❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Paradoksi i ndĂ«rtimit dhe pasuritve tĂ« paluajtshme: Çmimet do tĂ« shtrenjtohen, por kĂ«rkesa nĂ« rĂ«nie!

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Ndërtimi po hyn në një rreth vicioz, me çmimet që pritet të vazhdojnë rritjen nga referencat e reja dhe kërkesën që po bie, sidomos në kryeqytet.

 

Dorina Azo

Çmimet e reja tĂ« referencĂ«s pĂ«r rrethet do tĂ« hyjnĂ« nĂ« fuqi mĂ« 1 janar 2026. Ashtu siç ndodhi nĂ« TiranĂ« nĂ« vitin 2023, çmimet e reja tĂ« referencave pĂ«r shitblerjen e apartamenteve nĂ« rrethe pritet tĂ« rrisin koston pĂ«r subjektet ndĂ«rtuese, veçanĂ«risht te zonat bregdetare.

Erjon Harizi, Kryetar i Bordit Drejtues të Shoqatës së Ndërtuesve të Shqipërisë (SHNSH) parashikon se rritja e referencave pritet të ndikojë automatikisht në shtimin e detyrimit për taksën e ndikimit në infrastrukturë.

Kjo do të thotë se kostot për ndërtuesit do të shtrenjtohen po aq sa rriten çmimet e referencës. Zoti Harizi nënvizon se do të ketë kosto më të lartë si pasojë e rritjes së detyrimit për taksën e ndikimit në infrastrukturë. Kjo do të reflektohet te çmimet e shitjes së apartamenteve, për zonat bregdetare dhe për Bashkinë e Kamzës.

“NjĂ« nga kostot shtesĂ« pĂ«r ndĂ«rtuesit pritet tĂ« jetĂ« rritja e çmimeve tĂ« referencĂ«s nĂ« tĂ« gjithĂ« ShqipĂ«rinĂ«. Po aq pĂ«r qind sa rriten referencat, rritet edhe kostoja e ndĂ«rtimit.

Kjo do të thotë se ndikimi në kosto për ndërtuesit do të jetë proporcional me përqindjen e rritjes së çmimeve të reja të referencës. Pa dyshim, kjo kosto, do të ketë efekt në rritjen e çmimeve të pronave.

NjĂ« tjetĂ«r faktor Ă«shtĂ« rritja e kostos sĂ« fuqisĂ« punĂ«tore, e cila po ndikon drejtpĂ«rdrejt nĂ« shpenzimet e ndĂ«rtimit. Sa u pĂ«rket çmimeve tĂ« materialeve tĂ« ndĂ«rtimit, deri mĂ« tani tregu paraqitet relativisht i qĂ«ndrueshĂ«m, me luhatje tĂ« lehta, tĂ« cilat nuk pritet tĂ« kenĂ« ndikim tĂ« ndjeshĂ«m nĂ« çmimet finale tĂ« apartamenteve”.

Në raport me çmimet e mëparshme, rritja e referencave, pas hyrjes në fuqi të ndryshimeve arrin deri në 196%, që është për zonën e re kadastrale pranë Portit të Durrësit. Rritja arrin deri në 79% krahasuar me çmimet e mëparshme të referencës, për zona kadastrale në Vlorë, Sarandë apo Himarë.

Për këtë arsye, sipas kryetarit të bordit të SHNSH, rritje më të ndjeshme në koston e ndërtimit priten në zonat bregdetare të Durrësit, Qerretit ku çmimet e referencës janë parashikuar të rriten më fort. Ndërsa në Tiranë, efektet e ndryshimeve do të ndihen për Bashkinë e Kamzës.

Hartës së re të çmimeve në rrethe, që hyn në fuqi më 1 janar 2026, i shtohen edhe 54 zona të reja kadastrale. Numri i tyre arrin në 119 zona nga 65 që ishin më parë.

Referuar vendimit “PĂ«r miratimin e metodologjisĂ«, rregullave dhe procedurave pĂ«r pĂ«rcaktimin e vlerĂ«s sĂ« taksueshme tĂ« pasurisĂ« sĂ« paluajtshme ‘ndĂ«rtesa’, llogaritjen e taksĂ«s mbi ndĂ«rtesĂ«n dhe pagesĂ«n e saj”, ndryshimet mĂ« tĂ« larta tĂ« çmimeve tĂ« referencĂ«s pĂ«r rrethet rezultojnĂ« nĂ« DurrĂ«s.

Me hartën e re, Durrësi do të ndahet në 13 zona kadastrale me çmime që variojnë nga 45 mijë lekë deri në 200 mijë lekë për metër katror nga 67,5 mijë lekë që ishte çmimi i mëparshëm.

NĂ« DurrĂ«s, ndryshimet mĂ« tĂ« larta prej 196%, krahasuar me çmimin e mĂ«parshĂ«m, janĂ« pĂ«r zonĂ«n kadastrale nr.13, e cila nĂ« terren pĂ«rkon nĂ« Portin e DurrĂ«sit, ku po zhvillohet edhe projekti i “DurrĂ«s Yachts Marina”.

Në këtë zonë, pas hyrjes në fuqi të vendimit, çmimi do të jetë 200 mijë lekë për metër katror, nga 67,5 mijë që është çmimi i vetëm i referencës së shitblerjes së apartamenteve në Durrës.

Ashtu si në Tiranë, edhe për ndërtuesit në rrethe, taksës së ndikimit në infrastrukturë nga ndërtimet e reja i nënshtrohen të gjitha subjektet që kërkojnë të pajisen me leje zhvillimore dhe leje ndërtimi për objekte banimi, administrative, prodhimi, shërbimi e të tjera. Taksa paguhet nga ndërtuesit para zbardhjes së lejes së ndërtimit.

Për llogaritjen e taksës së ndikimit në infrastrukturë, baza e taksës është vlera në Lek për metër katror e çmimit të shitjes së ndërtimit qoftë për qëllime banimi apo për shërbime. Ndërsa çmimi i shitjes për metër katror bazohet në vlerat referuese të metodologjisë së miratuar nga qeveria.

Sipas vendimit “PĂ«r sistemin e taksave dhe tarifave vendore nĂ« qytetin e DurrĂ«sit pĂ«r vitin 2023”, i miratuar nĂ« muajin dhjetor 2022, pĂ«r qytetin e DurrĂ«sit, taksa e ndikimit nĂ« infrastrukturĂ« pĂ«r ndĂ«rtime banimi, qĂ« nuk janĂ« tĂ« destinuara tĂ« pĂ«rdoren pĂ«r turizĂ«m, industri apo pĂ«r shĂ«rbime publike Ă«shtĂ« 8%.

Për një objekt rezidencial me sipërfaqe 100 mijë katror, pranë Portit të Durrësit, sipas llogaritjeve me çmimin aktual të referencës, detyrimi i taksës së ndikimit në infrastrukturë për ndërtuesin është 540 milionë lekë.

Detyrimi i taksës, i llogaritur me çmimin e ri të referencës, që hyn në fuqi më 1 janar 2026 për një ndërtim me sipërfaqe 100 mijë metra katror, llogaritet rreth 1 miliard lekë. Detyrimi i ndërtuesit për taksën do të rritet në përqindje të njëjtë me ndryshimin e referencave.

Rritje tĂ« lartĂ« pĂ«r çmimet e referencĂ«s ka edhe pĂ«r zonat e tjera bregdetare, si: Himara, Saranda, Vlora dhe ishulli i Sazanit. Me hartĂ«n e re, Himara ndahet nĂ« 5 zona kadastrale, ku rritja mĂ« e lartĂ« e çmimit prej 141% Ă«shtĂ« pĂ«r zonĂ«n nr.1. Çmimi arrin 140 mijĂ« lekĂ« pĂ«r metĂ«r katror, nga 58 mijĂ« lekĂ« pĂ«r metĂ«r katror.

Saranda gjithashtu do të ndahet në 5 zona kadastrale, ku për zonat nr.1 dhe nr.3, çmimi arrin 100 mijë lekë për metër katror apo 78.6% më shumë sesa çmimi i mëparshëm.

Vlora do të jetë e ndarë në 7 zona kadastrale, ku 4 prej tyre janë brenda qytetit, dhe zonat e tjera do të jenë ajo e Radhimës, Orikumit dhe ishullit të Sazanit. Në Vlorë, rritja më e lartë për çmimet e referencës është në ishullin e Sazanit.

Deri tani, ishulli i Sazanit, nuk ka qenĂ« i banueshĂ«m. Ky i fundit pĂ«rfshihet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« si zonĂ« kadastrale nĂ« hartĂ«n e metodologjisĂ« pĂ«r llogaritjen e taksĂ«s sĂ« ndĂ«rtesĂ«s, pas prezantimit pĂ«r zhvillimin e projektit rezidencial nga kompania “Affinity Partners” e sipĂ«rmarrĂ«sit Jared Kushner, dhĂ«ndri i Presidentit Donald Trump.

Për ishullin e Sazanit çmimi i referencës është 200 mijë lekë për metër katror apo 233% më shumë sesa çmimi i mëparshëm për qytetin e Vlorës.

 

Rritja e kërkesës nga të huajt do të shtrenjtojë më tej çmimet e pronave në bregdet deri në 2030

Përveç çmimeve të referencës në zonat bregdetare, rritja e çmimeve të pronave pritet të nxitet edhe nga shtimi i kërkesës nga blerësit e huaj.

Jonian Antoni, administrator i agjencisĂ« sĂ« pasurive tĂ« paluajtshme “Century 21 Albania”, parashikon se gjatĂ« vitit 2026, kĂ«rkesa pĂ«r prona nĂ« bregdet nga tĂ« huajt do tĂ« vijojĂ« tĂ« rritet, pĂ«r shkak tĂ« çmimeve ende mĂ« tĂ« ulĂ«ta qĂ« ofron ShqipĂ«ria krahasuar me vendet e rajonit.

Sipas tij, shtrenjtimi i çmimeve për pronat në bregdet do të jetë i pashmangshëm të paktën deri në vitin 2030. Rritja vjetore e çmimeve pritet të luhatet nga 4% deri në 12%, në varësi të zonës.

“KĂ«rkesa nĂ« zonat bregdetare vazhdon tĂ« jetĂ« solide dhe pozitive. GjatĂ« vitit 2025, interesin mĂ« tĂ« lartĂ« e kanĂ« marrĂ« zonat me çmime tĂ« ulĂ«ta dhe mesatare, si ShĂ«ngjini, Gjiri i LalĂ«zit dhe veçanĂ«risht bregdeti i DurrĂ«sit. MegjithatĂ«, shitje tĂ« mira dhe me çmime pozitive vijojnĂ« edhe nĂ« bregdetin e Jugut”, shprehet z. Antoni.

Ai thekson se raporti kërkesë-ofertë në bregdet mbetet i balancuar dhe se ky trend pritet të vijojë edhe gjatë vitit 2026. Mbi 60% e blerjeve në zonat bregdetare realizohen nga të huaj ose diaspora.

Duke krahasuar tregun shqiptar me atë të Greqisë, Kroacisë dhe Malit të Zi, ku çmimet janë mbi dyfish më të larta se në Shqipëri, z. Antoni parashikon rritje të përvitshme të çmimeve.

“Rritjet variojnĂ« nga 4–5% nĂ« disa zona deri nĂ« 10–12% nĂ« zonat mĂ« elitare. Kjo pritet tĂ« vijojĂ« deri nĂ« vitin 2030, kur planifikohet anĂ«tarĂ«simi i ShqipĂ«risĂ« nĂ« Bashkimin Europian”, nĂ«nvizon ai.

Në vitin 2025, çmimet e pasurive të paluajtshme në bregdet u shtrenjtuan nga 20 deri në 67%, duke reflektuar një treg aktiv të orientuar kryesisht nga blerës të huaj.

AgjentĂ«t imobiliarĂ« pohuan mĂ« herĂ«t se rritja e çmimeve u ndikua nga shtimi i kĂ«rkesĂ«s veçanĂ«risht pĂ«r pasuri tĂ« paluajtshme nĂ« zonat bregdetare, si: Golemi nĂ« Qerret, VlorĂ«, RadhimĂ«, Orikum dhe SarandĂ«. KĂ«rkesa nĂ« bregdet vijoi tĂ« dominohej nga shtetas tĂ« huaj, kryesisht nga vende pa dalje nĂ« det nĂ« EuropĂ« si Çekia, Polonia dhe Hungaria.

Në vitin 2025, nga rritja e kërkesës së të huajve, u regjistrua shtrenjtim më i lartë çmimesh në zonat e Vlorës, si: Lungomare, Radhimë dhe Orikum.

Në vijën e dytë të ndërtimit në Lungomare, çmimet e shitjes janë rritur nga 33 deri në 67% krahasuar me një vit më parë. Sipas të dhënave të agjencive të shitblerjes së pasurive të paluajtshme nga 1,500 euro për metër katror që u shitën vjet pronat në Lungomare, në vitin 2025 çmimet u luhatën nga 2,000 deri në 2,500 euro për metër katror.

Në vijën e parë të ndërtimit, çmimet arritën nga 2,500 deri në 3,500 euro për metër katror, për shkak të mungesës së ofertës dhe kërkesës së lartë.

Prej vitit 2023, zonĂ«s sĂ« RadhimĂ«s vijojnĂ« t’i shtohen projektet rezidenciale. Çmimet e shitjes variojnĂ« nga 2,000 deri nĂ« 3,000 euro pĂ«r metĂ«r katror, krahasuar me 1,500–2,000 euro qĂ« ishin nĂ« 2024, qĂ« pĂ«rfaqĂ«son njĂ« rritje prej 20 deri nĂ« 33%.

Në Orikum, çmimet e apartamenteve të kategorisë së ulët janë rritur nga 800 në 1,300 euro për metër katror (rritje prej 63%), ndërsa çmimet maksimale kanë mbetur në nivelin e 1,500 euro për metër katror. Kjo zonë kërkohet për blerje pronash edhe nga emigrantët, kryesisht atyre që jetojnë në Itali, që e shfrytëzojnë apartamentin për pushimet verore.

Në Sarandë, në verën e vitit 2025, çmimet e shitjes për apartamente në ndërtimet e reja me afërsi deri 1,000 metra nga deti u ofruan me çmime 2000 deri në 2,500 euro për metër katror. Në vijën e parë, çmimet kanë arritur 3,000 deri në 3,500 euro për metra katror. Në resorte, apartamentet po shiten me çmime 4,000 euro për metër katror.

Për agjentët e tregut të pasurive të paluajtshme, tendenca në rritje e kërkesës për prona nga turistët e huaj ka ndikuar në pakësimin e ofertës dhe rritjen e çmimeve.

Sipas agjencive vendase imobiliare, shtrenjtimi i çmimeve ka sjellë që kërkesa për prona nga të huajt të hyjë në vitin e dytë të rënies.

Edhe nĂ« Golem, kĂ«rkesa vijoi tĂ« kryesohej prej shtetasve tĂ« huaj gjatĂ« 2025. Arjan Gjuzi, agjent i pasurive tĂ« patundshme nga “Century 21 EON”, tha mĂ« herĂ«t se nĂ« Golem kĂ«rkojnĂ« tĂ« blejnĂ« apartamente shtetasit çekĂ«, polakĂ« dhe hungarezĂ«.

Sipas tij, tĂ« huajt i bĂ«jnĂ« mĂ« tepĂ«r blerjet pĂ«r qĂ«llime investimi, pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« me qira ditore. PĂ«r shkak tĂ« kĂ«rkesĂ«s nĂ« rritje dhe pakĂ«simit tĂ« ofertĂ«s, çmimet e shitjes sĂ« apartamenteve nĂ« vijĂ«n e parĂ« nĂ« Golem arritĂ«n nĂ« 2,000 euro pĂ«r metĂ«r katror. Rritja ishte 33% krahasuar me 2024.

PranĂ« zonĂ«s sĂ« ShkĂ«mbit tĂ« KavajĂ«s, çmimet e pronave u rritĂ«n me 11% krahasuar me vjet. Çmimi i shitjes arriti nĂ« 2,000 euro pĂ«r metĂ«r katror nga 1,700 euro pĂ«r metĂ«r katror qĂ« ishte nivel maksimal pĂ«r 2024.

Edhe çmimet e pronave brenda qytetit të Durrësit mbeten të larta, në nivelet 2,000 deri në 2,500 euro për metër katror. Sipas agjentëve imobiliarë këto çmime të larta ndikohen nga oferta e kufizuar dhe kërkesa e qëndrueshme.

Për shkak të çmimeve të larta për gati një dekadë, kërkesa nga vendasit në Golem mbeti e ulët. Vetëm në vitin 2025 vendasit u janë rikthyer blerjeve, për shkak të ofrimit të shitjeve me këste.

Edhe në zonën e Qerretit, shtrenjtimi i çmimeve të apartamenteve vijoi edhe për vitin 2025.

Sipas të dhënave të agjencive të pasurive të patundshme, në vijën e parë të ndërtimit, çmimet arritën deri në 2,000 euro për metër katror, apo 33% më shumë krahasuar me vitin e kaluar. Në vijën e dytë, çmimet shkojnë deri në 1,700 euro për metër katror, që përfaqëson një rritje prej rreth 40% krahasuar me 2024-n.

 

 

Agjencitë imobiliare: Tirana po shfaq shenja mbingopjeje, tregu i paqartë për vitin 2026

PĂ«r agjencitĂ« imobiliare, tregu i pasurive tĂ« paluajtshme nĂ« TiranĂ« ka nisur tĂ« shfaqĂ« shenjat e mbingopjes. Administratori i agjencisĂ« imobiliare “Century 21 Albania”, Jonian Antoni, thotĂ« se oferta e lartĂ« rrezikon tĂ« krijojĂ« stoqe apartamentesh tĂ« pashitura, situatĂ« e cila kĂ«rkon monitorim pĂ«r vitin 2026.

“Tirana Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« njĂ« treg i ndĂ«rlikuar me larmishmĂ«ri tĂ« madhe produktesh. Sa i pĂ«rket ofertĂ«s, mund tĂ« themi qĂ« Tirana sot ka ofertĂ« produktesh nga mĂ« tĂ« ndryshmet, duke filluar nga prona elitare nĂ« lagjet elitare, prona qendrore nĂ« zonĂ«n e qendrĂ«s dhe pĂ«rreth, prona periferike jashtĂ« ose pĂ«rreth UnazĂ«s sĂ« VogĂ«l dhe UnazĂ«s sĂ« Madhe, dhe prona suburbane nĂ« zonat e TiranĂ«s, por nĂ« njĂ«sitĂ« e saj si p.sh. Paskuqani, Kamza, Vora, Dajti (Fresku) etj.

Mund të themi me plot gojën se edhe kërkesa, edhe oferta në të gjitha zonat e Tiranës ka qenë e lartë. Pra, në tregun ciklik të ndërtimeve të Tiranës, sot jemi në një moment ku oferta e produkteve është e lartë, por gjithashtu edhe kërkesa vazhdon të jetë në ritme të kënaqshme duke qenë rreth 20% më pak kërkesë se dy vite më parë, por ende 30% më e lartë se periudha para pandemisë.

FatkeqĂ«sisht, nuk kemi tĂ« dhĂ«na konkrete nga Kadastra ose Bashkia mbi numrin real tĂ« ofertĂ«s (njĂ«sive totale nĂ« shitje) dhe as numrin real tĂ« kĂ«rkesĂ«s (shitjeve nĂ« 2025) apo viteve mĂ« parĂ«â€.

Për sa u përket çmimeve të shitjes së apartamenteve në Tiranë, zoti Antoni thotë se tregu është i paqartë sepse oferta dhe kërkesa janë të larta, dhe nëse oferta nuk menaxhohet mirë në vitin 2026, stoqet mund të krijojnë probleme financiare, ndaj situata duhet ndjekur me kujdes.

“NdĂ«rsa çmimet lidhen shumĂ« me kĂ«rkesĂ«-ofertĂ«n. PĂ«r momentin, çmimet kanĂ« qenĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme. Le tĂ« themi se nga fundi i 2024 deri nĂ« fund tĂ« 2025, çmimet as nuk janĂ« rritur dhe as nuk janĂ« ulur. Çmimet aktualisht nuk kanĂ« ndryshuar dhe po shqyrtohet ecuria e kĂ«rkesĂ«-ofertĂ«s.

Normalisht, në një situatë të mirë ekonomike, kërkesë-oferta duhet të jetë e balancuar, që do të thotë të ketë pak a shumë të njëjtën ofertë për kërkesën aktuale dhe të mos krijohen stoqe. Kur kemi kërkesë-ofertë të balancuar, çmimet rriten me nivelin e inflacionit ose pak më shumë.

Duke qenë se kërkesë-oferta vitet e fundit ka qenë e lartë, kjo e bën tregun pak të paqartë, sepse shitjet vazhdojnë me ritmin normal, por oferta e lartë fillon të krijojë stoqe dhe këto stoqe, nëse nuk menaxhohen si duhet, krijojnë probleme financiare për investitorët ose ndërtuesit.

PĂ«r momentin ende nuk shohim stoqe problematike, por situata duhet vĂ«zhguar me imtĂ«si nĂ« vitin 2026 duke shpresuar qĂ« kĂ«rkesa tĂ« rritet pĂ«r tĂ« barazuar ofertĂ«n, ose oferta tĂ« zvogĂ«lohet pĂ«r tĂ« barazuar kĂ«rkesĂ«n”, pohon ai.

Sipas administratorit tĂ« kompanisĂ« real estate “Century 21 Albania”, hyrja nĂ« fuqi, mĂ« 1 janar 2026, e ligjit tĂ« rivlerĂ«simit tĂ« pronave me tatim 5% nga 15% qĂ« aplikohet pĂ«r shitblerjen dhe çmimeve tĂ« referencĂ«s nuk pritet tĂ« ndikojĂ« ndjeshĂ«m nĂ« raportin kĂ«rkesĂ«-ofertĂ« apo volumin total tĂ« shitblerjeve.

