Reading view

Eklipsi diellor/ Miliona njerëz në mbarë botën ‘të mbërthyer’ me sytë nga qielli

Një nga eklipset diellore më të rëndësishme të dekadave të fundit ka tërhequr vëmendjen e miliona njerëzve në pjesë të Evropës dhe jo vetëm, ndërsa Hëna ka nisur të mbulojë Diellin.

Eklipsi ka tërhequr edhe komunitetin shkencor. Një grup shkencëtarësh irlandezë po e ndjek fenomenin përtej Atlantikut, me synimin për të studiuar koronën diellore dhe për të mbledhur të dhëna gjatë fazave të veçanta të eklipsit.

Ngjarja është konsideruar një prej fenomeneve më spektakolare astronomike të vëzhgueshme nga Evropa dhe ka kthyer vëmendjen e publikut te studimi i Diellit dhe fenomeneve hapësinore.

Eklipsi është parë edhe në Shqipëri.

Në Spanjë, Islandë, Grenlandë dhe një pjesë të Portugalisë, Hëna mbuloi plotësisht Diellin për disa minuta, ndërsa në shumë vende të tjera të Europës fenomeni u pa si eklips i pjesshëm.

Pamjet nga qytete të ndryshme tregojnë sheshe, plazhe dhe pika panoramike të mbushura me njerëz që ndjekin fenomenin me syze mbrojtëse të posaçme. Në Spanjë, autoritetet kishin përgatitur qindra zona vëzhgimi për shkak të interesit të jashtëzakonshëm të publikut.

The post Eklipsi diellor/ Miliona njerëz në mbarë botën ‘të mbërthyer’ me sytë nga qielli appeared first on Gazeta Si.

  •  

Pse Rusia po blen karburant nga India!

Gazeta Si – Për herë të parë, Rusia ka filluar të importojë karburant nga India – një vend të cilit tradicionalisht ia shiste këtë produkt.

Kjo tregon pasojat e sulmeve ukrainase ndaj rafinerive dhe infrastrukturës së naftës në Rusi, të cilat kanë shkaktuar mungesë karburanti në të gjithë vendin.

Rusia është historikisht një eksportuese karburanti; ajo tashmë ishte detyruar të ndalonte eksportet e karburantit dhe, në fillim të korrikut, regjimi njoftoi se po negocionte importe nga vende të ndryshme, pa specifikuar se cilat.

Agjencia e lajmeve “Bloomberg” ka konstatuar se Rusia iu drejtua kryesisht Indisë. Dërgesa e parë u pranua më 5 gusht.

Ajo u shit nga kompania indiane “Nayara Energy” – e cila është nën sanksionet e Bashkimit Evropian pasi kontrollohet nga “Rosneft”, kompania kryesore ruse e naftës.

Dërgesa u nis më 18 qershor nga rafineria Vadinar në bregun perëndimor të Indisë dhe u transportua përmes Kanalit të Suezit dhe Mesdheut nga cisterna që i përkasin të ashtuquajturës “flota hije” (një rrjet anijesh që transportojnë dhe shesin naftë ose gaz natyror duke anashkaluar sanksionet ndërkombëtare përmes fshehjes së pronësisë dhe itinerareve). Që atëherë, nga Vadinari janë nisur edhe dërgesa të tjera.

Firma analitike “EA Analytics”, vlerësoi se në muajin korrik, si pasojë e sulmeve ukrainase, kapaciteti i Rusisë për rafinimin e naftës ra me një të tretën, duke zbritur në 3,6 milionë fuçi në ditë.

Disa burra shikojnë çmimet në një pikë karburanti në Dedovsk, pranë Moskës, më 7 gusht

Megjithatë, që atëherë, sulmet ajrore ukrainase janë intensifikuar; përveç rafinerive, ato kanë shënjestruar edhe objekte të tjera, siç janë depot e “Wildberries”, platformës më të madhe ruse të tregtisë elektronike.

Ndër të tjera, Rusia po has vështirësi në gjetjen e furnizuesve alternativë të naftës për shkak të pasojave të konfliktit që përfshin Iranin dhe Shtetet e Bashkuara; bllokada e zgjatur e Ngushticës së Hormuzit ka hequr nga tregu një pjesë të naftës dhe gazit natyror që tregtohen në nivel global (para konfliktit, rreth një e pesta e tyre kalonte përmes kësaj ngushtice).

Në një situatë me role të përmbysura, India më parë e kishte ndihmuar Rusinë duke rritur importet e naftës; kryesisht për shkak të luftës në Ukrainë dhe sanksioneve pasuese, qeveria ruse kishte humbur një pjesë të konsiderueshme të blerësve të saj evropianë dhe kishte nevojë të gjente tregje të tjera për naftën e saj.

Më vonë, India u detyrua t’i reduktonte këto importe për shkak të presionit nga presidenti amerikan Donald Trump, i cili në vitin 2025 vendosi tarifa të larta si kundërpërgjigje ndaj blerjes së naftës ruse.

Në këtë fazë, administrata Trump po mban një qëndrim më pajtues. Zyrtarë ukrainas i thanë gazetës “Financial Times” se në fund të korrikut, nënkryetari JD Vance i kërkoi presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky të ndalonte sulmet ndaj portit rus të Novorossiyskut në Detin e Zi.

Ky port shërben si terminal për tubacionin e Konsorciumit të Tubacionit të Kaspikut (CPC), i cili e ka pikënisjen në Kazakistan dhe përfshin aksione të zotëruara nga dy kompani amerikane të naftës, Chevron dhe ExxonMobil.

Ndërsa afrohen zgjedhjet legjislative në Rusi (më 18–20 shtator), mungesa e karburantit përbën një problem për Putinin, pasi minon narrativën e tij triumfuese lidhur me luftën.

Për më tepër, Putini po luan një rol më aktiv se në të kaluarën në fushatën e partisë së tij, “Rusia e Bashkuar”; media të pavarura ruse që veprojnë nga jashtë vendit kanë raportuar se, vend të ndryshme ku ai kishte planifikuar të mbante mitingje, autoritetet i ulnin artificialisht çmimet e karburantit pak para mbërritjes së tij.

Përshtati: Gazeta “Si”

The post Pse Rusia po blen karburant nga India! appeared first on Gazeta Si.

  •  

Rasti i 22-vjeçarit në Itali, Shqipëria dhe alarmi për terrorizëm nga SHBA-BE

Gazeta Si – Kriptovalutat, luftëtarët në Siri dhe një pozicion strategjik në prag të Evropës. Kur mendojmë për terrorizmin xhihadist – atë lloj terrorizmi që përfshin të shtëna në klube nate, bombardime në metro dhe sulme me thikë mbi ura, të cilat kanë tronditur kryeqytetet evropiane gjatë dekadës së fundit – fenomeni nuk lidhet menjëherë me Shqipërinë.

Megjithatë, ky është vendi i origjinës së 22-vjeçarit të ndaluar për planifikimin e një sulmi ndaj qendrës tregtare “Adigeo” në Verona.

Një besim i qetë

“Është diçka jashtëzakonisht e rrallë”, – thotë Vincenzo Pace, ish-profesor i rregullt i Sociologjisë së fesë në Universitetin e Padovës – lidhur me një rast të radikalizmit shqiptar.

“Islami shqiptar është i organizuar në vëllazëri sufi, të lidhura me folklorin dhe traditën dhe është themeluar gjatë Perandorisë Osmane, – shpjegon ai. – Në Shqipëri, ata nuk ëndërrojnë për një Shtet Islamik”.

Siç vëren Pace, feja myslimane u ndalua në vitin 1967 gjatë diktaturës komuniste.

“Udhëheqësit e vëllazërive mblidheshin në varreza për t’iu shmangur policisë”, tregon ai.

“Sot, 70% e popullsisë është myslimane, por bëhet fjalë për një formë të qetë të religjiozitetit. Megjithatë, nuk mund të përjashtohet ekzistenca e grupeve të izoluara apo e ‘ujqërve të vetmuar’ që radikalizohen në internet”.

Në fakt, rreziku nuk është zero. Raporti i Departamentit Amerikan të Shtetit, “Country Reports on Terrorism 2024”, përfshiu një profil për Shqipërinë, duke theksuar ekzistencën e një kërcënimi real terrorist që vjen nga ana tjetër e Adriatikut.

