❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Arsimi, nuk ka kompensim direkt 480 ose 1000 euro! Do ketë rillogaritje tatimi pas plotësimit DIVA

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Nuk ka kompensim 480 apo 1000 euro! Do ketĂ« rillogaritje tatimi. Kush del me tepricĂ« kreditore (tatim tĂ« mbipaguar) do t’i kthehet diferenca e lekĂ«ve tĂ« paguar pĂ«r tatim, por nĂ«se bĂ«n kĂ«rkesĂ« nĂ« tatimet rajonale.

Sipas sistemit e-Tax, pas datës 22 janar 2026 nis gjenerimi për plotësimin e Deklaratës Individuale të të Ardhurave (DIVA) për vitin 2025, ku për herë të parë do të aplikohet zbritje tatimore për tatimpaguesit me fëmijë në ngarkim nën 18 vjeç. Afati për plotësimin e deklaratës është deri më 31 Mars 2026.

Zbritja prej 48,000 lekësh apo 100,000 lekësh për prindërit e fëmijëve dhe për shpenzimet e arsimimit nuk është kompensim direkt. Kompensimi do të llogaritet si diferencë mes tatimit të ri (pas aplikimit të zbritjeve) dhe tatimit të paguar gjatë vitit 2025.

Ligji “PĂ«r tatimin mbi tĂ« ardhurat” pĂ«rcakton qĂ« vlerat 48 mijĂ« lekĂ« apo 100 mijĂ« lekĂ« (sipas rasteve) do tĂ« ulen nga baza e tatueshme, dhe kompensimi do tĂ« llogaritet si rezultat i diferencĂ«s sĂ« tatimit tĂ« ri (pasi janĂ« bĂ«rĂ« zbritjet e shpenzimeve sipas shkallĂ«s tĂ« tĂ« ardhurave tĂ« individĂ«ve) dhe tatimit qĂ« Ă«shtĂ« paguar nĂ« 2025.

Pra nĂ«se individi do tĂ« rezultojĂ« me tatim tĂ« mbipaguar, pasi t’i zbriten shpenzimet, shumĂ«n e tepricĂ«s do ta kĂ«rkojĂ« pĂ«r rimbursim nĂ«pĂ«rmjet njĂ« kĂ«rkesĂ« qĂ« do t’i bĂ«jĂ« drejtorive rajonale tĂ« tatimeve.

Administrata Tatimore sqaroi për Monitor se është duke u hartuar udhëzimi përkatës me procedurat e për plotësimin e deklaratës, dokumentacioni që nevojitet dhe si do të bëhen kërkesat pranë drejtorive rajonale të tatimeve.

Shembull

Zbritjen e shpenzimesh në vlerën e 48 mijë lekëve apo rreth 480 euro nga totali vjetor i të ardhurave bruto, do ta përfitojnë të gjithë individët pavarësisht nivelit të të ardhurave, nëse kanë fëmijë në ngarkim të moshës deri 18 vjeç. Ndërsa zbritjen e shpenzimeve me vlerë maksimale deri 100 mijë lekë apo rreth 1,000 euro për arsimin e fëmijëve do të përfitohet nëse të ardhurat vjetore bruto të deklaruara janë deri në 1.2 mln lekë.

NjĂ«ri nga çifti i prindĂ«rve qĂ« kanĂ« fĂ«mijĂ« nĂ«n 18-vjeç, pra ai qĂ« ka tĂ« ardhurat mĂ« tĂ« larta, do t’i zbriten 48 mijĂ« lekĂ«, nga tatimi e paguara mbi pagĂ«n gjatĂ« kĂ«tij viti nĂ« momentin kur do tĂ« plotĂ«sojnĂ« DeklaratĂ«n Individuale tĂ« tĂ« Ardhurave Personale.

Nëse të ardhurat bruto vjetore të një individi A janë 150 mijë lekë apo 1,8 mln lekë në vit.

Tatimi i paguar çdo muaj është:

Deri në 30,000 lekë- tatim 0

Pjesa 30,001–130,000 (130,000 − 30,000) × 13% = 100,000 × 13% = 13,000 lekĂ«

Pjesa mbi 130,000 → (150,000 − 130,000) × 23% = 20,000 × 23% = 4,600 lekĂ«

Tatimi mujor i paguar është 17,600 lekë. Tatimi vjetor është 211,200 lekë.

Individi ka një fëmijë të moshës 7 vjeç. Pra numri i personave nën 18 vjeç në kujdestarinë e deklaruesit është 1.

Si fillim të ardhurat vjetore të këtij individi janë mbi 1,2 mln lekë. Automatikisht i lind detyrimi për plotësimin e Deklaratës Individuale të të Ardhurave. Me hyrjen në fuqi të zbritjes së shpenzimeve për fëmijët, nga totali i të ardhurave bruto të këtij individi do të zbriten shpenzimet prej 48 mijë lekë.

Duke qenë se të ardhurat e deklaruara janë mbi 1.2 mln lekë nuk do të përfitojë zbritjen e shpenzimeve prej 100 mijë lekë për arsimimin.

Tatimi i rillogaritur pas zbritjes së shpenzimeve:

Të ardhurat mujore pas zbritjes së shpenzimeve prej 48 mijë lekë do të jenë 146 mijë lekë apo rreth 1,7 mln lekë në vit.

Deri në 30 mijë lekë tatimi është zero

Pjesa 30,001 – 130,000 (130,000 − 30,000) × 13% = 100,000 × 13% = 13,000

Pjesa Mbi 130,000 (146,000 − 130,000) × 23% = 16,000 × 23% = 3,680

Tatimi mujor i rillogaritur = 13,000 + 3,680 = 16,680 lekë apo 200,160 lekw nw vit.

Tatimi i paguar gjatë vitit (pa zbritje) = 211,200 lekë

Gjendja kreditore –  211,200 lekw tatimi i paguar gjatw vitit 2025 -200,160 lekw tatimi i rillogaritur = 11,040 lekĂ«

Kjo është shuma që individi mund ta kërkojë për rimbursim pas plotësimit të DIVA-s.

Kërkesë do të dorëzohet brenda 3 muajve nga plotësimi i DIVA, në drejtoritë rajonale tatimore.

Llogaritja e tatimit pas zbritjes së shpenzimeve rreth 1000 euro për arsimin

Po ashtu nga viti 2026 prindërit me të ardhura vjetore jo më shumë se 1,2 mln lekë në vit, do të përfitojnë edhe zbritje për shpenzimet për arsimimin e fëmijëve deri në vlerën 100 mijë lekë.

Pra nëse merr më pak se 100 mijë lekë (apo rreth 1000 euro) në muaj pagë, përmes faturave të ruajtura për shpenzimet e bëra për arsimimin e fëmijës mund të përfitosh deri në 100 mijë lekë zbritje nga tatimet. Edhe këtë zbritje e merr pasi të plotësosh DIVA-n.

Shembull: Individi X ka të ardhura nga punësimi 70,000 lekë në muaj apo 840,000 lekë në vit.

Tatimi i paguar nĂ« çdo muaj Ă«shtĂ« (70,000 – 30,000)*13% = 5,200 lekĂ« dhe nĂ« vit 62,400 lekĂ«. Individi pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar zbritjet pĂ«r arsimin e fĂ«mijĂ«ve duhet tĂ« plotĂ«sojĂ« dhe dorĂ«zojĂ« deklaratĂ«n e tĂ« arshurave personale deri nĂ« 31 mars 2026.

Shuma maksimale qĂ« zbritet pĂ«r arsim Ă«shtĂ« 100,000 lekĂ« pavarĂ«sisht nga numri i fĂ«mijĂ«ve nĂ« moshĂ« nĂ«n 18 vjecc. (840,000 – 100,000)/12 = 61,667 lekĂ«/muaj. Tatimi 4,117 lekĂ« (vjetor 49,400 lekĂ«).

Individi do të rezultojë në Deklaratën Individuale të të Ardhurave me gjendje kreditore 13,000 lekë (e rrumbullakosur ).

Këtë gjendje kreditore do ta kërkojë brenda një afati 3 muaj nëpërmjet një kërkesë pranë Drejtorive Rajonale të Tatimeve.

 

 

The post Arsimi, nuk ka kompensim direkt 480 ose 1000 euro! Do ketë rillogaritje tatimi pas plotësimit DIVA appeared first on Revista Monitor.

↗

Interesi maksimal i lejuar për kreditë e vogla konsumatorë ulet më tej në 54.8%

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Norma maksimale e interesit (NEI maksimal) për kreditë konsumatore është ulur sërish për gjysmën e parë të vitit 2026.

Sipas normave të reja të miratuara nga Banka e Shqipërisë, për kreditë konsumatore me vlerë deri në 200 mijë lekë, institucionet financiare nuk mund të aplikojnë normë efektive interesi më të lartë se 54.8%, nga 62.2% që kishte qenë në gjysmën e dytë të vitit 2025 dhe nga 70.9% që kishte qenë një vit më parë.

Norma efektive maksimale e interesit përfshin normën nominale të interesit, komisionet e aplikuara nga huadhënësi dhe të gjitha kostot e kredisë që i transferohen klientit.

Sipas ndryshimeve tĂ« miratuara nĂ« fillim tĂ« vitit 2025 nga Banka e ShqipĂ«risĂ« nĂ« rregulloren “PĂ«r kredinĂ« konsumatore dhe kredinĂ« hipotekare”, norma maksimale e interesit pĂ«r kreditĂ« konsumatore me kĂ«ste deri nĂ« vlerĂ«n e 200 mijĂ« lekĂ«ve do tĂ« jetĂ« sa mesatarja e thjeshtĂ« e normĂ«s efektive tĂ« interesit pĂ«r kredinĂ« e dhĂ«nĂ« nĂ« 6-mujorin paraardhĂ«s, pa u shtuar me njĂ« tĂ« tretĂ«n, siç parashikohej mĂ« parĂ«.

Ndërkohë, për kreditë në vlerë më të lartë se 200 mijë lekë mënyra e llogaritjes do të vazhdojë të jetë e njëjtë, duke i shtuar mesatares së 6-mujorit të kaluar një të tretën, për të përcaktuar vlerën e NEI-t maksimal.

Pjesë e ndryshimeve në rregullore ishte edhe shtimi i detyrimit për kryerjen e pagesës nga ana e konsumatorit të komisioneve të aplikuara nga subjektet në momentin e dhënies së kredisë konsumatore, duke mos lejuar shpërndarjen e këtyre kostove përgjatë jetëgjatësisë së kredisë.

Gjithmonë për shumat deri në 200 mijë lekë, NEI maksimal për overdraftet (paradhëniet) është ulur lehtë në 18.27%, nga 18.3% që kishte qenë në gjashtëmujorin e dytë 2025 dhe nga 18.54% që kishte qenë në gjashtëmujorin e parë 2025.

NEI maksimal për kreditë nga 200 mijë lekë deri në 600 mijë lekë ka shënuar një rritje të lehtë në 35.43%, nga 35.21% që kishte qenë në gjashtëmujorin e kaluar, por ngelet në nivel më të ulët nga norma prej 36.55% e gjashtëmujorit të parë 2025.

Për overdraftet në intervalin 200-600 mijë lekë, NEI maksimal është rritur në 18.5%, nga 18.41% që ishte në gjashtëmujorin e dytë 2025 dhe në të njëjtin nivel me gjashtëmujorin e parë 2025.

Ndërkohë, për kreditë me vlerë nga 600 001 deri në 2 000 000 lekë NEI maksimal është ulur në 14.71%, nga 14.93% që kishte qenë në gjashtëmujorin e kaluar, por ngelet në nivel lehtësisht më të lartë nga norma 14.67% e gjashtëmujorit të parë të vitit 2025.