Zoti Antoni nënvizon se ky proces është i domosdoshëm çdo 5 vite për të reflektuar rritjen e tregut dhe mund të ofrojë mundësi për shfrytëzim më të favorshëm të taksave për pronarët.

“Parimisht, nuk mendoj se rivlerĂ«simi i pronave ndikon nĂ« rritjen apo uljen e kĂ«rkesĂ«/ofertĂ«s. Mendoj se Ă«shtĂ« njĂ« proces i domosdoshĂ«m qĂ« duhet bĂ«rĂ« çdo 5 vjet, sepse ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« njĂ« vend me rritje tĂ« madhe dhe si rrjedhojĂ« duhet t’u jepet mundĂ«sia atyre qĂ« zotĂ«rojnĂ« prona t’i rakordojnĂ« me rritjen e tregut.

Gjithashtu, është edhe një mundësi për të paguar më pak taksa për një familje/shitës i cili planifikon të shesë në vitin e ardhshëm apo vitet në vijim, dhe si rrjedhojë e rivlerëson me më pak taksa pronën.

Por kjo nuk mendoj se ndikon në volumin total të shitblerjeve dhe në raportin kërkesë/ofertë.

PĂ«rkundrazi, mendoj se ky ligj e deformon pak tregun nĂ« tĂ«rĂ«si, sidomos pĂ«r pronat tĂ« cilat janĂ« ndĂ«rtuar shumĂ« kohĂ« mĂ« parĂ« dhe pĂ«rfitojnĂ« nga ky ligj. P.sh., nĂ« 2–3 muajt para ligjit, kĂ«to prona nuk shiten dhe presin ligjin; pastaj duhen 2–3 muaj tĂ« rivlerĂ«sohen, dhe pastaj dalin nĂ« treg.

Si rrjedhojĂ«, tregut fillimisht i krijohet njĂ« vakum dhe mĂ« pas i hidhet mĂ« shumĂ« ofertĂ«, duke e deformuar. Rezultatet e kĂ«tij deformimi ndryshojnĂ« sipas periudhĂ«s sĂ« rivlerĂ«simit”.

 

Pritet rritje kërkese në periferinë e Tiranës; Në Kamëz, çmimet do të rriten nga referencat

Kryetari i bordit drejtues së Shoqatës së Ndërtuesve, Erjon Harizi, parashikon se tërësi në vitin 2026 sektori i ndërtimit pritet të ruajë ecurinë e njëjtë si në 2025, me stabilitet ose rritje të lehtë gjatë vitit 2026.

Sipas tij, problematika kryesore mbetet koha e gjatë për marrjen e lejeve të ndërtimit, e cila ndikon në zhvillimin e projekteve të reja.

“NĂ« tĂ«rĂ«si, pĂ«r vitin 2026, kĂ«rkesa nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme nĂ« TiranĂ« dhe nĂ« qytetet e tjera kryesore pritet tĂ« jetĂ« e kĂ«naqshme.

Në kryeqytet, kërkesa për apartamente pritet të jetë e kënaqshme, me fokus te prona me çmim nën 1,500 euro për metër katror, kryesisht në zonat periferike si Unaza e Madhe, Paskuqani, Kamza dhe zona e Aviacionit. Këto prona parapëlqehen kryesisht nga çiftet e reja dhe familjarët, të cilët kërkojnë banim të përballueshëm.

NĂ« qendĂ«r tĂ« TiranĂ«s, çmimet kanĂ« arritur 3,000–3,500 euro pĂ«r metĂ«r katror dhe zhvillimet e reja janĂ« tĂ« kufizuara, megjithatĂ« vazhdojnĂ« tĂ« regjistrohen shitje.

NĂ« qytetet kryesore Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« dallosh nĂ«se pronat blihen pĂ«r investim apo pĂ«r banim, ndaj mund tĂ« thuhet se raporti midis tyre Ă«shtĂ« i barabartĂ«. NĂ« tregun bregdetar, njĂ« pjesĂ« e konsiderueshme e pronave blihet pĂ«r investim”.

Harizi parashikon se në tërësi për 2026, kërkesa për prona në Tiranë do të jetë e qëndrueshme, por më e fortë, kërkesa do të jetë për pronat në periferi, ku çmimet janë më të përballueshme. Ndërsa rritjet e çmimeve priten kryesisht në periferi, sipas tij, në zona si Kamza, që do të shënojnë rritje të çmimeve të referencës dhe për pasojë të apartamenteve.

NĂ« vitin 2026, agjencitĂ« imobiliare nuk presin rritje tĂ« çmimeve tĂ« apartamenteve nĂ« TiranĂ«. “Ashtu si njĂ« vit mĂ« parĂ«, nuk parashikojmĂ« rritje tĂ« çmimeve nĂ« TiranĂ«, ku edhe pĂ«r dy vitet e ardhshme pritet tĂ« ketĂ« stabilitet nĂ« çmim. Çmimet as nuk pritet tĂ« rriten dhe as nuk pritet tĂ« ulen”, pohon Jonian Antoni nga “Century 21 Albania”.

Deri nĂ« qershor 2025, sipas llogaritjeve tĂ« indeksit “Keydata”, çmimi mesatar pĂ«r njĂ« metĂ«r katror apartament nĂ« ndĂ«rtesa ekzistuese nĂ« TiranĂ« arriti 1,830 euro. Çmimi mesatar u llogarit mbi bazĂ« tĂ« dhĂ«nash pĂ«r 90% tĂ« tyre pĂ«r çmimet e apartamenteve ekzistuese, pra pĂ«r ndĂ«rtesa tĂ« ndĂ«rtuara 5, 10 apo 15 vite mĂ« parĂ« dhe 10% çmimet e ndĂ«rtesave tĂ« reja.

NĂ« krahasim me 2005, viti mĂ« i hershĂ«m kur ka filluar llogaritja, çmimet janĂ« 2.8 herĂ« mĂ« tĂ« larta. Çmimi mesatar i apartamenteve nĂ« 20 vite Ă«shtĂ« gati trefishuar krahasuar me vitin 2005.

NĂ« vitin 2024, ShqipĂ«ria u rendit gjithashtu ndĂ«r vendet qĂ« kanĂ« shĂ«nuar rritjen mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« çmimeve nĂ« EuropĂ«, sipas raportit “PĂ«r indeksin e pasurive tĂ« paluajtshme 2025” i hartuar nga kompania ndĂ«rkombĂ«tare “Deloitte”.

Në raport theksohej se çmimi mesatar i shitjeve të apartamenteve në rang vendi në 2024 arriti 1,620 euro për metër katror. Krahasuar me vitin 2023, çmimi mesatar u rrit rreth 17%.

NdĂ«rsa nĂ« TiranĂ« sipas raportit tĂ« “Deloitte”, çmimi mesatar i shitjes sĂ« apartamenteve arriti nĂ« 2,000 euro pĂ«r metĂ«r katror. NĂ« zonat e qendrĂ«s si ish-Blloku apo sheshi “SkĂ«nderbej”, çmimet mesatare tĂ« shitjes arritĂ«n nga 3,000 deri nĂ« 3,500 euro pĂ«r metĂ«r katror.

Po ashtu, sipas njĂ« vĂ«zhgimi nĂ« terren tĂ« “Monitor”, rezultoi se pĂ«r disa zona nĂ« TiranĂ« pĂ«r vitin 2025, çmimet ndryshuan brenda nĂ«ntĂ« muajve. Shtrenjtim tĂ« shpejtĂ« nga 10 deri nĂ« 33% pati nĂ« zonat, si ish-Blloku, pranĂ« Liqenit Artificial, Porcelani dhe zona pranĂ« Parkut Olimpik.

 

Lexoni edhe:

Dilemat e ekonomisë, nga pesimizmi i bizneseve te rreziku i flluskës në ndërtim

The post Paradoksi i ndĂ«rtimit dhe pasuritve tĂ« paluajtshme: Çmimet do tĂ« shtrenjtohen, por kĂ«rkesa nĂ« rĂ«nie! appeared first on Revista Monitor.

↗

Fasoni, mes konsolidimit dhe presionit të kostove më 2026

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Pas tre viteve të vështira, ku aktiviteti u orientua kryesisht drejt mbijetesës dhe jo fitimit, industria e prodhimit të veshjeve dhe këpucëve po hyn në vitin 2026 me pritshmëri më pozitive, por ende jo të sigurta.

 

Blerina Hoxha

Industria e veshjeve dhe këpucëve në Shqipëri po hyn në vitin 2026 në një nga momentet më kritike të ekzistencës së saj që prej tranzicionit.

Pas më shumë se dy dekadash si një nga motorët kryesorë të eksporteve dhe punësimit me pagë, fasoni po përballet me një kombinim faktorësh negativë, që po e çojnë sektorin drejt tkurrjes. Prodhuesit paralajmërojnë se, nëse kushtet aktuale vijojnë, numri i fabrikave mund të përgjysmohet brenda tre deri në katër viteve të ardhshme.

Rënia e vazhdueshme e Euros, rritja e mëtejshme e pagës minimale, tkurrja e kërkesës nga tregjet europiane dhe kostot shtesë që priten nga procesi i anëtarësimit në Bashkimin Europian po e vendosin fasonin shqiptar nën presion të dyfishtë.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, konkurrenca nga platformat kineze tĂ« tregtisĂ« online si “Temu” dhe “Shein” po godet prodhuesit europianĂ«, duke reflektuar drejtpĂ«rdrejt edhe te porositĂ« pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«.

Pas tre viteve të vështira, ku aktiviteti u orientua kryesisht drejt mbijetesës dhe jo fitimit, industria e prodhimit të veshjeve dhe këpucëve po hyn në vitin 2026 me pritshmëri më pozitive, por ende jo të sigurta.

“Viti 2025 shihet si momenti kur fillojmĂ« tĂ« kthehemi drejt fitimit, ndĂ«rsa nĂ« 2026 parashikojmĂ« vijimin e pĂ«rmirĂ«simit tĂ« performancĂ«s financiare dhe operacionale”, – shprehet Eva Laro, e cila drejton “Prodyn”, njĂ« nga fabrikat mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« kĂ«pucĂ«ve nĂ« vendin tonĂ«.

Ajo tha se kompania ka tashmë porosi të mbyllura deri në shtator të vitit 2026, një sinjal i rëndësishëm për stabilitetin e kërkesës dhe besimin e klientëve.

Fabrikat e vogla dhe të mesme do të ketë vështirësi dhe falimente, kurse fabrikat e mëdha, që kanë më shumë aftësi të përshtaten, pritet të rikthejnë fitimet më 2026.

 

Sektori përgjysmohet në periudhën afatmesme

Florian Zekja, biznesmen me përvojë në prodhimin e veshjeve për eksport, rendit disa faktorë që po e thellojnë krizën, të cilët pritet të kenë ndikim të drejtpërdrejtë edhe në vitin 2026.

Së pari, ai thekson se rënia e Euros po e nxjerr Shqipërinë jashtë konkurrencës rajonale, pasi çmimet nuk mund të rriten në një monedhë që vijon të zhvlerësohet.

Së dyti, pasiguria ekonomike në Europë, e përkeqësuar nga tensionet tregtare dhe politikat fiskale globale, po ndikon negativisht në shitjet e veshjeve dhe këpucëve të punës.

Së treti, rritja e kostove operative, nga transporti te qiratë dhe pagat, po e bën gjithnjë e më të vështirë menaxhimin e ndërmarrjeve fason. Së fundi, situata gjeopolitike po ndikon drejtpërdrejt në industrinë e modës dhe në porositë për koleksionet e ardhshme.

Z. Zekja paralajmĂ«ron se anĂ«tarĂ«simi nĂ« BE do tĂ« sjellĂ« kosto tĂ« reja tĂ« papĂ«rballueshme pĂ«r njĂ« pjesĂ« tĂ« madhe tĂ« fabrikave. “VetĂ«m njĂ« certifikatĂ« standardesh mĂ« kushton 20 mijĂ« euro dhe nuk Ă«shtĂ« e vetmja”, – thotĂ« ai, duke parashikuar njĂ« tkurrje tĂ« fortĂ« tĂ« sektorit qĂ« nga viti 2026.

 

Konsolidim dhe rritje për të mëdhenjtë, faliment për të voglat

Eva Laro, administratore dhe pronare e “Prodyn”, njĂ« nga kompanitĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« prodhimit tĂ« kĂ«pucĂ«ve nĂ« vend, parashikon se viti 2026 do tĂ« shĂ«nojĂ« njĂ« ndarje tĂ« qartĂ« mes fabrikave tĂ« mĂ«dha dhe atyre tĂ« vogla.

Sipas saj, ndërmarrjet e mëdha presin rikthim gradual të rritjes në vitin 2026, të mbështetur nga përmirësimi i kërkesës në tregjet ndërkombëtare dhe nga investimet në produkte.

Ndërkohë, njësitë e vogla të prodhimit rrezikojnë falimentimin për shkak të rritjes së kostove, veçanërisht nga paga minimale dhe mungesa e fuqisë punëtore.

“Prodyn” ka porosi tĂ« mbyllura deri nĂ« shtator 2026, njĂ« tregues i stabilitetit tĂ« kĂ«rkesĂ«s, ndĂ«rsa po diversifikon produktet drejt segmenteve teknike, hiking dhe luks. MegjithatĂ«, rritja e kostove tĂ« punĂ«s, qĂ« nĂ« disa raste arrin deri nĂ« 25%, po krijon presion mbi çmimet dhe kapacitetet prodhuese.

“KlientĂ«t ankohen pĂ«r çmimet dhe ekziston rreziku qĂ« presioni i kostove tĂ« ndikojĂ« madhĂ«sinĂ« e fabrikave nĂ« tĂ« ardhmen”, – thekson znj. Laro.

Florian Zekja, biznesmen me përvojë në prodhimin e veshjeve për eksport, e sheh vitin 2026 si një pikë kthese, ku shumë fabrika, sidomos të mesme dhe të vogla, do të detyrohen të dalin nga tregu. Ai rendit katër faktorë kryesorë që po e thellojnë krizën.

SĂ« pari, rĂ«nia e vazhdueshme e Euros po e nxjerr ShqipĂ«rinĂ« jashtĂ« konkurrencĂ«s rajonale. “ËshtĂ« e pamundur tĂ« rrisĂ«sh çmimet, kur monedha me tĂ« cilĂ«n faturon zhvlerĂ«sohet pa limit”, – thotĂ« z. Zekja.

Së dyti, pasiguria ekonomike në Europë, e thelluar nga tensionet tregtare dhe politikat fiskale globale, po reflektohet në rënie të porosive, veçanërisht për veshjet dhe këpucët e punës.

SĂ« treti, rritja e kostove operative – transporti, qiratĂ«, pagat – po e bĂ«n menaxhimin e ndĂ«rmarrjeve gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ«. SĂ« katĂ«rti, situata gjeopolitike po ndikon drejtpĂ«rdrejt nĂ« industrinĂ« e modĂ«s, duke ulur shitjet e koleksioneve tĂ« ardhshme.

Ai paralajmĂ«ron se anĂ«tarĂ«simi nĂ« BE do tĂ« sjellĂ« njĂ« valĂ« kostosh tĂ« reja, sidomos pĂ«r certifikime dhe standarde. “VetĂ«m njĂ« certifikatĂ« mĂ« kushton 20 mijĂ« euro, por janĂ« disa tĂ« tilla”, – thekson ai, duke parashikuar tkurrje tĂ« fortĂ« tĂ« sektorit qĂ« nga viti 2026.

 

2026, mes stabilitetit dhe rrezikut

Edvin Prençe, president i Shoqatës ProEksport Albania, thotë se sektori e pret vitin 2026 me besim dhe ambicie, por edhe me sfida strukturore që kërkojnë zgjidhje të menjëhershme.

Ai nënvizon se rritja e kostove të prodhimit dhe paga minimale po ndikojnë drejtpërdrejt konkurrueshmërinë, duke kërkuar politika të balancuara që mbështesin punonjësit, pa cenuar qëndrueshmërinë e biznesit.

Hapja e kapitujve të negociatave me BE-në, sipas z. Prençe, e bën jetike përfshirjen reale të industrisë në procesin vendimmarrës, pasi prodhuesit do të jenë zbatuesit praktikë të standardeve europiane.

Një tjetër sfidë madhore mbetet mungesa e likuiditetit për investime, që po ngadalëson automatizimin dhe modernizimin, si dhe kostot e larta të certifikimeve dhe promovimit ndërkombëtar.

Megjithatë, ai shprehet se viti 2026 mund të shënojë ritëm të qëndrueshëm rritjeje, i nxitur nga partneritete më të forta europiane, investime në teknologji dhe bashkëpunim strategjik mes qeverisë dhe industrisë.

 

Rritje nga klientët ekzistues dhe segmentet teknike

Rritja e pritshme për vitin 2026 po mbështetet si te klientët ekzistues, ashtu edhe tek ata të rinj, me fokus të qartë në produkte me vlerë të shtuar.

Segmentet kryesore ku po orientohet prodhimi janë materialet teknike për sektorë si ushtarake dhe hiking, ku kërkohen standarde të larta cilësie dhe inovacioni.

NjĂ« linjĂ« mĂ« e vogĂ«l prodhimi po shĂ«rben si terren pĂ«r inovacion dhe testim, duke ndihmuar kompaninĂ« tĂ« rritet “hap pas hapi” dhe nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« kontrolluar. “Po rritemi gradualisht, pa e sforcuar strukturĂ«n” – thekson znj. Laro.

 

Sfida e fuqisë punëtore dhe presioni i kostove

Në aspektin e burimeve njerëzore, viti 2026 mbetet sfidues. Nevoja për aftësi të specializuara po rritet në të gjitha kategoritë, ndërsa rekrutimi nga jashtë vendit mbetet kompleks.

Furnizimi kryesor me fuqi punëtore vijon të jetë tregu i brendshëm, me numrin e punonjësve që ka ardhur në rritje, nga rreth 600 në 750 persona.

MegjithatĂ«, rritja e kostove tĂ« punĂ«s, qĂ« nĂ« disa raste arrin deri nĂ« 25%, po kthehet nĂ« njĂ« shqetĂ«sim serioz afatmesĂ«m. “KlientĂ«t ankohen pĂ«r çmimet dhe presioni i kostove rrezikon tĂ« vĂ«rĂ« nĂ« diskutim madhĂ«sinĂ« e fabrikave nĂ« tĂ« ardhmen”, – paralajmĂ«ron znj. Laro nga “Prodyn” duke shtuar se akomodimi i kĂ«tyre kostove nuk Ă«shtĂ« i lehtĂ« dhe kĂ«rkon optimizim tĂ« vazhdueshĂ«m.

Tkurrja e aktivitetit po reflektohet drejtpërdrejt edhe në punësim. Në vitin 2023, industria e tekstileve dhe këpucëve punësonte mbi 48.4 mijë persona, duke kontribuar me 6.61% të punësimit total me pagë në vend. Por që nga ajo periudhë, sektori ka hyrë në një spirale rëniesh.

Sipas të dhënave të INSTAT, industria ka shkurtuar rreth 8% të punonjësve vetëm ndërmjet tremujorit të dytë 2024 dhe atij 2025. Në krahasim me vitin 2023, fabrikat kanë humbur gati një të pestën e fuqisë punëtore. Emigrimi, plakja e fuqisë punëtore dhe rënia e atraktivitetit të punës në fason po e bëjnë gjithnjë e më të vështirë mbajtjen e kapaciteteve ekzistuese.

 

Diversifikimi dhe ndryshimi i sjelljes së konsumatorit

Përballë këtij realiteti, kompanitë po riorganizojnë portofolin e klientëve dhe po zgjerojnë praninë edhe në segmente të reja, përfshirë produktet e nivelit të mesëm dhe të luksit.

Ndryshimi i trendeve të konsumit, veçanërisht te brezi i ri, po ndikon drejtpërdrejt në strategjitë e prodhimit dhe konceptimin e produkteve të reja.

Diversifikimi shihet si element themelor për mbijetesë dhe rritje në vitin 2026, krahas fokusit në qëndrueshmëri, minimizimin e mbetjeve dhe riciklimin e materialeve.

 

Standardet, certifikimet nga anëtarësimi në BE rrisin kostot

NĂ« drejtim tĂ« pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« sociale dhe mjedisore, kompanitĂ« po investojnĂ« nĂ« standarde tĂ« larta si BSCI, ku vlerĂ«simi “B” konsiderohet shumĂ« i mirĂ« pĂ«r kushtet e ShqipĂ«risĂ«, pĂ«r “ProDyn”.

Hapi i radhës lidhet me matjen dhe reduktimin e emetimeve të karbonit, përmes indekseve si IGG, që monitorojnë performancën dhe planet për përmirësim.

KĂ«to procese, megjithatĂ«, kanĂ« kosto tĂ« konsiderueshme. “VetĂ«m certifikimet na kushtojnĂ« rreth 50 mijĂ« euro nĂ« vit”, shprehet znj. Laro, duke theksuar nevojĂ«n pĂ«r politika fiskale mĂ« favorizuese qĂ« tĂ« mbulojnĂ« tĂ« paktĂ«n njĂ« pjesĂ« tĂ« kĂ«tyre shpenzimeve pĂ«r kompanitĂ« qĂ« investojnĂ« nĂ« standarde europiane.

 

Lexoni edhe:

Dilemat e ekonomisë, nga pesimizmi i bizneseve te rreziku i flluskës në ndërtim

The post Fasoni, mes konsolidimit dhe presionit të kostove më 2026 appeared first on Revista Monitor.