Rreziku i simpartizantëve të ISIS

Në listën e rreziqeve të mundshme që lidhen me Tiranën, departamenti përfshiu përpjekjet e fundit të simpatizantëve të ISIS-it për të nxitur banorët drejt dhunës, si dhe rrezikun e radikalizimit që paraqesin shtetasit shqiptarë të riatdhesuar, pasi kanë luftuar krah grupeve xhihadiste në Siri.

Në fakt, deri në vitin 2025, të paktën 70 luftëtarë të huaj shqiptarë – përfshirë gra dhe fëmijë – vazhdonin të mbaheshin të ndaluar jashtë vendit, shumë prej tyre në kampe refugjatësh në Siri ose Irak.

Nga këta, 38 janë riatdhesuar së fundmi dhe, që nga viti i kaluar, po i nënshtroheshin procesit të riintegrimit në shoqëri, të lehtësuar nga institucionet e autoriteteve shqiptare.

“Presidenti i ri sirian ka liruar disa të burgosur të huaj nga kampet e refugjatëve, – shpjegon Pace. – Do të ketë nga ata që janë distancuar nga e kaluara e tyre dhe nga ata që ende mbartin ideologji militante”.

Vend tranzit

Për më tepër, duke pasur parasysh vendndodhjen e saj gjeografike, Shqipëria përbën një rrezik për administratën amerikane si vend tranzit i përdorur nga terroristët për të transferuar para dhe materiale në Evropë për aktivitetet e tyre të dhunshme.

Njëkohësisht, drejtoria e antiterrorizmit e policisë shqiptare ruan një bashkëpunim të vazhdueshëm me homologët e saj amerikanë dhe ballkanikë.

Gjatë dy viteve të fundit, Shqipëria ka miratuar një plan veprimi kundër financimit të terrorizmit, pas miratimit të një ligji për sigurinë kibernetike për të luftuar terrorizmin në internet dhe legjislacionit pasues që trajton trajnimin, lehtësimin dhe financimin e aktiviteteve terroriste – si dhe përdorimin e internetit në lidhje me to.

Këto masa janë plotësuar nga iniciativa për kontrollin e kufijve, krijimi i bazave të të dhënave dhe bashkëpunimi me agjencitë ndërkombëtare të zbatimit të ligjit.

Rrjeti investigativ

Ky aktivitet monitorimi i kishte sjellë Shqipërisë vlerësime nga Komisioni Evropian; në një raport të vitit 2025 për vendin – të publikuar në kuadër të politikave të fqinjësisë së BE-së – Komisioni i kishte cilësuar përpjekjet e Tiranës kundër terrorizmit si “kryesisht të kënaqshme”.

I njëjti dokument e vlerësonte kërcënimin terrorist si “të ulët”, ndonëse Brukseli i kishte bërë thirrje qeverisë vendase të alokonte më shumë burime.

Në fakt, gjatë dy viteve të mëparshme, policia shqiptare kishte raportuar “të paktën gjashtë raste penale që përfshinin qëllime terroriste”.

Në listën e rekomandimeve të politikave për vitin 2026, Komisioni i kërkoi Tiranës të zgjeronte hetimet financiare lidhur me terrorizmin, veçanërisht në lidhje me përdorimin kriminal të kriptomonedhave.

Së fundmi, u krijuan “këshilla sigurie” vendore për të parandaluar radikalizimin e brendshëm, edhe pse Brukseli vuri në dukje se “radikalizimi në internet, radikalizimi brenda burgjeve dhe përmbajtja terroriste në internet vazhdojnë të përbëjnë sfida të konsiderueshme” – duke vërejtur, lidhur me situatën në Shqipëri, se “monitorimi i përmbajtjes në internet paraqet vështirësi, pasi kapacitetet dhe burimet institucionale janë të kufizuara”.

Burimi: “Corriere della Sera”; Përshtati: Gazeta “Si”

The post Rasti i 22-vjeçarit në Itali, Shqipëria dhe alarmi për terrorizëm nga SHBA-BE appeared first on Gazeta Si.

  •  

Radhë të gjata në aeroportet europiane për kontrollet e reja të sigurisë

Gazeta Si – Këtë verë, mbingarkesa e zakonshme e aeroporteve gjatë sezonit të festave është përkeqësuar nga radhët e gjata ditore në pikat e kontrollit kufitar, ku udhëtarët që vijnë nga vendet jo-evropiane duhet të kalojnë nëpër Sistemin e ri të Hyrjes/Daljes (EES).

Edhe pse sistemi është projektuar për të modernizuar dhe përshpejtuar kontrollet duke mbledhur të dhëna biometrike – si skanimet e fytyrës dhe gjurmët e gishtërinjve – ai është në të vërtetë shumë i ngadaltë, duke u vonuar shpesh për minuta gjatë përpunimit të të dhënave të secilit pasagjer.

Si pasojë, udhëtarët përballen me pritje me orë të tëra, duke bërë që shumë prej tyre të humbasin fluturimet e tyre.

Linja ajrore KLM ka vlerësuar se numri i pasagjerëve që humbasin fluturimet gjatë orëve të pikut në Amsterdam është dyfishi i shifrës së zakonshme.

Në Aeroportin Humberto Delgado të Lisbonës, radhët kanë arritur deri në gjashtë orë dhe pasagjerët në Milano Malpensa po përballen gjithashtu me ndërprerje dhe vonesa ditore.

Këto çështje nuk ndikojnë drejtpërdrejt te qytetarët evropianë – pavarësisht nëse ata po marrin fluturime brenda BE-së apo udhëtojnë për në dhe nga destinacione jashtë kontinentit – megjithëse mbingarkesa dhe ndërprerjet që rezultojnë mund t’i ndikojnë ende indirekt në aeroporte të caktuara.

Sipas një analize të “Financial Times”, radhët në aeroportet kryesore evropiane janë dyfishuar krahasuar me vitin e kaluar.

Të dhënat nga “Qsensor” – një shërbim që ofron informacion në kohë reale mbi kohën e pritjes në aeroporte – tregojnë se koha maksimale e pritjes në Aeroportin e Frankfurtit në muajin korrik arriti në 120 minuta, dyfishi i shifrës së vitit të kaluar. Ndërkohë, në Aeroportin e Amsterdamit, kohët e pritjes u rritën nga 80 në 120 minuta.

Udhëtarët kanë filluar të llogaritin shumë më tepër kohë shtesë se zakonisht për të siguruar një udhëtim të mbarë, pa pengesa.

Kontrollet e reja zbatohen për këdo që nuk është shtetas i BE-së, përfshirë udhëtarët nga Mbretëria e Bashkuar.

Disa kompani ajrore, si Wizz Air, u kanë kërkuar pasagjerëve britanikë të mbërrijnë në aeroport shumë më herët për të shmangur rrezikun e humbjes së fluturimit.

Që kur filloi zbatimi gradual i sistemit EES në tetor të vitit 2025, operatorët e aeroporteve evropiane kishin shprehur shqetësime serioze lidhur me situatën e mundshme gjatë muajve të verës, kur fluksi i udhëtarëve në aeroporte rritet ndjeshëm.

Në një moment, radhët u bënë aq të gjata saqë “Airports Council International” – shoqata që përfaqëson aeroportet evropiane – i shkroi një letër të hapur Presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, duke kërkuar lehtësimin e rregullave të reja gjatë verës.

Edhe pse kërkesa u refuzua, Komisioni është në dijeni të situatës; zëdhënësi i Komisionit, Guillaume Mercier, deklaroi se ata janë në kontakt të ngushtë me shtetet anëtare të BE-së “për të kuptuar vështirësitë e hasura në pika të caktuara kufitare”.

Një tjetër kërkesë që shumë aeroporte po i drejtojnë Komisionit, ka të bëjë me zgjatjen e periudhës gjatë së cilës u lejohet të pezullojnë përkohësisht përdorimin e sistemit EES, kur përballen me radhë tepër të gjata dhe të pamenaxhueshme.

Sipas rregulloreve aktuale, ky opsion – të cilin shumë aeroporte e kanë shfrytëzuar prej muajsh – është i autorizuar vetëm deri më 6 shtator; pas kësaj date, sistemi EES parashikohet të hyjë në funksionim të plotë, pa asnjë mundësi të mëtejshme pezullimi.

