❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Këtë vit pritet që të nisin aktivitetin dy banka të reja tregtare. Pas një cikli konsolidimi, i nisur afërsisht një dekadë më parë, numri i bankave aktive në treg po rritet përsëri. A shënon hyrja në treg e bankave të reja një fazë të re zgjerimi apo në afat të gjatë, sektori do të lëvizë përsëri drejt përqendrimit? Bankierët mendojnë se, me shumë të ngjarë, e ardhmja do të jetë përsëri konsolidimi. Madhësia e vogël e tregut, kostot e larta rregullatore, nevojat e vazhdueshme për investime me qëllim rritjen e digjitalizimit dhe eficiencës operative do ta bëjnë të rëndësishme arritjen e një shkalle të caktuar për të ruajtur konkurrueshmërinë.

 

Ersuin Shehu

Sektori bankar shqiptar duket se e ka mbyllur ciklin e konsolidimit dhe përqendrimit që zgjati afërsisht një dekadë. Ky proces e uli numrin e bankave tregtare aktive nga 16 në 11, mes viteve 2015-2022.

Vitin e kaluar, Banka e Shqipërisë dha miratimin paraprak për licencim të dy bankave të tjera tregtare, Dega e Bankës Ziraat në Shqipëri dhe Banka Jet. Këto banka pritet të nisin aktivitetin gjatë vitit 2026 dhe do ta çojnë numrin e bankave në treg në 13.

Kjo është hera e parë në 20 vitet e fundit që numri i bankave aktive shtohet, me licencimin e bankave të reja.

Hyrja në treg e dy aktorëve të rinj përfaqëson një moment kthese për tregun dhe mund të shpjegohet me ciklin pozitiv të sektorit pas pandemisë, të karakterizuar nga ritme më të larta të rritjes dhe përmirësim të treguesve të përfitueshmërisë.

Nga të dhënat e para, dy aktorët e rinj në treg pritet të jenë të orientuar drejt segmenteve të specializuara. JET Bank do të jetë një bankë ekskluzivisht digjitale, me fokus kryesisht tregun retail (me pakicë), ndërsa Ziraat, të paktën në një moment të parë, pritet të jetë e fokusuar kryesisht te segmenti i biznesit.

MegjithĂ«se numri i bankave aktive nĂ« treg nĂ« kĂ«tĂ« moment po shkon drejt rritjes, bankierĂ«t e intervistuar nga “Monitor” nĂ« pĂ«rgjithĂ«si nuk mendojnĂ« se zgjerimi i ri i numrit tĂ« aktorĂ«ve do tĂ« jetĂ« njĂ« tendencĂ« e qĂ«ndrueshme nĂ« kohĂ«.

 

“Hyrjet e reja sjellin efekte pozitive, por sektori do tĂ« shkojĂ« pĂ«rsĂ«ri drejt konsolidimit”

Bankierët e vlerësojnë hyrjen e aktorëve të rinj në treg si një zhvillim që dëshmon ecurinë e mirë të tregut në vitet e fundit. Në përgjithësi, ata mendojnë se këta aktorë do të kontribuojnë në rritjen e konkurrencës dhe të inovacionit.

Por, megjithatë, ata shprehen se, në një horizont afatgjatë, tendencat e tregut do të jenë përsëri në drejtim të konsolidimit.

“KĂ«ta lojtarĂ« tĂ« rinj sjellin energji dhe inovacion, çka Ă«shtĂ« nĂ« pĂ«rfitim tĂ« sektorit. MegjithatĂ«, ShqipĂ«ria mbetet njĂ« ekonomi e vogĂ«l, ku shkalla dhe efikasiteti janĂ« thelbĂ«sore.

Standardet rregullatore të BE-së, që do të hyjnë në fuqi në vitin 2027, do të rrisin ndjeshëm kostot e përputhshmërisë dhe të sigurisë kibernetike, duke paraqitur sfida për bankat më të vogla ose ato me kapital të kufizuar për të konkurruar në mënyrë të qëndrueshme.

Besoj se nĂ« afatmesĂ«m dhe afatgjatĂ«, sistemi bankar do tĂ« kthehet pĂ«rsĂ«ri drejt pĂ«rqendrimit. Tregu ka shumĂ« gjasa tĂ« konsolidohet rreth institucioneve tĂ« mirĂ«kapitalizuara dhe teknologjikisht tĂ« avancuara, tĂ« afta pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur kĂ«rkesat rregullatore dhe pĂ«r tĂ« nxitur rritje tĂ« qĂ«ndrueshme”, thotĂ« Christian Canacaris, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Raiffeisen Bank Albania.

Giuseppe Giampietro, Drejtor i Përgjithshëm i Intesa Sanpaolo Bank Albania, gjithashtu vë në dukje se ka faktorë thelbësorë në tregun bankar që favorizojnë një madhësi të caktuar.

“Ajo qĂ« po shohim mund tĂ« jetĂ« fillimi i njĂ« faze mĂ« tĂ« diversifikuar dhe konkurruese nĂ« tregun shqiptar tĂ« bankave. Hyrja e aktorĂ«ve tĂ« rinj, veçanĂ«risht institucioneve financiare digjitale, pasqyron mundĂ«sitĂ« qĂ« ekzistojnĂ« nĂ« treg pĂ«r inovacion dhe modele tĂ« reja shĂ«rbimesh.

Megjithatë, bankingu sot është një industri komplekse që kërkon investime të mëdha në teknologji, struktura të forta qeverisjeje, menaxhim të avancuar të rrezikut, si dhe aftësinë për të përmbushur pritshmëritë rregullatore, të cilat janë gjithmonë në zhvillim.

KĂ«ta faktorĂ« favorizojnĂ« institucionet me madhĂ«si, vizion afatgjatĂ« dhe bazĂ« tĂ« fortĂ« financiare”, shprehet ai.

Bozhidar Todorov, drejtor i përgjithshëm i Bankës së Parë të Investimeve Shqipëri (Fibank), thotë se hyrja e aktorëve të rinj do të ndikojë pozitivisht tregun dhe konsumatorët, duke nxitur më shumë konkurrencë dhe më shumë risi. Por, edhe ai është i mendimit se në një afat më të gjatë, dinamika tipike e tregut do të çojë përsëri drejt konsolidimit.

“NĂ« afat tĂ« shkurtĂ«r dhe tĂ« mesĂ«m, hyrja e lojtarĂ«ve tĂ« rinj tradicionalĂ« ose inovativĂ« pritet tĂ« intensifikojĂ« konkurrencĂ«n dhe tĂ« nxisĂ« inovacionin nĂ« tĂ« gjithĂ« sistemin bankar. Ky mjedis i shĂ«ndetshĂ«m konkurrues, nĂ« fund tĂ« fundit, u sjell dobi klientĂ«ve, pasi nxit pĂ«rmirĂ«sime tĂ« vazhdueshme nĂ« cilĂ«sinĂ« e shĂ«rbimit, çmimet dhe ofertat e produkteve.

MegjithatĂ«, nĂ« afat mĂ« tĂ« gjatĂ«, dinamikat tipike tĂ« tregut shpesh çojnĂ« pĂ«rsĂ«ri drejt konsolidimit. Bankat kĂ«rkojnĂ« tĂ« rrisin efikasitetin, tĂ« shfrytĂ«zojnĂ« ekonomitĂ« e shkallĂ«s dhe tĂ« forcojnĂ« tendencat e tyre tĂ« pozicionimit nĂ« treg qĂ« janĂ« tĂ« zakonshme edhe nĂ« tregjet bankare mĂ« tĂ« pjekura”, thotĂ« ai.

Bora Feri, Drejtore e Përgjithshme e Bankës së Bashkuar të Shqipërisë (UBA), thotë se rritja e numrit të bankave në vitin 2026 është një zhvillim pozitiv, por më shumë duket të jetë një devijim ciklik, sesa fillimi i një trendi të qëndrueshëm zgjerimi.

“FaktorĂ«t qĂ« kanĂ« nxitur konsolidimin nĂ« dekadĂ«n e fundit, madhĂ«sia e kufizuar e tregut, reduktimi i popullsisĂ«, presioni mbi marzhet, kĂ«rkesat rregullatore dhe tĂ« sigurisĂ« kibernetike, si dhe kostot e larta tĂ« teknologjisĂ«, mbeten ende tĂ« pranishme dhe madje mĂ« tĂ« theksuara.

NĂ« kĂ«tĂ« kuadĂ«r, hyrjet e reja tĂ« bankave nĂ« treg ka tĂ« ngjarĂ« tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« targetuara pĂ«r segmente niche. NĂ« njĂ« periudhĂ« afatgjatĂ«, sistemi bankar pritet t’i rikthehet njĂ« trajektoreje konsolidimi dhe pĂ«rqendrimi, i nxitur nga pĂ«rmasat e tregut, nevoja pĂ«r shkallĂ«zim, eficiencĂ« dhe investime tĂ« vazhdueshme”, shprehet znj. Feri.

 

Burimi: Shoqata Shqiptare e Bankave

 

Sektori arrin rritjen më të lartë që prej vitit 2021

Statistikat paraprake të publikuara nga Shoqata Shqiptare e Bankave, sipas Standardeve Ndërkombëtare të Raportimit Financiar (IFRS), tregojnë se aktivet e sektorit bankar shqiptar u rritën me 9.1% vitin e kaluar. Kjo ishte rritja më e lartë e sektorit që prej vitit 2021.

Sipas të dhënave paraprake dhe të paaudituara të publikuara, totali i aktiveve të sistemit bankar në fund të vitit 2025 arriti në 2.287 trilionë lekë, në rritje me afërsisht 292 miliardë lekë krahasuar me vitin 2024.

Një efekt pozitiv shtesë vitin e kaluar mund të ketë dhënë ecuria pak më e stabilizuar e kursit të këmbimit, që ka reduktuar efektin negativ mbi asetet në valutë të huaj.

Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, Euro u këmbye mesatarisht vitin e kaluar me 97.85 lekë, niveli më i ulët i regjistruar ndonjëherë. Megjithatë, shkalla e rënies së kursit në 2025 ishte ndjeshëm më e ulët krahasuar me dy vitet e mëparshme. Për vitin 2025, kursi mesatar zyrtar i këmbimit Euro-Lek pësoi një rënie me 2.8%, nga 7.4% që kishte qenë rënia gjatë vitit 2024 dhe 8.6% që kishte qenë rënia gjatë vitit 2023.