↗

Ekonomia përballë rreziqeve, flluska e ndërtimit, plakja dhe sfida europiane

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Intervistë / Eksperti i ekonomisë, Panajot Soko


Rritja prej 3.5% në vitin 2026 mund të fshehë një goditje të fortë nga sektori i real estate, presione të rënda fiskale nga demografia dhe rrezikun që integrimi në BE ta gjejë Shqipërinë të papërgatitur për konkurrencën e tregut të përbashkët, parashikon eksperti i ekonomisë, Panajot Soko

 

Si e parashikoni rritjen ekonomike të Shqipërisë për vitin 2026, në raport me trendet aktuale të konsumit, investimeve dhe eksporteve?

Në pamje të parë, referuar të dhënave që vijnë nga raportet, duket se 2026-a do të jetë një vit i zakonshëm në aspektin e performancës ekonomike; rritja ekonomike diku tek 3.5%, me ndërtimin dhe turizmin që do të vazhdojnë të jenë lokomotiva, të mbështetur nga një konsum në zgjerim.

Por, siç e thashĂ«, kjo Ă«shtĂ« ajo qĂ« duket nĂ« pamje tĂ« parĂ«. Personalisht jam i shqetĂ«suar, pasi besoj se tashmĂ« vendi ynĂ« ka hyrĂ« zyrtarisht nĂ« zonĂ«n e rrezikut tĂ« njĂ« goditjeje qĂ« mund t’i vijĂ« ekonomisĂ« nga sektori i real estate, nga e ashtuquajtura “flluska e ndĂ«rtimit”, e cila duket se tashmĂ« Ă«shtĂ« pranuar nĂ« heshtje nga tĂ« gjithĂ« aktorĂ«t qĂ« ekzistojnĂ«.

Tregu i apartamenteve nĂ« TiranĂ« duket se ka tejkaluar çdo kufi stoku dhe teprica gjigante e inventarit pĂ«rbĂ«n njĂ« “minĂ« me sahat” qĂ« mund tĂ« shpĂ«rthejĂ« nĂ« çdo moment. Sinjalet pĂ«r njĂ« ngjarje tĂ« afĂ«rt nĂ« kohĂ« janĂ« duke ardhur nga tĂ« gjitha anĂ«t, si nga krahu i kĂ«rkesĂ«s, ashtu edhe nga krahu i ofertĂ«s.

ShumĂ« shqetĂ«suese, p.sh., shoh situatĂ«n shumĂ« tĂ« keqe ku ndodhen kompanitĂ« e ndĂ«rtimit, tĂ« cilat duket se po “vdesin” dalĂ«ngadalĂ«, tĂ« mbytura nĂ« llogaritĂ« e kleringut dhe problemi Ă«shtĂ« se procesi i “mbytjes” gjendet nĂ« njĂ« fazĂ« pĂ«rtej asaj qĂ« mund tĂ« shpĂ«tohet.

E njëjta tablo shfaqet edhe nëse zgjedhim të shohim atë që po ndodh me lejet e ndërtimit, ku një pjesë shumë e mirë e tyre as nuk kanë filluar fare zbatimin (dhe këtu po u referohem si lejeve për pallate, po ashtu dhe projekteve për kulla 40 apo 50-katëshe).

Nga krahu tjetĂ«r duket se tĂ« parat qĂ« po marrin masa pĂ«r “shtrĂ«ngatĂ«n” qĂ« po vjen janĂ« bankat, tĂ« cilat kanĂ« filluar tĂ« rivlerĂ«sojnĂ« procedurat e kreditimit tĂ« blerjes sĂ« apartamenteve, duke i shtrĂ«nguar ato.

Kërkesa për apartamente, nga krahu tjetër, është në rënie të lirë. Duket se të gjithë aktorët që deri dje gjallonin ekonominë me shumë ngjyra të sektorit të ndërtimit e kanë braktisur Tiranën, duke lënë malin e apartamenteve bosh të rritet eksponencialisht.

Dhe bashkĂ« me “malin” e apartamenteve rritet dhe frika e asaj qĂ« po vjen.
Sepse tashmë jemi në një moment ku nuk mund të kthehemi më mbrapsht, por, si një gur që bie në liqen dhe zbret ngadalë, por qëndrueshëm, po presim momentin kur do të prekim tabanin në fund të liqenit.

Flluska e ndërtimit është paralajmëruar dhe shpërfillur prej shumë kohësh. Ne kemi bërë të njëjtin gabim që shumë të tjerë e kanë bërë para nesh.

Ne besuam (madje shumë vazhdojnë të besojnë) se vlera e pronës mund të rritet pafundësisht dhe prandaj dislokuam aty kapital shumë përtej aftësisë përtypëse të tregut. Por historia na ka mësuar që asgjë nuk rritet pafundësisht; vjen një moment dhe tregu korrektohet. Dhe korrektimi nuk vjen pa pasoja.

Çështja Ă«shtĂ« se ndikimi qĂ« njĂ« krizĂ« nĂ« sektorin e ndĂ«rtimit do tĂ« kishte mbi ekonominĂ« do tĂ« ishte brutal. Kjo, pasi ky sektor sot Ă«shtĂ« ai qĂ« ka arritur tĂ« zaptojĂ« 1/5 e gjithĂ« ekonomisĂ« dhe tĂ« qĂ«ndrojĂ« nĂ« krye tĂ« saj.

Ndikimi do të ishte gjithëpërfshirës, duke filluar që nga destabilizimi i kursit të këmbimit dhe deri te rritja e kredive të këqija në banka, duke destabilizuar dhe sektorin financiar. Siç e thashë dhe më lart, tashmë jemi të pafuqishëm për ta ndaluar atë që është nisur. Na mbetet vetëm të shpresojmë që të ndodhë sa më vonë.

 

Rreziku i flluskës

KĂ«rkesa pĂ«r apartamente, nga krahu tjetĂ«r, Ă«shtĂ« nĂ« rĂ«nie tĂ« lirĂ«. Duket se tĂ« gjithĂ« aktorĂ«t qĂ« deri dje gjallonin ekonominĂ« me shumĂ« ngjyra tĂ« sektorit tĂ« ndĂ«rtimit e kanĂ« braktisur TiranĂ«n, duke lĂ«nĂ« malin e apartamenteve bosh tĂ« rritet eksponencialisht. Dhe bashkĂ« me “malin” e apartamenteve rritet dhe frika e asaj qĂ« po vjen. Sepse tashmĂ« jemi nĂ« njĂ« moment ku nuk mund tĂ« kthehemi mĂ« mbrapsht, por, si njĂ« gur qĂ« bie nĂ« liqen dhe zbret ngadalĂ«, por qĂ«ndrueshĂ«m, po presim momentin kur do tĂ« prekim tabanin nĂ« fund tĂ« liqenit.

 

Me ndryshimet e strukturës demografike të vendit, cilat janë efektet e pritshme në shpenzimet publike dhe produktivitet?

E para, plakja e popullsisë do të rrisë ndjeshëm presionin mbi sistemin e pensioneve dhe mbi shpenzimet shëndetësore.

Një strukturë demografike ku raporti i të moshuarve ndaj popullsisë aktive rritet nënkupton një raport më të lartë varësie nga paratë e taksave dhe një nevojë më të madhe për transferta buxhetore.

Kjo do të sjellë rritje të shpenzimeve publike në formën e pensioneve, subvencioneve sociale dhe kujdesit shëndetësor afatgjatë, duke kufizuar hapësirën për investime produktive.

Fatkeqësisht, më duhet ta pranoj, pavarësisht se është e dhimbshme, sepse bëhet fjalë për njerëz që kanë punuar, se nëse nuk ndërmerren reforma parametrike (si rritja e moshës së daljes në pension, ndryshimi i formulës së përfitimeve apo diversifikimi i fondeve të pensioneve), sistemi aktual rrezikon të bëhet i paqëndrueshëm dhe eventualisht të rrëzohet.

Nga ana e produktivitetit, emigracioni i vazhdueshëm i forcës së re të punës dhe ulja e lindshmërisë reduktojnë bazën e kapitalit njerëzor. Kjo sjell tkurrje të ofertës së punës dhe rritje të kostos së saj, duke e bërë më të vështirë ruajtjen e konkurrueshmërisë në sektorët intensivë në punë.

Për më tepër, mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar mund të pengojë transformimin teknologjik dhe inovacionin, duke e mbajtur produktivitetin në nivele të ulëta. Nëse ky trend vazhdon, ekonomia do të përballet me një stagnim të produktivitetit total të faktorëve (TFP), çka do të kufizojë potencialin e rritjes afatgjatë.

Në këtë kuadër, efektet e pritshme janë të dyfishta: nga njëra anë, rritje e shpenzimeve publike për shkak të plakjes së popullsisë dhe nevojës për mbështetje sociale; nga ana tjetër, ulje e produktivitetit për shkak të emigracionit dhe tkurrjes së bazës së punës aktive.

Kjo krijon një spiral fiskalo-demografik, ku rritja e barrës mbi buxhetin kombinohet me dobësimin e kapacitetit prodhues të vendit.

 

Si parashikohet të ndikojë integrimi me BE-në dhe programet e financimit europian në ekonominë shqiptare gjatë 2026-s dhe në vijim?

Integrimi në Bashkimin Europian është një proces që nuk mund të shihet thjesht si një hap formal, por si një transformim i thellë i ekonomisë dhe shoqërisë shqiptare. Momenti i parë që duhet evidentuar është përgatitja e vendit për konkurrencën e tregut të përbashkët europian.

Nëse Shqipëria nuk arrin të strukturojë ekonominë e saj dhe të rrisë standardet e prodhimit, produkti shqiptar do të shtypet nga konkurrenca e vendeve të BE-së, të cilat kanë kapacitete më të mëdha teknologjike, financiare dhe logjistike.

Kjo nënkupton se reformat sektoriale nuk janë më një opsion, por një domosdoshmëri për të mbijetuar në një treg të hapur. Pa një përgatitje serioze, Shqipëria rrezikon të mbetet një konsumator pasiv i mallrave europiane, duke humbur çdo avantazh prodhues.

Momenti i dytë lidhet me rolin që Shqipëria duhet të gjejë brenda BE-së. Pyetja themelore është: çfarë sjell Shqipëria në këtë bashkësi dhe si e pozicionon veten?

Nëse nuk ka një strategji të qartë, vendi rrezikon të kthehet në një hapësirë periferike, ku krahu i punës largohet drejt vendeve më të zhvilluara dhe ku mbetjet industriale apo flukset e refugjatëve mund të kanalizohen si një barrë e re.

Për ta shmangur këtë skenar, Shqipëria duhet të përcaktojë qartë sektorët ku ka avantazh krahasues dhe të investojë në to.

Turizmi, energjia e gjelbër, bujqësia e specializuar dhe shërbimet digjitale mund të jenë fusha ku vendi mund të ofrojë vlerë të shtuar.

Kjo kërkon politika të qarta industriale, reforma në arsimin profesional dhe universitete që përgatisin kapital njerëzor të përshtatur me kërkesat e tregut europian.

Nëse Shqipëria arrin të strukturojë ekonominë e saj, ajo mund të hyjë në BE jo si një vend i dobët që thjesht konsumon, por si një partner që sjell produkte, shërbime dhe energji të reja.

NĂ«se dĂ«shton, rreziku Ă«shtĂ« qĂ« vendi tĂ« kthehet nĂ« njĂ« “kosh plehrash”, ku eksportohen problemet e BE-sĂ« dhe ku shfrytĂ«zohet vetĂ«m si njĂ« rezervuar i lirĂ« pune.

Prandaj, integrimi nuk është thjesht një proces politik, por një provë e madhe ekonomike dhe sociale. Shqipëria duhet të vendosë nëse do të jetë një aktor aktiv me rol të qartë, apo një periferi e margjinalizuar.

Vetëm përmes reformave sektoriale të thella, vendi mund të shmangë skenarin e dështimit dhe të sigurojë një pozicion dinjitoz në tregun e përbashkët europian.

The post Ekonomia përballë rreziqeve, flluska e ndërtimit, plakja dhe sfida europiane appeared first on Revista Monitor.

↗

Ekonomia në vitin 2026, rritje e moderuar në një mjedis sfidues

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Intervistë / Eksperti i ekonomisë, ish-ministër i Financave, Arben Malaj

 

Ekonomia shqiptare pritet tĂ« rritet me 3–3.6% nĂ« vitin 2026, e mbĂ«shtetur nga konsumi dhe investimet publike, por pĂ«rballĂ« sfidave tĂ« forta strukturore, si plakja e popullsisĂ«, emigracioni, produktiviteti i ulĂ«t, informaliteti dhe pasiguritĂ« e mjedisit ndĂ«rkombĂ«tar.

Përthithja efektive e fondeve të BE-së, reformat institucionale dhe përmirësimi i klimës së biznesit do të jenë vendimtare për qëndrueshmërinë e rritjes afatgjatë, thotë eksperti i ekonomisë, ish-ministër i Financave, Arben Malaj.

 

Si e parashikoni rritjen ekonomike të Shqipërisë për vitin 2026, në raport me trendet aktuale të konsumit, investimeve dhe eksporteve?

PĂ«r vitin 2026, pres qĂ« ekonomia shqiptare tĂ« rritet me njĂ« ritĂ«m mesatar rreth 3–3.6%, duke u mbĂ«shtetur kryesisht nĂ« konsum dhe investime publike. Konsumi privat pritet tĂ« qĂ«ndrojĂ« relativisht stabĂ«l, mbĂ«shtetur nga rritja e pagave, pensionet dhe programet e kohezionit dhe solidaritetit.

Këto së bashku po kontribuojnë në ruajtjen e fuqisë blerëse të familjeve. Investimet infrastrukturore dhe energjetike mund të japin një shtysë të fortë për zhvillim.

Ndërsa investimet private, sidomos në sektorin e teknologjisë dhe shërbimeve, po rriten me një ritëm të qëndrueshëm.

Sa u përket eksporteve, rritja e tyre do të mbetet e kufizuar nga kapaciteti i prodhimit dhe konkurrenca rajonale, por sektori i shërbimeve, përfshirë turizmin dhe IT-në, mund të japë një kontribut pozitiv në rritjen e ekonomisë.

 

Cilët sektorë priten të jenë motorët kryesorë të rritjes në 2026: turizmi, ndërtimi, shërbimet, bujqësia apo teknologjia?

Motorët kryesorë të rritjes ekonomike pritet të jenë turizmi, shërbimet dhe ndërtimi. Turizmi mbetet një sektor me potencial të lartë, veçanërisht në turizmin e specializuar dhe atë të qëndrueshëm, ndërsa ndërtimi do të mbështetet nga projektet e mëdha infrastrukturore, duke përfshirë rrugët, energjinë dhe transportin.

Sektori i shërbimeve dhe veçanërisht teknologjia, start-up-et dhe shërbimet digjitale, janë në fazë rritjeje dhe mund të jenë burim i investimeve të reja dhe punësimit.

Bujqësia do të vazhdojë të luajë një rol të moderuar, kryesisht për eksport, por me nevojë për modernizim dhe teknologji më të avancuar.

Zhbllokimi i fondeve të BE-së për bujqësinë, rreth 145 milionë euro, dhe shpërndarja e granteve dhe kredive të buta për fermerët duhet të jetë prioritet kryesor në luftën kundër varfërisë në zonat rurale dhe për të zvogëluar ndikimin e braktisjes së fshatrave.

 

Si mund të ndikojë inflacioni i viteve të fundit në çmimet dhe fuqinë blerëse gjatë 2026? Prisni stabilizim apo tendencë rritëse?

Inflacioni pritet tĂ« stabilizohet nĂ« nivele tĂ« moderuara, rreth 2–3% gjatĂ« vitit 2026, duke u ndihmuar nga politika monetare e BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«. RivlerĂ«simi i monedhĂ«s kombĂ«tare nĂ« raport me Euron zbut presionet inflacioniste.

Megjithatë, sektorë si ushqimi, transporti dhe shërbimet mund të vazhdojnë të kenë presion të lehtë rritës mbi çmime, duke zvogëluar të ardhurat neto të disponueshme të shtresave në nevojë.

Pritshmëritë janë që ekonomia të përballojë këto presione inflacioniste, por do të kërkohet monitorim i kujdesshëm i politikave fiskale dhe monetare.

Ekonomia shqiptare për vitin 2026 përballet me sfida dhe rreziqe të shumta, si në ambientin e brendshëm ashtu edhe në atë të jashtëm.

Në nivel të brendshëm, ekonomia ballafaqohet me burokraci dhe ngadalësi administrative, informalitet të lartë, korrupsion dhe mungesë të fuqisë punëtore të kualifikuar.

Implementimi i buxhetit ka shfaqur disproporcion të ndjeshëm midis muajve, ndërkohë që mosintegrimi i strategjive kombëtare dhe sektoriale me kuadrin makroekonomik dhe buxhetin afatmesëm bëri që vitin e kaluar, rreth 460 milionë euro të mbeteshin të papërdorura.

Kjo shumë, e painjektuar në ekonomi, pengon ritmet e rritjes ekonomike, krijimin e vendeve të punës dhe reduktimin e varfërisë. Niveli i varfërisë sipas rajoneve dhe grupeve sociale mbetet sfida më e vështirë për qeverinë, ndërsa faktorët e përmendur mund të pengojnë investimet dhe të ngadalësojnë rritjen e produktivitetit.

Në nivel të jashtëm, ekonomia shqiptare përballet me pasiguri të ndikuara nga krizat politike shumëdimensionale, siç është lufta në Ukrainë, Gaza dhe apatia në BE, çmimet e larta të energjisë, ngadalësimi i rritjes së ekonomive kryesore europiane, tensionet gjeopolitike dhe kushtet e financimit nga Bashkimi Europian dhe institucionet ndërkombëtare.

Për të reduktuar këto rreziqe, kërkohet një bashkëpunim i ngushtë midis Bankës së Shqipërisë, Ministrisë së Financave dhe Ministrisë së Ekonomisë dhe Inovacionit, duke përmirësuar koordinimin midis politikave fiskale, monetare dhe reformave strukturore.

Duhet garantuar që resurset e buxhetit të përdoren në mënyrë efektive për të nxitur rritjen ekonomike, punësimin dhe reduktimin e varfërisë.

 

Me ndryshimet e strukturës demografike të vendit, cilat janë efektet e pritshme në shpenzimet publike dhe produktivitet?

Plakja e popullsisë do të ketë ndikim të rëndësishëm. Shpenzimet publike do të rriten, veçanërisht për shërbimet shëndetësore dhe pensionet.

Ndërkohë, produktiviteti i përgjithshëm mund të ngadalësohet nëse nuk përmirësohet pjesëmarrja e të rinjve në tregun e punës dhe nuk investohet në arsimin profesional dhe trajnime për fuqinë punëtore.

ËshtĂ« e domosdoshme tĂ« merren masa pĂ«r tĂ« kompensuar efektet e plakjes, pĂ«r tĂ« reduktuar deficitin e skemĂ«s sĂ« pensioneve dhe pĂ«r tĂ« ruajtur njĂ« ritĂ«m tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m rritjeje ekonomike dhe sa mĂ« tĂ« drejtĂ«.

 

Si duhet të përgjigjet ekonomia shqiptare ndaj plakjes së popullsisë, për të ruajtur rritjen dhe ekuilibrimet fiskale në vijim?

Duhet të ndërmerren hapa strategjikë për të përballuar sfidat e fuqisë punëtore dhe për të siguruar rritje të qëndrueshme ekonomike. Investimet në automatizim, digjitalizim dhe rritjen e produktivitetit janë të domosdoshme për të kompensuar ngadalësimin e fuqisë punëtore.

Një fokus i veçantë duhet të vendoset në edukim, teknologji dhe sektorë inovativë, në mënyrë që rritja ekonomike të mos ulet për shkak të ndryshimeve demografike.

Lehtësime dhe stimuj duhet të ofrohen për të moshuarit që mund të angazhohen në punë, duke ruajtur aktivitetin e tyre ekonomik dhe duke përforcuar kontributin e tyre në tregun e punës.

Politika migracioni të targetuara mund të sjellin në vend fuqinë punëtore të re dhe të kualifikuar nga vendet e tjera, pasi vërtetohet zyrtarisht se bizneset pengohen të rriten jo vetëm për mungesë të fuqisë punëtore në shërbime elementare, por edhe për mungesë të profesionistëve të talentuar që mund ta bëjnë kompaninë më konkurruese dhe produktive për tregjet ndërkombëtare.

 

Cilat reforma ekonomike konsiderohen më urgjente për 2026 që do të kishin ndikimin më të madh në produktivitet dhe investime?

Reformat më urgjente për vendin janë:

(i) reforma e administratës publike dhe reduktimi i burokracisë, për të përmirësuar klimën e biznesit;

(ii) forcimi i sistemit fiskal, për mbledhjen efektive të taksave dhe financimin e shërbimeve publike;

(iii) reforma në arsim dhe trajnime profesionale, për krijimin e një fuqie punëtore të kualifikuar dhe konkurruese;

(iv) mbështetja dhe liberalizimi i sektorit privat, duke përfshirë energjinë e rinovueshme, teknologjinë dhe start-up-et;

(v) përmirësimi i klimës së investimeve të huaja dhe lokale, duke garantuar konkurrencë të hapur për të gjitha kompanitë, transparencë, siguri ligjore dhe stabilitet të politikave dhe paketave fiskale.

 

Si parashikohet të ndikojë integrimi me BE-në dhe programet e financimit europian në ekonominë shqiptare gjatë 2026 dhe në vijim?

Integrimi me Bashkimin Europian dhe përdorimi i fondeve europiane pritet të rrisin zhvillimin ekonomik, por efektiviteti i tyre do të varet nga aftësia jonë për të përthithur politikat dhe financimet e BE-së.

