❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

Sigurimi i makinës, çmimi këtë vit rritet me të paktën 15% për ata që kanë shkaktuar dëme

Që nga fillimi i këtij viti, ka hyrë në fuqi aplikimi i sistemit bonus-malus në sigurimin e detyrueshëm të mjeteve për përgjegjësitë motorike ndaj palëve të treta (TPL).

Ky sistem nënkupton se drejtuesit e mjeteve që kanë shkaktuar dëme gjatë vitit paraardhës do të paguajnë prime më të larta sigurimi, ndërsa ata që nuk kanë shkaktuar dëme do të paguajnë prime më të ulëta.

Sipas llogaritjeve të kryera me aplikacionet automatike që ofrohen nga kompanitë e sigurimit në faqet e tyre të internetit, malusi apo penalizimi për drejtuesit që kanë shkaktuar dëme do të jetë ndjeshëm më i lartë se bonusi për ata drejtues mjeteve që nuk kanë shkaktuar dëme.

Vitin e kaluar, çmimi minimal i sigurimit të detyrueshëm, i llogaritur me parametrat më të ulëta të riskut (makina me fuqi motorike më të ulët se 1300 cm3, me vjetërsi deri në pesë vjet, me drejtues me përvojë më shumë se dy vite, individë dhe të regjistruar në një nga qarqet me shpeshtësinë më të ulët të dëmeve) ishte afërsisht 15500 lekë. Për këtë vit, një drejtues mjeti me të njëjtat parametra dhe që nuk ka shkaktuar asnjë dëm gjatë vitit 2024, do të paguajë afërsisht 15000 lekë.

Për qarqet e tjera, duke përfshirë Tiranën, vitin e kaluar çmimi minimal i siguracionit TPL ishte afërsisht 16 mijë lekë, ndërsa këtë vit do të jetë rreth 15400 lekë, në rastin kur drejtuesi i mjetit nuk ka shkaktuar dëme.

Bonusi që përfitojnë drejtuesit e mjeteve pa historik dëmesh do të jetë rrjedhimisht në intervalin 3-4%, me ndryshime të vogla midis kompanive.

Ndërkohë, malusi apo penalizimi që do të kenë drejtuesit e mjeteve që kanë shkaktuar të paktën një dëm vitin e kaluar do të jetë më i lartë. Komponenti malus ka një ndryshim pak më të madh mes kompanive të ndryshme.

Shtrenjtimi për drejtuesit që kanë shkaktuar një dëm vitin e kaluar, krahasuar me tarifat e aplikuara gjatë 2025, do të jetë në intervalin 15%-20%, në varësi të kompanisë së sigurimit.

Për drejtuesit e mjeteve që kanë shkaktuar dy ose më shumë dëme vitin e kaluar, shtrenjtimi, në varësi të kompanisë, do të jetë në intervalin 33%-38%, krahasuar me tarifat e aplikuara vitin e kaluar.

Nëse krahasojmë çmimet e këtij viti mes drejtuesve që nuk kanë shkaktuar asnjë dëm dhe atyre që kanë shkaktuar një dëm, ndryshimi fillon nga 19% deri në 27%, në varësi të kompanive.

Ndërsa drejtuesit e mjeteve që kanë shkaktuar dy ose më shumë dëme do të paguajnë një prim sigurimi më të lartë në intervalin 37% deri në 42%, krahasuar me ata drejtues mjetesh që nuk kanë shkaktuar dëme.

Aplikimi i sistemit bonus-malus Ă«shtĂ« i parashikuar nĂ« ligjin “PĂ«r sigurimin e detyrueshĂ«m nĂ« sektorin e transportit”, qĂ« ka hyrĂ« nĂ« fuqi qysh nĂ« vitin 2021. MegjithatĂ«, ligji e parashikon si tĂ« drejtĂ« tĂ« kompanive tĂ« sigurimit, por jo njĂ« detyrim.

Zbatimi i parimit bonus-malus u bĂ« i mundur vetĂ«m pas miratimit tĂ« rregullores “PĂ«r pĂ«rcaktimin e faktorĂ«ve tĂ« riskut qĂ« pĂ«rfshihen nĂ« pĂ«rllogaritjen e primit pĂ«r produktet e sigurimit tĂ« detyrueshĂ«m nĂ« sektorin e transportit”. Kjo rregullore hyri nĂ« fuqi nĂ« fillim tĂ« vitit 2025, por pa pĂ«rfshirĂ« elementin bonus-malus, qĂ« ka nisur tĂ« aplikohet prej 1 janarit tĂ« kĂ«tij viti.

 

The post Sigurimi i makinës, çmimi këtë vit rritet me të paktën 15% për ata që kanë shkaktuar dëme appeared first on Revista Monitor.

53% presin përkeqësim të financave në 12 muajt në vijim

Perceptimi i shqiptarëve për situatën financiare rezulton dukshëm më negativ krahasuar me një vit më parë, duke sinjalizuar një rritje të fortë të pakënaqësisë, sipas të dhënave nga Barometri i Ballkanit.

Sipas tĂ« dhĂ«nave, 53% e tĂ« anketuarve nĂ« ShqipĂ«ri vlerĂ«sojnĂ« se gjendja financiare pritet Ă« “mĂ« keq” ose “shumĂ« mĂ« keq” nĂ« 12 muajt nĂ« vijim, njĂ« nivel qĂ« e bĂ«n pesimizmin dominues. 46% shprehen se situata Ă«shtĂ« pĂ«rmirĂ«suar, ndĂ«rsa njĂ« pjesĂ« minimale mendon se ka mbetur e pandryshuar.

Një vit më parë, në 2024 pakënaqësia ishte e kufizuar në 14%, ndërsa gati gjysma e shqiptarëve mendonin se situata financiare do të mbetej e njëjtë dhe 38% prisnin përmirësim.

Vihet re një kalim nga një klimë neutrale pritshmërie, në një gjykim masiv negativ brenda vetëm një viti, çka tregon se një pjesë e madhe e familjeve kanë përjetuar përkeqësim real të kushteve ekonomike, ose të paktën një zhgënjim të fortë nga pritshmëritë e mëparshme.

Ky ndryshim reflekton presionet e vazhdueshme mbi buxhetet familjare, veçanërisht rritjen e kostos së jetesës dhe pasigurinë ekonomike, të cilat duket se kanë gërryer besimin e qytetarëve.

Edhe pse inflacioni zyrtar është zbutur krahasuar me kulmin e viteve të mëparshme, çmimet e ushqimeve, energjisë dhe shërbimeve bazë kanë mbetur të larta, duke ulur fuqinë blerëse të pagave dhe pensioneve. Për shumë familje, normalizimi i inflacionit nuk është përkthyer në lehtësim real të shpenzimeve mujore.

Një arsye tjetër lidhet me mospërputhjen mes rritjes ekonomike dhe të ardhurave reale. Rritja e PBB-së dhe e pagës mesatare nuk është ndjerë njësoj në të gjitha shtresat, veçanërisht te punonjësit me të ardhura të ulëta dhe të mesme.

Pakënaqësia ushqehet edhe nga pasiguria në tregun e punës, sidomos për të rinjtë dhe punësimin cilësor. Edhe pse punësimi në terma sasiorë është rritur, shumë vende pune mbeten me paga të ulëta ose pa stabilitet afatgjatë, duke forcuar perceptimin e pasigurisë financiare dhe mungesës së perspektivës.

Rritja e emigrimit dhe krahasimi i vazhdueshëm me të ardhurat dhe standardin e jetesës në vendet e BE-së e thellojnë ndjesinë e pakënaqësisë, edhe kur treguesit makroekonomikë paraqiten relativisht të qëndrueshëm.

Ndryshe nga 2024, kur dominonte ideja e stabilitetit, 2025 shënoi një kthesë drejt pakënaqësisë, duke e vendosur Shqipërinë ndër vendet e rajonit me rritjen më të fortë të perceptimit negativ për ekonominë për muajt në vijim./ B.Hoxha

Burimi: RCC

The post 53% presin përkeqësim të financave në 12 muajt në vijim appeared first on Revista Monitor.

Anketa: 70% e remitancave vijnë jashtë kanaleve zyrtare

Dërgesat e emigrantëve janë një financues i rëndësishëm i konsumit në vend, por shumica e tyre vijnë në rrugë informale.

Të dhënat e fundit nga Anketa e Emigracionit tregojnë se 70% e dërgesave të parave drejt Shqipërisë realizohen jashtë kanaleve zyrtare financiare. Konkretisht, 43% e remitancave vijnë përmes miqve ose të afërmve që sjellin paratë fizikisht në Shqipëri, 15% përmes sjelljes personale të parave në dorë (cash) pas kthimit, ndërsa 12% kalojnë përmes ndërmjetësuesve informalë.

