĂ«rkesa pĂ«r kompensim do tĂ« bĂ«het dy herĂ« nĂ« vit, pĂ«r periudhat janar–qershor dhe korrik–dhjetor.

Sipas sqarimeve të Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve për Monitor nga 2026 fermerët do të udhëzohen se kur do të dorëzojnë kërkesën e kompensimit të TVSH-së përmes platformës e-Albania. Përveç kërkesës, fermerët do të duhet të konfirmojnë online çdo autofaturë të lëshuar në emrin e tyre, me qëllim shmangien e abuzimeve prej përpunuesve. Pas verifikimit, shuma e kompensimit do të derdhet direkt në llogarinë bankare të fermerit brenda 30 ditëve. Tatimet pohuan se nxjerrjes së udhëzimit nga Ministria e Financave për zbatimin e ligjit, në mbarë vendin do të nisë fushata për orientimin e procedurave për fermerët.

Përfitues të skemës janë fermerët që nuk janë subjekt i TVSH-së dhe që nuk ngarkojnë TVSH në shitjen e produkteve të tyre, por që njëkohësisht nuk kanë të drejtë të rimbursojnë TVSH-në e paguar për blerjet.

Skema synon kompensimi 10% i TVSh-së së paguar për inputet bujqësore, por që nuk do të llogaritet direkt mbi blerjet e fermerit për plehra kimike, fidanë apo fara, por mbi vlerën e autofaturave të lëshuara nga grumbulluesi për produktet bujqësore që fermeri do të shesë te ta. Sipas ligjit të TVSH-së fermerët e pajisur me NIPT nuk lëshojnë fatura shitje nëse shesin produktet e tyre bujqësore te persona të tatueshëm, por janë këta të fundit që lëshojnë autofaturën për fermerin.

Edhe kjo skemë u kundërshtua nga Shoqata e Blegtorëve të Qumështit. Më herët në Komisionin e Ekonomisë Kryetari i Shoqatës së Blegtorëve të Qumështit Gentian Lalaj kërkoi që kompensimi i TVSH-së 10% të mos bëhet nëpërmjet autofaturave të lëshuara nga përpunuesi, por me faturim direkt nga fermeri. Për shoqatën e blegtorëve autofatura e lëshuar prej përpunuesve është abuzive. Shoqata e Blegtorëve gjithashtu kërkoi edhe barazimin e TVSH-së për blerjet dhe shitjet e mallrave me TVSh të fermerit, si dhe zbatimin e skemës së kompensimit mbështetur mbi litra qumësht të prodhuar.

Nga ulja e pĂ«rdorimit tĂ« Cash te detyrimi i bizneseve pĂ«r terminalet “POS”, hyjnĂ« nĂ« fuqi ndryshimet te procedurat tatimore

Nga 1 janari 2026 hyn nĂ« fuqi edhe ligji “PĂ«r disa ndryshime dhe shtesa nĂ« ligjin nr.9920, datĂ« 19.5.2008, “PĂ«r procedurat tatimore nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â€, tĂ« ndryshuar”

Ndryshimet pĂ«rfshijnĂ« zbatimin e disa nismave tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, si zvogĂ«limi i pĂ«rdorimit tĂ« parasĂ« nĂ« dorĂ« nĂ« transaksionet ndĂ«rmjet bizneseve, duke ulur kufirin e lejuar pĂ«r pagesat me para nĂ« dorĂ« nga 150,000 lekĂ« nĂ« 100, 000 lekĂ«. Kjo masĂ« synon tĂ« rrisĂ« transparencĂ«n dhe gjurmueshmĂ«rinĂ« e transaksioneve, si dhe tĂ« reduktojĂ« evazionin fiskal, duke nxitur pĂ«rdorimin e pagesave pĂ«rmes sistemit bankar, tĂ« cilat janĂ« mĂ« tĂ« lehta pĂ«r t’u kontrolluar dhe verifikuar nga administrata tatimore.

Ndryshimet sollĂ«n edhe vendosjen e njĂ« kufiri pĂ«r transaksionet me para nĂ« dorĂ« qĂ« personat fizikĂ«, individĂ«t e vetĂ«punĂ«suar dhe tregtarĂ«t apo entitetet kryejnĂ« me individĂ«, kur vlera e transaksionit kalon pragun 500,000 lekĂ«. “Kjo ndĂ«rhyrje synon tĂ« forcojĂ« kontrollin mbi qarkullimin e parasĂ« jashtĂ« sistemit financiar formal dhe tĂ« rrisĂ« nivelin e formalizimit tĂ« transaksioneve”, theksohej nĂ« relacion.

NĂ« kuadĂ«r tĂ« politikave pĂ«r reduktimin e pĂ«rdorimit tĂ« parasĂ« nĂ« dorĂ« dhe nxitjen e pagesave elektronike, gjithashtu u miratua vendosja e detyrimit pĂ«r pajisjen me terminal “POS” nĂ« pikat e shitjes tĂ« tatimpaguesve qĂ« kryejnĂ« veprimtari ekonomike me pagesa nĂ« para nĂ« dorĂ«, sipas afateve tĂ« parashikuara nĂ« ligj.

Ministri i Financave Petrit Malaj më herët sqaroi se brenda datës 30 Maj 2026, detyrimi duhet të përmbushet nga çdo biznes që operon në sektorin e turizmit edhe në atë të transportit, përveç pagesave cash, do të duhet të garantojë forma alternative të pagesave elektronike, ku përfshihen pajisjet POS, apo forma të tjera elektronike.
Ndërkohë ky detyrim duhet të përmbushet nga të gjithë bizneset e tjera, brenda datës 31 Dhjetor 2026.

Ndër të tjera ndryshimet në ligjin për procedurat tatimore përcaktojnë edhe nismat si: Përjashtimin nga kamatëvonesat për institucionet publike, në rastet kur mosrespektimi i afateve të deklarimit apo pagesës së detyrimeve vjen si rezultat i zbatimit të një akti ligjor apo nënligjor me efekte prapavepruese ose i vendimeve gjyqësore të formës së prerë. Ky përjashtim synon të mbrojë institucionet publike nga penalitete që burojnë nga faktorë objektivë dhe të pavarur nga vullneti i tyre;

Vendosjen e sanksioneve administrative ndaj prodhuesve ose mirëmbajtësve të softëare-it të pajisjeve fiskale, në rastet e refuzimit të bashkëpunimit me administratën tatimore, me qëllim sigurimin e bashkëpunimit të plotë në rastet kur kërkohet hapja ose verifikimi i pajisjeve fiskale të konfiskuara. Me këtë ndryshim vendoset detyrimi ligjor për bashkëpunim dhe parashikohen sanksione administrative në rast refuzimi, me synim forcimin e kontrollit dhe garantimin e funksionimit të rregullt të sistemit të fiskalizimit;

E drejta e tatimpaguesve individë për të korrigjuar deklaratën vjetore të të ardhurave personale brenda 6 muajve nga data e dorëzimit, me mundësinë për të kryer jo më shumë se dy korrigjime. Gjithashtu, parashikohet reduktimi i afatit për dorëzimin e deklaratave të ndryshuara nga 36 muaj në 24 muaj.

Nga 1 janari nis zbatimin rivlerësimi i pasurive të paluajtshme me tatim 5%; Referencat e reja do rrisin taksën e banesës në rrethe

Nga 1 janari 2026 hyn nĂ« fuqi edhe ligji “PĂ«r rivlerĂ«simin e pasurive tĂ« paluajtshme”, qĂ« do t’u japĂ« mundĂ«sinĂ« qytetarĂ«ve dhe bizneseve tĂ« rivlerĂ«sojnĂ« pronat e tyre me tatim tĂ« reduktuar 5% nga 15% qĂ« Ă«shtĂ« norma, si dhe VKM pĂ«r çmimet e ndryshuara tĂ« referencĂ«s nĂ« rrethe.

Periudha e zbatimit të procesit të rivlerësimit do të jetë nga data 1 janar 2026 deri më 31 mars 2027. Afati maksimal për dorëzimin e kërkesës për rivlerësimin e pasurisë pranë Agjencisë Shtetërore të Kadastrës është deri më 31 dhjetor 2026.

Rivlerësimi do të kryhet nga ekspertë të licencuar ndërsa tatimi 5% do të paguhet mbi diferencën e vlerës së shitblerjes së pronës.

Hartës së re të çmimeve në rrethe, që hyn në fuqi nga 1 janari 2026, i shtohen edhe 54 zona të reja kadastrale. Numri i tyre arrin në 119 zona nga 65 që ishin më parë.

Referuar vendimit “PĂ«r miratimin e metodologjisĂ«, rregullave dhe procedurave pĂ«r pĂ«rcaktimin e vlerĂ«s sĂ« taksueshme tĂ« pasurisĂ« sĂ« paluajtshme ‘ndĂ«rtesa’, llogaritjen e taksĂ«s mbi ndĂ«rtesĂ«n dhe pagesĂ«n e saj” ndryshimet mĂ« tĂ« larta tĂ« çmimeve tĂ« referencĂ«s pĂ«r rrethet rezultojnĂ« nĂ« DurrĂ«s.

Me hartĂ«n e re, DurrĂ«si do tĂ« ndahet nĂ« 13 zona kadastrale me çmime qĂ« varion nga 45 mijĂ« lekĂ« deri nĂ« 200 mijĂ« lekĂ« pĂ«r metĂ«r katror nga 67,5 mijĂ« lekĂ« qĂ« ishte çmimi i mĂ«parshĂ«m. NĂ« DurrĂ«s ndryshimet mĂ« tĂ« larta prej 196%, krahasuar me çmimin e mĂ«parshĂ«m, janĂ« pĂ«r zonĂ«n kadastrale nr.13, e cila nĂ« terren pĂ«rkon nĂ« portin e DurrĂ«sit, ku po zhvillohet edhe projekti i “DurrĂ«s Yahts Marina”. Nga 67,5 mijĂ« qĂ« Ă«shtĂ« çmimi i vetĂ«m i referencĂ«s sĂ« shitblerjes sĂ« apartamenteve nĂ« DurrĂ«s nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ« pas hyrjes nĂ« fuqi tĂ« vendimit, çmimi i do tĂ« jetĂ« 200 mijĂ« lekĂ« pĂ«r metĂ«r katror.

Rritja të lartë për çmimet e referencës ka edhe për zonat e tjera bregdetare, si: Himara, Saranda, Vlorë dhe ishulli i Sazanit. Me hartën e re Himara ndahet në 5 zona kadastrale, ku rritja më e lartë e çmimit prej 141% është për zonën nr.1.

Nga 58 mijë lekë për metër katror çmimi arrin 140 mijë lekë për metër katror. Saranda gjithashtu do të ndahet në 5 zona kadastrale, ku për zonat nr.1 dhe nr.3 çmimi arrin 100 mijë lekë për metër katror apo 78.6% më shumë sesa çmimi i mëparshëm. Vlora do të jetë e ndarë në 7 zona kadastrale, ku 4 prej tyre janë brenda qytetit, dhe zonat e tjera do jenë ajo e Rradhimës, Orikumit dhe ishullit të Sazanit. Në Vlorë rritja më e lartë për çmimet e referencës është në ishullin e Sazanit.

Deri tani ishulli i Sazanit, nuk ka qenë i banueshëm. Ky i fundit përfshihet për herë të parë si zonë kadastrale në hartën e metodologjisë për llogaritjen e taksës së ndërtesës, pas prezantimit për zhvillimin e projektit rezidencial nga kompania Affonity Partners e sipërmarrësit Jared Kushmer, dhëndri i Presidentit Donald Trump. Për ishullin e Sazanit çmimi i referencës është 200 mijë lekë për metër katror apo 233% më shumë sesa çmimi i mëparshëm për qytetin e Vlorës.

Ashtu siç ndodhi në Tiranë në gusht të vitit 2023, rritja e çmimeve të referencës do të sjellë rritje të detyrimit të taksës së ndërtesës për familjarët dhe bizneset, pasi vlera e pronës për llogaritjen e taksës, bëhet sipas çmimeve të referencës së apartamenteve. Rritja e detyrimit do të jetë në njëjtën vlerë me ndryshimet e referencës.

Çmimet e reja tĂ« referencave pĂ«r shitblerjen e apartamenteve nĂ« rrethe do tĂ« rrisin edhe detyrimin e ndĂ«rtuesve pĂ«r taksĂ«n e ndikimit nĂ« infrastrukturĂ«.

Për llogaritjen e taksës së ndikimit në infrastrukturë, baza e taksës është vlera në lekë për metër katror e çmimit të shitjes së ndërtimit qoftë për qëllime banimi apo për shërbime. Ndërsa çmimi i shitjes për metër katror bazohet në vlerat referuese të metodologjisë së miratuar nga qeveria.

PĂ«r qytetin e DurrĂ«sit taksa e ndikimit nĂ« infrastrukturĂ« pĂ«r ndĂ«rtime banime, qĂ« nuk janĂ« tĂ« destinuara tĂ« pĂ«rdoren pĂ«r turizĂ«m, industri apo pĂ«r shĂ«rbime publike Ă«shtĂ« 8%, sipas vendimit “PĂ«r sistemin e taksave dhe tarifave vendore nĂ« qytetin e DurrĂ«sit pĂ«r vitin 2023” i miratuar nĂ« muajin dhjetor 2022.

Për një objekt rezidencial me sipërfaqe 100 mijë katror, me vendndodhje pranë portit të Durrësit, sipas llogaritjeve me çmimin aktual të referencës detyrimi i taksës së ndikimit në infrastrukturë për ndërtuesin është 540 mln lekë. Detyrimi i taksës i llogaritur me çmimin e ri të referencës që hyn në fuqi nga 1 janari 2026 për një ndërtim me sipërfaqe 100 mijë metra katror llogaritet rreth 1 mld lekë. Detyrimi i ndërtuesit për taksën do të rritet në përqindje të njëjtë me ndryshimin e referencave.