Për këtë është e nevojshme të rriten investimet publike dhe private, duke financuar projekte infrastrukturore, energjetike dhe sociale.

Po ashtu, duhet të forcohen standardet institucionale dhe legjislacioni, për të përmirësuar klimën e biznesit dhe për të maksimizuar efektet pozitive në strukturën e ekonomisë dhe në ritmet e rritjes së saj.

Mbështetja e sektorëve strategjikë, si teknologjia, bujqësia, energjia dhe transporti, është thelbësore për krijimin e mundësive për rritje të qëndrueshme dhe punësim.

Përmirësimi i efikasitetit të shërbimeve publike dhe profesionalizimi i administratës janë kushtet bazë për cilësi dhe shpejtësi në procesin e integrimit europian.

Asnjë qeveri nuk mund të përballojë vetë sfidat e varfërisë, papunësisë dhe problemeve sociale vetëm me politikat e saj ose me buxhetin e vendit.

Efektiviteti i këtyre politikave varet nga madhësia dhe cilësia gjithashtu e investimeve të biznesit shqiptar dhe të huaj në ekonominë tonë.

Cilësia e investitorëve privatë, vendas dhe të huaj, lehtëson konkurrencën, rrit produktivitetin dhe kontribuon në qëndrueshmërinë e inflacionit dhe stabilitetin e financave publike.

The post Ekonomia në vitin 2026, rritje e moderuar në një mjedis sfidues appeared first on Revista Monitor.

↗

Rritja e qëndrueshme e agroturizmit pritet të vazhdojë edhe këtë vit

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Agroturizmi po ecën në një trajektore të qartë viteve të fundit: rritje e qëndrueshme, pa zhurmë dhe pa luhatje sezonale.

Ky sektor nuk premton rekorde por është i sigurt se do të tërheqë pranë vetes më shumë vizitorë edhe këtë vit duke u kthyer në segmentin më të stabilizuar të turizmit.

Agroturizmi duket se ka gjetur formulën që vizitorët kërkojnë dhe e rikërkojnë dhe mbi të gjitha janë të gatshëm të paguajnë.

Dikur një territor i paeksploruar fort dhe me rrezik të lartë, për shkak të kompleksitetit që ka gërshetimi në një i dy sektorëve, sot ky model shpërblen ata pak sipërmarrës që investuan herët dhe me vizion.

Ndryshe nga turizmi klasik, që ndikohet fort nga sezonaliteti, agroturizmi ka ndërtuar një identitet që funksionon gjatë gjithë vitit.

Viti 2025 e konfirmoi plotësisht këtë prirje pozitive, falë konsolidimit të strukturave ekzistuese që po zgjerojnë ofertën, po eksperimentojnë me ide të reja dhe po përshtaten gjithnjë e më shumë me kërkesat e vizitorëve.

Nuk bëhet fjalë për perfeksion, por për identitet dhe origjinalitet, diçka që i shërben qëndrueshmërisë në një realitet sfidues.

Mes kostove në rritje, mungesës së fuqisë punëtore dhe boshatisjes së fshatrave, agroturizmi po shndërrohet në një nxitës të ekonomisë lokale duke hapur mundësi për prodhimet vendase dhe po krijon arsye reale që fermerët dhe banorët të mos largohen, të paktën aty ku modeli po funksionon.

 

Agroturizmi hyn me optimizëm në këtë vit të ri

Ky vit po shihet me optimizëm nga operatorët e agroturizmit, të cilët janë të mësuar me rritje modeste, por të qëndrueshme dhe presin që ritmi të vijojë njëlloj. Bazë e kësaj pritshmërie janë së pari investimet e vazhdueshme për përmirësim dhe zgjerim të ofertës në strukturat e tyre.

Së dyti është interesi që të huajt po vijojnë të tregojnë për Shqipërinë, në veçanti, për dimensionin e saj rural, aty ku agroturizmi ka ditur të ndërthurë përvojën autentike me traditën lokale.

Sipas operatorëve të sektorit, qëllimi fillestar është së pari ruajtja e nivelit aktual të vizitorëve që ky sektor ka marrë dhe me të cilin mbylli vitin 2025.

Agroturizmi mbështetet sot në dy shtylla të forta: klientët besnikë që rikthehen rregullisht dhe vizitorët e rinj, të nxitur nga kureshtja për një Shqipëri ndryshe nga turizmi masiv.

“PĂ«r ne Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« mos kemi rĂ«nie dhe tĂ« mbajmĂ« stabilitetin. Kemi klientĂ« qĂ« kthehen dhe tĂ« tjerĂ« qĂ« na zbulojnĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«. Interesi ekziston dhe kjo na bĂ«n optimistĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« vit, sidomos nĂ«se ruajmĂ« kĂ«tĂ« qĂ«ndrueshmĂ«ri nĂ« afatgjatĂ«â€, thekson z. Prenga.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n linjĂ«, z. Gjepali vĂ« nĂ« dukje avantazhet konkurruese qĂ« ShqipĂ«ria vijon tĂ« ketĂ«: klimĂ«n e favorshme dhe raportin cilĂ«si–çmim, veçanĂ«risht nĂ« gastronomi.

Sipas tij, agroturizmet shqiptare mbeten ende të përballueshme krahasuar me standardet perëndimore për atë që ofrojnë.

“Jemi mĂ«suar tĂ« rritemi vit pas viti dhe kjo na bĂ«n pozitivĂ«. Ushqimi i mirĂ« dhe jeta autentike rurale nĂ« EuropĂ« kushtojnĂ« shumĂ« mĂ« shtrenjtĂ«.

ShqipĂ«ria ofron njĂ« mikroklimĂ« tĂ« shkĂ«lqyer dhe pĂ«rvoja reale, faktorĂ« qĂ« besoj do tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« jenĂ« vendimtarĂ« pĂ«r ata qĂ« na zgjedhin”, nĂ«nvizon ai.

 

Pse agroturizmi po tërheq turistë më cilësorë se turizmi klasik

Ndërsa turizmi klasik në sezonin veror që lamë pas u përball me luhatje të dukshme gjatë verës, agroturizmi u rezistoi më mirë tronditjeve, duke konfirmuar një nivel më të lartë qëndrueshmërie.

Përfaqësues të sektorit vlerësojnë se suksesi afatgjatë varet nga ecja në një linjë të përbashkët mes turizmit dhe agroturizmit, me fokus të qartë tek ajo që po rezulton pika kyçe: oferta autentike dhe identiteti kombëtar.

Sipas tyre, nëse ky vizion i përbashkët mungon, zinxhiri prishet. Dobësimi i një segmenti reflektohet menjëherë te tjetri, duke rrezikuar ekuilibrin e gjithë sektorit.

“Rritja nuk Ă«shtĂ« pĂ«rgjegjĂ«si vetĂ«m e agroturizmit. Identiteti nuk ndĂ«rtohet nga njĂ« pikĂ« e vetme, por nga Tirana deri nĂ« ÇamĂ«ri. Nuk Ă«shtĂ« thjesht çështje marke, por mendĂ«sie dhe vizioni tĂ« unifikuar.

Promovimi sjell turistĂ«, por mĂ«nyra si i presim dhe çfarĂ« u ofrojmĂ« pĂ«rcakton nĂ«se ata rikthehen. TĂ« punosh vetĂ«m pĂ«r momentin dhe jo pĂ«r tĂ« nesĂ«rmen na dĂ«mton tĂ« gjithĂ«ve. Pa identitet, nuk ka turizĂ«m tĂ« vĂ«rtetĂ«â€, thekson z. Prenga.

Tregu i turizmit dhe agroturizmit vijon të kalojë një proces testimi që përsëritet çdo vit: disa operatorë konsolidohen dhe rriten, ndërsa të tjerë luhaten ose dalin nga tregu. Sipas z. Gjepali, kjo është një fazë tranzitore që do të qartësojë peizazhin e sektorit në një afat relativisht të shkurtër.

“Agroturizmet, ndryshe nga turizmi tradicional, menaxhohen kryesisht nga familje dhe kjo sjell mĂ« shumĂ« pĂ«rkushtim dhe shĂ«rbim mĂ« cilĂ«sor. Faza qĂ« po vjen Ă«shtĂ« ajo e selektimit natyror pĂ«r tĂ« gjithĂ« sektorin.

Do tĂ« bĂ«het diferencimi i qartĂ« mes atyre qĂ« ofrojnĂ« standard real dhe atyre qĂ« premtojnĂ« mĂ« shumĂ« sesa japin. NĂ« dy-tre vitet e ardhshme, do tĂ« konsolidohet njĂ« bĂ«rthamĂ« e fortĂ« strukturash serioze dhe panorama e turizmit dhe agroturizmit do tĂ« jetĂ« shumĂ« mĂ« e qartĂ«â€, thotĂ« ai.

The post Rritja e qëndrueshme e agroturizmit pritet të vazhdojë edhe këtë vit appeared first on Revista Monitor.

↗

Mes rritjes dhe nënvlerësimit, rrugëtimi i verës vendase

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Turizmi i viteve të fundit u ka dhënë një shtysë të dukshme kantinave të verës, por ky impuls mbetet ende larg potencialit real. Arsyeja kryesore, sipas prodhuesve, është një zinxhir mbështetës që nuk funksionon siç duhet.

Vera shqiptare vijon të përballet me paragjykim dhe shpesh mbetet jashtë menusë së bareve dhe restoranteve, të cilat favorizojnë etiketat e importuara. Ndërkohë, sjellja e konsumatorit po ndryshon dhe kostot janë në rritje të vazhdueshme.

Kantinat theksojnë se përballë këtij realiteti, investimet dhe masat nuk janë më zgjedhje, por domosdoshmëri.

Gjatë vitit 2025, panorama për verërat lokale mbeti pothuajse e pandryshuar krahasuar me një vit më parë, ndërsa sfidat janë shtuar.

Turizmi, si një nga motorët kryesorë të rritjes, i ka tërhequr kantinat një hap përpara, por sërish jo në masën që lejon potenciali real i këtij zinxhiri nëse do të ishte i mirëkoordinuar. Edhe gjatë këtij viti, ky sektor pritet të shtrijë efektin e tij te kantinat vendase të verës, ku më shumë e ku më pak.

Interesi i tĂ« huajve pĂ«r produktet lokale Ă«shtĂ« real dhe vera shqiptare nuk bĂ«n pĂ«rjashtim. Ajo qĂ« e frenon pĂ«rhapjen e saj Ă«shtĂ« “lufta” me importet.

PĂ«r shumĂ« biznese, kjo Ă«shtĂ« thjesht njĂ« llogari fitimi: zgjidhen produktet qĂ« shiten mĂ« lehtĂ« dhe qĂ« perceptohen si “mĂ« tĂ« mira” vetĂ«m sepse janĂ« tĂ« importuara.

Kantinat shqiptare e kundërshtojnë këtë, duke theksuar se vera vendase, për të njëjtën kategori, ofron cilësi të barabartë ose më të lartë se importi.

Por në një treg me konkurrencë të fortë globale, vera shqiptare vijon të luhatet mes një rritjeje të vështirë, sfidash e paragjykimi që do ta shoqërojnë edhe këtë vit.

Për të forcuar kantinat, subjektet po tentojnë të bashkojnë forcat me agroturizmin duke i ndërthurur këto aktivitete, diçka që duket se jep qëndrueshmëri më të madhe.

 

Pritshmëritë: 365 ditë të reja mes sfidave të vjetra, turizmi si nxitës

Kantinat e verës janë të vetëdijshme se paragjykimi për markën shqiptare nuk do të mund të shuhet brenda një viti, pavarësisht punës për ndërgjegjësim apo marketimit të etiketave vendase.

Kjo sfidĂ« do tĂ« vijojĂ« qĂ« t’i shoqĂ«rojĂ« ato edhe kĂ«tĂ« vit, ashtu si shumĂ« tĂ« tjera.

Prodhimi i bollshëm i rrushit cilësor gjatë viteve të fundit dhe pritshmëria se turizmi do të nxiste konsumin i ka bërë ato që ndër vite të prodhojnë vrullshëm.

“NĂ« aspektin cilĂ«sor, kĂ«tĂ« vit, prodhimi i verĂ«s duket se do tĂ« premtojĂ« njĂ« standard tĂ« lartĂ« cilĂ«sie, identifikuar kjo jo vetĂ«m nga rezultatet e analizĂ«s sĂ« rrushit para procesit tĂ« vjeljes, por edhe nga analizat qĂ« i bĂ«hen vazhdimisht gjatĂ« proceseve tĂ« trajtimit tĂ« saj si ai i fermentimit.

KĂ«tĂ« e lidh specifikisht me analizat e kloneve autoktone tĂ« rrushit, tĂ« cilat jo vetĂ«m qĂ« nuk prodhohen nĂ« sasi tĂ« larta, por rriten si tĂ« thuash ‘nĂ« shtĂ«pinĂ« tyre’, ndryshe nga kultivarĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ«, tĂ« cilĂ«t duhen trajtuar pĂ«r t’ju pĂ«rshtatur terrenit ku rriten.

NĂ« aspektin sasior, ky vit ka qenĂ« bujar pĂ«r prodhuesit vendas, duke sjellĂ« nĂ« treg mĂ« shumĂ« prodhim ‘Made in Albania’, por nĂ« termat e pĂ«rqindjes, jemi herĂ«t pĂ«r tĂ« zbuluar shifra dhe do tĂ« duhet tĂ« presim ende qĂ« tĂ« zbulojmĂ« deklarimet e sasive tĂ« prodhimit nga çdo subjekt prodhues”, shprehet Rigers Kaçorri nga Kantina “ArbĂ«ri”.

Turizmi, sipas tij, është një lokomotivë e rëndësishme e konsumit të kantinave, diçka që është reflektuar vit pas viti, madje edhe gjatë 2025-s që lamë pas.

“Kantina jonĂ« ka pritur vizitorĂ« nga kombĂ«si tĂ« ndryshme gjatĂ« gjithĂ« vitit 2025 dhe nĂ« periudha tĂ« caktuara si p.sh. nĂ« sezonin veror, ky numĂ«r ka qenĂ« i lartĂ«.

PavarĂ«sisht se ka edhe grupe turistĂ«sh qĂ« futen te profili i turistit me shpenzime tĂ« reduktuara, do tĂ« thosha qĂ« çdo turist i huaj e provon gjithmonĂ« njĂ« produkt tĂ« vendit, qoftĂ« kjo pije e verĂ«s apo çdo gjĂ« tjetĂ«r qĂ« mban origjinĂ«n e prodhimit nĂ« ShqipĂ«ri. Mendoj se ‘Konsumatori Turist’, le ta quajmĂ«

kĂ«shtu, luan rol tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« rritjen e kĂ«rkesĂ«s nga ana e restoranteve apo dyqaneve tĂ« verĂ«s pĂ«r produktet e vendit dhe si rrjedhojĂ«, kjo sjell edhe rritjen e konsumit tĂ« produkteve shqiptare nga konsumatori fundor” nĂ«nvizon ai.

Por teksa prodhimi i kantinave ka qenĂ« i nxitur nga turizmi, pjesa qĂ« merr importi “ndrydh” prodhimin vendas duke krijuar njĂ« qasje mĂ« tĂ« rezervuar nĂ« prodhim nga ana e kantinave.

“Prodhimi i verĂ«s ka qenĂ« mirĂ«. Jemi tĂ« kĂ«naqur me cilĂ«sinĂ« e rrushit por kĂ«tĂ« vit kemi prodhuar mĂ« pak.

Gjatë 2018 deri në 2021, ne merrnim nga familjet që bashkëpunonim 100 tonë rrush. Këtë vit kemi marrë vetëm 15 tonë, sepse kantina është plot ngaqë verën e vendit e mbyt importi.

Ndiej keqardhje vetĂ«m qĂ« s’mund tĂ« ndihmojmĂ« mĂ« shumĂ« ato 200 familje me tĂ« cilat kemi bashkĂ«punuar ndĂ«r vite sepse nuk po funksionon zinxhiri.

KĂ«shtu po detyrohemi tĂ« braktisim familjet me vreshta qĂ« nĂ« kushtet kur s’kanĂ« treg detyrohen ose tĂ« prodhojnĂ« raki ose ta shesin me çmim shumĂ« tĂ« ulĂ«t”, shprehet Flori Uka, nga “Uka Farm”.

Lidhur me pritshmëritë për këtë vit, ai pohon se për sipërmarrjen e tij pret që puna të vijojë njëlloj, edhe si efekt i emrit të markës dhe faktit që së pari mbizotëron agroturizmi dhe më pas prodhimi i verës, por lidhur me industrinë e verës në vetvete rritja është bërë më e vështirë.

“Nuk jam pesimist pĂ«r turizmin, mendoj se ShqipĂ«rinĂ« do tĂ« vijojnĂ« ta vizitojnĂ« tĂ« huajt, sepse kemi kompani qĂ« sjellin turistĂ« me kontrata dhe kjo Ă«shtĂ« njĂ« lloj garancie. Duhet tĂ« reflektojmĂ« qĂ« ata qĂ« vijnĂ« tĂ« kenĂ« njĂ« pĂ«rvojĂ« pozitive dhe tĂ« duan tĂ« kthehen apo tĂ« flasin mirĂ«.

Agroturizmi Ă«shtĂ« njĂ« nga ato pikat qĂ« pĂ«lqehet mĂ« shumĂ« sepse sjell identitet dhe pĂ«r kĂ«tĂ« ka kureshtje, ama kjo duhet tĂ« nxitet” nĂ«nvizon ai. / Nertila Maho

 

 

The post Mes rritjes dhe nënvlerësimit, rrugëtimi i verës vendase appeared first on Revista Monitor.

↗

Europa në vitin 2026

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Në Europë, ky vit varet nga armët, rritja dhe politikat e gjelbra. Tri sfidat e mëdha me të cilat përballet Kontinenti i Vjetër, shkruan The Economist

 

Europa hyn në vitin 2026 nën presion nga të gjitha anët. Ajo duhet të gjejë paratë për të rindërtuar forcën e saj ushtarake përballë një Rusie gjithnjë e më armiqësore, duke zgjeruar njëkohësisht mbështetjen për Ukrainën ndërsa SHBA-ja tërhiqet.

Duhet të gjejë një mënyrë për të ringjallur rritjen ekonomike pas vitesh dobësimi të vazhdueshëm, teksa proteksionizmi përhapet në mbarë botën, përndryshe rrezikon një zhvendosje të mëtejshme të votuesve të pakënaqur drejt ekstremeve politike.

Dhe duhet të mbajë të gjallë tranzicionin klimatik nën presionin e pandërprerë të së djathtës populiste për të zbutur ose për të braktisur objektivat. Secila prej këtyre detyrave do të ishte e vështirë edhe po të trajtohej e vetme. Së bashku, ato janë një makth.

Pushtimi rus i Ukrainës në vitin 2022 hodhi në erë dekada rehatie, dhe sfidat vetëm sa po shtohen. Rusia është bërë më provokuese, duke prerë kabllo nëndetare në Baltik, duke zhvilluar një fushatë sabotimesh dhe vrasjesh në mbarë kontinentin dhe duke dërguar dronë në Poloni e Rumani, ndërsa avionët e saj shmangin me qëllim dhe në mënyrë të vazhdueshme hapësirën ajrore të NATO-s.

Pritet që e gjithë kjo të vazhdojë, madje të përkeqësohet, në vitin 2026. Qëndrimi i paqartë i Donald Trump ndaj aleatëve europianë të SHBA-së ka nxitur Vladimir Putinin, ndaj pritet që ai të vazhdojë të testojë kufijtë e durimit të NATO-s, teksa kërkon të përçajë aleancën.

Pothuajse të gjithë anëtarët e NATO-s tanimë plotësojnë objektivin e shpenzimeve të mbrojtjes 2% të PBB-së, vendosur në vitin 2014.

Por tani ka njĂ« objektiv tĂ« ri, 3.5%, i vendosur nĂ« samitin e qershorit 2025. Dhe me pĂ«rjashtim tĂ« PolonisĂ«, LituanisĂ« dhe LetonisĂ«, pak anĂ«tarĂ« kanĂ« filluar t’u shpjegojnĂ« votuesve tĂ« tyre se si do ta arrijnĂ« kĂ«tĂ« shifĂ«r.

Gjermania ka qenë më e guximshmja: kancelari i saj, Friedrich Merz, ka përjashtuar mbrojtjen nga Schuldenbremse (freni i borxhit i Gjermanisë) dhe ka shpalosur një rrugë se si do të përdoret ky mekanizëm për të arritur objektivin e ri që në vitin 2029. Spanja thotë se nuk është e detyruar të përmbushë këtë objektiv të ri.

NĂ« vitin 2026, Europa do tĂ« shpenzojĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«r mbrojtjen sesa nĂ« çdo kohĂ« tjetĂ«r qĂ« prej LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«. MegjithatĂ« ajo Ă«shtĂ« ende larg arritjes sĂ« “autonomisĂ« strategjike” pĂ«r tĂ« cilĂ«n ka kĂ«mbĂ«ngulur me tĂ« drejtĂ« presidenti i FrancĂ«s Emmanuel Macron.

Kështu që pritet që viti 2026 të dominohet nga debate se nga do të vijnë paratë shtesë për mbrojtjen dhe për Ukrainën. Përafërsisht, gjatë tre viteve të para të luftës, SHBA dhe Europa kontribuuan secila me rreth 50 miliardë dollarë në vit për Ukrainën.

Tani SHBA nuk jep mĂ« kontribut. Edhe nĂ«se lufta merr fund, UkrainĂ«s do t’i duhet mbĂ«shtetje pĂ«r vite me radhĂ«. NĂ« vitin 2026, politikanĂ«t do tĂ« duhet tĂ« pĂ«rballen me kĂ«tĂ« realitet.