Struktura e aseteve financiare, sipas grupeve të tyre kryesore, tregon se rritja e sektorit bankar po mbështetet gjithnjë e më shumë te huadhënia për sektorin privat. Investimet në instrumente financiare të borxhit ngelen grupi i parë i aseteve, me një diferencë të vogël, por pesha e tyre në bilance është në rënie të vazhdueshme në vitet e fundit.

Sipas shifrave të Shoqatës së Bankave, këto investime në fund të vitit të kaluar arritën në 938 miliardë lekë, në rritje me 8.3% krahasuar me një vit më parë. Letrat me vlerë përbëjnë 41% të totalit të aktiveve të sektorit bankar, nga afërsisht 41.3% që zinin në fund të vitit 2024. Investimet në letra me vlerë përbëhen në masën më të madhe nga instrumentet e borxhit në Lek dhe në valutë të huaj të qeverisë shqiptare, si dhe nga tituj të emetuesve të huaj publikë dhe privatë.

Rritja e aktiveve të sektorit u mbështet sidomos në zgjerimin e kreditimit. Portofoli i kredisë arriti vlerën e 922 miliardë lekëve, në rritje me 13.5% (rreth 110 miliardë lekë) krahasuar me një vit më parë. Shifrat sipas standardeve IFRS konfirmojnë rritjen më të shpejtë të kreditimit në 16 vjet dhe një oreks më të madh për rrezik nga sektori bankar në vend.

Pesha e kredisë arriti në 40.3% të totalit të aktiveve, në rritje të ndjeshme nga niveli prej 38.8% i vitit 2024.

Zëri i tretë më i madh i aktiveve në bilancet e bankave, vendosjet me bankat dhe institucionet e tjera financiare, vitin e kaluar pësoi rënie të mëtejshme, në 148.7 miliardë lekë, 8.7% më pak krahasuar me një vit më parë. Pesha e vendosjeve në strukturën e bilancit të sektorit ka rënë në 6.5% të totalit të aktiveve, nga 7.8% një vit më parë.

Pas rritjes sĂ« normave tĂ« interesit, nĂ« vitin 2022, bankat kanĂ« pasur mĂ« shumĂ« incentiva pĂ«r t’i investuar fondet e lira nĂ« kredi dhe letra me vlerĂ«. Kjo ka bĂ«rĂ« qĂ« pesha e depozitave tĂ« vendosura nĂ« institucione tĂ« tjera financiare tĂ« pĂ«sojĂ« rĂ«nie.

 

Burimi: Shoqata Shqiptare e Bankave

 

Kredia me rritjen më të lartë në 17 vitet e fundit

Kreditimi u përshpejtua përsëri vitin e kaluar dhe shënoi rritjen më të lartë që prej vitit 2008.

Statistikat e Shoqatës së Bankave tregojnë se portofoli i kredisë për ekonominë në fund të vitit të kaluar arriti në 922 miliardë lekë, në rritje me 13.5% krahasuar me një vit më parë.

Të dhënat sipas IFRS nuk ofrojnë informacion më të detajuar për ndarjen e kredisë sipas segmenteve të klientëve.

Megjithatë, shifrat paralele të Bankës së Shqipërisë tregojnë se rritja e kredisë gjatë vitit 2025 u mbështet sidomos nga ritmet e larta në segmentin e individëve.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, vlera e kredisë së re të disbursuar arriti në 436.6 miliardë lekë, në rritje me 15% krahasuar me vitin 2024. Rritja e kredisë së re u ngadalësua në raport me normën prej 19% të një viti më parë.

Shifrat e kredisë së re megjithatë përfshijnë edhe rifinancime të kredive të maturuara ose zhvendosje të kredive ekzistuese në banka të tjera.

Kreditimi u rrit me ritme më të larta në segmentin e individëve. Bankat dhanë pothuajse 127 miliardë lekë kredi të reja në këtë segment, me rritje prej 19% krahasuar me vitin 2024.

Kreditimi i individëve ka vijuar të rritet me ritme të larta, si në segmentin e kredisë për shtëpi, ashtu edhe në atë të kredisë konsumatore. As masat e reja të aplikuara nga Banka e Shqipërisë duke filluar nga gjysma e dytë e vitit 2025 nuk kanë sjellë rezultate të dukshme në drejtim të ngadalësimit të huadhënies në këtë segment.

Kreditimi në segmentin e ndërmarrjeve private u rrit gjithashtu me ritme dyshifrore, por më të ngadalta në raport me individët. Gjatë vitit 2025, sektori bankar disbursoi gjithsej 296 miliardë lekë kredi për bizneset, shifër kjo në rritje me 10.2% krahasuar me vitin 2024.

Kredia për biznesin shënoi tendencë në rritje të fortë sidomos gjatë gjysmës së dytë të vitit.

 

Burimi: Shoqata Shqiptare e Bankave

 

Kredia për prona po i afrohet vlerës së 5 miliardë eurove

Investimet në pasuri të paluajtshme kanë qenë shtysa kryesore për rritjen e kredisë bankare në vitet e fundit. As viti 2025 nuk bëri përjashtim dhe kredia për prona vazhdoi rritjen e shpejtë, sidomos në segmentin e individëve.

Në total, ekspozimi i sektorit bankar në kredi për pasuri të paluajtshme arriti në 460 miliardë lekë, ose rreth 4.75 miliardë euro në fund të vitit të kaluar.

Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, vlera totale e kredisë për pasuri të paluajtshme u rrit me 15.6% në vitin 2025. Kjo shifër përfshin të dyja segmentet e klientëve, biznese dhe individë. Pjesa më e madhe e portofolit u takon individëve, me afërsisht 53% të ekspozimit total në hua për pasuri të paluajtshme, ndërsa diferenca prej 47% është kredi e dhënë për bizneset.

Gjatë vitit 2025, rritja më e shpejtë u shënua pikërisht në segmentin e individëve, ku portofoli u zgjerua me 16.7%, ndërsa në segmentin e bizneseve, rritja e kredisë për pasuri të paluajtshme ishte pak më e ulët, në nivelin 14.3%.

Aktualisht, kredia për pasuri të paluajtshme përbën më shumë se gjysmën e portofolit total të kredisë së dhënë për sektorin privat të ekonomisë.

Në periudhën pas pandemisë, sektori bankar e ka rritur ndjeshëm kredinë për prona, si për bizneset, ashtu edhe për individët. Që nga fillimi i vitit 2020, portofoli i kredisë për pasuri të paluajtshme është rritur me 122%.

Vlerësohet se kreditimi ka qenë faktor shumë i rëndësishëm në mbështetjen e kërkesës në tregun e pasurive të paluajtshme. Por, nga ana tjetër, kjo ka rritur edhe ekspozimin e sektorit bankar kundrejt ecurisë së tregut të pasurive të paluajtshme.

Në shumicën dërrmuese të rasteve, kreditë për pasuri të paluajtshme janë të siguruara me prona të lëna si kolateral në favor të bankave (në rastin më të zakonshëm, vetë prona e blerë me kredi). Një krizë e mundshme në tregun e pasurive të paluajtshme do të ulte vlerën e kolateralit dhe do të ekspozonte bankat ndaj rreziqeve për humbje nga kreditë.

Sipas të dhënave më të fundit, të mesit të vitit 2025, kreditë me kolateral në formën e pasurive të paluajtshme zinin 46% të tepricës së kredisë ose rreth 61% të kredisë së kolateralizuar.

Duke filluar nga mesi i vitit të kaluar, Banka e Shqipërisë nisi të aplikojë kufizime për standardet e kredidhënies së re për blerjen e banesave, duke u përpjekur të frenojë rritjen e huasë në segmentin e individëve.

Raporti tavan i kredisë ndaj vlerës në monedhën Lek është vendosur 85% për shtëpinë e parë dhe 80% për shtëpinë e dytë, ndërsa në valutë të huaj, kufiri i lejuar është 75% për shtëpinë e parë dhe 70% për shtëpinë e dytë.

Ndërsa raporti i shërbimit të borxhit ndaj të ardhurave për kreditë në Lek është në nivelin 40% për shtëpinë e parë dhe 35% për shtëpinë e dytë. Në valutë të huaj, niveli tavan është 35% për shtëpinë e parë dhe 30% për shtëpinë e dytë.

Sipas Bankës së Shqipërisë, këto masa synojnë ruajtjen e stabilitetit financiar, përballë rritjes së shpejtë të çmimeve të banesave, nëpërmjet ruajtjes së aftësisë paguese të kredimarrësve dhe cilësisë së ekspozimeve të sektorit bankar ndaj tregut të pasurive të paluajtshme.

Gjithashtu, pikërisht për shkak të rritjes së shpejtë të kredisë për pasuri të paluajtshme, Banka e Shqipërisë aplikoi për herë të parë një shtesë të posaçme në kërkesat për kapital ndaj sektorit bankar.

Shtesa kundĂ«rciklike e kapitalit u vendos pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« nivelin 0.25% (pĂ«r t’u zbatuar nga 30 qershori 2025) dhe u rrit mĂ« tej nĂ« nivelin 0.5% (pĂ«r t’u zbatuar nga 31 dhjetori 2025).

Megjithatë, deri tani, efektet e masave kufizuese kanë qenë të pakta dhe kredia për prona vijoi rritjen me ritme dyshifrore edhe gjatë vitit 2025.

 

Burimi: Banka e Shqipërisë

 

“Sektori do t’i rezistonte njĂ« krize tĂ« mundshme tĂ« pronave”

Pavarësisht rritjes së shpejtë të kredisë për pasuri të paluajtshme, bankierët mendojnë se huadhënia në përgjithësi u përgjigjet dinamikave të tregut. Sipas tyre, rreziqet e lidhura me tregun e pasurive të paluajtshme janë të kontrolluara.

“Rritja e kreditimit nĂ« segmentin e pasurive tĂ« paluajtshme Ă«shtĂ« reflektim i zhvillimeve pozitive nĂ« ekonomi dhe kĂ«rkesĂ«s sĂ« qĂ«ndrueshme nĂ« treg.

Megjithatë, kjo kërkon një qasje të balancuar dhe të kujdesshme nga bankat. Rreziku nuk lidhet vetëm me nivelin e ekspozimit, por me përqendrimin dhe standardet e kreditimit. Aktualisht, sektori bankar paraqitet i qëndrueshëm, me nivele të ulëta të kredive me probleme dhe bazë të fortë kapitali.

NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, edhe nĂ« rast tĂ« njĂ« korrigjimi tĂ« mundshĂ«m, sektori duket i pĂ«rgatitur pĂ«r ta pĂ«rballuar atĂ«, pĂ«r sa kohĂ« ruhet disiplina nĂ« kreditim dhe njĂ« qasje e kujdesshme ndaj rrezikut”, thotĂ« Flutura Veipi, Drejtore e PĂ«rgjithshme Ekzekutive e Union Bank.