Ndërkohë, aeroportet po bëjnë çmos për të organizuar operacionet: Cristian Sternativo, sekretar provincial i Sindikatës Autonome të Policisë së Shtetit, deklaroi për gazetën “Prealpina”, se “Malpensa nuk ka burime të mjaftueshme për të përballuar fluksin e pasagjerëve të viteve të fundit. Situata do të përmirësohet sapo të përfundojnë punimet për zgjerimin e zonës jashtë-Shengenit”, por theksoi se, për momentin, “numri i punonjësve të policisë kufitare është i pamjaftueshëm për të përballuar ngarkesën, veçanërisht në orare të caktuara të ditës dhe gjatë sezonit aktual. Jemi vetëm 35 veta, ndërsa na duhen më shumë – të paktën dhjetë punonjës shtesë”.

Pedro Moura, Koordinatori i Përgjithshëm i Njësisë së Koordinimit për Kufijtë dhe të Huajt në Portugali, deklaroi se janë punësuar 369 roje të reja kufitare në prag të sezonit veror për të lehtësuar ngarkesën në aeroport.

Portugalia ka prezantuar gjithashtu një aplikacion që u mundëson qytetarëve të plotësojnë paraprakisht pjesën më të madhe të të dhënave të tyre në një portal të dedikuar.

Situata me radhët nuk është katastrofike në çdo aeroport apo në çdo orar të ditës; Moura vuri në dukje se, ndërsa në muajin dhjetor radhët në Aeroportin e Lisbonës zgjasnin deri në gjashtë orë, aktualisht ato zgjasin rreth një orë gjatë periudhave me fluks të lartë.

Përshtati: Gazeta “Si”

The post Radhë të gjata në aeroportet europiane për kontrollet e reja të sigurisë appeared first on Gazeta Si.

  •  

Kriza politike nuk ndalet, përplasje në Kuvendin e Kosovës mes opozitës dhe LVV

Gazeta Si – Kuvendi i Kosovës është përfshirë nga kaosi këtë të mërkurë. Deputetët e PDK dhe AAK kërkuan vazhdimin e seancës konstituive, teksa në sallën plenare po mbahej aktiviteti tradicional “Bashkatdhetarët në Kuvend”.  

Përplasje verbale  pati mes deputetëve të PDK dhe ministres në detyrë të drejtësisë Donika Gërvalla, duke i kërkuar asaj që të thërrasë seancën konstituive, e pezulluar nga Vetëvendosje deri në arritjen e një marrëveshja politike.

“Ke shkelur mbi gjakun e UÇK”, apo “Poshtë Jugosllavia” ishin disa prej thirrjeve që ju drejtuan Gërvallës, e cila nga kërkoi mbajtjen e një takimi.

Pas kësaj, përplasje ka pasur edhe mes deputetes së PDK-së, Ganimete Musliu, dhe deputetëve të LVV-së, Arbërie Nagavcit dhe Egzon Azemit.Musliu i quajti ata superkriminelë, teksa përsëriti kërkesën për thirrje të seancës.

Ndërkohë më herët momente tensioni u shënuan mes ushtrueses së detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, dhe deputetes së PDK-së, Vlora Çitaku, teksa kjo e fundit ka thënë se deputetët e zgjedhur nuk janë lejuar të kenë qasje në sallën kryesore. Haxhiu mohoi pretendimet duke thënë se dera e kuvendit kishte qenë e hapur.

Përplasja rreth vazhdimit të seancës vjen pasi ka përfunduar afati 30-ditor për konstituimin e Kuvendit.

Seanca konstituive nisi më 6 gusht, por Kuvendi nuk arriti të përfundonte zgjedhjen e kryetarit dhe nënkryetarëve. Për deputetët e PDK dhe AAK kjo përbën shkelje të rendit kushtetues.

Kryeministri Albin Kurti ka deklaruar më herët se do të zhvillojë takime me krerët e partive për emrin e presidentit në mënyrë që të arrihet një marrëveshje përsa i takon më pas edhe emrit të propozuar për kryeparlamentar.

Kosova ka shkuar 3 herë në zgjedhje të parakohshme brenda pak muajsh vetëm për shkak se nuk arriti të zgjidhte ngërçin kushtetues për presidentin dhe konstituimin e Kuvendit.

The post Kriza politike nuk ndalet, përplasje në Kuvendin e Kosovës mes opozitës dhe LVV appeared first on Gazeta Si.

  •  

Tërmeti në Kolumbi paralizon eksportet e kafesë në mbarë botën

Gazeta Si – Tërmeti në Kolumbi ka goditur “Boshtin e Kafesë”: edhe prodhimi i kafesë Arabica po ndien pasojat e lëkundjeve, duke vënë në rrezik furnizimin global me kafe.

Në fakt, tërmeti që shkatërroi vendin amerikanolatin, po paralizon eksportet e kafesë. Kjo nuk është çështje e vogël, duke marrë parasysh se kafèja është burimi i dytë më i madh i të ardhurave për PBB-në kolumbiane, duke gjeneruar rreth 6 miliardë dollarë në vit – të ardhura që tani janë në rrezik serioz.

Dëmet në infrastrukturë – Tërmeti, me epiqendër të regjistruar në San José del Palmar në departamentin e Chocó-s, shkatërroi zemrën e të ashtuquajturit “Eje Cafetero” (Boshti i Kafesë), duke shkaktuar shembje të mëdha strukturore në qytetet Pereira, Manizales dhe Cali.

Përtej humbjes tragjike të jetëve dhe dëmeve në infrastrukturën civile, tërmeti ndërpreu rrugët kryesore të transportit tregtar, duke bllokuar zinxhirin e furnizimit të një prej prodhuesve kryesorë në botë të këtij produkti të çmuar.

Ngërçi logjistik buron kryesisht nga pamundësia për të arritur në Buenaventura, portin strategjik detar përmes të cilit kalon pothuajse i gjithë “ari jeshil” i Kolumbisë i destinuar për tregjet e huaja.

Bllokimi i Buenaventurës – Aktualisht, “rruga për në Buenaventura është e pakalueshme për automjetet tregtare, përfshirë ato që përdoren për importe dhe eksporte”, shpjegoi Gustavo Gómez, president i Shoqatës Kombëtare të Eksportuesve të Kafesë (Asoexport), duke konfirmuar se eksportet kolumbiane të kafesë janë praktikisht të paralizuara.

Kjo ndërprerje shkaktohet nga rrëshqitjet e dheut dhe bllokimet në disa rrugë strategjike që të çojnë në portin e Buenaventurës – i cili përpunon mbi 67% të eksporteve ndërkombëtare – pasi mjetet e rënda të transportit nuk mund të arrijnë në këtë terminal jetik.

“Boshti i Kafesë” i rrezikuar – Siç u përmend më parë, ndikimi i emergjencës përkeqësohet nga fakti se tërmeti goditi pikërisht rajonin ku ndodhet shumica e impianteve të përpunimit dhe mullinjve.

Edhe në zonat më pak të prekura – si Huila, Tolima, Cauca dhe Nariño – mungesa e aksesit për automjetet e transportit të mallrave po e vështirëson transportin e kafesë drejt porteve të tjera kryesore, përfshirë Puerto Antioquia, Cartagena dhe Santa Marta.

Ndikimi në tregje – Kolumbia është eksportuesi i tretë më i madh i kafesë në botë dhe furnizuesi kryesor global i kokrrave Arabica me cilësi të lartë.

Lajmi për bllokimin logjistik tronditi menjëherë tregjet ndërkombëtare; në bursat financiare të Nju Jorkut, kontratat me afat (futures) për kafenë, shënuan një rritje të menjëhershme çmimi, të nxitur nga frika e tregtarëve për një mungesë të zgjatur të furnizimit.

Për më tepër, ky ndalim i detyruar vjen në një vit kur federata kombëtare e prodhuesve kishte parashikuar një sezon rekord – të vlerësuar në mbi 15 milionë thasë, ose pak më pak se 1 milion tonë kafe.

Bllokimi tani kërcënon të rrezikojë kontratat e furnizimit me kompanitë evropiane dhe amerikane që merren me pjekjen e kafesë.

Kriza sociale e brendshme – Megjithatë, kriza prek më shumë sesa thjesht korporatat shumëkombëshe; ajo godet në zemër strukturën sociale vendase.

Vlerësohet se pothuajse 600,000 familje kolumbiane varen drejtpërdrejt nga kultivimi dhe shitja e kafesë për të siguruar jetesën.

Qeveria në Bogota po shqyrton mundësinë e shpalljes së gjendjes së emergjencës ekonomike, pasi kostot e operacioneve të ndihmës dhe të rivendosjes së infrastrukturës logjistike kërcënojnë të krijojnë një barrë të rëndë për arkën e shtetit, duke ngadalësuar më tej rifillimin e aktiviteteve normale të biznesit – përfshirë zinxhirin e furnizimit me kafe, i cili është një burim jetik për Kolumbinë.