Aplikimi i një norme tavan interesi për kreditë konsumatore në Shqipëri nisi në fillim të vitit të vitit 2022. Sipas Bankës së Shqipërisë, arsyeja kryesore ishte mbrojtja e konsumatorit nga normat potencialisht abuzive të interesit, të aplikuara kryesisht nga disa institucione financiare jobanka.

Që prej aplikimit për herë të parë, NEI maksimal ka pësuar një rënie të ndjeshme. NEI i parë maksimal për kreditë e vogla deri në 200 mijë lekë, që u vendos në fillim të vitit 2022, ishte në nivelin 171.41%, ndërsa sipas publikimit më të fundit të Bankës së Shqipërisë ky tregues ka zbritur tashmë në 54.8%./ E.Shehu

Burimi: Banka e Shqipërisë

The post Interesi maksimal i lejuar për kreditë e vogla konsumatorë ulet më tej në 54.8% appeared first on Revista Monitor.

↗

Privati nuk i “do” pronat e shtetit, shtyhet afati pĂ«r Pallatin e Kongreseve

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Korporata Shqiptare e Investimeve shtyu afatin për aplikimet për projektin e Pallatit të Kongreseve nga data 26 janar në 16 shkurt.

Projekti që bën pjesë në nismën e qeverisë për të zhvilluar me privatin disa prona shtetërore kërkon të tërheqë pranë vetes investitorë që pas paraqitjes së projektit dhe shpalljes fitues të garantojnë edhe financiarisht zhvillimin e tij ndërkohë që shteti të marrë pas pjesën takuese.

Lidhur me pallatin e Kongreseve gara parashikohet tĂ« ketĂ« dy faza ndĂ«rkohĂ« qĂ« kushti i bazĂ« pĂ«r ofertat Ă«shtĂ« qĂ« tĂ« ofrojnĂ« jo mĂ« pak se 45 pĂ«r qind tĂ« sipĂ«rfaqes totale tĂ« zhvillimit tĂ« objektit multifunksional nĂ« pronĂ«n e KorporatĂ«s pranĂ« Pallatit tĂ« Kongreseve, TiranĂ«. Sipas KorporatĂ«s pĂ«r objektin multifunksional nĂ« pronĂ«n e saj pranĂ« Pallatit tĂ« Kongreseve, sipĂ«rfaqja maksimale pĂ«r t’u projektuar dhe zhvilluar Ă«shtĂ« 50,000 metra katrorĂ«.

“Ky konkurrim pĂ«rfshin konkursin e projektimit pĂ«r dy objekte tĂ« ndryshme: Rivitalizimi i Pallatit tĂ« Kongreseve dhe objektin multifunksional (pranĂ« Pallatit tĂ« Kongreseve). SĂ« bashku, kĂ«to dy objekte pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« njĂ« mundĂ«si unike pĂ«r tĂ« krijuar vepra arkitekturore me vlerĂ« tĂ« lartĂ« shoqĂ«rore dhe rĂ«ndĂ«si urbane, duke pĂ«rforcuar rolin e TiranĂ«s si njĂ« qytet i kujdesit, inovacionit dhe rritjes” thuhet nĂ« dokumentet e procedurĂ«s.

Sipas Korporatës përveç ndërhyrjes tek Pallati i Kongreseve objektivi i dytë i projektimit është ndërtimi i një godine të re me përdorim të përzier, në pronën për sipërmarrje, në kufi me Pallatin e Kongreseve.

“Dy strukturat duhet tĂ« funksionojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pavarur, secila me identitetin dhe qĂ«llimin e vet tĂ« veçantĂ«, por duke ruajtur harmoni si nĂ« aspektin arkitektonik ashtu edhe nĂ« atĂ« funksional. Ky zhvillim i ri duhet tĂ« pasurojĂ« zonĂ«n pĂ«rreth dhe tĂ« shĂ«rbejĂ« si njĂ« qendĂ«r e re, e gjallĂ«, e shumĂ«llojshme dhe dinamike brenda kryeqytetit tĂ« TiranĂ«s” thuhet nĂ« dokument.

Pse zhvillimi me privatin nuk ka pasur sukses

Deri më tani qeveria ka tentuar disa herë të hyjë në partneritete me privatin për të zhvilluar pronën shtetërore por finalizimi i kontratave ka qenë modës në raport me numrin e procedurave të çelura.

Void Tower qĂ« parashikonte ndĂ«rtimin e njĂ« objekti shumĂ«katĂ«sh nĂ« Bulevardin “Zhan d‘Ark nĂ« kĂ«mbim tĂ« ndĂ«rtimit tĂ« kompleksit Governativ dĂ«shtoi gjatĂ« negociatave me fituesin e parĂ« dhe kaloi tek kompania e dytĂ«.

Lift Tower një projekt që përfshin një shumëkatësh tek Inxhinieria e Ndërtimit nuk u finalizua asnjëherë me sukses pavarësisht shpalljes disa herë.

Po kështu janë një seri procedurash të tjera që mbeten pezull si stadiumet ne disa qytete apo projekte te veçantë te lidhura me institucione si Biblioteka e re. Nën zë kompanitë që kanë shfaqur interes dhe janë tërhequr në disa prej garave duket se shohin si problem qasjen për sipërfaqen minimale që kërkon Korporata që është mbi 45 për qind ndërkohë që risku i financimit dhe gjithë elementët e tjerë i lihen zhvilluesit. / N.Maho

 

The post Privati nuk i “do” pronat e shtetit, shtyhet afati pĂ«r Pallatin e Kongreseve appeared first on Revista Monitor.

↗

Treguesit gjeografik dhe emërtimet e origjinës, gati projektligji për rregullimin dhe mbrojtjen

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Një projektligj i Ministrisë së Ekonomisë dhe Inovacionit i nxjerrë për konsultim lidhur me treguesit gjeografikë dhe emërtimin e origjinës synon të përafrojë kuadrin ligjor shqiptar më afër direktivave të Bashkimit Europian çka siguron përmirësime në disa aspekte.

Referuar relacionit që shoqëron këtë projekt ka një seri ndërhyrjesh në funksion të zgjidhjes së disa ngërçeve që lidhen me zbatimin e ligjit ashtu edhe me mbrojtjen.

“NĂ« dallim nga Ligji ekzistues 9947, qĂ« trajtonte nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pĂ«rciptĂ« grupin e prodhuesve, i cili pĂ«rbĂ«n subjektin kryesor tĂ« paraqitjes sĂ« kĂ«rkesave pĂ«r regjistrim tĂ« treguesve gjeografik, projektligji i kushton njĂ« vend dhe njĂ« rĂ«ndĂ«si tĂ« veçantĂ« grupi tĂ« prodhuesve. Projektligji rregullon nĂ« detaje statusin e grupit. KĂ«shtu, projektligji pĂ«rcakton se çfarĂ« Ă«shtĂ« grupi i prodhuesve, kush prodhues mund tĂ« bĂ«jĂ« pjesĂ«; pĂ«rcakton rastin se kur njĂ« prodhues i vetĂ«m mund tĂ« konsiderohet si njĂ« grup prodhuesish, e kĂ«shtu me radhĂ«. TĂ« gjitha kĂ«to çështje qĂ« lidhen me grupin e prodhuesve trajtohen dhe rregullohen pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« projektligj, duke plotĂ«suar kĂ«shtu kuadrin ligjor nĂ« kĂ«tĂ« aspekt” thuhet nĂ« relacion.

I njëjti nënvizon se janë bërë një sërë përmirësimesh edhe përsa i përket procedurës që duhet ndjekur dhe dokumenteve që kërkohen të paraqiten për regjistrimin e një treguesi gjeografik, duke prezantuar një tablo të qartë dhe të strukturuar drejt për regjistrimin, ndryshimin dhe shfuqizimin e një treguesi gjeografik.

Sipas qeverisë pas regjistrimit, treguesi gjeografik fiton mbrojtje dhe kjo mbrojtje ka gjetur rregullimin e duhur në projektligj, gjë që, nga njëra anë, flet dhe evidenton të drejtat e mbajtësit të treguesit gjeografik, dhe, nga ana tjetër, parashtron ndalimet e personave dhe prodhuesve të tjera për përdorimin e treguesit gjeografik të mbrojtur..

“Prandaj projektligji i kushton njĂ« rĂ«ndĂ«si tĂ« veçantĂ« masave pĂ«r mbrojtjen e treguesve gjeografikĂ« dhe emĂ«rtimeve tĂ« origjinĂ«s dhe tĂ« drejtave tĂ« pronarĂ«ve tĂ« tyre nga cenimet qĂ« u bĂ«hen atyre nga spekulatorĂ« dhe manipulatorĂ« tĂ« tregut.

NĂ« kĂ«tĂ« aspekt, projektligji parashikon tĂ« drejtat e pronarĂ«ve tĂ« treguesve gjeografikĂ« dhe emĂ«rtimeve tĂ« origjinĂ«s qĂ« cenohen nga veprime shkelĂ«se tĂ« bĂ«jnĂ« padi, tĂ« paraqesin prova dhe t’i sigurojnĂ« kĂ«to, tĂ« kĂ«rkojnĂ« marrjen e masave tĂ« pĂ«rkohshme pĂ«r parandalimin e njĂ« shkeljeje, nxjerrjen jashtĂ« qarkullimit, konfiskimin dhe vĂ«nien nĂ«n kontroll tĂ« mallrave qĂ« dyshohet se shkelin tĂ« drejtat e kĂ«shtu me radhĂ«â€ thuhet nĂ« relacion.

The post Treguesit gjeografik dhe emërtimet e origjinës, gati projektligji për rregullimin dhe mbrojtjen appeared first on Revista Monitor.

↗

iute Group merr miratimin rregullator në Ukrainë: e ardhmja është si bankë dixhitale

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

iute Group, një grup bankar i themeluar në Estoni, ka marrë miratimin nga Banka Kombëtare e Ukrainës dhe ka nënshkruar një marrëveshje që mundëson vazhdimin e krijimit të një banke dixhitale në Ukrainë.

Në këtë linjë, grupi konfirmon se në të gjitha tregjet ku operon, synimi është transformimi në një bankë plotësisht dixhitale.

Më herët, iute Group fitoi një tender të hapur të organizuar nga Fondi Ukrainas i Garancisë së Depozitave. Kjo u pasua nga miratimi nga Banka Kombëtare e Ukrainës dhe nënshkrimi i një marrëveshjeje që lejon zotërimin e aseteve të përzgjedhura dhe detyrimet e depozitave të bankës RWS, duke përfshirë transferimin e rreth 13,000 klientëve.

Tarmo Sild, CEO i iute Group tha se miratimi rregullator dhe nĂ«nshkrimi i marrĂ«veshjes, shĂ«nojnĂ« njĂ« kalim nga faza e pĂ«rgatitjes, nĂ« atĂ« tĂ« ekzekutimit. “Hapat e radhĂ«s do tĂ« jenĂ« kapitalizimi i bankĂ«s, integrimi i ekipit fillestar dhe pĂ«rmbushja e kĂ«rkesave tĂ« BankĂ«s KombĂ«tare tĂ« UkrainĂ«s, pĂ«r tĂ« filluar operacionet e pĂ«rditshme.

Ne parashikojmĂ« tĂ« nisim operacione tĂ« plota bankare dhe tĂ« fillojmĂ« tĂ«rheqjen e klientĂ«ve tĂ« rinj nĂ« tremujorin e parĂ« tĂ« vitit 2027” tha Sild.