Edhe në rast të zhvillimeve negative, bankierët shprehen se sektori është më i kapitalizuar se kurrë më parë, element që e bën më rezistent ndaj goditjeve të mundshme.

“A do ta pĂ«rballonte sektori njĂ« krizĂ« tĂ« mundshme nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme?

Po, me njĂ« probabilitet tĂ« lartĂ«. Sektori bankar sot ka nivele solide kapitali, likuiditet tĂ« lartĂ« dhe njĂ« portofol kredie mĂ« cilĂ«sor se njĂ« dekadĂ« mĂ« parĂ«. Rreziku ekziston dhe nuk duhet nĂ«nvlerĂ«suar – por sektori bankar Ă«shtĂ« i pĂ«rgatitur, dhe banka jonĂ« nĂ« veçanti Ă«shtĂ« e pozicionuar fort pĂ«r ta menaxhuar atĂ«.

Qasja jonĂ« e kujdesshme, kombinimi i instrumenteve mbrojtĂ«se nga rregullatori dhe struktura e forcuar e kapitalit bĂ«jnĂ« qĂ« edhe nĂ« skenarĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ«, ne tĂ« mbetemi tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m dhe mbĂ«shtetĂ«s pĂ«r ekonominĂ« shqiptare”, thotĂ« Bledar Shella, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i BankĂ«s OTP Albania.

Andi Ballta, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës Amerikane të Investimeve (ABI Bank), është optimist për ecurinë e sektorit të pasurive të paluajtshme dhe nuk sheh rreziqe për një flluskë. Megjithatë, ai mendon se mund të ketë ngadalësim të rritjes së çmimeve në disa zona të caktuara, për shkak të rritjes së ofertës.

“Deri sa ShqipĂ«ria tĂ« vazhdojĂ« tĂ« ketĂ« kohĂ« me diell dhe temperatura tĂ« larta nga maji nĂ« tetor, rritje dhe pĂ«rmirĂ«sim tĂ« infrastrukturĂ«s, nivel tĂ« ulĂ«t borxhi mbi depozita, nivel tĂ« lartĂ« pjesĂ«marrjeje tĂ« kapitalit, interesim tĂ« diasporĂ«s pĂ«r bregdetin dhe pozicionim tĂ« favorshĂ«m kontraktual tĂ« ndĂ«rtuesve ndaj blerĂ«sve, ne nuk shikojmĂ« asnjĂ« rrezik sistemik flluske qĂ« vjen nga ndĂ«rtimi.

I vetmi ndryshim i pritshĂ«m nĂ« 24 muajt e ardhshĂ«m, nĂ« opinionin tonĂ«, Ă«shtĂ« se liberalizimi i ofertĂ«s sĂ« lejeve dhe mungesa e infrastrukturĂ«s do tĂ« krijojĂ« presion ulĂ«s nĂ« ritmin e rritjes sĂ« çmimeve nĂ« disa nga tregjet e shtrenjta tĂ« bregdetit dhe TiranĂ«s”, thotĂ« z. Ballta.

 

Kreditimi i biznesit: Bien ndërtimi dhe energjia, rritet pesha e tregtisë

Kreditimi i biznesit u rrit përsëri gjatë vitit 2025, por me ritme më të ngadalta krahasuar me ritmet rekord të vitit 2024. Sipas statistikave nga Banka e Shqipërisë, kredia e re për biznesin arriti në 296 miliardë lekë, në rritje me 10% krahasuar me një vit më parë. Për vitin 2024, kredia e re ishte rritur me 24%.

Tregtia ngelet dominuese në strukturën e kredisë për ekonominë dhe pesha e saj u rrit më tej vitin e kaluar. Kredia për tregtinë përbënte pothuajse 37% të vlerës së kredisë së re, të disbursuar gjatë vitit. Pesha e kredisë për tregtinë u rrit më tej nga niveli prej 35.6% i një viti më parë.

Në vlerë, kredia e re për tregtinë në 2025 arriti në 109.2 miliardë lekë, në rritje me 14.2% krahasuar me vitin 2024.

Megjithëse kërkesa e brendshme ka shfaqur sinjale dobësie, shtimi i numrit të turistëve të huaj duket se e ka kompensuar pjesërisht këtë efekt dhe ka bërë që shërbimet e lidhura me turizmin, sidomos tregtia, të kenë rol në rritje në ekonominë shqiptare pas pandemisë.

Sektori i dytë më i kredituar i ekonomisë edhe vitin e kaluar ishte ndërtimi, me një vlerë kredie të re prej 40.8 miliardë lekësh. Megjithatë, vlera e kredisë së re për ndërtimin ra me 13% krahasuar me vitin 2023.

Pesha specifike e huasë së re për ndërtimin pësoi rënie edhe më të fortë, në 13.8%, nga 17.5% që kishte qenë një vit më parë. Rënia e kredisë për ndërtimin gjatë vitit të kaluar mund të jetë një sinjal se cikli i rritjes së këtij sektori që nisi pas pandemisë mund të ketë arritur pikun.

Pjesërisht, ecuria e kredisë për ndërtimin mund të jetë ndikuar edhe nga ndryshimet vjetore në financimet e projekteve të mëdha të lidhura kryesisht me PPP-të në infrastrukturën rrugore.

Sektori i tretë më i kredituar i ekonomisë ishte industria përpunuese, me 35.6 miliardë lekë, 29% më shumë krahasuar me një vit më parë. Pesha specifike e kredisë për industrinë ndaj kredisë totale për biznesin u rrit në 12.1%, nga 10.3% një vit më parë.

Pavarësisht se industria në tërësi dhe ajo përpunuese në veçanti kanë shfaqur ecuri të dobët të prodhimit gjatë vitit të kaluar, kreditimi në këtë rast duket se ka ecur në drejtim të kundërt dhe ka shënuar rritje të fortë.

Rënie të ndjeshme të kreditimit vitin e kaluar shënoi veçanërisht sektori energjetik.

Portofoli i kredisë në këtë sektor zbriti në 13 miliardë lekë, në rënie me 46% krahasuar me 2024. Kjo solli edhe rënie të ndjeshme të peshës në strukturën e financimeve të reja për bizneset, në 4.4%, nga 9.1% një vit më parë.

Sektori i transportit dhe magazinimit shënoi përsëri rritje të peshës në kredinë për biznes dhe arriti në 5.7% të financimeve të reja, nga 5% një vit më parë.

Financimet e reja në këtë sektor arritën në 19.8 miliardë lekë, 46% më shumë krahasuar me një vit më parë.

Peshë në rritje edhe për vitin e kaluar fitoi sektori i hotelerisë dhe restoranteve, duke reflektuar kërkesën e lartë për investime të reja në këtë sektor. Kredia e re arriti në 16.4 miliardë lekë, në rritje vjetore me 27.8%. Pesha në strukturën e kredisë për biznes u rrit në 5.5%, nga 4.8% një vit më parë.

Sektori i bujqësisë edhe vitin e kaluar shënoi kreditim në vlera modeste, me 2.6 miliardë lekë në total, 3% më pak krahasuar me një vit më parë. Bujqësia ngelet dukshëm e nënkredituar, me 0.9% të kredisë dhënë biznesit në 2025.

Kredia për bujqësinë pësoi rënie, pavarësisht aplikimit të skemave të ndryshme të lehtësimit të financimit, duke përfshirë edhe një skemë të re të garancisë sovrane për kreditë, që u aplikua nga qeveria shqiptare në gjysmën e dytë të vitit 2025.

 

Burimi: Banka e Shqipërisë

 

Raporti i kredive me probleme ra për të nëntin vit radhazi

Raporti i kredive me probleme ra për të nëntin vit radhazi në 2025.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, raporti i kredive me probleme zbriti në 3.8%, nga 4.17% që kishte qenë një vit më parë. Kjo ishte hera e parë në afërsisht 18 vjet që raporti i kredive me probleme bie poshtë nivelit të 4%.

Raporti i kredive ka arritur nivelin më të ulët që prej janarit të vitit 2008.

Në përgjithësi, raporti i kredive me probleme kishte shfaqur ecuri të qëndrueshme gjatë vitit 2025 dhe u duk se rënia e vazhdueshme që po regjistrohej prej vitit 2017 mund të frenohej.

Megjithatë, siç ndodh zakonisht, muaji dhjetor solli rënie më të madhe të kredive me probleme krahasuar me muajt e mëparshëm të vitit.

Deri në nëntor, raporti i kredive me probleme ishte në nivelin 4.19%, në nivele pothuajse të njëjta me fundin e vitit 2024. Rënia më e theksuar në muajin dhjetor në përgjithësi ndodh sepse bankat bëjnë një pastrim të portofolave nga kreditë e humbura para mbylljes së vitit financiar.

Volumet më të mëdha të kredive të nxjerra jashtë bilanceve ndikojnë në uljen e raportit të kredive me probleme.

Nga ana tjetër, edhe rritja e fortë e portofolit të kredisë në muajin e fundit të vitit vlerësohet se ka ndikuar pozitivisht në raportin e kredive me probleme.

Portofoli i kredisë për ekonominë, raportuar sipas standardeve të Bankës së Shqipërisë, në fund të vitit 2025 arriti vlerën e 943.5 miliardë lekëve. Me bazë vjetore, portofoli total i kredisë u rrit me 12.9%. Rritja e portofolit u përshpejtua më tej, krahasuar me rritjen prej 12.3% të vitit 2024.

Rritja e lartë, veçanërisht në segmentin e individëve, e ka mbajtur përsëri të lartë rritjen e kreditimit, pavarësisht shqetësimeve të shprehura nga Banka e Shqipërisë dhe masave të marra me synim ngadalësimin e kësaj rritjeje.

Raporti i kredive me probleme sidoqoftë e vijoi rënien edhe gjatë vitit 2025, por, megjithatë, në kushtet e një rritjeje të shpejtë të kredidhënies vitet e fundit, Banka Qendrore vlerëson se është e nevojshme që bankat të ruajnë vëmendjen në procesin e analizës së aplikimeve për kredi, si dhe gjatë monitorimit të saj.