Vetëm 30% e dërgesave kryhen përmes kanaleve formale, ku 20% realizohen nga shërbimet bankare dhe 10% përmes operatorëve të transferimit të parave (OTP). Kjo strukturë nënvizon peshën ende të lartë të ekonomisë informale në remitanca dhe sfidat për formalizimin e plotë të flukseve financiare nga emigrantët.

Remitancat mbeten një burim jetësor mbështetjeje për shumë familje, duke përfaqësuar një pjesë të konsiderueshme të të ardhurave totale, madje edhe midis disa familjeve jo-migrante, duke theksuar shtrirjen e gjerë të rrjeteve të migracionit.

Pothuajse gjysma e emigrantëve transferojnë një pjesë të të ardhurave të tyre në Shqipëri përmes remitancave. Vendimi për të dërguar remitanca është i lidhur pozitivisht me suksesin e emigrantëve në gjenerimin e të ardhurave dhe kursimeve jashtë vendit.

Remitancat përbëjnë një burim të rëndësishëm ekonomik, por potenciali i tyre zhvillimor mbetet kryesisht i pashfrytëzuar për shkak të mbështetjes te kanalet informale të transferimit dhe përdorimit të përqendruar te konsumi.

Sipas anketës, rreth gjysma e familjeve të emigrantëve kanë marrë remitanca brenda 12 muajve para anketës. Për këto familje përfituese, transfertat nga jashtë përfaqësojnë 41 për qind të të ardhurave totale. Emigrantët meshkuj dhe ata më të moshuar kanë dukshëm më shumë gjasa të dërgojnë remitanca në vendlindje sesa migrantet femra dhe ata më të rinj, duke reflektuar norma më të larta punësimi dhe aftësi më të mëdha për të gjeneruar të ardhura.

Për më tepër, përdorimi i remitancave është i përqendruar kryesisht te konsumi bazë, ku 90 për qind e familjeve i përdorin këto fonde për ushqim dhe nevoja të përditshme, 36 për qind për shpenzime mjekësore dhe 30 për qind për arsim, ndërsa investimet prodhuese mbeten minimale (më pak se 2 për qind për zgjerim biznesi ose inpute bujqësore).

Edhe pse një pjesë e madhe e dërgesave të emigrantëve drejt Shqipërisë realizohet jashtë kanaleve zyrtare, Banka e Shqipërisë i përfshin këto flukse në treguesit zyrtarë të remitancave. Matja bëhet sipas standardeve të Fondit Monetar Ndërkombëtar dhe mbështetet në një kombinim burimesh./ B.Hoxha

The post Anketa: 70% e remitancave vijnë jashtë kanaleve zyrtare appeared first on Revista Monitor.

DĂ«shira e francezĂ«ve pĂ«r t’u larguar nga vendi arriti nivelin mĂ« tĂ« lartĂ« historik nĂ« 2025

Sipas njĂ« studimi tĂ« Gallup, besimi nĂ« institucionet franceze ka rĂ«nĂ« ndjeshĂ«m kĂ«tĂ« vit, ndĂ«rsa dĂ«shira pĂ«r t’u larguar nga Franca Ă«shtĂ« rritur. Euronews foli me disa francezĂ« tĂ« shpĂ«rngulur dhe kandidatĂ« pĂ«r emigrim.

Julien Qzq u largua nga Parisi nĂ« dhjetor. “Nuk ndihesha mĂ« i lumtur nĂ« FrancĂ«,” tha sipĂ«rmarrĂ«si i restoranteve, tani nĂ« Tbilisi, Gjeorgji.

NĂ« restorantin e tij, ai vuri re njĂ« rĂ«nie tĂ« qartĂ« tĂ« klientĂ«ve. “Kam humbur shumĂ« klientĂ« kĂ«tĂ« vit. NjerĂ«zit nuk kanĂ« mĂ« mundĂ«si tĂ« shpenzojnĂ« si mĂ« parĂ«,” tha ai. Sipas tij, ka “mungesĂ« mundĂ«sish” pĂ«r sipĂ«rmarrĂ«sit, “njĂ« barrĂ« tatimore monstruoze” dhe “njĂ« atmosferĂ« shumĂ« tĂ« keqe”.

Antoine, inxhinier nĂ« sektorin e luksit nĂ« Paris, ndan kĂ«tĂ« shqetĂ«sim, edhe pse ende nuk Ă«shtĂ« larguar. Ai “e adhuron” qytetin e tij, por ndjen njĂ« shtysĂ« gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« fortĂ« pĂ«r t’u larguar. NĂ« Kanada, thotĂ« se ka rigjetur “njĂ« lloj pranimi tĂ« tjetrit” qĂ« nuk e ndien mĂ« nĂ« FrancĂ«. Nga ana materiale, pavarĂ«sisht karrierĂ«s, ai thotĂ« se pa trashĂ«gimi nuk mund tĂ« blejĂ« shtĂ«pi apo tĂ« jetojĂ« nĂ« qytetin ku ka lindur.

Këto dëshmi pasqyrojnë një shqetësim më të gjerë: sipas Gallup, mbi një e katërta e francezëve po mendojnë të emigrojnë përgjithmonë.

Rënie masive e besimit

27% e tĂ« rriturve nĂ« FrancĂ« thonĂ« se do tĂ« donin tĂ« shpĂ«rnguleshin, nga 11% vitin e kaluar, njĂ« rritje spektakolare, e rrallĂ« nĂ« shkallĂ« globale. Besimi nĂ« qeverinĂ« kombĂ«tare ra nĂ« 29% (−13 pikĂ«). Besimi nĂ« sistemin gjyqĂ«sor (50%) dhe institucionet financiare (42%) gjithashtu ra ndjeshĂ«m. AsnjĂ« vend tjetĂ«r i BE-sĂ« nuk shĂ«noi rĂ«nie mesatare tĂ« krahasueshme.

Sipas Benedict Vigers (Gallup), përparimi i besimit që nga 2017 është fshirë brenda 12 muajsh.

Kaos politik dhe mungesë perspektive

Pas shpërndarjes së parlamentit në qershor 2024, qeveritë pa shumicë kanë sjellë paralizë politike. Propozimet buxhetore kanë nxitur mocione mosbesmi. Popullariteti i Macron ra në 28% në 2025, minimum historik.

Në ekonomi, 67% mendojnë se situata po përkeqësohet. Që nga 2015, Franca është ndër vendet më pesimiste të OECD-së.

TĂ« qĂ«ndrosh, tĂ« largohesh — apo tĂ« kthehesh

Antoine shqetësohet për zgjedhjet e 2027-ës dhe rritjen e ekstremit të djathtë. AdÚle u shpërngul nga Lioni në Leipzig për të ndryshuar karrierë, duke gjetur më shumë fleksibilitet; megjithatë, lidhja me Francën mbetet e fortë.

Hadrien dhe Sophie u kthyen nga Toronto në Paris, duke theksuar pushimet dhe koston e jetesës më të përballueshme. Clément, i vendosur në Toronto, thotë se nuk kthehet, i zhgënjyer nga politika franceze.

Sipas Gallup, lidhja mes mosbesimit institucional dhe dĂ«shirĂ«s pĂ«r t’u larguar Ă«shtĂ« e qartĂ«. Me pĂ«rfundimin e mandatit tĂ« dytĂ« tĂ« Macron nĂ« 2027, sfida kryesore pĂ«r pasardhĂ«sin do tĂ« jetĂ« rindĂ«rtimi i besimit publik. / Euronews

 

The post DĂ«shira e francezĂ«ve pĂ«r t’u larguar nga vendi arriti nivelin mĂ« tĂ« lartĂ« historik nĂ« 2025 appeared first on Revista Monitor.

Në 2026, Inteligjenca Artificiale kalon te përdorimi praktik

NĂ«se 2025 ishte viti kur AI bĂ«ri bujĂ« dhe “vibe check”, 2026 pritet tĂ« jetĂ« viti kur teknologjia do tĂ« pĂ«rdoret mĂ« shumĂ« nĂ« praktikĂ«. Fokusin po e marrin modelet mĂ« tĂ« vogla, inteligjenca po vendoset nĂ« pajisje reale, dhe sistemet po krijohen qĂ« tĂ« ndihmojnĂ« njerĂ«zit nĂ« punĂ«n e tyre.

Ekspertët thonë se industria e AI ka arritur kufijtë e metodave të skalimit të pafund (sa më i madh modeli, aq më i aftë), të cilat dominuan për një dekadë.

Kjo periudhĂ«, e quajtur “epoka e skalimit”, kulmoi me modele si GPT-3, qĂ« treguan se mĂ« shumĂ« tĂ« dhĂ«na dhe mĂ« shumĂ« fuqi kompjuterike mund tĂ« prodhojnĂ« aftĂ«si si programim dhe arsyetim, pa nevojĂ« pĂ«r trajnime tĂ« veçanta.