Do të jetë gjithashtu një vit tjetër sfidues për ekonomitë e Europës. Inflacioni po zbutet dhe normat e interesit po ulen, por rritja mbetet e ngadaltë dhe shpenzimet shtesë për mbrojtjen nuk do të ndihmojnë shumë.

Rritja e produktivitetit ka mbetur nĂ« vendnumĂ«ro, forcat e vjetruara tĂ« punĂ«s po ulin prodhimin, dhe fondet e kapitalit sipĂ«rmarrĂ«s dhe vendet e punĂ«s po shpĂ«rngulen drejt SHBA-sĂ« dhe AzisĂ«. Raportet borxh–PBB janĂ« mbi 100% nĂ« Itali, FrancĂ«, SpanjĂ« dhe BelgjikĂ«.

Financat publike janë të tendosura nga borxhet e pandemisë, nga subvencionet e gjelbra dhe tani nga shpenzimet për mbrojtjen.

Tensioni do të rritet në vitin 2026, sepse qeveritë e dobëta janë treguar vazhdimisht të paafta për të zbatuar shkurtime në mirëqenie dhe kanë frikë të rrisin taksat. Në Francë, Macron mund të thërrasë zgjedhje të parakohshme parlamentare për të provuar të zgjidhë problemin.

Shtytja e re infrastrukturore e Gjermanisë, një fond 500 miliardë euro, pritet ta ndryshojë disi atmosferën. Rrugët, hekurudhat dhe rrjetet e reja të energjisë do të tërheqin investime private.

Në të gjithë Eurozonën parashikohet një rritje e lehtë, por vetëm deri në 1.2% nga 0.8% në vitin 2025. Eksportuesit europianë do të vazhdojnë të përballen me tarifa të larta në SHBA, tregun e tyre më të madh.

Sfida e tretĂ« pĂ«r t’u vĂ«zhguar nĂ« vitin 2026 do tĂ« jetĂ« nĂ« politikat klimatike. Objektivat ambicioze tĂ« BE-sĂ« pĂ«r tĂ« ulur emetimet e gazeve serrĂ« po hasin rezistencĂ«. SĂ« bashku me zvogĂ«limin e emigracionit, kundĂ«rshtimi ndaj politikave tĂ« gjelbra Ă«shtĂ« njĂ« shenjĂ« dalluese e sĂ« djathtĂ«s radikale, e cila Ă«shtĂ« nĂ« rritje anembanĂ« BE-sĂ«.

Ndalesa e makinave të reja me benzinë deri në vitin 2035 dhe arritja e emetimeve neto zero deri në vitin 2050 duken gjithnjë e më pak të realizueshme.

Dhe janë bërë thirrje për të zbutur mekanizmin e rregullimit kufitar të karbonit të BE-së, i cili vendoës tarifa për importet që prodhohen me procese që shkaktojnë shumë ndotje nga karboni dhe që pritet të hyjë në fuqi në vitin 2026.

Qeveritë mund të detyrohen të rishqyrtojnë politikat, sidomos nëse partia e ekstremit të djathtë Rassemblement National (Tubimi Kombëtar) fiton zgjedhjet parlamentare në Francë.

Europa i ka kthyer më parë fatkeqësitë në mundësi. Kriza e euros solli hapat e parë drejt unionit bankar dhe forcoi rolin e Bankës Qendrore Europiane si huadhënës i mundësisë së fundit; pandemia çoi në huamarrje të përbashkët; lufta në Ukrainë nxiti hapa drejt integrimit të mbrojtjes.

A do të sjellë viti 2026 diçka po aq të guximshme? Fatkeqësisht, kjo duket e pamundur.

The post Europa në vitin 2026 appeared first on Revista Monitor.

↗

Diella “fiket” sĂ«rish, bizneset mbeten pa punĂ«

✇Revista Monitor
By: Ornela

Ndërsa në fundjavë e gjithë administrata është pushim, shumë biznese janë në punë, online, apo fizikisht.

Por, ekonomistët nuk po arrijnë të kryejnë veprime, teksa e-albania sërish shfaq probleme në funksionim, çka është bërë e zakonshme tashmë prej javësh.

 

Shteti fizik dhe virtual ikin me pushime, por penalizon bizneset, Diella as punon, as përgjigjet

 

“Sistemi vazhdon njĂ«soj”, thanĂ« ekonomistĂ«t pĂ«r “Monitor”, duke çuar dhe fotot ku duket qartĂ« qĂ« nuk arrijnĂ« tĂ« kryejnĂ« shĂ«rbime.

“BĂ«ra aplikim pĂ«r leje qendrimi dhe s’i mori dokumentat, po ashtu dhe pĂ«r raport leje lindje nuk i mori dokumentet sepse ka probleme E-albania”, thotĂ« Igli Çarçani, economist.

“Po ka disa ditĂ«, qĂ« sapo logohesh pĂ«r self care del tabela kontaktoni administratorin, çka do tĂ« thotĂ« qĂ« sistemi Ă«shtĂ« copĂ«- copĂ«â€, pohon njĂ« ekonomiste tjetĂ«r. “Sapo hap mĂ« vonĂ« ndonjĂ« faturĂ« pasi i ke bĂ«rĂ« refreesh disa here prap shfaqet kjo tabelĂ« qĂ« s’tĂ« lĂ« tĂ« punosh.

Ekonomisttë sqarojnë se jo vetem self care po dhe e -albania nuk merë dokumentet e aplikimeve.

Sipas bizneseve, kjo situatë e përsëritur, përbën një shqetësim serioz për funksionimin normal të aktivitetit ekonomik dhe marrëdhënien e bizneseve me administratën publike apo e profesionistëve me klientët e tyre.

 

The post Diella “fiket” sĂ«rish, bizneset mbeten pa punĂ« appeared first on Revista Monitor.

↗

Kryeqyteti i Qipros shpallet destinacioni kulturor më i mirë i Europës për 2026

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Nikozia është shpallur destinacioni numër një për kulturë në Europë për vitin 2026, sipas vlerësimit të European Best Destinations.

Kryeqyteti i Qipros u vlerësua veçanërisht për programin e tij njëvjeçar të festivaleve dhe aktiviteteve kulturore, që e kanë kthyer qytetin në një pikë referimi për artin dhe trashëgiminë në kontinent.

Zhvillimi i fluturimeve me kosto të ulët ka ndryshuar mënyrën se si udhëtojmë, duke i bërë pushimet e shkurtra në qytetet europiane më të aksesueshme.

Sot, gjithnjë e më shumë udhëtarë po zgjedhin përvoja kulturore, duke vizituar muze dhe vende historike, përpara se të shijojnë kuzhinën lokale.

Për ata që po planifikojnë një udhëtim urban në 2026, Nikozia renditet në krye të listës.

European Best Destinations, platformë që që prej vitit 2009 rendit destinacionet më të mira të Europës për pushime kulturore, plazhe, ski apo udhëtime rrugore, e ka zgjedhur kryeqytetin qipriot si destinacionin kulturor të vitit.

Nikozia u vlerĂ«sua pĂ«r “kombinimin e trashĂ«gimisĂ« historike me krijimtarinĂ« bashkĂ«kohore”. Qyteti Ă«shtĂ« kompakt dhe i pĂ«rshtatshĂ«m pĂ«r t’u eksploruar nĂ« kĂ«mbĂ«.

I banuar pa ndërprerje që nga viti 3000 para erës sonë, Qyteti i Vjetër i Nikozisë ofron një zhytje të drejtpërdrejtë në histori, i rrethuar nga muret veneciane të shekullit XVI.

Vizitorët mund të lëvizin lehtësisht mes muzeve dhe galerive, si Muzeu i Artit Bizantin, Muzeu Leventis që pasqyron historinë e qytetit, apo Muzeu i Qipros, muzeu i parë arkeologjik i vendit.

Po ashtu, qyteti u vlerësua për programin e pasur vjetor të eventeve muzikore, të kërcimit, filmit dhe artit, që konsiderohen thelbësore për identitetin e tij kulturor.

Në renditjen europiane pas Nikozisë, vendi i dytë i takoi Firences, ndërsa Vjena u rendit e treta.

Dhjetëshja e parë përfshin gjithashtu Leuven (Belgjikë), Ơibenik (Kroaci), Verona (Itali), Tomar (Portugali), Rouen (Francë), Oxford (Mbretëria e Bashkuar) dhe Graz (Austri). / Euronews, Shqip.al

The post Kryeqyteti i Qipros shpallet destinacioni kulturor më i mirë i Europës për 2026 appeared first on Revista Monitor.

↗

Shkarkimet e aplikacioneve ranë sërish në vitin 2025

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Por shpenzimet e përdoruesve arritën thuajse 156 miliardë dollarë

 

Sipas raportit vjetor të shoqërisë së analizave Appfigures, në vitin 2025, ekonomia e abonimeve ndihmoi në rritjen e të ardhurave të aplikacioneve mobile, pavarësisht se shkarkimet (download) e aplikacioneve ranë për të pestin vit me radhë.

Në vitin 2025, shkarkimet globale të të gjitha aplikacioneve mobile dhe të lojërave mobile nëpërmjet App Store dhe Google Play arritën rreth 106.9 miliardë, 2.7% më pak krahasuar me vitin e mëparshëm. Shpenzimet e konsumatorëve, ndërkohë, u rritën me 21.6%, duke arritur rreth 155.8 miliardë dollarë në të njëjtën periudhë.

Të dhënat tregojnë se zhvilluesit e aplikacioneve, profesionistët e marketingut dhe editorët ia kanë dalë mbanë të bindin përdoruesit të bëjnë blerje brenda aplikacionit ose  të aktivizojnë abonimet, edhe pse numri i përdoruesve të rinj që shkarkojnë aplikacione ka qenë në rënie.

Raporti pasqyron edhe largimin e vazhdueshëm nga lojërat mobile, si burimin kryesor të të ardhurave për ekonominë e aplikacioneve. Në vitin 2025, përdoruesit shpenzuan 72.2 miliardë dollarë për lojëra në pajisje mobile, ose rreth 46% të shpenzimeve totale për aplikacione mobile.

Ndërsa kjo shifër është rritur me 10% krahasuar me vitin e mëparshëm, shpenzimet për aplikacionet mobile që nuk lidhen me lojërat u rritën gjithashtu.

Sipas Appfigures, shpenzimet për aplikacionet që nuk lidhen me lojërat u rritën me 33.9% krahasuar me një vit më parë, duke arritur 82.6 miliardë dollarë në vitin 2025.

Edhe pse përdoruesve mund të mos u pëlqejë fakti që thuajse të gjithë aplikacionet tani përfshijnë blerje in-app (brenda aplikacionit) ose një model abonimi të integruar, kjo ka ofruar një rrugë më të qëndrueshme për zhvilluesit e aplikacioneve.

Ndër të tjera, kalimi te pagesat e vazhdueshme për aplikacionet ka ndihmuar në nxitjen e një ekosistemi biznesesh që i shërbejnë ekosistemit të aplikacioneve mobile.

Me rritjen e të ardhurave, shkarkimet u tkurrën sërish në vitin 2025.

Pasi arritën një rekord historik prej 135 miliardësh në vitin 2020 gjatë pandemisë, shkarkimet regjistruan rënie. Shifra e  këtij viti, 106.9 instalime,  është në rënie krahasuar me 109.8 miliardë në vitin 2024 dhe vjen pas rritjes më të ngadaltë të shkarkimeve midis viteve 2023 dhe 2024, kur instalimet ranë me 3.3%.

Shkarkimet e lojërave për pajisje mobile regjistruan rënien më të madhe këtë vit. Në vitin 2025, lojërat për pajisjet mobile u shkarkuan 39.4 miliardë herë, me rënie 8.6% me bazë vjetore, pas një rënie prej 6.6% nga viti 2023 në 2024.

Shkarkimet e aplikacioneve jo lojëra mbetën të pandryshuara, duke regjistruar një rritje të lehtë prej 1.1% me bazë vjetore, dhe duke arritur 67.4 miliardë. / TechCrunch

 

 

 

 

 

The post Shkarkimet e aplikacioneve ranë sërish në vitin 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Plani sektorial i ndërtimit: Nga 15 janari, kontrolle në terren për nëndeklarimin e pagave

✇Revista Monitor
By: Ornela

Në kuadër të zbatimit të Planit Sektorial për Ndërtimin dhe rritjen e kontributeve të sigurimeve shoqërore, përmes deklarimit të pagave reale sipas profesioneve në sektorin e ndërtimit, Administrata Tatimore njofton se, pas rreth 30 ditësh nga publikimi i listës së pagave indikative për këtë sektor, konkretisht duke filluar nga data 15 janar, do të nisin kontrollet në terren.

Kontrollet do të zhvillohen kryesisht në subjektet e vlerësuara me risk për nëndeklarim të pagave, të cilat janë njoftuar më parë nga Administrata Tatimore, por nuk kanë reflektuar ndryshime në listëpagesa, pavarësisht njoftimit elektronik të dërguar në llogaritë e tyre në sistemin tatimor, e-Filing.

Fokus i kontrolleve do të jetë verifikimi i pagave të deklaruara në listëpagesa, duke i krahasuar ato me pagat indikative sipas profesioneve përkatëse, listë e  përcjellë në llogaritë elektronike të tatimpaguesve, si dhe e publikuar në faqen zyrtare të Administratës Tatimore.

Bëjmë me dije se çdo tatimpagues, që deklaron paga nën nivelin e pagave indikative, apo që ndryshon profesionin e punonjësve me qëllim shmangien e deklarimit real të pagave, duke rrezikuar pagesën e kontributeve shoqërore dhe pensionin do të konsiderohet me risk dhe si i tillë do i nënshtrohet kontrollit nga strukturat e specializuara të Administratës Tatimore.

Administrata Tatimore u bën thirrje të gjithë tatimpaguesve të marrin masat e nevojshme ligjore për deklarimin e saktë të pagave të punonjësve, me qëllim shmangien e masave administrative dhe ligjore.

 

Më poshtë mesazhi elektronik, që u është dërguar tatimpaguesve të identifikuar me risk në sektorin e Ndërtimit, datë 15.12.2025

 

Administrata Tatimore ka filluar zbatimin e planit  në Sektorin e Ndërtimit (Procesi i ndërtimit dhe aktiviteteve ndihmëse të tij), me qëllim ndërgjegjësimin e tatimpaguesve, por edhe masat për deklarim real dhe në kohë të detyrimeve tatimore.

Administrata Tatimore disponon të dhëna për Ju, të marra nga APT, Organet e qeverisjes vendore, Agjencitë imobilare, deklaratat tatimore, listëpagesat mujore,  faturat e fiskalizuara të vetëdeklaruara, ajo që furnitorët tuaj deklarojnë për furnizime mallrash dhe shërbimesh ndaj jush, etj.

Administrata Tatimore ju nxit të përmbushni detyrimin në lidhje me:

  • Deklarimin e çdo punonjĂ«si tĂ« punĂ«suar
  • Deklarimin real tĂ« pagave mbi bazĂ«n e profesionit dhe tregut tĂ« PunĂ«s *
  • PĂ«r cdo shitje/transaksion tĂ« kryer nga ana juaj lĂ«shimin e faturave te fiskalizuara me NIVF/ NSLF (pĂ«rfshirĂ« edhe parapagimet)
  • Blerjen e çdo malli/shĂ«rbimi me faturĂ« tĂ« rregullt tatimore
  • Deklarimin me saktĂ«si e tĂ« dhĂ«nave nĂ« regjistrin e Tatimpaguesit
  • Deklarimin e saktĂ« tĂ« kontratave tĂ« qiramarrjes sĂ« ambjenteve
  • PĂ«rdorimin vetĂ«m tĂ« softĂ«are-ve tĂ« çertifikuara tĂ« fiskalizimit

 

Mospërmbushja e pikave të mësipërme dhe çdo sjellje mospërmbushëse me qëllim shmangien tatimore që vihet re në analizat e Administratës Tatimore, Ju kategorizon si subjekt me risk, ndaj do të ndërmerren veprime verifikuese dhe monitoruese nga ana e strukturave te Aministratës Tatimore.

Ndërsa mosdeklarimi i punonjësve dhe nëndeklarimi i pagave të tyre konsiderohet një shkelje e rëndë pasi cënon garantimin e sigurimeve shoqërore dhe pensioneve. Për këtë qëllim ndaj çdo tatimpaguesi të vlerësuar me këtë risk do ndërmerren hetime dhe kontrolle të thelluara për çdo proces të aktivitetit të tyre, duke përfshirë edhe transaksionet me burime të ardhurash të dyshimta në bashkëpunim edhe me agjenci të tjera ligjzbatuese.

Mbetemi me besimin se Ju do ta vlerësoni dhe mirëkuptoni këtë thirrje, e cila ka si qëllim jo vetëm uljen e informalitetit në ekonomi, por gjithashtu për të vendosur drejtësinë sociale ndaj punonjësve tuaj.

 

Tatimet publikojnë pagat referencë për sektorin e ndërtimit, jo më pak se


 

 

 

 

 

The post Plani sektorial i ndërtimit: Nga 15 janari, kontrolle në terren për nëndeklarimin e pagave appeared first on Revista Monitor.

↗

Bonus-malus, ndëshkim në para për shkaktarët e aksidenteve

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Sistemi bonus-malus penalizon drejtuesit e mjeteve që kanë shkaktuar dëme, ndërsa nxit ata që nuk kanë shkaktuar dëme. Bonusi do të jetë rreth 3% dhe llogaritet se prej tij do të përfitojnë rreth 96% e drejtuesve. Ndërkohë, malusi për shkaktarët e dëmeve fillon nga 18%. Siguruesit e cilësojnë si një hap të rëndësishëm, sepse për herë të parë, shkaktarët e dëmeve do të penalizohen në primin e sigurimit.

 

Ersuin Shehu

Nga 1 janari 2026, nisi aplikimi i sistemit bonus-malus në sigurimet e detyrueshme motorike.

Sistemi bonus-malus parashikon që drejtuesit e mjeteve që kanë shkaktuar dëme do të paguajnë një prim sigurimi më të lartë në vitin pasardhës, ndërsa ata që nuk shkaktojnë dëme, një prim më të ulët.

Për drejtuesit që kanë shkaktuar një dëm të vetëm do të llogaritet një koeficient 1.18 mbi primin bazë, ndërsa për ata që kanë shkaktuar dy ose më shumë dëme do të aplikohet një koeficient 1.39.

E thënë ndryshe, drejtuesit e mjeteve që kanë shkaktuar një dëm vitin e kaluar do të penalizohen me një malus në masën 18%, ndërsa ata që kanë shkaktuar dy dëme ose më shumë, do të penalizohen me një malus në masën 39%.

Ndërkohë, drejtuesit e mjeteve që nuk kanë shkaktuar dëme gjatë vitit 2025 do të përfitojnë një bonus prej 3% në çmimin e sigurimit të detyrueshëm TPL.

Aplikimi i sistemit bonus-malus Ă«shtĂ« i parashikuar nĂ« ligjin “PĂ«r sigurimin e detyrueshĂ«m nĂ« sektorin e transportit”, qĂ« ka hyrĂ« nĂ« fuqi nĂ« vitin 2021. MegjithatĂ«, ligji e parashikon si tĂ« drejtĂ« tĂ« kompanive tĂ« sigurimit, por jo si njĂ« detyrim.

Zbatimi i parimit bonus-malus u bĂ« i mundur vetĂ«m pas miratimit tĂ« rregullores “PĂ«r pĂ«rcaktimin e faktorĂ«ve tĂ« riskut qĂ« pĂ«rfshihen nĂ« pĂ«rllogaritjen e primit pĂ«r produktet e sigurimit tĂ« detyrueshĂ«m nĂ« sektorin e transportit”.

Kjo rregullore hyri në fuqi në fillim të vitit 2025, por pa përfshirë elementin bonus-malus, që ka nisur të aplikohet prej 1 janarit të këtij viti.

 

 

Siguruesit: 96% e shoferëve me sigurim më të ulët në 2026

Siguruesit parashikojnë që fillimi i aplikimit të sistemit bonus-malus do të ketë një efekt negativ në nivelin 4.5-5 milionë euro mbi primet e shkruara bruto në sigurimin e detyrueshëm motorik.

Drejtues tĂ« kompanive shprehen pĂ«r “Monitor” se llogaritet qĂ« nga 100 drejtues mjetesh qĂ« kanĂ« kryer sigurimin e detyrueshĂ«m TPL vitin e kaluar, rreth 4% e tyre kanĂ« shkaktuar dĂ«me.

Kjo kategori e drejtuesve do të paguajë një prim sigurimi më të lartë për vitin 2026 (rreth 18% më shumë). Ndërkohë, pjesa më e madhe e drejtuesve të mjeteve, rreth 96% e tyre do të përfitojnë një bonus ose ulje të çmimit të sigurimit të detyrueshëm motorik me afërsisht 3% për vitin 2026.

Duke qenë se numri i drejtuesve të mjeteve që nuk kanë shkaktuar dëme është shumë më i lartë se ai që kanë shkaktuar dëme, efekti në vlerën totale të primeve që do të arkëtojnë kompanitë këtë vit pritet të jetë negativ. Sipas përllogaritjeve të siguruesve, ky efekt pritet të jetë rreth 4.5-5 milionë euro.

TĂ« dhĂ«nat zyrtare tĂ« Autoritetit tĂ« MbikĂ«qyrjes Financiare (AMF) tregojnĂ« se pĂ«r 12 muajt e fundit statistikorĂ« (dhjetor 2024 – nĂ«ntor 2025) kompanitĂ« e sigurimit kanĂ« lidhur gjithsej afĂ«rsisht 747 mijĂ« kontrata sigurimi.

