Presidenti amerikan, Donald Trump, paralajmĂ«roi tĂ« hĂ«nĂ«n se âgjĂ«ra tĂ« kĂ«qijaâ do tĂ« ndodhin nĂ«se Irani nuk arrin tĂ« arrijĂ« njĂ« marrĂ«veshje me Shtetet e Bashkuara.
âTani pĂ«r tani po flasim me ta, po flasim me Iranin dhe nĂ«se mund tĂ« gjejmĂ« njĂ« zgjidhje, kjo do tĂ« ishte shumĂ« mirĂ«. Dhe nĂ«se nuk mundemi, ndoshta do tĂ« ndodhin gjĂ«ra tĂ« kĂ«qijaâ, u tha Trump gazetarĂ«ve nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ«, shkruajnĂ« mediat e huaja.
Me tensionet nĂ« rritje, Trump refuzoi tĂ« diskutonte ndonjĂ« veprim tĂ« mundshĂ«m ushtarak kundĂ«r Iranit, por pĂ«rsĂ«riti se âforca e jashtĂ«zakonshmeâ, pĂ«rfshirĂ« njĂ« aeroplanmbajtĂ«se qĂ« ai ka dĂ«rguar nĂ« Lindjen e Mesme, do tĂ« mbĂ«rrijĂ« sĂ« shpejti nĂ« rajon.
Trump ka mbajtur qĂ«ndrimin se shpreson qĂ« Uashingtoni do tĂ« âgjejĂ« njĂ« zgjidhjeâ me Iranin, por gjithashtu paralajmĂ«roi tĂ« hĂ«nĂ«n se âgjĂ«ra tĂ« kĂ«qija do tĂ« ndodhinâ nĂ«se nuk arrihet njĂ« marrĂ«veshje.
Trump kishte paralajmĂ«ruar se âkoha po mbaronâ qĂ« Irani tĂ« arrijĂ« njĂ« marrĂ«veshje mbi programin e tij bĂ«rthamor, tĂ« cilin PerĂ«ndimi beson se synon tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« bombĂ« atomike, njĂ« pretendim qĂ« Teherani e ka mohuar vazhdimisht.
NĂ« njĂ« intervistĂ« me CNN tĂ« dielĂ«n, Abbas Araghchi, ministĂ«r i PunĂ«ve tĂ« Jashtme tĂ« Iranit tha: âPresidenti Trump tha jo armĂ« bĂ«rthamore dhe ne pajtohemi plotĂ«sisht. Ne pajtohemi plotĂ«sisht me kĂ«tĂ«. Kjo mund tĂ« jetĂ« njĂ« marrĂ«veshje shumĂ« e mirĂ«â, duke shtuar se, ânĂ« kĂ«mbim, ne presim heqjen e sanksioneveâ.
Zëdhënësi i ministrisë së jashtme iraniane, Esmaeil Baqaei, theksoi më herët të hënën se Teherani po punonte për një metodë dhe kornizë për negociata që do të ishin gati në ditët në vijim, me mesazhe midis dy palëve të transmetuara përmes aktorëve rajonalë.
Turqia ka udhëhequr një përpjekje diplomatike për të ulur tensionet, me Araghchi që vizitoi Stambollin javën e kaluar dhe foli me homologë të tjerë rajonalë, përfshirë Egjiptin, Arabinë Saudite dhe Jordaninë.
E diplomati mĂ« i lartĂ« i JordanisĂ«, Ayman Safadi, e siguroi Araghchi tĂ« hĂ«nĂ«n se mbretĂ«ria ânuk do tĂ« jetĂ« njĂ« fushĂ« beteje nĂ« asnjĂ« konflikt rajonal ose njĂ« platformĂ« nisjeje pĂ«r ndonjĂ« veprim ushtarak kundĂ«r Iranitâ.
NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, autoritetet iraniane, pĂ«rfshirĂ« udhĂ«heqĂ«sin suprem Ali Khamenei, kanĂ« paralajmĂ«ruar se çdo sulm i SHBA-sĂ« do tĂ« shkaktonte njĂ« âluftĂ« rajonaleâ.
Një djalë 13-vjeçar është lavdëruar për vendosmërinë dhe guximin e tij pasi notoi nëpër ujëra të trazuara për të shpëtuar nënën dhe dy vëllezërit e motrat e tij pranë brigjeve të Australisë Perëndimore.
Familja po bënte paddleboarding dhe kajak në Geographe Bay, kur erërat e forta i shtynë anijet e tyre të fryra jashtë kursit. Adoleshenti filloi të voziste përsëri drejt bregut për të dhënë alarmin, por kajaku i tij u përplas dhe ai vendosi të notonte 4 km (rreth 2 milje detare) për të kërkuar ndihmë.
âTrimĂ«ria, forca dhe guximi i treguar nga kjo familje ishin tĂ« jashtĂ«zakonshme, veçanĂ«risht djali i ri qĂ« notoi 4 km pĂ«r tĂ« ngritur alarmin,â tha Paul Bresland, komandant i Grupit tĂ« ShpĂ«timit Detar Vullnetar. Ai pĂ«rshkroi pĂ«rpjekjet e adoleshentit si âmbinjerĂ«zoreâ.
Djali notoi dy orë të para me jelek shpëtimi dhe dy orë të tjera pa të, për të arritur tek autoritetet e shpëtimit. Ai arriti të japë alarmin në orën 18:00 sipas kohës lokale, duke shkaktuar një kërkim të madh për familjarët e zhdukur.
Nëna e tij 47-vjeçare, djali tjetër 12-vjeçar dhe vajza tetëvjeçare u gjetën rreth orës 20:30 nga një helikopter shpëtimi, rreth 14 km larg bregut. Të tre u shpëtuan me sukses dhe u kthyen në breg.
Inspektori James Bradley theksoi rĂ«ndĂ«sinĂ« e jelekĂ«ve tĂ« shpĂ«timit dhe lavdĂ«roi veprimet e adoleshentit: âVendosmĂ«ria dhe guximi i tij shpĂ«tuan jetĂ«n e nĂ«nĂ«s dhe vĂ«llezĂ«rve e motrave tĂ« tij.â
Familja mĂ« pas vizitoi ekipin e shpĂ«timit pĂ«r tâi falĂ«nderuar pĂ«r ndihmĂ«n e tyre.
Epstein dhe magjistari David Copperfield duket se kishin âmarrĂ«dhĂ«nie shumĂ« tĂ« ngushtĂ«â, thonĂ« dosjet e publikuara sĂ« fundmi.
NjĂ« memo e FBI-sĂ« e vitit 2007 thoshte se nevojiteshin hetime tĂ« mĂ«tejshme pĂ«r tĂ« pĂ«rcaktuar nĂ«se ata âi referonin viktimat e mundshme njĂ«ri-tjetritâ. Copperfield nuk Ă«shtĂ« akuzuar kurrĂ« pĂ«r sjellje tĂ« paligjshme dhe ka mohuar çdo shkelje. AgjentĂ«t e FBI-sĂ« qĂ« hetonin David Copperfield nĂ« vitin 2007 thanĂ« se ekzistonte ânjĂ« lidhje e qartĂ«â midis iluzionistit tĂ« famshĂ«m dhe Jeffrey Epstein, sipas dokumenteve tĂ« publikuara nga Departamenti i DrejtĂ«sisĂ« javĂ«n e kaluar nĂ« pjesĂ«n e fundit tĂ« dosjeve tĂ« Epstein.
NjĂ« memo e FBI-sĂ« e vitit 2007 nga agjentĂ«t nĂ« Seattle thoshte se hetime tĂ« mĂ«tejshme tĂ« kĂ«saj âlidhjejeâ ishin tĂ« nevojshme pĂ«r tĂ« âpĂ«rcaktuar nĂ«se ata [Copperfield dhe Epstein] kishin tĂ« njĂ«jtĂ«n prirje pĂ«r tĂ« mituritâ dhe ânĂ«se ata ishin angazhuar nĂ« referimin e viktimave tĂ« mundshme tek njĂ«ri-tjetriâ.
Hetimi dyvjeçar i FBI-së ndaj Copperfield filloi në vitin 2007 pasi një grua nga Seattle me emrin Lacey Carroll, e cila ishte takuar me Copperfield pasi kishte marrë pjesë në një nga shfaqjet e tij, pretendoi se ai e kishte përdhunuar dhe sulmuar seksualisht në ishullin e tij privat në Bahame, të quajtur Musha Cay, pasi e kishte joshur atje me premtimin e modelimit dhe punës promovuese. Hetimi u pushua rreth janarit 2010 dhe Copperfield nuk u akuzua kurrë në lidhje me akuzën e Carroll për përdhunim ose ndonjë sjellje tjetër të pahijshme seksuale.
Në një intervistë me Oprah të filmuar në Musha Cay në vitin 2012, Copperfield pretendoi se jo vetëm që ishte liruar nga akuzat, por ishte edhe viktimë në këtë çështje.
AvokatĂ«t e Copperfield nuk iu pĂ«rgjigjĂ«n pyetjeve nĂ« lidhje me dosjet e publikuara rishtazi. NĂ« vitin 2024, avokatĂ«t e Copperfield i thanĂ« Guardian se ai ânuk ishte mik i Jeffrey Epsteinâ. Ata thanĂ« se çdo sugjerim se Copperfield ishte mik me Epstein âĂ«shtĂ« krejtĂ«sisht i rremĂ« dhe njĂ« keqkarakterizim i bĂ«rĂ« nga mediaâ dhe se ai dhe Epstein ishin ânĂ« rastin mĂ« tĂ« mirĂ«, tĂ« njohurâ qĂ« takoheshin vetĂ«m nĂ« njĂ« âgrushtâ rastesh.
Copperfield ka mohuar vazhdimisht të jetë përfshirë ndonjëherë në sjellje të pahijshme seksuale ose të papërshtatshme.
Pjesa e re e dokumenteve tĂ« publikuara javĂ«n e kaluar zbulojnĂ« detaje tĂ« reja rreth hetimit tĂ« FBI-sĂ« ndaj Copperfield dhe diskutimeve qĂ« u zhvilluan midis zyrtarĂ«ve tĂ« zbatimit tĂ« ligjit qĂ« po hetonin Copperfield dhe zyrtarĂ«ve qĂ« hetonin Epstein. NĂ« memorandumin e FBI-sĂ« tĂ« 12 dhjetorit 2007, agjentĂ«t e Seattle-it u shprehĂ«n shqetĂ«sime homologĂ«ve nĂ« Miami nĂ« lidhje me provat qĂ« lidhen me Epstein-in, tĂ« cilat mund tĂ« jenĂ« relevante pĂ«r hetimin e tyre ndaj Copperfield-it. Hetimi, thanĂ« agjentĂ«t, kishte identifikuar ânjĂ« numĂ«r dĂ«shmitarĂ«sh tĂ« mundshĂ«mâ qĂ« ata besonin se jetonin nĂ« Miami dhe mund tĂ« kenĂ« pasur njĂ« lidhje me ose kanĂ« punuar pĂ«r Copperfield-in. Dy nga kĂ«to dĂ«shmitare tĂ« mundshme, vunĂ« re ata, ishin gra qĂ« âjanĂ« ose mund tĂ« jenĂ« dĂ«shmitareâ nĂ« hetimin e Epstein-it nĂ« Miami, pĂ«rfshirĂ« njĂ« qĂ« kishte thĂ«nĂ« se Epstein e âkishte ngacmuarâ atĂ«.