Ndërtuesit paralajmërojnë se rritja e detyrimit për taksën e ndikimit në infrastrukturë do të shtojë koston për ta, që do të reflektohet me ndryshim të shitjes së çmimeve të apartamenteve, veçanërisht në zonat bregdetare si Durrësi dhe Qerreti.

Hyn në fuqi shtyrja e afatit për dorëzimin e librave të shitjes dhe blerjes

Paketa fiskale 2026 solli ndryshime edhe te afati i dorëzimit të faturave të fiskalizuara, që përmbajnë librat e shitjes dhe blerjes së tatimpaguesve.

Ligji “PĂ«r disa ndryshime nĂ« ligjin nr. 87, datĂ« 18.12.2019, “PĂ«r faturĂ«n dhe sistemin e monitorimit tĂ« qarkullimit’, tĂ« ndryshuar” miratoi shtyrjen me 1 ditĂ« tĂ« afatit tĂ« plotĂ«simit dhe dorĂ«zimit tĂ« librave tĂ« shitjes dhe blerjes. Nga data 10 e muajit pasardhĂ«s e lejuar pĂ«r plotĂ«simin e librave tĂ« shitjes dhe blerjes u pĂ«rcaktua si afat data 11 e muajit pasardhĂ«s.

Nga muaji mars 2023 librat e shitjes dhe të blerjes transferohen automatikisht nga platforma e faturave në sistemin I-tax. Pas datës 11 mund të bëhet përditësimi i librit që shfaqet në sistemin I-tax të tatimpaguesit. Pra pas kësaj date, tatimpaguesi nëse ka ndryshim mund të çojë variantin e tij të rregulluar.

Në relacionin e draftit theksohej se shtimi i afatit me 24 orë është një masë praktike që do të lehtësojë përpunimin e faturave brenda sistemit të fiskalizimit.

EkonomistĂ«t pohuan mĂ« herĂ«t se shtyrja e afatit do t’i kufizojĂ« nĂ« kohĂ« pĂ«r kryerjen e pagesĂ«s mujore tĂ« TVSH-sĂ« qĂ« Ă«shtĂ« data 14 e muajit. Furnizuesit e ShĂ«rbimit Universal (FSHU) dhe Furnizuesi i Tregut tĂ« LirĂ« (FTL) i dorĂ«zojnĂ« faturat e fiskalizuara mĂ« datĂ« 10 apo 11 tĂ« muajit pasardhĂ«s, por qĂ« pĂ«r njĂ« biznes qĂ« e ka shpenzim kryesor energjinĂ«, si nĂ« rastin e prodhuesve kjo shkakton limitim kohe pĂ«r llogaritjen e TVSH-sĂ«.

Ligji gjithashtu zgjati afatin pĂ«r fiskalizimin e faturĂ«s nĂ« rastet e importeve, nga deri nĂ« 3 ditĂ« pas vendosjes sĂ« mallrave tĂ« importit nĂ«n regjimin e qarkullimit tĂ« lirĂ«, deri nĂ« ditĂ«n e 7-tĂ« tĂ« muajit pasardhĂ«s nga data e vendosjes sĂ« mallrave nĂ« kĂ«tĂ« regjim. “Ky ndryshim synon tĂ« pĂ«rshtatĂ« afatin ligjor pĂ«r fiskalizimin e faturave tĂ« importeve me funksionimin praktik tĂ« sistemeve elektronike, duke lehtĂ«suar pĂ«rmbushjen e detyrimeve tatimore nga tatimpaguesit”, theksohet nĂ« relacion.

Për eksportin e mallrave te individët, pra në rastet se blerësi është individ, do të kërkohet saktësim i faturës së fiskalizuar, që do të duhet të përfshihet në te edhe numri personal i identifikimit (ID) të blerësit, për një gjurmueshmëri më të qartë.

Sipas relacionit të draftit, përfshirja e numrit personal të identifikimit (ID) në faturë siguron identifikim të qartë dhe unik të individit, shmang pasaktësitë në procesin e raportimit, si dhe lehtëson verifikimin nga autoritetet tatimore dhe doganore në rastet e kontrolleve apo hetimeve të mëvonshme.

Ligji “PĂ«r disa ndryshime nĂ« ligjin nr. 87, datĂ« 18.12.2019, ‘PĂ«r faturĂ«n dhe sistemin e monitorimit tĂ« qarkullimit’, ndĂ«r tĂ« tjera synon tĂ« adresojĂ« nevojat e pĂ«rshtatjes sĂ« legjislacionit tatimor me zhvillimet e fundit nĂ« fushĂ«n e tatimeve mbi tĂ« ardhurat, si zĂ«vendĂ«simin e tĂ« gjitha referencave nĂ« ligj, pĂ«rkatĂ«sisht “tatimi mbi fitimin” dhe “tatimi i thjeshtuar mbi fitimin pĂ«r biznesin e vogĂ«l”, pĂ«r tu zĂ«vendĂ«suar me pĂ«rkufizimet e reja pĂ«rkatĂ«sisht “tatimi mbi tĂ« ardhurat e korporatĂ«s” dhe “tatimi mbi tĂ« ardhurat personale nga biznesi”, duke siguruar kĂ«shtu koherencĂ« ligjore dhe pĂ«rshtatje me kuadrin e ri tatimor.

Me paketĂ«n e re fiskale nga 1 janari 2026 hyn nĂ« fuqi edhe ligji “PĂ«r disa shtesa nĂ« ligjin nr. 9632, datĂ« 30.10.2006, “pĂ«r sistemin e taksave vendore”, tĂ« ndryshuar” qĂ« pĂ«rjashton nga pagesa e taksĂ«s sĂ« ndikimit nĂ« infrastrukturĂ« e investimeve tĂ« financuara nga buxheti i njĂ«sive tĂ« qeverisjes qendrore dhe vendore, tĂ« ndĂ«rtimeve pĂ«r qĂ«llime publike nĂ« fushĂ«n e arsimit, shĂ«ndetĂ«sisĂ« dhe mbrojtes sociale./Mxh

20:39 Programi, “take-away” pa mbetje, bar-restorantet drejt enĂ«ve tĂ« ripĂ«rdorshme

Programi Kombëtar i Parandalimit të Krijimit të Mbetjeve parashikon një paketë masash që synojnë uljen e mbetjeve në disa sektorë kyç të ekonomisë, nga ushqimi te ndërtimi, me afate të ndryshme zbatimi.

Mes tyre, sektori i hotelerisë, restoranteve dhe kateringut (HoReCa) shihet si një nga fushat me potencial të lartë për të reduktuar ndjeshëm mbetjet që gjenerohen çdo ditë.

Fokusi vihet te ushqimet dhe pijet “take-away” (me vete), ku pĂ«rmes dy masave tĂ« veçanta parashikohet futja e enĂ«ve tĂ« ripĂ«rdorshme si alternativĂ« ndaj ambalazheve njĂ«pĂ«rdorimshe.

Masa e parĂ«, ajo me numĂ«r 38, e titulluar “Vendosja e detyrimit pĂ«r rimbushje pĂ«r sektorin e ushqimit qĂ« ambalazhohet me vete (take-away)”, vendos rregulla tĂ« detyrueshme pĂ«r operatorĂ«t e HoReCa-s. Sipas saj, shitĂ«sit me pakicĂ« qĂ« ofrojnĂ« pije tĂ« nxehta apo tĂ« ftohta dhe/ose ushqime tĂ« gatshme pĂ«r t’u marrĂ« me vete, do tĂ« duhet tĂ« krijojnĂ« sisteme qĂ« u lejojnĂ« klientĂ«ve tĂ« sjellin enĂ«t e tyre pĂ«r rimbushje.

Në këto raste, produktet duhet të shiten me të njëjtin çmim dhe në kushte po aq të favorshme sa ato të ofruara në ambalazhe njëpërdorimshe. Po ashtu, operatorët do të jenë të detyruar të informojnë qartë konsumatorët në pikat e shitjes, përmes njoftimeve të dukshme dhe lehtësisht të lexueshme, mbi këtë mundësi.

NdĂ«rkohĂ«, masa e dytĂ«, ajo nr. 39, e parashikon kĂ«tĂ« praktikĂ« si opsionale. E titulluar “Vendosja e opsionit pĂ«r ofrimin e ripĂ«rdorimit nĂ« sektorin e ushqimit qĂ« ambalazhohet me vete (take-away)”, ajo u kĂ«rkon operatorĂ«ve tĂ« HoReCa-s t’u ofrojnĂ« klientĂ«ve mundĂ«sinĂ« e zgjedhjes sĂ« produkteve tĂ« ambalazhuara nĂ« enĂ« tĂ« ripĂ«rdorshme, pĂ«rmes njĂ« sistemi tĂ« dedikuar ripĂ«rdorimi.

Edhe në këtë rast, shitësit do të duhet të afishojnë njoftime të qarta për të informuar konsumatorët mbi disponueshmërinë e këtij opsioni. Për më tepër, programi përcakton që të paktën 10% e produkteve të shiten në formate ambalazhi të ripërdorshme, ndërsa çmimi dhe kushtet e shitjes të jenë të njëjta me ato të ambalazheve njëpërdorimshe.

Plani i qeverisĂ« parashikon qĂ« aktet nĂ«nligjore qĂ« do tĂ« detajojnĂ« kĂ«to masa tĂ« miratohen gradualisht pĂ«rgjatĂ« disa viteve, ndĂ«rsa dy masat qĂ« lidhen me enĂ«t e ripĂ«rdorshme pĂ«r ushqimet dhe pijet “take-away” pritet tĂ« hyjnĂ« nĂ« fuqi nĂ« vitin 2027./mxh

14:50 Nga sot rriten pensionet në Shqipëri, sa do të përfitojnë qytetarët sipas kategorive

Nga ky fillim-viti hyn në fuqi vendimi i qeverisë shqiptare për rritjen e pensioneve nëpërmjet bonuseve mujore, një masë që synon përmirësimin e kushteve të jetesës për pensionistët në të gjithë vendin.

Kjo skemë e re, që nuk ishte aplikuar më parë, është pjesë e angazhimit të qeverisë për të rritur gradualisht pensionin minimal dhe mesatar në vend, duke siguruar mbështetje më të madhe për qytetarët që mbështeten tek të ardhurat nga pensionet.

Sipas vendimit, përfituesit do të marrin shtesa mujore të ndryshme sipas kategorive:

Pensionet e qytetit: +1.800 lekë/muaj

Pensionet urbane të pjesshme: +800 lekë/muaj

Pensionet rurale: +1.000 lekë/muaj

Pensionet familjare: +700 lekë/muaj

Pensionet e invaliditetit: +600 lekë/muaj

Kjo rritje e përmuajshme ka për qëllim që, brenda disa viteve, të arrihet pensioni minimal prej 20 mijë lekësh dhe pensioni mesatar në qytet 40 mijë lekë.

Për shembull, një pensionist që aktualisht merr 27 mijë lekë në muaj do të arrijë të marrë 40 mijë lekë në vitin 2029. Ndërsa për pensionet rurale të dalë nga kontributet, një individ që sot merr 11 mijë lekë do të ketë pension mujor 18 mijë lekë pas katër vitesh.

Sot, përfitues nga skema e kontributeve shoqërore janë rreth 730 mijë individë dhe numri i tyre rritet çdo vit me 15 mijë pensionistë të rinj. Ministria e Ekonomisë dhe Inovacionit ka bërë me dije se gjatë vitit 2026 pritet një reformë e thellë e sistemit të pensioneve, me qëllim rritjen e qëndrueshmërisë financiare të skemës dhe përmirësimin e përfitimit për qytetarët.

Ekspertët vlerësojnë se kjo masë, e kombinuar me bonuset mujore, përfaqëson një përpjekje të dukshme për të mbështetur pensionistët më të prekur nga kushtet e këqija dhe për të krijuar një sistem më të drejtë dhe të qëndrueshëm, duke adresuar një pjesë të sfidave ekonomike, me të cilat ata përballen në jetën e përditshme./KM

07:50 Kursi i këmbimit valutor, 31 dhjetor 2025

Këtë të mërkurë, një dollar amerikan do të blihet me 81.2 lekë dhe shitet me 82.7 lekë.

Euro blihet me 95.7 lekë dhe do të shitet me 97.1 lekë.

Franga zvicerane blihet me 102.5 lekë dhe shitet me 104 lekë.

Paundi britanik blihet me 109 lekë dhe shitet me 110.5 lekë.

Dollari kanadez këmbehet me 59 lekë në blerje dhe me 60.5 lekë në shitje.

Për kursin e monedhave të tjera shihni tabelën e mëposhtme./KM 

07:40 Qeveria “bllokon” shpenzimet/ Buxheti hyn nĂ« dhjetor me tepricĂ« 500 mln euro

Last Updated on 31/12/2025 by Klara

Në fund të muajit nëntor 2025 balanca buxhetore (diferenca mes të ardhurave e shpenzimeve) ishte me suficit 49,1 miliardë lekë rreth 500 milionë euro, sipas të dhënave të Ministrisë së Financave.

Kjo shumë ishte me e lartë se plani në buxhetin fillestar që parashikonte deficit prej -23,1 miliardë lekësh ose -230 milionë euro.

Në vend që suficiti të reduktohej në përputhje me ligjin e buxhetit, u zgjerua me tej nëntor, duke devijuar jo vetëm nga plani, por duke u bërë shkak për keq-menaxhim financiar.

Ministria e Financave pret të shpenzojë në dhjetor të gjithë tepricën buxhetore prej 49 miliardë lekësh të krijuar në 11 muajt e vitit dhe 61 miliardë lekë të tjera në formën e deficitit buxhetor të programuar për tu shpenzuar në dhjetor, gjithsej rreth 1,2 miliardë euro.