NĂ« njĂ« prononcim pĂ«r “Monitor” nĂ« fund tĂ« vitit 2025, Banka e ShqipĂ«risĂ« vlerĂ«sonte se duhet bĂ«rĂ« kujdes qĂ« tĂ« kontrollohet dhe tĂ« moderohet efekti i mundshĂ«m i zgjerimit tĂ« shpejtĂ« tĂ« kredisĂ« dhe i rritjes sĂ« konkurrencĂ«s nĂ« treg nĂ« relaksimin e standardeve tĂ« kreditimit.

Në vlerë absolute, stoku i kredive me probleme shënoi rritje të lehtë gjatë vitit 2025. Në fund të dhjetorit, vlera e kredive me probleme vlerësohet në afërsisht 35.9 miliardë lekë, nga 34.8 miliardë lekë një vit më parë.

 

Burimi: Banka e Shqipërisë, sipas standardeve lokale

 

Depozitat, me rritjen më të lartë në katër vitet e fundit

Depozitat në sektorin bankar shqiptar u rritën për të shtatin vit radhazi në vitin 2025.

Statistikat e Shoqatës së Bankave tregojnë se në fund të vitit të kaluar, vlera totale e depozitave arriti në 1.89 trilionë lekë, në rritje me 8.4% krahasuar me një vit më parë. Edhe ritmi vjetor i rritjes së depozitave u përmirësua për të katërtin vit radhazi.

Të dhënat sipas IFRS nuk japin informacion më të detajuar për strukturën e rritjes së depozitave.

MegjithatĂ«, po t’u referohemi statistikave paralele tĂ« BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«, rritja e depozitave tĂ« sektorit nĂ« 2025 ishte pak mĂ« e lartĂ«, me afĂ«rsisht 9%.

Në segmentin e individëve, rritja shënoi nivelin 9.2%, ndërsa për bizneset, rritja ishte 8.8% krahasuar me një vit më parë.

Të ndara sipas valutave, rritja ishte më e lartë për Lekun, me 13% krahasuar me një vit më parë, depozitat në valutë të huaj (të raportuara në Lek) shënuan rritje më të ngadaltë, me 5.6%. Kjo rritje është sidoqoftë e tkurrur ndjeshëm nga efekti negativ i kursit të këmbimit.

Nëse shohim statistikat për depozitat në Euro (të raportuara pa u konvertuar në Lek), rritja e tyre gjatë vitit 2025 arriti në 8.7%.

Edhe te depozitat, shifrat u ndikuan pozitivisht (krahasuar me vitet e mëparshme) nga forcimi më i ngadaltë i Lekut në kursin e këmbimit me Euron.

 

Burimi: Shoqata Shqiptare e Bankave

 

Konkurrenca kthen rritjen e numrit të degëve

Pavarësisht rritjes së peshës së operacioneve në kanalet digjitale, bankat tregtare i janë kthyer edhe zgjerimit të rrjeteve të tyre të pranisë fizike.

Sipas të dhënave nga Shoqata Shqiptare e Bankave, në fund të vitit 2025, bankat tregtare raportuan gjithsej 449 degë, në rritje me 11% krahasuar me një vit më parë. Gjatë vitit të kaluar, numri i degëve të bankave shënoi rritje me 44 të tilla.

Megjithatë, kjo rritje në pjesën më të madhe nuk ishte organike. Ndikimin kryesor në rritjen e numrit të degëve e dha bashkimi i institucionit financiar jobankë NOA nga Banka Amerikane e Investimeve (ABI Bank).

Pas bashkimit, degët e NOA-s u kthyen në degë të ABI Bank.

Degët e bankave tregtare aktualisht kanë arritur numrin më të lartë që prej vitit 2019.

Kontributin kryesor në rritjen e numrit të degëve krahasuar me një vit më parë e kanë dhënë Banka Amerikane e Investimeve (ABI Bank) me 36 degë, Tirana Bank me tre degë, Banka e Bashkuar e Shqipërisë (UBA), me dy degë të reja, Fibank me dy degë, ProCredit Bank me një degë dhe Union Bank, me një degë.

Mes bankave të tjera, Intesa Sanpaolo e ka reduktuar numrin e degëve me një njësi.

Bankat me praninë më të gjerë gjeografike ngelen Raiffeisen Bank, me 74 degë, e ndjekur nga ABI Bank, me 63 degë, BKT, me 62 degë dhe Credins Bank, me 52 degë.

Numri i degëve dhe agjencive bankare në Shqipëri e ka shënuar nivelin më të lartë në vitin 2012, me 556 degë dhe agjenci. Nga ai moment, numri i njësive bankare të shërbimit nisi të pakësohet, edhe për faktin se cikli i rritjes së madhësisë së sektorit bankar u ndërpre.

Efektet e krizës dhe nevoja për një kontroll më rigoroz të shpenzimeve bëri që shumica e bankave të frenonin zgjerimin e rrjetit dhe të mbyllnin një pjesë të degëve ekzistuese.

Procesi u theksua më shumë pas vitit 2015, nga procesi i konsolidimit të sektorit bankar dhe ulja e numrit të bankave tregtare. Numri i bankave tregtare ra nga 16 në 11 dhe si rezultat i bashkimeve mes bankave ekzistuese, një pjesë e mirë e degëve të bankave të përthithura u mbyllën.

Por, në vitet e fundit, disa prej bankave të sektorit kanë nisur një cikël të zgjerimit të degëve, të lidhur me strategjitë e tyre të rritjes, veçanërisht në segmentin retail. Objektivat e bankave në fjalë janë veçanërisht të përqendruara në produktet e depozitave.

Zgjerimi i bazës së depozitave është thelbësor në rritjen e pjesës së tregut edhe në huadhënie dhe në aktivet e tjera në përgjithësi.

Rritja e numrit të degëve është e lidhur me momentin pozitiv të sektorit bankar në periudhën pas pandemisë. Performanca e mirë financiare ka nxitur banka të veçanta të investojnë edhe në zgjerimin e biznesit dhe të rrjetit të degëve.

 

Burimi: Shoqata Shqiptare e Bankave

 

Rritet punësimi dhe pagat

Edhe punësimi në sektorin bankar shënoi rritje të fortë vitin e kaluar dhe arriti nivelin më të lartë historik. Të dhënat e Shoqatës Shqiptare të Bankave tregojnë se në fund të vitit 2025, bankat tregtare në vend raportuan 7856 të punësuar, në rritje me gati 10% krahasuar me një vit më parë.

Punësimi në sektorin bankar është rritur për të gjashtin vit radhazi.

Efekti kryesor në rritjen e numrit të të punësuarve për vitin e kaluar vlerësohet se ka ardhur nga përthithja e institucionit financiar jobankar NOA nga Banka Amerikane e Investimeve (ABI Bank). Megjithatë, edhe përtej efektit të faktorëve kalimtarë, rritja e punësimit në sektorin bankar është një tendencë e vazhdueshme në vitet e fundit, e lidhur me një cikël të ri të rritjes së sistemit.

Veçanërisht vitet pas pandemisë janë karakterizuar nga zgjerimi i shpejtë i aktiveve të sektorit, rritje me ritme të përshpejtuara të kreditimit, përmirësimi i performancës financiare dhe konkurrenca në rritje mes bankave.

Kjo ka ndikuar në zgjerimin e vazhdueshëm të të punësuarve, rritje që vitin e kaluar u përshpejtua ndjeshëm.

Rritja e digjitalizimit po sjell më pak nevojë për punonjës në degë, por ajo po kompensohet nga zgjerimi i stafeve të lidhura me shërbimet që mbështeten te teknologjia, si dhe rritja e punësimit në pozicionet administrative, duke ndjekur edhe një cikël të natyrshëm të rritjes së biznesit. Gjithashtu, ecuria e mirë financiare po mbështet zgjerimin e vazhdueshëm të aktivitetit dhe të punësimit.

Rritja e punësimit, së bashku me presionet e tregut për rritjen e pagave, sollën edhe një rritje të mëtejshme të shpenzimeve për personelin. Sipas të dhënave paralele të publikuara nga Banka e Shqipërisë, për vitin 2025, shpenzimet e bankave tregtare për personelin arritën në afërsisht 20.2 miliardë lekë, në rritje me 13.6% krahasuar me një vit më parë.

Ndërkohë, sipas të dhënave të INSTAT, sektori financiar ka pagën mesatare më të lartë në ekonomi. Në tremujorin e tretë 2025, paga mesatare bruto në këtë sektor arriti në më shumë se 152 mijë lekë në muaj, në rritje vjetore me 9.7%.

Përveç zgjerimit të rrjetit të degëve, vetë sektori bankar po nis një cikël të ri zgjerimi strukturor, me shtimin e numrit të aktorëve në treg. Gjatë vitit 2025, pritet të nisin aktivitetin dy banka të tjera që kanë marrë miratimin paraprak nga Banka e Shqipërisë, përkatësisht dega e Bankës Ziraat dhe Banka Jet. Shtimi i numrit të bankave pritet të sjellë zgjerim të mëtejshëm të punësimit në sektorin bankar.

 

“Bankingu do tĂ« ngelet hibrid, duhet kĂ«shillim dhe marrĂ«dhĂ«nie njerĂ«zore”

Seyhan Pencabligil, Drejtor i Përgjithshëm i BKT, thotë se rritja e numrit të degëve dhe të punonjësve në sektor lidhet kryesisht me synimin e bankave më të vogla për të zgjeruar mbulimin e tyre gjeografik, ndërsa, gjithashtu, disa bashkime dhe blerje kanë ndikuar në këtë prirje. Ai thekson se Shqipëria mbetet ende një ekonomi me përdorim të lartë të parasë cash, pavarësisht përpjekjeve dhe nismave të shumta.

“MegjithatĂ«, nuk presim njĂ« rritje tĂ« mĂ«tejshme tĂ« konsiderueshme tĂ« numrit tĂ« degĂ«ve dhe tĂ« punonjĂ«sve nĂ« kĂ«tĂ« drejtim. Rritja e fundit e numrit tĂ« degĂ«ve dhe tĂ« punonjĂ«sve nĂ« sektor nuk Ă«shtĂ« tregues i dĂ«shtimit tĂ« digjitalizimit, pĂ«rkundrazi ajo reflekton njĂ« ndryshim tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« natyrĂ«n e shĂ«rbimeve bankare.

Ndërsa shërbimet rutinë si depozitimet në cash apo transfertat e thjeshta po kalojnë me shpejtësi drejt kanaleve digjitale, për shembull, në bankën tonë, transaksionet online janë rritur me mbi 85% gjatë tre viteve të fundit, kërkesa për këshillim financiar më kompleks, konsulencë për kredi hipotekore dhe financim të specializuar për bizneset është më e lartë se kurrë.