Përshtati: Gazeta “Si”

The post Tërmeti në Kolumbi paralizon eksportet e kafesë në mbarë botën appeared first on Gazeta Si.

  •  

Berisha paralajmëron një vjeshtë ‘të nxehtë’ politike: PS ka rënie me 29% në sondazhe

Gazeta Si – Kryedemokrati Sali Berisha, tha se sondazhet e reja e paraqesin Partinë Socialiste me rënie deri në 29% të elektoratit të saj.

Gjatë një konference për mediat, Berisha u shpreh se bëhet fjalë për sondazhe që janë kryer nga vetë socialistët dhe se figura e Ramës ka pësuar rënie pëlqyeshmërie nën nivelin e partisë.

“Narkoshteti po shkërmoqet! Po degradon! Pollet e fundit të bëra nga PS kanë një rënie katastrofale. Partia e krimit është rrokullisur në shifrat e saj në 29 përqind. Edhe këto, po të heqësh koeficientin e frikës, zbret edhe më poshtë. Ky nuk është një poll i bërë nga opozita, po ky është poll i brendshëm i vetë partisë së krimit. Edi Rama vetë qëndron nën partinë. Se atyre u thotë u tërheq unë. Kjo ka ngjallur një alarm të jashtëzakonshëm”, – u deklaroi ai.

Kreu i PD, paralajmëroi se opozita do të zhvillojë protesta masive në vjeshtë. “Është thirrur për emergjencë Aleks Soros. Po se çfarë mund t’i bëjë një kufome të pakallur, le ta shohin. Shqiptarët në mënyrë përfundimtare i kanë dhënë verdiktin Edi Ramës. Vjeshta do të jetë vjeshta e temperaturave më të larta politike. Opozita do të jetë e tëra në misionin e saj, largimin sa më shpejt të Edi Ramës, qeverinë kujdestare për zgjedhje të lira dhe të ndershme”, deklaroi Berisha.

The post Berisha paralajmëron një vjeshtë ‘të nxehtë’ politike: PS ka rënie me 29% në sondazhe appeared first on Gazeta Si.

  •  

Shoqatat e Transportit kërkojnë zgjatje të kompensimit, paralajmërojnë reduktim të urbanëve

Shoqatat e transportit publik kanë paralajmëruar reduktimin e flotës urbane nëse nuk marrin një përgjigje nga qeveria për zgjatjen e kompensimit të naftës dhe disbursimin e kompensimit për karburantin për muajt mars, prill dhe maj 2026.

Në një letër drejtuar Ministrive të Financave, Ekonomisë, Infrastrukturës dhe Energjisë, Pushtetit Vendor, si dhe Bashkisë Tiranë, shoqatat e transportit ngrenë shqetësimin se, pavarësisht plotësimit të dokumentacionit dhe procedurave të kërkuara, pagesat ende nuk janë kryer.

Sipas vendimit të Këshillit të Ministrave, operatorët e transportit publik përfitojnë kompensim në masën 50 lekë për litër karburant, për sasinë e konsumuar gjatë muajve mars, prill dhe maj 2026.

Shoqatat deklarojnë se operatorët kanë përmbushur të gjitha detyrimet lidhur me dokumentimin e aktivitetit, sasitë e karburantit të konsumuar dhe kriteret e tjera të përcaktuara për përfitimin e kompensimit. Megjithatë, fondet për tre muajt nuk janë disbursuar ende.

Sipas tyre, vonesa po krijon vështirësi të konsiderueshme financiare, pasi operatorët kanë vijuar të përballojnë me burimet e tyre kostot e aktivitetit, duke garantuar ndërkohë vazhdimësinë e shërbimit të transportit publik.

Në letër theksohet se edhe pas përfundimit të periudhës së mbuluar nga vendimi, çmimet e karburantit vijojnë të jenë në nivele të larta, duke rënduar kostot operative të operatorëve. Për këtë arsye, situata paraqitet si një problem i dyfishtë: nga njëra anë, kompensimi i miratuar për marsin, prillin dhe majin nuk është paguar, ndërsa nga ana tjetër, kostoja e karburantit vazhdon të rëndojë mbi bilancet e operatorëve.

Shoqatat paralajmërojnë se mungesa e likuiditetit mund të ndikojë drejtpërdrejt në kapacitetet operative dhe në numrin e mjeteve që mund të nxirren në qarkullim. Një reduktim i flotës, sipas tyre, do të kishte pasoja në frekuencën dhe kapacitetin e shërbimit të transportit publik dhe, për rrjedhojë, edhe te qytetarët.

Përveç pagesës së menjëhershme të kompensimit për tre muajt e parë të skemës, operatorët kërkojnë që mbështetja financiare të vijojë edhe pas muajit maj, për sa kohë që çmimet e karburantit dhe kushtet ekonomike që justifikuan ndërhyrjen e qeverisë mbeten të pranishme.

Në kërkesën e tyre, shoqatat kërkojnë gjithashtu informacion zyrtar mbi fazën në të cilën ndodhet procesi, arsyet e vonesës dhe një afat konkret për realizimin e pagesave. Ata i kërkojnë institucioneve përgjegjëse që çështja të trajtohet me prioritet, duke vlerësuar rëndësinë sociale dhe ekonomike të transportit publik.

The post Shoqatat e Transportit kërkojnë zgjatje të kompensimit, paralajmërojnë reduktim të urbanëve appeared first on Gazeta Si.

  •  

Bullgaria ndriçon bregdetin e Detit të Zi me festivalin e artit digjital

Bregu jugor i Detit të Zi i Bullgarisë u shndërrua në një galeri të hapur, ndërsa festivali i dytë LUNAR: Sea of ​​Lights solli 17 vepra arti me dritë dhe digjitale në pesë komunitete bregdetare.

Instalimet dhe projeksionet tregojnë ndërtesa të ndriçuara, fusha, plazhe dhe det në Tsarevo, Varvara, Ahtopol dhe Sinemorets. Artistë nga tetë vende morën pjesë, duke kombinuar artin bashkëkohor me peizazhin bregdetar pas perëndimit të diellit.

Programi u zhvillua çdo mbrëmje nga ora 21:00 deri në mesnatë për 1 javë dhe ishte falas për publikun, me video-hartëzim, instalime interaktive, lazerë dhe kompozime dritash në shkallë të gjerë që transformonin vendet e njohura urbane dhe natyrore në një itinerar të vazhdueshëm nate.

The post Bullgaria ndriçon bregdetin e Detit të Zi me festivalin e artit digjital appeared first on Gazeta Si.

  •  

‘Serbia e humbi Kosovën’, Rama reagon ndaj akuzave si tradhtar: Një fakt përvëlues!

Gazeta Si – Kryeministri Edi Rama ka reaguar sërish për debatin e fundit lidhur me Serbinë dhe Kosovën, duke mbrojtur qëndrimet e tij mbi zhvillimet e fundit mes dy vendeve.

Në një reagim në rrjetet sociale, Rama tha se reagimet e ashpra ndaj deklaratave të tij nga ajo që e cilëson si “ushtria e trollave të turbofolkut nacionalist të Prishtinës”, përbëjnë për të një tregues se qëndrimet e tij kanë qenë të sakta.

Rama iu referua deklaratës së tij se, “Serbia e humbi Kosovën”, duke thënë se ky është një fakt dhe se reagimet ndaj kësaj deklarate nuk duhet të zhvendosin vëmendjen nga qëndrimi i tij kundër asaj që e konsideron provokim të Serbisë.