Sipas Sild, zgjerimi gjeografik Ă«shtĂ« pjesĂ« e strategjisĂ« sĂ« iute Group pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« bankĂ« dixhitale pĂ«r jetĂ«n e pĂ«rditshme financiare tĂ« qytetarĂ«ve tĂ« EvropĂ«s Juglindore. “Vendimi pĂ«r tĂ« hyrĂ« nĂ« tregun Ukrainas bazohet nĂ« besimin tonĂ« mbi tĂ« ardhmen e vendit dhe rolin e tij nĂ« hapĂ«sirĂ«n ekonomike Evropiane.

Ne e shohim UkrainĂ«n si njĂ« mundĂ«si tĂ« madhe rritjeje pĂ«r iute Group por edhe pĂ«r EvropĂ«n, pasi lufta e ka shndĂ«rruar vendin nĂ« tregun financiar mĂ« dixhital, me popullsinĂ« e gjashtĂ« mĂ« tĂ« madhe nĂ« EvropĂ«â€, shtoi Sild. Hyrja nĂ« UkrainĂ« ndjek tĂ« njĂ«jtat parime tĂ« disiplinuara tĂ« menaxhimit tĂ« riskut, tĂ« zbatuara nĂ« tregjet e tjera ku iute Group Ă«shtĂ« prezente.

“Investimi total i iute Group nĂ« UkrainĂ« nuk do tĂ« kalojĂ« 15 milionĂ« Euro, derisa tĂ« arrihen objektivat e pĂ«rcaktuara tĂ« tĂ« ardhurave dhe fitimprurjes”, shpjegoi ai.

Banka do të quhet iuteBank dhe do të mbikëqyret nga Banka Kombëtare e Ukrainës.

Licenca banka i mundëson iute-s të ofrojë të gjitha shërbimet kryesore bankare, duke përfshirë llogaritë për klientët individë apo korporatat, kartat, depozitat, kreditë, pagesat, operacionet e këmbimit valutor, si dhe shërbime të menaxhimit të parasë.

iuteBank do të udhëhiqet nga Arthur Muravitsky, i cili ka një përvojë 22 vjeçare në industrinë financiare Ukrainase.

Sipas Muravitsky, kontributi i Fondit të Garancisë së Depozitave dhe i Bankës Kombëtare të Ukrainës, ka qenë thelbësor në përparimin e projektit.

Olga Bilai, Drejtore e Përgjithshme e Fondit të Garancisë së Depozitave të Ukrainës, tha se ky rast tregon se tregu bankar i Ukrainës vepron në mënyrë transparente dhe në përputhje me praktikat më të mira ndërkombëtare.

“MarrĂ«veshja me iute Group pĂ«rfshin krijimin e njĂ« banke “urĂ«â€, marrjen e licencĂ«s, transferimin e aseteve dhe detyrimeve dhe mĂ« pas, shitjen e saj te njĂ« investitor i huaj brenda njĂ« afati kohor jashtĂ«zakonisht tĂ« shkurtĂ«r.

Kjo u bĂ« e mundur nĂ«pĂ«rmjet bashkĂ«punimit produktiv me BankĂ«n KombĂ«tare tĂ« UkrainĂ«s, Komitetin Antimonopol tĂ« UkrainĂ«s, Depozituesin KombĂ«tar tĂ« UkrainĂ«s dhe Komisionin KombĂ«tar tĂ« Letrave me VlerĂ« dhe Tregut tĂ« Aksioneve”, tha ajo.

iute Group është një grup bankar dixhital i fokusuar në shërbimet e përditshme financiare në Evropën Juglindore. E themeluar në vitin 2008 dhe me seli në Estoni, iute u shërben klientëve në Shqipëri, Bullgari, Moldavi, Maqedoninë e Veriut dhe Ukrainë.

Përmes aplikacionit Myiute dhe operacioneve të tij lokale, iute ofron shërbime financiare dixhitale duke përfshirë pagesat, banking, financimin dhe ndërmjetësimin ne sigurime. Grupi iute financon operacionet e tij përmes kapitalit, depozitave dhe obligacioneve të siguruara të listuara në Tregun e Rregulluar të Bursës së Frankfurtit dhe Listën Kryesore të Nasdaq Baltic.

 

 

 

The post iute Group merr miratimin rregullator në Ukrainë: e ardhmja është si bankë dixhitale appeared first on Revista Monitor.

↗

Kina regjistron numrin më të ulët të lindjeve që nga fillimi i regjistrimeve

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Popullsia bie për të katërtin vit radhazi, ndërsa politikëbërësit përballen me krizën demografike

Kina vitin e kaluar regjistroi numrin më të ulët të lindjeve që nga fillimi i regjistrimeve, duke shënuar vitin e katërt radhazi të rënies së popullsisë, teksa politikëbërësit po përballen me një krizë demografike.

Qeveria raportoi se në vitin 2025 lindën 7.92 milionë foshnja, nga 9.54 milionë një vit më parë, duke shënuar numrin më të ulët të lindjeve që nga viti 1949. Vitin e kaluar, 11.31 milionë njerëz vdiqën. Popullsia e Kinës ra me 3.39 milionë, në 1.405 miliardë.

KĂ«to shifra, tĂ« cilat vijnĂ« pas njĂ« rritjeje tĂ« njĂ«hershme tĂ« lindjeve nĂ« vitin 2024, tregojnĂ« se Kina ende nuk po pĂ«rfiton nga masat qĂ« synojnĂ« tĂ« rrisin normĂ«n e fertilitetit, numrin mesatar tĂ« fĂ«mijĂ«ve qĂ« lind njĂ« grua gjatĂ« jetĂ«s sĂ« saj, pas lehtĂ«simit tĂ« politikĂ«s sĂ« “njĂ« fĂ«mije” nĂ« vitin 2016.

Demografët kanë paralajmëruar se rënia e popullsisë së Kinës do të përshpejtohet ndjeshëm, teksa brezat e pasluftës me lindshmëri të lartë do të ndahen nga jeta. Në vitin 2024, një studim i OKB-së parashikoi se Kina do të tkurret nga 1.4 miliardë banorë në vitin 2024 në 1.3 miliardë deri në vitin 2050, duke arritur në 633 milionë deri në vitin 2100.

Në vitin 2024 pati një shtysë të lehtë të normës së lindjeve, viti i dragoit, që shihet si një vit me ogur të mirë për lindjet. Kjo rritje, e para që nga viti 2016, shtoi shpresat se politikat pro-lindshmërisë të qeverisë po kishin ndikim.

Megjithatë, analistët presin që Kina të vazhdojë të ketë gjithnjë e më pak lindje, teksa popullsia e saj bëhet më e pasur dhe më e arsimuar.

Vitin e kaluar, Pekini lehtësoi rregullat për regjistrimin e martesave, në përpjekje për të nxitur çiftet të martohen. Më parë, çiftet duhej të regjistronin martesën në vendin e regjistrimit të familjes së tyre, ose hukou, një problem për miliona punëtorë emigrantë që jetojnë jashtë provincës së origjinës.

Edhe pse ndryshimi i rregullit solli një rritje të lehtë të numrit të martesave, ekspertët thanë se pesimizmi i vazhdueshëm për ekonominë i ka dekurajuar njerëzit të martohen dhe të kenë fëmijë.

AsnjĂ« nga nismat nuk ka pasur shumĂ« sukses sepse ato nuk arrijnĂ« tĂ« identifikojnĂ« çështjet kyçe qĂ« i pengojnĂ« çiftet tĂ« kenĂ« fĂ«mijĂ«. ËshtĂ« e nevojshme tĂ« reformohen sistemi i sigurimeve shoqĂ«rore dhe ai tatimor dhe tĂ« forcohen vlerat familjare, pĂ«r tĂ« siguruar qĂ« lindja e fĂ«mijĂ«ve tĂ« shpĂ«rblehet si materialisht, ashtu edhe moralisht.

Norma e fertilitetit në Kinë është tani 0.98, shumë më poshtë se niveli 2.1 i nevojshëm që popullsia të mbetet e qëndrueshme. Kina përbën 17 për qind të popullsisë globale, por vetëm 6 për qind të lindjeve, një nivel i krahasueshëm me Nigerinë.

Rënia e popullsisë ka pasoja të gjera për ekonominë kineze. Ndërsa numri i punëtorëve që paguajnë taksa tkurret, Pekini do ta ketë gjithnjë e më të vështirë të mbështesë një numër në rritje pensionistësh.

Të dhënat e popullsisë u publikuan krahas të dhënave ekonomike që treguan se ekonomia e Kinës u zgjerua me 5 për qind në vitin 2025.

Pekini ka vënë theks më të madh te automatizimi, veçanërisht në sektorin e prodhimit, i cili është shndërruar gjithnjë e më shumë në një motor qendror të rritjes ekonomike të vendit pas krizës së pasurive të paluajtshme në vitin 2021.

Politikëbërësit po parashikojnë se kjo mund të zbusë një pjesë të ndikimit të plakjes së fuqisë punëtore, duke zëvendësuar njerëzit me robotë. Kina e tejkalon ndjeshëm pjesën tjetër të botës në këtë drejtim, me rreth 280,000 robotë industrialë të rinj çdo vit, ose gjysmën e totalit global, sipas Federatës Ndërkombëtare të Robotikës. / FT

The post Kina regjistron numrin më të ulët të lindjeve që nga fillimi i regjistrimeve appeared first on Revista Monitor.

↗

Metodologjia e Eurostat, çmimet e argëtimit me rritjen më të lartë në dhjetor

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Rritja mesatare vjetore e indeksit tĂ« Harmonizuar tĂ« Çmimeve tĂ« Konsumit (metodologji e Eurostat) nĂ« vitin 2025 Ă«shtĂ« 2,3 % njĂ« vlerĂ« e njĂ«jtĂ« me indeksin kombĂ«tar. NĂ« muajin dhjetor rritja pĂ«r IHÇK Ă«shtĂ« udhĂ«hequr nga shĂ«rbimet e argĂ«timit, jo nga çmimet e qirave si nĂ« matjet kombĂ«tare.

IÇK-ja mbulon vetĂ«m shpenzimet familjare private shqiptare tĂ« kryera, brenda territorit tĂ« vendit. Burimi kryesor i tĂ« dhĂ«nave pĂ«r shpenzimet (“peshat”) Ă«shtĂ« Anketa e Buxhetit tĂ« Familjeve (ABF), ndĂ«rsa IHÇK-ja mbulon tĂ« gjitha shpenzimet e kryera brenda territorit tĂ« vendit nga familjet shqiptare, si dhe shpenzimet e vizitorĂ«ve rezidentĂ« dhe jo-rezidentĂ«.

Sipas iHÇk-sĂ« nĂ« muajin Dhjetor 2025 çmimet u rriten me +2,2 %. Rritja mĂ« e madhe prej 7,6 % vĂ«rehet nĂ« grupin “ArgĂ«tim dhe kulturĂ«â€, pasuar nga grupet “Mallra dhe shĂ«rbime tĂ« ndryshme” me 2,6 %, “Pije alkoolike dhe duhan” me 2,5 %, “Mobilim, pajisje shtĂ«pie dhe mirĂ«mbajtje” me 2,3 %, “ShĂ«rbimi arsimor” dhe “Hotele, kafene dhe restorante” me 2,2 % secili, “Ushqime dhe pije joalkoolike” me 2,1 %, “Qira, ujĂ«, lĂ«ndĂ« djegĂ«se dhe energji” me 1,4 %, “ShĂ«ndeti” me 1,1 %, “Veshje dhe kĂ«pucĂ«â€ me 0,9 % dhe “Komunikimi” me 0,8 %. Nga ana tjetĂ«r, çmimet e grupit “Transporti” u ulĂ«n me 0,8 %.