Sot, studiuesit po kërkojnë arkitektura dhe qasje të reja që të bëjnë AI-në më të efektshme dhe të përshtatshme për përdorim real.

Një nga ndryshimet kryesore pritet të jenë modelet më të vogla dhe të rafinuara (SLM). Ato mund të përshtaten për detyra specifike, janë më të shpejta, më të lira dhe shpesh arrijnë të japin rezultate të ngjashme me modelet gjeneraliste të mëdha, veçanërisht në biznes.

Bizneset po i adoptojnë këto modele të vogla sepse, nëse optimizohen si duhet, mund të ofrojnë saktësi të lartë dhe efikasitet të madh për aplikime specifike, pa kostot e larta të modeleve të mëdha.

Kjo i bën SLM-të të përshtatshme për përdorim të përditshëm dhe për vendosje në pajisje lokale, duke e bërë AI-në më të afërt dhe më të dobishme për përdoruesit.

Pra, 2026 pritet tĂ« jetĂ« viti kur AI nuk do tĂ« jetĂ« mĂ« thjesht spektakĂ«l apo “show”, por njĂ« mjet real qĂ« ndihmon njerĂ«zit nĂ« punĂ«n e tyre, duke sjellĂ« efikasitet, shpejtĂ«si dhe zgjidhje tĂ« personalizuara. / Tech Crunch

The post Në 2026, Inteligjenca Artificiale kalon te përdorimi praktik appeared first on Revista Monitor.

OSHEE publikon listën e bizneseve në tension 6 kv që janë në treg të lirë nga 1 janari

Oshee Group publikoi së fundmi listën e mbi 2 mijë bizneseve që nga 1 janari janë në treg të lirë dhe duhet ta sigurojnë të vetëm energjinë përmes një furnizuesi që e zgjedhin ata.

Tashmë këto biznese nuk po furnizohen nga Furnizuesi  Shërbimit Universal dhe me çmime të rregulluara. Kjo është faza e fundit e liberalizimit që i bashkohen bizneset në tension 6 kv pas atyre më tension 35 kv,20 kv dhe 10 kv që kanë dalë më herët nga 2018-a e në vazhdim në disa faza.

Në çdo rast subjektet duhet të shlyejnë detyrimet që kanë me kompaninë publike FSHU përpara se të shkëputen për tu furnizuar nga një tjetër furnizues qoftë ky edhe Furnizuesi i Tregut të Lirë që është ai që mban peshën më të madhe të të liberalizuarve.

“Furnizuesi i ShĂ«rbimit Universal, FSHU Sh.A, pjesĂ« e OSHEE Group SH.A, pĂ«rmes kĂ«tj njoftimi, bĂ«n tĂ« ditur listĂ«n dhe kushtet e subjekteve jo-familjarĂ« (privat), tĂ« lidhur nĂ« tension 6kV, tĂ« cilĂ«t janĂ« nĂ« treg tĂ« lirĂ« nga data 1 janar 2026.

Para se të dalin në treg të lirë, kjo kategori klientësh duhet të përmbushin disa detyrime që rrjedhin nga disa akte ligjore dhe vendime të ERE, sipas të cilave:

  • KlientĂ«t nĂ« tension 6kV duhet tĂ« shlyejnĂ« tĂ« gjitha detyrimet financiare ndaj shoqĂ«risĂ« “Furnizuesi i ShĂ«rbimit Universal” SH.A. (FSHU sh.a.)
  • TĂ« sigurojnĂ« qĂ« tĂ« gjitha tĂ« dhĂ«nat teknike tĂ« pikĂ«s sĂ« lidhjes tĂ« jenĂ« tĂ« pĂ«rditĂ«suara dhe tĂ« sakta
  • TĂ« kenĂ« tĂ« sakta dhe tĂ« pĂ«rditĂ«suara tĂ« dhĂ«nat e kontratĂ«s tĂ« furnizimit (emĂ«r, NUIS, adresĂ«, nr. kontakti, adresĂ« elektronike, etj.).

Sa më sipër, Ju bëjmë thirrje të gjithë klientëve të lidhur në nivel tensioni 6kV që menjëherë të verifikojnë detyrimet financiare ndaj FSHU SH.A. dhe të marrin masa për shlyerjen e tyre sa më shpejt të jetë e mundur.

MospĂ«rmbushja e detyrimeve tĂ« mĂ«sipĂ«rme, do tĂ« sjellĂ« si pasojĂ« ndĂ«rprerjen e furnizimit me energji elektrike nga FSHU sh.a. dhe pamundĂ«sinĂ« pĂ«r t’u furnizuar nga njĂ« furnizues tjetĂ«r i tregut tĂ« lirĂ«â€ do tĂ« nĂ«nvizonte mĂ« herĂ«t FSHU.

Lista e plotë kliko këtu: Lista

The post OSHEE publikon listën e bizneseve në tension 6 kv që janë në treg të lirë nga 1 janari appeared first on Revista Monitor.

Harta e re e Kuvendit: Këta do të jenë deputetët e ardhshëm në Parlamentin e Kosovës

Lëvizja Vetëvendosje ka arritur fitore rekorde në zgjedhjet e parakohshme të 28 dhjetorit, bazuar në rezultatet preliminare. Kur janë numëruar mbi 95 për qind e të gjitha votave, Vetëvendosje kryeson me 50.50 për qind, pasuar nga PDK-ja me 20.49 për qind dhe LDK-ja me 13.37 për qind. AAK-ja është e katërta me 5.55 për qind.

Me përfundimin e verifikimit dhe procesimit të të gjitha vendvotimeve brenda vendit, pasqyra e Kuvendit të ri të Kosovës është pothuajse e plotë.

Eugen Cakolli, nga Instituti Demokratik i Kosovës, përmes një analize, ka shpjeguar se si pritet të lëvizin mandatet pas numërimit të votave të diasporës dhe atyre me kusht.

Sipas Cakollit, bazuar në rezultatet aktuale nga vendvotimet e rregullta, ndarja e mandateve është tashmë e qartë: Lëvizja Vetëvendosje me 56 mandate, Partia Demokratike e Kosovës me 23, Lidhja Demokratike e Kosovës me 15 dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës me 6.

Ai theksoi se votat nga përfaqësitë diplomatike dhe ato me kusht, pavarësisht trendeve të forta pro-LVV, nuk kanë fuqi matematikore për të ndryshuar numrat aktualë.

“Votat nga pĂ«rfaqĂ«sitĂ« diplomatike – pavarĂ«sisht pĂ«rqindjes sĂ« lartĂ« nĂ« favor tĂ« LVV-sĂ«, e ngjashme edhe me zgjedhjet e 9 shkurtit – nuk prodhojnĂ« asnjĂ« ndryshim nĂ« numrin e mandateve. NjĂ«soj, as votat me kusht, tĂ« cilat nĂ« pĂ«rgjithĂ«si ndjekin trendin e votimit nĂ« vend, nuk kanĂ« potencial real pĂ«r tĂ« ndryshuar shpĂ«rndarjen e ulĂ«seve”.

Faktori i vetëm që mund të ndryshojë ekuacionet, sipas Cakollit, janë votat me postë. Ai analizon se nga rreth 58 mijë dërgesa postare, LVV-së i duhet një dominim absolut për të fituar mandate shtesë.

“Edhe sikur tĂ« gjitha rreth 58 mijĂ« dĂ«rgesat postare tĂ« arrijnĂ« nĂ« kohĂ« dhe tĂ« jenĂ« valide (çka historikisht nuk ka ndodhur dhe vĂ«shtirĂ« se pritet tĂ« ndodhĂ«), LVV-sĂ« do t’i duhej rreth 80-85% e tyre pĂ«r ta fituar mandatin e 57-tĂ«.

NdĂ«rsa pĂ«r njĂ« mandat tĂ« 58-tĂ«, Cakolli e cilĂ«son si “skenar teorik”, pasi do tĂ« kĂ«rkonte qĂ« LVV tĂ« fitonte rreth 90% tĂ« kĂ«tyre votave, gjĂ« qĂ« vĂ«shtirĂ« pritet tĂ« ndodhĂ«.

“NĂ« skenar teorik, pĂ«r ta fituar edhe mandatin e 58-tĂ«, LVV do tĂ« duhej t’i fitonte rreth 90% tĂ« kĂ«tyre votave me postĂ«. LĂ«vizja potenciale mes mandateve tĂ« PDK-sĂ« dhe LDK-sĂ« varet nga performancat e tyre – me logjikĂ«n qĂ« partia me koeficientin mĂ« tĂ« ulĂ«t, humbet mandatin e para.”