NĂ« perspektivĂ«, digjitalizimi i mĂ«tejshĂ«m do tĂ« kontribuojĂ« nĂ« optimizimin e strukturave tĂ« stafit nĂ« sektor”, thotĂ« z. Pencabligil.

Dritan Mustafa, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Tirana Bank, thotĂ« se transformimi digjital Ă«shtĂ« i pakthyeshĂ«m, por nĂ«nvizon se nĂ« ShqipĂ«ri marrĂ«dhĂ«nia bankĂ« – klient mbetet ende thellĂ«sisht njerĂ«zore.

“Edhe pse pĂ«rdorimi i kanaleve digjitale po rritet me shpejtĂ«si, kontakti i drejtpĂ«rdrejtĂ«, vizitat nĂ« degĂ« dhe ndĂ«rveprimi human vazhdojnĂ« tĂ« kenĂ« njĂ« vlerĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r klientĂ«t, sidomos kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r vendime financiare tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, ku kĂ«rkohet besim, siguri dhe kĂ«shillim i personalizuar.

PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, nĂ« horizontin afatmesĂ«m, modeli Ă«shtĂ« qartĂ«sisht hibrid, apo ajo qĂ« ne e quajmĂ« njĂ« pĂ«rvojĂ« ‘phygital’. QĂ«llimi ynĂ« Ă«shtĂ« qĂ« transaksionet rutinĂ« tĂ« kanalizohen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« drejt kanaleve digjitale, duke u ofruar klientĂ«ve shpejtĂ«si, thjeshtĂ«si dhe akses 24/7.

NdĂ«rkohĂ«, roli i degĂ«s po evoluon drejt njĂ« funksioni mĂ« tĂ« specializuar, si njĂ« hapĂ«sirĂ« konsulence, ku klientĂ«t marrin kĂ«shillim financiar tĂ« personalizuar dhe mbĂ«shtetje pĂ«r vendime mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme”, thotĂ« ai.

Mirsad Haliti, Drejtor i Përgjithshëm i ProCredit Bank Albania shprehet që, edhe pse digjitalizimi i produkteve dhe shërbimeve bankare është thelluar ndjeshëm në dy vitet e fundit, kjo nuk e përjashton menjëherë nevojën për prani fizike të bankave.

“Prania fizike e bankave mbetet ende e rĂ«ndĂ«sishme, veçanĂ«risht pĂ«r klientĂ«t individĂ« dhe bizneset e vogla, tĂ« cilĂ«t kanĂ« nevojĂ« tĂ« vizitojnĂ« bankĂ«n pĂ«r kĂ«shillim bankar dhe financiar, duke pĂ«rfshirĂ« kĂ«tu marrjen e njĂ« kredie apo kĂ«shillimin pĂ«r tĂ« gjetur planin mĂ« tĂ« pĂ«rshtatshĂ«m pĂ«r ta pĂ«r kursimet e tyre.

Rritja e numrit të degëve dhe punonjësve reflekton nevojën për të mbështetur rritjen e aktivitetit ekonomik dhe kërkesën për shërbime më të personalizuara.

NĂ« fazĂ«n aktuale, sektori bankar po operon kryesisht nĂ« njĂ« model hibrid, ku kanalet digjitale mbulojnĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« shĂ«rbimet standarde dhe transaksionale, ndĂ«rsa degĂ«t fokusohen mĂ« shumĂ« nĂ« kĂ«shillim tĂ« personalizuar”, thotĂ« z. Haliti.

 

LEXONI EDHE:

 

“Sektori bankar Ă«shtĂ« i mirĂ«kapitalizuar dhe i gatshĂ«m pĂ«r çdo sfidĂ«â€

“Sfidat e 2026, ruajtja e marzheve dhe thellimi i digjitalizimit”

“Transformimi i sektorit bankar nĂ« ShqipĂ«ri kĂ«rkon investim, inovacion dhe besim afatgjatĂ«â€

“Sektori bankar, mes transformimit strukturor dhe mundĂ«sive tĂ« reja”

“Rreziqet gjeopolitike dhe kuadri i ri ligjor, sfida pĂ«r sektorin nĂ« 2026”

“Inovacion, rritje e qĂ«ndrueshme dhe fokusi te klienti”

The post Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare? appeared first on Revista Monitor.

↗

“Sektori bankar Ă«shtĂ« i mirĂ«kapitalizuar dhe i gatshĂ«m pĂ«r çdo sfidĂ«â€

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Intervistë me Seyhan Pencablıgil, Drejtor i Përgjithshëm dhe anëtar Bordi, Banka Kombëtare Tregtare 

 

Marzhet e interesit të bankave priten të tkurren këtë vit, duke ushtruar presion shtesë mbi strukturën e kostove të bankave.

Seyhan Pencablıgil, Drejtor i Përgjithshëm dhe anëtar Bordi i Bankës Kombëtare Tregtare (BKT) thotë se ky presion mund të nxisë një përshpejtim të mëtejshëm të digjitalizimit të shërbimeve bankare.

Ai mendon se rreziqet gjeopolitike në Lindjen e Mesme, që ndikojnë në ekonominë globale, mund të çojnë në një stagflacion global, në varësi të kohëzgjatjes, të rezultateve dhe të efekteve anësore të konfliktit.

Kjo situatë do të ndikojë në procesin e vendimmarrjes së politikëbërësve monetarë, si në nivel global ashtu edhe në atë vendas.

Z. Pencablıgil mendon se bankat duhet të tregohen më vigjilente, duke marrë në konsideratë rreziqet e reja të shfaqura dhe sektorët e prekur.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Gjatë vitit të kaluar, banka jonë konsolidoi pozicionin e saj si shtylla kryesore e sistemit financiar shqiptar. Një nga arritjet tona më të spikatura erdhi në mars 2025, kur siguruam pozicionin tonë si lider në tregun e kreditimit për individë, një pozicion që e ruajtëm deri në fund të vitit, duke vijuar njëkohësisht të kryesojmë me diferencë tregun e depozitave me mbi 24% pjesë tregu.

Kreditë për biznes kanë shënuar rritje të ndjeshme në vitin 2025 dhe presim që kjo prirje të vazhdojë edhe gjatë vitit në vijim.

Një zhvillim i rëndësishëm ka qenë edhe zbatimi me sukses i kapaciteteve për transfertat SEPA, si dhe harmonizimi më i gjerë i Shqipërisë me standardet e Bashkimit Europian, duke shënuar një transformim thelbësor për sektorin bankar.

Kjo përfshirje rrit ndjeshëm sigurinë dhe ndërveprueshmërinë e sistemit tonë vendas të pagesave, duke e vendosur të gjithë sektorin në një pozicion më të favorshëm për të operuar me efikasitet brenda tregut unik europian të pagesave.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Rritja e numrit të degëve dhe të punonjësve në sektor lidhet kryesisht me synimin e bankave më të vogla për të zgjeruar mbulimin e tyre gjeografik. Gjithashtu, disa bashkime dhe blerje kanë ndikuar në këtë prirje.

Fatkeqësisht, Shqipëria mbetet ende një ekonomi me përdorim të lartë të parasë cash, pavarësisht përpjekjeve dhe nismave të shumta. Megjithatë, nuk presim një rritje të mëtejshme të konsiderueshme të numrit të degëve dhe të punonjësve në këtë drejtim.

Rritja e fundit e numrit të degëve dhe të punonjësve në sektor nuk është tregues i dështimit të digjitalizimit, përkundrazi ajo reflekton një ndryshim të rëndësishëm në natyrën e shërbimeve bankare.

Ndërsa shërbimet rutinë si depozitimet në cash apo transfertat e thjeshta po kalojnë me shpejtësi drejt kanaleve digjitale, për shembull, në bankën tonë, transaksionet online janë rritur me mbi 85% gjatë tre viteve të fundit, kërkesa për këshillim financiar më kompleks, konsulencë për kredi hipotekore dhe financim të specializuar për bizneset është më e lartë se kurrë.

Në perspektivë, digjitalizimi i mëtejshëm do të kontribuojë në optimizimin e strukturave të stafit në sektor.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Ekzistojnë arsye shumë specifike që lidhen me zgjerimin e sektorit bankar për sa i përket numrit të aktorëve. Me hyrjen e një banke investimesh, një banke shtetërore të huaj dhe një banke digjitale, mund të presim si hyrje të reja në treg, ashtu edhe konsolidime të mëtejshme njëkohësisht gjatë fazës së anëtarësimit në Bashkimin Europian, sigurisht në përputhje me qasjen e autoriteteve rregullatore.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Vendosja e masave makroprudenciale nga Banka e Shqipërisë në mesin e vitit 2025, konkretisht kufizimet mbi raportin e kredisë ndaj vlerës së kolateralit dhe raportin e shërbimit të borxhit ndaj të ardhurave ka qenë një ndërhyrje e mirëpritur dhe e domosdoshme.

NdĂ«rsa rritja e kredisĂ« nĂ« segmentin rezidencial mbetet e lartĂ«, kĂ«to “tavane mbrojtĂ«se” sigurojnĂ« qĂ« kjo rritje tĂ« jetĂ« me cilĂ«si tĂ« lartĂ« dhe jo me rrezik tĂ« lartĂ«.

Mund të thuhet se, nëse do të ndodhte një korrigjim në tregun e pasurive të paluajtshme, sektori bankar shqiptar është në pozicionin më rezistent të tij gjatë dekadave të fundit për të përthithur një goditje të tillë.

Sektori është shumë i mirëkapitalizuar, veçanërisht bankat sistemike të cilat mbajnë pothuajse dyfishin e rezervave të kapitalit për të përballuar çdo rrezik të mundshëm.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

NĂ« pĂ«rputhje me zhvillimet nĂ« EuropĂ«, marzhet e interesit pritet tĂ« tkurren, duke ushtruar presion shtesĂ« mbi strukturĂ«n e kostove tĂ« bankave, tĂ« cilat do tĂ« duhet t’i menaxhojnĂ« ato nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« efikase. Ky presion mund tĂ« nxisĂ« pĂ«rshpejtim tĂ« mĂ«tejshĂ«m tĂ« digjitalizimit tĂ« shĂ«rbimeve bankare.

Rreziqet gjeopolitike në Lindjen e Mesme, që ndikojnë në ekonominë globale (çmimet e naftës, turizmi, etj.), mund të çojnë në një stagflacion global, në varësi të kohëzgjatjes, rezultateve dhe efekteve anësore të konfliktit.

Kjo ka një lidhje të drejtpërdrejtë me procesin e vendimmarrjes së politikëbërësve monetarë, si në nivel global, ashtu edhe në atë vendas.