FBI-ja ishte e interesuar tĂ« intervistonte dy gratĂ« sepse tĂ« dyja ishin tĂ« pĂ«rmendura nĂ« âlistĂ«n e biznesitâ tĂ« Copperfield-it, pĂ«r tĂ« cilĂ«n agjentĂ«t thanĂ« se âduket tĂ« jetĂ« njĂ« pĂ«rmbledhje e femrave qĂ« ai i kishte synuar pĂ«r pushtim seksualâ. AgjentĂ«t thanĂ« se shĂ«nimet nĂ« listĂ«n e biznesit tĂ« Copperfield vunĂ« nĂ« dukje se dy gratĂ« ishin âJeff Epstein guestf[sic]â dhe se âaiâ â njĂ« referencĂ« e mundshme pĂ«r Epstein â tha se njĂ«ra nga gratĂ« ânuk ishte besnike, nuk luan lojĂ«nâ. Memorandumi tha se provat e sekuestruara nga rezidenca dhe depoja e Copperfield dhe nĂ« Teatrin MGM Grand Hollywood, ku ai jep shfaqje, treguan gjithashtu njĂ« ânumĂ«r rasteshâ kur Copperfield u dha bileta falas Epstein dhe tĂ« ftuarve tĂ« tij.
Memorandumi thoshte se, pas bastisjeve nĂ« pronat e Copperfield, dukej se kishte njĂ« âboshllĂ«k 13-vjeçarâ nĂ« tĂ« dhĂ«nat e Copperfield, tĂ« cilat u sekuestruan nga agjentĂ«t federalĂ«. Memorandumi thoshte se hetuesit nuk kishin gjetur âdosje nĂ« kopje tĂ« printuaraâ pĂ«r periudhĂ«n nga viti 1993 deri nĂ« vitin 2005, e cila, sipas agjentĂ«ve, ishte periudha kohore kur Epstein âka tĂ« ngjarĂ« tĂ« ishte bĂ«rĂ« i vetĂ«dijshĂ«m pĂ«r hetimin mbi sjelljen e tij tĂ« dyshuar tĂ« pahijshme seksualeâ.
âNĂ«se njĂ« marrĂ«dhĂ«nie e tillĂ« ekzistonte, ekziston njĂ« shqetĂ«sim i rĂ«ndĂ«sishĂ«m dhe legjitim nĂ« lidhje me ruajtjen e provave qĂ« aktualisht mbahen nga divizioni i Miamit dhe avokati mbrojtĂ«s i Epstein nĂ« lidhje me hetimin e Epstein.â
NĂ« njĂ« email tĂ« veçantĂ« tĂ« 5 shtatorit 2008, asistente prokurorja amerikane nĂ« Seattle, Susan âSusieâ Roe â prokurorja mĂ« e lartĂ« nĂ« hetimin e Copperfield â i kĂ«rkoi Ann Marie Villafaña-s, asistente prokurores amerikane nĂ« Florida e cila punoi nĂ« çështjen Epstein, njĂ« kopje tĂ« marrĂ«veshjes kontroverse tĂ« pranimit tĂ« fajĂ«sisĂ« tĂ« Epstein, nĂ« tĂ« cilĂ«n ai u deklarua fajtor pĂ«r njĂ« akuzĂ« pĂ«r nxitje prostitucioni nga njĂ« e mitur. Ai vuajti 13 muaj nga njĂ« dĂ«nim prej 18 muajsh.
«A mendon se ai do të fliste ndonjëherë për Copperfield?» pyeti Roe. Ajo donte gjithashtu të dinte nëse Villafana dinte emrin e dikujt në Departamentin e Drejtësisë «që me të vërtetë i njeh gjërat e krimeve seksuale dhe/ose të dhunshme».
Ajo e pĂ«rfundoi emailin duke thĂ«nĂ«: âNe ende po punojmĂ« pĂ«r Copperfield â shumĂ« akte penale, por shqetĂ«sime nĂ« lidhje me ligjin nĂ« fuqi!â Raportimi i mĂ«parshĂ«m nga Guardian zbuloi se prokurorĂ«t u sfiduan nga fakti se pĂ«rdhunimi i dyshuar kishte ndodhur nĂ« Bahamas, jo nĂ« tokĂ«n amerikane, dhe se zyra e prokurorit tĂ« SHBA-sĂ« besonte se mund tĂ« mos kishte juridiksion pĂ«r tĂ« ngritur akuza kundĂ«r Copperfield.
Villafana iu pĂ«rgjigj emailit, tregojnĂ« tĂ« dhĂ«nat, duke thĂ«nĂ«: âMund tĂ« them me siguri se Epstein nuk do tĂ« flasĂ« me askĂ«nd⊠ai thjesht nuk do tĂ« dorĂ«zonte kurrĂ« njĂ« nga miqtĂ« e tij, pĂ«rveç nĂ«se kjo do tĂ« thoshte njĂ« pĂ«rfitim i madh pĂ«r tĂ«.â Ajo gjithashtu pyeti nĂ«se Carroll, viktima e supozuar e Copperfield, kishte fluturuar pĂ«r nĂ« ishullin Bahamian tĂ« magjistarit nĂ«pĂ«rmjet FloridĂ«s sĂ« Jugut, sepse nĂ«se po, ajo mund tĂ« ândĂ«rhynteâ dhe âtĂ« mendonte nĂ« mĂ«nyrĂ« krijuese rreth vendimeve tĂ« akuzaveâ.
âMarrĂ«dhĂ«nie e ngushtĂ«â
NjĂ« memo e veçantĂ« e redaktuar pjesĂ«risht, e cila duket se Ă«shtĂ« shkruar nga njĂ« agjent i FBI-sĂ« dhe daton mĂ« 26 nĂ«ntor 2019 â muaj pas vetĂ«vrasjes sĂ« Epstein â pĂ«rfshinte detaje dhe pretendime shtesĂ« nĂ« lidhje me hetimin penal ndaj Copperfield dhe gjetjet e hetuesve.
Emri i dĂ«rguesit Ă«shtĂ« i redaktuar, por personi tha se hetimi i FBI-sĂ« pĂ«r Copperfield âtregoi se Copperfield i trajnoi punonjĂ«set e tij pĂ«r tĂ« identifikuar femrat e reja (adoleshentĂ« deri nĂ« tĂ« njĂ«zetat e hershme) nĂ« audiencĂ«n e shfaqjeve tĂ« tijâ. Femrat, tha personi, âishin tĂ« ndara nga tĂ« dashurit, familjet dhe burrat e tyre dhe ishin sjellĂ« prapa skenĂ«sâ. âPunonjĂ«sve tĂ« Copperfield iu dha qasje nĂ« njĂ« fletore qĂ« i udhĂ«zonte ata se si tâi ofronin Copperfield femra. Ai mbante njĂ« fletore me femrat me tĂ« cilat ishteâ qĂ« pĂ«rfshinte âinformacione kontakti, nĂ«se kishte kryer marrĂ«dhĂ«nie seksuale me to dhe njĂ« fotografiâ, tha personi.
Personi shtoi: âNuk e di nĂ«se ndonjĂ« nga viktimat e tij ishte nĂ«n moshĂ«. Kishte akuza se ai drogoi disa nga femrat. MĂ« kujtohet emri i Epsteinit tĂ« jetĂ« pĂ«rmendur nĂ« hetimin tonĂ« disa herĂ« dhe Copperfield duket se kishte njĂ« marrĂ«dhĂ«nie shumĂ« tĂ« ngushtĂ« me Epsteinin.â
Emri i Copperfield ishte nĂ« njĂ« âlistĂ«â qĂ« hetuesit zbuluan se pĂ«rfshinte edhe burra tĂ« tjerĂ«, tha personi, duke shtuar, âdisa prej tĂ« cilĂ«ve kishin reputacion si Copperfield dhe Epsteinâ.
âĂĂ«shtja jonĂ« u mbyll pĂ«rfundimisht sepse Zyra jonĂ« e Prokurorit tĂ« SHBA-sĂ« ishte e dobĂ«t dhe e frikĂ«suar nga burimet financiare tĂ« Copperfieldâ, tha personi, duke shtuar se kishte pasur çështje tĂ« tjera sfiduese qĂ« pĂ«rfshinin viktimĂ«n dhe juridiksionin. Personi tha se u pĂ«rpoqĂ«n tĂ« merrnin kopje tĂ« sa mĂ« shumĂ« provave qĂ« mundĂ«n pĂ«rpara se tĂ« ktheheshin provat origjinale dhe dukej se ia ofroi ato njĂ« zyrtari tjetĂ«r tĂ« FBI-sĂ« i cili po punonte nĂ« njĂ« hetim tĂ« veçantĂ«. Koha sugjeron qĂ« personi mund tĂ« ketĂ« ofruar ndihmĂ« nĂ« lidhje me çështjen e departamentit tĂ« drejtĂ«sisĂ« kundĂ«r shoqes sĂ« Epstein, Ghislaine Maxwell.
Becky Roe, njĂ« avokate e Carroll, e cila nuk Ă«shtĂ« e lidhur me prokuroren Susan Roe, tha nĂ« njĂ« email drejtuar Guardian se kujtonte qĂ« FBI-ja âdĂ«shironte qĂ« Departamenti i DrejtĂ«sisĂ« tĂ« ngrinte akuzaâ ndaj Copperfield dhe ândoshta u mĂ«rzitâ kur ata vendosĂ«n tĂ« mos e bĂ«nin kĂ«tĂ«, diçka qĂ« ajo tha se nuk ishte e pazakontĂ« nĂ« pĂ«rvojĂ«n e saj. Ajo tha se FBI-ja kishte âbĂ«rĂ« njĂ« hetim tĂ« shkĂ«lqyerâ, por nuk ishte dakord me vlerĂ«simin nĂ« memorandumin e 26 nĂ«ntorit 2019 se prokurorĂ«t kishin frikĂ« tĂ« merrnin pĂ«rsipĂ«r Copperfield.
âNuk e ndaj mendimin se zyra e prokurorit tĂ« SHBA-sĂ« ishte e dobĂ«t. UnĂ« kam punuar mĂ« parĂ« me Susie Roe⊠dhe ajo padyshim NUK ishte e dobĂ«tâ, tha Becky Roe, duke shtuar se nuk ishte e informuar mirĂ« pĂ«r çështjen e juridiksionit qĂ« ajo besonte se ishte faktori vendimtar nĂ« mosngritjen e akuzĂ«s ndaj Copperfield.
The Guardian u përpoq të kontaktonte Susan Roe për një koment, por ajo është tërhequr nga detyrat publike.
Gazeta âThe Guardianâ publikoi njĂ« hetim mbi akuzat qĂ« pĂ«rfshinin Copperfield nĂ« maj 2024, duke raportuar se Copperfield ishte akuzuar nga 16 gra pĂ«r pĂ«rfshirje nĂ« sjellje tĂ« pahijshme seksuale dhe tĂ« papĂ«rshtatshme, duke pĂ«rfshirĂ« pretendimet se ai drogoi tre gra pĂ«rpara se tĂ« kryente marrĂ«dhĂ«nie seksuale me to.
Copperfield i mohoi akuzat pĂ«r shkelje. AvokatĂ«t e tij i thanĂ« gazetĂ«s Guardian nĂ« atĂ« kohĂ« se ai ânuk kishte vepruar kurrĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« papĂ«rshtatshme me askĂ«ndâ dhe thanĂ« se njĂ« pĂ«rshkrim âi vĂ«rtetĂ«â i Copperfield do tĂ« pĂ«rshkruante âmirĂ«sinĂ«, drojĂ«n dhe trajtimin e tij me respekt ndaj burrave dhe graveâ.