Duke u bazuar në trendet e deritanishme dhe ciklet e kaluara zgjedhore, Cakolli prezantoi skenarin më realist për përbërjen finale të Kuvendit:

Projeksioni i Mandateve

  • LVV 57
  • PDK 22
  • LDK 15
  • AAK 6

Bazuar nga tĂ« dhĂ«nat e publikuara nĂ« platformĂ«n e KQZ-sĂ«, ku nuk janĂ« tĂ« pĂ«rfshira votat me kusht, me postĂ«, tĂ« personave me nevoja tĂ« veçanta dhe tĂ« kosovarĂ«ve qĂ« kanĂ« votuar nĂ« pĂ«rfaqĂ«sitĂ« diplomatike, kĂ«ta deputetĂ« pritet t’i zĂ«nĂ« ulĂ«set nĂ« Kuvendin e KosovĂ«s.

LĂ«vizja VetĂ«vendosje pritet t’i sigurojĂ« 56 ulĂ«se me kĂ«tĂ« pĂ«rbĂ«rje: Albin Kurti, Glauk Konjufca, Albulena Haxhiu, Hekuran Murati, Donika GĂ«rvalla, Xhelal Sveçla, Hajrulla Çeko, Avni Dehari, Mimoza Kusari-Lila, Ejup Maqedonci, Shqipe Mehmeti-Selimi, Andin Hoti, Arben Vitia, Saranda Bogujevci, Alban Bajrami, Edona Llalloshi, Refki Suma, Mefail Bajqinovci, Jeta Statovci, Nezir Kraki, Ardiana Matoshi, Ardian Gola, Armend Muja, Haxhi Avdyli, Adelina Grainca, Albena Reshitaj, Taulant Kelmendi, Blerim Gashi, Fitore Pacolli-Dalipi, Artane Rizvanolli, Hysen Durmishi, LabinotĂ« Demi, Dimal Basha, ArbĂ«r Rexhaj, Agim Bahtiri, ArbĂ«reshĂ« Kryeziu, Fatos Geci, Arjeta Fejza, Artan Abrashi, ArbĂ«rie Nagavci, Enver Haliti, Valon Ramadani, Liza Gashi, Adnan Rrustemi, Fatmire Kollçaku, Jeton Raka, Drita Pajaziti, Arsim Ademi, Fitim Haziri, Fjolla Ujkani, Rozeta Hajdari, Valon Hoti, Sylejman Meholli, Ilir KĂ«rçeli, Salih Zyba dhe Naim Bardiqi.

Partia Demokratike e KosovĂ«s pritet t’i fitojĂ« 23 ulĂ«se: Bedri Hamza, Arian Tahiri, PĂ«rparim Gruda, Uran Ismaili, Sala Jashari, Vlora Çitaku, Enver Hoxhaj, Arben Mustafa, Nait Hasani, Rrahman Rama, Eman Rrahmani, Kujtim Gashi, Ganimete Musliu, Elmi Reçica, Artan Behrami, Xhavit Haliti, Besa Kabashi-Ramaj, Mergim Lushtaku, Ferat Shala, Bekim Haxhiu, Hajdar Beqa, Blerta Deliu-Kodra dhe Jakup Nura, Ariana Musliu-Shoshi.

Lidhja Demokratike e KosovĂ«s mund t’i rrĂ«mbejĂ« 15 karrige: Lumir Abdixhiku, Hykmete Bajrami, UkĂ« Rugova, Avdullah Hoti, Doarsa Kica-Xhelili, Kujtim Shala, Anton Quni, Armend Zemaj, Lutfi Haziri, Jehona Lushaku-Sadriu, Janina Ymeri, Besian Mustafa, Ardiana Thaqi-Meta, Ermal Sadiku dhe Fadil HadĂ«rgjonaj.

NdĂ«rsa Aleanca pĂ«r ArdhmĂ«rinĂ« e KosovĂ«s pritet tĂ« ketĂ« gjashtĂ« deputetĂ«: Ramush Haradinaj, Daut Haradinaj, Besnik Tahiri, BekĂ« Berisha, Agim Çeku dhe Time Kadrijaj.

Zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit, janë rezultat i mospajtimeve dhe përplasjeve ndërmjet partive politike, të cilat pas zgjedhjeve të 9 shkurtit, nuk arritën ta konstituonin Kuvendin deri më 10 tetor.

Kurti mĂ« pas nuk arriti t’i marrĂ« votat e mjaftueshme nĂ« Kuvend pĂ«r formimin e qeverisĂ«. QeverinĂ« nuk arriti ta formojĂ« as i mandatuari i dytĂ«, Glauk Konjufca, po ashtu nga LVV-ja, gjĂ« qĂ« detyroi presidenten Osmani tĂ« shpallĂ« zgjedhjet e parakohshme parlamentare.

 

The post Harta e re e Kuvendit: Këta do të jenë deputetët e ardhshëm në Parlamentin e Kosovës appeared first on Revista Monitor.

Pas tri vitesh mungesë, a do të ketë një takim të ri mes dy qeverive?

Pas tri vitesh mungesë takimesh të përbashkëta, kryeministri Edi Rama lë të hapur mundësinë e rifillimit të mbledhjeve mes qeverive të Shqipërisë dhe Kosovës, ndërsa nga Prishtina ende nuk ka sinjale konkrete.

 

Pas njĂ« periudhe tĂ« gjatĂ« ftohjeje nĂ« raportet ndĂ«rshtetĂ«rore, tema e bashkĂ«punimit Kosovë–ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« rikthyer nĂ« qendĂ«r tĂ« vĂ«mendjes.

Një deklaratë e re nga Edi Rama ka ringjallur pyetjen nëse dy qeveritë shqiptare do ta rifillojnë traditën e mbledhjeve të përbashkëta, që ka mbetur pezull prej vitit 2022.

Kryeministri i ShqipĂ«risĂ«, nĂ« pĂ«rmbyllje tĂ« konferencĂ«s mbi bilancet e vitit 2025, u pyet mbi raportet me KosovĂ«n pas konfirmimit nĂ« krye tĂ« shtetit tĂ« Kurtit dhe raporteve ‘tĂ« ngrira’ mes dy shteteve.

Rama aty tregoi se mbledhja mes dy qeverive do të ishte mirë të ndodhte, por shtoi më tej se puna mes dy vendeve dhe bashkëpunimi do të vijojë, sidomos për një prej projekteve më të rëndësishme, atë të Hekurudhës Durrës-Prishtinë

“Do tĂ« flasim, do tĂ« vendosim. Mos harroni se kemi bĂ«rĂ« edhe mbledhje mes dy parlamenteve, por tani Kosova kishte zgjedhje. Albini u rikonfirmua dhe i kam bĂ«rĂ« urimet personalisht,” tha Rama duke nĂ«nvizuar se ndĂ«rtimi i hekurudhĂ«s DurrĂ«s–PrishtinĂ« mbetet “xhevahiri i kurorĂ«s pĂ«r marrĂ«dhĂ«niet mes ShqipĂ«risĂ« dhe KosovĂ«s”.

Ai shtoi se bashkëpunimi institucional mes dy vendeve do të vazhdojë të thellohet në funksion të zhvillimit ekonomik dhe lidhjes infrastrukturore.

Për këtë deklarim të Ramaë ende nuk ka pasur ndonjë përgjigje nga Qeveria e Kosovës, por as nga vet Kurti.

Në dhjetor të vitit që lamë pas, zëdhënësi i qeverisë në detyrë, Përparim Kryeziu, në një deklarim për media kishte thënë se marrëdhëniet mes dy shteteve janë produktive, pavarësisht mungesës së takimeve.

Ai pati treguar se gjatë mandatit të Kurtit janë nënshkruar 58 marrëveshje të reja, nga gjithsej 184 që ekzistojnë mes dy vendeve, dhe se bashkëpunimi praktik ka sjellë rezultate konkrete për qytetarët.

“JanĂ« 58 marrĂ«veshje tĂ« nĂ«nshkruara nĂ« katĂ«r vitet e fundit, qĂ« prekin qindra mijĂ«ra qytetarĂ«. JanĂ« 26 vendkalime kufitare tĂ« reja, projekti i hekurudhĂ«s Prishtinë–DurrĂ«s, hapja e zyrave doganore, heqja e vulĂ«s apostile, njohja e pensioneve dhe diplomave, si dhe abetarja unike,” deklaroi duke shtuar se pas zgjedhjeve tĂ« 28 dhjetorit pritet “ringjallje e bashkĂ«punimit”.

Sipas tij, proceset zgjedhore në të dy vendet kanë krijuar një ndërprerje të natyrshme të ritmit të bashkëpunimit, por marrëveshjet janë zbatuar dhe bashkëpunimi teknik nuk është ndalur.

Tri vite pa mbledhje të përbashkët

Mbledhja e fundit ndërmjet dy qeverive është mbajtur më 20 qershor 2022, në Prishtinë.

Takimi i radhës, i planifikuar për 14 qershor 2023 në Gjakovë, u anulua nga ana e Edi Ramës pasi kryeministri Kurti refuzoi ndryshimin e formatit të saj në një takim më të ngushtë, ku do të diskutohej situata e tensionuar në veri të Kosovës.