Unë e kam një laborator ekselent për të matur saktësinë e qëndrimeve të mia kur flas apo postoj lidhur me Serbinë: Ushtrinë e trollave të turbofolkut nacionalist të Prishtinës😍

Sa herë që ajo ushtri lëshohet nëpër kanalet sociale për të shfryrë urrejtjen e verbër ndaj meje,…

— Edi Rama (@ediramaal) August 12, 2026

“Edhe dje, laboratori funksionoi në mënyrë të përsosur, me trollët e lëshuar për të më rikonfirmuar si tradhtar për shkak se thashë se Serbia humbi Kosovën, gjatë ndërhyrjes sime në debatin dinjitoz të ditëve të fundit midis autoriteteve tona dhe atyre të Serbisë, mbi paprekshmërinë e lumit Ibër. Pra, qëndrimi im ishte i saktë, pasi në të gjithë atë ndërhyrje të shterueshme, e cila u mirëprit edhe nga vetë deputetja britanike Alicia Kearns, një flamurtare e zjarrtë për Kosovën në Mbretërinë e Bashkuar, baza nacionaliste e turbo-folkut në Prishtinë e gjeti veten të kapur pas një fjalie të vetme për të parandaluar që ai qëndrim i qartë kundër provokimit të Serbisë të “ngatërronte” fansat e turbo-folkut. Se Serbia humbi Kosovën, është thjesht një fakt, aq përvëlues për turbo-folkun nacionalist në Beograd, sa është i dhimbshëm për turbo-folkun nacionalist në Prishtinë dhe të tyret. Riorganizimi i djeshëm në kundërshtimin e tyre patetik ndaj meje është thjesht një tjetër kompliment për diplomacinë e Shqipërisë, për Evropën e Ballkanit”, shkruan Rama.

Ai theksoi gjithashtu se ndërhyrja e tij në debatin e fundit për lumin Ibër është përshëndetur edhe nga deputetja britanike, Alicia Kearns.

Sipas Ramës, kundërshtimi ndaj tij nga grupe nacionaliste në Prishtinë dhe Beograd është një tjetër dëshmi se Shqipëria po ndjek një qasje të orientuar drejt paqes, bashkëpunimit rajonal dhe integrimit evropian.

The post ‘Serbia e humbi Kosovën’, Rama reagon ndaj akuzave si tradhtar: Një fakt përvëlues! appeared first on Gazeta Si.

  •  

A është e vërtetë që duhet t’i bëni detoks skalpin tuaj?

Një pastrim i mirë i skalpit mund të jetë i dobishëm, por pjesërisht varet se ku jetoni.

Po përjetojmë “lëkurëzimin” e skalpit të kokës, thotë Desmond Tobin, profesor i shkencës dermatologjike në University College Dublin. Pas dekadash obsesioni të konsumatorëve me përmirësimin e cilësisë së lëkurës së fytyrës, vëmendja tani po kthehet nga kokat tona.

Një valë produktesh është lançuar- nga pastruesit e skalpit dhe eksfoliantët acidë deri te shampot për pastrim të thellë- duke pretenduar se “detoksifikojnë” skalpin e kokës dhe duke premtuar gjithçka, nga flokët më të shndritshëm deri te rritja e shpejtë.

“Është padyshim një mundësi biznesi”, thotë Tobin. “Nëse markat kanë diçka që funksionon në lëkurë, ato mund të jenë në gjendje ta përdorin atë. Shkon shpejt dhe lirë në një gamë tjetër produktesh.”

Njerëzit që jetojnë në zona shumë të ndotura mund të kenë gjithashtu depozita të kimikateve të lidhura me trafikun në skalpin e tyre.

Tobin thotë se nuk do ta përdorte kurrë fjalën “detoks”, sepse procesi që këto produkte po ndihmojnë nuk heq asgjë toksike në kuptimin e rrezikshëm. Por një pastrim i rastësishëm i skalpit të kokës mund të jetë i dobishëm për disa prej nesh, thotë ai.

“Disa njerëz hedhin aq shumë produkt në flokë saqë një pjesë e tij ka të ngjarë të grumbullohet, jo vetëm në flokë, por edhe në skalp. Kjo mund të bllokojë hapjet e folikulave të flokëve dhe të ndërhyjë në rritjen optimale të flokëve. Është mjaft e mundur që një dush i shpejtë në mëngjes të mos i heqë të gjitha.”

Kjo është veçanërisht e mundur në zonat me ujë ku mineralet mund të reagojnë me produktet për të formuar një mbetje ngjitëse. Tobin shton se njerëzit që jetojnë në zona urbane shumë të ndotura mund të kenë gjithashtu depozita të kimikateve të lidhura me trafikun në skalpin e tyre.

Tobin thotë se mund të mos keni nevojë të blini një produkt të shtrenjtë për të pastruar thellë skalpin tuaj. Ai këshillon njerëzit në zonat me ujë me shumë minerale të përdorin “një shampo pa sulfate që krijon shumë shkumë ose të përdorin dy shampo për të zbërthyer grumbullimin e mineraleve dhe produkteve”.

The post A është e vërtetë që duhet t’i bëni detoks skalpin tuaj? appeared first on Gazeta Si.

  •  

Rivalët e Infantinos, me një strukturë të re për drejtimin e futbollit botëror

Kundërshtarët e Gianni Infantino po punojnë së bashku për të krijuar një kornizë të re për drejtimin e futbollit botëror, për të zëvendësuar atë që ata e konsiderojnë si një sistem patronazhi që FIFA ka miratuar që kur ai zëvendësoi Sepp Blatter si president 10 vjet më parë.

Thirrjet e përsëritura nga UEFA, CONCACAF dhe Konfederata Aziatike e Futbollit për një shqyrtim të pavarur të qeverisjes së FIFA-s janë injoruar nga Infantino që kur plani i tij për të shitur 21% të Kupës së Botës u bë publik dy javë më parë.

Një burim me njohuri mbi diskutimet i tha Guardian se tre konfederatat po punojnë për të hartuar një dokument politikash për të demonstruar se si organi qeverisës botëror mund të evoluojë në të ardhmen.

Ata të përfshirë janë fuqizuar për të bërë pyetje ekzistenciale, të tilla si cili duhet të jetë roli i saktë i FIFA-s, si duhet të strukturohet dhe çfarë modeli qeverisjeje duhet të miratohet. Shpërndarja financiare midis shoqatave anëtare është gjithashtu një konsideratë kyçe, veçanërisht duke pasur parasysh se si të shpërndahen më së miri fondet nga rezervat e FIFA-s, të vlerësuara në 5 miliardë dollar.

Nëse Infantino refuzon të angazhohet, atëherë kuadri i ri ka të ngjarë të miratohet nga një sfidues në zgjedhjet presidenciale të vitit të ardhshëm, ose madje mund të shërbejë si model për një organizatë të shkëputur.

Pas publikimit të një deklarate të përbashkët të hënën, e cila bëri thirrje për “udhëheqje që i shërben futbollit, jo që kërkon ta komandojë atë”, UEFA, CONCACAF dhe AFC bënë të ditur se kanë filluar diskutime paraprake rreth organizimit të garave të reja nëse ngërçi me udhëheqjen e FIFA-s vazhdon.

Aktualisht, Kupa e Botës për Femra nën 20 vjeç muajin e ardhshëm mund të zhvillohet pa ekipet evropiane, pasi UEFA pohon se anëtarët e saj do ta bojkotojnë turneun, përveç nëse FIFA ndërmerr veprime të shpejta për të ngritur një shqyrtim të pavarur të dështimit të Kupës së Botës dhe për të ofruar garanci ligjërisht të detyrueshme se një veprim i tillë nuk do të përsëritet.

Presidenti i CONCACAF, Victor Montagliani, shihet si sfiduesi më i mundshëm presidencial i Infantinos në këtë fazë – megjithëse, siç i tha ai Guardian në qershor, fokusi i tij aktual është rizgjedhja si president i konfederatës së Amerikës së Veriut dhe Qendrore vitin e ardhshëm.

Megjithatë, dukej domethënëse që deklarata e përbashkët e lëshuar të hënën përmbante jehonë të forta të një fjalimi të mbajtur nga Montagliani në kongresin e FIFA-s këtë vit në Vancouver, ku ai tha: “Më lejoni të jem i sinqertë, lidershipi nuk ka të bëjë me pushtetin.”

Figura të larta nga futbolli evropian po mblidhen personalisht për herë të parë që nga shpërthimi i skandalit të Fifa Forëard Enterprise, me një numër takimesh që priten në Salzburg – ku finalja e Superkupës UEFA do të mbahet të mërkurën – gjatë dy ditëve të ardhshme.

Presidenti i UEFA-s, Aleksander Ceferin, do të zhvillojë bisedime me Nasser al-Khelaifi, kryetarin e Klubeve Evropiane të Futbollit, me qëllim përforcimin e unitetit të kontinentit në kërkimin e një ndryshimi në krye të FIFA-s.

UEFA vazhdon të qëndrojë e vendosur në premtimin e saj për të bojkotuar garat e FIFA-s, pasi nuk ka marrë garancitë e dëshiruara se nuk do të ketë përsëritje të problemeve që shkaktuan krizën aktuale.