Hetimi i The Guardian përfshinte një shqyrtim të të dhënave që ishin në dispozicion në atë kohë në lidhje me marrëdhëniet e Copperfield me Epstein, duke përfshirë blloke mesazhesh që ishin konfiskuar nga rezidenca e Epstein dhe që dukeshin se tregonin Copperfield duke i lënë mesazhe Epstein 16 herë gjatë disa muajve midis viteve 2004 dhe 2005.
AvokatĂ«t nĂ« LondĂ«r qĂ« pĂ«rfaqĂ«sonin Copperfield nĂ« atĂ« kohĂ« â nĂ« Harbottle & Lewis dhe Carter Ruck â u pyetĂ«n nga Guardian nĂ« lidhje me marrĂ«veshjet e Epstein dhe Copperfield nĂ« vitin 2024. AvokatĂ«t mohuan vazhdimisht se dyshja ishte e afĂ«rt.
Ata gjithashtu mohuan qĂ« Copperfield kishte lĂ«nĂ« âmesazhe tĂ« shumtaâ pĂ«r Epstein. âĂdo mesazh qĂ« Ă«shtĂ« lĂ«nĂ« do tĂ« ishte lĂ«nĂ« nga zyra e klientit tonĂ« nĂ« pĂ«rgjigje tĂ« njĂ« kĂ«rkese nga Epstein pĂ«r bileta pĂ«r njĂ« shfaqjeâ, thanĂ« avokatĂ«t pĂ«r Guardian.
NĂ« dhjetor 2025, nĂ« njĂ« publikim tĂ« njĂ« pjese tjetĂ«r tĂ« dosjeve tĂ« Epstein, Departamenti i DrejtĂ«sisĂ« publikoi fotografi qĂ« tregonin Copperfield dhe Maxwell tĂ« veshur me rroba tĂ« bardha dhe duke pĂ«rqafuar njĂ«ri-tjetrin nĂ« njĂ« vend qĂ« duket â bazuar nĂ« analizĂ«n krahasuese tĂ« Guardian tĂ« fotografive tĂ« tjera â se Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« nĂ« ishullin privat tĂ« Epstein. FotografitĂ« nuk ishin tĂ« datuara.
Avokatët e Copperfield nuk iu përgjigjën pyetjeve në lidhje me fotografitë ose qëndrimin e dukshëm të Copperfield në ishullin e Epstein, ose sa shpesh mund ta ketë frekuentuar ai atë.
Grupi mĂ« i fundit i dokumenteve tĂ« dosjes Epstein pĂ«rfshin njĂ« email tĂ« vitit 2015 midis Epstein dhe njĂ« gruaje me emrin Nadia, e cila i dĂ«rgoi Epsteinit njĂ« link pĂ«r Musha Cay â ishullin e Copperfield, ku Carroll pretendon se ai e pĂ«rdhunoi. Ajo pyeti âkur e mori vesh ai kĂ«tĂ«?â. Epstein u pĂ«rgjigj âpasi ia tregova unĂ« kĂ«tĂ«â. Copperfield i ka mohuar akuzat e Carroll.
Agjentët federalë të imigracionit të vendosur në Minneapolis, Minesota, së shpejti do të pajisen me kamera trupore, thotë Departamenti i Sigurisë Kombëtare i SHBA-së (DHS).
Njoftimi vjen ndërsa qeveria përballet me reagime të ashpra për vdekjen e dy qytetarëve amerikanë, Alex Pretti dhe Renee Good, pas një rritjeje të numrit të oficerëve federalë të imigracionit në zonën e Minneapolis si pjesë e një goditjeje kundër imigracionit.
âQĂ« nga fillimi i menjĂ«hershĂ«m, po vendosim kamera trupore pĂ«r çdo oficer nĂ« terren nĂ« Minneapolisâ, shkroi Sekretarja e DHS-sĂ«, Kristi Noem, nĂ« X tĂ« hĂ«nĂ«n.
Raporti i sĂ« hĂ«nĂ«s nga mjeku ligjor tha se Pretti kishte pĂ«suar âplagĂ«t e shumĂ«fishta me armĂ« zjarriâ tĂ« qĂ«lluara nga njĂ« ose mĂ« shumĂ« oficerĂ«.
Pretti  vdiq në dhomën e urgjencës në Qendrën Mjekësore të Qarkut Hennepin në Minneapolis. Sipas Doganave dhe Mbrojtjes Kufitare të SHBA-së, dy agjentët e përfshirë në vdekjen e Prettit mbanin kamera në trup.
Ndërkohë, Departamenti Amerikan i Drejtësisë ka hapur një hetim për të drejtat civile mbi vdekjen e Prettit. Noem tha se sapo të jenë të disponueshme fondet, programi i kamerave në trup do të zgjerohet në të gjithë vendin.
SHBA-të janë aktualisht në ditën e tretë të një mbylljeje të pjesshme të qeverisë, ndërsa demokratët vazhdojnë të kërkojnë reforma në imigracionin, duke përfshirë kamerat trupore, si pjesë e çdo marrëveshjeje financimi për të rihapur qeverinë.
Zbatimi i Imigracionit dhe Doganave është aktualisht agjencia amerikane e zbatimit të ligjit me financimin më të lartë, pasi Kongresi autorizoi 80 miliardë dollarë për agjencinë vitin e kaluar.
I pyetur nĂ« lidhje me njoftimin e Noem, Presidenti Donald Trump tha se kamerat e trupit ânĂ« pĂ«rgjithĂ«si kanĂ« tendencĂ« tĂ« jenĂ« tĂ« mira pĂ«r zbatimin e ligjit sepse njerĂ«zit nuk mund tĂ« gĂ«njejnĂ« pĂ«r atĂ« qĂ« po ndodhâ.
âNĂ« pĂ«rgjithĂ«si, mendoj se Ă«shtĂ« 80% mirĂ« pĂ«r zbatimin e ligjit,â tha ai.
Fondacioni bamirĂ«s i Sarah Ferguson, i njohur si Sarahâs Trust, ka njoftuar se do tĂ« mbyllet âpĂ«r njĂ« afat tĂ« pacaktuarâ, vetĂ«m pak ditĂ« pasi Departamenti Amerikan i DrejtĂ«sisĂ« publikoi dokumente tĂ« reja lidhur me rastin Jeffrey Epstein.
Sipas një zëdhënësi të fondacionit, vendimi për mbylljen është marrë pas diskutimesh që kanë zgjatur prej disa muajsh, por pa dhënë detaje të mëtejshme mbi arsyet konkrete.
Vendimi vjen në një moment delikat, pasi në mesin e mbi tre milionë dokumenteve të publikuara javën e kaluar nga autoritetet amerikane, përfshihen edhe emaile që duket se tregojnë se Sarah Ferguson ka qenë në kontakt me Epstein, edhe gjatë kohës që ai po vuante dënimin për shfrytëzim seksual të një të miture.
Sarahâs Trust u themelua nĂ« vitin 2020 dhe kishte si mision mbĂ«shtetjen e iniciativave humanitare dhe mjedisore, luftĂ«n kundĂ«r urisĂ« dhe varfĂ«risĂ« ekstreme.
âMe keqardhje, kryetarja Sarah Ferguson dhe bordi i besuarve kanĂ« rĂ«nĂ« dakord qĂ« fondacioni tĂ« mbyllet sĂ« shpejti pĂ«r njĂ« afat tĂ« pacaktuar,â thuhet nĂ« deklaratĂ«n zyrtare.
Kjo nuk është hera e parë që lidhjet e Ferguson me Epstein sjellin pasoja. Gjatë vitit të kaluar, disa organizata bamirëse e kanë hequr atë nga roli i ambasadores, duke e konsideruar të papërshtatshme vazhdimin e bashkëpunimit.
NĂ« dokumentet e fundit tĂ« publikuara, Ferguson pĂ«rshkruhet nĂ« disa email duke e quajtur Epstein âvĂ«llai qĂ« kam dashur gjithmonĂ«â, ndĂ«rsa nĂ« njĂ« tjetĂ«r mesazh ajo e uron pĂ«r ardhjen nĂ« jetĂ« tĂ« njĂ« âdjaliâ.
Emaile tĂ« tjera lidhen me projektet e saj tĂ« biznesit, ku Ferguson i kĂ«rkon Epstein kĂ«shilla pĂ«r nisjen e kompanisĂ« âMothers Armyâ.
Sot janë bërë 26 vjet nga masakra në natën e 3 dhe 4 shkurtit në veri të Mitrovicës.
âRojat e urĂ«sâ patĂ«n vrarĂ« dhjetĂ« shqiptarĂ«, nĂ« mesin e tyre fĂ«mijĂ«, gra e pleq.
Po ashtu u plagosën edhe shumë të tjerë, teksa u dëbuan rreth 12 mijë shqiptarë, të cilët u detyruan të kalojnë në jug të qytetit duke lënë prapa shtëpitë e tyre në flakë.
Në natën ndërmjet 3 dhe 4 shkurtit janë vrarë Nezir e Shqipe Voca, Niman Sejdiu, Bashkim Rrukeci, Sebiha Abrashi, Selime Berisha, Muharrem Sokoli, Nderim Ajeti, Nerimane Xhaka dhe Remzije Canhasi.
Sipas dëshmitarëve, operacionin e vrasjeve e kishte udhëhequr MPB e Serbisë, me në krye ish-komandantin Dragan Delibashiq, Oliver Ivanoviq dhe të tjerë.
Gjykata Themelore në Mitrovicë më 2014 pati shpallur fajtor Ivanoviq me nëntë vjet burg për krime lufte ndaj shqiptarëve gjatë dhe pas luftës në Kosovë.
Me përfundimin e afatit për ankesa në Panelin Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa, është bërë e ditur se janë dorëzuar 7 sosh lidhur me rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve parlamentare.
Ky institucion ka nĂ« dispozicion 96 orĂ« pĂ«r tâi shqyrtuar, pesĂ« ankesa nga subjektet politike dhe dy tĂ« tjera nga njĂ« kandidat pĂ«r deputet.
Paneli Zgjedhor pĂ«r Ankesa dhe Parashtresa do tĂ« ketĂ« 96 orĂ« nĂ« dispozicion pĂ«r tâi shqyrtuar 7 ankesa, qĂ« i janĂ« adresuar kĂ«tij institucioni, mbi rezultatet pĂ«rfundimtare tĂ« zgjedhjeve tĂ« parakohshme tĂ« dhjetorit.
Në një përgjigje me shkrim, nënvizohet se pesë ankesa janë nga subjektet politike dhe dy të tjera nga një kandidat për deputet të Kuvendit, për legjislaturën e ardhshme.
Kandidati për deputet i Partisë Demokratike, Bekim Haxhiu, ka deponuar dy ankesa. Njëra prej tyre ka të bëjë me shpërndarjen e ulëseve në Kuvend, ndërsa tjetra lidhet me parregullsi të pretenduara gjatë numërimit të votave me postë.
Ndërkohë që 5 ankesa të tjera vijnë nga subjekte politike në radhët e pakicave. Dy ankesa i ka parashtruar Lidhja e Re Demokratike që ndërlidhen me pretendime për parregullsi me vota, konkretisht me fletëvotimet.
Një ankesë për parregullsi në votim kanë paraqitur edhe Koalicioni PAI, PDAK, LPB, si dhe Partia Rome e Bashkuar e Kosovës.
E Lista Serbe ka dorëzuar ankesë ndaj vendimit të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, për mosmiratimin e listës së kandidatëve të saj. Në mbledhjen e fundjavës, kur KQZ-ja shpalli rezultatet e zgjedhjeve, anëtarët e Vetëvendosjes votuan kundër e ata të Partisë Demokratike abstenuan.