Që nga ajo kohë, mbledhje të përbashkëta nuk janë mbajtur as në vitin 2024 dhe as në 2025, duke shënuar ndërprerjen më të gjatë të këtij formati që prej nisjes së tij në vitin 2014.

Në ndërkohë, Shqipëria ka zhvilluar mbledhje me vende të tjera të rajonit, ndërsa Kosova ka mbajtur një takim të ngjashëm me Maqedoninë e Veriut në nëntor të vitit 2024.

Nga Prizreni nĂ« 2014 deri nĂ« PrishtinĂ« nĂ« 2022 – njĂ« dekadĂ« bashkĂ«punimi

Tradita e mbledhjeve të përbashkëta filloi më 2014.

Mbledhjet mes dy qeverive të Shqipërisë dhe Kosovës nisën në vitin 2014, kur Hashim Thaçi ishte kryeministër. E para u mbajt në Prizren.

E dyta, në vitin 2015, në Tiranë, kur në Kosovë ishte kryeministër Isa Mustafa.

Në vitin 2016 u mbajt në Prishtinë, ndërsa në vitin 2017 në Korçë, kur kryeministër i Kosovës ishte Ramush Haradinaj.

Në vitin 2018 u mbajt në Pejë, ndërsa në vitin 2020, me kryeministër Avdullah Hotin, në Tiranë.

Me kryeministĂ«r Albin Kurtin, nĂ« vitin 2021 dhe 2022 u mbajtĂ«n dy tĂ« tjera – njĂ« nĂ« Elbasan dhe tjetra nĂ« PrishtinĂ«.

Në total, Kosova dhe Shqipëria kanë nënshkruar 184 marrëveshje dhe memorandume bashkëpunimi në fusha që variojnë nga infrastruktura, arsimi dhe kultura, deri te siguria dhe energjia.

Si u prish tradita e mbledhjeve të përbashkëta?

Mbledhja e fundit mes të dy qeverive u mbajt më 20 qershor të vitit 2022.

Asokohe, kur mbledhja e paraparĂ« do tĂ« mbahej nĂ« GjakovĂ«, Edi Rama po pĂ«rpiqej tĂ« propozonte njĂ« draft tĂ« Statutit tĂ« Asociacionit pĂ«r Komuna me ShumicĂ« Serbe – si njĂ« opsion pĂ«r dalje nga kriza e dialogut ku kishte hyrĂ« Kosova, e shoqĂ«ruar me tensione nĂ« veri tĂ« vendit.

Si pasojĂ« e kĂ«tyre zhvillimeve, raportet Kosovë–ShqipĂ«ri u ftohĂ«n, ndĂ«rsa Kosova mori mĂ« pas njĂ« shuplakĂ« nga Bashkimi Evropian, qĂ« vendosi masa ndĂ«shkuese tĂ« cilat vazhdojnĂ« ende.

“Ky takim nuk mund tĂ« mbahet nĂ« formatin e parashikuar dhe, pasi kam folur pasdite me shefin e diplomacisĂ« evropiane, Josep Borrell, i kam kĂ«rkuar Albinit pĂ«r t’u takuar nesĂ«r nĂ« GjakovĂ«, nĂ« njĂ« format mĂ« tĂ« ngushtĂ« – pĂ«rkatĂ«sisht me ministrat e JashtĂ«m dhe ata tĂ« Mbrojtjes – pĂ«r tĂ« diskutuar pikĂ«risht pĂ«r kĂ«tĂ« situatĂ«, e cila po e çan nĂ« mĂ«nyrĂ« dramatike KosovĂ«n me bashkĂ«sinĂ« euroatlantike, nĂ« njĂ« pikĂ« tĂ« paimagjinueshme, ku kjo e fundit e ka vendosur gishtin faktikisht nĂ« butonin qĂ« do tĂ« vĂ« nĂ« lĂ«vizje planin e sanksioneve ndaj shtetit qĂ« e ka krijuar vetĂ«â€, deklaroi Rama nĂ« qershor tĂ« vitit 2023.

“PĂ«r fat tĂ« keq dhe me shumĂ« keqardhje, mĂ« duhet tĂ« them se nuk kemi pasur dakordĂ«si me kryeministrin Kurti pĂ«r ndryshimin e formatit. Ai ka kĂ«rkuar qĂ« mbledhja tĂ« bĂ«het normalisht dhe pastaj veç tĂ« diskutojmĂ« edhe pĂ«r kĂ«tĂ«, dhe kjo nuk Ă«shtĂ« e mundur, sepse nuk Ă«shtĂ« njĂ« moment pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« pasqyrĂ« tĂ« rreme tĂ« asaj qĂ« nĂ« fakt ndodh me realitetin e KosovĂ«s sot”, shtoi Rama.

Nga Qeveria e Kosovës kishin relativizuar tensionet përreth, por ishin marrë me çështjet që pritej të diskutoheshin në atë mbledhje.

“Mbledhjet e pĂ«rbashkĂ«ta janĂ« ndĂ«rmarrje tĂ« mĂ«dha organizative, tĂ« cilave u paraprin njĂ« punĂ« e madhe e ministrive pĂ«r tĂ« pĂ«rgatitur atĂ« ditĂ«. NesĂ«r do tĂ« duhej tĂ« nĂ«nshkruheshin 13 marrĂ«veshje tĂ« reja. Ato kishin synim t’i afronin ekonomitĂ« tona, sistemet tona tĂ« drejtĂ«sisĂ«, arsimit, kulturĂ«s, etj. JanĂ« qytetarĂ«t ata qĂ« do tĂ« humbasin mĂ« sĂ« shumti. PĂ«r fat tĂ« keq, anulimi i mbledhjes nga ana e kryeministrit Rama anuloi mundĂ«sinĂ« pĂ«r t’i nĂ«nshkruar ato”, theksonte asokohe PĂ«rparim Kryeziu, zĂ«dhĂ«nĂ«s i QeverisĂ« sĂ« KosovĂ«s.

Mbledhje mes dy qeverive nuk janë mbajtur as në vitin 2024 dhe as në 2025.

Raportet duken ende tĂ« ftohta. Kjo u pa edhe nĂ« protestĂ«n nĂ« mbrojtje tĂ« krerĂ«ve tĂ« UshtrisĂ« Çlirimtare tĂ« KosovĂ«s, e cila u mbajt nĂ« TiranĂ« dhe sĂ« cilĂ«s Edi Rama i dha jehonĂ« tĂ« madhe.

Lëvizja Vetëvendosje, partia në pushtet në Kosovë, lëshoi një komunikatë ku akuzoi Ramën se kishte lobuar për aprovimin e Gjykatës Speciale dhe se nuk kishte bërë asgjë për të adresuar shkeljet që po ndodhnin në këtë gjykatë.

Nëse me Shqipërinë nuk pati mbledhje në vitin 2024, Qeveria e Albin Kurtit mbajti një të ngjashme me atë të Maqedonisë së Veriut.

Ajo u mbajt më 18 nëntor 2024, në Prishtinë.

The post Pas tri vitesh mungesë, a do të ketë një takim të ri mes dy qeverive? appeared first on Revista Monitor.

Çmimet e naftĂ«s mbeten tĂ« qĂ«ndrueshme pas sulmeve tĂ« Donald Trump ndaj VenezuelĂ«s

Investitorët peshojnë ndërprerjet afatshkurtra të eksporteve nga vendi i Amerikës së Jugut kundrejt potencialit për rritje të prodhimit të naftës

Çmimet e naftĂ«s shĂ«nuan pak ndryshime pasi operacioni i SHBA-sĂ« pĂ«r tĂ« rrĂ«zuar presidentin e VenezuelĂ«s, NicolĂĄs Maduro, krijoi pasiguri mbi tĂ« ardhmen e rezervave mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« naftĂ«s sĂ« papĂ«rpunuar nĂ« botĂ«.

Nafta Brent, treguesi ndĂ«rkombĂ«tar i çmimeve tĂ« naftĂ«s, u tregtua e pandryshuar gjatĂ« ditĂ«s nĂ« 60.77 dollarĂ« pĂ«r fuçi, pasi mĂ« herĂ«t kishte rĂ«nĂ« nĂ«n nivelin 60 dollarĂ«. Çmimet e West Texas Intermediate (WTI), treguesi amerikan, u rritĂ«n me 0.1 pĂ«r qind nĂ« 57.40 dollarĂ« pĂ«r fuçi.

Venezuela prodhon më pak se 1 për qind të prodhimit global të naftës, me eksportet e kufizuara nga sanksionet amerikane dhe një bllokadë detare. Megjithatë, vendi zotëron rreth 17 për qind të rezervave globale të naftës së papërpunuar, sipas Administratës Amerikane të Informacionit për Energjinë (EIA), çka i jep potencialin për të rritur ndjeshëm furnizimin.