The post Rivalët e Infantinos, me një strukturë të re për drejtimin e futbollit botëror appeared first on Gazeta Si.

  •  

Tuneli i përdorur nga emigrantët për të hyrë në Letoni nga Bjellorusia

Gazeta Si – Policia kufitare e Letonisë ka zbuluar një tunel sekret të përdorur nga emigrantët për të hyrë në territorin letonez nga Bjellorusia; ai ishte gërmuar nën barrierat që autoritetet letoneze kishin ngritur përgjatë gjithë kufirit midis dy vendeve.

Ky është një lajm i rëndësishëm, pasi Letonia – ashtu si Lituania dhe Polonia – prej kohësh e akuzon Bjellorusinë se inkurajon migrantët të hyjnë në territorin e saj për të minuar qeverinë dhe për të ushtruar presion ndaj Bashkimit Evropian, duke qenë se, sapo hyjnë në Letoni, migrantët mund të lëvizin lirisht drejt shteteve të tjera anëtare.

Aleksandër Lukashenko e ka drejtuar Bjellorusinë që nga viti 1994; ai është një diktator i aleatuar me presidentin rus Vladimir Putin dhe mban një qëndrim armiqësor ndaj Bashkimit Evropian.

Tuneli u zbulua në komunën Augšdaugava, në jug të vendit. Policia kufitare raportoi se kishte ndaluar 15 persona që e kishin përdorur tunelin; më pas, ata u dëbuan sërish drejt Bjellorusisë.

Kryeministri Andris Kulbergs deklaroi se qeveria do të shtonte mbikëqyrjen kufitare, përfshirë përdorimin më të gjerë të dronëve dhe helikopterëve.

Policia kufitare e Letonisë raportoi se këtë vit ka penguar hyrjen e parregullt në Letoni të 9.434 personave që vinin nga Bjellorusia – një fenomen që praktikisht nuk ekzistonte para vitit 2021.

Atë vit, qeveria bjelloruse e bëri shumë më të lehtë për shtetasit e shumë vendeve të Lindjes së Mesme dhe të Afrikës së Veriut hyrjen në territorin bjellorus me vizë.

Që atëherë, mijëra njerëz kanë udhëtuar me avion drejt Bjellorusisë çdo vit, duke u përpjekur më pas të hyjnë në Bashkimin Evropian përmes kalimit të kufirit me Poloninë, Letoninë ose Lituaninë.

Pas vitit 2021, të gjitha vendet që kufizohen me Bjellorusinë miratuan rregulla më të rrepta për pritjen e migrantëve, ngritën barriera dhe shtuan mbikëqyrjen kufitare. Tunele të ngjashme me atë të zbuluar në Letoni janë gjetur më parë edhe në Poloni e Lituani.

The post Tuneli i përdorur nga emigrantët për të hyrë në Letoni nga Bjellorusia appeared first on Gazeta Si.

  •  

Evropa është kontinenti që po ngrohet më shpejt në botë. Kush e ka fajin?

Kriza klimatike po e godet fort Evropën në vitin 2026, duke u ngrohur dy herë më shpejt se çdo kontinent tjetër dhe pasojat janë vdekjeprurëse.

E gjithë bota po nxehet gjithnjë e më shumë, pasi ndotja e karbonit nga djegia e karburanteve fosile bllokon gjithnjë e më shumë nxehtësi, por Evropa po ngrohet dy herë më shpejt se kontinentet e tjera. Pasojat janë gjithnjë e më vdekjeprurëse, me dhjetëra mijëra vdekje nga vala e të nxehtit deri më tani këtë verë.

Pse Evropa është më e prekur nga ngrohja globale?

Toka kërkon më pak nxehtësi sesa oqeanet e gjera dhe të thella për t’u ngrohur, kështu që të gjitha kontinentet po ngrohen më shpejt se detet. Por Evropa është veçanërisht e ndjeshme për katër arsye: ndryshimi i modeleve të motit, afërsia e saj me Arktikun, më pak borë dhe më pak ndotje e ajrit.

Si rezultat, Evropa tani është 2.5C më e nxehtë se para djegies masive të lëndëve djegëse fosile, pothuajse dyfishi i rritjes mesatare globale prej 1.4C. Temperaturat në Evropë janë rritur me 0.56C në një dekadë që nga mesi i viteve 1990, krahasuar me 0.42C në Amerikën e Veriut, 0.36C në Afrikë dhe 0.27C në Amerikën e Jugut.

Si kanë ndryshuar modelet e motit në Evropë?

Ndryshimet në mënyrën se si qarkullon atmosfera mbi Evropë kanë çuar në valë të nxehta verore më të shpeshta dhe më intensive. Kjo përfshin valën më të keqe të të nxehtit ndonjëherë, në qershor 2026, në të cilën një zonë e gjerë ajri të nxehtë u bllokua nën një “kupolë nxehtësie” stacionare.

Shkencëtarët ende po hetojnë rolin e ngrohjes globale në shkaktimin e ndryshimeve në qarkullimin atmosferik, por një lidhje duket gjithnjë e më e mundshme.

Dr. Samantha Burgess, nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike Koperniku i BE-së, tha: “Ne shohim ndryshime statistikisht të rëndësishme në modelet e presionit sipërfaqësor dhe masa të tjera të qarkullimit kur shikojmë trendet gjatë 40 viteve të fundit ose më shumë, dhe në këtë shkallë kohore ato kanë më shumë gjasa të shoqërohen me ndryshimet klimatike sesa me ndryshueshmërinë natyrore.”

Lidhja mund të jetë rezultat i një rryme uji në ndryshim, një erë e shpejtë me nivel të lartë që ka një ndikim të fuqishëm në motin e Evropës dhe vetë ndikohet nga temperaturat në rritje.

Pse është i rëndësishëm Arktiku?

Arktiku është rajoni që ngrohet më shpejt në planet, pavarësisht se nuk ka tokë. Kjo për shkak se kapaku i bardhë polar i akullit, i cili normalisht reflekton pjesën më të madhe të dritës së diellit përsëri në hapësirë, po shkrihet shpejt. Si rezultat, oqeani më i errët i ekspozuar nga shkrirja thith shumë më tepër nxehtësi, e cila më pas shkrin më shumë akull, duke formuar një rreth vicioz. Me një pjesë të konsiderueshme të Evropës relativisht afër Arktikut, temperaturat për këtë arsye po rriten më shpejt.

Po në lidhje me mbulesën e borës?

Pjesa më e madhe e Evropës ka pasur reshje bore në dimër në të kaluarën. Ashtu si akulli i detit Arktik, kjo borë reflektoi rrezet e diellit dhe e mbajti kontinentin më të freskët. Por kriza klimatike po i zvogëlon zonat e mbuluara me borë.

Në mars të vitit 2025, mbulesa e dëborës në Evropë ishte rreth 1.3 milion km2, 31% nën mesataren e viteve 1991-2020. Kjo zonë e humbur është afërsisht sa sipërfaqja e Francës, Italisë, Gjermanisë, Zvicrës dhe Austrisë së bashku. Ishte mbulesa e tretë më e ulët e dëborës që nga fillimi i regjistrimeve në vitin 1983.

Pse ndotja e reduktuar e ajrit ndikon në temperatura?

Ndotja e ajrit vret miliona njerëz në nivel global çdo vit dhe kështu rekordi i Evropës për uljen e niveleve toksike të ajrit në dekadat e fundit është padyshim një gjë e mirë. Megjithatë, ajri më i pastër po demaskon gjithashtu ndikimin e rritjes së ndotjes nga dioksidi i karbonit në atmosferë.

Grimcat e ndotjes së ajrit mund të reflektojnë rrezet e diellit, drejtpërdrejt ose duke mbjellë formimin e reve, që do të thotë se nxehtësia nuk arrin në tokë. Më pak grimca do të thotë më pak reflektim dhe më shumë nxehtësi që bllokohet nga gazrat serë. Ndotja më e ulët mund të jetë e lidhur edhe me rritjen e bllokimit të modeleve të motit.

Sa i rëndësishëm është secili prej katër faktorëve të mësipërm?

Përgjigja e shkurtër është se shkencëtarët ende nuk e dinë, por synojnë të kenë një vlerësim vitin e ardhshëm.

Burgess tha: “Ajo që mund të themi është se rëndësia e secilit faktor duhet të ndryshojë me stinën, me afërsinë me Arktikun të rëndësishëm në vjeshtë dhe dimër, dhe ndryshimet e qarkullimit që nga fundi i viteve 1970 me rëndësi më të madhe statistikore në verë.”