Bankat duhet të tregohen më vigjilente, duke marrë në konsideratë rreziqet e reja të shfaqura dhe sektorët e prekur.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “Sektori bankar Ă«shtĂ« i mirĂ«kapitalizuar dhe i gatshĂ«m pĂ«r çdo sfidĂ«â€ appeared first on Revista Monitor.

↗

“Sfidat e 2026, ruajtja e marzheve dhe thellimi i digjitalizimit”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Intervistë me Maltin Korkuti, Drejtor i Përgjithshëm i Credins Bank

 

Sektori bankar do të përballet me sfida në rritje për ruajtjen e marzheve të fitimit.

Maltin Korkuti, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Credins Bank, thotĂ« pĂ«r “Monitor” se mjedisi gjithmonĂ« e mĂ« konkurrues bankar po bĂ«n qĂ« presionet pĂ«r uljen e normave tĂ« interesit tĂ« jenĂ« tĂ« larta.

Nga ana tjetër, z. Korkuti nënvizon se zhvillimet teknologjike dhe investimet në kanalet digjitale janë sërish në fokusin e strategjisë së çdo banke, me qëllim zgjerimin dhe rritjen e efikasitetit të shërbimeve përmes digital banking, duke sjellë nevojën e një menaxhimi me kujdes të kostove operative të bankës.

Implementimi me sukses i “Instant payment” pritet tĂ« shĂ«njojĂ« njĂ« arritje tĂ« sektorit bankar, ashtu si dhe implementimi i transfertave pĂ«rmes sistemit SEPA, por nga ana tjetĂ«r do tĂ« shoqĂ«rohet me kosto tĂ« ndjeshme dhe tkurrje tĂ« bazĂ«s sĂ« tĂ« ardhurave nga komisionet.

Kërkesat rregullatore në rritje dhe përmbushja e limitit të ndërmjetëm të instrumenteve të kapitalit dhe detyrimeve të pranuara, sipas tij, i ka vendosur bankat e mëdha para nevojës për mbajtjen e treguesve të lartë të kapitalit rregullator duke krijuar presion mbi treguesit e përfitueshmërisë së bankave.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Credins Bank mbylli një vit jo thjesht të suksesshëm financiar, por mbi të gjitha duke ju përshtatur edhe risive të tregut, si dhe duke qenë pararojë me kërkesat dhe dëshirat e klientëve të saj.

Me dëshirën dhe ambicien për të qenë gjithmonë zgjedhja e shqiptarëve, ky vit e ka shoqëruar Credins edhe me shumë arritje të rëndësishme, që forcojnë çdo vit e më shumë pozitat e Credins Bank.

Projektet e rëndësishme të bankës kanë qenë të fokusuara kryesisht në rrugën drejt zhvillimit dhe përmirësimit të infrastrukturës digjitale. Implementimi me sukses i skemave të pagesave SEPA dhe përafrimi me standardet europiane të pagesave, ishin një nga përparësitë e Credins për vitin 2025.

Tradicionalisht përmes strategjisë së ndjekur, Credins edhe këtë vit ka një pozicionim të fuqishëm në sektorin bankar, duke vijuar të qëndrojë sërish e para për portofolin e kredive dhe e dyta për totalin e aktiveve, totalin e depozitave, për portofolin e investimeve në tituj, si dhe në tregues të tjerë financiarë.

Kreditimi ka vijuar të jetë një nga motorët kryesorë të rritjes. Me mendësinë e një banke që kërkon të japë përvojën më të mirë, Credins vijon të pozicionohet si lider në aktivitetin e kredidhënies duke zgjeruar portofolin e saj të kredisë me 8.5% krahasuar me vitin e kaluar.

Fokusi ynë ka qenë mbështetja e sektorëve të rëndësishëm për ekonominë shqiptare si: turizmi, bujqësia, energjia etj. Kemi qenë pranë klientëve individë dhe bizneseve të vogla e të mesme, duke i këshilluar me kujdes dhe duke plotësuar nevojat e tyre në kohë tepër të shkurtër dhe me procedura të lehtësuara.

Krahas treguesve financiarë pozitivë, banka zgjeroi bazën e klientëve të saj duke shënuar një numër prej 414,099 klientësh, me një rritje prej 4.0% krahasuar me një vit më parë. Credins sot numëron një rrjet shumë të gjerë degësh, aktualisht 52 degë dhe 99 ATM të vendosura në çdo qytet të Shqipërisë duke qenë pranë çdo klienti.

Një element tjetër kyç gjatë vitit 2025 ishte vazhdimi i investimeve në transformimin digjital. Numri i klientëve në platformën Credins Online arriti mbi 78% të totalit të klientëve. Numri i transaksioneve në POS-e u rrit me mbi 31% krahasuar me vitin 2024.

Rritje shënoi gjithashtu edhe numri i transaksioneve dhe volumit në ATM, me 11%, krahasuar me vitin 2024.

Credins, si një bankë me rëndësi sistemike në sektor, ka luajtur një rol të rëndësishëm në zbatimin e strategjisë kombëtare të promovimit dhe zgjerimit të pagesave elektronike në vend, duke përdorur bazën e gjerë të klientëve të saj. Implementimi i skemave të pagesave SEPA pritet të sjellë rritje të efikasitetit në pagesa, dhe volume të rritura të pagesave elektronike.

Në aspektin financiar, përfitueshmëria e bankës mbeti e qëndrueshme, e mbështetur kryesisht nga të ardhurat nga interesat, megjithëse e ndikuar nga luhatjet e kursit të këmbimit apo edhe të forcimit të monedhës Lek, duke kërkuar një menaxhim më aktiv të bilancit.

Me kulturën e një biznesi ambicioz dhe avangardë për shërbimet dhe produktet që ofron, Credins ka punuar jashtëzakonisht në informimin dhe ndërgjegjësimin e audiencës për përdorimin e produkteve bankare, përmes teknologjisë.

Fushatat e ndryshme të realizuara në shumë kanale komunikimi kanë qenë jo vetëm informuese, por edhe shumë nxitëse për klientët mbi përdorimin e kartave si instrument pagese, ose kanaleve të tjera digjitale.

Ndër vite, Credins ka konsoliduar edhe strategjinë e komunikimit përmes fushatave dhe eventeve dinamike të ndjekura 360 gradë, duke gjetur mekanizma të ndryshme ndërveprimi dhe komunikimi me klientët, koherente edhe me kohët moderne.

NĂ« kĂ«tĂ« aspekt, dua tĂ« theksoj se tashmĂ« fushatat, tĂ« cilat janĂ« pasuruar vit pas viti, nuk kanĂ« pĂ«r qĂ«llim thjesht pĂ«r tĂ« reklamuar njĂ« produkt apo shĂ«rbim, por mbi tĂ« gjitha t’ju vijmĂ« nĂ« ndihmĂ« klientĂ«ve tanĂ« nĂ« tĂ«rĂ«sinĂ« e stilit tĂ« jetesĂ«s, tĂ« cilĂ«t na kanĂ« besuar pĂ«r 23 vite.

Credins gjithashtu vazhdon të ketë vizion të qartë mbi mbështetjen për shumë projekte dhe nisma me ndikim pozitiv duke ndihmuar komunitetin përmes projekteve të ndryshme si arti, arsimi, sporti, teknologjia, turizmi, etj.

Jam krenar të shpreh se Credins nuk është vetëm banka që ofron shërbime financiare, por një institucion që ndërton marrëdhënie të qëndrueshme mbi besimin, ndjeshmërinë dhe përgjegjësinë ndaj shoqërisë. Ne besojmë se suksesi nuk matet vetëm me rezultate financiare, por me ndikimin real ndaj komunitetit ku ne operojmë.

Përmes një profili empatik të krijuar ndër vite, ne jemi pranë çdo individi duke reflektuar vlerat tona në çdo nismë. Kjo filozofi materializohet përmes angazhimeve tona si në donacione, ashtu edhe nisma sociale, të udhëhequra nga Fondacioni Credins dhe platforma Smile, të cilat synojnë të krijojnë sa mundësi ndihmuese, po aq edhe integruese për komunitetin.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht në dy vitet e fundit po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Digjitalizimi është padyshim një nga transformimet më të rëndësishme që po kalon sektori bankar, por eksperiencat ndërkombëtare tregojnë se ky proces nuk ndodh menjëherë me reduktimin e pranisë fizike të bankave. Në fazat e para të transformimit shpesh shihet një bashkëjetesë e të dy modeleve: zhvillimin e kanaleve digjitale bashkëkohore dhe njëkohësisht, prani fizike të bankave në treg.

Në rastin e kulturës dhe traditës së vendit tonë, prevalojnë disa faktorë që nxisin praninë fizike të degëve të bankave. Ekonomia shqiptare vijon të jetë një ekonomi relativisht e bazuar në cash pavarësisht se përdorimi i tij është reduktuar në vitet e fundit si rezultat edhe i politikave të ndërmarra nga qeveria shqiptare dhe Banka e Shqipërisë.

Klientët përgjithësisht ende parapëlqejnë kontaktin fizik me bankën, veçanërisht për produkte më komplekse si kreditë apo këshillimin financiar. Për këtë arsye, ne si Credins, por edhe bankat në përgjithësi, modelin hibrid e shohim si një kombinim pozitiv.

Në këtë aspekt, kanalet digjitale po përdoren kryesisht për transaksionet e përditshme, ndërsa degët mbeten sërish shumë të rëndësishme, si për marrëdhënien me klientin, ashtu edhe për shërbimet me vlerë të lartë.

Në një perspektivë afatmesme, pritet që struktura e rrjetit bankar të ndryshojë gradualisht. Kjo do të ndodhë për shkak të disa zhvillimeve kryesore:

  • Rritja e pĂ«rdorimit tĂ« mobile banking dhe pagesave elektronike, sidomos nga brezat e rinj;
  • Investimet nĂ« teknologji dhe automatizim, tĂ« cilat do tĂ« ulin nevojĂ«n pĂ«r kryerjen e operacioneve manuale nĂ« degĂ«;
  • Integrimi me standardet dhe infrastrukturat europiane tĂ« pagesave, qĂ« nxisin pĂ«rdorimin e kanaleve digjitale;

Në këto kushte, në vitet e ardhshme është e mundshme të shohim një transformim të rolit të degëve, nga degë tradicionale të transaksioneve bankare në qendra këshillimi financiar dhe shërbimi për klientët e tyre. Pra, tranzicioni drejt një bankingu të digjitalizuar do të jetë gradual, duke zhvendosur një pjesë të konsiderueshme të shërbimeve drejt platformave digjitale.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Rritja e numrit të bankave në tregun shqiptar është një zhvillim interesant, që e shton konkurrencën dhe njëherazi edhe ambicien për të ofruar gjithmonë më të mirën për klientët.