Pavarësisht lëvizjeve të kufizuara të çmimeve, aksionet e Chevron, ConocoPhillips dhe ExxonMobil u rritën ndjeshëm në tregtimin para hapjes së bursës, pasi presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se kompani të mëdha amerikane të naftës do të investonin në Venezuelë.

Aksionet e Chevron u rritën pothuajse me 7.8 për qind, ConocoPhillips me 7.5 për qind, ndërsa të ExxonMobil u rritën me 4 për qind. Chevron tashmë operon në Venezuelë në bazë të një licence të posaçme të dhënë nga administrata Trump.

Tregtarët tani duhet të vlerësojnë ndikimin që ndërhyrja amerikane do të ketë në tregun e naftës, në një moment kur analistët paralajmërojnë për një tepricë të afërt të furnizimit me naftë.

Amrita Sen, themeluese e kompanisë konsulente Energy Aspects, tha se supozimi mbizotërues ishte se ndërhyrja e SHBA-së do të ushtronte presion ulës mbi çmimet, pasi tregjet presin që në të ardhmen të rikthehen në treg fuçi shtesë nga Venezuela.

“NjerĂ«zit do tĂ« supozojnĂ« se nĂ« afatmesĂ«m do tĂ« ketĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r naftĂ«,” u shpreh ajo.

Saul Kavonic, analist nĂ« MST Financial, tha se tregtarĂ«t ishin lodhur nga “konsideratat e rrezikut gjeopolitik qĂ« nuk pĂ«rkthehen nĂ« ndĂ«rprerje reale tĂ« furnizimit”.

Shumica e analistĂ«ve presin qĂ« çmimet e naftĂ«s tĂ« vijojnĂ« rĂ«nien nĂ« pjesĂ«n e hershme tĂ« kĂ«tij viti, pas njĂ« rĂ«nieje prej 20 pĂ«r qind nĂ« vitin 2025, qĂ« e ka çuar Brent-in nĂ« nivelin aktual pak mbi 60 dollarĂ« pĂ«r fuçi. “Tregu Ă«shtĂ« po aq pesimist sa ka qenĂ« tĂ« paktĂ«n nĂ« njĂ« dekadĂ«,” tha Sen, duke iu referuar niveleve rekord tĂ« pozicioneve tĂ« shkurtra nĂ« Brent dhe niveleve historikisht tĂ« ulĂ«ta tĂ« pozicioneve tĂ« gjata nĂ« WTI.

Edhe pse nĂ« afatmesĂ«m mund tĂ« ketĂ« mĂ« shumĂ« naftĂ« nga Venezuela, rritje domethĂ«nĂ«se nĂ« afatshkurtĂ«r nuk pritet, shtoi ajo. “Eksportet tashmĂ« janĂ« pĂ«rgjysmuar dhe bllokada dhe sanksionet mbeten nĂ« fuqi, ndaj kemi njĂ« situatĂ« ku asgjĂ« nuk ka ndryshuar dhe nuk ka naftĂ« shtesĂ«.”

Pavarësisht trazirave në Venezuelë, OPEC+ nuk sinjalizoi ndonjë ndryshim të menjëhershëm strategjie në përditësimin e planifikuar të së dielës. Tetë anëtarë të grupit të prodhuesve, përfshirë Arabinë Saudite, Rusinë dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, u takuan shkurtimisht dhe ranë dakord të ruajnë pezullimin e rritjes së prodhimit të paktën deri në prill.

Në afatshkurtër, prodhimi i naftës në Venezuelë mund të bjerë edhe më tej. Bllokada ka kufizuar ndjeshëm importet e lëndëve të nevojshme për përzierjen e naftës së rëndë të vendit për eksport, duke ngushtuar kapacitetet operative. Reuters raportoi të dielën se kompania shtetërore Petróleos de Venezuela (PDVSA) u kishte kërkuar disa partnerëve në ndërmarrjet e përbashkëta të ulnin prodhimin.

“Kemi identifikuar tĂ« paktĂ«n 200,000 deri nĂ« 300,000 fuçi nĂ« ditĂ« qĂ« tashmĂ« janĂ« nxjerrĂ« jashtĂ« prodhimit, dhe mund tĂ« jenĂ« edhe mĂ« shumĂ«,” tha Sen. “NĂ« afat shumĂ« tĂ« shkurtĂ«r, rreziku Ă«shtĂ« qĂ« tĂ« humbasim edhe mĂ« shumĂ« prodhim.”

NdĂ«rkohĂ«, kontratat e sĂ« ardhmes tĂ« tregut amerikan tĂ« aksioneve shĂ«nuan rritje. Kontratat e sĂ« ardhmes tĂ« S&P 500 u rritĂ«n me 0.3 pĂ«r qind, ndĂ«rsa ato tĂ« Nasdaq 100 u rritĂ«n me 0.6 pĂ«r qind. Çmimet e arit u rritĂ«n me 2.4 pĂ«r qind nĂ« 4,434 dollarĂ« pĂ«r ons. Dollari u forcua me 0.2 pĂ«r qind kundrejt njĂ« shporte monedhash.

“Tregjet e riskut nĂ« afatshkurtĂ«r, zakonisht votojnĂ« mbi faktin nĂ«se njĂ« skenar mĂ« i keq po bĂ«het mĂ« shumĂ« apo mĂ« pak i mundshĂ«m,” tha Edward Al-Hussainy, menaxher portofoli nĂ« Columbia Threadneedle. “NĂ« rastin e VenezuelĂ«s, duket se kemi shmangur njĂ« luftĂ« nĂ« shkallĂ« tĂ« plotĂ« dhe kjo mund tĂ« jetĂ« e mjaftueshme pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur hapjen e tregjeve financiare kĂ«tĂ« javĂ«.” / FT

The post Çmimet e naftĂ«s mbeten tĂ« qĂ«ndrueshme pas sulmeve tĂ« Donald Trump ndaj VenezuelĂ«s appeared first on Revista Monitor.

Kreditimi nga mikrofinanca, ecuri e dobët edhe në tremujorin e tretë 2025

Ecuria e kreditimit nga institucionet financiare jobanka ishte e dobët edhe në tremujorin e tretë të vitit 2025, duke konfirmuar frenimin në segmentin e mikrofinancës.

Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se vlera e portofolit të kredisë të dhënë nga institucionet financiare jobanka arriti në 61.6 miliardë lekë, në rënie me afërsisht një miliard lekë krahasuar me tremujorin e mëparshëm.

Kredia e dhënë nga institucionet financiare jobanka është pothuase në të njëjtat vlera me fundin e vitit të kaluar, ndërsa shënon një rritje modeste me 2.2% krahasuar me tremujorin e tretë të vitit të kaluar.

Vlera e portofolit të kredisë të përfshirë në këto statistika përfshin huatë e dhëna nga të gjitha institucionet financiare jodepozituese, që nënkupton se nga klasifikimi përjashtohen bankat dhe shoqëritë e kursim-kreditit. Klasifikimi përfshin të gjitha institucionet e tjera financiare të licencuara nga Banka e Shqipërisë dhe Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare.

Megjithatë, mes tyre vetëm institucionet financiare jobanka të huadhënies dhe mikrokredisë kanë si objekt aktiviteti kreditimin, ndaj në pjesën dërrmuese vlerësohet se ky portofol i takon atyre dhe mund të përdoret si një tregues i përafërt i ecurisë së kreditimit nga mikrofinanca.

Ky portofol nuk përfshin vetëm huadhënien konsumatorë, por edhe huanë e dhënë për subjektet e biznesit. Nga ana tjetër, është fakt se rritja e vrullshme e mikrokredisë konsumatorë në vitet e fundit ka qenë shtysa kryesore në zgjerimin e portofolit të kredisë së institucioneve financiare jobanka. Ndaj, ngadalësimi i rritjes së portofolit në gjysmën e parë të këtij vitit mund të interpretohet, të paktën pjesërisht, si efekt i masave shtrënguese të Bankës së Shqipërisë.

Në fillim të vitit 2025, nisi aplikimi i asaj që u quajt paketa mbrojtjes konsumatore të publikut, veçanërisht në raport me produktet e mikrofinancës. Banka e Shqipërisë miratoi disa masa që synonin të forconin kriteret e kreditimit nga institucionet mikrofinanciare, të shtonin transparencën e këtyre produkteve, por njëkohësisht edhe uli çmimin maksimal të lejuar të huave të vogla konsumatore.

Sipas përfaqësuesve të sektorit të mikrofinancës, ndikimi i rregullave të reja në ngadalësimin e kreditimit dhe ngushtimin e bazës së klientëve ka qenë i prekshëm dhe i matshëm. Në veçanti, detyrimet për dokumentimin formal të të ardhurave, analizën e detajuar të shpenzimeve familjare dhe procedurat e reja të verifikimit kanë bërë që një grup i rëndësishëm klientësh tradicionalë të sektorit të mos plotësojnë më kriteret.