Rënia e ndotjes së ajrit është më e theksuar në dimër për shkak të rënies së ngrohjes me qymyr në shtëpi, dhe mbulesa e borës është një problem dimëror. Ngrohja e dimrit në Evropë në dekadat e fundit ka qenë më e fortë në veri, ndërsa ngrohja e verës ka qenë më e fortë në juglindje.

Cilat janë pasojat?

Ngrohja e shpejtë po çon në gjithnjë e më shumë vdekje dhe zjarre dhe thatësira më intensive. Stuhitë, reshjet intensive dhe përmbytjet po mbingarkohen gjithashtu nga nxehtësia shtesë në sistemin klimatik. Të gjitha ndikojnë thellësisht në jetën dhe jetesën në të gjithë kontinentin dhe do të vazhdojnë të përkeqësohen derisa emetimet të arrijnë zero neto. Uljet e shpejta të ndotjes nga CO2 dhe zbatimi i masave për të mbrojtur qytetarët janë urgjentisht të nevojshme.

Shefi i OKB-së për klimën, Simon Stiell, tha në fund të korrikut: “Kostot e tmerrshme të kësaj krize klimatike – si njerëzore ashtu edhe ekonomike – tani po arrijnë nivele emergjence kombëtare. Ajo që duhet bërë është e qartë: të lini mënjanë qymyrin, naftën dhe gazin më shpejt, të rrisni burimet e rinovueshme të energjisë dhe të mbroni njerëzit.”

The post Evropa është kontinenti që po ngrohet më shpejt në botë. Kush e ka fajin? appeared first on Gazeta Si.

  •  

Vala e mbeturinave mbulon lumenjtë e Filipineve

Rreshjet nëntëditore të shiut, të përkeqësuara nga stuhitë tropikale, ishin ekuivalente me më shumë se një muaj shi në disa zona. Kjo rezultoi në mbylljen e shkollave dhe zyrave qeveritare në të gjithë ishullin kryesor të Luzonit dhe përmbytje në kryeqytet. Gjithashtu lumenjtë u mbushën me mbeturina, ku video tregojnë punëtorët që pastrojnë lumin në Manila.

Përmbytjet, rrëshqitjet e tokës dhe aksidentet e shkaktuara nga shirat vranë të paktën 16 persona në Filipinet veriore, thanë ekipet e shpëtimit.

The post Vala e mbeturinave mbulon lumenjtë e Filipineve appeared first on Gazeta Si.

  •  

Përleshja me thika në burgun e Fierit, pezullohen nga detyra 8 gardianë

Gazeta Si – Tetë punonjë të policisë së Burgut të Fierit, janë pezulluar nga detyra pas përleshjes në qeli mes Denis Bajrit, Aldo Gjinit dhe Jurgen Zotos.

Të pezulluarit, konkretisht kryeinspektori dhe 7 gardianë, ndodheshin në turn gjatë kësaj kohe. Pezullimi “do të vazhdojë deri në përfundimin e hetimeve dhe vlerësimit nga organet kompetente mbi zbatimin e detyrave funksionale nga këtë punonjës. Gjatë kësaj kohe, ata do të marrin gjysmën e pagës.

Sipas njoftimit të Burgjeve bëhet e ditur se punonjësit e pezulluar janë:

K/Inspektori G.B., përgjegjës turni në regjimin e brendshëm;

Inspektori Sh.H., përgjegjës turni në regjimin e brendshëm;

Inspektori A.A., punonjës i rolit bazë;

Inspektori D.GJ., punonjës i rolit bazë;

Inspektori A.H., punonjës i rolit bazë;

Inspektori P.K., punonjës i rolit bazë;

Inspektori S.Ç., punonjës i rolit bazë;

Inspektori A.S., punonjës i rolit bazë.

Ndërkohë, nga hetimet e Prokurorisë së Fierit për përplasjen mes tre të paraburgosurve dyshohet  që ngjarja të jetë e porositur dhe të lidhet me përplasjet mes grupeve rivale.

Në konflikt u përdor një thikë artizanale, e ndërtuar nga një shirit ene metalike e mprehur në formën e tehut dhe e fiksuar në një bisht druri.

Gjatë dëshmisë paraprake, Denis Bajri (Brajovic) ka pretenduar se është sulmuar me thikën e improvizuar nga Jurgen Zoto, me porosi të Ibrahim Licit, person në kërkim nga drejtësia.

Sipas dëshmisë së Bajrit, ai ishte thirrur për takim nga Aldo Gjini, i cili kishte shkuar së bashku me Zoton. Pamjet e kamerave të sigurisë tregojnë se fillimisht tre personat janë takuar dhe përshëndetur normalisht, për t’u zhvendosur më pas në një ambient tjetër, ku edhe ka ndodhur përleshja.

Bajri ka deklaruar se Zoto e ka sulmuar me thikën e improvizuar, por më pas ka mundur t’ia marrë nga dora. Gjatë përleshjes, Bajri dhe Zoto kanë mbetur të plagosur dhe u transportuan për ndihmë mjekësore.

Pas ngjarjes, Komisioni i Disiplinës në Drejtorinë e Përgjithshme të Burgjeve ka vendosur masën e izolimit për tre muaj ndaj Aldo Gjinit dhe Jurgen Zotos. Gjini është transferuar në burgun e Drenovës, ndërsa Zoto në burgun e Burrelit.

The post Përleshja me thika në burgun e Fierit, pezullohen nga detyra 8 gardianë appeared first on Gazeta Si.

  •  

Qëlluan me armë drejt makinës së kushëririt, arrestohen 3 persona në Kurbin

Gazeta Si – Tre persona janë arrestuar, pasi dyshohet se gjatë mesditës së djeshme rrugën e Patokut kanë qëlluar me armë zjarri në drejtim të automjetit me të cilin lëvizte kushëriri i tyre P.L., 38 vjeç.

Policia tha se në pranga kanë rënë babë e bir Gj.L., 67 vjeç, Gj.L., 40 vjeç dhe kushëriri i tyre, E.L., 28 vjeç, të gjithë me banim në Laç.

Sipas hetimeve, këta persona kanë patur një konflikt verbal me kushëririn tjetër P.L., dhe për këtë arsye kanë hapur zjarr në drejtim të automjetit me të cilin ai qarkullonte, por fatmirësisht nuk ka patur persona të plagosur.

Shënjestra e atentatit gjatë tentativës për t’u larguar, është përplasur me një tjetër makinë. Ndërsa për atentatin është shpallur në kërkim edhe një person tjetër i përfshirë, familjar me të arrestuarit V.Gj. Gjithashtu punohet për gjetjen e armës së zjarrit me të cilën u qëllua drejt 38 vjeçarit.

The post Qëlluan me armë drejt makinës së kushëririt, arrestohen 3 persona në Kurbin appeared first on Gazeta Si.

  •  

Kërcënimi iranian në Turqi, Trump: Mund të kem qenë në rrezik të madh!

Gazeta Si – Presidenti amerikan Donald Trump ka konfirmuar se ndërroi fshehurazi avion, ndërsa po largohej nga një samit i NATO-s në Turqi muajin e kaluar, për shkak të një kërcënimi të mundshëm.

“Unë zgjedh Shërbimin Sekret dhe ushtrinë. Ata donin që unë të udhëtoja me një fluturim tjetër, një aeroplan tjetër, – u tha Trump gazetarëve. – Thjesht duhet të bëj atë që thonë ata”.

Zbulimi vjen pas raportimeve se Trump hipi në Air Force One më 8 korrik, përpara kamerave televizive, para se të transportohej fshehurazi në një avion ushtarak me ndihmën e një kamioni ushqimor.

Por ndërrimi i avionit në minutën e fundit ka ngritur pikëpyetje nëse personat që mbetën në avionin “karrem” ishin në rrezik.

Megjithatë, Trump tha të martën se avioni në të cilin hipi në vend të tij mund të kishte qenë në rrezik edhe më të madh. 

“Mendoj se, në fakt, avioni me të cilin udhëtova ishte në rrezik më të madh. Mendoj se edhe unë isha  në rrezik më të madh”.

Zyrtarë të cituar nga mediat amerikane thanë se inteligjenca e SHBA kishte evidentuar një kërcënim të besueshëm, për lëshimin e një rakete kundër avionit, ndërsa raportohet se një person ishte parë më raketë hedhës portativ pranë samitit të NATO. 