Përqendrimi në muajin dhjetor i shpenzimeve buxhetore ndër të tjera është tregues i keq-menaxhimit të ciklit buxhetor ka vërejtur edhe Kontrolli i Lartë i Shtetit në auditimet e posaçme për buxhetin.

Në vend që shpenzimet të ndjekin një ritëm të qëndrueshëm gjatë vitit, buxheti krijon një efekt kaskadë gjatë gjithë vitit që lëshohet me nxitim në fund, duke krijuar një valë shpenzimesh që nuk lidhen me nevojat reale të ekonomisë në atë moment.

Të dhënat mujore nga Ministria e Financave tregojnë se suficiti buxhetor përmirësohet vazhdimisht përgjatë vitit. 2025 nisi me suficit, rreth 18 miliardë lekë në janar, teksa ky nivel u rrit gradualisht nga muaji në muaj. Në tremujorin e parë, suficiti pothuajse dyfishohet, duke arritur mbi 33 miliardë lekë në mars, ndërsa në prill dhe maj zgjerimi vijon me ritme të shpejta.

GjatĂ« verĂ«s, suficiti, mbi 30–40 miliardĂ« lekĂ«, duke reflektuar rritje tĂ« tĂ« ardhurave dhe dobĂ«si nĂ« shpenzime.

NĂ« terma kumulativĂ«, deficiti pritet tĂ« jetĂ« – 68 miliardĂ« lekĂ« nĂ« fund tĂ« dhjetorit nga +49 miliardĂ« lekĂ« nĂ« nĂ«ntor.

Ne fund të vitit pagesat buxhetore përshpejtohen, si investimet publike, likuidime detyrimesh, subvencione apo shpenzime të mbartura nga muajt e mëparshëm. Njëkohësisht, dhjetori është zakonisht muaji kur bëhen rregullime përfundimtare të buxhetit dhe mbyllen angazhime financiare.

Nga këndvështrimi fiskal, një zhvillim i tillë krijon presion mbi financat publike në fund të vitit dhe nënkupton mungesë serioziteti në muajt e tjerë të vitit. Për ekspertët dhe Kontrollin e lartë të shtetit kjo nuk është praktikë e shëndetshme.

Në shumicën e vendeve me administrim fiskal të konsoliduar, shpenzimet janë të shpërndara relativisht njëtrajtshëm.

Përqendrimi i shpenzimeve në dhjetor lidhet kryesisht me vonesa kronike në planifikim dhe prokurime, sidomos për investimet publike. Projektet që duhej të niseshin në pranverë ose verë shtyhen për arsye administrative, burokratike ose politike, dhe kur viti fiskal mbyllet, institucionet përballen me presionin për të mos humbur fondet e alokuara. Pagesat bëhen sepse afati po mbaron.

Pasoja kryesore është ulja e cilësisë së shpenzimeve publike. Kontratat lidhen me nxitim, mbikëqyrja dobësohet.

Në këtë klimë, rreziku për vendime jo optimale dhe për keqpërdorim të fondeve rritet ndjeshëm.

Nga ana makroekonomike, një injektim kaq i madh fondesh në fund të vitit shton presionet inflacioniste lokale, sidomos në sektorë si ndërtimi dhe shërbimet, ku kapacitetet janë të kufizuara. Bizneset nuk arrijnë të planifikojnë normalisht, ndërsa ekonomia merr impulse të forta që nuk përkthehen në rritje të qëndrueshme. /Monitor KM

17:32 Vetëm 96,6 lekë, euro e mbyll vitin 2025 në nivelin më të ulët historik

Last Updated on 30/12/2025 by EL

Euro po e mbyll 2025-n nĂ« nivelin mĂ« tĂ« ulĂ«t historik. KĂ«tĂ« fund-dhjetor, valuta europiane po kĂ«mbehet pĂ«r mesatarisht vetĂ«m 96.6 lekĂ«. “Tradicionalisht, nĂ« prag tĂ« çdo fundviti vĂ«rehet njĂ« rritje e ofertĂ«s sĂ« euros nĂ« treg. Kjo lidhet me kthimin e emigrantĂ«ve, shtimin e remitancave dhe shpenzimet e fundvitit, tĂ« cilat rrisin ndjeshĂ«m qarkullimin e valutĂ«s europiane dhe ushtrojnĂ« presion mbi kursin e kĂ«mbimit”, thotĂ« Romina Radonshqi, eksperte ekonomie.

Të dhënat nga Banka e Shqipërisë tregojnë se që nga fillimi i vitit, euro ka humbur plotë 1.62 pikë. Ndërkohë krahasuar me një vit më parë, valuta europiane është tkurrur me 1.54 pikë. Kjo edhe si pasojë e turistëve që ende vijojnë të vijnë në Shqipëri.

“GjatĂ« kĂ«tij viti kemi pasur njĂ« kombinim faktorĂ«sh shumĂ« tĂ« fortĂ«: rritje tĂ« remitancave dhe njĂ« fluks ende tĂ« lartĂ« turistĂ«sh. TĂ« dy kĂ«ta elementĂ« kanĂ« futur mĂ« shumĂ« euro nĂ« ekonomi, ndĂ«rsa kĂ«rkesa pĂ«r lekĂ« Ă«shtĂ« rritur, duke e dobĂ«suar mĂ« tej euron”, thotĂ« Radonshiqi.

Euro po rrudhet shpejt, përballet me një realitet të ri shqiptar, ku fuqia vendase e parasë po fiton besim dhe pavarësi. Bashkë me të po tkurren edhe valutat e tjera kryesore në vend si dollari amerikan, paundi britanik apo franga zvicerane.

“NjĂ« faktor qĂ« nuk mund tĂ« anashkalohet Ă«shtĂ« edhe prania e parasĂ« informale. Qarkullimi i sasive tĂ« mĂ«dha tĂ« euros, qĂ« nuk kalojnĂ« gjithmonĂ« nĂ« kanale formale bankare, ndikon nĂ« rritjen e ofertĂ«s valutore dhe e shtyn kursin e kĂ«mbimit nĂ« nivele historikisht tĂ« ulĂ«ta”, thotĂ« Radonshiqi.

Të dhënat nga Banka Qendrore tregojnë se deri në tetor u këmbyen plotë 11.3 miliardë euro, shifër kjo 2 deri në tre herë më e lartë se në vitet 2019, 2020 apo 2021. /E.T

Viti 2025: Shëndetësia mes propagandës dhe kolapsit

Viti 2025 dëshmoi një sistem shëndetësor të mbingarkuar, me mungesë shërbimesh bazë, financim të pamjaftueshëm dhe boshllëqe menaxheriale. Raportime të Citizens.al treguan se pacientët dhe mjekët u përballën vazhdimisht me pasiguri dhe vonesa të rrezikshme në trajtime.

Nga onkologjiku, deri te shërbimet për personat me aftësi të kufizuara, qytetarët hasën burokraci, pengesa madje dhe pabarazi sociale në sistemin e kujdesit shëndetësor.

Onkologjiku dhe “Tetori i zi”

Kontrolli i Lartë i Shtetit konstatoi mungesë barnash, personeli dhe aparaturash në Spitalin Onkologjik, qendrën më kryesore të trajtimit të kancerit në Shqipëri.

Ky ishte dhe lajmi më shqetësues i vitit sa i takon shëndetësisë, pasi konfirmoi një varg raportimesh të ardhura nga denoncime dhe gazetarë hulumtues.

Sipas KLSH-së, gjendja solli vonesa të rënda në trajtim dhe rrezik jete për pacientët duke nxjerrë në pah nevojën për reformë urgjente dhe rritje kapacitetesh.

Në këtë kontekst, tetori, që zakonisht shënjon muajin e ndërgjegjësimit për kontrollin dhe parandalimin e kancerit të gjirit, u kthye në një muaj protestash.

Qytetarë, aktivistë të shoqërisë civile, por dhe gazetarë të angazhuar, ngritën zërin për situatën me të cilën përballen gratë me kancer në Shqipëri.

Ata kĂ«rkuan trajtim dhe shĂ«rbim dinjitoz teksa simbolikisht e quajtĂ«n kĂ«tĂ« muaj si “tetori i zi”, pĂ«r faktin se ndĂ«rgjegjĂ«simi nuk mjafton kur spitalet nuk kanĂ« barna, pajisje dhe personel.

Investimet në rënie, qytetarët vuajnë pasojat

Sipas njĂ« raporti tĂ« organizatĂ«s “Together for Life”, shpenzimet pĂ«r shĂ«ndetĂ«sinĂ« zbritĂ«n nĂ« nivelin mĂ« tĂ« ulĂ«t qĂ« nga viti 2017, duke vijuar prirjen tkurrĂ«se tĂ« dy viteve mĂ« pĂ«rpara (2022, 2023).

Për vitin 2024 ato zunë vetëm 9.6% të fondeve të buxhetuara nga qeveria duke bërë që Shqipëria të renditet e fundit në rajon sa i takon këtij sektori.

Përveç mungesës së investimeve, përqendrimi i kontratave publike të shëndetësisë në pak operatorë dhe gabimet, apo vonesat në procedurat tenderuese shihen si shqetësues në raport me mbulimin e nevojave të qytetarëve.

Citizens.al raportoi për rastin e rindërtimit të Spitalit të Dibrës, premtuar që prej vitit 2023, por që mbetet ende i pakryer duke reflektuar kështu për mungesë serioze planifikimi strategjik në infrastrukturë shëndetësore.

Në këtë gjendje, pasojat bien mbi qytetarët. Gjatë vitit, pati protesta para Ministrisë së Shëndetësisë për neglizhencë trajtimi teksa përkrahja për personat me aftësi të kufizuara mbetet e papërfillshme.

5 vite nga pandemia e COVID-19, ende asnjë bilanc

Viti 2025 shënoi edhe 5-vjetorin e rasteve të para zyrtare me infeksionin viral që tronditi botën për rreth tre vite me radhë.

Citizens.al tregoi sesi Ministria e Shëndetësisë, Instituti i Shëndetit Publik, por edhe Universiteti i Mjekësisë nuk kishin studime apo të dhëna të reja rreth mënyrës se si u kalua pandemia në Shqipëri.

Përkundrazi, bilanci zyrtar ishte hequr nga faqet e institucioneve, ndërsa vendi nuk ka datë zyrtare se kur ka dalë nga emergjenca e pandemisë.

Përveç kësaj, në statistika mbeten shifrat propagandistike e raportuara nga qeveria se në Shqipëri gjatë pandemisë pati vetëm 3,625 vdekje nga COVID-19. Ndërkohë mbi 17,500 vdekje (periudha 2020-2023) mbi mesataren vjetore, të reflektuara në regjistrat e gjendjes civile, janë ende pa arsye zyrtare.

Fertilizimi “in vitro”: Shpresa qĂ« kushton shumĂ«

Përmes rrëfimeve të disa çifteve, Citizens.al tregoi realitetin e ashpër mes dëshirës dhe mundësive që janë në Shqipëri për ata që duan të bëhen prindër.

Diagnostikimi i shtrenjtĂ«, apo i vonuar, udhĂ«time tĂ« pafundme nĂ«pĂ«r klinika dhe kosto qĂ« e shtyjnĂ« fertilizimin “in vitro” jashtĂ« mundĂ«sive pĂ«r shumicĂ«n e çifteve.

Mjekët shpesh i drejtojnë pacientët drejt sektorit privat, ndërsa mbështetja publike mbetet minimale.

Disa familje zgjedhin emigrimin për të përfituar politika sociale më të aksesueshme, si në disa vende të Bashkimit Evropian. Por edhe kur procedura nis, procesi është i gjatë, emocionalisht i vështirë dhe pa garanci suksesi.

Ndërkohë, rasti i programeve shtetërore për stimulimin e lindshmërisë tregon kontrastin në këtë drejtim: fondet ekzistojnë, por nuk përkthehen në akses real për çiftet që kanë nevojë për trajtim mjekësor të specializuar.

The post Viti 2025: Shëndetësia mes propagandës dhe kolapsit appeared first on Citizens.al.

Kreditimi i ekonomisë u rrit me 12,8% në 11-mujorin 2025

TIRANË, 30 dhjetor /ATSH/ Kreditimi i ekonomisĂ« nga sektori bankar ka vijuar tendencĂ«n rritĂ«se gjatĂ« vitit 2025, duke reflektuar kĂ«rkesĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r hua dhe kapacitete tĂ« qĂ«ndrueshme financiare tĂ« bankave.

Sipas statistikave tĂ« publikuara nga Banka e ShqipĂ«risĂ«, nĂ« periudhĂ«n janar–nĂ«ntor 2025, kredia e re e dhĂ«nĂ« nga bankat arriti nĂ« 374,4 miliardĂ« lekĂ«, ose 12,8% mĂ« shumĂ« se nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« tĂ« njĂ« viti mĂ« parĂ«.

Rritja e kreditimit po mbështetet nga performanca pozitive e ekonomisë, kërkesa e shtuar për financim, si dhe nga pozita e shëndoshë financiare e sektorit bankar.

Pesha kryesore në zgjerimin e kreditimit gjatë vitit 2025 i takon individëve. Kredia e re për këtë segment arriti në 114,7 miliardë lekë, duke u rritur me 21,7% krahasuar me një vit më parë.

Rritja është evidentuar si në huatë për blerjen e banesave, ashtu edhe në kreditë konsumatore, duke reflektuar rritjen e besimit dhe të nevojave financiare të qytetarëve. /j.p/

The post Kreditimi i ekonomisë u rrit me 12,8% në 11-mujorin 2025 appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

09:30 Kërkimi shkencor në hije, pse 0,3% e PBB-së nuk mjafton për zhvillimin afatgjatë

Shqipëria ka alokuar në vitin 2024 rreth 0,3% të Prodhimit të Brendshëm Bruto për aktivitetet e kërkimit shkencor dhe zhvillimit, sipas statistikave të publikuara për herë të parë nga Instituti i Statistikave (INSTAT) sot .