Sipas tyre, kjo ka prodhuar dy efekte kryesore: ulje të numrit të aplikimeve të kualifikuara për kredi dhe rritje të rrezikut të rikthimit të klientëve drejt huamarrjes informale, e cila është më e shtrenjtë dhe më pak e sigurt. / E.Shehu

Burimi: BSH

The post Kreditimi nga mikrofinanca, ecuri e dobët edhe në tremujorin e tretë 2025 appeared first on Revista Monitor.

Vendet që kryesojnë botën në aftësitë e leximit

PISA (Programme for International Student Assessment) është një program ndërkombëtar i OECD-së që vlerëson, çdo tre vjet, aftësitë e nxënësve 15-vjeçarë në lexim, matematikë dhe shkencë.

Ndryshe nga testet tradicionale shkollore, PISA nuk mat sa mirĂ« nxĂ«nĂ«sit kanĂ« memorizuar lĂ«ndĂ«t, por sa mirĂ« janĂ« nĂ« gjendje t’i zbatojnĂ« njohuritĂ« dhe aftĂ«sitĂ« nĂ« situata reale tĂ« jetĂ«s sĂ« pĂ«rditshme.

PISA mat aftësitë e leximit në gjuhën amtare ose në gjuhën kryesore të mësimdhënies, duke u fokusuar te kuptimi, interpretimi dhe vlerësimi i teksteve të shkruara.

Sistemet me performancĂ« mĂ« tĂ« lartĂ« zakonisht shĂ«nojnĂ« rezultate nĂ« intervalin 550–560 pikĂ«, ndĂ«rsa mesatarja e OECD-sĂ« Ă«shtĂ« 476.

Ky artikull analizon rezultatet më të fundit të testimit ndërkombëtar PISA, duke krahasuar performancën e nxënësve 15-vjeçarë në lexim mes vendeve të ndryshme dhe duke evidentuar sistemet arsimore që kryesojnë renditjen globale.

Përmes këtyre të dhënave, tregohet se si politikat arsimore, cilësia e mësimdhënies dhe investimet afatgjata në arsim reflektohen drejtpërdrejt në aftësitë e të rinjve për të kuptuar, interpretuar dhe përdorur informacionin në jetën reale.

Singapori kryeson me diferencë të theksuar

Singapori renditet i pari në nivel global me një rezultat mesatar prej 543 pikësh, duke lënë pas të gjitha vendet e tjera.

Sistemi arsimor i shtetit-qytet thekson aftësitë e strukturuara të shkrim-leximit, cilësinë e mësuesve dhe ndërhyrjen e hershme për nxënësit me vështirësi. Singapori kryeson gjithashtu botën edhe në matematikë.

Japonia dhe Irlanda ndjekin në vendin e dytë dhe të tretë, të dyja me nga 516 pikë.

Renditja e vendeve sipas performancës në lexim (PISA)

  1. Singapori – 543
  2. Japonia – 516
  3. Irlanda – 516
  4. Tajvani – 515
  5. Koreja e Jugut – 515
  6. Estonia – 511
  7. Makao – 510
  8. Kanadaja – 507
  9. SHBA-ja – 504
  10. Zelanda e Re – 501
  11. Hong Kongu – 500
  12. Australia – 498
  13. MbretĂ«ria e Bashkuar – 494
  14. Finlanda – 490
  15. Polonia – 489

Dominim i Azisë Lindore dhe Europës Veriore

Ekonomitë e Azisë Lindore dominojnë krye-renditjen, me Tajvanin, Korenë e Jugut, Makaon, Hong Kongun dhe Japoninë që renditen të gjitha në 11 vendet e para.

Këto sisteme shpesh theksojnë kurrikula rigoroze, përfshirje të fortë prindërore dhe standarde kombëtare të qëndrueshme.

Edhe vendet e Europës Veriore, si Estonia dhe Finlanda, shfaqin performancë të lartë, duke reflektuar investime afatgjata në arsim gjithëpërfshirës dhe mirëqenie të nxënësve.

Me 511 pikë, Estonia renditet mes elitës globale, pavarësisht popullsisë relativisht të vogël.

Vendet anglishtfolëse pranë majës

Disa vende anglishtfolëse renditen gjithashtu në gjysmën e sipërme të listës, përfshirë Kanadanë, SHBA-në, Zelandën e Re, Australinë dhe Mbretërinë e Bashkuar.

Kanadaja kryeson këtë grup me 507 pikë.

Në të kundërt, shumë ekonomi të mëdha europiane, përfshirë Gjermaninë, Francën, Spanjën dhe Italinë, renditen rreth ose pak mbi mesataren e OECD-së. / Visual Capitalist, Shqip.al

The post Vendet që kryesojnë botën në aftësitë e leximit appeared first on Revista Monitor.

AAPSK vë në përdorim pajisje të sekuestruara nga një spital privat për QSUT dhe spitalet publike

Agjencia e Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe të Konfiskuara (AAPSK) e ka nisur vitin 2026 me vijimin e një praktike tashmë të konsoliduar në veprimtarinë e saj: vënien e pasurive të sekuestruara në funksion të interesit publik, institucioneve shtetërore dhe shoqërisë civile.

Në këtë kuadër, Kryeadministratorja e AAPSK, Risena Xhaja, zhvilloi një vizitë pune në një spital privat, i cili ndodhet në proces hetimi nga Prokuroria e Tiranës dhe mbi pasurinë e të cilit është vendosur masë sekuestroje preventive.

Me miratimin e prokurorit tĂ« çështjes, AAPSK ka ndĂ«rmarrĂ« veprimet pĂ«r identifikimin dhe shpĂ«rndarjen e pajisjeve mjekĂ«sore qĂ« ndodhen nĂ« kĂ«tĂ« objekt, duke i vĂ«nĂ« ato nĂ« dispozicion tĂ« MinistrisĂ« sĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ« pĂ«r t’u shpĂ«rndarĂ« mĂ« tej nĂ« qendrat spitalore pĂ«rkatĂ«se. Pajisjet mjekĂ«sore do tĂ« vihen nĂ« pĂ«rdorim nga QSUT dhe disa nga spitalet rajonale sipas nevojave pĂ«rkatĂ«se.

Gjatë vizitës, Kryeadministratorja e AAPSK, znj. Risena Xhaja u shpreh:

“E nisim vitin 2026 me njĂ« praktikĂ« pune tĂ« bĂ«rĂ« tashmĂ« rutinĂ« pĂ«r agjencinĂ« tonĂ«, vĂ«nien e pasurive tĂ« konfiskuara nĂ« funksion tĂ« institucioneve shtetĂ«rore dhe jo vetĂ«m, por edhe tĂ« shoqĂ«risĂ« civile. NĂ« rastin konkret flasim pĂ«r njĂ« institucion shtetĂ«ror. KĂ«tu jemi nĂ« njĂ« spital privat, qĂ« Ă«shtĂ« nĂ« proces hetimi nga Prokuroria e TiranĂ«s dhe kemi njĂ« masĂ« sekuestroje preventive pĂ«r pasurinĂ«. Me miratimin e prokurorit kemi ardhur sot qĂ« tĂ« bĂ«jmĂ« shpĂ«rndarjen e pajisjeve qĂ« ndodhen nĂ« spital, duke ia vĂ«nĂ« nĂ« pĂ«rdorim MinistrisĂ« sĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ«, pĂ«r t’u shpĂ«rndarĂ« nĂ« qendrat spitalore.”

Ky veprim synon të kontribuojë drejtpërdrejt në përmirësimin e shërbimit shëndetësor dhe në forcimin e kapaciteteve të sistemit publik, duke garantuar përdorimin efikas dhe të dobishëm të pasurive të sekuestruara në dobi të qytetarëve.

AAPSK mbetet e angazhuar në administrimin e përgjegjshëm, ligjor dhe transparent të pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara, duke i shndërruar ato në instrumente konkrete në shërbim të interesit publik.

The post AAPSK vë në përdorim pajisje të sekuestruara nga një spital privat për QSUT dhe spitalet publike appeared first on Revista Monitor.

“Retail-i nĂ« 2026: Çmime nĂ« rritje, konsumatorĂ« mĂ« kĂ«rkues”

IntervisĂ« me Stela Dhami, menaxhere ekzekutive e “Colliers International Albania”   Zhvillimi i sektorit retail nĂ« ShqipĂ«ri po ndjek nga afĂ«r ritmin e transformimit urban, ndryshimet nĂ« sjelljen e konsumatorĂ«ve dhe interesin nĂ« rritje tĂ« operatorĂ«ve ndĂ«rkombĂ«tarĂ«. Sipas znj. Dhami, viti 2026 pritet tĂ« jetĂ« njĂ« moment kyç pĂ«r balancĂ«n mes ofertĂ«s sĂ« re tĂ« hapĂ«sirave tregtare, kĂ«rkesĂ«s reale tĂ«...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post “Retail-i nĂ« 2026: Çmime nĂ« rritje, konsumatorĂ« mĂ« kĂ«rkues” appeared first on Revista Monitor.