Gazetarët dhe disa pjesëtarë të stafit të Shtëpisë së Bardhë që ndodheshin në bord nuk e dinin se presidenti amerikan ishte nxjerrë fshehurazi, si pjesë e një manovre të sofistikuar, në përgjigje të një kërcënimi të mundshëm nga Irani.

Gjatë pjesëmarrjes në samitin e Ankarasë në muajin korrik, Trump tha se ishte shënjestra numër një e Iranit.

Kërcënimet e vazhdueshme iraniane ndaj Trumpit kanë ndikuar drejtpërdrejt në masat e sigurisë rreth tij, duke e bërë konfliktin SHBA-Iran edhe personal për presidentin dhe duke e detyruar të lëvizë në mënyrë të fshehtë për të shmangur një atentat të mundshëm

The post Kërcënimi iranian në Turqi, Trump: Mund të kem qenë në rrezik të madh! appeared first on Gazeta Si.

  •  

Vrau shokun e fëmijërisë, Gjykata e Korçës lë në burg 20-vjeçarin: Jam penduar

Gazeta Si – Gjykata e Korçës ka caktuar masën e sigurisë “arrest me burg” për 20-vjeçarin Kristjan Sterjo, i cili akuzohet për vrasjen e shokut të tij të fëmijërisë Johan Zukos.

Ai mbërriti në gjykatë këtë të mërkurë nën masa të rrepta sigurie, i akuzuar për veprën penale vrasje me paramendim si dhe mbajtja pa leje dhe prodhimi i armëve dhe municionit.

Sipas burimeve brenda gjykatës, 20-vjeçari ka qenë i qetë gjatë gjithë seancës për caktimin e masës së sigurisë. Në përfundim të dëshmisë së tij, Sterjo ka deklaruar se është penduar për atë që ka bërë.

Ai ka treguar para gjykatës se mes tij dhe Johan Zukos kishte pasur konflikte edhe më herët, por ka mohuar se kishte shkuar drejt përballjes me qëllimin për ta vrarë.

Viktima Johan Zuko, ishte pjesë e Forcave të Armatosura. Para hetuesve, autori i dyshuar ka deklaruar se me Zukon ishte konfliktuar dy javë para vrasjes, për shkak se viktima i kishte ngacmuar një mikeshë të tij. Gjatë debatit midis të rinjve, 20-vjeçari e kishte goditur me shuplakë Zukon.

Sipas dëshmisë së 21-vjeçarit, të shtunën, rreth mesditës, ai kishte parë 20-vjeçarin që po kalonte me një automjet Mercedes-Benz, me ngjyrë të zezë dhe i ka folur, pasi donte të sqaronte konfliktin që kishin pasur.

Johan Zuko ka ndaluar automjetin dhe kur Sterjo është afruar pranë dritares së drejtuesit, ai pretendon se 20-vjeçari është përpjekur ta godasë me një thikë.

Madje, konflikti ka vijuar për disa minuta dhe Zuko, i ndihmuar nga një shok i tij që ishte me të, ka tentuar sërish ta godasë me thikë, duke e ofenduar rëndë, por disa persona që ndodheshin aty kanë ndërhyrë dhe i kanë ndarë të rinjtë.

Pas këtij sherri të ri, autori ka rrëfyer se në gjaknxehtësi e sipër ka shkuar në banesë dhe ka marrë një pushkë dhe është nisur në kërkim të Zukos.

E ka gjetur 20-vjeçarin pranë lagjes 14, ku ai banonte përballë një marketi. Sipas dëshmisë së Sterjos, viktima e ka sharë përsëri dhe është larguar me vrap.

21-vjeçari është vënë në ndjekje të tij dhe kur Johan Zuko ka hyrë në një pallat, Sterjo ka dëshmuar se ka qëlluar me armë në drejtim të tij, duke synuar nga ana e këmbëve dhe më pas është larguar në drejtim të lagjes së tij.

Kur ka mbërritur te Fusha e Drurëve, e ka fshehur armën duke e vendosur në disa shkurre. Pasi ka fshehur armën, ai ka shkuar në banesë, është ndërruar dhe rrobat që kishte veshur i ka futur në lavatriçe.

Pas kësaj, ka dalë nga banesa dhe ka qëndruar në një banesë të pabanuar që ndodhet pranë shtëpisë së tij.

The post Vrau shokun e fëmijërisë, Gjykata e Korçës lë në burg 20-vjeçarin: Jam penduar appeared first on Gazeta Si.

  •  

Çfarë duhet të dini rreth eklipsit diellor më të mirë të Evropës në 27 vjet

Mbrëmjen e 12 gushtit, eklipsi më dramatik i pjesshëm diellor në gati tre dekada do të jetë i dukshëm në të gjithë Evropën dhe disa do të shijojnë spektaklin përfundimtar diellor: një eklips total diellor.

Miliona njerëz pritet të mblidhen në Spanjën veriore dhe në bregdetin perëndimor të Islandës, duke shpresuar se qielli i kthjellët do t’u lejojë atyre të përjetojnë një ngjarje mahnitëse, ndërsa Dielli, Hëna dhe Toka rreshtohen në hapësirë.

Drita do të errësohet dhe turmat do të gjenden në një muzg të çuditshëm e të qetë.

Temperatura do të bjerë papritur dhe era do të ngadalësohet, madje do të ndryshojë drejtim, ndërsa Dielli do të fillojë të zhduket pas Hënës.

Për një moment të shkurtër, një shpërthim rrezesh dielli në buzën e Hënës do të bëjë të duket sikur një unazë e madhe diamanti varet në qiell.

Pastaj shpërthimi do të zhduket dhe do të duket sikur një vrimë gjigante e ka përpirë Diellin.

Ndërsa në muzg të hijes së Hënës, gjithçka është çuditërisht e qetë: zogjtë mund të qetësohen, duke menduar se është koha për të fjetur, ndërsa insektet e natës mund të zgjohen dhe të fillojnë të cicërojnë.

Dhe pastaj- nëse Dielli nuk ka perënduar ende- drita e ditës do të kthehet po aq shpejt sa u largua dhe bota do të vazhdojë sikur të mos kishte ndodhur asgjë.

Është një ndjenjë e veçantë që disa njerëz udhëtojnë nëpër botë me shpresën për ta përjetuar.

Ku do të shihet eklipsi?

Për shumicën e njerëzve në rrugën e eklipsit të plotë, Dielli do të fshihet për më pak se dy minuta – shumë më pak se katër minutat e përjetuara në SHBA në vitin 2024.

Do të fillojë në majë të Siberisë në Rusi, përpara se të përkulet midis Islandës dhe Groenlandës, dhe një pjesë e madhe e rrugës së eklipsit të plotë do të kalojë nëpër pjesë të pabanuara të Rrethit Arktik dhe Oqeanit Atlantik të Veriut.

Vendi i fundit në tokë për të parë eklipsin do të jetë në ishujt e Majorkës dhe Menorkës, përpara se hija të zhduket në Detin Mesdhe ndërsa perëndon Dielli.

Në fakt, në pjesë të mëdha të Evropës- veçanërisht në Evropën Qendrore dhe Lindore- Dielli do të jetë ende pjesërisht i eklipsuar ndërsa perëndon mbi horizont.

Edhe pse eklipsi i plotë do të jetë i dukshëm vetëm përgjatë një shtegu të ngushtë, zona e mbuluar nga një eklips i pjesshëm do të shtrihet pothuajse në të gjithë Evropën.

Dublini do të shohë një eklips të pjesshëm që mbulon 94% të Diellit, Parisi 92%, Londra 90%, Berlini 85%.

Për ata që janë me fat që janë në Spanjë, ekziston mundësia të shohin një eklips total në Bilbao, Valencia dhe Palma, në Majorka, me Barcelonën dhe Madridin që shohin më shumë se 99% mbulim.

Në varësi të vendndodhjes, eklipsi total arrin kulmin midis orës 19:26 deri në 19:33.

Si mund ta shikoni eklipsin?

Të shikosh drejtpërdrejt Diellin mund t’i dëmtojë rëndë sytë- madje edhe gjatë një eklipsi.

Mos e shiko kurrë drejtpërdrejt Diellin pa syze speciale për eklipsin. Mos përdor syze dielli standarde, pasi ato mund të të lënë me sy të dëmtuar përgjithmonë.

The post Çfarë duhet të dini rreth eklipsit diellor më të mirë të Evropës në 27 vjet appeared first on Gazeta Si.

  •  
❌