Të dhënat tregojnë një nivel të ulët të financimit publik për kërkimin dhe inovacionin, në një kohë kur këto fusha konsiderohen kyçe për rritjen afatgjatë dhe konkurrueshmërinë ekonomike të vendit

Pjesa dërrmuese e fondeve të buxhetit të shtetit është përqendruar te institucionet e arsimit të lartë, të cilat kanë përfituar 54,7% të totalit të financimeve për kërkim dhe zhvillim. Pas tyre renditet sektori qeveritar me 43,8%, ndërsa OJF-te kane përfituar vetëm 1,5% të fondeve të alokuara.

Sipas klasifikimit tĂ« objektivave socio-ekonomike (NABS), mbi gjysmĂ«n e fondeve, 52,6% janĂ« orientuar drejt “pĂ«rmirĂ«simit tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« njohurive”, pĂ«rmes kĂ«rkimit dhe zhvillimit tĂ« financuar nga universitetet. Ky orientim tregon se prioriteti kryesor i financimit publik mbetet mbĂ«shtetja universiteteve, mĂ« shumĂ« sesa zhvillimi i kĂ«rkimit tĂ« aplikuar apo projekteve tĂ« lidhura drejtpĂ«rdrejt me sektorĂ«t ekonomikĂ«.

Të dhënat e INSTAT-it tregojnë gjithashtu se fusha si arsimi, energjia, bujqësia, shëndetësia dhe teknologjia industriale marrin vetëm një pjesë relativisht të vogël të fondeve totale, ndërsa investimet në kërkim për transportin, telekomunikacionin dhe infrastrukturën mbeten të kufizuara.

Strukturë aktuale e financimit nuk shkon në projekte të orientuara nga nevojat konkrete të zhvillimit ekonomik dhe shoqëror.

INSTAT klasifikon “KĂ«rkimi dhe Zhvillimi (K&Zh)” njĂ« punĂ« kreative dhe sistematike e ndĂ«rmarrĂ« me qĂ«llim tĂ« rritjes sĂ« stokut tĂ« njohurive, duke pĂ«rfshirĂ« njohuritĂ« pĂ«r njerĂ«zimin, kulturĂ«n dhe shoqĂ«rinĂ« dhe pĂ«r tĂ« krijuar aplikacione tĂ« reja nga njohuritĂ« e fituara.

Kërkimi shkencor përfshin punën kreative dhe hulumtimin origjinal të ndërmarrë mbi baza sistematike për të fituar njohuri të reja, duke përfshirë njohuritë për njerëzimin, kulturën dhe shoqërinë.

Të dhënat e përpunuara nga INSTAT lidhen me parashikimet e buxhetit, jo me shpenzimet në fund të vitit kalendarik./kb

Marrë nga Monitor

08:20 2015–2025, rreth 300 mln kredi pĂ«r ujĂ«sjellĂ«sit, por humbjet nĂ« rrjet nuk ndryshojnĂ«

Qeveria e Shqipërisë ka marrë rreth 589 milionë euro kredi të huaja për të financuar sektorin e ujësjellës-kanalizimeve, nga të cilat rreth 300 milionë euro janë kredi të marra pas vitit 2015, sipas të dhënave zyrtare nga Ministria e Financave.

Duke pĂ«rfshirĂ« edhe financimet nga buxheti i shtetit dhe tarifat qĂ« paguajnĂ« qytetarĂ«t pĂ«r financimin e shĂ«rbimit, vendi duhet t’i kishte tĂ« zgjidhura tashmĂ« çështjet e furnizimit me ujĂ« tĂ« pijshĂ«m, por ka ndodhur krejt e kundĂ«rta.

Megjithë këto financime, humbjet e ujit në rrjet janë të njëjta në dekadën e fundit. Të dhënat e Entit Rregullator të Ujit tregojnë se humbjet teknike në rrjet ishin 67 për qind në vitin 2024, ndërsa 64% në vitin 2023 dhe në një nivel të ngjashëm edhe më herët.

Nga rreth qindra projekte tĂ« financuara me kredi tĂ« huaja deri nĂ« vitin 2025, sektori i ujĂ«sjellĂ«s-kanalizimeve ka pĂ«rthithur rreth 599 milionĂ« euro nĂ« periudhĂ«n 1990–2025.

Në një vend me popullsi si Shqipëria, kjo shumë do të mjaftonte për të ndryshuar rrënjësisht furnizimin me ujë. Nëse këto investime do të ishin përqendruar në uljen e humbjeve në rrjet, Shqipëria sot do të ishte shumë pranë furnizimit të pandërprerë me ujë në zonat urbane dhe turistike.

Humbjet aktuale në rrjet janë mbi 60% dhe tregojnë se problemi nuk është te prodhimi i ujit, por te keqmenaxhimi, pasi uji nuk faturohet.

EkspertĂ«t pohojnĂ« se vetĂ«m pĂ«rgjysmimi i humbjeve do tĂ« sillte njĂ« rritje reale tĂ« furnizimit me 30–40%, pa ndĂ«rtuar burime tĂ« reja. Shumica e qyteteve tĂ« mĂ«dha do tĂ« kishin 24 orĂ« nĂ« ditĂ« furnizim me ujĂ«.

Investimet janë shpërndarë në një numër të madh projektesh të vogla, shpesh të fokusuara në ndërtimin e infrastrukturës së re, pa ndërhyrë në mënyrën se si operon sistemi.

Sipas të dhënave zyrtare, kapaciteti mesatar vjetor i të gjitha burimeve të ujit të përdorura për prodhimin e ujit të pijshëm nga shoqëritë ujësjellës-kanalizime të monitoruara për vitin 2021 ishte 495 milionë metra kub. Po në këtë vit, vëllimi i përgjithshëm i ujit të prodhuar ishte 311,2 milionë metra kub, ndërsa kërkesa totale ishte 100 milionë metra kub.

Të dhënat tregojnë se uji total i disponueshëm për të gjitha shoqëritë UK tejkalon kërkesën kombëtare nga konsumatorët që ato shërbejnë me rreth 80%, por ndërkohë qytetet dhe zonat rurale të vendit, në shumë raste, vuajnë nga mungesa e ujit. Uji prodhohet, por nuk shndërrohet në shërbim të qëndrueshëm për konsumatorin./Monitor.al/kb

12:21 Pse na duhen sekretet e gjenive të biznesit?

Last Updated on 29/12/2025 by Kesjana

Nga Fatos Çoçoli

Libri nĂ« dy vĂ«llime “Sekretet e gjenive tĂ« biznesit” i Prof. Dr. Adrian Civici pĂ«rfaqĂ«son njĂ« prej botimeve mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« viteve tĂ« fundit nĂ« fushĂ«n e ekonomisĂ«, menaxhimit dhe edukimit sipĂ«rmarrĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri.

Ai sjell një qasje të rrallë: kombinimin e analizës teorike me biografitë konkrete të sipërmarrësve më të mëdhenj të botës moderne, duke i përkthyer eksperiencat e tyre në mësime të thjeshta, të zbatueshme dhe të vlefshme për çdo lexues.

Ky libër jo vetëm informon, por formon, duke shërbyer si udhërrëfyes për studentët, biznesin, politikëbërësit dhe këdo që kërkon të kuptojë mekanizmat e suksesit në ekonominë globale.

Një manual modern i mendimit sipërmarrës

Vlera e parë e librit është se përkthen mendësinë e gjenive të biznesit, nga Steve Jobs te Elon Musk, nga Warren Buffett te Jack Ma, në modele të qarta, të prekshme dhe të sistemuara. Profesor Civici nuk përqendrohet në mitologjinë e tyre, por në procesin e tyre të të menduarit, disiplinën, strategjinë dhe vizionin afatgjatë.

Libri arrin të lidhë botën e miliarderëve të teknologjisë, industrisë dhe shërbimeve me sfidat e tregut shqiptar: mungesa e inovacionit, frika nga rreziku, kultura e ulët menaxheriale dhe dobësia e planeve strategjike. Kjo e bën veprën një mjet të çmuar orientues për sipëmarrsit e ndërmarrjeve tona të vogla e të mesme, për startup-et tona, për profesionistët e sektorëve të ndryshëm dhe për vendimmarrjen ekonomike publike.

Profesori i shquar i ekonomisë sonë dhe publicisti i njohur, për çdo figurë gjeniale të biznesit botëror që analizon, përqendrohet tek psikologjia e suksesit. Civici shpjegon se gjenitë e biznesit dallohen jo vetëm nga inteligjenca apo kapitali, por nga aftësia për të marrë vendime të vështira, nga qëndrueshmëria ndaj dështimit, nga vizioni i qartë për të ardhmen dhe prirja për të parë mundësi, aty ku të tjerët shohin vetëm rrezik.

Libri, i shkruar me njĂ« gjuhĂ« tĂ« thjeshtĂ«, komunikuese dhe tĂ« zhdĂ«rvjelltĂ«, e zhvendos me mjeshtĂ«ri vĂ«mendjen nga qasja tradicionale “çfarĂ« bĂ«nĂ«â€ drejt qasjes “si menduan”, njĂ« risi me vlerĂ« shkencore dhe praktike.

Libër që e sjell biznesin si kulturë, jo vetëm si aktivitet ekonomik

NĂ« njĂ« vend si i yni, ku edukimi ekonomik shpesh mbetet teorik, libri plotĂ«son njĂ« boshllĂ«k tĂ« madh. Ai Ă«shtĂ« i ilustruar me histori reale, i thjeshtĂ«zuar nĂ« gjuhĂ« tĂ« qartĂ«, i sistemuar nĂ« forma qĂ« mund tĂ« pĂ«rdoren gjerĂ«sisht nĂ« leksione, trajnime dhe seminare, si dhe i vlefshĂ«m pĂ«r sipĂ«rmarrĂ«sit e rinj, tĂ« cilĂ«t kĂ«rkojnĂ« njĂ« “udhĂ«zues fillestar” tĂ« besueshĂ«m.

Profesor Civici ka arritur të japë një analizë të thellë dhe të ekuilibruar të këtyre gjenive, duke e mbajtur narrativën larg romantizimit. Ndryshe nga shumë libra motivues perëndimorë he qasje pothuajse biografike, Civici ruan një qasje kritike. Ai studion jo vetëm sukseset e gjenive të biznesit, por edhe gabimet, krizën e tyre, konfliktet me rregullatorët, etikat e diskutueshme, marrëdhënien mes pushtetit ekonomik dhe atij politik.

Ky ekuilibër e bën librin të besueshëm dhe akademikisht tejet të vlefshëm. Me të, Civici ia ka dalë ta konceptojë dhe të na e sjellë me shumë ngjyra aktivitetin e biznesit Konceptimi i biznesit si kulturë, jo vetëm si aktivitet ekonomik i jep veprës atë përmasë të gjashtë shtesë, që e bën unikale.

Libri hedh një mesazh të rëndësishëm: biznesi është sa eksperiencë e jashtëzakonshme e jetuar, aq edhe vlerë shoqërore dhe kulturë. Ai kërkon mentalitet të hapur, inovacion të vazhdueshëm, të mësuarit gjatë gjithë jetës, respekt për kohën, si dhe ndërtim të vlerave, e jo vetëm të pasurisë. Ky dimension i qartë dhe i plotë kulturor është ndoshta kontributi më i madh i librit të Prof. Dr. Adrian Civicit.

Ai do të sjellë një ndikim të drejtpërdrejtë në politikëbërjen dhe edukimin publik ekonomik. Përtej lexuesit individual, libri ofron referenca që shërbejnë si material për politika mbi sipërmarrjen, bazë për reforma në arsimin profesional, literaturë për programet universitare të ekonomisë dhe menaxhimit, si dhe frymëzim për sektorin privat që kërkon modernizim.

NjĂ« ftesĂ« pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar “gjenitĂ« e biznesit” shqiptarĂ« tĂ« sĂ« ardhmes

NĂ« njĂ« vend me treg tĂ« vogĂ«l, ekonomi tĂ« brishtĂ« dhe emigracion tĂ« lartĂ«, Civici nxit njĂ« ide tĂ« rĂ«ndĂ«sishme: edhe ShqipĂ«ria mund tĂ« krijojĂ« gjenitĂ« e saj tĂ« biznesit, nĂ«se ndĂ«rtohen kultura e inovacionit, tregjet konkurruese, mbĂ«shtetja institucionale, mendĂ«sia e rrezikimit tĂ« matur dhe investimi nĂ« dije. Libri Ă«shtĂ« njĂ« thirrje pĂ«r tĂ« mos pritur vetĂ«m “heronjtĂ« globalĂ«â€, por pĂ«r tĂ« kultivuar mendjet kreative shqiptare.

“Sekretet e gjenive tĂ« biznesit” Ă«shtĂ« mĂ« shumĂ« se njĂ« libĂ«r pĂ«r ekonominĂ«. ËshtĂ« njĂ« guide pĂ«r mĂ«nyrĂ«n e tĂ« menduarit, njĂ« ftesĂ« pĂ«r ndryshim kulturor, njĂ« manual inspirues dhe njĂ« instrument edukativ qĂ« i mungonte tregut shqiptar. Kryevlera e tij qĂ«ndron tek aftĂ«sia  e Profesorit tĂ« talentuar pĂ«r tĂ« sjellĂ« pĂ«rvojat globale nĂ« realitetin tonĂ«s, duke dhĂ«nĂ« mĂ«sime qĂ« mund tĂ« shndĂ«rrohen nĂ« strategji konkrete suksesi. NĂ« njĂ« kohĂ« kur ShqipĂ«risĂ« i duhen ide tĂ« reja, kultura inovative dhe sipĂ«rmarrje e guximshme, libri i Prof. Dr. Civici Ă«shtĂ« njĂ« prej burimeve mĂ« tĂ« vlefshme tĂ« mendimit kritik dhe zhvillimor shqiptar nĂ« fushĂ«n e ekonomisĂ«./kb

Rritje pa themele! Bujqësia dhe industria në rënie, ekonomia mbahet nga sektorë të brishtë

Mënyra se si po rritet Prodhimi i Brendshëm Bruto (PBB) tregon se ekonomia po mbështetet gjithnjë e më pak te sektorët tradicionalë prodhues dhe gjithnjë e më shumë te shërbimet, ndërsa bujqësia dhe industria vijojnë të japin kontribut negativ në zgjerimin e ekonomisë. Të dhënat e fundit nga INSTAT tregojnë se ekonomia u rrit me [
]

The post Rritje pa themele! Bujqësia dhe industria në rënie, ekonomia mbahet nga sektorë të brishtë appeared first on BoldNews.al.

