08:40 Groenlanda ndal kutinë e Pandorës, Putin në pritje
Nga Monada Mehmetaj, Strasbourg
NjĂ« samit pĂ«r GroenlandĂ«n qĂ« mbahet shumĂ« shpejt dhe kĂ«rkon punĂ« intensive. NjĂ« EuropĂ« dhe njĂ« BE qĂ« do tĂ« jetĂ« bashkĂ«, por qĂ« po âpĂ«rçahetâ, me interesa gjeopolitike nĂ« plan tĂ« parĂ«; njĂ« arenĂ« shumĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r Trump. Kjo Ă«shtĂ« ajo qĂ« pritet tĂ« shfaqet nĂ« kĂ«tĂ« samit tĂ« GroenlandĂ«s.
Shtetet e BE-sĂ« qĂ« do tĂ« jenĂ« bashkarisht dhe pozicionimi i FrancĂ«s do tĂ« bĂ«jnĂ« diferencĂ«n. Trump tentoi tĂ« prishte rregullat e lojĂ«s, por u gjend nĂ« njĂ« ring boksi, i rrethuar nga mundĂ«sia e prishjes sĂ« marrĂ«dhĂ«nieve WashingtonâLondĂ«r, nga njĂ« Itali qĂ« mban njĂ« ekuilibĂ«r tĂ« vĂ«shtirĂ«, me Melonin e cilĂ«suar edhe si ndĂ«rmjetĂ«se; Merz i GjermanisĂ«, me njĂ« ekonomi tĂ« varur ekstremisht nga marrĂ«dhĂ«niet tregtare me SHBA-nĂ«; dhe njĂ« Rusi e âgĂ«zuarâ nga kĂ«rcĂ«nimet e Trump pĂ«r GroenlandĂ«n, e cila e sheh kĂ«tĂ« lĂ«vizje tĂ« Trump si hapje tĂ« KutisĂ« sĂ« PandorĂ«s.
Mark Rutte, personaliteti qĂ« ka ndikim te Presidenti i SHBA-sĂ«, Ă«shtĂ« i vetmi qĂ« mund tâi flasĂ« Trump-it. Ai ka njĂ« marrĂ«dhĂ«nie shoqĂ«rore qĂ« ka pasur rezultatet e veta pozitive nĂ« kĂ«to bisedime.
Mundet qĂ« Franca tĂ« mbetet âvetmeâ nĂ« kĂ«tĂ« samit, pasi pozicionimi i saj politik dhe ushtarak Ă«shtĂ« i ndryshĂ«m nga shtetet e tjera. Republika e PestĂ« i jep pĂ«rparĂ«si Presidentit Macron tĂ« reagojĂ« shpejt, pa mbledhur instancat e rastit. MegjithatĂ«, presim vazhdimin.
Rusia Ă«shtĂ« nĂ« pritje tĂ« âgĂ«zuarâ, pasi mund tĂ« imitojĂ« Trump-in nĂ« lidhje me vendet Baltike dhe me kufirin detar tĂ« GroenlandĂ«s nga krahu i RusisĂ«, dhe e favorizon totalisht kĂ«tĂ« situatĂ« pĂ«r UkrainĂ«n; pra janĂ« bashkĂ« si nĂ« njĂ« ndeshje futbolli ku ndajnĂ« gjysmĂ«fushat.
Tarifat doganore me një aleat si Europa dëmtojnë më shumë konsumatorin amerikan sesa prodhuesin europian, dhe këtë llogari tashmë Amerika e ka bërë mirë.
Nga ana tjetër, Von der Leyen dhe ekipi i saj reaguan shpejt ndaj tarifave amerikane, duke iu përgjigjur flakë për flakë, në unitet dhe me vendosmëri, dhe kjo solli avantazhin e vet. Pa dashje, Trump e bëri Europën edhe më të bashkuar. Nga një sondazh, 40% e amerikanëve janë kundër kërcënimeve për Groenlandën.
Ai që po del i fituar në këtë moment është Putin, i cili po fiton kohë pas kohe, ndërkohë që dosja e Ukrainës në këtë moment është në vend të dytë.
Por kriza nuk mbaron sot. Lufta tregtare vazhdon, garanci nuk ka.
Danezët presin pozicionin e tyre; Europa po i mbështet; Franca nuk dëgjoi, por reagoi. Mesazhe, influenca dhe mësime ka boll në këto ditë dinamike, në marrëdhëniet e tensionuara mes aleatëve.
A i trembet Trump njĂ« afrimi tĂ« EuropĂ«s me KinĂ«n apo njĂ« bashkĂ«bisedimi diplomatik tĂ« saj me RusinĂ«? Sigurisht qĂ« i paramendon dhe jo rastĂ«sisht âsulmoiâ Macron-in. Shprehja e Macron pĂ«r njĂ« mundĂ«si takimi diplomatik me Putin-in nuk e ka entuziasmuar Trump-in, pasi deri mĂ« tani ka pasur ekskluzivitetin e bisedimeve pĂ«r UkrainĂ«n, por pa asgjĂ« konkrete.
NĂ« Davos âvlonâ puna dhe Europa po punon fort nĂ« unanimitet. Europa po ndryshon politikĂ«n e saj, por pa qenĂ« asnjĂ«herĂ« kĂ«rcĂ«nuese.
Tashmë Trump e ka kuptuar që durimi i Europës është sosur dhe nuk dëshiron ta humbasë një aleat si ajo.

