Hyrja e bankave të reja tregon se industria bankare vazhdon të jetë dominuese për tregun shqiptar dhe një potencial në rritje, i mbështetur kryesisht nga disa faktorë: stabiliteti makroekonomik, rritja e kreditimit dhe nivelet relativisht të mira të kapitalizimit dhe likuiditetit të sistemit bankar.

Megjithatë, në një perspektivë afatgjatë, është e mundur që sistemi bankar të kthehet sërish drejt një niveli më të lartë përqendrimi. Kjo për disa arsye strukturore:

  • MadhĂ«sia relativisht e vogĂ«l e tregut shqiptar, qĂ« kufizon numrin optimal tĂ« institucioneve bankare;
  • Rritja e kĂ«rkesave rregullatore dhe tĂ« kapitalit, veçanĂ«risht nĂ« kuadĂ«r tĂ« pĂ«rafrimit me standardet europiane si kĂ«rkesĂ« pĂ«r integrimin nĂ« BE;
  • Kostot e investimeve teknologjike dhe tĂ« digjitalizimit tĂ« cilat, favorizojnĂ« institucionet me shkallĂ« mĂ« tĂ« madhe tĂ« operimit.

Për këtë arsye, hyrja e bankave të reja mund të interpretohet më shumë si një fazë dinamike e tregut, ku investitorë të rinj shohin mundësi për rritje dhe specializim të asaj që ofrojnë, se sa si një ndryshim strukturor afatgjatë i modelit të tregut.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Kreditimi për pasuri të paluajtshme mbetet një nga segmentet më dinamike të kreditimit në vend. Aktualisht, kredia për blerje banesash përbën rreth 70% të kredive për individët, çka tregon peshën e madhe që ky segment ka në portofolin retail të bankave.

Masat e ndërmarra nga Banka e Shqipërisë për kufizimin e kreditimit në këtë segment synonin forcimin e standardeve të huadhënies dhe uljen e rrezikut të mbingarkimit të familjeve me kosto të larta financimi.

Megjithatë rritja e kreditimit në këtë segment ka vijuar e nxitur nga kërkesa e fortë për banesa dhe zhvillimi i tregut të pasurive të paluajtshme.

Pavarësisht që kreditimi i këtij segmenti kërkon monitorim të vazhdueshëm për të siguruar cilësinë në kredidhënie, vlerësoj që rreziku mbetet i menaxhueshëm dhe cilësia e portofolit është e kënaqshme.

Nga ana tjetër, është e rëndësishme të theksohet që kapitalizimi i sektorit bankar është i lartë dhe siguron amortizatorë të mjaftueshëm për të përballuar edhe skenarë më të pafavorshëm ekonomikë.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Sfidat me të cilat sektori bankar pritet të përballet gjatë vitit 2026 janë ruajtja e marzhit të fitimit në një mjedis gjithmonë e më konkurrues bankar, ku presionet për uljen e normave të interesit janë të larta.

Nga ana tjetër, zhvillimet teknologjike dhe investimet në kanalet digjitale janë sërish në fokusin e strategjisë së çdo banke, me qëllim zgjerimin dhe rritjen e efikasitetit të shërbimeve, përmes digital banking, duke sjellë nevojën e një menaxhimi me kujdes të kostove operative të bankës.

Implementimi me sukses i “Instant payment” do tĂ« shĂ«njojĂ« njĂ« arritje tĂ« sektorit bankar, ashtu si edhe implementimi i transfertave pĂ«rmes sistemit SEPA, por sigurisht shoqĂ«rohet me kosto tĂ« ndjeshme dhe tkurrje tĂ« bazĂ«s sĂ« tĂ« ardhurave nga komisionet.

Kërkesat rregullatore në rritje dhe përmbushja e limitit të ndërmjetëm të instrumenteve të kapitalit dhe detyrimeve të pranuara, i ka vendosur bankat e mëdha para nevojës për mbajtjen e treguesve të lartë të kapitalit rregullator duke krijuar presion mbi treguesit e përfitueshmërisë së bankave.

Një tjetër projekt me rëndësi për sistemin raportues të bankave është implementimi i standardeve IFRS për të harmonizuar rregulloret e Bankës së Shqipërisë me kërkesat e raportimit sipas IFRS.

Siguria kibernetike përmes platformave teknologjike më të avancuara, do të jetë sërish edhe për Credins një nga përparësitë më të mëdha të investimeve tona.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

 

The post “Sfidat e 2026, ruajtja e marzheve dhe thellimi i digjitalizimit” appeared first on Revista Monitor.

↗

“Transformimi i sektorit bankar nĂ« ShqipĂ«ri kĂ«rkon investim, inovacion dhe besim afatgjatĂ«â€

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Intervistë me Christian Canacaris, Drejtor i Përgjithshëm i Raiffeisen Bank Albania

 

Sektori bankar shqiptar po hyn në një kapitull të ri, ku konkurrenca në rritje, digjitalizimi i përshpejtuar dhe afrimi gradual me standardet europiane po transformojnë mënyrën se si bankat lidhen me klientët. Hyrja e lojtarëve të rinj në treg hap një horizont të gjerë mundësish dhe sfidash për të gjithë industrinë.

Në këtë kontekst, z. Christian Canacaris, Drejtori i Përgjithshëm i Raiffeisen Bank Shqipëri, ndan vlerësimin e tij mbi performancën e bankës gjatë vitit të kaluar dhe perspektivën mbi tendencat kryesore që po rimodelojnë sektorin bankar në Shqipëri.

Sipas tij, pikat e forta të bankës qëndrojnë në kapitalin e saj të fuqishëm, portofolin cilësor të kredive dhe aftësinë për të ofruar shërbime digjitale inovative, që u japin klientëve fleksibilitet dhe siguri. Këto elemente e bëjnë Raiffeisen Bank një nga institucionet më të besueshme dhe konkurruese në treg.

Duke synuar rritje të qëndrueshme dhe inovacion të vazhdueshëm, banka vazhdon të investojë në transformimin digjital dhe forcimin e marrëdhënieve me klientët, duke vendosur standarde të reja për besueshmërinë dhe performancën e sektorit bankar në Shqipëri.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Pavarësisht mjedisit makroekonomik më sfidues, ne forcuam pozicionin tonë në treg dhe vazhdimisht mbështetëm ekonominë shqiptare me kreditim solid dhe fokus ndaj klientit. Në terma financiarë paraprake, ky ishte një vit me performancë solide, pavarësisht presioneve mbi marzhet dhe një mjedisi më të normalizuar të normave të interesit.

Sot, ne administrojmë rreth 3.4 miliardë euro aktive, 1.6 miliardë euro kredi dhe 2.8 miliardë euro depozita nga klientët.

Të ardhurat bruto arritën 165 milionë euro, ose një rritje prej 3% krahasuar me vitin e kaluar, e drejtuar nga rritja e qëndrueshme e biznesit, cilësia e mirë e portofolit, praktikat e forta të menaxhimit të rrezikut dhe menaxhimi i disiplinuar i kostove.

Si rezultat, fitimi neto arriti në 76.4 milionë euro sipas IFRS (70 milionë euro sipas Standardeve Lokale), duke shënuar një rritje prej 1.7% krahasuar me vitin e kaluar dhe duke u bërë banka e dytë më e madhe në sektorin bankar. Njëkohësisht, ROE arriti në 17.7% bazuar në standardet lokale, duke u renditur në vendin e parë ndër 5 bankat kryesore të sistemit bankar.

Në fushën e inovacionit, Raiffeisen Bank vazhdoi të vendosë ritmin në transformimin digjital të Shqipërisë. Në vitin 2025, ne ishim të parët që prezantuam Apple Pay për kartat Visa dhe MasterCard, duke zgjeruar ndjeshëm gjithashtu proceset e onboarding digjital dhe zgjidhjet e pagesave elektronike.

Më shumë se 30,000 klientë përdorin tashmë aktivisht kuletat tona digjitale, duke reflektuar besimin në rritje ndaj shërbimeve tona. Këto rezultate dëshmojnë besimin që klientët tanë kanë te ne dhe aftësinë tonë për të rritur biznesin në mënyrë të qëndrueshme edhe në një cikël makroekonomik të qëndrueshëm.

Për sektorin bankar në tërësi, zhvillimet më të rëndësishme u formësuan nga tre faktorë kryesorë:

Së pari, sektori u përball me një ngadalësim të rritjes së marzheve të interesit, duke reflektuar një cikël më të ekuilibruar të normave të interesit. Rentabiliteti u vu nën presion në të gjitha bankat, jo për shkak të dobësimit të aktivitetit bazë, por sepse tregu u bë shumë më konkurrues.

Ky zhvillim, i kombinuar me adoptimin e SEPA-s dhe zhvendosjen e klientëve drejt pagesave elektronike, po rimodelon gradualisht strukturën e tarifave dhe mënyrën se si bankat ndërveprojnë me klientët.

Së dyti, zgjerimi i qëndrueshëm ekonomik i Shqipërisë, me një rritje të parashikuar rreth 3.7% për vitin 2025, së bashku me momentumin pozitiv politik të nxitur nga procesi i anëtarësimit në BE, nxiti një kërkesë të fortë për kredi me dy shifra në të gjithë tregun.

Kjo u pa qartë si në kreditimin e biznesit, ashtu edhe në segmentin e individëve, ku sektori regjistroi një rritje historike mesatare të tregut prej 20%.

Së treti, është gjithnjë e më e qartë se industria bankare po përshpejton transformimin e saj digjital. Pritshmëritë e klientëve po ndryshojnë dhe bankat që investojnë në kanale moderne, platforma të sigurta dhe modele shërbimi të bazuara në të dhëna, janë më të pozicionuara për të pasur sukses në të ardhmen.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Në stadin aktual të zhvillimit të tregut, strategjia jonë për rritjen e kontributit të kanaleve digjitale, si në aspektin e shitjeve të produkteve dhe shërbimeve, ashtu edhe në përftimin e klientëve të rinj, bazohet në një integrim sa më efikas të kanalit fizik (degëve) dhe atij digjital.

Ne nuk e shohim këtë si një zgjedhje mes degëve dhe digjitalizimit. Përkundrazi, qasja jonë synon të krijojë një model ku këto dy kanale funksionojnë në mënyrë plotësuese, duke i ofruar klientit fleksibilitet dhe përvojë sa më të mirë bankare.