10:59 Rama: Produktet shqiptare shkojnë në 80 vende të botës

Kreu i qeverisë, Edi Rama, në nisje të podkastit të tij që mbahet çdo të diel, u ndal tek risitë e fundit, konkretisht tek programi EuroAgro Albania 2025-2030.

Këtë program, Rama e cilëson si një sfidë të fortë për sektorin e bujqësisë, lidhur me arritjen e standardeve europiane, si paketë për mbylljen e negociatave të Shqipërisë me BE deri në vitin 2027.

“KĂ«tĂ« javĂ« prezantuam njĂ« mekanizĂ«m praktik e tĂ« domosdoshĂ«m pĂ«r pĂ«rgatitjen e bujqĂ«sisĂ« dhe sektorit ushqimor pĂ«r tregun e pĂ«rbashkĂ«t europian me kapitujt 11, 12 dhe 13, nĂ« zemĂ«r tĂ« procesit tĂ« negociatave tĂ« anĂ«tarĂ«simit. Do tĂ« jetĂ« njĂ« sfidĂ« e fortĂ« pĂ«r çka kemi bĂ«rĂ« nĂ« njĂ« dekadĂ«, me besim dhe forcĂ« se do tĂ« bĂ«jmĂ« gjithçka qĂ« duhet pĂ«r t’ia dalĂ« edhe nĂ« dy vitet e ardhshme qĂ« tĂ« mbyllim negociatat deri nĂ« fund tĂ« vitit 2027”, tha ai.

Sakaq, Rama bëri dhe një krahasim të sektorit në kohë, tani dhe të një dekade më parë. Kryeministri u shpreh se dikur mbështetje financiare nga shteti arrinin të merrnin vetëm 5 mijë e 600 fermerë, një numër ky i shumëfishuar sipas tij sot. Duke u ndalur tek eksporti, Rama tha se kjo veprimtari ekonomike dikur ishte një privilegj, ndërsa sot produktet shqiptare mbërrijnë në 80 vende të botës.

“NjĂ« dekadĂ« mĂ« parĂ«, vetĂ«m 5 mijĂ« e 600 fermerĂ« merrnin njĂ« mbĂ«shtetje simbolike asokohe nga shteti. Sot janĂ« 67 mijĂ« e 500 fermerĂ« qĂ« pĂ«rfitojnĂ« nga çdo vit mbĂ«shtetje reale e cila peshon nĂ« portofolin e fermĂ«s sĂ« tyre. Eksportet, dikur ishin njĂ« privilegj i njĂ« grushti fermerĂ«sh, ndĂ«rsa sot produktet shqiptare shkojnĂ« nĂ« 80 vende tĂ« botĂ«s dhe eksportet kanĂ« kaluar gjysĂ«m miliardĂ« euro, ndĂ«rkohĂ« qĂ« raporti i defiçitit tregtar, pra, eksporte dhe importe tĂ« produkteve ushqimore ka zbritur nga 1 eksport 9 import, nĂ« vetĂ«m 1 eksport dhe 3 import. Sot jemi nĂ« njĂ« tjetĂ«r nivel, por edhe sfidat janĂ« tĂ« njĂ« niveli tjetĂ«r”, tha Rama.

Për platformën EuroAgro, kryeministri tha se do të shërbejë si një udhërrëfyes të standardeve europiane për fermerët vendas.

“EuroAgro Albania nuk Ă«shtĂ« njĂ« uebsajt mĂ« shumĂ«, nuk Ă«shtĂ« njĂ« faqe mĂ« shumĂ« nĂ« internet por Ă«shtĂ« njĂ« instrument pune, njĂ« udhĂ«rrĂ«fyes, hap pas hapi, si burim informacioni pĂ«r standard, afate, detyrime konkrete, si njĂ« kanal dialogu i hapur pĂ«r fermerĂ«t dhe bizneset nĂ« kĂ«tĂ« rrugĂ« drejt anĂ«tarĂ«simit”, tha ai./kb

10:46 Haxhimali: Në Tiranë dhe zonat turistike çmimet e banesave nuk do të ulen

Agron Haxhimali, nga Instituti i Bashkive, i ftuar nĂ« studion e emisionit “Terminal” nga Aurora Sulçe, nĂ« A2CNN, u shpreh se “nĂ« TiranĂ« dhe zonat turistike çmimet e banesave nuk do tĂ« ulen”.

“Nga 61 bashki, Tirana Ă«shtĂ« e vetmja bashki qĂ« e ka popullsinĂ« stabĂ«l dhe me njĂ« tendencĂ« pozitive tĂ« rritjes krahasuar me bashki tĂ« tjera. QĂ« do tĂ« thotĂ« se gjithĂ« ShqipĂ«ria do vijĂ« nĂ« TiranĂ« dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye do ta ketĂ« kĂ«tĂ« lloj situate. Sigurisht, bashkitĂ« bregdetare pĂ«r arsye tĂ« turizmit do kenĂ« njĂ« qĂ«ndrueshmĂ«ri, por mos harrojmĂ« qĂ« ShqipĂ«ria nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m Tirana dhe vija bregdetare”, tha Haxhimali.

“Pjesa tjetĂ«r e stokut tĂ« banesave apo kapitalit qĂ« Ă«shtĂ« nĂ« periferi, nĂ«pĂ«r qytetet e vogla, kemi njĂ« rĂ«nie tĂ« vlerĂ«s”, shtoi mĂ« tej Haxhimali./kb

10:38 Emigrantët kthehen, por Shqipëria nuk i mban


Numri i emigrantëve të rikthyer pas pandemisë është rritur, por gjithashtu edhe kushtet për riintegrimin janë përkeqësuar.

Anketa e Emigracionit qĂ« u zhvillua nga INSTAT vitin e kaluar zbuloi se gati 108 mijĂ« persona janĂ« rikthyer gjatĂ« 2012–2024, teksa 45% e tyre erdhĂ«n pas pandemisĂ«.

Aksesi i të kthyerve në punësim dhe në shërbime është përkeqësuar në krahasim me periudhat paraardhëse, duke bërë që synimet për riemigrim të jenë më të larta krahasuar me ata që nuk kanë emigruar. 13% e emigrantëve të kthyer po bëhen gati të ikin brenda vitit krahasuar me një nivel pothuajse të papërfillshëm prej 1% tek jo-emigrantët.

Profili i ri i emigracionit

Ka një tendencë në rritje të rikthimit të emigrantëve pas pandemisë, por nga ana tjetër, kushtet e integrimit të tyre janë vështirësuar edhe më shumë, sidomos pas pandemisë, sipas të dhënave të fundit nga Anketa e Emigracionit që u zhvillua nga INSTAT vitin e kaluar, të cilat u publikuan së fundmi.

Shqipëria në këtë mënyrë po vret, për së dyti, shpresën e të rikthyerve, teksa në vendet e tjera të Ballkanit si Rumania, Bullgaria dhe Serbia, kthimet po tejkalojnë largimet.

Anketa zbuloi se gati 108 mijĂ« persona janĂ« rikthyer gjatĂ« 2012–2024. Pjesa mĂ« e madhe, rreth 45%, u rikthyen gjatĂ« 2020–2024. NĂ« periudhat mĂ« tĂ« hershme, pesha e tĂ« kthyerve ka qenĂ« mĂ« e ulĂ«t, me vetĂ«m 10–19% tĂ« rikthyer nĂ« çdo interval pesĂ«vjeçar ndĂ«rmjet viteve 2000 dhe 2019.

Emigrantët që u kthyen para kohe dhe jo me dëshirë përbëjnë 67% të të gjithë të rikthyerve dhe karakterizohen nga dominimi i fortë i meshkujve.

Anketa zbuloi se kthimet e parakohshme lidhen më shpesh me humbjen e vendit të punës, mungesën e mundësive dhe probleme administrative në vendin pritës, ndërsa kthimet e planifikuara shoqërohen më tepër me përfundimin e kontratave të punës dhe arritjen e objektivave financiare.

Arsyet familjare mbeten një faktor i rëndësishëm për të dy grupet, megjithëse janë pak më të shpeshta tek ata që janë kthyer para kohe.

Në total, 28% e të gjithë emigrantëve të kthyer raportojnë arsyet familjare si motivin kryesor për rikthimin në Shqipëri. Kjo përqindje rritet në 31% tek ata që u kthyen para kohe dhe mbetet e lartë, në 23%, edhe tek ata që nuk u kthyen para kohe.

Arsyet e kthimit ndryshojnë ndjeshëm mes dy grupeve. Emigrantët që u kthyen para kohe kanë më shumë gjasa të përmendin faktorë të pavullnetshëm, si largimi nga puna nga punëdhënësi ose pamundësia për të gjetur punë (10%).

Ndërsa ata që qëndruan më gjatë jashtë vendit u kthyen më shumë për shkak të përfundimit të punës sezonale ose kontratës, apo sepse kishin arritur të fitonin dhe kursenin mjaftueshëm para (6%).

Përkeqësohet riintegrimi i të kthyerve pas pandemisë

Në afatmesëm, emigrantët e kthyer priren të integrohen relativisht mirë në tregun shqiptar të punës, duke shfaqur norma punësimi më të larta sesa personat që nuk kanë emigruar, megjithëse ata që janë kthyer më së fundmi përballen me vështirësi më të mëdha.

Anketa zbuloi se normat e punĂ«simit janĂ« dukshĂ«m mĂ« tĂ« ulĂ«ta pĂ«r emigrantĂ«t e kthyer rishtazi. Ata qĂ« u kthyen gjatĂ« periudhĂ«s 2000–2004 kanĂ« normĂ«n mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« punĂ«simit, nĂ« 93%. Kjo normĂ« bie gradualisht pĂ«r grupet e mĂ«vonshme, nĂ« 60% pĂ«r periudhĂ«n 2005–2009, 65% pĂ«r 2010–2014 dhe 53% pĂ«r 2015–2019.

Norma mĂ« e ulĂ«t e punĂ«simit, 46%, vĂ«rehet tek emigrantĂ«t e kthyer nĂ« periudhĂ«n 2020–2024, duke treguar sfida mĂ« tĂ« mĂ«dha pĂ«r riintegrimin afatshkurtĂ«r nĂ« tregun e punĂ«s.

Edhe pse emigrantët e kthyer kanë të drejtë të përfitojnë shërbime mbështetëse për riintegrim, kryesisht përmes Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive, përdorimi i këtyre shërbimeve mbetet i kufizuar dhe shpesh nuk është i përshtatur me nevojat specifike të grupeve të ndryshme të emigrantëve të kthyer, veçanërisht të atyre që janë rikthyer me detyrim pas refuzimit të kërkesave për azil.

Meshkujt e kthyer shfaqin norma relativisht tĂ« larta punĂ«simi (67%), mĂ« tĂ« larta se meshkujt jo-emigrantĂ« (59%), duke sugjeruar se pĂ«rvoja migratore mund t’u japĂ« atyre njĂ« avantazh tĂ« lehtĂ« nĂ« tregun e punĂ«s pas kthimit.

Në të kundërt, gratë e kthyera kanë norma më të ulëta punësimi (34%), të ngjashme me ato të grave jo-emigrante (36%), çka tregon se migrimi nuk përkthehet domosdoshmërisht në përmirësim të rezultateve të punësimit për gratë.

Analizat tregojnë se në afatshkurtër emigrantët e kthyer kanë më pak gjasa të jenë të punësuar krahasuar me jo-emigrantët, por kjo situatë përmirësohet me kalimin e kohës.

Ata qĂ« janĂ« kthyer prej mĂ« pak se njĂ« viti kanĂ« 22 pikĂ« pĂ«rqindjeje mĂ« pak gjasa tĂ« jenĂ« tĂ« punĂ«suar, ndĂ«rsa pas 6–10 vitesh nga kthimi, probabiliteti i punĂ«simit bĂ«het 7 pikĂ« pĂ«rqindjeje mĂ« i lartĂ« se te jo-emigrantĂ«t, duke sugjeruar se pĂ«rfitimet nga pĂ«rvoja migratore materializohen gradualisht.

Ka një tendencë në rritje të rikthimit të emigrantëve pas pandemisë, por nga ana tjetër, kushtet e integrimit të tyre janë vështirësuar edhe më shumë, sidomos pas pandemisë, sipas të dhënave të fundit nga Anketa e Emigracionit që u zhvillua nga INSTAT vitin e kaluar, të cilat u publikuan së fundmi.

Shqipëria në këtë mënyrë po vret për së dyti shpresën e të rikthyerve, teksa në vendet e tjera të Ballkanit si Rumania, Bullgaria dhe Serbia kthimet po tejkalojnë largimet.

Anketa zbuloi se gati 108 mijĂ« persona janĂ« rikthyer gjatĂ« 2012–2024. Pjesa mĂ« e madhe, rreth 45%, u rikthyen gjatĂ« 2020–2024. NĂ« periudhat mĂ« tĂ« hershme, pesha e tĂ« kthyerve ka qenĂ« mĂ« e ulĂ«t, me vetĂ«m 10–19% tĂ« rikthyer nĂ« çdo interval pesĂ«vjeçar ndĂ«rmjet viteve 2000 dhe 2019.