âLufta politike, beteja politike Ă«shtĂ« legjitime, por a duhet nĂ« proceset tĂ« cilat janĂ« edhe emergjente, tĂ« veprohet kĂ«shtu, Ă«shtĂ« çështje qĂ« duhet adresuar pikĂ«risht kĂ«tyre subjekteve politike, nĂ« kĂ«tĂ« rast atyre qĂ« votuan kundĂ«r dhe atyre qĂ« abstenuan. Pra, nuk duhet as dramatizuar, por as minimizuar, por thjeshtĂ« Ă«shtĂ« njĂ« betejĂ« politike qĂ« subjektet politike e bĂ«jnĂ« nĂ« momente tĂ« caktuara, pĂ«r qĂ«llimet e tyre politikeâ, ka thĂ«nĂ« Mazllum Baraliu, njohĂ«s i çështjeve juridike.
Në Vetëvendosje folën për votimin kundër, ndërsa anëtarët e PDK-së që abstenuan, nuk u deklaruan.
Edhe Misioni i OSBE-së në vend, në reagimin e vet ka nënvizuar se po i monitoron nga afër zhvillimet, pasi Komisioni Qendror i Zgjedhjeve i shpalli të shtunën rezultatet përfundimtare të
zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të dhjetorit, duke miratuar listat përbërëse të të gjitha partive, përveç asaj të Listës Serbe. Misioni thekson nevojën për respektim të plotë të standardeve ndërkombëtare zgjedhore, në veçanti publikimin transparent dhe gjithëpërfshirës të rezultateve zgjedhore, si një mjet për të siguruar siguri juridike dhe trajtim të barabartë për të gjithë garuesit zgjedhorë.
Autoriteti Evropian i Sigurisë Ushqimore (EFSA) ka përcaktuar një dozë maksimale ditore të sigurt për toksinën cereulidë, pas shqetësimeve mbi mundësinë e kontaminimit të qumështit formulë për foshnjat, që ka çuar në tërheqje masive të produkteve nga tregu në më shumë se 60 vende.
Cereulida, një toksinë e prodhuar nga bakteri Bacillus cereus, mund të shkaktojë simptomat si të vjella, diarre dhe të përziera, dhe në rastin e foshnjave mund të çojë në dehidratim të rëndë.
NĂ« pĂ«rgjigje, Komisioni Evropian kĂ«rkoi qĂ« EFSA-ja tĂ« ofrojĂ« kĂ«shilla urgjente shkencore dhe tĂ« propozojĂ« njĂ« prag sigurie nĂ« tĂ« gjithĂ« BE-nĂ« â si njĂ« standard tĂ« harmonizuar pĂ«r tĂ« shkaktuar tĂ«rheqje nga tregu.
EFSA njoftoi sot se shkencĂ«tarĂ«t e saj kishin vendosur njĂ« âdozĂ« referimi akuteâ pĂ«r cereulidĂ«n tek foshnjat sasia maksimale qĂ« mund tĂ« gĂ«lltitet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« sigurt nĂ« njĂ« ditĂ« tĂ« vetme â nĂ« 0,014 mikrogramĂ« pĂ«r kilogram tĂ« peshĂ«s trupore.
Kjo vlen për foshnjat e vogla, të cilat EFSA-ja i përcakton si nën 16 javëshe.
Kjo përputhet me njoftimin e Francës se pragu i sigurisë kombëtare do të ulet nga 0,3 mikrogramë për kilogram në 0,014 mikrogramë për kilogram.
Qendra e BE-së për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC) tha gjithashtu se kishte marrë raporte për diarre tek fëmijët pas konsumimit të produkteve të tërhequra.
Ndryshe, Korportata Energjetike e Kosovës (KEK), ka njoftuar se Njësia A5 është ndalur nga operimi për shkak të një rrjedhjeje në sistemin gypor.
Megjithatë në njoftim, KEK-u ka thënë se operimi po vazhdon me katër njësitë e tjera: A3, A4, B1 dhe B2.
âKorporata Energjetike e KosovĂ«s (KEK sh.a.) njofton opinionin publik se NjĂ«sia A5 Ă«shtĂ« ndalur nga operimi rreth orĂ«s 20:25, si pasojĂ« e njĂ« rrjedhjeje tĂ« evidentuar nĂ« ekranet (sistemi gypor), nĂ« kuotĂ«n 10â15 metra. Aktualisht, KEK sh.a. vazhdon operimin sipas planit dhe Bilancit tĂ« EnergjisĂ« Elektrike, me katĂ«r (4) njĂ«si prodhuese nĂ« operim: A3, A4, B1 dhe B2â, thuhet nĂ« njoftim.
Njësia A5 sipas KEK-ut është ndalur me qëllim të parandalimit të ndonjë defekti me përmasa të mëdha dhe gjithashtu edhe për të mundësuar kryerjen e sanimeve të nevojshme.
Pas shembujve të Australisë dhe Francës, Portugalia mund të ndalojë mediat sociale për individët nën 16 vjeç, sipas një projektligji të paraqitur në parlamentin portugez këtë të hënë.
Projektligji përcakton se moshën e pavarur të aksesit në platformat dhe shërbimet dixhitale do ta ketë 16 vjeç, ndërsa adoleshentët mes 13 dhe 16 vjeç mund të përdorin rrjetet sociale vetëm me miratimin e prindërve. Po ashtu, platformat do të duhet të zbatojnë sisteme verifikimi të moshës dhe autorizimi prindëror, në përputhje me softuerin e përdorur nga qeveria portugeze.
Ligjvënësit e partisë qeverisëse të qendrës së djathtë (PSD) argumentojnë se përdorimi i hershëm i rrjeteve sociale mund të dëmtojë zhvillimin social dhe njohës të fëmijëve, duke e bërë këtë një çështje gjithnjë e më të rëndësishme dhe problematike.
Debati mbi kufizimet për moshën e përdoruesve të medieve sociale është intensifikuar në Evropë, pas vendimit të Australisë në dhjetor dhe votimit të Francës javën e kaluar për të ndaluar përdorimin e mediave sociale për ata nën 15 vjeç. Po ashtu, Danimarka, Greqia dhe Spanja po shtyjnë për një ndalim të ngjashëm në të gjithë Bashkimin Evropian.
Një burrë palestinez ka ndërruar jetë një javë pasi u lirua nga një burg izraelit në gjendje kritike shëndetësore, njoftuan dy organizata për çështjet e të burgosurve.
Komisioni Palestinez pĂ«r ĂĂ«shtjet e tĂ« Burgosurve dhe Shoqata e tĂ« Burgosurve PalestinezĂ« thanĂ« nĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t se Khaled al-Saifi, 67 vjeç, nga kampi i refugjatĂ«ve Dheisheh nĂ« Betlehem, u lirua ânĂ« njĂ« gjendje jashtĂ«zakonisht kritike shĂ«ndetĂ«sore si pasojĂ« e krimeve tĂ« cilave iu nĂ«nshtrua gjatĂ« ndalimit tĂ« tij tĂ« fundit (administrativ), i cili zgjati katĂ«r muajâ.
Ndalimi administrativ është burgosje me urdhër ushtarak izraelit mbi bazën e një kërcënimi të supozuar të sigurisë, pa akuza apo gjykim.
Ai jepet për deri në gjashtë muaj dhe mund të rinovohet, ndërsa shërbimet e inteligjencës paraqesin një dosje sekrete, në të cilën avokatëve u ndalohet qasja.
Deklarata shtoi se pak para se gjendja shĂ«ndetĂ«sore e al-Saifit tĂ« pĂ«rkeqĂ«sohej dhe ai tĂ« transferohej nga burgu Ofer nĂ« Bregun PerĂ«ndimor qendror nĂ« KlinikĂ«n e Burgut Ramla nĂ« Izraelin qendror, administrata e burgut âi dha njĂ« injeksion qĂ« pretenduan se ishte kundĂ«r gripit, i cili i shkaktoi inflamacion tĂ« rĂ«ndĂ«â, i ndjekur nga njĂ« injeksion tjetĂ«r qĂ« shkaktoi transferimin e tij nĂ« Ramla.
Dy organizatat akuzuan Izraelin se âe mbajti qĂ«llimisht tĂ« ndaluar pĂ«r ta likuiduar dhe pĂ«r ta vrarĂ« fizikisht pĂ«rmes njĂ« ekzekutimi tĂ« ngadaltĂ«â, duke shtuar se sapo autoritetet e burgut kuptuan se ai kishte arritur nĂ« njĂ« fazĂ« kritike, vendosĂ«n ta lirojnĂ«.
Ato theksuan se al-Saifi ishte themelues dhe drejtor i QendrĂ«s Kulturore Ibdaâa nĂ« Betlehem dhe ânjĂ« nga figurat mĂ« tĂ« shquara kulturore, shoqĂ«rore dhe politike nĂ« kampin Dheishehâ.
Sipas tyre, ai ishte vendosur dy herĂ« nĂ«n ndalim administrativ qĂ« nga fillimi i luftĂ«s sĂ« Izraelit nĂ« Gaza nĂ« tetor 2023, pavarĂ«sisht moshĂ«s sĂ« shtyrĂ«, pĂ«rkeqĂ«simit tĂ« shĂ«ndetit dhe nevojĂ«s urgjente pĂ«r kujdes mjekĂ«sor, duke e cilĂ«suar kĂ«tĂ« si âprovĂ« shtesĂ« se pushtimi kĂ«mbĂ«nguli nĂ« likuidimin e tijâ.
Sipas dy organizatave, Izraeli ka vrarë më shumë se 100 të burgosur dhe të ndaluar që nga fillimi i gjenocidit, me identitetet e 87 prej tyre të publikuara, ndërsa dhjetëra të ndaluar nga Gaza që kanë vdekur në paraburgim i janë nënshtruar zhdukjes me forcë.
Raporte palestineze, izraelite dhe ndërkombëtare kanë paralajmëruar vazhdimisht për torturimin e palestinezëve në burgjet izraelite, përfshirë rrahje të rënda, neglizhencë mjekësore, urie dhe dhunë seksuale.
Të ndaluarit palestinezë të liruar së fundmi kanë raportuar gjithashtu tortura sistematike dhe raste përdhunimi, duke u shfaqur të dobësuar skajshmërisht, me disa që tregojnë simptoma të sëmundjeve mendore si pasojë e abuzimeve. /AA/
Ish-sulmuesi i Kombëtares së Francës, Christophe Dugarry, ka reaguar me tone të ashpra ndaj transferimit të qendërmbrojtësit 20-vjeçar Jeremy Jacquet nga Rennes te Liverpooli, duke e cilësuar marrëveshjen si një shembull të çmendurisë së tregut modern të futbollit.
Liverpooli ka paguar 60 milionë euro, ndërsa kontrata përfshin edhe 12 milionë euro të tjera në formë bonusesh, duke e çuar vlerën totale të transferimit në 72 milionë euro.
Në komentet e tij, Dugarry theksoi se kritikat e tij nuk kishin për qëllim lojtarin, por klubin anglez dhe politikat e tij të transferimeve.
âNuk dua ta ofendoj djaloshin. Ai nuk ka faj pĂ«r asgjĂ« dhe i uroj gjithĂ« tĂ« mirat, sepse Ă«shtĂ« njĂ« futbollist i mirĂ«. Por kur ke pĂ«rballĂ« njerĂ«z kaq budalla⊠bravo Rennesâ, u shpreh Dugarry.
We have reached an agreement for the transfer of Jeremy Jacquet from Stade Rennais, with the defender set to join the club ahead of the 2026-27 season, subject to a work permit and international clearance đđŽ â Liverpool FC (@LFC) February 2, 2026
Ai shtoi se klubi francez ka përfituar maksimalisht nga situata në treg.