NĂ« muajin Dhjetor 2025, ndryshimi mujor i matur nga indeksi i Harmonizuar i Çmimeve tĂ« Konsumit Ă«shtĂ« +0,6 %. Ky ndryshim Ă«shtĂ« ndikuar kryesisht nga rritja e çmimeve tĂ« grupit “Ushqime dhe pije joalkoolike” me 1,0 %, pasuar nga grupet “Pije alkoolike dhe duhan” me 0,7 %, Qira, ujĂ«, lĂ«ndĂ« djegĂ«se dhe energji” dhe “Mallra dhe shĂ«rbime tĂ« ndryshme” me 0,5 % secili, “Veshje dhe kĂ«pucĂ«â€, “ArgĂ«tim dhe kulturĂ«â€ dhe “Hotele, kafene dhe restorante” me 0,4 % secili dhe “Mobilim, pajisje shtĂ«pie dhe mirĂ«mbajtje” me 0,2 %. Nga ana tjetĂ«r, çmimet e grupit “Komunikimi” u ulĂ«n me 0,1 %.

IÇK-ja pĂ«rmban 332 zĂ«ra; iHÇK-ja pĂ«rmban 331 zĂ«ra (qiraja e imputuar nuk Ă«shtĂ« element i shportĂ«s).

Inlfacioni mesatar në BE ishe 2.3% në dhjetor 2025. Spanja, Greqia, irlanda, Sllovenia, Holanda, Polonia, Malta dhe Portugalia pozicionohen shumë pranë këtij niveli.

Në krye të renditjes qëndron Rumania, me një rritje vjetore dukshëm më të lartë se të gjitha vendet e tjera, rreth 8.5%. Pas Rumanisë vjen një grup vendesh të Evropës Qendrore dhe Lindore, si Sllovakia, Estonia, Islanda, Austria, Kroacia dhe Bullgaria, ku inflacioni luhatet kryesisht mes 3% dhe 4%. Këto nivele janë dukshëm mbi mesataren e Bashkimit Europian, duke reflektuar ndjeshmëri më të lartë ndaj çmimeve të energjisë, ushqimeve dhe presioneve të brendshme të kostove. Edhe vende si Letonia, Hungaria, Luksemburgu dhe Lituania mbeten mbi 3%, megjithëse me një prirje më të moderuar.

Belgjika, Qiproja, Suedia, Gjermania, Danimarka, Çekia dhe Finlanda shĂ«nojnĂ« norma inflacioni nĂ«n mesataren e BE-sĂ«, me FrancĂ«n dhe ZvicrĂ«n qĂ« bien edhe mĂ« poshtĂ«, pranĂ« ose nĂ«n 1%. NĂ« fund tĂ« renditjes qĂ«ndron Qiproja, me njĂ« inflacion thuajse zero, çka tregon pĂ«r njĂ« mjedis çmimesh shumĂ« tĂ« qetĂ«, por qĂ« njĂ«kohĂ«sisht mund tĂ« ngrejĂ« pikĂ«pyetje mbi dinamikĂ«n e kĂ«rkesĂ«s sĂ« brendshme.

 

The post Metodologjia e Eurostat, çmimet e argëtimit me rritjen më të lartë në dhjetor appeared first on Revista Monitor.

↗

Bilanci tregtar i vitit 2025: Kosova eksporton derivate, importon vetura

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Tregtia e jashtme e Kosovës gjatë vitit 2025 ka shënuar bilanc të ngjashëm me vitet e kaluara, me rritje të lehtë të eksporteve dhe dominim të importeve. Derivatet dhe veturat vazhdojnë të jenë produktet kryesore që përcaktojnë bilancin tregtar të vendit.

 

Kosova gjatë vitit 2025 ka vazhduar të tregtojë kryesisht me produkte të njëjta si në vitet paraprake, me dominim të derivateve dhe automjeteve në shkëmbimet tregtare ndërkombëtare.

Sipas të dhënave të Doganës së Kosovës, produktet më të eksportuara gjatë vitit 2025 ishin derivatet e naftës me 560 milionë euro, pasuar nga energjia elektrike me 56 milionë euro, pijet joalkoolike me 55 milionë euro, mobiljet me 54 milionë euro, dhe konstruktime të çelikut me 48 milionë euro.

NĂ« listĂ«n e eksporteve gjenden edhe tubat e çelikut (36 mln €), kostumet pĂ«r gra (26 mln €), dyshekĂ«t (24 mln €), mbĂ«shtjellĂ«sit shtĂ«piak (24 mln €) dhe produktet e qumĂ«shtit si qumĂ«shti dhe kremi (23 mln €).

NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, produktet mĂ« tĂ« importuara nga Kosova ishin veturat, me vlerĂ« prej 651 milionĂ« euro, tĂ« ndjekura nga derivatet (259 mln €) dhe energjia elektrike (150 mln €).

Pas tyre renditen cigaret (158 mln €), shufrat prej çeliku (154 mln €), medikamentet (149 mln €), pijet joalkoolike (102 mln €), çimentoja (99 mln €), Ă«mbĂ«lsirat (95 mln €) dhe gjedhĂ«t (90 mln €).

Sipas Doganës, të dhënat për energjinë elektrike mund të përfshijnë edhe sasinë e energjisë që kalon përmes Kosovës si tranzit.

Eksportet:

Derivate – 560 mln €

Energjia elektrike* – 56 mln €

Pije joalkoolike – 55 mln €

Mobilje – 54 mln €

Konstruktime tĂ« çelikut – 48 mln €

Tuba tĂ« çelikut – 36 mln €

Kostume pĂ«r gra – 26 mln €

DyshekĂ« – 24 mln €

MbĂ«shtjellĂ«s shtĂ«piak – 24 mln €

QumĂ«sht dhe krem – 23 mln €

Importet:

Vetura – 651 mln €

Derivate – 259 mln €

Energjia elektrike* – 150 mln €

Cigare – 158 mln €

Shufra prej çeliku – 154 mln €

Medikamente – 149 mln €

Pije joalkoolike – 102 mln €

Çimento – 99 mln €

ËmbĂ«lsira – 95 mln €

Gjedha – 90 mln €

Në disa raporte të ngjashme qe ka publikuar instituti GAP për shtetet me të cilat ka bërë tregti Kosova del se tregtia e jashtme e Kosovës gjatë vitit 2025 ka arritur shifra të larta, me gjithsej 7 miliardë euro importe dhe 859 milionë euro eksporte.

Në anën e eksporteve, Kosova ka shitur mallra në vlerë prej 859 milionë eurosh, ku Shqipëria renditet si partnerja kryesore me 159 milionë euro.

Shqipëria, destinacioni i parë i eksporteve të Kosovës | Revista Monitor

Pas saj vjen Maqedonia e Veriut me 137 milionë euro, ndërsa Gjermania zë vendin e tretë me 102 milionë euro.

Në pesëshen e parë përfshihen edhe Zvicra me 95 milionë euro dhe Serbia me 61 milionë euro, ndërsa pjesa tjetër e dhjetëshes plotësohet nga Mali i Zi, Turqia, Italia, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Franca.

Këto të dhëna tregojnë se tregjet e rajonit, veçanërisht Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, mbeten destinacionet më të rëndësishme për produktet kosovare, ndërsa eksportet drejt Gjermanisë dhe Zvicrës po rriten me ritëm të qëndrueshëm.

Importet e Kosovës për vitin 2025 arritën në 7 miliardë euro, me Gjermaninë që këtë vit del në krye të listës me 1 miliard euro mallra të importuara.

Në vendin e dytë është Turqia me 929 milionë euro, e ndjekur nga Kina me 920 milionë euro.

Më pas vijnë Italia (368 milionë euro), Maqedonia e Veriut (350 milionë euro) dhe Shqipëria (286 milionë euro).

Në dhjetëshen e parë përfshihen gjithashtu Greqia, Polonia, Serbia dhe India, me vlera që variojnë nga 279 deri në 185 milionë euro.

Sipas analizĂ«s sĂ« Institutit GAP, struktura e partnerĂ«ve tregtarĂ« mbetet e ngjashme me vitet e kaluara, por me disa ndryshime nĂ« renditje – ku Gjermania ka marrĂ« pozitĂ«n e parĂ« nĂ« importe, ndĂ«rsa ShqipĂ«ria vazhdon tĂ« kryesojĂ« nĂ« eksporte.

Eksportet e Kosovës gjatë vitit 2025 arritën në gjithsej 859 milionë euro, duke shënuar një rritje të lehtë krahasuar me vitet paraprake.

Në krye të listës së partnerëve më të mëdhenj tregtarë të vendit renditet Shqipëria, me vlerë eksportesh prej 159 milionë eurosh, duke e ruajtur pozitën e parë nga viti 2024.

 

The post Bilanci tregtar i vitit 2025: Kosova eksporton derivate, importon vetura appeared first on Revista Monitor.

↗

Nga 350 euro në 425 euro, rritet zyrtarisht paga minimale në sektorin privat në Kosovë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Qeveria e Kosovës ka zyrtarizuar rritjen e pagës minimale për të gjithë punëtorët e sektorit privat. Me këtë vendim, pagat minimale përcaktohen në 425 euro bruto nga janari dhe 500 euro bruto nga korriku.

 

Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve ka njoftuar se paga minimale në sektorin privat është rritur nga 350 euro bruto në 425 euro bruto, vendim që ka hyrë në fuqi nga 1 janari i këtij viti.

“Paga minimale nĂ« sektorin privat Ă«shtĂ« rritur nga 350 € bruto nĂ« 425 € bruto, duke hyrĂ« nĂ« fuqi nga 1 janari i kĂ«tij viti”, thuhet nĂ« njoftim.

Sipas Ministrisë, zbatimi i këtij vendimi do të realizohet në dy faza, me qëllim lehtësimin e përshtatjes së punëdhënësve.

“Zbatimi i vendimit pĂ«r rritjen e pagĂ«s minimale do tĂ« realizohet nĂ« dy faza ashtu qĂ« tĂ« jetĂ« mĂ« e lehtĂ« pĂ«r punĂ«dhĂ«nĂ«sit t’i pĂ«rshtaten ndryshimit nĂ« mĂ«nyrĂ« graduale.”

Faza e dytë e rritjes është paraparë për mesin e vitit.

“Faza e dytĂ« do tĂ« fillojĂ« mĂ« 1 korrik, kur paga minimale do tĂ« arrijĂ« nĂ« 500 € bruto”, ka njoftuar Ministria e Financave.

Ministria vlerëson se kjo rritje është e rëndësishme për përmirësimin e kushteve të punëtorëve.

“Kjo rritje pĂ«rbĂ«n njĂ« masĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r rritjen e mirĂ«qenies sĂ« punĂ«torĂ«ve dhe pĂ«rafrimin e pagĂ«s minimale me kushtet aktuale tĂ« tregut tĂ« punĂ«s. Institucionet pĂ«rgjegjĂ«se do tĂ« sigurojnĂ« zbatimin e plotĂ« dhe tĂ« rregullt tĂ« kĂ«tij vendimi, nĂ« pĂ«rputhje me legjislacionin nĂ« fuqi”.

Paga minimale në Kosovë deri më tani ka qenë ndër më të ultat në rajon, prandaj rritja e saj pritet të ketë ndikim të ndjeshëm në fuqinë blerëse të qytetarëve dhe në përmirësimin e kushteve të punës.

Megjithatë, disa përfaqësues të sektorit privat kanë kërkuar mbështetje shtesë nga Qeveria, duke paralajmëruar se bizneset e vogla dhe të mesme mund të përballen me vështirësi financiare në fazën e parë të zbatimit.

Nga ana tjetër, organizatat sindikale e kanë mirëpritur vendimin, duke e cilësuar atë si një hap pozitiv drejt drejtësisë sociale dhe vlerësimit më të lartë të punës së ndershme.