Emigrantët që u kthyen para kohe dhe jo me dëshirë përbëjnë 67% të të gjithë rikthyerve dhe karakterizohen nga një dominim i fortë i meshkujve.

Anketa zbuloi se kthimet e parakohshme lidhen më shpesh me humbjen e vendit të punës, mungesën e mundësive dhe probleme administrative në vendin pritës, ndërsa kthimet e planifikuara shoqërohen më tepër me përfundimin e kontratave të punës dhe arritjen e objektivave financiare.

Arsyet familjare mbeten një faktor i rëndësishëm për të dy grupet, megjithëse janë pak më të shpeshta tek ata që janë kthyer para kohe. Në total, 28% e të gjithë emigrantëve të kthyer raportojnë arsyet familjare si motivin kryesor për rikthimin në Shqipëri.

Kjo përqindje rritet në 31% tek ata që u kthyen para kohe dhe mbetet e lartë, në 23%, edhe tek ata që nuk u kthyen para kohe.

Arsyet e kthimit ndryshojnë ndjeshëm mes dy grupeve. Emigrantët që u kthyen para kohe kanë më shumë gjasa të përmendin faktorë të pavullnetshëm, si largimi nga puna nga punëdhënësi ose pamundësia për të gjetur punë (10%).

Ndërsa ata që qëndruan më gjatë jashtë vendit u kthyen më shumë për shkak të përfundimit të punës sezonale ose kontratës apo sepse kishin arritur të fitonin dhe kursenin mjaftueshëm para (6%).

Të rikthyer, tranzicion i fortë profesional

Emigrantët e kthyer shpesh përjetojnë ndryshime në profesion dhe sektor pas rikthimit në Shqipëri.

Ata që janë kthyer para kohe shfaqin luhatje më të theksuara. Këta të fundit kanë më shumë gjasa të përjetojnë ndërprerje në trajektoren e tyre profesionale, me përputhje më të dobët midis punës që kanë pasur jashtë vendit dhe asaj që gjejnë pas kthimit.

Ndër emigrantët që nuk janë kthyer para kohe, rreth 42% janë rikthyer për të punuar në një sektor të ndryshëm nga ai ku ishin të punësuar jashtë, ndërsa 43% kanë kaluar në një profesion tjetër, duke treguar tranzicione ose ndërprerje relativisht të shpeshta.

Vetëm 9% e emigrantëve që nuk u kthyen para kohe raportojnë se kanë pasur punë me nivel më të lartë aftësish jashtë sesa pas kthimit, ndërsa kjo përqindje bie në vetëm 2% tek ata që u kthyen para kohe.

Rreth 83% e meshkujve të kthyer dhe 76% e grave të kthyera raportojnë se kanë kontratë të shkruar, krahasuar me 83% të meshkujve dhe 86% të grave jo-emigrante.

Vetëpunësimi, zgjidhja fillestare

Pesha e emigrantëve të kthyer që janë të vetëpunësuar është rritur ndjeshëm deri në vitin 2014, qoftë si rezultat i rritjes së kapaciteteve sipërmarrëse, qoftë për shkak të vështirësive në aksesin ndaj punësimit formal, por kjo prirje ka mbetur relativisht e qëndrueshme më pas.

Në përgjithësi, vetëpunësimi ka kaluar nga një strategji periferike riintegrimi në një element të rëndësishëm të përvojës së emigrantëve të kthyer, veçanërisht pas vitit 2010.

Pesha e tĂ« vetĂ«punĂ«suarve rritet nga vetĂ«m 7% e atyre qĂ« u kthyen nĂ« periudhĂ«n 2000–2004, nĂ« 22% pĂ«r 2005–2009, duke arritur kulmin nĂ« 34% pĂ«r grupin 2010–2014 dhe duke u stabilizuar rreth 29% pĂ«r kohortat mĂ« tĂ« fundit (2015–2024).

Kjo prirje sugjeron se emigrantët e kthyer më rishtazi po i drejtohen gjithnjë e më shumë vetëpunësimit si një rrugë për riintegrim ekonomik, si një mundësi, por edhe si domosdoshmëri.

Nga njĂ«ra anĂ«, emigrantĂ«t e rinj tĂ« kthyer mund tĂ« sjellin ide tĂ« reja, aftĂ«si tĂ« pĂ«rmirĂ«suara, kursime tĂ« akumuluara dhe rrjete mĂ« tĂ« gjera, duke forcuar potencialin sipĂ«rmarrĂ«s. ShumĂ« prej tyre pĂ«rballen me barriera pĂ«r t’u riintegruar nĂ« punĂ«sim tĂ« paguar formal dhe, pĂ«r rrjedhojĂ«, e shohin vetĂ«punĂ«simin si alternativĂ«n e vetme.

Të dhënat tregojnë se emigrantët e kthyer më së fundmi kanë më pak gjasa të jenë të punësuar në përgjithësi, por më shumë gjasa të jenë të vetëpunësuar krahasuar me ata që janë kthyer më herët.

Me kalimin e kohës, ky model përmbyset, pesha e vetëpunësimit bie dhe punësimi me pagë rritet, duke treguar një integrim gradual në tregun formal të punës.

Vetëpunësimi përbën një strategji të rëndësishme ekonomike, veçanërisht për emigrantët e kthyer para kohe dhe për gratë. Ndërsa normat e përgjithshme të punësimit shfaqin dallime të theksuara gjinore, diferencat midis burrave dhe grave në vetëpunësim janë shumë më të vogla.

Aktivitetet sipërmarrëse mund të ofrojnë një alternativë më të barabartë, duke reduktuar pabarazitë gjinore në tregun e punës për emigrantët e kthyer.

Ndër të gjithë emigrantët e kthyer të punësuar, 25% e meshkujve dhe 21% e grave janë të vetëpunësuar. Te emigrantët që u kthyen para kohe, hendeku gjinor përmbyset: 41% e grave janë të vetëpunësuara, krahasuar me 25% të meshkujve.

Evidenca e mëparshme ka treguar se gratë shqiptare të kthyera, veçanërisht ato me qëndrime më të shkurtra jashtë vendit, përballen me barriera të konsiderueshme në punësimin me pagë, çka i shtyn drejt vetëpunësimit si një zgjedhje e detyruar. Në të kundërt, te emigrantët që nuk u kthyen para kohe, vetëpunësimi është më i ulët (19% për meshkujt dhe 10% për gratë).

Jo-emigrantët shfaqin një normë pak më të lartë vetëpunësimi (28%) krahasuar me emigrantët e kthyer (24%).

Po ashtu, meshkujt jo-emigrantë kanë norma më të larta vetëpunësimi sesa meshkujt e kthyer, ndërsa për gratë, normat janë të ngjashme, duke treguar se vetëpunësimi është tashmë një strategji e përhapur edhe në popullsinë vendase.

Ndër emigrantët e kthyer të vetëpunësuar, shumica dërrmuese operojnë pa punonjës të paguar, duke kufizuar potencialin e krijimit të vendeve të reja të punës.

Vetëm një pjesë shumë e vogël e emigrantëve të kthyer raportojnë se janë punëdhënës me punonjës të paguar (7% dhe 9% përkatësisht), ndërsa puna familjare kontribuuese është pothuajse e papërfillshme.

Kjo tregon se vetëpunësimi i emigrantëve të kthyer ka shfaqur potencial të kufizuar për zgjerim të biznesit, ndoshta për shkak të mungesës së kapitalit, aksesit të kufizuar në kredi ose vështirësive në orientimin në mjedisin e biznesit pas kthimit.

Emigrantët e kthyer, të diskriminuar dhe shëndet të dobët mendor

Emigrantët e kthyer mund të përballen me barriera shtesë në procesin e riintegrimit në shoqërinë shqiptare, sipas rezultateve të anketës.

Disa prej tyre raportojnë ndjenja të përjashtimit dhe mospërputhje kulturore, të cilat prekin veçanërisht fëmijët.

Për disa grupe të emigrantëve të kthyer, sidomos ata që vijnë nga komunitete të margjinalizuara si pakicat rome dhe egjiptiane, stigma sociale dhe diskriminimi e vështirësojnë edhe më shumë përshtatjen me jetën në Shqipëri.

Diskutimet në grupe fokusi nxjerrin gjithashtu në pah shfaqjen e traumave psikologjike dhe problemeve të shëndetit mendor, veçanërisht tek emigrantët që janë detyruar të kthehen pas dëbimeve të papritura. Këto sfida mbeten kryesisht të paadresuara, duke krijuar boshllëk kritik në mirëqenien e tyre.

Aktualisht, mbledhja sistematike e të dhënave administrative mbi nevojat dhe rezultatet e riintegrimit të emigrantëve të kthyer mbetet e kufizuar.

Korniza ligjore ekzistuese nuk parashikon të drejta të qarta dhe mbështetje të standardizuar për riintegrimin e të gjithë emigrantëve të kthyer. Shërbimet që ofrohen janë shpesh të fragmentuara dhe janë evidentuar probleme të koordinimit ndërinstitucional.

Diskutimet në grupe fokusi theksojnë gjithashtu përdorimin e kufizuar të shërbimeve nga emigrantët e kthyer. Emigrantët më të cenueshëm kanë më shumë gjasa të përdorin shërbimet në dispozicion, si strehimi i përkohshëm, formimi profesional, mbështetja financiare ose ndihma emergjente nga qendrat komunitare.

MbĂ«shtetja psikologjike, kur Ă«shtĂ« e disponueshme, ofrohet kryesisht nga organizata joqeveritare. Aksesi nĂ« shĂ«rbime shĂ«ndetĂ«sore cilĂ«sore mbetet njĂ« sfidĂ« pĂ«r emigrantĂ«t e kthyer dhe pĂ«rmendet nga disa anĂ«tarĂ« tĂ« diasporĂ«s, si njĂ« faktor qĂ« ndikon nĂ« hezitimin pĂ«r t’u rikthyer nĂ« ShqipĂ«ri.

Barriera strukturore, si mungesa e njohjes së dokumentacionit mjekësor të lëshuar jashtë vendit dhe kostot e përkthimit të dokumenteve, raportohen gjithashtu si pengesa të rëndësishme.

Disa emigrantĂ« tĂ« intervistuar shprehin perceptime negative mbi kapacitetet e institucioneve pĂ«r t’i mbĂ«shtetur nĂ« procesin e riintegrimit.

Të rikthyerit planifikojnë të emigrojnë më shumë se të tjerët

Synimet për riemigrim janë më të larta krahasuar me bashkëmoshatarët e të rikthyerve që nuk kanë emigruar. Sipas anketës, rreth 13% e emigrantëve të kthyer shprehin plane për të jetuar sërish jashtë vendit gjatë 12 muajve të ardhshëm, krahasuar me një nivel pothuajse të papërfillshëm prej 1% tek jo-emigrantët.

Ndër ata që planifikojnë të emigrojnë, emigrantët e kthyer raportojnë një nivel më të lartë të përgatitjeve konkrete (42%) sesa jo-emigrantët (35%).

Për emigrantët e kthyer, format më të shpeshta të përgatitjes përfshijnë kërkimin e punës (16%), kontaktimin e miqve ose të njohurve në vendin e destinacionit (11%), si dhe përgatitjen e dokumentacionit ligjor (16%).

Ndërkohë, jo-emigrantët raportojnë nivele të ngjashme përgatitjeje në kërkimin e punës (17%), por priren dukshëm të mbajnë kontakte me persona jashtë vendit (46%), e cila përbën edhe formën më të përhapur të përgatitjes në këtë grup.

Për më tepër, jo-emigrantët shfaqin norma pak më të larta në plotësimin e dokumenteve ligjore (12%) dhe në blerjen e biletave (10%), krahasuar me emigrantët e kthyer.

Emigracioni thellohet, ikin të rinjtë

Me rreth 1.6 milionë shqiptarë që jetojnë jashtë vendit në 2024 dhe 108,503 persona që janë kthyer gjatë 12 viteve të fundit, migracioni formëson në mënyrë të thellë strukturën demografike, ekonomike dhe shoqërore të Shqipërisë.

Më shumë se një e treta e familjeve shqiptare kanë të paktën një anëtar që ka jetuar ose jeton aktualisht jashtë vendit, sipas rezultateve të anketës së emigracionit.

Migracioni shqiptar karakterizohet kryesisht nga punëtorë të rinj, meshkuj dhe me aftësi të mesme, që kërkojnë mundësi ekonomike jashtë vendit, me dallime të rëndësishme gjeografike brenda vendit.

EmigrantĂ«t aktualĂ« janĂ« tĂ« pĂ«rqendruar kryesisht nĂ« grupmoshĂ«n 25–44 vjeç, duke reflektuar motivimet ekonomike qĂ« nxisin vendimet pĂ«r migrim. Gati tre tĂ« katĂ«rtat e emigrantĂ«ve janĂ« meshkuj, me pabarazi gjinore veçanĂ«risht tĂ« theksuara nĂ« destinacionet europiane si MbretĂ«ria e Bashkuar, Greqia dhe Gjermania.

Me më shumë se dy të tretat e emigrantëve që kanë përfunduar arsimin e mesëm të lartë. Përbërja arsimore ndryshon ndjeshëm sipas vendit të destinacionit.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës pranojnë emigrantët më të arsimuar (gati një e treta me arsim të lartë), të ndjekura nga Gjermania dhe Mbretëria e Bashkuar, ndërsa vetëm 5% e shqiptarëve në Greqi kanë përfunduar arsimin e lartë.

Përvojat dhe përgatitja para nisjes

Anketa e emigracionit ka evidentuar se para largimit, emigrantët zakonisht punojnë në profesione me aftësi më të ulëta krahasuar me jo-migrantët, duke fituar rreth 10% më pak.