âRennes arriti tĂ« gjejĂ« njĂ« budalla si Liverpooli dhe ta shesĂ« pĂ«r 72 milionĂ« euroâ, deklaroi ish-futbollisti francez.
Sipas Dugarry-t, problemi shkon përtej një transferimi të vetëm dhe lidhet me mënyrën se si klubet angleze po dominojnë tregun me shpenzime të tepruara.
âLe tĂ« vazhdojnĂ« kĂ«to klube angleze tĂ« shpenzojnĂ« dhjetĂ«ra milionĂ« euro. Futbolli Ă«shtĂ« çmendur. Nuk ka asnjĂ« justifikim pĂ«r kĂ«to shifraâ, pĂ«rfundoi ai.
"Asnjë zyrtar nuk vlen dhjetë herë më shumë se një punëtor, thotë kryetari i Lidhjes së Sindikatave të Maqedonisë, Slobodan Trendafilov.
"Në lajmet në Alsat, flasim për kërkesën për rritje të pagave të punëtorëve, fazat e ardhshme në shprehjen e pakënaqësisë së punëtorëve, shantazhin dhe kërkesën nga Qeveria për të shfuqizuar Marrëveshjen e Përgjithshme Kolektive për Sektorin Publik dhe për të shfuqizuar rritjen e pagave në sektorin publik, shantazhin për të shfuqizuar të drejtën për çmim jubilar, K-15 (arsim, shëndetësi, MPB, ARM, etj.), flasim gjithashtu për atë që mund të bëjnë deputetët, çfarë mesazhi po dërgon Qeveria që përfaqësuesi i saj nuk u paraqit sot në LSM për të nënshkruar Marrëveshjen për rritjen e pagës minimale dhe për rritjen e të gjitha pagave të tjera dhe për të nënshkruar marrëveshje kolektive për rritjen e pagave të punëtorëve me 40%, flasim gjithashtu për mënyrën se si partitë politike i ndryshojnë fanellat e tyre kur janë në opozitë dhe kur janë në pushtet.
âTĂ« marrĂ«sh tre monedha nga punĂ«torĂ«t dhe t'u japĂ«sh njĂ« Ă«shtĂ« e kotĂ«.â
"Qeveria duhet të dëgjojë vetëm këshillat e veta, të cilat i dha dy ose tre vjet më parë, dhe t'i përmbahet atyre", shkroi Trendafilov në Facebook.
âKa qenĂ« personi i duhur, por koha ka qenĂ« e gabuar. NĂ«se do ta kisha njohur nĂ« kĂ«tĂ« moshĂ«, gjithĂ« jetĂ«n do tĂ« kishim qenĂ« bashkĂ«â, Ă«shtĂ« shprehur ajo.
"Nuk është i martuar, as në lidhje. Ne kurrë kontaktet nuk i kemi humbur për shkak që edhe familjet tona janë miq shumë më herët se sa ne që jemi njohur".
"Edhe ka vazhduar miqësia edhe babai im me vëllanë e personit në fjalë janë shokë shumë të mirë dhe kanë punuar bashkë", shtoi mes tjerash.
Krahas Suanitës, edhe Aurora pati një rrëfim emocional brenda këtij formati. /Telegrafi/
Prej mĂ« shumĂ« se njĂ« dekade, dialogu KosovĂ«âSerbi nĂ«n ndĂ«rmjetĂ«simin e Bashkimit Evropian Ă«shtĂ« njĂ«ri nga proceset mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme diplomatike nĂ« Ballkan. Ai synon normalizimin e marrĂ«dhĂ«nieve mes dy shteteve dhe zgjidhjen e çështjeve praktike qĂ« prekin jetĂ«n e qytetarĂ«ve. Por, derisa raundet e bisedimeve vijojnĂ« tĂ« mbahen nĂ« Bruksel mes ngĂ«rçeve dhe tensioneve, njĂ« realitet tjetĂ«r Ă«shtĂ« formĂ«suar nĂ« terren, ku dialogu po kthehet nĂ« njĂ« fushĂ«betejĂ« tĂ« propagandĂ«s politike nĂ« rajon.
Në të dyja anët e kufirit, politika, media dhe aktorë të jashtëm ndërtojnë narrativa konkurruese për të formësuar opinionin publik. Si rrjedhojë, qytetarët shpesh informohen jo mbi përmbajtjen e vërtetë të procesit, por mbi versionet politike të tij, të cilat ndryshojnë në varësi të interesit të brendshëm të palëve.
Kësisoj në vend që të shihet si mekanizëm që zgjidh çështje praktike, nga energjia te lëvizja e lirë, dialogu në publik shihet si burim i tensioneve, ndarjeve dhe pasigurive, të cilat në të shumtën e rasteve janë të prodhuara artificialisht.
Gjetjet nga monitorimi i mediave dhe rrjeteve sociale, intervistat dhe raportet e pavarura tregojnë se për dialogun janë krijuar narrativat e keqinformimit dhe dezinformimit, të cilat synojnë të formësojnë opinionin publik, të rrisin polarizimin dhe të ripozicionojnë palët në arenën ndërkombëtare. Palët, por edhe aktorët e jashtëm, veçanërisht Rusia, përdorin mjete të ndryshme komunikimi për të ndërtuar versione paralele të realitetit.
Për nevojat e këtij artikulli janë analizuar 43 artikuj të botuara në mediat me seli në Serbi, në Kosovë, por edhe ato ruse, përgjatë dekadës së fundit. Gjithashtu janë shqyrtuar edhe 13 raportime mediatike dhe publikime të OSHC-ve lidhur me temën nga viti 2023 deri në fund të vitit 2025.
NjĂ« narrativĂ« tjetĂ«r Ă«shtĂ« se âPerĂ«ndimi po i bĂ«n presion SerbisĂ« ta njohĂ« KosovĂ«nâ. Kjo narrativĂ« Ă«shtĂ« e pranishme nĂ« Serbi, kryesisht e shprehur pĂ«rmes deklaratave tĂ« presidentit tĂ« SerbisĂ«, Aleksandar Vuçiq, por qĂ« zmadhohen edhe nga mediat ruse, si Sputnik Srbija.
Kjo narrativë, të cilën zakonisht presidenti serb Vuçiq e ndërlidh me interesat e Serbisë dhe me raportet me Rusinë, shpërndahet nga Sputnik edhe në pjesët tjera të botës.
NdĂ«rsa incidentet e izoluara shpesh nga politika dhe mediat serbe paraqiten si pjesĂ« e njĂ« strategjie tĂ« pĂ«rgatitur tĂ« qeverisĂ« sĂ« KosovĂ«s pĂ«r tĂ« dĂ«mtuar serbĂ«t. Titujt alarmantĂ« tĂ« tabloidĂ«ve dhe mediave tĂ« afĂ«rta me pushtetin nĂ« Beograd duke i dhĂ«nĂ« hapĂ«sirĂ« deklaratave tĂ« eksponentĂ«ve tĂ« ListĂ«s Serbe synojnĂ« tĂ« krijojnĂ« idenĂ« e njĂ« rreziku tĂ« pĂ«rhershĂ«m, si pjesĂ« e narrativĂ«s se âSerbĂ«t janĂ« tĂ« kĂ«rcĂ«nuar sistematikisht nĂ« KosovĂ«â.
Në realitet, shumica e raporteve ndërkombëtare nuk e mbështesin këtë narrativë.
Platforma EUvsDisinfo ka gjetur se si Sputnik mundohet qĂ« tĂ« shtyjĂ« pĂ«rpara narrativĂ«n se edhe PerĂ«ndimi Ă«shtĂ« bashkĂ«fajtor nĂ« spastrimin etnik tĂ« serbĂ«ve nĂ« KosovĂ«, me ç'rast theksohet se "me mosveprimin e ambasadorĂ«ve tĂ« Quint-it (SHBA-sĂ«, MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar, FrancĂ«s, GjermanisĂ« dhe ItalisĂ«) nĂ« PrishtinĂ«, pĂ«r tĂ« shmangur pĂ«rshkallĂ«zimin e njĂ« konflikti tĂ« mundshĂ«m, ata bĂ«hen bashkĂ«fajtorĂ« nĂ« spastrimin etnik tĂ« serbĂ«ve nĂ« KosovĂ«). Por sipas EUvsDisinfo ky pretendim Ă«shtĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« nxitur ndjenja anti-perĂ«ndimore dhe tensione, duke akuzuar pa bazĂ« vendet perĂ«ndimore pĂ«r njĂ« âspastrim etnikâ inekzistent ndaj serbĂ«ve nĂ« KosovĂ«. "Kjo Ă«shtĂ« pjesĂ« e njĂ« fushate dezinformuese pro-Kremlin, e cila synon ta fajĂ«sojĂ« PerĂ«ndimin pĂ«r pĂ«rshkallĂ«zimin e tensioneve nĂ« KosovĂ« nĂ« dhjetor tĂ« vitit 2022, ndĂ«rkohĂ« qĂ« nĂ« fakt Ă«shtĂ« Rusia ajo qĂ« po e nxit situatĂ«n. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, kjo shĂ«rben edhe pĂ«r tĂ« larguar vĂ«mendjen nga pushtimi i UkrainĂ«s nga Rusia".
Edhe raporti âVorbulla e rrenaveâ publikuar nga BIRN Kosova nĂ« fund tĂ« vitit 2023 ka gjetur se qeveria ruse ka pĂ«rsĂ«ritur narrativĂ«n se autoritetet e KosovĂ«s kanĂ« planifikuar pĂ«rzĂ«nien e serbĂ«ve nga Kosova.
Ndërkohë raportimet në mediat serbe, si N1, Nova S dhe Danas janë më të balancuara, megjithëse në raste të caktuara mungon thellimi analitik, edhe për shkak të pengesave gjuhësore.
PĂ«r dallim prej mediave nĂ« Serbi, portalet e ndryshme nĂ« KosovĂ« bazuar nĂ« deklaratat politike kanĂ« ndĂ«rtuar narrativĂ«n se Asociacioni i Komunave me ShumicĂ« Serbe (AKS) Ă«shtĂ« i barabartĂ« me âautonomi territorialeâ ose ndarje tĂ« KosovĂ«s, pĂ«rkundĂ«r faktit se statuti i tij duhet tĂ« jetĂ« nĂ« pĂ«rputhje me KushtetutĂ«n e KosovĂ«s.
Një tjetër narrativë dominuese përgjatë viteve të fundit në mediat e Kosovës ka qenë se ndërmjetësuesit e BE-së nuk kanë qenë të paanshëm përgjatë procesit të lehtësimit të dialogut, ani pse procesi nuk është dizajnuar për ta privilegjuar cilëndo palë në dialog.
Por, te mediat kosovare (Koha, Kallxo, RTK, Klan Kosova, Gazeta Express, etj) në përgjithësi ka raportim bazuar në dokumentet ndërkombëtare, pastaj obligimet për zbatimin e marrëveshjeve, deklaratat e zyrtarëve dhe nganjëherë janë kritike sa i përket jetësimit të obligimeve që dalin nga dialogu dhe rezistencës nga pala serbe në këtë aspekt.
Narrativa e pĂ«rbashkĂ«t e mediave tĂ« reja online nĂ« tĂ« dyja anĂ«t e kufirit Ă«shtĂ« portretizimi se âçdo kompromis Ă«shtĂ« humbjeâ.