Mbi këtë shifër, mund të vlerësohet se rreth 30 mijë drejtues mjetesh do të paguajnë një prim më të lartë gjatë vitit 2026. Pjesa e mbetur, rreth 717 mijë drejtues mjetesh, do të paguajnë një prim sigurimi më të ulët.

 

Sigurimi TPL ngelet kolona kryesore e tregut

Sigurimi i brendshëm motorik për përgjegjësitë ndaj palëve të treta ngelet produkti dominues në tregun shqiptar të sigurimeve.

Të dhënat e AMF-së tregojnë se për 11 muajt e vitit 2025, primet e sigurimit TPL përbënin 57.6% të primeve të shkruara bruto në sigurimin e Jo-Jetës.

Pesha e këtij produkti është rritur më tej nga niveli prej 57.6% i një viti më parë.

 

Burimi: AMF

 

Volumi i primeve në këtë produkt është në rritje me 18.5% krahasuar me një vit më parë. Pjesërisht, kjo rritje i detyrohet edhe sistemit të ri të llogaritjes së primeve mbi bazën e faktorëve të rrezikut, që vlerësohet se ka sjellë një rritje të primit mesatar të sigurimit TPL me afërsisht 7%.

Volumi vjetor i primeve të shkruara bruto pritet të arrijë në afërsisht 145 milionë euro për të gjithë vitin 2025.

Nëse shtojmë edhe produktet e tjera të sigurimit të detyrueshëm motorik, Kartonin Jeshil dhe Policën Kufitare, pesha e sigurimeve të detyrueshme motorike arrin në 68.2% të tregut.

Këto shifra tregojnë qartë se tregu i sigurimeve ngelet i varur në masën më të madhe prej produkteve të detyrueshme motorike.

Pesha e këtyre produkteve është edhe pak më e lartë në strukturën totale të dëmeve. Për 11 muajt e vitit 2025, dëmet në sigurimet TPL përbënin 70.4% të dëmeve bruto të paguara nga kompanitë e sigurimit në vend.

Prej tyre, pothuajse 60% i takonin sigurimit të brendshëm TPL. Për 11 muajt e vitit 2025, kompanitë e sigurimit paguan 4.1 miliardë lekë dëme bruto të lidhura me sigurimin e brendshëm motorik TPL, ndërsa për të gjithë vitin 2024, dëmet e paguara kishin vlerën e pothuajse 4.3 miliardë lekë.

 

Aksidentet, 88% për faj të shoferëve

Të dhënat e INSTAT tregojnë se për 11 muajt e vitit të kaluar në Shqipëri u regjistruan zyrtarisht 1245 aksidente rregullore. Tendenca e aksidenteve është në rënie me 17.9% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Numri i personave të dëmtuar në aksidente arriti në 1737, 15.7% më pak krahasuar me një vit më parë. Por, pavarësisht se numri i aksidenteve të ndodhura gjatë periudhës dhe i personave të dëmtuar ka pësuar rënie, dëmet e paguara nga kompanitë e sigurimit janë në rritje të ndjeshme.

Për 11 muaj, dëmet bruto të paguara në sigurimin TPL arritën në 4.1 miliardë lekë, me një rritje prej 6.2% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Ekspertiza ka konkluduar se në 88% të aksidenteve të ndodhura gjatë vitit të kaluar, përgjegjësia ka rezultuar e drejtuesit të mjetit. Sistemi bonus-malus synon të ndëshkojë pikërisht këtë kategori të drejtuesve të mjeteve, të cilësuar fajtorë për aksidentet.

Për të gjithë vitin 2024 ishin raportuar gjithsej 1666 aksidente rrugore, në rritje vjetore me 29.6%.

Ndërsa numri i të dëmtuarve në aksidente arriti në 2255, 30% më shumë krahasuar me një vit më parë. Vlera e dëmeve të paguara në sigurimin TPL arriti në afërsisht 4.3 miliardë lekë, në rritje vjetore me 26%.

 

Burimi: AMF

 

Lexoni edhe:

Siguruesit: Aplikimi i bonus-malus, i drejtë dhe i domosdoshëm

The post Bonus-malus, ndëshkim në para për shkaktarët e aksidenteve appeared first on Revista Monitor.

↗

Siguruesit: Aplikimi i bonus-malus, i drejtë dhe i domosdoshëm

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Xhevdet Kopani, drejtor i pĂ«rgjithshĂ«m i Eurosig, shprehet se tregu i sigurimeve Ă«shtĂ« i pĂ«rgatitur pĂ«r aplikimin korrekt tĂ« sistemit bonus-malus, – i cili diferencon primet e sigurimit tĂ« automjeteve bazuar nĂ« historikun e dĂ«meve -, sipas kĂ«rkesave tĂ« rregullores sĂ« miratuar nga rregullatori i tregut.

NĂ« zbatim tĂ« Rregullores “PĂ«r pĂ«rcaktimin e faktorĂ«ve tĂ« riskut qĂ« pĂ«rfshihen nĂ« pĂ«rllogaritjen e primit pĂ«r produktet e sigurimit tĂ« detyrueshĂ«m nĂ« sektorin e transportit”, miratuar me Vendim Bordi tĂ« AMF nr. 156, datĂ« 19.09.2024 janĂ« marrĂ« tĂ« gjitha masat qĂ« gjatĂ« vitit 2025, zbatimi i kĂ«saj pjese tĂ« Rregullores qĂ« do tĂ« hynte nĂ« fuqi me 01 janar 2026 tĂ« fillonte zbatimin nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n datĂ« tĂ« pĂ«rcaktuar.

U ndërtua nga AMF sistemi i marrjes së informacionit për dëmet në kohë reale nga kompanitë e sigurimit dhe u popullua me të dhënat e nevojshme.

Kompanitë e sigurimit përcaktuan koeficientët për historikun e dëmeve për të siguruarin për sistemin bonus-malus, duke i ndarë koeficientët për të siguruarit pa dëme, me një dëm dhe me mbi një dëm gjatë tre viteve të fundit.

Këta koeficientë u depozituan në AMF.

U publikuan në faqen zyrtare të kompanive të sigurimit koeficientët e përcaktuar për bonus-malusin, kalkulatori i përllogaritjes si dhe shembuj praktikë të zbatimit. Këto publikime u realizuan dhe në ambientet ku shiten policat e sigurimit.

Kompanitë e sigurimit në muajin dhjetor zhvilluan trajnime lidhur me zbatimin e plotë të sistemit bonus-malus dhe në mënyrë të veçantë për sqarimin e klientëve.

Në momentin që klienti kërkon të pajiset me sigurimin TPL sapo në sistem futet targa dhe shasia e mjetit në kohë reale merren ndër të tjera të dhënat për dëmet nga AMF dhe realizohen përllogaritjet përkatëse.

Sipas z. Kopani, aplikimi i kĂ«tij sistemi ka efekte nĂ« radhĂ« tĂ« parĂ« ndĂ«rgjegjĂ«suese pĂ«r pĂ«rdoruesit e mjeteve, pĂ«r t’i pĂ«rdorur sipas kĂ«rkesave tĂ« Kodit Rrugor, me qĂ«llim qĂ« tĂ« eliminohen aksidentet.

“ËshtĂ« njĂ« masĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme nisur edhe nga ditĂ«t e para tĂ« kĂ«tij viti pĂ«r numrin e aksidenteve tĂ« ndodhura. Natyrisht, zbatimi gjithĂ«vjetor (nga data e prerjes sĂ« TPL) do tĂ« shtrijĂ« nĂ« kohĂ« kuptueshmĂ«rinĂ« dhe ndĂ«rgjegjĂ«simin mĂ« tĂ« plotĂ« tĂ« klientĂ«ve pĂ«r dobinĂ« e kĂ«tij sistemi dhe kujdesin qĂ« duhet tĂ« tregojnĂ« nĂ« rrugĂ«.

Mbi 93% e atyre që pajisen me policën e sigurimit TPL për autoveturat përfitojnë bonus, që vërtitet në një zbritje 3-4% nga primi i publikuar, gjë që ka efekte pozitive për klientët, por efekte në uljen e të ardhurave për kompanitë e sigurimit në vlera të konsiderueshme.

Malusi aplikohet te rreth 6-7% të klientëve që pajisen me TPL për autoveturat, duke variuar në varësi të numrit të dëmeve 20-40% rritje të primit të sigurimit.

Aplikimi i malusit Ă«shtĂ« njĂ« masĂ« qĂ« i shĂ«rben ndĂ«rgjegjĂ«simit tĂ« klientĂ«ve pĂ«r kujdesin qĂ« duhet tĂ« tregojnĂ« nĂ« pĂ«rdorimin e rrugĂ«s. ShpresojmĂ« tĂ« kuptohet qartĂ« dhe nĂ« kohĂ« kjo masĂ« nga klientĂ«t me synimin e mirĂ« pĂ«r tĂ« pasur sa mĂ« pak aksidente, veçanĂ«risht humbje jetĂ«sh njerĂ«zore apo lĂ«ndime trupore”, thotĂ« z. Kopani.

Avni Ponari, drejtor i përgjithshëm i Sigal Insurance Group, thotë se aplikimi i sistemit bonus-malus ishte një masë e nevojshme, madje e vonuar në kohë.

“Ka 35 vjet qĂ« asnjĂ« shofer shqiptar nuk Ă«shtĂ« ndĂ«shkuar me rritje primi pĂ«r shkak tĂ« dĂ«meve tĂ« shkaktuara. Mendoj se vendosja e sistemit bonus-malus Ă«shtĂ« madje e vonuar. Sot bonusin e pĂ«rfitojnĂ« rreth 700 mijĂ« drejtues mjetesh, qĂ« pĂ«rbĂ«jnĂ« shumicĂ«n dĂ«rrmuese.

Ndërkohë, janë vetëm 30 mijë klientë që kanë shkaktuar dëm vitin e kaluar, të cilët do të paguajnë një malus, që, mendoj se nuk është aq i lartë dhe besoj se AMF ka qenë në mbrojtje të tyre, sepse ne mendojmë se duhet të ishte marrë gjithë historiku i dëmeve dhe të ishte vendosur në sistem.

Askush nuk ndëshkohet pa faj, por sepse kanë shkaktuar aksident për shkak të shpejtësisë tej normave, përdorimit të alkoolit apo shkeljeve të tjera të rregullave të qarkullimit rrugor.

Kjo sjellje ka shkaktuar një numër të madh vdekjesh, nga 250-300 vdekje në vit, për shkak të aksidenteve.

Kjo është një nismë shumë e mirë, sepse u kujton qytetarëve se vitin e ardhshëm do të paguajnë më shumë nëse shkaktojnë dëme, ndërsa ata që nuk kanë shkaktuar aksident, do të kenë një përfitim të vogël.

NĂ« fund tĂ« fundit, pjesa dĂ«rrmuese e drejtuesve tĂ« mjeteve nuk shkaktojnĂ« aksidente dhe pĂ«rfitojnĂ« nga sistemi bonus-malus”, shprehet ai.

Sipas tij, logjika e këtij sistemi është penalizimi i drejtuesve problematikë të cilët paraqesin një rrezik më të lartë.

Nga ana tjetër, sipas tij, bonusi është i kufizuar, sepse ai aplikohet për pjesën dërrmuese të të siguruarve dhe për faktin se në sigurime ka një vlerë primi minimale, poshtë të cilit nuk mund të shkohet, ose në të kundërt do të rrezikohej pagesa e dëmeve në të ardhmen.

 

Lexoni edhe:

Bonus-malus, ndëshkim në para për shkaktarët e aksidenteve

The post Siguruesit: Aplikimi i bonus-malus, i drejtë dhe i domosdoshëm appeared first on Revista Monitor.

↗

Tregu i energjisë, liberalizimi mbyll fazën finale  

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Procesi i liberalizimit në sektorin e energjisë që nisi në vitin 2018 është finalizuar me fazën e tij të katërt dhe të fundit, më 1 janar të këtij viti. Të paktën 2600 subjekte të lidhur në tension 6 kilovat kanë detyrimin që ta sigurojnë tashmë të vetëm energjinë. Pjesa më e madhe e tyre i janë bashkuar furnizimit nga Furnizuesi i Tregut të Lirë, ku bëjnë pjesë rreth 2300 subjekte, ndërsa për 300 të tjerë kjo pritet të bëhet në një moment tjetër, kur ata të kenë shlyer detyrimet e prapambetura që kanë ndaj Furnizuesit të Shërbimit Universal. Më herët, në treg të lirë dolën bizneset në tension 35 kv, 20 kv dhe 10 kv. Por çfarë shënon mbyllja e këtij procesi për tregun?

 

Nertila Maho

Nga 1 janari i kĂ«tij viti, nĂ« treg tĂ« lirĂ« dolĂ«n 2300 biznese tĂ« lidhur nĂ« tension 6 kilovolt dhe kĂ«tij grupi pritet t’i shtohen edhe 300 tĂ« tjerĂ« qĂ« fillimisht duhet tĂ« shlyejnĂ« detyrimet e prapambetura ndaj Furnizuesit tĂ« ShĂ«rbimit Universal.

Ky hap shĂ«noi hallkĂ«n e fundit tĂ« liberalizimit, njĂ« proces i parashikuar nĂ« vitin 2015 nĂ« ligjin “PĂ«r sektorin e energjisĂ«â€. Gjithsesi, zbatimi i fazĂ«s sĂ« parĂ« e nisi nĂ« vitin 2018 kur dolĂ«n nĂ« treg tĂ« lirĂ« mbi 70 subjekte tĂ« lidhura nĂ« tension 35 kv.

Në vitin 2022, pati tentativë për të nxjerrë në treg të lirë një grup më të madh biznesesh në tensionin 20 dhe 10 kv.

Por kriza e energjisĂ«, qĂ« solli çmime tĂ« larta nĂ« tregje, “ngriu” reformĂ«n  dhe shteti mori pĂ«rsipĂ«r sigurimin e energjisĂ« pĂ«rmes pĂ«rfshirjes sĂ« prodhimit tĂ« KorporatĂ«s Elektroenergjetike Shqiptare.

Kjo bëri që deri në fund të vitit 2023, grupi i bizneseve në 20 kv të kishte si opsion Furnizuesin e Mundësisë së Fundit, që është pjesë e Furnizuesit të Shërbimit Universal dhe nga 1 janari 2024 të ishte në tregun e lirë.

Në 1 janar 2025 këtij grupi iu bashkuan edhe 2600 subjekte të tjera të lidhura në tension 10 kv dhe së fundmi 1 janari 2026 shënoi mbylljen e procesit.

Tashmë këto mijëra biznese sigurojnë të vetëm energjinë nga furnizues privatë apo ai publik që është FTL, ku janë të lidhur shumica me një çmim prej 18.34 lekë/kWh.

Albi Gjenerali, administrator i FTL, pohon se tashmë janë mbyllur hallkat e liberalizimit dhe ndikimet e këtij procesi janë vetëm pozitive dhe se fokusi tashmë zhvendoset tek eficienca.

“SĂ« pari, liberalizimi ka ulur ndjeshĂ«m barrĂ«n financiare dhe ekspozimin ndaj riskut tĂ« ‘Furnizuesit tĂ« ShĂ«rbimit Universal’  SH.A, i cili mĂ« parĂ« ishte i detyruar tĂ« furnizonte konsumatorĂ«t me çmime tĂ« rregulluara nga Enti Rregullator i EnergjisĂ« (ERE).

Së dyti, liberalizimi ka përmirësuar disiplinën financiare të konsumatorëve jofamiljarë, përmes vendosjes së afateve më të shkurtra të pagesës (30 ditë), duke eliminuar praktikat e mëparshme që lejonin vijimin e furnizimit edhe në kushtet e vonesave të zgjatura në pagesa.

SĂ« treti, tregu i energjisĂ« elektrike po hyn nĂ« njĂ« fazĂ« konsolidimi, ku pas pĂ«rmbylljes sĂ« fazave tĂ« liberalizimit, fokusi zhvendoset drejt stabilizimit tĂ« mekanizmave tĂ« tregut, rritjes sĂ« transparencĂ«s dhe pĂ«rmirĂ«simit tĂ« vazhdueshĂ«m tĂ« eficiencĂ«s operacionale”, – shprehet z. Gjenerali.

 

 

Në treg të lirë janë 40 furnizues të licencuar nga ERE

Vit pas viti, numri i furnizuesve privatë është rritur si një efekt zinxhir i liberalizimit që ka nxjerrë në treg të lirë disa mijëra biznese. Enti Rregullator i Energjisë njoftoi në fund të dhjetorit se bizneset mund të zgjidhnin një prej furnizuesve të licencuar, të cilët aktualisht janë në total 40, ku përfshihen ata  privatë por edhe publikë, siç është Furnizuesi i Tregut të Lirë apo ai Universal, pjesë e OSHEE Group.

Këta furnizues ku shumica janë privatë, por edhe FTL, janë në dispozicion të subjekteve që duan të lidhin kontrata për të siguruar energjinë në kushtet kur nuk janë më pjesë e tregut të rregulluar.

Sipas rregullores së Entit Rregullator të Energjisë bizneset duhet të deklarojnë  brenda datës 15 dhjetor të çdo viti pranë Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes furnizuesin që kanë zgjedhur.

Kjo bëhet për të alternuar proceset e tjera të nevojshme që kanë të bëjnë me menaxhimin e rrjetit, si dhe faturimet të cilat edhe për furnizuesit privatë i bën OSSH, që është pjesë e OSHEE. Në vitin 2023, në treg ishin 22 furnizues, ndërsa në fund të vitit 2024 rezultonin 36 të tillë.

Kjo rritje e vazhdueshme edhe gjatë 2025-s, kur në dhjetor rezultonin 40 të tillë tregon për një rritje të përgjithshme të tregut. Liberalizimi është cilësuar vazhdimisht, si një nga proceset që do të nxiste tregun e energjisë në disa aspekte si për sa u takon furnizueseve ashtu edhe investimeve qoftë për qëllime tregtimi të energjisë dhe qoftë për autokonsum, siç ka ndodhur masivisht te fotovoltaikët.

 

Lexoni edhe:

Albi Gjenerali: Mbi 2300 biznese të lidhur në 6 kv po furnizohen nga FTL, përfitimet që vijnë nga liberalizimi

The post Tregu i energjisë, liberalizimi mbyll fazën finale   appeared first on Revista Monitor.

↗

“Mbi 2300 biznese tĂ« lidhur nĂ« 6 kv po furnizohen nga FTL, pĂ«rfitimet qĂ« vijnĂ« nga liberalizimi”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Intervistë / Albi Gjenerali, Administrator i Furnizuesit të Tregut të Lirë

 

Bizneset e lidhur në tension 6 kilovolt prej 1 janarit janë në tregun e lirë dhe pjesa më e madhe e tyre po furnizohen nga Furnizuesi i Tregut të Lirë (FTL).

Albi Gjenerali, administrator i kompanisĂ«, nĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r “Monitor” sqaron hapat qĂ« u ndoqĂ«n pĂ«r tranzicionin e kĂ«tyre subjekteve nga tregu i rregulluar nĂ« atĂ« tĂ« liberalizuar.

Kjo është faza e katërt dhe e fundit për këtë proces të parashikuar në legjislacion një dekadë më parë.

 

Tashmë është mbyllur faza përfundimtare e procesit të liberalizimit të tregut të energjisë elektrike, ku janë përfshirë subjektet e lidhura në nivelin e tensionit 6 kV. A mund të japim disa detaje për këtë grup klientësh?

Rreth 2,600 subjekte jofamiljare u përfshinë më herët në proces verifikimi, nga të cilat afërsisht 2,300 janë identifikuar dhe konfirmuar si konsumatorë të lidhur në tension 6 kV.

NdĂ«rkohĂ«, rreth 300 subjekte mbeten pĂ«rkohĂ«sisht jashtĂ« kĂ«tij procesi pĂ«r shkak tĂ« detyrimeve financiare tĂ« papaguara ndaj “Furnizuesit tĂ« ShĂ«rbimit Universal” SH.A.

Në përputhje me kuadrin ligjor dhe rregullator në fuqi, këta konsumatorë nuk mund të ndryshojnë furnizuesin pa shlyer më parë detyrimet kontraktuale ndaj furnizuesit aktual.

 

Cilat janë karakteristikat kryesore të këtyre konsumatorëve për sa i përket nivelit të tensionit dhe shpërndarjes territoriale?

Konsumatorët e lidhur në rrjetin e tensionit 6 kV janë kryesisht subjekte të vendosura në zona rurale, periferike ose informale. Nuk evidentohet një profil sektorial i unifikuar, pasi këta konsumatorë ushtrojnë veprimtari në sektorë të ndryshëm të ekonomisë.

Faktori përcaktues për përfshirjen e tyre në këtë fazë të liberalizimit është niveli i tensionit dhe jo natyra e aktivitetit ekonomik. Zonat urbane kryesore furnizohen kryesisht në tension 20 kV, ndërsa zonat rurale dhe periferike në nivelet 10 kV dhe 6 kV.

Konsumatorët e lidhur në 10 kV kanë kaluar tashmë në tregun e lirë gjatë vitit 2025, duke e bërë këtë fazë përfundimtare të procesit të liberalizimit për konsumatorët e mbetur në nivelin 6 kV.

Këto zona përfshijnë kryesisht territore bregdetare ose malore dhe nuk përfshijnë qendrat urbane kryesore.

 

Si ka funksionuar procedura institucionale e njoftimit për kalimin në tregun e lirë?

Procedura është realizuar përmes një koordinimi të strukturuar ndërmjet shoqërive të OSHEE Group, në përputhje me detyrimet ligjore dhe rregullatore në fuqi.