Normat e punësimit të emigrantëve bien ndjeshëm ndërsa afrohet momenti i nisjes. Tre muaj para migrimit, tre nga katër emigrantë të ardhshëm në moshë pune janë të punësuar, por kjo shifër bie ndjeshëm në 9% në muajin e fundit në Shqipëri.

Krahasuar me jo-migrantët, emigrantët e ardhshëm kanë më shumë gjasa të jenë të punësuar në punë me aftësi të ulëta ose të mesme përpara migrimit.

Ata zakonisht janĂ« tĂ« angazhuar nĂ« “PunonjĂ«s ShĂ«rbimesh dhe Shitjesh” dhe “PunonjĂ«s tĂ« Zejeve dhe Profesioneve tĂ« Ngjashme”, ndĂ«rsa kanĂ« mĂ« pak gjasa tĂ« mbajnĂ« pozicione qĂ« kĂ«rkojnĂ« aftĂ«si si “MenaxherĂ«â€, “ProfesionistĂ«â€ dhe “TeknikĂ«â€.

Të ikurit kursejnë më pak se sa prisnin, të kthyerve nuk u tepron asgjë

Emigrantët që jetojnë jashtë prisnin të fitonin mesatarisht rreth 3,900 USD në muaj, por në realitet, të ardhurat e tyre reale janë vetëm pak më shumë se gjysma e kësaj shume (2,200 USD). Si rezultat, ata kursejnë ndjeshëm më pak gjatë qëndrimit jashtë vendit sesa kishin parashikuar përpara migrimit (450 USD kundrejt 1,270 USD të pritshme).

Gjetje të ngjashme vërehen edhe tek emigrantët që janë kthyer në Shqipëri. Hendeku midis pritshmërive dhe realitetit vazhdon në të gjitha gjinitë, nivelet arsimore dhe vendet e destinacionit, me Greqinë që shfaq hendekun më të thellë (52% mungesë në të ardhura, 69% mungesë në kursime).

Ky hendek përfaqëson një sfidë kritike për politikat publike, pasi tregon se emigrantët marrin vendime të rëndësishme migrimi mbi bazën e informacionit të papërsosur, gjë që mund të çojë në zgjedhje jo optimale.

Largimi bëhet në informalitet

Përdorimi i shërbimeve ligjore nga emigrantët para ikjes mbetet i kufizuar, ku shumica mbështeten në rrjete informale në vend të sistemeve të strukturuara të mbështetjes.

Vetëm një pakicë e emigrantëve të ardhshëm përdor shërbime formale për të mbështetur udhëtimin e tyre migrator, me të kthyerit që tregojnë angazhim veçanërisht të ulët: vetëm 5% kanë përdorur agjenci private punësimi dhe 2% kanë përdorur shërbime publike punësimi.

Një pakicë e emigrantëve largohen nga Shqipëria me një punë formale të siguruar. Sipas të dhënave të anketës, afërsisht dy të tretat largohen nga vendi pa një punë të sigurt, ndërsa 37% largohen me një marrëveshje formale punësimi.

Emigrantet femra kanĂ« mĂ« shumĂ« gjasa sesa homologĂ«t e tyre meshkuj tĂ« kenĂ« siguruar marrĂ«veshje punĂ«simi, duke sugjeruar angazhim mĂ« tĂ« madh me kanale formale migrimi. EmigrantĂ«t e rinj tĂ« moshĂ«s 15–24 vjeç shfaqin normĂ«n mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« marrĂ«veshjeve para nisjes (51%), megjithĂ«se kĂ«to norma bien me rritjen e moshĂ«s.

EmigrantĂ«t drejt FrancĂ«s, GjermanisĂ« dhe MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar kanĂ« mĂ« shumĂ« gjasa tĂ« sigurojnĂ« punĂ«sim para nisjes (41–44%), ndĂ«rsa ata qĂ« drejtohen drejt ItalisĂ«, Shteteve tĂ« Bashkuara dhe GreqisĂ« shfaqin norma mĂ« tĂ« ulĂ«ta (21–27%).

Përvoja e migracionit

Emigrantët shqiptarë arrijnë përfitime të konsiderueshme të të ardhurave gjatë qëndrimit të tyre jashtë vendit. Sipas anketës, ata fitojnë mesatarisht 2.5 herë më shumë sesa fitonin përpara se të largoheshin dhe po kaq herë më shumë sesa bashkëmoshatarët e tyre që mbeten në Shqipëri.

Emigrantët meshkuj në moshë pune kanë gjithashtu gjasa dukshëm më të larta të jenë të punësuar sesa ata që jetojnë në Shqipëri. Në përgjithësi, emigracioni lidhet me të ardhura më të larta nga puna për shqiptarët jashtë vendit.

Megjithatë, emigrantët kanë një probabilitet më të lartë të punojnë në informalitet dhe kanë mbulim më të kufizuar nga mbrojtja sociale.

Për më tepër, 28% e emigrantëve të punësuar raportojnë se punëdhënësit e tyre nuk ofrojnë kontribute për sigurim pensioni ose leje vjetore të paguara. Informaliteti është më i pranishëm tek emigrantët më të rinj, me nivel më të ulët arsimor dhe ata që kanë mbërritur së fundmi.

Emigrantët shpesh punojnë në pozicione nën kualifikimet e tyre arsimore, pavarësisht se arrijnë të ardhura absolute më të larta. Një në tre emigrantë aktualë dhe pothuajse katër në pesë të kthyer me arsim të lartë punojnë në punë që kërkojnë kualifikime nën nivelin e arritjeve të tyre arsimore.

Emigrantët meshkuj punojnë kryesisht në sektorët e ndërtimit dhe punë manuale, me mbi 40% si marangozë ndërtimi dhe profesione të ngjashme, ndërsa emigrantet femra përqendrohen në pastrim shtëpiak (rreth 25%) dhe infermieri ose mami (17%).

Të ikurit kursejnë më pak se sa prisnin, të kthyerve nuk u tepron asgjë

Emigrantët që jetojnë jashtë prisnin të fitonin mesatarisht rreth 3,900 USD në muaj, por në realitet, të ardhurat e tyre reale janë vetëm pak më shumë se gjysma e kësaj shume (2,200 USD). Si rezultat, ata kursejnë ndjeshëm më pak gjatë qëndrimit jashtë vendit sesa kishin parashikuar përpara migrimit (450 USD kundrejt 1,270 USD të pritshme).

Gjetje të ngjashme vërehen edhe tek emigrantët që janë kthyer në Shqipëri. Hendeku midis pritshmërive dhe realitetit vazhdon në të gjitha gjinitë, nivelet arsimore dhe vendet e destinacionit, me Greqinë që shfaq hendekun më të thellë (52% mungesë në të ardhura, 69% mungesë në kursime).

Ky hendek përfaqëson një sfidë kritike për politikat publike, pasi tregon se emigrantët marrin vendime të rëndësishme migrimi mbi bazën e informacionit të papërsosur, gjë që mund të çojë në zgjedhje jo optimale.

Largimi bëhet në informalitet

Përdorimi i shërbimeve ligjore nga emigrantët para ikjes mbetet i kufizuar, ku shumica mbështeten në rrjete informale në vend të sistemeve të strukturuara të mbështetjes.

Vetëm një pakicë e emigrantëve të ardhshëm përdor shërbime formale për të mbështetur udhëtimin e tyre migrator, me të kthyerit që tregojnë angazhim veçanërisht të ulët: vetëm 5% kanë përdorur agjenci private punësimi dhe 2% kanë përdorur shërbime publike punësimi.

Një pakicë e emigrantëve largohen nga Shqipëria me një punë formale të siguruar. Sipas të dhënave të anketës, afërsisht dy të tretat largohen nga vendi pa një punë të sigurt, ndërsa 37% largohen me një marrëveshje formale punësimi.

Emigrantet femra kanĂ« mĂ« shumĂ« gjasa sesa homologĂ«t e tyre meshkuj tĂ« kenĂ« siguruar marrĂ«veshje punĂ«simi, duke sugjeruar angazhim mĂ« tĂ« madh me kanale formale migrimi. EmigrantĂ«t e rinj tĂ« moshĂ«s 15–24 vjeç shfaqin normĂ«n mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« marrĂ«veshjeve para nisjes (51%), megjithĂ«se kĂ«to norma bien me rritjen e moshĂ«s.

EmigrantĂ«t drejt FrancĂ«s, GjermanisĂ« dhe MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar kanĂ« mĂ« shumĂ« gjasa tĂ« sigurojnĂ« punĂ«sim para nisjes (41–44%), ndĂ«rsa ata qĂ« drejtohen drejt ItalisĂ«, Shteteve tĂ« Bashkuara dhe GreqisĂ« shfaqin norma mĂ« tĂ« ulĂ«ta (21–27%).

Përvoja e migracionit

Emigrantët shqiptarë arrijnë përfitime të konsiderueshme të të ardhurave gjatë qëndrimit të tyre jashtë vendit. Sipas anketës, ata fitojnë mesatarisht 2.5 herë më shumë sesa fitonin përpara se të largoheshin dhe po kaq herë më shumë sesa bashkëmoshatarët e tyre që mbeten në Shqipëri.

Emigrantët meshkuj në moshë pune kanë gjithashtu gjasa dukshëm më të larta të jenë të punësuar sesa ata që jetojnë në Shqipëri. Në përgjithësi, emigracioni lidhet me të ardhura më të larta nga puna për shqiptarët jashtë vendit.

Megjithatë, emigrantët kanë një probabilitet më të lartë të punojnë në informalitet dhe kanë mbulim më të kufizuar nga mbrojtja sociale.

Për më tepër, 28% e emigrantëve të punësuar raportojnë se punëdhënësit e tyre nuk ofrojnë kontribute për sigurim pensioni ose leje vjetore të paguara. Informaliteti është më i pranishëm tek emigrantët më të rinj, me nivel më të ulët arsimor dhe ata që kanë mbërritur së fundmi.

Emigrantët shpesh punojnë në pozicione nën kualifikimet e tyre arsimore, pavarësisht se arrijnë të ardhura absolute më të larta. Një në tre emigrantë aktualë dhe pothuajse katër në pesë të kthyer me arsim të lartë punojnë në punë që kërkojnë kualifikime nën nivelin e arritjeve të tyre arsimore.

Emigrantët meshkuj punojnë kryesisht në sektorët e ndërtimit dhe punë manuale, me mbi 40% si marangozë ndërtimi dhe profesione të ngjashme, ndërsa emigrantet femra përqendrohen në pastrim shtëpiak (rreth 25%) dhe infermieri ose mami (17%)./kb

10:20 Kursi i këmbimi valutor, 28 dhjetor 2025

Këtë të dielë, një dollar amerikan do të blihet me 80.5 lekë dhe shitet me 82 lekë.

Euro blihet me 95 lekë dhe do të shitet me 96.2 lekë.

Franga zvicerane blihet me 102 lekë dhe shitet me 103 lekë.

Paundi britanik blihet me 108.4 lekë dhe shitet me 110 lekë.

Dollari kanadez këmbehet me 58.5 lekë në blerje dhe me 60 lekë në shitje.

Për kursin e monedhave të tjera shihni tabelën e mëposhtme./K.M

08:20 Banka Botërore: Si ta bëjmë më të lehtë kthimin dhe qëndrimin

Raporti “LĂ«vizshmĂ«ria NdĂ«rkombĂ«tare si Strategji Zhvillimi” nga Banka BotĂ«rore, 2024, mbĂ«shtet ndĂ«rtimin e njĂ« sistemi gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s tĂ« migracionit, tĂ« quajtur “GlobAL”, i cili i sheh emigrantĂ«t si njĂ« forcĂ« pune shqiptare globale.

Kjo qasje synon forcimin e mbështetjes për emigrantët, shfrytëzimin e aftësive dhe burimeve të tyre, si dhe sigurimin e kontributit të tyre në ekonominë dhe shoqërinë vendase.

 

Vendimmarrje e informuar

Banka Botërore sugjeron ndërtimin e sistemeve të forta të të dhënave mbi emigrantët. Duhen zbatuar anketa familjare mbi migracionin që ndjekin të gjithë trajektoren migratore dhe jo vetëm momente të veçuara në kohë.

Banka rekomandon krijimin e një sistemi të integruar të të dhënave që lidhin të gjitha shërbimet dhe rezultatet për emigrantët ndërmjet institucioneve, duke mundësuar menaxhim të plotë të rasteve dhe duke shmangur mbledhjen e dyfishtë të të dhënave.

Banka rekomandon zbatimin e monitorimit dhe vlerĂ«simit tĂ« bazuar nĂ« prova, pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar vazhdimisht programet mbi bazĂ«n e rezultateve reale dhe pĂ«r t’i pĂ«rshtatur ato sipas nevojave.

 

Bashkëpunim i koordinuar

Banka sugjeron krijimin e një përgjigjeje të bashkërenduar mes të gjithë aktorëve të përfshirë në qeverisjen e migracionit dhe ofrimin e shërbimeve.

Sipas saj, duhen forcuar mekanizmat e koordinimit ndërinstitucional, me role, përgjegjësi dhe protokolle të qarta komunikimi ndërmjet ministrive dhe agjencive.

Duhet siguruar përputhshmëria ndërmjet qeverisjes qendrore dhe asaj vendore, për të shmangur mbivendosjet dhe boshllëqet në shërbime dhe për të garantuar ofrim të njëtrajtshëm në të gjithë vendin.

Vlen gjithashtu ndërtimi i partneriteteve shumëpalëshe që përfshijnë sektorin privat, organizatat joqeveritare, organizatat ndërkombëtare dhe diasporën në ekosistemin e shërbimeve.

Banka kërkon zgjerimin e bashkëpunimit ndërkufitar me vendet pritëse, për të ofruar shërbime përgjatë gjithë ciklit të migracionit.