NĂ« anĂ«n tjetĂ«r mediat ruse (Sputnik/RT dhe platformat e tyre ndihmĂ«se) shtyjnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« sistematike narrativĂ«n se BE-ja respektivisht PerĂ«ndimi janĂ« detyruese ose hipokrite, se veprimet e KosovĂ«s mbĂ«shteten pĂ«r arsye gjeopolitike pĂ«rkatĂ«sisht se âBE-ja duhet tĂ« turpĂ«rohet pĂ«r KosovĂ«nâ, dhe se Serbia po vihet nĂ«n presion, tĂ« cilat mĂ« shumĂ« shĂ«rbejnĂ« pĂ«r tĂ« pasqyruar por edhe forcuar narrativat e brendshme serbe, sikurse edhe qĂ«ndrimet ruse nĂ« arenĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare.
Palët në dialog sipas BE-së duhet të shmangin retorikën që nuk kontribuon në pajtim
Dialogu është në qendër të angazhimit të BE-së në Ballkanin Perëndimor dhe plotësisht i konceptuar, dizajnuar dhe udhëhequr nga Bashkimi Evropian.
Ai u nis pas miratimit të Rezolutës 64/298 (2010) të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së.
NĂ« raportin e fundit tĂ« BE-sĂ« pĂ«r KosovĂ«n, thuhet se nga tĂ« dyja palĂ«t pritet qĂ« tâi zbatojnĂ« tĂ« gjitha obligimet e tyre qĂ« rrjedhin nga MarrĂ«veshja pĂ«r RrugĂ«n drejt Normalizimit dhe Aneksi i saj i Zbatimit, si dhe tĂ« gjitha marrĂ«veshjet e mĂ«hershme tĂ« Dialogut, nĂ« pĂ«rputhje me riangazhimet zyrtare tĂ« bĂ«ra nĂ« shtator dhe tetor 2024. Kjo pĂ«rfshin themelimin e Asociacionit tĂ« Komunave me shumicĂ« Serbe.
Nga Kosova pritet tĂ« nisĂ« procesin qĂ« çon nĂ« themelimin e tij, derisa nga Serbia pritet qĂ« tĂ« fillojĂ« pĂ«rmbushjen e obligimeve tĂ« saj nĂ« mĂ«nyrĂ« paralele duke nisur njohjen e dokumenteve, simboleve dhe institucioneve tĂ« KosovĂ«s. MarrĂ«veshja, sipas BE-sĂ«, Ă«shtĂ« e vlefshme dhe juridikisht obligative pĂ«r palĂ«t dhe çdo formalitet, pĂ«rfshirĂ« ato qĂ« lidhen me miratimin apo âformaliziminâ e saj, nuk duhet tĂ« pengojnĂ« pĂ«rparimin nĂ« zbatim, dhe se vlerĂ«simi i konstruktivitetit tĂ« palĂ«ve do tĂ« bĂ«het vetĂ«m mbi bazĂ«n e performancĂ«s sĂ« tyre tĂ« zbatimit.
âNormalizimi i marrĂ«dhĂ«nieve dhe zbatimi i detyrimeve nga Dialogu mbeten kushte thelbĂ«sore nĂ« rrugĂ«n evropiane tĂ« tĂ« dyja palĂ«ve dhe tĂ« dyja rrezikojnĂ« humbjen e mundĂ«sive tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« mungesĂ« tĂ« progresitâ.
Në raport gjithashtu theksohet se Kosova dhe Serbia kanë marrë pjesë në dialog, por se duhet të tregojnë angazhim shumë më serioz dhe konstruktiv për të avancuar procesin e normalizimit. Të dyja palët, sipas BE-së, duhet të shmangin veprimet që minojnë stabilitetin dhe retorikën që nuk kontribuon në dialog dhe pajtim.
Hulumtuesi dhe verifikuesi i fakteve, Festim Rizanaj ka vlerĂ«suar se âpalĂ«t nĂ« dialogun e ndĂ«rmjetĂ«suar nga BE-ja e pĂ«rdorin informacionin dhe narrativat si instrument politik pĂ«r tĂ« formĂ«suar opinionin publik dhe pĂ«r tĂ« forcuar pozicionin e tyre negociuesâ. Sipas tij nĂ« tĂ« dyja vendet, pĂ«rzgjedhja selektive e fakteve, krijimi i frikĂ«s dhe pĂ«rdorimi i gjuhĂ«s polarizuese e kthejnĂ« dialogun nga proces teknik nĂ« betejĂ« propagandistike, duke e vĂ«shtirĂ«suar arritjen e njĂ« marrĂ«veshjeje dhe duke minuar besimin publik te vetĂ« procesi i ndĂ«rmjetĂ«suar nga BE-ja.
âNarrativat dezinformuese rreth dialogut KosovĂ«âSerbi zakonisht portretizojnĂ« palĂ«n tjetĂ«r si kĂ«rcĂ«nim dhe vetveten si viktimĂ«, duke ushqyer mosbesim dhe tensionâ, ka thĂ«nĂ« Rizanaj.
Sipas tij, edhe aktorĂ«t e jashtĂ«m luajnĂ« rol tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« amplifikimin e narrativave dezinformuese rreth dialogut KosovĂ«âSerbi, duke i bĂ«rĂ« ato mĂ« tĂ« dukshme, mĂ« emocionale dhe mĂ« polarizuese.
âRusia pĂ«rdor mediat e saj dhe rrjetet propagandistike pĂ«r tĂ« forcuar narrativĂ«n serbe tĂ« viktimizimit dhe pĂ«r tĂ« paraqitur dialogun si njĂ« proces tĂ« imponuar nga PerĂ«ndimi, me qĂ«llim dobĂ«simin e rolit tĂ« BE-sĂ« dhe rritjen e tensioneve nĂ« Ballkan. Media rajonale pro-serbe dhe portale lobuese i riprodhojnĂ« kĂ«to narrativa pa verifikim, duke i shpĂ«rndarĂ« mĂ« shpejt nĂ« Serbi dhe nĂ« komunitetin serb nĂ« KosovĂ«â, Ă«shtĂ« shprehur ai.
Rizanaj nĂ«nvizon se tĂ« dyja palĂ«t e dialogut pĂ«rdorin komunikim tĂ« koordinuar politik dhe mediatik pĂ«r tĂ« krijuar presion ndaj palĂ«s tjetĂ«r, sidomos para takimeve kyçe nĂ« Bruksel. âNĂ« Serbi, qeveria, mediat pranĂ« pushtetit dhe zyrtarĂ«t e ZyrĂ«s pĂ«r KosovĂ«n shpesh dalin me mesazhe tĂ« unifikuara qĂ« portretizojnĂ« PrishtinĂ«n si agresore dhe serbĂ«t nĂ« KosovĂ« si tĂ« rrezikuar. Kjo narrativĂ« publike rrit ndjenjĂ«n e emergjencĂ«s dhe i jep Beogradit justifikim pĂ«r qĂ«ndrim mĂ« tĂ« ashpĂ«r nĂ« tavolinĂ«n e dialogut. NĂ« KosovĂ«, shpesh vĂ«rehet koordinim ndĂ«rmjet deklaratave tĂ« institucioneve, akuzave politike dhe mediave qĂ« theksojnĂ« se Serbia po destabilizon veriun me qĂ«llim sabotimin e marrĂ«veshjeve. Para takimeve nĂ« Bruksel, komunikimi publik shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« narrativĂ« qĂ« thekson vijat e kuqe dhe legjitimon qĂ«ndrime mĂ« tĂ« forta, si pĂ«r tĂ« mos u parĂ« âsi palĂ« qĂ« lĂ«shon peââ, ka deklaruar Rizanaj.
âKomunikimet diplomatike tĂ« mjegulluara, krijuan terren pĂ«r teori tĂ« pabazuaraâ
Hulumtuesja në fushën e mediave dhe redaktorja menaxhuese në K2.0, Gentiana Paçarizi ka pohuar se nga vështrimi disa vjeçar ka vërejtur se në diskursin e brendshëm kosovar kanë qarkulluar disa narrativa pa bazë faktike rreth procesit të dialogut.
âNĂ« periudhat kur dialogu ishte mĂ« aktiv, takimet dhe marrĂ«veshjet shpesh interpretoheshin nga akterĂ« politikĂ« si ârrezik pĂ«r sovranitetinâ, âtradhti kombĂ«tareâ, âhapa drejt copĂ«timitâ, etj. Mungesa e transparencĂ«s si nga institucionet e KosovĂ«s, si nga BE-ja, me komunikimet diplomatike tĂ« mjegulluara, krijuan terren pĂ«r teori tĂ« pabazuara, si ide pĂ«r marrĂ«veshje tĂ« âfirmosura fshehuraziââ, ka thĂ«nĂ« ajo.
NjĂ« tjetĂ«r narrativĂ« e qĂ«ndrueshme sipas saj lidhet me paraqitjen e BE-sĂ« si ndĂ«rmjetĂ«s jo i besueshĂ«m dhe i njĂ«anshĂ«m. âPĂ«r shkak tĂ« mungesĂ«s sĂ« transparencĂ«s nga BE dhe shpjegimeve tĂ« qarta, interpretimet politike shpesh marrin epĂ«rsi ndaj fakteveâ, ka shtuar Paçarizi.
Sipas saj, përgjatë procesit është parë se secila palë e ndërton versionin e vet të rrëfimit rreth ngjarjeve.
âĂdo raund i dialogut trajtohet si zero sum game: njĂ«ra palĂ« âfitonâ, tjetra âhumbâ. Kjo qasje ushqehet nga mungesa e transparencĂ«s, pasi takimet zhvillohen me dyer tĂ« mbyllura dhe secila palĂ« e ndĂ«rton versionin e vet tĂ« ngjarjeve. FatkeqĂ«sisht, BE-ja nuk ndĂ«rhyn pĂ«r ta sqaruar se cili version Ă«shtĂ« i saktĂ«â, ka deklaruar ajo.
Ndonëse narrativat kanë ndryshuar ndër vite, sipas Paçarizit, ato, së bashku me mungesën e rezultateve konkrete nga procesi, kanë ndikuar që në mungesë të informacionit të duhur, qytetarët të zhvillojnë një lloj averzioni ndaj dialogut në tërësi si proces i shkëputur nga realiteti i tyre.
Në të njëjtën kohë ka theksuar se raportimi i balancuar për dialogun përballet me disa sfida strukturore.
âSĂ« pari, mungesa e transparencĂ«s nga BE-ja ka qenĂ« njĂ« kritikĂ« e vazhdueshme. Procesi shihet si jo transparent dhe kjo e vĂ«shtirĂ«son ndjeshĂ«m punĂ«n e gazetarĂ«ve, tĂ« cilĂ«t shpesh nuk kanĂ« qasje nĂ« informacionet bazĂ« pĂ«r tâi verifikuar zhvillimetâ.
âSĂ« dyti, edhe institucionet e KosovĂ«s nuk kanĂ« qenĂ« transparente. Shumica e takimeve zhvillohen me dyer tĂ« mbyllura, ndĂ«rsa interpretimet qĂ« ofrohen pas çdo raundi janĂ« kryesisht politike, jo faktike. Kjo e bĂ«n tĂ« pamundur verifikimin e plotĂ« tĂ« informacionit, pengon raportimin e thelluar dhe sfidimin e narrativave pa bazĂ« qĂ« burojnĂ« nga aktorĂ«t politikĂ«â.
âSĂ« treti, mungesa e gazetarĂ«ve tĂ« specializuar nĂ« proceset e udhĂ«hequra nga BE-ja mbetet pengesĂ« serioze. NĂ« KosovĂ«, vetĂ«m pak gazetarĂ« e ndjekin dialogun nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vazhdueshme dhe analitike. PĂ«r pasojĂ«, shumica e raportimit mbĂ«shtetet nĂ« deklarata tĂ« palĂ«ve dhe jo nĂ« burime tĂ« pavarura ose nĂ« kuptim tĂ« thelluar tĂ« procesit, gjĂ« qĂ« e kufizon fuqinĂ« e mediave pĂ«r tĂ« prodhuar raportim vĂ«rtet tĂ« balancuarâ.