Sipas tyre, ky vendim duhet të pasohet me masa shtesë për kontroll të çmimeve dhe për mbrojtjen e punëtorëve nga shkeljet e mundshme të ligjit të punës.

 

The post Nga 350 euro në 425 euro, rritet zyrtarisht paga minimale në sektorin privat në Kosovë appeared first on Revista Monitor.

↗

Vendet që fitojnë më shumë nga turizmi

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Çdo vit, ekonomia globale e turizmit gjeneron triliona dollarĂ« tĂ« ardhura, ndĂ«rsa udhĂ«tarĂ«t eksplorojnĂ« destinacione tĂ« reja dhe rikthehen nĂ« tĂ« preferuarat e vjetra.

Sipas të dhënave të UN Tourism, të ardhurat nga turizmi ndërkombëtar arritën gjithsej 1.74 trilionë dollarë në vitin 2024, 14% më shumë se nivelet para pandemisë në 2019.

Si renditen vendet me të ardhura nga turizmi ndërkombëtar (2024, miliardë USD)

  1. Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s – 215.0
  2. Spanja – 106.5
  3. MbretĂ«ria e Bashkuar – 82.5
  4. Franca – 77.0
  5. Italia – 58.7
  6. Emiratet e Bashkuara Arabe – 57.0
  7. Turqia – 56.3
  8. Japonia – 54.7
  9. Australia – 52.0
  10. Kanadaja – 49.9

Pa surpriza, SHBA-ja kryeson me një diferencë të gjerë, duke fituar 215 miliardë dollarë nga vizitorët ndërkombëtarë.

Europa dominon renditjet kryesore, me Spanjën (106.5 miliardë dollarë), Mbretërinë e Bashkuar (82.5 miliardë), Francën (77 miliardë) dhe Italinë (58.7 miliardë) që të gjitha gjenerojnë të ardhura të mëdha nga turizmi.

Japonia (54.7 miliardë), Kina (39.7 miliardë) dhe Tajlanda (42.7 miliardë) plotësojnë fituesit më të mëdhenj të Azisë.

Shqipëria regjistroi 5.4 miliardë dollarë të ardhura nga turizmi ndërkombëtar, duke reflektuar rritjen e fortë të flukseve të vizitorëve dhe peshën gjithnjë e më të madhe të turizmit në ekonominë e vendit.

Pse disa vende fitojnë më shumë se të tjerat

Të ardhurat nga turizmi varen nga disa faktorë: jo vetëm nga numri i vizitorëve, por edhe nga sa shpenzon secili turist.

SHBA-ja, për shembull, kombinon volum të lartë vizitorësh me shpenzime mesatare të larta.

Ndërkohë, vende si Maldivet ose Xhamajka mund të kenë total më të ulët absolut, por varen shumë më tepër nga turizmi si pjesë e PBB-së.

Në Europë, trashëgimia kulturore, transporti me shpejtësi të lartë dhe afërsia me tregje të mëdha ndihmojnë vendet të grumbullojnë shpenzime të konsiderueshme turistike.

Spanja, e cila tani e tejkalon edhe Francën, ofron një gamë jashtëzakonisht të gjerë përvojash turistike, nga plazhe të klasit botëror dhe arkipelagë ishujsh te qytete historike, gastronomi dhe trashëgimi kulturore.

Kjo larmi ndihmon në tërheqjen e vizitorëve gjatë gjithë vitit dhe nga tregje të shumta burimore. Si rezultat, vendi u bë më i vizituari në BE në vitin 2024.

Turizmi në zona konflikti: shembulli i Ukrainës

Një nga shifrat më befasuese në këtë grup të dhënash është 1 miliard dollarë të ardhura nga turizmi ndërkombëtar për Ukrainën.

Pavarësisht luftës që vazhdon, disa rajone të vendit, veçanërisht në perëndim, kanë mbetur relativisht të qëndrueshme dhe të hapura për udhëtime humanitare, biznesi dhe të diasporës.

Ukrainasit që kthehen për të vizituar familjen dhe vullnetarët ndërkombëtarë kanë kontribuar në shpenzime të ngjashme me turizmin, edhe në kushte të jashtëzakonshme. / Visual Capitalist

The post Vendet që fitojnë më shumë nga turizmi appeared first on Revista Monitor.

↗

KQZ-ja vendos për rinumërim të plotë të votave në Kosovë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka vendosur tĂ« rinumĂ«rohen tĂ« gjitha votat nĂ« 28 komuna tĂ« KosovĂ«s. Kjo pas problemeve tĂ« evidentuara nĂ« disa komuna. Gjithashtu, KQZ-ja ka vendosur t’i ndĂ«rpritet mandati i pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« partive politike nĂ« Prizren.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka marrë vendim që të gjitha votat e zgjedhjeve të 28 dhjetorit të rinumërohen.

Vendimi është marrë në mbledhjen e mbajtur sot, pas propozimit të Këshillit për Operacione Zgjedhore, pasi që në rinumërimin e pjesshëm janë evidentuar manipulime me vota në mes të kandidatëve të subjekteve politike.

Kryetari i KQZ-së Kreshnik Radoniqi ka thënë se bazuar në raportin nga procesi i deritashëm i rinumërimit, për votat e subjekteve politike, ndryshimet e identifikuar janë minimale dhe pothuajse të papërfillshme. Kjo do të thotë se rezultatet e subjekteve janë numëruar dhe paraqitur saktë.

Për dallim nga votat për subjektet politike, ai ka thënë se të dhënat për kandidatët pas rinumërimit, paraqesin një shkallë të lartë të pasaktësive në numërim.

“Sipas raportit nga vendvotimet e rinumĂ«ruara nĂ« QendrĂ«n e NumĂ«rimit dhe Rezultateve, rezulton se pas rinumĂ«rimit nĂ« QNR janĂ« zbritur nga rezultati 36,007 vota pĂ«r kandidatĂ«, tĂ« cilat u ishin regjistruar atyre nĂ« QKN. Po ashtu, pas rinumĂ«rimit u janĂ« shtuar 20,978 vota kandidatĂ«ve, tĂ« cilat nuk ishin regjistruar saktĂ« nĂ« QKN”.

Ai ka thënë se ndryshimi në numrin e votave të kandidatëve pas rinumërimit tregon se procesi i numërimit të votave të kandidatëve brenda subjekteve politike ka pasur pasaktësi.

KQZ-ja më parë pati vendosur që në 10 komuna të rinumërohen 100 për qind e vendvotimeve. Këto ishin: Dragash, Kaçanik, Leposaviq, Prizren, Skenderaj, Shtime, Ferizaj, Vushtrri, Mamushë dhe Ranillugu.

Ndërkohë, në 28 komuna të tjera (Deçan, Gjakovë, Gllogoc, Gjilan, Istog, Klinë, Fushë-Kosovë, Kamenicë, Mitrovicë e Jugut, Lipjan, Novobërdë, Obiliq, Rahovec, Pejë, Podujevë, Prishtinë, Shtërpcë, Suharekë, Viti, Zubin-Potok, Zveçan, Malishevë, Junik, Hani i Elezit, Graçanicë, Partesh, Kllokot dhe Mitrovicë e Veriut), pati marrë vendim që të rinumërohen nga 10 për qind e vendvotimeve.

KQZ-ja shkarkon përfaqësuesit e subjekteve politike në KKZ-në në Prizren

Gjithashtu KQZ-ja ka vendosur për shkarkimin e përfaqësueseve të subjekteve politike në Komisionin Komunal të Zgjedhjeve në komunën e Prizrenit.

Nga rinumërimi i deritashëm Prizreni ka dalë komuna me mospërputhjet më të mëdha. Me rinumërimin e 98 për qind të kutive, rezulton se kandidatëve të PDK-së u janë shtuar rreth 19 mijë vota që nuk i kanë marrë nga qytetarët.

Përfituesi më i madh nga ky keqnumërim është kandidati i PDK-së, Fetah Paçarizi. Nga 14 mijë e 606 vota sa kishte para rinumërimit, atij i kanë mbetur 8 mijë e 596. Dallimi prej 6 e 10 votash nënkupton se më shumë se 40 për qind e votës së tij ishte rezultat i abuzimit gjatë numërimit.

NĂ« Prizren, nga PDK-ja kanĂ« pĂ«rfituar edhe Nait Hasani me 3 mijĂ« e 409 vota, Kujtim Gashi me 2 mijĂ« e 360, Luljeta Veselaj-Gutaj me 2 mijĂ« e 102 dhe Arianit Çollaku me 1 mijĂ« e 684 vota tĂ« gjithĂ« kĂ«ta kandidatĂ« nga kjo komunĂ«. NĂ«n njĂ« mijĂ« vota kanĂ« pĂ«rfituar edhe Fadil Demaku e Enver Hoxhaj.

Pas konstatimit se ka dallim nĂ« vota pĂ«r kandidatĂ«t pĂ«r deputetĂ«, Prokurori i Shtetit u vu nĂ« lĂ«vizje mĂ« 19 janar. Koordinatorja nacionale pĂ«r zgjedhje, prokurorja Laura Pula, u ka kĂ«rkuar kryeprokurorĂ«ve nĂ« tĂ« gjitha prokuroritĂ« themelore, qĂ« nĂ« tĂ« gjitha komunat ku ka pĂ«rfunduar procesi i rinumĂ«rimit “tĂ« fillojnĂ« grumbullimin e informatave tĂ« nevojshme dhe tĂ« sigurojnĂ« prova relevante, qĂ« vĂ«rtetojnĂ« kryerjen e ndonjĂ« vepre penale qĂ« ndĂ«rlidhet me procesin zgjedhor”.

Një ditë më parë, Prokuroria Themelore e Prizrenit e autorizoi Policinë që të identifikojë fajtorët për këtë mospërputhje në vota.

Koalicioni i organizatave që monitoron procesin zgjedhor në Kosovë, Demokracia në Veprim (DnV), kërkoi që të ketë një hetim në nivel kombëtar.

DnV-ja tha se subjekt i hetimeve nuk duhet tĂ« jenĂ« vetĂ«m komisionerĂ«t, por edhe kandidatĂ«t qĂ« kanĂ« “rezultojnĂ« pĂ«rfitues nga kĂ«to mospĂ«rputhje dhe manipulime”.

Më 9 janar, KQZ-ja njoftoi se kishte përfunduar procesi i numërimit të të gjitha votave. Votat e rregullta u numëruan nëpër qendrat komunale të numërimit, ndërksa votat tjera, përfshirë ato nga diaspora në Qendrën e Numërimit dhe Rezultateve.

Gjatë procesit të numërimit, në qendrat komunale të numërimit, çdo fletëvotim kalon përmes disa kontrolleve: lexohet me zë të lartë nga një numërues, shfaqet në ekran përmes kamerës dhe regjistrohet në sistem elektronik nga një zyrtar tjetër, ndërsa një person i tretë e verifikon fletën.

Megjithatë, manipulimi thuhet se bëhet në fazën e leximit të votave për kandidatë. Kur një fletëvotim i takon një partie, ai përmban edhe vota për disa kandidatë. Numëruesi mund të ndryshojë verbalisht numrin e kandidatit të votuar, duke e zëvendësuar me numrin e një kandidati tjetër.

Manipulimi i votave nĂ« KosovĂ« Ă«shtĂ« vepĂ«r penale. MegjithatĂ«, sĂ« voni organizata joqeveritare ÇOHU publikoi njĂ« hulumtim qĂ« tregoi se mbi 90 pĂ«r qind e rasteve pĂ«r manipulime zgjedhore pĂ«rfundojnĂ« me dĂ«nime me kusht ose gjoba.