Furnizuesi aktual (FSHU/FMF) ka njoftuar konsumatorët se, duke filluar nga data 1 janar 2026, nuk kishte më detyrimin për furnizim në kuadër të shërbimit si Furnizues i Mundësisë së Fundit (FMF) dhe se konsumatorët duhet të lidhnin kontratë me një furnizues në tregun e lirë.

NĂ« vijim, “Operatori i Sistemit tĂ« ShpĂ«rndarjes” SH.A  ka informuar konsumatorĂ«t se, nĂ« rast se deri mĂ« 31 dhjetor 2025 nuk deklaronin njĂ« furnizues tĂ« ri, furnizimi me energji elektrike do tu ndĂ«rpritej, me qĂ«llim shmangien e konsumit pa subjekt faturues.

Paralelisht, “Furnizuesi i Tregut tĂ« LirĂ«â€ SH.A paraqiti ofertĂ«n e tij komerciale, duke informuar konsumatorĂ«t mbi kushtet e furnizimit dhe çmimin pĂ«rkatĂ«s prej 18.34 lekĂ«/kWh pa TVSH.

Në praktikë, konsumatorët kanë marrë njoftime nga tre burime të ndryshme: furnizuesi që kishin, operatori i rrjetit dhe furnizuesi potencial që ishim ne. Kjo qasje është zbatuar në mënyrë të njëtrajtshme për të gjitha kategoritë e konsumatorëve të përfshirë në procesin e liberalizimit.

 

Cilat janë efektet kryesore strukturore dhe financiare të liberalizimit të tregut të energjisë?

SĂ« pari, liberalizimi ka ulur ndjeshĂ«m barrĂ«n financiare dhe ekspozimin ndaj riskut tĂ« “Furnizuesit tĂ« ShĂ«rbimit Universal”  SH.A, i cili mĂ« parĂ« ishte i detyruar tĂ« furnizonte konsumatorĂ«t me çmime tĂ« rregulluara nga Enti Rregullator i EnergjisĂ« (ERE).

Së dyti, liberalizimi ka përmirësuar disiplinën financiare të konsumatorëve jofamiljarë, përmes vendosjes së afateve më të shkurtra të pagesës (30 ditë), duke eliminuar praktikat e mëparshme që lejonin vijimin e furnizimit edhe në kushtet e vonesave të zgjatura në pagesa.

Së treti, tregu i energjisë elektrike po hyn në një fazë konsolidimi, ku pas përmbylljes së fazave të liberalizimit, fokusi zhvendoset drejt stabilizimit të mekanizmave të tregut, rritjes së transparencës dhe përmirësimit të vazhdueshëm të eficiencës operacionale.

 

FTL ushtron funksionin e Operatorit të Energjisë së Rinovueshme (OER). Si zbatohet kjo skemë në praktikë?

ShoqĂ«ria “Furnizuesi i Tregut tĂ« LirĂ«â€ SH.A ushtron funksionin e Operatorit tĂ« EnergjisĂ« sĂ« Rinovueshme (OER), deri nĂ« momentin kur kjo strukturĂ« do tĂ« funksionojĂ« si njĂ« entitet i pavarur.

Procesi i ndarjes institucionale Ă«shtĂ« i ndĂ«rlidhur ngushtĂ« me funksionimin e plotĂ« dhe likuid tĂ« BursĂ«s Shqiptare tĂ« EnergjisĂ« Elektrike (ALPEX), e cila pĂ«rbĂ«n njĂ« parakusht thelbĂ«sor pĂ«r zbatimin e skemĂ«s sĂ« kontratave pĂ«r diferencĂ« (Contracts for Difference – CfD).

Në kuadër të kësaj skeme, prodhuesit e energjisë elektrike zgjedhin të tregtojnë energjinë e prodhuar në bursë, me çmimin që rezulton nga tregu.

NĂ« rastet kur çmimi nĂ« BursĂ«n Shqiptare tĂ« EnergjisĂ« Elektrike (ALPEX) rezulton mĂ« i lartĂ« se çmimi i mbĂ«shtetjes, diferenca regjistrohet si kredit pĂ«r t’u kompensuar nĂ« transaksionet pasuese; nĂ« tĂ« kundĂ«rt, Operatorit tĂ« EnergjisĂ« sĂ« Rinovueshme i lind detyrimi pĂ«r tĂ« mbuluar diferencĂ«n pĂ«rkatĂ«se, nĂ«pĂ«rmjet tarifĂ«s sĂ« burimeve tĂ« rinovueshme, e cila mblidhet nga konsumatorĂ«t pĂ«rmes furnizuesve tĂ« energjisĂ« elektrike.

Aktualisht, deri nĂ« njĂ« vlerĂ«sim pozitiv tĂ« (ALPEX), zbatohet njĂ« skemĂ« kalimtare, sipas sĂ« cilĂ«s sasia e energjisĂ« sĂ« prodhuar nga hidrocentralet dhe impiantet fotovoltaike qĂ« pĂ«rfitojnĂ« nga skema e mbĂ«shtetjes pĂ«rdoret fillimisht pĂ«r mbulimin e humbjeve nĂ« rrjetin e shpĂ«rndarjes, mĂ« pas pĂ«r nevojat e furnizimit tĂ« klientĂ«ve tĂ« “FTL” SH.A., ndĂ«rsa tepricat depozitohen pranĂ« shoqĂ«risĂ« publike tĂ« prodhimit “KESH” SH.A.

 

Cili është kapaciteti i instaluar i Prodhuesve me Përparësi të Energjisë Elektrike (PPEE)?

Kapaciteti total i instaluar i impianteve fotovoltaike me status Prodhues me PĂ«rparĂ«si tĂ« EnergjisĂ« Elektrike (PPEE) Ă«shtĂ« rreth 70 MË, ndĂ«rsa kapaciteti i instaluar i hidrocentraleve me kĂ«tĂ« status arrin nĂ« afĂ«rsisht 694 MË.

 

A ka pasur subjekte PPE që kanë dalë në tregun e lirë dhe si adresohen disbalancat?

“Furnizuesi i Tregut tĂ« LirĂ«â€ SH.A. Ă«shtĂ« i ngarkuar me detyrimin e shĂ«rbimit publik pĂ«r blerjen e energjisĂ« elektrike nga Prodhuesit me PĂ«rparĂ«si tĂ« EnergjisĂ« Elektrike (PPEE), nĂ« kuadĂ«r tĂ« skemĂ«s sĂ« mbĂ«shtetjes, pĂ«r njĂ« periudhĂ« 15-vjeçare.

Pas përfundimit të këtij afati, prodhuesit me përparësi e tregtojnë energjinë e prodhuar në tregun e lirë, në përputhje me çmimet dhe rregullat e tregut.

Për sa u përket disbalancave, ato trajtohen në përputhje me parimin e përgjegjësisë individuale të palëve, sipas kuadrit ligjor dhe rregullator në fuqi.

Si “FTL” SH.A., kemi arritur tĂ« menaxhojmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« efektive disbalancat pĂ«rmes njĂ« portofoli tĂ« diversifikuar prodhimi, qĂ« pĂ«rfshin burime hidro dhe fotovoltaike, si dhe pĂ«rmes koordinimit dhe menaxhimit tĂ« subjekteve brenda OSHEE Group.

 

ÇfarĂ« peshe tĂ« konsumit nĂ« tregun e lirĂ« mbulohet nga energjia e marrĂ« nga PPEE?

Rreth 90% e konsumit tĂ« klientĂ«ve qĂ« furnizohen nĂ« tregun e lirĂ« nga “FTL” SH.A. mbulohet nga energjia elektrike e prodhuar nga Prodhuesit me PĂ«rparĂ«si tĂ« EnergjisĂ« Elektrike (PPEE).

Kjo ka kontribuar nĂ« njĂ« ulje tĂ« ndjeshme tĂ« sasive tĂ« depozituara pranĂ« shoqĂ«risĂ« “KESH” sh.a., nga rreth 990 TWh nĂ« vitin 2023, nĂ« rreth 405 TWh nĂ« vitin 2024, si dhe nĂ« rreth 200 TWh pĂ«r vitin 2025.

Kombinimi i burimeve hidrike dhe fotovoltaike mundëson optimizimin e portofolit energjetik dhe rritjen e eficiencës operacionale, ndërkohë që energjia e depozituar përdoret në mënyrë selektive, duke u akumuluar në periudha me tepricë prodhimi dhe duke u shfrytëzuar në periudha me rritje të konsumit.

 

Lexoni edhe:

Tregu i energjisë, liberalizimi mbyll fazën finale  

The post “Mbi 2300 biznese tĂ« lidhur nĂ« 6 kv po furnizohen nga FTL, pĂ«rfitimet qĂ« vijnĂ« nga liberalizimi” appeared first on Revista Monitor.

↗

Viti 2026 është vendimtar për sektorin e ICT

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Në Shqipëri, zhvillimi i sektorit të ICT (Teknologji e Informacionit dhe Komunikimit) për vitin 2026 pritet të jetë një periudhë ku transformimi digjital merr një karakter shumë më të gjerë, nga qeverisja dhe shërbimet publike deri te tregu i punës, edukimi dhe ekonomia rurale.

Pritet jo vetëm rritje e përdorimit të teknologjive, por edhe një fazë ku politikat publike, investimet e huaja dhe nisma të reja strategjike mund të ndryshojnë thelbësisht mënyrën se si teknologjia integrohet në shoqëri.

SĂ« pari, modernizimi i shĂ«rbimeve publike mbetet njĂ« fokus kryesor i qeverisĂ« dhe partnerĂ«ve ndĂ«rkombĂ«tarĂ«. Programi “GovTech”, i mbĂ«shtetur nga Banka BotĂ«rore me fonde shtesĂ«, synon tĂ« rrisĂ« pĂ«rdorimin e shĂ«rbimeve digjitale dhe tĂ« pĂ«rmirĂ«sojĂ« transparencĂ«n dhe efikasitetin e administratĂ«s shtetĂ«rore.

Proceset e automatizuara për aplikime dhe shërbime online pritet të rriten ndjeshëm deri në vitin 2029, duke ulur kohën e procesimit dhe duke përfshirë më shumë kategori përdoruesish, përfshirë gratë, të moshuarit dhe njerëzit me aftësi të kufizuara.

Një pjesë e këtij transformimi është edhe përmirësimi i platformës e-Albania, që synon të integrojë edhe më shumë shërbime publike në një pikë të vetme digjitale dhe të përdorë teknologji të avancuara për të thjeshtuar ndërveprimet me qeverinë.

NjĂ« dimension tjetĂ«r i rĂ«ndĂ«sishĂ«m Ă«shtĂ« arsimimi dhe zhvillimi i kapaciteteve digjitale mes brezave tĂ« rinj. Projekte si “Albania Digital Education Project” synojnĂ« tĂ« pajisin mbi 150,000 studentĂ« me qasje interneti dhe aftĂ«si digjitale pĂ«rmes laboratorĂ«ve SmartLabs nĂ« shkolla, duke pĂ«rfshirĂ« zonat rurale dhe duke promovuar aftĂ«sitĂ« themelore nĂ« kodim dhe pĂ«rdorim teknologjik.

Këto masa do të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në forcimin e kapitalit njerëzor, i cili është një nga shtyllat kryesore për zhvillimin e sektorit ICT në vendet në zhvillim.

Në planin ekonomik, skena e ICT-së shqiptare ka treguar rritje të qëndrueshme vitet e fundit, me rritje të rëndësishme të punësimit dhe të eksporteve të shërbimeve kompjuterike.

Tregu Ă«shtĂ« duke u “pjekur”, ku njĂ« pjesĂ« e madhe e kompanive janĂ« tĂ« reja, aktive nĂ« inovacion dhe orientohen drejt tregjeve jashtĂ« vendit. MegjithatĂ«, mbajtja e talentit lokal mbetet njĂ« sfidĂ« kryesore, njĂ« faktor ky qĂ« sipas komunikimeve me bizneset, do tĂ« ndikojĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« vendimtare ritmet e rritjes sĂ« sektorit nĂ« vitet nĂ« vijim.

Një zhvillim me ndikim të madh në 2026 është ndryshimi i politikave fiskale për kompanitë ICT: nga 1 janari 2026, tatimi mbi fitimin për bizneset e teknologjisë së informacionit do të rritet nga norma preferenciale 5% në normën standarde prej 15%.

Ky ndryshim fiskal mund të ndikojë në pozicionin konkurrues të kompanive shqiptare, duke rishikuar strategjitë e investimit dhe operimit në tregun lokal dhe ndërkombëtar.

Një element që e shoqëron këtë zhvillim, por që rrallë artikulohet publikisht, është edhe klima e heshtjes mes një pjese të bizneseve të sektorit.

GjatĂ« pĂ«rgatitjes sĂ« kĂ«tij artikulli, shumĂ« kompani ICT nĂ« vend refuzuan tĂ« flasin pĂ«r “Monitor”, duke zgjedhur tĂ« mos japin komente as mbi ecurinĂ« e tregut dhe as mbi pritshmĂ«ritĂ« pĂ«r vitin 2026.

Ky qëndrim lidhet drejtpërdrejt me ndjeshmërinë e shtuar pas ngjarjeve dhe skandaleve të fundit që kanë përfshirë institucionet publike, përfshirë AKSHI-n, si edhe me frikën e ekspozimit në një moment kur marrëdhëniet mes sektorit privat dhe shtetit perceptohen si të brishta.

Në thelb, 2026 pritet të jetë një vit ku transformimi digjital i Shqipërisë do të jetë më i lidhur me zhvillimin institucional, ekonomik dhe social.

Ndërsa rritja e shërbimeve digjitale dhe kapacitetet teknologjike forcohen, sfidat e politikave fiskale, mbajtjes së talentit dhe ofrimit të një ekosistemi inovacioni mbeten pika kyçe që do të përcaktojnë shpejtësinë dhe thellësinë e zhvillimit të sektorit ICT në vend.

 

 

“Nga sfidat te mundĂ«sitĂ«, nĂ« 2026 rritje kĂ«rkese pĂ«r partnerĂ« ndĂ«rkombĂ«tarĂ«â€

Flet Gjergji Robo, drejtues i kompanisë Smartwork

Në një vit që ka sjellë ndryshime të mëdha në teknologji dhe struktura organizative, Smartwork ka konsoliduar pozicionin e saj si një nga kompanitë kryesore në ofrimin e shërbimeve SAP dhe ICT në Shqipëri.

Drejtuesi i kompanisë, Gjergji Robo, ndan përvojën e vitit 2025, sfidat e hasura dhe pritshmëritë për vitin 2026, duke theksuar rëndësinë e smart working, transformimit digjital dhe sigurisë kibernetike për zhvillimin e qëndrueshëm të kompanisë dhe sektorit në vend.

 

Si e vlerësoni ecurinë e kompanisë suaj gjatë vitit 2025 dhe cilat janë pritshmëritë për vitin 2026?

Viti 2025 ka qenë një vit i fokusuar në përshtatje strategjike ndaj ndryshimeve strukturore dhe teknologjike që SAP po implementon globalisht.

Gjatë kësaj periudhe, kompania ka investuar në përditësimin e njohurive, rritjen e kompetencave të ekipeve dhe riorganizimin e shërbimeve, me synimin për të qenë plotësisht e përgatitur për fazën e ardhshme të zhvillimit.

Ky pozicionim na ka lejuar të ruajmë stabilitetin operativ dhe të ndërtojmë kapacitete të qëndrueshme për projektet. Për vitin 2026, synojmë të thellojmë më tej investimin në SAP, të zgjerojmë ekipet me profile senior dhe të forcojmë pozicionin si partner strategjik për klientët ndërkombëtarë.

Në të njëjtën kohë, presim një rritje të mëtejshme të kërkesës për zgjidhje ERP, smart working dhe transformim digjital në Shqipëri, duke krijuar një terren edhe më të favorshëm për zhvillim të qëndrueshëm.

 

Cilat janë shërbimet ICT më të kërkuara nga klientët tuaj?

Kërkesa më e lartë vjen për SAP Consulting dhe SAP Managed Services, veçanërisht për implementime, migrime dhe optimizime drejt SAP S/4HANA.

Klientët kërkojnë mbështetje funksionale dhe teknike në module kritike si financa, logjistikë dhe procese biznesi, si dhe ekipe të posaçme për suport dhe zhvillim të vazhdueshëm.

Ajo që vlerësohet më shumë është aftësia jonë për të kombinuar ekspertizën SAP me një kuptim praktik të proceseve reale të biznesit.

 

Si ka ndikuar transformimi digjital në kërkesën për zgjidhje teknologjike dhe smart working?

Sot, menaxhimi i proceseve, raportimi, bashkëpunimi dhe kontrolli i performancës realizohen kryesisht përmes zgjidhjeve teknologjike dhe sistemeve ERP.

Si rrjedhojë, smart working nuk perceptohet më si alternativë, por si pjesë integrale e modelit operativ modern, duke rritur kërkesën për zgjidhje të strukturuara, të sigurta dhe të shkallëzueshme.

 

ÇfarĂ« roli luan smart working nĂ« strategjinĂ« tuaj tĂ« zhvillimit?

Smart working është një komponent thelbësor i strategjisë së Smartwork, pasi na mundëson të ndërtojmë ekipe të specializuara SAP pa kufizime gjeografike dhe të mbështesim projekte ndërkombëtare me fleksibilitet të lartë.

Ky model ka ndikuar pozitivisht në produktivitet, në menaxhimin e kohës dhe në rritjen e përgjegjshmërisë individuale. Njëkohësisht, ka kontribuar në ndërtimin e një kulture pune të orientuar drejt rezultateve dhe bashkëpunimit profesional.

Cloud computing, veçanërisht zgjidhjet SAP Cloud, përbën bazën teknologjike të smart working.

Krahas tij, Inteligjenca Artificiale po luan një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në automatizimin e proceseve dhe analizën e të dhënave, ndërsa siguria kibernetike është thelbësore për garantimin e vazhdimësisë dhe besueshmërisë së sistemeve.

Platforma të avancuara bashkëpunimi dhe integrimi i tyre me ERP-të do të jenë elemente përcaktuese në të ardhmen.

 

Sa konkurruese është Shqipëria si destinacion për shërbimet ICT dhe SAP?

Shqipëria po konsolidohet si një destinacion gjithnjë e më konkurrues për shërbimet ICT dhe SAP, falë rritjes së nivelit profesional dhe aftësisë së specialistëve për të punuar në modele smart working.

Kjo ka bërë që kompani ndërkombëtare ta shohin Shqipërinë si një burim të besueshëm për ekspertizë të specializuar, duke angazhuar gjithnjë e më shumë profesionistë shqiptarë në projekte strategjike dhe afatgjata.

 

Cilat janë sfidat kryesore me të cilat përballeni?

Sfidat kryesore lidhen me ndërtimin e profileve shumë të specializuara SAP në një treg që po përjeton ndryshime të vazhdueshme teknologjike.

Transformimet që SAP po ndërmerr për modernizimin e platformave kërkojnë trajnim të vazhdueshëm, përditësim të shpejtë dhe investim të strukturuar në zhvillimin e talenteve.

Këto sfida adresohen përmes ekspozimit të ekipeve në projekte ndërkombëtare dhe bashkëpunimeve afatgjata me partnerë strategjikë.

 

Si e vlerësoni mbështetjen institucionale për sektorin ICT?

Mbështetja institucionale ka shënuar hapa pozitivë, por ka ende nevojë për politika më të fokusuara në zhvillimin e aftësive të specializuara, certifikimeve profesionale dhe lidhjen më të fortë midis arsimit dhe industrisë.

Këto elemente janë veçanërisht të rëndësishme për sektorë të specializuar si SAP, ku kërkesat e tregut ndryshojnë me shpejtësi.

 

Sa e rëndësishme është siguria kibernetike në modelet smart working?

Siguria kibernetike është një komponent kritik i çdo modeli smart working, sidomos në ambientet SAP dhe cloud. Smartwork aplikon politika të qarta sigurie, duke përfshirë menaxhimin e aksesit, mbrojtjen e të dhënave dhe praktika të sigurta të punës në distancë.

Këto masa janë thelbësore për të garantuar besimin e klientëve dhe integritetin e sistemeve. / Deada Hyka

 

The post Viti 2026 është vendimtar për sektorin e ICT appeared first on Revista Monitor.

↗

“Data Center” nĂ«nujor shfrytĂ«zon energjinĂ« e erĂ«s dhe ujin e detit

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Projekti Lin Gang, Shangai, parashikon vendosjen e “Data Center” nĂ«n ujĂ« nĂ« kapsula tĂ« mbyllura hermetike. Serverat e instaluar do tĂ« ftohen nga uji i detit duke ulur ndjeshĂ«m konsumin e energjisĂ« elektrike, e cila do tĂ« sigurohet nga energjia e erĂ«s, duke ulur kĂ«shtu edhe emetimet e karbonit. Projekti synon rritjen e efikasitetit energjetik, kursimin e terrenit urban, si dhe zhvillimin e njĂ« infrastrukture tĂ« gjelbĂ«r. Kjo nuk Ă«shtĂ« njĂ« ide krejt e re por shĂ«non njĂ« hap tĂ« avancuar drejt pĂ«rdorimit real dhe komercial tĂ« “Data Center” nĂ«nujorĂ«.

 

Nga MSc Roland Tashi, ekspert i çështjeve të sigurisë

NĂ« hyrje Ă«shtë e nevojshme tĂ« jepet pak informacion lidhur me “Data Center”, funksioni dhe roli i kĂ«saj infrastrukture nĂ« sistemet e teknologjisĂ« sĂ« informacionit.

NjĂ« “Data Center” (qendĂ«r tĂ« dhĂ«nash) Ă«shtĂ« njĂ« ambient i specializuar ku ruhen, pĂ«rpunohen dhe menaxhohen tĂ« dhĂ«nat digjitale dhe sistemet IT tĂ« njĂ« organizate (servera, routers, storage, aplikacione).