“Rritja e retail-it do tĂ« vijĂ« nga cilĂ«sia, jo nga volumi”

Intervistë me Juljan Mane, Zëvendëspresident i Grupit BALFIN për Shitjet me Pakicë   Juljan Mane, Zëvendëspresident i Grupit BALFIN për Shitjet me Pakicë, ndan në këtë intervistë një panoramë të qartë mbi ecurinë e sektorit të retail-it në Shqipëri dhe në rajon, duke u ndalur te ndikimi i turizmit, ndryshimi i sjelljes së konsumatorit, sfidat e kostove dhe informalitetit, si dhe drejtimet str...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post “Rritja e retail-it do tĂ« vijĂ« nga cilĂ«sia, jo nga volumi” appeared first on Revista Monitor.

Treguesi i besimit në ekonomi e mbylli në rënie vitin 2025

Treguesi i ndjesisë ekonomike (TNE) ra me 0.4 pikë në muajin dhjetor.

Sipas Bankës së Shqipërisë, rënia e treguesit të besimit në ekonomi u ndikua kryesisht nga dobësimi i treguesve në sektorët e shërbimeve dhe të industrisë. Treguesi i besimit në sektorin e tregtisë dhe ai i besimit të konsumatorit mbetën pothuajse të pandryshuar. Rritje regjistroi vetëm treguesi i besimit në sektorin e ndërtimit.

Megjithatë, niveli aktual i TNE-së qëndron rreth 6 pikë përqindje mbi mesataren historike.

Treguesi i besimit të industrisë regjistroi një rënie të lehtë me 0.2 pikë përqindje në muajin dhjetor, i ndikuar nga pritjet në rënie për porositë nga eksportet. Niveli i këtij treguesi aktualisht qëndron rreth 2 pikë përqindje mbi mesataren historike. Pritjet e bizneseve të këtij sektori për punësimin në të ardhmen kanë regjistruar rritje, ndërkohë që çmimet e produkteve që do të prodhojnë në të ardhmen priten të mbeten pothuajse të njëjta.

Treguesi i besimit në shërbime ra me 2.8 pikë përqindje në muajin dhjetor. Pavarësisht rënies, niveli i këtij treguesi qëndron rreth 6 pikë përqindje mbi mesataren afatgjatë. Rënia e besimit u ndikua nga vlerësimet më pak optimiste të bizneseve për ecurinë aktuale të aktivitetit të tyre, dhe për nivelin aktual të kërkesës. Pritjet për nivelin e punësimit në të ardhmen janë rishikuar për poshtë, ndërkohë që janë rishikuar për lart çmimet në të ardhmen.

Treguesi i besimit në tregti për dhjetorin regjistroi një vlerë thuajse të njëjtë me atë të muajit nëntor. Niveli i tij qëndron rreth 9 pikë përqindje mbi mesataren historike. Vlera aktuale e treguesit u ndikua nga vlerësimet në rënie të ecurisë aktuale të biznesit dhe në rritje të pritjeve për punësimin. Pritjet për ecurinë e biznesit dhe për çmimet në të ardhmen regjistruan rënie.

Treguesi i besimit në ndërtim u rrit me 4.5 pikë përqindje për dhjetorin. Aktualisht, ky tregues qëndron 16.6 pikë përqindje mbi mesataren afatgjatë. Në rritjen mujore ndikuan të dy komponentët, si vlerësimi i bizneseve për aktivitetin ndërtues dhe ai i porosive aktuale. Pritjet për çmimet në të ardhmen janë vlerësuar me rritje.

Treguesi i besimit konsumator për dhjetorin nuk pësoi ndryshime krahasuar me muajin e kaluar, duke qëndruar rreth 1.5 pikë përqindje mbi mesataren historike. Ndikimet në drejtime të kundërta të balancave përbërëse të tij u kompensuan, duke mos e ndryshuar nivelin e treguesit të agreguar. Vlerësimi për situatën ekonomike në të ardhmen dhe blerjet aktuale në shuma të mëdha u rritën këtë muaj, ndërkohë, në kahun tjetër, pritjet për situatën financiare dhe blerjet e mëdha ishin më pak optimiste. Pritjet për nivelin e përgjithshëm të çmimeve në të ardhmen janë rishikuar për poshtë.

The post Treguesi i besimit në ekonomi e mbylli në rënie vitin 2025 appeared first on Revista Monitor.

Tregtia me pakicë, Konkurrenca vendase dhe ndërkombëtare në një treg dinamik

Sektori i retail-it nĂ« ShqipĂ«ri gjatĂ« vitit 2025 Ă«shtĂ« karakterizuar nga rritja e qĂ«ndrueshme dhe konsolidimi, mĂ« shumĂ« sesa nga zgjerimi i shpejtĂ« apo ndryshime tĂ« forta strukturore. Konsumi ka mbetur i kujdesshĂ«m dhe i orientuar drejt raportit çmim – cilĂ«si, ndĂ«rsa turizmi ka luajtur rol kyç nĂ« rritjen e volumit tĂ« shitjeve, veçanĂ«risht nĂ« kategori si veshjet, elektronika e lehtĂ« dhe shĂ«rbimet e...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Tregtia me pakicë, Konkurrenca vendase dhe ndërkombëtare në një treg dinamik appeared first on Revista Monitor.

Bujqësia, mes konsolidimit në ferma të mëdha dhe falimentit të njësive tradicionale

Në vitin 2026, pritet që prodhimi bujqësor në Shqipëri të mbetet nën presion, duke vijuar trendin rënës të pesë viteve të fundit. Sipas ekspertit të bujqësisë, Nevion Telha, prodhimi është gjithnjë e më i ekspozuar ndaj goditjeve klimatike, me dëme të përsëritura nga ngricat, përmbytjet dhe moti i paqëndrueshëm, ndërsa mungesa e fuqisë punëtore po e kufizon zgjerimin real të sipërfaqeve të punuara...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Bujqësia, mes konsolidimit në ferma të mëdha dhe falimentit të njësive tradicionale appeared first on Revista Monitor.

Në vitin 2026, agroindustria pret rritje të kostove dhe rënie konsumi

Disa nga prodhuesit e produkteve vendase parashikojnĂ« se 2026 mund tĂ« sjellĂ« rritje kostosh pĂ«r ta, pĂ«r shkak tĂ« rritjes sĂ« pagĂ«s minimale, rritjes tĂ« kostos pĂ«r fuqinĂ« punĂ«tore, ndryshimet e mundshme tĂ« çmimeve tĂ« lĂ«ndĂ«ve tĂ« para, pĂ«r sektorĂ« qĂ« furnizohen nga tregjet e huaja. “Kostot do tĂ« rriten prej rritjes sĂ« pagave, kryesisht prej pagĂ«s minimale. Por do tĂ« bien prej rĂ«nies sĂ« çmimit tĂ« qumĂ«s...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Në vitin 2026, agroindustria pret rritje të kostove dhe rënie konsumi appeared first on Revista Monitor.

Baret dhe restorantet nuk presin rritje konsumi dhe shtrenjtim çmimesh në vitin 2026

Gjatë 2025-s, konsumi në bare dhe restorante ishte më i ulët krahasuar me 2024. Për periudhën e verës, operatorë të tregut pohuan se kërkesa ishte 10 deri në 15% më pak sesa periudha paraardhëse. Kryetari i Shoqatës së Bareve dhe Restoranteve, Enri Jahaj, thotë se arsyet kryesore që ndikuan në rënien e konsumit në vitin 2025 lidhen me rënien e fuqisë blerëse dhe mbizotërimin e një ndjenje pasiguri...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Baret dhe restorantet nuk presin rritje konsumi dhe shtrenjtim çmimesh në vitin 2026 appeared first on Revista Monitor.

Turizmi nuk pret surpriza, ecuri e njëjtë me 2025-n

Sektori i turizmit përjetoi rritje të numrit të vizitorëve vitin e kaluar, por kjo nuk u përkthye rrjedhimisht në më shumë të ardhura. Kjo është të paktën përshtypja e bizneseve që ofrojnë shërbim në këtë sektor. Operatorët turistikë e argumentojnë këtë me ndryshimin e tipologjisë së turistit që gjatë vitit 2025 karakterizohej nga të rinj aventurierë që duan të marrin maksimumin duke shpenzuar sa ...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Turizmi nuk pret surpriza, ecuri e njëjtë me 2025-n appeared first on Revista Monitor.

❌