Sipas rezultateve preliminare, Lëvizja Vetëvendosje është fituesja e zgjedhjeve me mbi 51 për qind të votave të fituara. Ajo pritet të ketë 57 ulëse në legjislaturën e dhjetë.

Rinumërimi i plotë i votave pritet të shtyjë konstitutimin e përbërjes së re të Kuvendit dhe formimin e ekzekutivit të ri.

The post KQZ-ja vendos për rinumërim të plotë të votave në Kosovë appeared first on Revista Monitor.

↗

WEF: Punët kryesore dhe tregu i punës në vitin 2025

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Viti 2025 solli një përzierje paradoksale sfidash dhe mundësish për punonjësit dhe punëdhënësit në mbarë botën.

Transformimi dixhital po riformëson vendet e punës dhe mënyrën se si funksionon tregu global i punës, ndërsa inteligjenca artificiale (IA) po ndryshon kërkesën për aftësi në të gjitha nivelet.

Tregu global i punës hyn në vitin 2026 me papunësi historikisht të ulët në shumë ekonomi të zhvilluara, OECD raportoi një normë 4,9% në prill 2025, por me dallime të theksuara rajonale në paga dhe punësim.

Brazili regjistroi paga rekord, Japonia vijoi rënien e pagave reale, Mbretëria e Bashkuar pa ngadalësim të punësimit pavarësisht rritjes së pagave, ndërsa Afrika e Jugut arriti papunësi 32,9%.

Raporti Future of Jobs 2025 i Forumit Ekonomik Botëror (WEF) tregon një fuqi punëtore në tranzicion: 41% e organizatave presin të reduktojnë role të ekspozuara ndaj automatizimit nga IA, por 70% planifikojnë të punësojnë për aftësi të reja të lidhura me IA-në.

Deri në vitin 2030 parashikohen 78 milionë role të reja neto, edhe pse 22% e vendeve aktuale të punës do të ndryshojnë strukturë.

Shumica e punëdhënësve po investojnë në rikualifikim, trajnim për IA dhe mirëqenie të punonjësve.

Një shqetësim i madh në 2025 ishte tkurrja e vendeve fillestare të punës. Që nga janari 2024, shpalljet për pozicione hyrëse ranë me 29%.

Papunësia e të rinjve u rrit ndjeshëm në SHBA, Indi, Kinë dhe Afrikën e Veriut, ndërsa konkurrenca për pak vende pune u ashpërsua.

Si përgjigje, të rinjtë po diversifikojnë të ardhurat dhe po orientohen drejt praktikave, formimit profesional dhe punëve manuale.

AgjentĂ«t e IA po kalojnĂ« nga pilotimi nĂ« pĂ«rdorim real. 82% e drejtuesve planifikojnĂ« t’i adoptojnĂ« brenda 1–3 viteve, duke automatizuar detyra rutinĂ« nĂ« menaxhim dhe administratĂ«.

Megjithatë, sfida mbeten qeverisja, siguria dhe besimi.

Paradoksi i aftësive po thellohet: tepricë në role tradicionale dhe mungesa të theksuara në aftësi kritike të IA-së.

94% e drejtuesve raportojnë mungesa të tilla, ndërsa punëtorët po rrisin vetë aftësitë e tyre në IA, analizë të të dhënave dhe kompetenca njerëzore.

Ky tranzicion ofron edhe mundësi për të ngushtuar hendekun midis gjinive në STEM (shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë).

Së fundi, konfliktet, emigracioni dhe fragmentimi gjeoekonomik po ndikojnë fuqishëm në tregun e punës.

Me mbi 122 milionë persona të zhvendosur globalisht dhe shkurtime fondesh në ndihmën humanitare, presionet mbi punësimin dhe modelet e biznesit pritet të vazhdojnë edhe në vitet në vijim. / WEF, Shqip.al

The post WEF: Punët kryesore dhe tregu i punës në vitin 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Sigurimi i automjeteve, si do të funksionojë sistemi bonus-malus

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Intervistë me Mimoza Hajdarmataj, sekretare e përgjithshme e Shoqatës së Siguruesve të Shqipërisë

 

Aplikimi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« i sistemit bonus–malus pritet tĂ« sjellĂ« efekte pozitive nĂ« tregun e sigurimit tĂ« detyrueshĂ«m tĂ« mjeteve.

Mimoza Hajdarmataj, sekretare e pĂ«rgjithshme e ShoqatĂ«s sĂ« Siguruesve tĂ« ShqipĂ«risĂ«, thotĂ« pĂ«r “Monitor” se ky sistem do tĂ« pĂ«rcaktojĂ« tarifim mĂ« tĂ« drejtĂ«, tĂ« bazuar nĂ« historikun real tĂ« dĂ«meve, ulje tĂ« sjelljeve abuzive dhe edukim gradual tĂ« konsumatorit drejt çmimeve tĂ« bazuara nĂ« risk real.

Nga ana tjetër, ajo thekson se ky sistem nuk duhet parë thjesht si tarifim, por si një mekanizëm që motivon kulturën e sigurimit, transparencën e të dhënave dhe bashkëpunimin mes institucioneve.

Znj. Hajdarmataj thotë se industria e sigurimeve parashikon një zgjerim të digjitalizimit të produkteve dhe proceseve në vazhdim.

Digjitalizimi pritet të automatizojë procedurat e marrjes në sigurim si dhe vlerësimit të riskut, duke përdorur baza të dhënash të përmirësuara, ndërsa kompanitë do të përdorin aplikacione digjitale për komunikimin me klientin dhe Inteligjencën Artificiale për parashikimin e riskut dhe menaxhimin e dëmeve.

Si e vlerësoni ecurinë e tregut të sigurimeve gjatë vitit 2025 dhe cilat ishin zhvillimet kryesore?

Viti 2025 ka qenë një vit ku tregu i sigurimeve ka treguar qëndrueshmëri dhe rritje dyshifrore.

Për 10-mujorin, primet e shkruara bruto arritën në 22.3 miliardë lekë, me një rritje prej 10.5% krahasuar me një vit më parë. Kjo tregon se industria po lëviz drejt një strukture më të formalizuar dhe më të afërt me standardet europiane.

Rritja është udhëhequr nga sigurimi MTPL, me një rritje prej 14%, efekt i drejtpërdrejtë i modelit të ri aktuarial i përllogaritjes së primit.

Por duhet ta themi qartë: edhe pse kemi rritje të qëndrueshme, niveli i penetrimit të sigurimeve në Shqipëri mbetet ndër më të ulëtit në rajon dhe në Europë. Rritja absolute është pozitive, por baza nga e cila po rritemi është ende e vogël.

Mbështetemi kryesisht në sigurimet e detyrueshme, qoftë nga shteti, apo nga marrëdhënie të tjera kontraktuale. Prandaj, ky është një moment i rëndësishëm për reflektim dhe orientim strategjik.

Nga viti 2026, pritet të zbatohet sistemi bonus-malus për sigurimin e detyrueshëm motorik TPL. A është tregu i përgatitur për këtë ndryshim dhe si prisni të ndikojë kjo risi në tregun e sigurimeve?

Reforma bonus–malus Ă«shtĂ« njĂ« prej ndĂ«rhyrjeve mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme strukturore pĂ«r tregun motorik. Nga tĂ« dhĂ«nat e vitit 2025, shohim qartĂ« se industria ka bĂ«rĂ« punĂ«n e duhur pĂ«r t’u pĂ«rgatitur.

Tarifat janë stabilizuar, cilësia e të dhënave është përmirësuar ndjeshëm, procedurat e raportimit janë standardizuar dhe ka një përmirësim nga ana teknike te kompanitë.

Industria ka bĂ«rĂ« investime tĂ« dukshme nĂ« kapacitetet teknologjike dhe nĂ« infrastruktura qĂ« janĂ« tĂ« domosdoshme pĂ«r funksionimin e bonus–malus dhe pĂ«r proceset e reja tĂ« vlerĂ«simit tĂ« riskut.

Po shohim sisteme më të avancuara të menaxhimit të të dhënave, integrim më të mirë të platformave me AMF-në dhe institucionet e tjera, rritje të saktësisë dhe cilësisë së informacionit të përdorur për aktuarët, infrastrukturë IT që mbështet tarifimin dinamik dhe individualizimin e riskut.

Këto nuk janë thjesht përmirësime teknike, ato janë përgatitja thelbësore për një treg që do të funksionojë mbi bazën e të dhënave të sakta dhe një kuadër tarifimi të diferencuar.

BĂ«het fjalĂ« pĂ«r kapacitetin real tĂ« industrisĂ« pĂ«r tĂ« zbatuar me korrektĂ«si reformat, pĂ«r tĂ« operuar me transparencĂ« dhe pĂ«r t’u afruar me standardet e Bashkimit Europian.

Bonus–malus pritet tĂ« sjellĂ« disa efekte tĂ« drejtpĂ«rdrejta pozitive: tarifim mĂ« tĂ« drejtĂ«, tĂ« bazuar nĂ« historikun real tĂ« dĂ«meve; ulje tĂ« sjelljeve abuzive; rritje tĂ« disiplinĂ«s nĂ« tregun motorik; edukim gradual tĂ« konsumatorit drejt çmimeve tĂ« bazuara nĂ« risk real.

Nga ana tjetër, është shumë e rëndësishme të theksojmë se kjo reformë nuk mund të shihet thjesht si tarifim, ajo motivon kulturën e sigurimit, transparencën e të dhënave dhe bashkëpunim mes institucioneve. Shoqata jonë është e angazhuar të asistojë që procesi të jetë i drejtë dhe i unifikuar.

Si e vlerësoni shkallën e digjitalizimit në tregun e sigurimeve dhe çfarë risish prisni në këtë drejtim gjatë vitit 2026?

Digjitalizimi është një nga faktorët që mund të transformojë rrënjësisht tregun. Deri më sot, industria ka bërë hapa të rëndësishëm, nga shitjet online, tek automatizimi i proceseve dhe integrimet teknike për produktet e detyrueshme.

Në vijim presim faza të reja të digjitalizimit, si automatizim i procedurave të marrjes në sigurim, si dhe vlerësimit të riskut, duke përdorur baza të dhënash të përmirësuara; aplikacione digjitale për komunikimin me klientin, që do të rrisin eficiencën dhe transparencën; Inteligjencë Artificiale për parashikimin e riskut dhe menaxhimin e dëmeve; harta digjitale të riskut, të cilat janë të domosdoshme për sigurimin e pronës, në një vend me ekspozim ndaj rreziqeve natyrore.

Cilat janë pritshmëritë tuaja kryesore për ecurinë e tregut të sigurimeve gjatë vitit 2026 dhe cilat besoni se do të jenë sfidat kryesore?

Për 2026 presim një ecuri pozitive të tregut, në vazhdën e dinamizmit të këtij viti.

Kjo rritje do tĂ« varet nga disa faktorĂ« kyç, si formalizimi i MTPL pĂ«rmes bonus–malus, zgjerimi i kĂ«rkesĂ«s pĂ«r sigurim shĂ«ndeti, rritja graduale e interesit pĂ«r sigurimet e pronĂ«s, dhe jo vetĂ«m pĂ«r produktet bazĂ«, pĂ«rmirĂ«simi i edukimit financiar tĂ« publikut, e cila mbetet njĂ« sfidĂ« e vazhdueshme, mbĂ«shtetja institucionale, sidomos nĂ« sigurimin e pronĂ«s nga rreziqet natyrore.

NĂ« pĂ«rgjithĂ«si, tregu po ecĂ«n nĂ« drejtimin e duhur, por pĂ«r tĂ« arritur nivelet europiane na duhet njĂ« qasje e bashkĂ«renduar: industri – rregullator – qeveri – publik. Pa kĂ«tĂ« katĂ«rkĂ«ndĂ«sh, rritja e qĂ«ndrueshme Ă«shtĂ« sfidĂ«.