Këto objekte janë të pajisura me burimet e energjisë dhe sistemet e kondicionimit për ruajtjen e temperaturës optimale për funksionimin normal të pajisjeve elektronike që instalohen.

QĂ«llimi i ndĂ«rtimit tĂ« njĂ« “Data Center” Ă«shtĂ« tĂ« krijojĂ« njĂ« mjedis tĂ« sigurt, tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m dhe tĂ« kontrolluar pĂ«r funksionimin e sistemeve IT kritike.

Ato përdoren për të mbështetur, për të ruajtur dhe për të operuar shërbimet digjitale të një kompanie ose shërbime për klientë të jashtëm, ruajtje dhe përpunim intensiv i të dhënave, hostim i shërbimeve online, cloud computing, siguri dhe mbrojtje të sistemeve, vazhdimësi biznesi & disaster recovery, etj.

“Data Center” janĂ« objekte qĂ« konsumojnĂ« shumĂ« energji, pasi sistemet operojnĂ« pa ndĂ«rprerje, 24/7. PĂ«rveç furnizimit tĂ« pajisjeve aktive, nevojitet ventilimi dhe ftohja e ambienteve.

NĂ« kĂ«tĂ« kuadĂ«r, ky projekt inovativ kĂ«rkon tĂ« shfrytĂ«zojĂ« erĂ«n pĂ«r furnizimin me energji elektrike dhe ujin e detit pĂ«r tĂ« mbajtur tĂ« ulĂ«t temperaturĂ«n, njĂ« eksperiment i efikasitetit energjetik qĂ« mund tĂ« ndryshojĂ« mĂ«nyrĂ«n e ndĂ«rtimit nĂ« tĂ« ardhmen tĂ« “Data Center” nĂ« mbarĂ« botĂ«n.

Kina ka pĂ«rfunduar fazĂ«n e konceptimit tĂ« asaj qĂ« e quan “Data Center”-in e parĂ« nĂ«nujor nĂ« botĂ« (Undersea “Data Center”).

I vendosur në zonën Lin Gang të Shangait dhe me një vlerë totale prej rreth 195 milionë eurosh, projekti shënon një hap të rëndësishëm në kërkimin e zgjidhjeve të qëndrueshme për të përmbushur kërkesën e madhe për energji të infrastrukturës digjitale në rritje.

Sipas komitetit të menaxhimit, realizimi i tij përfaqëson një hap vendimtar përpara në integrimin e burimeve të rinovueshme në proceset e ruajtjes, përpunimit dhe shpërndarjes së të dhënave.

I furnizuar tërësisht me energji eolike (energjia e erës), projekti do të ketë një kapacitet total prej 24 megavatësh.

 

 

Siç u pĂ«rmend edhe mĂ« lart, “Data Center” tradicionalĂ« gjenerojnĂ« shumĂ« nxehtĂ«si dhe duhet tĂ« mbahen nĂ« temperatura tĂ« ulĂ«ta pĂ«r tĂ« funksionuar nĂ« mĂ«nyrĂ« efikase.

Kompania projektuese e pĂ«rballon problemin e mbinxehjes duke zhvendosur “Data Center” nĂ«n ujĂ«, ku uji i detit do tĂ« shĂ«rbejĂ« si njĂ« sistem ftohĂ«s natyror, zgjidhje e cila redukton nevojĂ«n pĂ«r energjinĂ« qĂ« kĂ«rkohet pĂ«r ftohjen e sistemeve nĂ«pĂ«rmjet kondicionimit.

Efikasiteti energjetik matet pĂ«rmes treguesit PUE (Power Usage Effectiveness), i cili tregon raportin midis energjisĂ« totale tĂ« konsumuar nĂ« “Data Center” dhe energjisĂ« qĂ« pĂ«rdoret realisht nga pajisjet IT tĂ« instaluara.

Faza e parë e projektit synon të arrijë një vlerë jo më të lartë se 1.15, një rezultat i jashtëzakonshëm po të merret parasysh se përsosmëria teorike është 1.0

Duke studiuar efikasitetin eloik si komponent i rëndësishëm i projektit, deti i Kinës Lindore ofron kushte ideale për turbina eolike që do të shfrytëzojnë energjinë e erës me më shumë se 3.000 orë prodhim në vit.

Përveç kësaj, instalimi i turbinave në det ul përdorimin e tokës me mbi 90%, një avantazh i rëndësishëm në zona me dendësi të lartë banimi, siç është Shangai, si dhe eliminon plotësisht përdorimin e ujit natyral për nevoja të sistemit.

Projekti nuk është një eksperiment i izoluar, ai është pjesë e një strategjie kombëtare më të gjerë, me të cilën Kina synon të bëhet një qendër botërore për inovacionin shkencor dhe teknologjik duke e çuar industrinë e përdorimit të shërbimeve kompjuterike përmes internetit, përtej 28,2 miliardë dollarë deri në vitin 2027.

Nisma Ă«shtĂ« pjesĂ« e megaprojektit kombĂ«tar “East Data, West Computing” i nisur nĂ« vitin 2022 pĂ«r tĂ« transferuar njĂ« pjesĂ« tĂ« ngarkesĂ«s sĂ« madhe tĂ« pĂ«rpunimit tĂ« tĂ« dhĂ«nave nga qytetet e mbipopulluara tĂ« bregdetit lindor drejt rajoneve perĂ«ndimore, ku energjia kushton mĂ« pak dhe hapĂ«sira e kĂ«rkuar Ă«shtĂ« mĂ« e madhe.

Projekti ndjek gjithashtu njĂ« strategji inovative, nĂ« vend qĂ« t’i zhvendosĂ« tĂ« dhĂ«nat larg nga vendi i origjinĂ«s, ai i pĂ«rpunon ato drejtpĂ«rdrejt atje, duke shfrytĂ«zuar hapĂ«sirat detare pĂ«r tĂ« garantuar efikasitet energjetik dhe ndikim mĂ« tĂ« ulĂ«t mjedisor.

Kapaciteti prej 24 megavatësh përfaqëson vetëm pikën e nisjes, pasi gjatë prezantimit të projektit, kontraktorët kryesorë përfshirë; Shanghai Hicloud Technology, Shenergy Group, dega e China Telecom në Shangai dhe Inesa, nënshkruan një marrëveshje edhe për ndërtimin e një impianti të dytë nënujor të furnizuar me energji eolike me një objektiv shumë më ambicioz, arritjen e 500 megavatëve.

Sfida e vërtetë do të jetë kalimi nga një projekt eksperimental në një sistem operativ në shkallë të gjerë.

Presidenti i njĂ«rĂ«s prej kompanive tĂ« pĂ«rfshira theksoi se ndĂ«rtimi i kĂ«tyre objekteve nĂ«nujorĂ« Ă«shtĂ« ende nĂ« fazat fillestare, qĂ« ky model tĂ« jetĂ« rezultativ dhe eficient duhet t’i japĂ« zgjidhje edhe disa dilemave tĂ« tjera, siç Ă«shtĂ« e nevojshme tĂ« pĂ«rmirĂ«sohen dhe shpejtohen proceset e mirĂ«mbajtjes, tĂ« rritet besueshmĂ«ria, tĂ« ketĂ« siguri fizike dhe digjitale, kamera survejimi, mbrojtje nga aksidentet, dĂ«mtimet e qĂ«llimshme, si dhe emergjencat e ndryshme natyrore.

 

 

The post “Data Center” nĂ«nujor shfrytĂ«zon energjinĂ« e erĂ«s dhe ujin e detit appeared first on Revista Monitor.

↗

Ekonomia në vitin 2026

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Prisni një rritje të vakët dhe, në SHBA, inflacion të lartë. Mund të bien goditje të tjera mbi ekonominë botërore, shkruan The Economist

 

Prej vitesh, ekonomia botërore i ka sfiduar pesimistët. Kur goditi pandemia e koronavirusit, shumë njerëz prisnin një stanjacion të gjatë; në vend të kësaj pati një rimëkëmbje të shpejtë dhe inflacioniste.

Kur më pas bankat qendrore rritën normat e interesit për të zbutur çmimet, recesioni i parashikuar gjerësisht nuk ndodhi kurrë.

Dhe pasi Presidenti Donald Trump vendosi tarifat e “DitĂ«s sĂ« Çlirimit” ndaj partnerĂ«ve tregtarĂ« nĂ« prill, tregjet ranĂ«. InvestitorĂ«t kishin frikĂ« nga njĂ« luftĂ« tregtare gjigante dhe njĂ« krizĂ« e thellĂ«.

Por tarifat u zbutën dhe bursat filluan një rritje të habitshme. Ndërkohë, ekonomia reale e SHBA-së është rritur me një ritëm që, megjithëse dukshëm më i ngadaltë se më parë, është larg recesionit. Edhe globalisht, rritja është ngadalësuar, por jo ndalur.

A do të vazhdojë kjo qëndrueshmëri në vitin 2026? Kërcënimet ndaj rritjes janë pothuajse të panumërta. Mësimi i viteve të fundit është se ato kanë më pak gjasa të shkaktojnë një kolaps se sa mund të druhen disa.

Megjithatë, ato mund të hedhin ende shumë rërë në ingranazhet e ekonomisë botërore.

Për të nisur, lufta tregtare e Trump është larg përfundimit. Tani, norma mesatare e tarifës mbi mallrat e importuara në SHBA, e llogaritur nga të ardhurat doganore, ishte vetëm 10.5% (kundrejt 28% të kërcënuara të llogaritura nga analistët në kulmin e panikut të prillit).

Por tarifat më të rënda ndaj Kinës, vendi i vetëm që i është kundërpërgjigjur seriozisht Trump, janë thjesht të pezulluara, pavarësisht retorikës së fundit pajtuese të të dyja palëve.

Dhe ndonĂ«se Gjykata e LartĂ« ka gjasa tĂ« kufizojĂ« fuqinĂ« e Trump pĂ«r tĂ« vendosur tarifa sipas dĂ«shirĂ«s sĂ« tij, administrata e tij po pĂ«rgatit çdo alternativĂ« ligjore nĂ« arsenalin e saj pĂ«r t’i mbajtur tarifat tĂ« larta. NjĂ« zhvendosje nga njĂ« mekanizĂ«m ligjor nĂ« njĂ« tjetĂ«r do tĂ« krijonte trazira dhe pasiguri.

Një rrezik i menjëhershëm nga tarifat është ndikimi i tyre në politikën monetare të Rezervës Federale. Deri në pranverën e vitit 2026, tarifat ka gjasa të rrisin normën bazë të inflacionit vjetor të SHBA-së me rreth një pikë përqindjeje.

Kjo mund ta bëjë Rezervën Federale (Fed) të hezitojë të ulë normat e interesit aq sa shpresojnë tregjet.

Të paktën në vitet 2022 dhe 2023, tregjet e punës po lulëzonin teksa inflacioni rritej. Por përderisa tarifat e dëmtojnë, në vend që ta nxisin, rritjen ekonomike, Fed mund të detyrohet të pranojë një treg pune më të butë nga sa do të ishte ideale, për të mbajtur nën kontroll çmimet.

Ana tjetër e këtij rreziku është mundësia që Trump ta ndryshojë politikën e Fed sipas vullnetit të tij në vitin 2026, duke hedhur hije mbi besueshmërinë afatgjatë të bankës qendrore në luftën kundër inflacionit.

Jerome Powell, kryetari i Fed, pritet të largohet në maj. Largimi i tij mund të hapë një dramë pasuese në këtë institucion.

Zëvendësuesi më i mundshëm është Chris Waller, një guvernator teknokrat që Trump e emëroi në mandatin e tij të parë. Nëse Trump zgjedh dikë më partizan, pritet që Powell të qëndrojë si një nga guvernatorët e Fed, një rol i veçantë për të cilin mandati i tij nuk përfundon deri në vitin 2028, në një përpjekje për të ruajtur pavarësinë e institucionit.

Kërcënimet ndaj pavarësisë së bankës qendrore përkeqësojnë një tjetër problem të ekonomisë botërore: gjendjen e rëndë të buxheteve qeveritare. Shpenzimet me deficit kontribuuan në qëndrueshmërinë e botës pas pandemisë.

Megjithatë, kriza e çoi borxhin publik të ekonomive të përparuara në nivele më të larta se çdo periudhë që nga pasojat e luftërave të epokës së Napoleonit.

Franca ka ndërruar pesë kryeministra në dy vjet teksa përpiqet të menaxhojë buxhetin e saj; qeveria e Britanisë pritet të vendosë taksat më të larta që nga vitet 1950, megjithatë ende ka mungesë fondesh; dhe edhe pasi llogariten të ardhurat nga tarifat, SHBA ka gjasa të ketë një deficit rreth 6% të PBB-së në vitin 2026.

ËshtĂ« njĂ« trajektore e habitshme. Dhe ajo sjell me vete rrezikun qĂ« qeveritĂ« t’i shtyjnĂ« bankat qendrore tĂ« mbajnĂ« normat e ulĂ«ta pĂ«r tĂ« lehtĂ«suar barrĂ«n e borxhit, njĂ« faktor qĂ« Trump e ka pĂ«rdorur nĂ« fushatĂ«n e tij kundĂ«r Fed.

Rreziqet në rritje të politikave fiskale të papërgjegjshme dhe politikave monetare të komprometuara po rrisin gjasat për një krizë në tregjet e obligacioneve, si ajo që pësoi Britania në vitin 2022.

Një shitje e thellë obligacionesh në një ekonomi të madhe si Franca ose Japonia mund të shtrëngojë kushtet financiare globale; një kolaps i tregut të obligacioneve në SHBA do të ishte një ngjarje sizmike.

Rreziku i fundit serioz për ekonominë botërore është një rënie e besimit në tregjet e aksioneve.

Një nga shpjegimet për qëndrueshmërinë e këtij viti është se rritja është mbështetur nga bumi i Inteligjencës Artificiale (IA). Sa i përket ekonomisë reale të SHBA-së, ky argument shpesh mbivlerësohet, sepse pjesa dërrmuese e çipeve të IA-së, për shembull, importohen.

Por forca e jashtëzakonshme e bursave, e nxitur nga besimi në IA, me shumë gjasa po i bën amerikanët të ndihen më të pasur, duke mbështetur konsumin e tyre. Nëse ky bum do të ndalojë, do të ndodhte e kundërta.

Pa këtë zhvillim, nuk është e thënë se do të ketë recesion. Por, të kapluar nga tarifat, borxhi dhe ngadalësimi i rritjes, nuk do të mbetej shumë për të në ekonominë botërore.

The post Ekonomia në vitin 2026 appeared first on Revista Monitor.

↗

Rumani/ Tregu i punës u karakterizua nga ruajtja e stafit dhe konkurrencë e lartë 

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Tregu i punës në Rumani u shënua nga kontraste të forta në vitin 2025, sipas një analize të platformës së punësimit BestJobs. Në disa sektorë, punëkërkuesit diktonin rregullat, ndërsa në të tjerë ata konkurronin ashpër për një numër të kufizuar pozicionesh, duke u dhënë punëdhënësve avantazh të qartë.

Në sektorin e IT-së, numri i kufizuar i vendeve të punës çoi në një nivel rekord aplikimesh, duke arritur në mbi 160 aplikantë për një vend të vetëm pune.

“Procesi i rekrutimit u kthye nĂ« njĂ« maratonĂ« durimi, me kohĂ« pritjeje mĂ« tĂ« gjata, mĂ« shumĂ« faza intervistimi dhe pĂ«rzgjedhje shumĂ« mĂ« rigoroze. MegjithatĂ«, pagat nĂ« IT vijuan tĂ« rriten, jo si rezultat i kĂ«rkesĂ«s sĂ« lartĂ« nĂ« volum, por si pjesĂ« e strategjive pĂ«r mbajtjen e stafit, vjetĂ«rsinĂ« dhe specializimin”, thuhet nĂ« analizĂ«n e BestJobs, cituar nga Economedia.

Sa i përket volumit të aplikimeve, dy fusha të tjera shumë të kërkuara në vitin 2025 ishin Shërbimet e Biznesit, të cilat tejkaluan pragun e 1 milion aplikimeve, dhe industritë përpunuese, që tërhoqën mbi 700 mijë aplikime, duke konfirmuar presionin e lartë në tregun e punës dhe interesin e shtuar për sektorë të perceptuar si më të qëndrueshëm.

Në të njëjtën kohë, panorama ishte krejtësisht ndryshe në sektorë si Tregtia me Pakicë, Ndërtimi, Logjistika dhe Shëndetësia. Në këto fusha, mungesa e fuqisë punëtore krijoi më shumë mundësi punësimi, por edhe rriti presionin mbi punonjësit ekzistues. Kompanitë u detyruan të rregullonin pagat për të tërhequr dhe për të mbajtur staf, ndërsa kandidatët kishin më shumë fuqi negociuese, veçanërisht ata me përvojë përkatëse.

Në tërësi, pagat në Rumani u rritën në të gjitha industritë kryesore gjatë vitit 2025, por jo në mënyrë të njëtrajtshme. Rritjet më të ndjeshme të pagave për kandidatët u regjistruan në IT (+14%), Administratë (+13%), Bukuri dhe Mirëqenie (+12%) dhe Ndërtim (+11%).

Për shumë aplikantë, këto rregullime pagash shërbyen si një kompensim i pjesshëm për një kontekst më të vështirë: ose konkurrencë të lartë, ose ngarkesë të madhe pune në sektorë me mungesë stafi.

“Nga kĂ«ndvĂ«shtrimi i kandidatĂ«ve, viti 2025 ishte njĂ« vit kontrastesh. Disa u pĂ«rballĂ«n me konkurrencĂ« tĂ« fortĂ« dhe procese rekrutimi mĂ« tĂ« ngadalta, ndĂ«rsa tĂ« tjerĂ« kishin mĂ« shumĂ« zgjedhje dhe pĂ«rfitime mĂ« tĂ« mĂ«dha nga punĂ«dhĂ«nĂ«sit. Specializimi u bĂ« njĂ« kriter vendimtar pĂ«r stabilitet dhe rritje”, tha Cristina Ceban, menaxhere e markĂ«s nĂ« BestJobs.

Sa i përket perspektivës për vitin 2026, vlerësimet tregojnë se këto dallime pritet të thellohen. Kandidatët me aftësi të specializuara do të kenë akses në paga më konkurruese dhe mundësi më të qëndrueshme, ndërsa profilet më të përgjithshme do të ndiejnë presion në rritje për rikualifikim, përmirësim aftësish ose fleksibilitet profesional.

 

 

The post Rumani/ Tregu i punës u karakterizua nga ruajtja e stafit dhe konkurrencë e lartë  appeared first on Revista Monitor.

↗

425 euro nga janari dhe 500 nga korriku: Hyn në fuqi vendimi për pagën minimale në Kosovë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Qeveria e Republikës së Kosovës ka zyrtarizuar rritjen e pagës minimale për të gjithë punëtorët me orar të plotë, duke e ndarë procesin në dy faza gjatë vitit 2026. Me këtë vendim, pagat minimale përcaktohen në 425 euro bruto nga janari dhe 500 euro bruto nga korriku.

Vendimi i Qeverisë së Republikës së Kosovës për rritjen e pagës minimale ka hyrë zyrtarisht në fuqi, duke shënuar një nga ndryshimet më të rëndësishme në politikat e punësimit të viteve të fundit.

Rritja do të zbatohet në dy faza gjatë vitit 2026, me qëllim që të lehtësohet përshtatja e sektorit publik dhe privat ndaj standardeve të reja të pagës.

Sipas vendimit zyrtar me numër 10/273, të datës 31 tetor 2025, e nënshkruar nga kryeministri në detyrë Albin Kurti, paga minimale për punë me orar të plotë do të jetë 425 euro bruto duke filluar nga 1 janari 2026. Në fazën e dytë, që hyn në fuqi më 1 korrik 2026, paga minimale do të rritet në 500 euro bruto.

Vendimi detyron Ministrinë e Financave, Punës dhe Transfereve, Administratën Tatimore të Kosovës (ATK) dhe Inspektoratin e Punës të ndërmarrin të gjitha veprimet e nevojshme për zbatimin e tij në kohë dhe mënyrë të plotë.

Ky ndryshim vjen pas një periudhe të gjatë diskutimesh dhe kërkesash nga sindikatat e punëtorëve për përshtatje të pagës minimale me inflacionin dhe koston e jetesës.

Qeveria ka deklaruar se synon që me këtë vendim të përmirësojë mirëqenien e punëtorëve dhe të forcojë standardet e tregut të punës në vend.

Paga minimale në Kosovë deri më tani ka qenë ndër më të ultat në rajon, prandaj rritja e saj pritet të ketë ndikim të ndjeshëm në fuqinë blerëse të qytetarëve dhe në përmirësimin e kushteve të punës.

Megjithatë, disa përfaqësues të sektorit privat kanë kërkuar mbështetje shtesë nga Qeveria, duke paralajmëruar se bizneset e vogla dhe të mesme mund të përballen me vështirësi financiare në fazën e parë të zbatimit.

Nga ana tjetër, organizatat sindikale e kanë mirëpritur vendimin, duke e cilësuar atë si një hap pozitiv drejt drejtësisë sociale dhe vlerësimit më të lartë të punës së ndershme.

Sipas tyre, ky vendim duhet të pasohet me masa shtesë për kontroll të çmimeve dhe për mbrojtjen e punëtorëve nga shkeljet e mundshme të ligjit të punës.

Vendimi hyn në fuqi në ditën e publikimit në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës, dhe zbatimi i tij do të monitorohet nga institucionet përkatëse.

 

The post 425 euro nga janari dhe 500 nga korriku: Hyn në fuqi vendimi për pagën minimale në Kosovë appeared first on Revista Monitor.

❌