Sipas saj, amplifikimi i deklaratave politike Ă«shtĂ« njĂ« dukuri e zakonshme dhe ndodh shumĂ« mĂ« shpesh sesa verifikimi i tyre para publikimit. âArsyet lidhen me gjendjen e vĂ«shtirĂ« financiare tĂ« mediave dhe presionin pĂ«r tĂ« publikuar shpejt çdo deklaratĂ« qĂ« mund tĂ« tĂ«rheqĂ« vĂ«mendje. NĂ« njĂ« sistem medial qĂ« favorizon shpejtĂ«sinĂ« dhe ekskluzivitetin mbi verifikimin, redaksitĂ« shpesh u nĂ«nshtrohen rregullave tĂ« kĂ«tij treguâ.
Mirëpo konsideron se raportimi për dialogun mes mediave të Kosovës dhe atyre të Serbisë nuk mund të krahasohet.
âNĂ« Serbi, raportimi pĂ«r KosovĂ«n Ă«shtĂ« pjesĂ« e njĂ« narrative tĂ« gjerĂ« politike qĂ« ushqehet dhe mirĂ«mbahet nga njĂ« makinĂ« e koordinuar dezinformimi mes qeverisĂ« dhe mediave qĂ« e mbĂ«shtesin atĂ«. Kosova dhe institucionet e saj paraqiten sistematikisht si tĂ« jashtĂ«ligjshme, BE-ja si e njĂ«anshme apo manipuluese, ndĂ«rsa vetĂ« dialogu portretizohet si proces ku Serbia Ă«shtĂ« nĂ«n presion tĂ« padrejtĂ«â.
Sipas saj në Kosovë, situata është krejt tjetër.
âEdhe pse ka prirje pĂ«r sensacionalizĂ«m dhe raportim tĂ« varur nga deklaratat politike, media nuk funksionon me logjikĂ«n e njĂ« aparati tĂ« organizuar dezinformues. Problemi kryesor Ă«shtĂ« mungesa e thellimit analitik dhe varĂ«sia nga interpretimet e akterĂ«ve politikĂ«â.
âNĂ« thelb, mediat pro-qeveritare serbe operojnĂ« brenda njĂ« arkitekture propagandistike, ndĂ«rsa mediat kosovare brenda njĂ« ekosistemi tĂ« brishtĂ« qĂ« vuan nga mungesa e kapaciteteve, jo nga koordinimi pĂ«r dezinformimâ.
Zëdhënësi i Zyrës së BE-së në Kosovë, Nikola Gaon Sorokin ka vlerësuar se gjuha përçarëse, polarizuese dhe herë pas here ofenduese bie ndesh me qëllimin për normalizim gradual të marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë.
âNjerĂ«zit si nĂ« KosovĂ« ashtu edhe nĂ« Serbi e ndjekin dialogun nga afĂ«r. BE-ja vepron si lehtĂ«suese nĂ« dialog. PĂ«rgjegjĂ«sia pĂ«r rezultatet e dialogut bie plotĂ«sisht mbi tĂ« dyja palĂ«t. Komunikimi i dialogut, i procesit dhe i rezultateve tĂ« tij me publikun vendas Ă«shtĂ« gjithashtu pĂ«rgjegjĂ«si e tĂ« dy palĂ«ve dhe jo e BE-sĂ«. Duke u angazhuar nĂ« mĂ«nyrĂ« konstruktive nĂ« dialog, tĂ« dyja palĂ«t synojnĂ« tĂ« arrijnĂ« njĂ« normalizim gradual tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve tĂ« tyre. Gjuha pĂ«rçarĂ«se, polarizuese dhe herĂ« pas here ofenduese bie ndesh me kĂ«tĂ« qĂ«llimâ, ka thĂ«nĂ« ai.
Sipas tij të dyja palët në dialog kanë përgjegjësinë të sigurojnë që dezinformimi të mos pengojë procesin dhe normalizimin.
âDezinformimi sot Ă«shtĂ« njĂ« çështje globale dhe dialogu nuk zhvillohet nĂ« izolim. ĂshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« tĂ« dyja palĂ«t tĂ« sigurojnĂ« njĂ« komunikim qĂ« nxit normalizimin e marrĂ«dhĂ«nieve dhe u ndihmon njerĂ«zve tĂ« kuptojnĂ« se si dialogu mund ta lehtĂ«sojĂ« jetĂ«n e pĂ«rditshme dhe tĂ« hapĂ« rrugĂ«n drejt Bashkimit Evropian. TĂ« dyja palĂ«t kanĂ« pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« tĂ« sigurojnĂ« qĂ« dezinformimi tĂ« mos pengojĂ« normalizimin, kompromisin dhe njĂ« perspektivĂ« pozitive pĂ«rpara. BĂ«rja e kompromiseve nuk Ă«shtĂ« dobĂ«si; Ă«shtĂ« parakusht pĂ«r progres. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse mbajtja e njĂ« debati publik tĂ« mbĂ«shtetur nĂ« fakte Ă«shtĂ« thelbĂ«soreâ, ka deklaruar zyrtari evropian.
Në të njëjtën kohë nënvizon se BE-ja, si lehtësuese procesit, komunikon vetëm rezultatet nga dialogu përkatësisht faktet.
âMarrĂ«veshja e Ohrit e vitit 2023 Ă«shtĂ« e njohur dhe objektivat e normalizimit janĂ« tĂ« qarta. Ne punojmĂ« ngushtĂ« me autoritetet nĂ« KosovĂ« dhe Serbi, me tĂ« gjitha institucionet evropiane dhe me shtetet anĂ«tare, qĂ« informacioni i saktĂ« tĂ« arrijĂ« te qytetarĂ«t. Kur shfaqen pretendime tĂ« rreme, ne i adresojmĂ« ato pĂ«rmes sqarimeve tĂ« menjĂ«hershme dhe angazhimit tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« me palĂ«t pĂ«rkatĂ«seâ, Ă«shtĂ« shprehur ai.
Raste të tilla kanë ndodhur edhe në vitin 2025.
Kryenegociatori i Kosovës, Besnik Bislimi, në qershor të vitit 2025 pati akuzuar kryenegociatorin e Serbisë, Petar Petkoviq, se ka bërë deklarata të rrejshme pas takimit të datës 10 qershor 2025 në Bruksel, duke thënë se zyrtari serb ka shkelur dakordimin e bërë gjatë takimit trilateral.
Sipas raportimit tĂ« KohĂ«s, Bislimi ka shtuar se nĂ« faqen e ashtuquajturĂ«s Zyre pĂ«r KosovĂ« Ă«shtĂ« korrigjuar deklarata e Petkoviq, âme shumĂ« gjasĂ« pas intervenimit tĂ« emisarit tĂ« BE-sĂ«, pasi Kosova e ngriti çështjen brenda pak minutashâ.
Pyetjet lidhur me çështjen e dezinformimit në dialog i janë dërguar edhe Zyrës për Komunikim me Publikun në Qeverinë e Kosovës, por deri në momentin e raportimit nuk janë pranuar përgjigjet.
Rrjetet sociale dhe platformat e internetit janë shpërndarësit kryesorë të dezinformimit
Raporti âVorbulla e rrenaveâ publikuar nga BIRN Kosova nĂ« fund tĂ« vitit 2023 konstaton se mediat, institucionet, dhe shoqĂ«ria civile po pĂ«rballen me sfida serioze nĂ« adresimin efikas tĂ« dezinformimit dhe se nĂ« KosovĂ« nuk ka njĂ« vizion tĂ« qartĂ« dhe qasje strategjike pĂ«r luftimin e kĂ«tij fenomeni, prandaj dhe dezinformimi ka ndikim tĂ« konsiderueshĂ«m nĂ« opinionin publik nĂ« KosovĂ«.
Sipas këtij studimi, në mungesë të financimit të qëndrueshëm, burimeve të kufizuara njerëzore, politikave të paqarta redaktuese dhe ndikimeve nga jashtë, media është bërë krijues dhe përforcues i dezinformimit në disa raste.
Gjetjet e hulumtimit kanë treguar se rrjetet sociale dhe platformat e internetit të specializuara në lajme të rreme janë shpërndarësit kryesorë të dezinformimit, sado që, në disa raste, edhe mediat tradicionale e profesionale kanë faj.
âHulumtimi tregon se dialogu i fascilituar nga BE ndĂ«rmjet KosovĂ«s dhe SerbisĂ« ishte shoqĂ«ruar me dezinformim rreth fascilitatorĂ«ve tĂ« emĂ«ruar nga BE dhe ShBA. Frustrimi me mungesĂ«n e progresit nĂ« dialog shpesh Ă«shtĂ« interpretuar nĂ« media si faj i fascilitatorĂ«ve tĂ« cilĂ«t nuk janĂ« nĂ« gjendje tĂ« imponojnĂ« implementimin e marrĂ«veshjeve tĂ« nĂ«nshkruara. NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«, edhe pse mbi 91 % e qytetarĂ«ve tĂ« KosovĂ«s janĂ« shprehur nĂ« favor tĂ« integrimit nĂ« BE, janĂ« shfaqur sentimente lokale kundĂ«r BE-sĂ« rreth dĂ«shtimit tĂ« dialogut KosovĂ«-Serbi. Kjo mĂ« pas Ă«shtĂ« pĂ«rforcuar nga narrativat dezinformuese ruse. NĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« ngjashme, politikanĂ«t nĂ« KosovĂ« dhe Serbi janĂ« pĂ«rballur me fushata tĂ« bazuara nĂ« informacion tĂ« rremĂ«, qĂ« kryesisht synon portretizimin e tyre si âtradhtarĂ«â tĂ« çështjeve kombĂ«tareâ, thuhet nĂ« raport.
Sipas këtij raporti, dezinformimi vepron në nivele të shumta, duke shënjestëruar perceptimet individuale, dinamikën e komunitetit dhe besimin institucional, dhe se shpesh fokusohet në çështje të ngarkuara emocionalisht dhe të ndjeshme nga ana kulturore, duke përdorur të vërteta të pjesshme dhe informacione të paverifikuara për të përkeqësuar ndarjet.
âDezinformimi dekurajon bashkĂ«punimin ndĂ«retnik duke krijuar njĂ« mjedis armiqĂ«sor pĂ«r dialog. PĂ«r shembull: Narrativat rreth Asociacionit tĂ« Komunave me ShumicĂ« Serbe (AKS) e cilĂ«sojnĂ« atĂ« si njĂ« kĂ«rcĂ«nim pĂ«r integritetin territorial dhe sovranitetin, gjĂ« qĂ« çon nĂ« kundĂ«rshtimin e shqiptarĂ«ve tĂ« KosovĂ«s. Mediat serbe e portretizojnĂ« mungesĂ«n e progresit tĂ« AKS-sĂ« si dĂ«shmi tĂ« vullnetit tĂ« keq tĂ« KosovĂ«s, duke nxitur mosbesimin tek serbĂ«t. NjĂ« nga narrativat kryesore nĂ« lidhje me AKS-nĂ« Ă«shtĂ« se âformimi i AKS-sĂ« do tĂ« nĂ«nkuptonte formimin e njĂ« Republika Srpska tjetĂ«r nĂ« KosovĂ«â, gjĂ« qĂ« besohet nga 58% e shqiptarĂ«ve dhe 37% e serbĂ«ve tĂ« KosovĂ«sâ, thuhet nĂ« punimin hulumtues.