 

The post Sigurimi i automjeteve, si do të funksionojë sistemi bonus-malus appeared first on Revista Monitor.

↗

Ari arrin nivel rekord dhe aksionet bien ndërsa thellohet kriza e Groenlandës

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Vendet europiane nxitojnë të reagojnë pasi Donald Trump kërcënon me tarifa në ndjekje të ishullit Arktik

Ari u rrit në një nivel rekord dhe aksionet ranë të hënën, pasi ndjekja e Groenlandës nga Donald Trump kërcënoi të ringjallte një luftë tregtare me Europën dhe i la marrëdhëniet transatlantike përballë krizës më të rëndë të viteve të fundit.

Tensionet mbi Groenlandën shpërthyen gjatë fundjavës pasi presidenti amerikan tha se do të vendoste tarifa ndaj tetë vendeve europiane, përfshirë Gjermaninë, Francën dhe Mbretërinë e Bashkuar, që nga muaji i ardhshëm, nëse ato nuk mbështesin ambiciet e tij për të marrë nën kontroll ishullin Arktik.

Në përgjigje, kryeqytetet e BE-së po peshojnë nëse duhet të synojnë SHBA-në me tarifa me vlerë 93 miliardë euro ose të kufizojnë kompanitë amerikane nga tregu i bllokut.

Ari u rrit deri në 2.1 për qind, duke arritur në 4,690 dollarë për ons, ndërsa argjendi u ngjit me 4.4 për qind, teksa investitorët kërkuan strehë të sigurta. Tregjet europiane të aksioneve u hapën në rënie. Indeksi Stoxx Europe 600 u hap 1.5 për qind më poshtë, përpara se të rikuperohej dhe të tregtohej me një rënie prej 0.9 për qind.

Kontratat e së ardhmes të SHBA-së që ndjekin S&P 500 dhe Nasdaq 100 ranë përkatësisht me 0.9 për qind dhe 1.2 për qind.

“Vendosja e tarifave shĂ«non njĂ« pĂ«rshkallĂ«zim nĂ« retorikĂ«n e Trumpit pĂ«r GroenlandĂ«n dhe tregon se ai Ă«shtĂ« serioz nĂ« pĂ«rshkallĂ«zimin e çështjes pĂ«r ta marrĂ« atĂ«â€, tha Mohit Kumar nga Jefferies.

Trump ka përdorur javët e fundit një retorikë gjithnjë e më luftarake ndaj Groenlandës, për të cilën presidenti amerikan thotë se është jetike për sigurinë e SHBA-së dhe e lakmuar nga Rusia dhe Kina.

Groenlanda është një pjesë gjysmë-autonome e Danimarkës, e cila menaxhon vetë disa fusha politikash, por nuk ka përgjegjësi për politikën e jashtme dhe atë të sigurisë. / FT

The post Ari arrin nivel rekord dhe aksionet bien ndërsa thellohet kriza e Groenlandës appeared first on Revista Monitor.

↗

KLSH zbuloi 24 mln euro dëm dhe menaxhim jo efektiv të parave publike, shumica tek shpenzimet

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Të paktën 2.4 miliardë lekë apo rreth 24 milionë euro ishte dëmi ekonomik dhe menaxhimi jo efektiv i parave publike që Kontrolli i Lartë i Shtetit zbuloi gjatë auditimeve në 8 muajt të vitit të shkuar.

Publikimi i fundit i KLSH qĂ« pĂ«rfshin periudhĂ«n janar-gusht vlerĂ«son se gjatĂ« periudhĂ«s Janar – Gusht 2025, janĂ« dhĂ«nĂ« 148 rekomandime mbi “gjetje me efekte negative nĂ« buxhetin e shtetit, pĂ«r total vlerĂ«n 2.4 miliardĂ« mijĂ« lekĂ«, nga tĂ« cilat: dĂ«mi ekonomik vlerĂ«suar 112.2 milionĂ« lekĂ«, menaxhimi jo efektiv i fondeve nĂ« vlerĂ«n 2.29 miliardĂ« lekĂ«â€.

Sipas KLSH vlera e efekteve financiare me pasojë dëm ekonomik(1.2 mln euro) në buxhetin e shtetit, është konstatuar 57% në fushën e shpenzimeve dhe 43% në fushën e të ardhurave.

“NĂ« fushĂ«n e shpenzimeve, peshĂ«n mĂ« tĂ« madhe (90%) e zĂ«nĂ« shkeljet e konstatuara pĂ«rgjatĂ« procedurave tĂ« prokurimit dhe zbatimit tĂ« punimeve/kontratave nĂ« vlerĂ«n 57.4 milionĂ« lekĂ« (likuidime pĂ«r punime tĂ« pakryera, mos llogaritje e kostove pĂ«rfundimtare tĂ« shĂ«rbimit tĂ« projektimit, punime jo nĂ« pĂ«rputhje me specifikimet teknike, etj).

Ndërsa në fushën e të ardhurave, peshën me të madhe (rreth 96% e totalit të të ardhurave) e zënë të ardhurat nga aktiviteti doganor, si pasojë e mos arkëtimit të detyrimeve doganore; pagesa detyrimesh doganore në import për të cilat nuk është vepruar në përputhje me kuadrin ligjor, vlerësime të gabuara të importeve dhe deklarimeve të artikujve, përjashtim i padrejtë nga pagimi i TVSH-së dhe trajtim i gabuar i shkeljeve doganore.

Gjithashtu problematika janĂ« evidentuar nĂ« tĂ« ardhurat e munguara nga administrimi i pasurisĂ« shtetĂ«rore dhe marrĂ«dhĂ«niet kontraktuale me palĂ«t e treta, nĂ« shumĂ«n prej 1.47 milionĂ« lekĂ«â€, nĂ«nvizon KLSH.

NdĂ«rkohĂ« gjatĂ« periudhĂ«s Janar – Gusht 2025,insitucioni suprem i auditit nĂ« vend ka evidentuar shkelje tĂ« disiplinĂ«s financiare me ndikim negativ nĂ« performancĂ«n e administrimit tĂ« tĂ« ardhurave, shpenzimeve dhe nĂ« pĂ«rdorimin e fondeve publike nĂ« vlerĂ«n totale 2.3 miliardĂ« lekĂ« nga tĂ« cilat: 1,76 mld lekĂ« nĂ« fushĂ«n e tĂ« ardhurave (ose rreth 77% e totalit) kryesisht nĂ« tĂ« ardhurat e qeverisjes lokale pĂ«r çështje qĂ« lidhen me detyrime pĂ«r taksat dhe tarifat vendore (ose rreth 31% e totalit tĂ« tĂ« ardhurave), mos tarifimit/pĂ«rllogaritjes sĂ« gabuar/mos aplikim tĂ« kamat vonesave pĂ«r pĂ«rdorimin e pronave tĂ« bashkisĂ« nga subjektet private (ose rreth 32% e totalit tĂ« tĂ« ardhurave); dhe detyrime tĂ« pa arkĂ«tuara pĂ«r zjarre apo veprimtari tĂ« kundĂ«rligjshme si: prerje drurĂ«sh, gurĂ« dekorativĂ« etj., rreth 35% e totalit tĂ« tĂ« ardhurave. 523.5 milionĂ« mijĂ« lekĂ« nĂ« fushĂ«n e shpenzimeve (ose rreth 23% e totalit) si rezultat i shkeljeve tĂ« konstatuara pĂ«rgjatĂ« procedurave tĂ« prokurimit dhe zbatimit tĂ« punimeve/kontratave nĂ« vlerĂ«n 253.9 milionĂ« lekĂ«, si dhe shkelje tĂ« disiplinĂ«s buxhetore lidhur me likuidimin e shpenzimeve nĂ« vlerĂ«n 123 milionĂ« lekĂ«.

 

 

The post KLSH zbuloi 24 mln euro dëm dhe menaxhim jo efektiv të parave publike, shumica tek shpenzimet appeared first on Revista Monitor.

↗

Statistika / Të rinjtë, tendencat

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Popullsia në grup-moshën 15-29 vjeç ka rënë me mbi 40% ndërmjet 2019 dhe 2025, po ndërkohë të rinjtë e regjistruar si të papunë në të njëjtën periudhe kanë ardhur në rritje sipas krahasimit te të dhënave zyrtare nga INSTAT. Numri i të rinjve të regjistruar si të papunë arriti në 15,717 persona në tremujorin e tretë të vitit 2025, nga 15,021 në të njëjtin tremujor të vitit 2019, ose 4,6% më shumë. ...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Statistika / Të rinjtë, tendencat appeared first on Revista Monitor.

↗

Nacionalizmi europian ka vdekur

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Rroftë gastronacionalizmi europian. Një kontinent i bashkuar nga traktatet mbetet i përçarë nga recetat, shkruan The Economist   E sulmuar nga Rusia, e përmbytur ekonomikisht nga Kina dhe e braktisur nga Amerika, Europa prapëseprapë mund të besohet se do të përqendrohet te gjërat që kanë vërtet rëndësi. Si, për shembull, mënyra e saktë për të gatuar spageti karbonara. Kur muajin e kaluar u zbulua...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Nacionalizmi europian ka vdekur appeared first on Revista Monitor.

↗

Në shtëpi dhe në shkollë, Inteligjenca Artificiale po shndërron fëmijërinë

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Gjenerata IA. Ajo sjell shumë përfitime, por edhe rreziqe të fshehura, shkruan The Economist   Mësuesit mbetën të habitur. Disa nga nxënësit që përdornin Khan Academy, një platformë online të të mësuarit, dukeshin sikur po kopjonin në detyrat e matematikës me ndihmën e një bashkëpunëtori të panjohur. Një hetim arriti më në fund të zbulonte fajtorin: Pitagorën, një matematikan i lashtë grek me dobë...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Në shtëpi dhe në shkollë, Inteligjenca Artificiale po shndërron fëmijërinë appeared first on Revista Monitor.

↗

Kriza e eksporteve, në rënie për të tretin vit radhazi, si i dëmtoi kursi në një dekadë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Eksportet kanë hyrë në një krizë të thellë, nga e cila nuk duket se po dalin. Të dhënat e INSTAT bënë të ditur se shitjet jashtë vendit kanë shënuar rënie në vitin 2025, për të tretin vit radhazi, ndonëse ritmet janë ngadalësuar në krahasim me 2024-n.

INSTAT raportoi se gjatë vitit 2025, eksportet e mallrave arritën vlerën 346 mld lekë, duke u ulur me 6,1 %. Në 2024-n, eksportet kishin rënë me 16.2% dhe në 2023-n ishin tkurrur me 9.5%.

Të dhënat historike tregojnë se gjatë dekadës së fundit ecuria e eksporteve ka qenë e paqëndrueshme. Që nga viti 2015, shitjet jashtë vendit kanë rënë për 7 vite (2015, 2016, 2019, 2020, 2023, 2024, 2025) dhe janë rritur vetëm në 2017-2018 dhe 2021-2022, kur ishte rikuperimi nga pandemia.

Tendenca e eksporteve përkon dhe më rënien e euros, që ka nisur që nga viti 2015, kur monedha e përbashkët këmbehej me gati 140 lekë, duke rënë gradualisht çdo vit, për të zbritur për herë të parë në histori poshtë 100 lekëve në gusht 2024 dhe duke ndenjur poshtë këtij niveli dhe në 2025-n, duke u mbyllur me një mesatare vjetore prej 97.8 lekë, me një nënçmim prej gati 30% (shiko grafikun e kursit).