 

Shërbime globale shumëdimensionale

Ofrimi i mbështetjes gjithëpërfshirëse për emigrantët, duke adresuar të gjitha aspektet e nevojave të tyre të shumëllojshme dhe në ndryshim të vazhdueshëm, të tilla si zgjerimi i shërbimeve për të mbuluar të gjithë ciklin e migracionit, nga përgatitja para nisjes deri tek riintegrimi pas kthimit, si dhe për ata që qëndrojnë jashtë vendit, këshilloi Banka Botërore.

Sipas saj, duhet të bëhet përshtatja e paketave të shërbimeve sipas karakteristikave të emigrantëve, si niveli i aftësive, përbërja familjare, rezultatet në tregun e punës dhe qëllimet për kthim.

 

Lehtësimi nga barrierat

Eliminimi i barrierave burokratike dhe thjeshtimi i ofrimit të shërbimeve për emigrantët duhet të përfshijë konsolidimin e të gjithë informacionit, shërbimeve dhe procedurave në një portal të vetëm dixhital, si e-Albania, i aksesueshëm para, gjatë dhe pas migrimit.

Nevojitet standardizimi i procedurave nĂ« tĂ« gjitha institucionet dhe bashkitĂ«, me procese tĂ« njĂ«jta aplikimi dhe kĂ«rkesa dokumentacioni dhe ndĂ«rtimi i njĂ« qasjeje “dixhitale sĂ« pari”, me autentifikim nĂ« distancĂ«, aplikime online dhe udhĂ«zim tĂ« mbĂ«shtetur nga Inteligjenca Artificiale, duke ruajtur njĂ«kohĂ«sisht alternativat fizike.

Duhet të thjeshtohen procedurat burokratike, reduktimi i dokumentacionit, kohës së pritjes dhe hapave të panevojshëm përmes koordinimit ndërinstitucional.

 

Ekspertizë dhe kapacitete më të forta

Banka Botërore kërkon garantimin e niveleve të mjaftueshme të stafit në të gjitha pikat e ofrimit të shërbimeve për emigrantët, nga zyrat vendore deri te rolet strategjike të vendimmarrjes.

Duhen rritur investimet në programe gjithëpërfshirëse trajnimi për të mbajtur stafin të përditësuar mbi shërbimet ekzistuese, praktikat më të mira dhe ndryshimet rregullatore.

Banka sugjeron se investimet në anketa që ndjekin emigrantët në kohë reduktojnë paragjykimet në vlerësimin e ndikimeve të migracionit dhe kontribuojnë në hartimin e politikave më të informuara.

Rezultatet tregojnë gjithashtu se zgjerimi i shërbimeve për emigrantët, përfshirë ato para nisjes, mund të përmirësojë ndjeshëm rezultatet e tyre, duke pasur parasysh lidhjen e fortë me mundësi më të mira punësimi jashtë vendit dhe pas kthimit në Shqipëri.

Po ashtu, përshtatja e paketave të shërbimeve sipas karakteristikave të emigrantëve rezulton thelbësore, për shkak të diversitetit të madh të nevojave dhe përvojave migratore./Marrë nga Monitor/ K.M

13:59 E ardhmja e Mario Mitajt në dyshim, klubi arab kërkon ta shesë

Last Updated on 27/12/2025 by EL

Mario Mitaj mbetet një kryefjalë në merkaton e dimrit. Mbrojtësi i kombëtares shqiptare mund të ndryshojë skuadër që në janar. Sipas raportimeve, Al Itihad, do e shesë shqiptarin pasi do të mbyll marrëveshjen me Nuno Tavaresh që aktualisht luan te Lacio.

Dy palët kanë arritur një marrëveshje paraprake dhe nëse çdo gjë shkon sipas planit, Mario Mitaj nuk do të këtë më hapësira në klubin arab dhe për këtë nuk do të pritet merkato e verës.

Ndonëse kontrata e tij është deri në vitin 2028, klubi i sheikëve  nuk i ka ulur pretendimet dhe do të pranojë ofertat për mbrojtësin vetëm nëse mbushin arkat e klubit.

Al Ittihad shpenzoi 5 milionë euro për huazimin dhe më pas blerjen nga Lokomotiva e Moskës për futbollistin shqiptar Mario Mitaj. Edhe pse vetëm 22 vjeç, ai është kthyer në një lider për kombëtaren shqiptare duke i dhënë mjaft siguri në repartin difensivë.

Vetëm këtë sezon, me skuadrën e Al Ittihad, ai është aktivizuar në 16 ndeshje ka shënuar një gol dhe ka dhuruar 2 asist./E.T

08:50 Kursi i këmbimit, 27 dhjetor 2025

Këtë të shtunë, një dollar amerikan do të blihet me 81 lekë dhe shitet me 82.2 lekë.

Euro blihet me 95.5 lekë dhe do të shitet me 96.5 lekë.

Franga zvicerane blihet me 102.4 lekë dhe shitet me 103.4 lekë.

Paundi britanik blihet me 109 lekë dhe shitet me 110.2 lekë.

Dollari kanadez këmbehet me 59 lekë në blerje dhe me 60.3 lekë në shitje.

Për kursin e monedhave të tjera shihni tabelën e mëposhtme./K.M

Kursi i këmbimit, 27 dhjetor 2025

08:40 Hyjnë në fuqi çmimet e reja të referencës për zhdoganimin e mjeteve të përdorura, rritje deri në 25%

Rriten me 25% çmimet e referencĂ«s qĂ« pĂ«rdoren nga doganat pĂ«r zhdoganimin e automjeteve tĂ« pĂ«rdorura pĂ«r kategorinë  e autoveturave, kamionĂ«t, kamionçinat dhe furgonĂ«t. Çmimet e referencĂ«s pĂ«rdoren pĂ«r zhdoganimin e automjeteve tĂ« pĂ«rdorura me vit prodhimi mĂ« tĂ« hershĂ«m se viti i fundit i publikuar nĂ« buletinet zyrtare tĂ« çmimeve qĂ« pĂ«rdorin Doganat si: “Quattroroute”, “Tuttotrasporti”, “Schwackeliste” etj., qĂ« pasqyrojnĂ« çmimet e shitjes nĂ« tregjet europiane.

Rritja parashikohet nĂ« udhĂ«zimin e ri tĂ« MinistrisĂ« sĂ« Financave, “PĂ«r disa shtesa dhe ndryshime nĂ« udhĂ«zimin nr. 3, datĂ« 23.1.2018, “PĂ«r vlerĂ«simin e mallrave pĂ«r qĂ«llime doganore’”, i cili ka hyrĂ« nĂ« fuqi pas botimit nĂ« Fletoren Zyrtare.

Sipas udhëzimit për automjetet me cilindratë nga 1400 deri në 1900 cc, pragu minimal i zhdoganimit rritet nga 200 mijë lekë në 250 mijë lekë, duke shënuar një rritje prej 25%.

Për automjetet me cilindratë nga 1900 deri në 2500 cc, vlera e referencës rritet nga 325 mijë lekë në 406 mijë lekë, ose rreth 25% më shumë.

Për automjetet me cilindratë nga 2500 deri në 3000 cc, çmimi minimal i zhdoganimit rritet nga 400 mijë lekë në 500 mijë lekë, me një rritje prej 25%.

Për automjetet me cilindratë nga 3000 deri në 4500 cc, pragu minimal rritet nga 500 mijë lekë në 625 mijë lekë, që përfaqëson një rritje prej 25%.

Ndërsa për automjetet me cilindratë mbi 4500 cc, vlera minimale e referencës mbetet e pandryshuar, në nivelin 1 milion lekë.

Rritja 25% është miratuar edhe për çmimet e referencës për kategorinë e mjeteve si kamionçinë, furgonë dhe kamionë.

Për kamionçinat dhe furgonët me kapacitet deri në 1.5 tonë, vlera minimale e referencës për zhdoganim rritet nga 400 mijë lekë në 500 mijë lekë, ose 25% më shumë.

Për mjetet me kapacitet nga 1.5 deri në 3.5 tonë, pragu minimal i zhdoganimit rritet nga 600 mijë lekë në 750 mijë lekë, duke shënuar një rritje prej 25%.

Për kamionët me kapacitet nga 3.5 deri në 10 tonë, vlera minimale e referencës rritet nga 850 mijë lekë në 1.062.500 lekë, ose rreth 25% më shumë.

Për kamionët me kapacitet nga 10 deri në 15 tonë, çmimi minimal i zhdoganimit rritet nga 1 milion lekë në 1.250.000 lekë, me një rritje prej 25%.

Për kamionët me kapacitet mbi 15 tonë, pragu minimal rritet nga 1.2 milion lekë në 1.5 milion lekë, duke reflektuar gjithashtu një rritje prej 25%.

Ishte

UDHËZIM Nr. 3, datĂ« 23.1.2018 PËR VLERËSIMIN E MALLRAVE PËR QËLLIME DOGANORE

17.1 PĂ«r zhdoganimin e automjeteve, nĂ« rastet kur nuk pranohet transaksioni dhe nuk Ă«shtĂ« i mundur pĂ«rdorimi i metodave tĂ« tjera, vlerĂ«simi bazohet nĂ« publikimet e buletineve “Quattroroute”, “Tuttotrasporti”, “Schwackeliste” etj., qĂ« pasqyrojnĂ« çmimet e shitjes nĂ« tregjet europiane.

17.2 Vlera e njĂ« autoveture gjendet nĂ« tabelĂ«n “Quattroroute”, duke u nisur nga marka, modeli dhe viti i prodhimit.

Në këtë rast, vlera e automjetit nuk duhet të jetë më e ulët se 80% e çmimit që gjendet në tabelë.

17.3 Kur për autoveturën që vlerësohet nuk gjendet të dhëna në buletin, vlerësimi bazohet duke u nisur nga modeli dhe cilindrata më e afërt. Në këtë rast, vlera nuk duhet të jetë më e ulët se 80% e çmimit që jepet në buletin.

17.4 Vlera pĂ«r kamionçina, furgona dhe kamionĂ« gjendet nĂ« publikimet e revistĂ«s “Tuttotrasporti”, duke u nisur nga marka, modeli dhe viti i prodhimit. NĂ« kĂ«tĂ« rast, vlera doganore nuk duhet tĂ« jetĂ« mĂ« e ulĂ«t se 80% e çmimit tĂ« gjendur nĂ« tabelĂ«.

Vlerësimi i automjeteve me vit prodhimi para vitit të fundit të publikuar në buletin, nuk mund të llogaritet më pak se çmimet e pasqyruara si më poshtë vijon:

 PĂ«r autoveturat a) Deri 1400 cc jo mĂ« pak se Çmimet 130.000 lekĂ« b) Mbi 1400-1900 cc jo mĂ« pak se 200.000 lekĂ« c) Mbi 1900-2500 cc jo mĂ« pak se 325.000 lekĂ« d) Mbi 2500-3000 cc jo mĂ« pak se 400.000 lekĂ« e) Mbi 3000-4500 cc jo mĂ« pak se 500.000 lekĂ« f) Mbi 4500 cc jo mĂ« pak se 1,000,000 lekĂ«.

Kamionçina, furgona dhe kamionë a) Deri nĂ« 1.5 tonĂ« jo mĂ« pak se b) Nga 1.5 tonĂ« deri nĂ« 3.5 tonĂ« jo mĂ« pak se c) Nga 3.5 tonĂ« deri nĂ« 10 tonĂ« jo mĂ« pak se d) Nga 10 tonĂ« deri nĂ« 15 tonĂ« jo mĂ« pak se e) Mbi 15 tonĂ« jo mĂ« pak se 800.000 lekĂ« Çmimet 400.000 lekĂ« 600.000 lekĂ« 850.000 lekĂ« 1.000.000 lekĂ« 1.200.000 lekĂ«

Bëhet

UdhĂ«zimi Nr. 26, datĂ« 17.12.2025 PËR DISA SHTESA DHE NDRYSHIME NË UDHËZIMIN NR. 3, DATË 23.1.2018, “PËR VLERËSIMIN E MALLRAVE PËR QËLLIME DOGANORE”

  1. NĂ« pikĂ«n 17, shtohet nĂ«npika 17.5 me pĂ«rmbajtje si mĂ« poshtĂ«: “17.5 VlerĂ«simi i automjeteve me vit prodhimi para vitit tĂ« fundit tĂ« publikuar nĂ« kĂ«to buletine dhe site nuk mund tĂ« llogaritet mĂ« pak se çmimet e pasqyruara, si mĂ« poshtĂ« vijon:

Për autoveturat çmimet janë: a) deri në 1400 cc jo më pak se 162 500 lekë; b) mbi 1400-1900 cc jo më pak se 250 000 lekë; c) mbi 1900-2500 cc jo më pak se 406 000 lekë; d) mbi 2500-3000 cc jo më pak se 500 000 lekë; e) mbi 3000-4500 cc jo më pak se 625 000 lekë; f) mbi 4500 cc jo më pak se 1 000 000 lekë.

PĂ«r kamionçina, furgona dhe kamionĂ«, sipas kapacitetit mbajtĂ«s çmimet janĂ«: a) deri nĂ« 1.5 tonĂ« jo mĂ« pak se 500 000 lekĂ«; b) nga 1.5 tonĂ« deri nĂ« 3.5 tonĂ« jo mĂ« pak se 750 000 lekĂ«; c) nga 3.5 tonĂ« deri nĂ« 10 tonĂ« jo mĂ« pak se 1 062 500 lekĂ«; d) nga 10 tonĂ« deri nĂ« 15 tonĂ« jo mĂ« pak se 1 250 000 lekĂ«; e) mbi 15 tonĂ« jo mĂ« pak se 1 500 000 lekĂ«.”. 9. Pika 18, hiqet.

Ky udhëzim hyn në fuqi pas botimit në Fletoren Zyrtare./Marrë nga Monitor/K.M

❌