Edukimi medial i domosdoshëm për të përmirësuar kuptimin e informacionit politik
Hulumtuesi Festim Rizanaj ka vlerësuar se mediet luajnë një rol kyç në amplifikimin ose zvogëlimin e dezinformatave politike, në varësi të standardeve të gazetarisë që ndjekin dhe mënyrës se si raportojnë informacionin.
âKur mediat operojnĂ« me verifikim tĂ« fakteve, burime tĂ« besueshme dhe qasje tĂ« balancuar, ato ndihmojnĂ« nĂ« reduktimin e dezinformatave, ofrojnĂ« kontekst dhe rrisin transparencĂ«n nĂ« komunikimin politik. NĂ« tĂ« kundĂ«rt, kur mediat pĂ«rdorin tituj sensacionalĂ«, raportime selektive ose riprodhojnĂ« pa verifikuar deklaratat e politikanĂ«ve dhe aktorĂ«ve tĂ« jashtĂ«m, ato amplifikojnĂ« narrativat dezinformuese, pĂ«rforcojnĂ« polarizimin dhe ndikojnĂ« negativisht nĂ« perceptimin publikâ, ka thĂ«nĂ« ai.
Për të përmirësuar kuptimin e informacionit politik, sipas tij janë të rëndësishme edukimi medial, komunikimi i qartë nga institucionet, fushatat e verifikimit të fakteve dhe nxitja e mendimit kritik përmes debatit dhe diskutimeve publike.
âKĂ«to masa rrisin rezistencĂ«n ndaj dezinformatave dhe ndihmojnĂ« qytetarĂ«t tĂ« formojnĂ« opinione tĂ« informuaraâ, Ă«shtĂ« shprehur ai.
Në anën tjetër dokumentet e BE-së tregojnë qartë se të dy palët kanë detyrime të pambajtura dhe probleme të vazhdueshme të implementimit. Vështrimi procesit ka treguar se dialogu nuk dëmtohet nga ajo që negociohet në Bruksel, por nga mënyra se si interpretohet në Prishtinë, Beograd dhe platforma të treta mediatike. Dhe nëse nuk ndryshohet qasja ndaj informacionit, procesi rrezikon të mbetet peng i narrativave, jo i fakteve. Dhe në këtë klimë, normalizimi bëhet edhe më i vështirë.
Artikull i shkruar nga gazetarët: Fisnik Minci dhe Raif Kırkul
Ky material është realizuar në kuadër të projektit Integriteti i Mediave dhe Gjurmimi i Dezinformimit (MIDWatch), i cili po implementohet nga BIRN Kosova, Internews Kosova dhe Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës. Projekti mbështetet nga Ambasada e Mbretërisë së Bashkuar në Kosovë përmes financimit nga Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar. Pikëpamjet e shprehura nuk pasqyrojnë domosdoshmërish politikat zyrtare të Qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar dhe organizatave implementuese.
Ky material nuk pasqyron domosdoshmërish as politikat redaktuese të Telegrafit.
Kryetari i Komunës së Kamenicës, Kadri Rahimaj, ka emëruar ish-deputeten Arta Bajralija në postin e nënkryetares së Komunës.
Me rastin e emërimit, kryetari Rahimaj ka vlerësuar përvojën e saj politike dhe qytetare, duke theksuar se profesionalizmi, energjia dhe ndjenja e lartë e përgjegjësisë që Bajralija ka dëshmuar ndër vite do të jenë një vlerë e shtuar për qeverisjen lokale dhe realizimin e projekteve në shërbim të qytetarëve të Kamenicës.
âArta Bajralija do tĂ« jetĂ« NĂ«nkryetarja e KomunĂ«s sonĂ«. Arta vjen nĂ« kĂ«tĂ« pĂ«rgjegjĂ«si me njĂ« pĂ«rvojĂ« tĂ« pasur politike dhe qytetare. Angazhimi i saj i hershĂ«m si aktiviste e pĂ«rkushtuar nĂ« LĂ«vizjen VETĂVENDOSJE!, si dhe pĂ«rvoja e fituar si deputete nĂ« Kuvendin e RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s, janĂ« dĂ«shmi e qartĂ« e pĂ«rkushtimit tĂ« saj ndaj interesit publik dhe qeverisjes sĂ« ndershmeâ, ka deklaruar Rahimaj.
Ai ka shtuar se në mandatin e dytë do të vazhdojnë punën e nisur me fokus në projekte konkrete dhe në përmirësimin e shërbimeve për qytetarët, duke theksuar se ky mandat paraqet një mundësi për ta çuar komunën përpara me më shumë energji, bashkëpunim dhe përkushtim.
Në fund, kryetari Rahimaj i ka uruar Artës punë të mbarë dhe suksese në ushtrimin e kësaj detyre të rëndësishme në shërbim të Komunës së Kamenicës. /Telegrafi/
Deputetja e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Janina Ymeri tha sot se Kosova gjatë vitit 2025 ka importuar mesatarisht çdo ditë 8.860 euro për rrymë nga Serbia.
Ymeri kështu u shpreh përmes një postimi në Facebook.
âPĂ«r njĂ« vit, 2025, Kosova ka importuar rrymĂ« nga Serbia 3,234,127.98 euro ose mbi 3.2 milionĂ« euro. (Dogana e KosovĂ«s).
Mesatarisht çdo ditë, 8,860 euro para për rrymë për Serbinë.
Tash kĂ«ta filmat me konferenca e zvarritje tĂ« proceseve se kinse Kuti e paria e tij po e mbron KosovĂ«n nga Serbia i rikujtoni vet, nĂ« ndĂ«rkohĂ« qĂ« ne i paguanim SerbisĂ« para pĂ«r rrymĂ«, e pĂ«r çfarĂ« jo tjetĂ«râ, shkruan Ymeri. /Telegrafi/
Cristiano Ronaldo po përgatitet të largohet nga Arabia Saudite, sipas lajmit të publikuar nga gazeta portugeze Record. Dhe fakti që ky lajm duhet marrë seriozisht dëshmohet nga fakti që pronari i gazetës Record nuk është askush tjetër përveç yllit portugez.
Dje (e hënë), Ronaldo bojkotoi ndeshjen e Al-Nassr në udhëtim kundër Al-Riyadh, të cilën skuadra e tij e fitoi 1-0.
Sipas gazetës së famshme portugeze A Bola, Cristiano është i pakënaqur me mënyrën se si drejtohet klubi dhe pakënaqësia e tij drejtohet ndaj PIF (Fondi Publik i Investimeve të Arabisë Saudite), i cili menaxhon Al-Nassr.
Dhe se kjo mund të jetë e vërtetë u konfirmua indirekt dje.
Gazeta portugeze Record raportoi se Ronaldo ka një klauzolë në kontratën e tij që i lejon atij të largohet nga Al-Nassr në qershor 2026, dhe se ky opsion është shumë i mundshëm.
Gazeta Record deklaroi gjithashtu se klube nga SHBA-ja dhe Evropa janë të interesuara për shërbimet e Ronaldos.
Especial fecho de mercado: Ronaldo pode deixar o Al Nassr, Gustavo SĂĄ rejeita ArĂĄbia e ainda Benzema https://t.co/vxPT1UYQeF â Record (@Record_Portugal) February 2, 2026
Ajo që është më interesante është se Ronaldo është pronari kryesor i grupit të shquar mediatik portugez Cofina Media, i cili zotëron edhe të përditshmen sportive Record.
Ndryshe, nëse dikush ka informacion nga kampi i Cristanos, ajo është gazeta Record. /Telegrafi/
Sot mbushen 26 vjet nga masakra mes 3 dhe 4 shkurtit 2000 nĂ« veri tĂ« MitrovicĂ«s, me çârast âRojat e urĂ«sâ vranĂ« 10 shqiptarĂ«, nĂ« mesin e tĂ« cilĂ«ve fĂ«mijĂ«, gra e pleq, plagosĂ«n shumĂ« tĂ« tjerĂ«, ndĂ«rsa dĂ«buan rreth 12 mijĂ« shqiptarĂ«, tĂ« cilĂ«t u detyruan tĂ« kalojnĂ« nĂ« jug, duke lĂ«nĂ« prapa shtĂ«pitĂ« e tyre nĂ« flakĂ«.
KMLDNj e kishte thënë se të gjitha këto vrasje janë bërë në prani të ushtarëve francezë të KFOR-it dhe të policisë ndërkombëtare.
Ndryshe, në natën ndërmjet 3 dhe 4 shkurtit janë vrarë Nezir e Shqipe Voca, Niman Sejdiu, Bashkim Rrukeci, Sebiha Abrashi, Selime Berisha, Muharrem Sokoli, Nderim Ajeti, Nerimane Xhaka dhe Remzije Canhasi.
Sipas dëshmitarëve, operacionin e vrasjeve e kishte udhëhequr MPB-ja e Serbisë, në krye me ish-komandantin Dragan Delibashiq, Oliver Ivanoviq dhe të tjerë.
Gjykata Themelore në Mitrovicë më 2014 shpalli fajtor Oliver Ivanoviq me 9 vjet burg për krime lufte ndaj shqiptarëve gjatë dhe pas luftës në Kosovë. /kp/
SpaceX ka njoftuar se ka blerë startup-in e Inteligjencës Artificiale xAI në një marrëveshje që bashkon dy kompani në pronësi të Elon Musk.
Në një deklaratë, Musk tha se marrëveshja do të krijonte "motorin më ambicioz dhe të integruar vertikalisht të inovacionit në (dhe jashtë) Tokës, me IA, raketa, internet të bazuar në hapësirë, komunikime direkte në pajisje mobile dhe platformën më të madhe në botë për informacion në kohë reale dhe liri të fjalës".
Njeriu më i pasur në botë, i cili zotëron gjithashtu Tesla-n, platformën e mediave sociale X dhe kompaninë e komunikimeve satelitore Starlink, tha se kombinimi do të synonte zhvillimin e qendrave të të dhënave të IA-së në hapësirë dhe e quajti këtë veprim "jo vetëm kapitullin tjetër, por librin tjetër në misionin e SpaceX dhe xAI", shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
X, më parë Twitter, u ble nga xAI vitin e kaluar. Musk bleu Twitter në 2022 për 44 miliardë dollarë.
Kompania e âpĂ«rbashkĂ«tâ do tĂ« kishte njĂ« vlerĂ«sim prej 1.25 trilion dollarĂ« (rreth 1.06 trilion euro), sipas Bloomberg, dhe marrĂ«veshja vjen pĂ«rpara ofertĂ«s fillestare publike tĂ« parashikuar tĂ« SpaceX, qĂ« pritet tĂ« shpallet mĂ« vonĂ« kĂ«tĂ« vit.
SpaceX nuk është e vetmja kompani që eksploron idenë e vendosjes së qendrave të të dhënave të IA-së në hapësirë.
Google vitin e kaluar zbuloi një projekt të ri kërkimor të quajtur Project Suncatcher që do të pajiste satelitët me energji diellore me çipa kompjuteri të IA-së.
Blerja e xAI nga SpaceX vjen disa javë pasi X u kritikua pas ankesave se përdoruesit po përdornin chatbot-in e IA-së të platformës, Grok, për të bërë foto të seksualizuara të grave dhe fëmijëve të vërtetë.
Kjo nxiti një hetim nga mbikëqyrësi i pavarur i sigurisë online të Mbretërisë së Bashkuar, Ofcom, dhe thirrje nga Kryeministri Sir Keir Starmer që platforma të përputhet me ligjet e Mbretërisë së Bashkuar "menjëherë". /Telegrafi/
Login