Rënia në 2025-n

VetĂ«m dy grupe kanĂ« pasur tendencĂ« pozitive nĂ« 2025-n. Sipas INSTAT, Eksportet, gjatĂ« vitit 2025 janĂ« ulur me 6,1 %, krahasuar me njĂ« vit mĂ« parĂ«. Grupet qĂ« kanĂ« ndikuar nĂ« uljen vjetore tĂ« eksporteve, janĂ«: “Materiale ndĂ«rtimi dhe metale” me -4,5 pikĂ« pĂ«rqindje, “Minerale, lĂ«ndĂ« djegĂ«se dhe energji elektrike” me -1,3 pikĂ« pĂ«rqindje, etj. NdĂ«rsa pozitivisht kanĂ« ndikuar grupet: “Ushqime, pije, duhan” me +0,7 pikĂ« pĂ«rqindje dhe “Makineri, pajisje dhe pjesĂ« kĂ«mbimi” me +0,6 pikĂ« pĂ«rqindje.

NĂ« dhjetor, gjithsesi, u shĂ«nua njĂ« pĂ«rmirĂ«sim i lehtĂ«. Sipas INSTAT, GjatĂ« muajit Dhjetor 2025, nĂ« rritjen e eksporteve prej 5,6 %, pozitivisht kanĂ« ndikuar grupet: “Minerale, lĂ«ndĂ« djegĂ«se, energji elektrike” me +3,0 pikĂ« pĂ«rqindje , “Materiale ndĂ«rtimi dhe metale” me nga +2,4 pikĂ« pĂ«rqindje dhe “Makineri, pajisje dhe pjesĂ« kĂ«mbimi” me +1,2 pikĂ« pĂ«rqindje. Negativisht kanĂ« ndikuar grupet:  Ushqim, pije, duhan” dhe “Produkte kimike dhe plastike” me -0,5 pikĂ« pĂ«rqindje.

Eksporte e tekstile e këpucë në rënie të lehtë, shpresë për rikuperim

Eksportet e tekstile e këpucë kanë shënuar luhatje të shumta përgjatë 2025-n, me rënie e rritje të lehta. Ky sektor e mbylli vitin me shitje prej 104 miliardë lekësh, me një rënie prej 1.1% në krahasim me vitin e mëparshëm, duke ngadalësuar ritmet e tkurrjes.

“Viti 2025 shihet si momenti kur fillojmĂ« tĂ« kthehemi drejt fitimit, ndĂ«rsa nĂ« 2026 parashikojmĂ« vijimin e pĂ«rmirĂ«simit tĂ« performancĂ«s financiare dhe operacionale”, – shprehet Eva Laro, e cila drejton “Prodyn”, njĂ« nga fabrikat mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« kĂ«pucĂ«ve nĂ« vendin tonĂ«.

Pas tre viteve tĂ« vĂ«shtira, ku aktiviteti u orientua kryesisht drejt mbijetesĂ«s dhe jo fitimit, industria e prodhimit tĂ« veshjeve dhe kĂ«pucĂ«ve po hyn nĂ« vitin 2026 me pritshmĂ«ri mĂ« pozitive, por ende jo tĂ« sigurta. RĂ«nia e vazhdueshme e Euros, rritja e mĂ«tejshme e pagĂ«s minimale, tkurrja e kĂ«rkesĂ«s nga tregjet europiane dhe kostot shtesĂ« qĂ« priten nga procesi i anĂ«tarĂ«simit nĂ« Bashkimin Europian po e vendosin fasonin shqiptar nĂ«n presion tĂ« dyfishtĂ«. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, konkurrenca nga platformat kineze tĂ« tregtisĂ« online si “Temu” dhe “Shein” po godet prodhuesit europianĂ«, duke reflektuar drejtpĂ«rdrejt edhe te porositĂ« pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«.

Eksportet e tekstilet vijojnë të tjenë grupi më i madh eksportues në vend me 3% të totalit.

Minerale, lëndë djegëse, energji, me rënie

Grupi “Minerale. LĂ«ndĂ« djegĂ«se, energji” ka eksportuar 62.8 miliardĂ« lekĂ« nĂ« 2025-n, me njĂ« tkurrje prej 6.7% me bazĂ« vjetore, e ndikuar kryesisht nga aktiviteti i dobĂ«t i njĂ« prej eksportuesve mĂ« tĂ« mĂ«dhenj nĂ« vend “Bankers Petroleum”, qĂ« shfrytĂ«zon me koncesion fushĂ«n naftĂ«mbajtĂ«se tĂ« Patos MarinzĂ«s. Kjo kompani,  krahas konjukturĂ«s sĂ« pafavorshme tĂ« çmimeve nĂ« tregjet ndĂ«rkombĂ«tare ka qenĂ« nĂ« konflikte tĂ« vazhdueshme me qeverinĂ« shqiptare pĂ«r detyrimet fiskale.

Ky grup është i dyti më i madh në vend, me 18.2% të totalit.

Ushqime pije e duhan  me rritje

“Ushqime pije e duhan”, njĂ« nga grupet me ecurinĂ« mĂ« tĂ« mirĂ« vitet e fundit Ă«shtĂ« njĂ« nga dy sektorĂ«t qĂ« ka shĂ«nuar rritje nĂ« 2025-n. Eksportet arritĂ«n nĂ« 55.9 miliardĂ« lekĂ«, me njĂ« zgjerim prej 5%, duke kaluar si grupi i tretĂ« mĂ« i madh nĂ« vend, me 16.2% tĂ« totalit. Rritja e kĂ«tij grupi ka qenĂ« mĂ« e lartĂ« nĂ« sasi, por Ă«shtĂ« ndikuar nga çmimet e ulĂ«ta nĂ« tregjet e huaja.

Ky grup pritet të ndikohet negativisht në 2026-n nga përmbytjet e janarit dhe ngricat.

Rritja e eksporteve bujqësore si në sasi dhe në vlerë dhe në anën tjetër rënia e prodhimit po tregon se sektori po shkon drejt konsolidimit.

Fermat e vogla dhe mesme në zonat e rurale të vendit po falimentojnë nga tkurrja dhe plakja e popullsisë, teksa po rriten dhe po zgjerohen fermat e mëdha blegtorale dhe ato në sera në zonat me bujqësi intensive si Fieri, Lushnja etj. me destinacion eksportin.

TĂ« dhĂ«nat e periudhĂ«s 2021–2025 tregojnĂ« njĂ« rritje tĂ« qĂ«ndrueshme dhe tĂ« fortĂ« tĂ« eksporteve tĂ« zarzavateve dhe frutave, ku totali Ă«shtĂ« zgjeruar me rreth 70 pĂ«r qind. Vlera e e tyre arriti nĂ« mbi

17.1 miliardë lekë në 10-mujorin e 2025, nga 10.1 miliardë lekë në të njëjtën periudhë të vitit 2021. Të krahasuara me 10-mujorin e 2024 eksportet e frutave dhe zarzavateve u rriten me 22 % në vlerë.

Fermerët që operojnë në sektorin e prodhimit në fushë në zonën e Samaticës Berat, thotë se prodhimi nuk është se po zgjerohet, por po manovrohet me disa kultura që besohet se rrisin vlerën. Për shembull vitet e fundit është rritur ndjeshëm eksporti i shalqinjve dhe lakrave.

Materiale ndërtimi e metale në rënie nga efekti i Kurum

“Materialet e ndĂ«rtimit dhe metalet”  e mbyllĂ«n vitin me njĂ« rĂ«nie prej 25.4%, mĂ« e thella nga tĂ« gjitha grupmallrat, duke zbritur nĂ« grupin e katĂ«rt mĂ« tĂ« eksportuar nĂ« vend, me 14% tĂ« totalit. Kjo tkurrje u ndikua nga mbyllja e aktivitetit tĂ« Kurum, prodhuesit tĂ« çelikut dhe njĂ« prej eksportuesve mĂ« tĂ« mĂ«dhenj nĂ« vend, i cili nuk pritet tĂ« rifillojĂ« aktivitetin pĂ«r pĂ«rpunimin e metaleve edhe pĂ«r dy vjet deri sa tĂ« pĂ«rfundojĂ« investimi 150 milionĂ« euro pĂ«r prodhim çeliku tĂ« gjelbĂ«r nĂ« ZonĂ«n Industriale tĂ« Metalurgjikut nĂ« Elbasan, nĂ« bashkĂ«punim me Danieli Officine Meccaniche S.p.A. Burime nga kompania thanĂ« se pĂ«r momentin po vazhdohet vetĂ«m me shitjen e energjisĂ« nga HEC qĂ« Kurum zotĂ«ron.

Makineritë e pajisjet me rritje

“Makineri, pajisje, pjesĂ« kĂ«mbimi”  Ă«shtĂ« grupi tjetĂ«r me rritje nĂ« 2025-n. Shitjet e tij arritĂ«n nĂ« 39.7 miliardĂ« lekĂ«, me njĂ« rritje prej gati 6%

Pesha e këtij grupi ka arritur në 11.5% të totalit.

Ky grup, ku peshën kryesore e mban industria mbështetëse automotive ka vijuar të ketë një rritje edhe pse të moderuar. Ky grup deri në mes të vitit kishte pritshmëri jo dhe aq optimiste nisur nga paqartësia që përkufizon industrinë e automobilave globalisht por 3 mujori i fundit i vitit të shkuar duket se shënoi edhe kthesën kur porositë erdhën në rritje. Një pjesë  e kompanive prodhojnë pjesë të thjeshta për makineri pune dhe mjete të mëdha transporti një segment që ka qenë në ecuri të qëndrueshme. Ndërkohë vendimi i KE për të lënë  mjetet me djegie të brendshme pritej 2035 ne formë hibride  ndryshoi panoramën edhe për këtë vit ku porositë pritet të jenë në rritje. Presionet kryesore që kjo industri e vendosur në vendin tonë po kalon lidhen me fuqinë punëtore, zhvlerësimin e vazhdueshëm të euros pasi kontratat e tyre janë fikse disavjeçare dhe së treti rritja e beftë e pagës minimale në 50 mijë lekë.

Deficiti tregtare përkeqësohet

Gjatë vitit 2025, eksportet e mallrave arritën vlerën 346 mld lekë, duke u ulur me 6,1 %, ndërkohë importet e mallrave arritën vlerën 887 mld lekë, duke u ulur me 0,8 %, krahasuar me një vit më parë. Deficiti tregtar arriti vlerën 541 mld lekë, duke u rritur me 3,0 %, krahasuar me të njëjtën periudhë të 2024.

Burimi: INSTAT

 

Burimi: BSH

Burimi: INSTAT

Burimi: INSTAT

Burimi: INSTAT

Burimi: INSTAT

The post Kriza e eksporteve, në rënie për të tretin vit radhazi, si i dëmtoi kursi në një dekadë appeared first on Revista Monitor.

↗

Kuptimi i suficitit tregtar rekord të Kinës

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Jo aq i vetĂ«mbĂ«shtetur. Vendi po e nĂ«nvlerĂ«son varĂ«sinĂ« nga eksportet, shkruan The Economist   Kur njerĂ«zit nĂ« KinĂ« flasin pĂ«r “dy mbledhjet”, ata nĂ«nkuptojnĂ« takimet vjetore tĂ« legjislativit tĂ« vendit dhe tĂ« organit kĂ«shillimor, qĂ« mbahen nĂ« mars. Por njĂ« tjetĂ«r çift mbledhjesh dhjetorin e kaluar mund tĂ« rezultojĂ« mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r ekonominĂ« kineze. Konferenca Qendrore e PunĂ«s Ekonomike (CEWC...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Kuptimi i suficitit tregtar rekord të Kinës appeared first on Revista Monitor.

❌