Besimi që klientët kanë te Raiffeisen Bank ndërtohet njëkohësisht përmes marrëdhënies me bankierin dhe përmes eksperiencës që ata kanë me aplikacionin tonë digjital, Raiffeisen ON. Për këtë arsye, roli i degëve nuk po zbehet me rritjen e përdorimit të kanaleve digjitale; ai po evoluon.

“Ne pĂ«rfaqĂ«sojmĂ« njĂ« bankĂ« digjitale me aspekt njerĂ«zor” dhe kjo Ă«shtĂ« ajo qĂ« po ndĂ«rtojmĂ« pĂ«rmes procesit tonĂ« tĂ« transformimit.

Prej disa vitesh, ne kemi nisur transformimin e modelit të shërbimit në degë, duke e zhvendosur fokusin nga përpunimi i transaksioneve rutinore që sot mund të kryhen lehtësisht nga klientët në kanalet digjitale, drejt shërbimeve me vlerë të shtuar, si kreditimi, investimet dhe këshillimi financiar.

Në këtë drejtim, degët po shndërrohen gjithnjë e më shumë në hapësira këshillimi dhe ndërtimi marrëdhëniesh me klientin, dhe gjithnjë e më pak në pika përpunimi transaksionesh.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Hyrja e lojtarëve të rinj vërteton trajektoren pozitive të rritjes së Shqipërisë dhe nuk përbën kërcënim për institucionet e konsoliduara.

Kur institucionet financiare ndërkombëtare dhe investitorët hyjnë me kapital këtu, kjo konfirmon atë që kemi besuar prej kohësh: Shqipëria është një nga tregjet më dinamike dhe strukturalisht të shëndosha në Ballkanin Perëndimor.

Sektori ynĂ« rriti bilancin e tij me gati 9% vit pĂ«r vit nĂ« 2025, kredia ndaj sektorit privat u zgjerua me rreth 14% dhe treguesi i kredive me probleme (NPL) ra nĂ« 3.8% — shifra qĂ« flasin vetĂ«.

Pas një dekade konsolidimi, pritshmëria e rritjes së numrit të bankave tregtare në Shqipëri në vitin 2026 është padyshim e dukshme. Megjithatë, nga perspektiva ime, kjo nuk tregon fillimin e një cikli të gjerë zgjerimi.

Përkundrazi, kjo sinjalizon një ndryshim strukturor në treg, i shënuar nga hyrja e lojtarëve shumë të specializuar që fokusohen në nisma të veçanta.

Këta lojtarë të rinj sjellin energji dhe inovacion, çka është në përfitim të sektorit. Megjithatë, Shqipëria mbetet një ekonomi e vogël, ku shkalla dhe efikasiteti janë thelbësore.

Standardet rregullatore të BE-së që do të hyjnë në fuqi në vitin 2027, do të rrisin ndjeshëm kostot e përputhshmërisë dhe të sigurisë kibernetike, duke paraqitur sfida për bankat më të vogla ose ato me kapital të kufizuar për të konkurruar në mënyrë të qëndrueshme.

Besoj se në afatmesëm dhe afatgjatë, sistemi bankar do të kthehet përsëri drejt përqendrimit. Tregu ka shumë gjasa të konsolidohet rreth institucioneve të mirëkapitalizuara dhe teknologjikisht të avancuara, të afta për të përmbushur kërkesat rregullatore dhe për të nxitur rritje të qëndrueshme.

Thënë më thjesht, kjo nuk është një garë për fitim të shpejtë, por një fazë e konkurrencës dhe specializimit. Në Raiffeisen Bank Shqipëri, ne e mirëpresim këtë dinamikë. Ajo na nxit të inovojmë dhe të përmirësohemi, por mbetemi të sigurt që penetrimi dhe specializimi do të formojnë të ardhmen e tregut.

Duke u kthyer te pyetja kryesore, zgjerim apo konsolidim? Përgjigjja ime është: të dyja, njëkohësisht, por jo për të gjithë.

Për institucione si yni, me marrëdhënie të konsoliduara me klientët, ekspertizë të thellë lokale dhe rezerva të forta kapitali, ky është një moment për zgjerim të vazhdueshëm.

Ne investojmë vazhdimisht në transformim digjital, përmirësim të angazhimit me klientët, zgjerim të kapacitetit të kreditimit dhe përdorim të teknologjive si AI për të ofruar përvoja të personalizuara.

Për tregun në tërësi, ardhja e lojtarëve të rinj ka shumë gjasa të përshpejtojë një trend konsolidimi të vazhdueshëm. Bankat më të vogla po fitojnë terren, ndërsa të tjerat kanë parë pjesën e tyre të tregut të zvogëlohet. Kjo konkurrencë do të intensifikohet, duke hapur rrugën për konsolidime të ardhshme.

Qasja jonë është e qartë: ne nuk reagojmë ndaj konkurrencës, ne e paraprijmë atë. Kemi kaluar vite duke ndërtuar: besim, infrastrukturë dhe marrëdhënie të qëndrueshme me klientët. Ky është avantazhi ynë konkurrues dhe synojmë ta thellojmë atë.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Sa u përket kompanive të ndërtimit, Raiffeisen Bank fokusohet në kreditimin e kompanive solide dhe me përvojë të gjatë në treg, duke aplikuar kritere strikte përzgjedhjeje.

Një kriter i rëndësishëm, përveç përvojës së kompanisë, është edhe vendndodhja e projektit dhe struktura e financimit, duke u siguruar që kreditimi të përqendrohet në zona me kërkesë të lartë dhe me potencial të qëndrueshëm vlere në afat të gjatë.

Në projektet ku banka është e përfshirë, kur gjykohet e arsyeshme, banka garanton përfundimin e tyre. Kjo përbën siguri shtesë edhe për blerësin përfundimtar dhe ndihmon në shmangien e rrezikut që projektet të mbeten të papërfunduara.

Qasja e kujdesshme shërben si një masë parandaluese ndaj efekteve të një krize të mundshme në tregun e pasurive të paluajtshme, pasi siguron që asetet e financuara të jenë cilësore dhe me një nivel të lartë likuiditeti në treg.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Duke parë përpara drejt vitit 2026, sektori bankar i Shqipërisë do të përballet me disa sfida kyçe. Transformimi digjital mbetet përparësi. Pritshmëritë e klientëve, sidomos të brezave të rinj dhe diasporës, po evoluojnë me shpejtësi.

Bankat duhet të përshpejtojnë inovacionin për të ofruar shërbime digjitale të pandërprera, të sigurta dhe të personalizuara, duke balancuar kostot dhe rreziqet e adoptimit të teknologjive të reja.

Më pas është përputhshmëria rregullatore. Ndërsa Shqipëria afrohet drejt përputhjes së plotë me standardet bankare të BE-së deri në 2027, bankat duhet të përmbushin kërkesa më të rrepta për kapital, raportim të avancuar dhe masa shumë më të forta të sigurisë kibernetike.

Kjo do të kërkojë investime të konsiderueshme në teknologji dhe sisteme të menaxhimit të rrezikut.

Cilësia e kreditit dhe pasiguria ekonomike gjithashtu do të kërkojnë vëmendje të veçantë. Pavarësisht rritjes së fortë të kreditimit, sektorë si turizmi dhe ndërtimi mbeten të ndjeshëm ndaj luhatjeve ekonomike. Ruajtja e standardeve të kujdesshme të kreditimit dhe monitorimi i vigjilencës së cilësisë së aktiveve do të jenë thelbësore për stabilitetin e sektorit.

Kërkesa për profesionistë të kualifikuar nuk ka qenë kurrë më e madhe. Bankat mbeten një industri shërbimesh e bazuar në gjykimin dhe besimin njerëzor. Rekrutimi dhe mbajtja e talentit është sfiduese përballë konkurrencës nga fintech-et dhe mundësive jashtë vendit.

Ndërtimi i një kulture që nxit profesionistët të rriten dhe të qëndrojnë në Shqipëri është prioritet personal.

Viti 2026 do të shpërblejë bankat që kombinojnë menaxhimin e disiplinuar të rrezikut, investimet guximtare në transformim dhe fokusin e palëkundur te klienti.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

The post “Transformimi i sektorit bankar nĂ« ShqipĂ«ri kĂ«rkon investim, inovacion dhe besim afatgjatĂ«â€ appeared first on Revista Monitor.

↗

“Sektori bankar, mes transformimit strukturor dhe mundĂ«sive tĂ« reja”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Intervistë me Giuseppe Giampietro, Drejtor i Përgjithshëm i Intesa Sanpaolo Bank Albania

 

Sektori bankar në vazhdim do të përballet me një kombinim të transformimit strukturor dhe mundësive të reja.

Giuseppe Giampietro, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Intesa Sanpaolo Bank Albania, thotĂ« pĂ«r “Monitor” se njĂ« nga pĂ«rparĂ«sitĂ« do tĂ« jetĂ« ruajtja e balancĂ«s sĂ« duhur midis rritjes dhe menaxhimit tĂ« riskut.

Sipas tij, konkurrenca po evoluon dhe hyrja e aktorëve të rinj në treg, përfshirë institucionet që operojnë kryesisht në mënyrë digjitale, ka gjasa të nxisë inovacionin dhe të nxisë bankat të përmirësojnë vazhdimisht shërbimet e tyre.

Z. Giampietro thotë se transformimi digjital do të mbetet një temë e rëndësishme, por sfida reale nuk do të jetë thjesht adoptimi i teknologjisë, por integrimi i saj në një mënyrë që përmirëson përvojën e klientit, forcon sigurinë dhe rrit qëndrueshmërinë operacionale.

Ai thekson se roli i ekspertizës njerëzore do të bëhet edhe më i rëndësishëm. Ndërsa shërbimet financiare bëhen më komplekse, klientët kanë gjithnjë e më shumë nevojë për udhëzim dhe këshillim të besueshëm.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Viti i kaluar ka qenë pozitiv dhe konstruktiv për Intesa Sanpaolo Bank Albania. Ne kemi vazhduar të rritemi në mënyrë të balancuar dhe të qëndrueshme, duke forcuar pozicionin tonë në treg, ndërkohë që kemi ruajtur fokus të fortë në cilësinë e shërbimit, inovacionin dhe menaxhimin e kujdesshëm të rrezikut.

Përtej rezultateve financiare, ajo që konsideroj veçanërisht të rëndësishme është progresi që kemi bërë në evoluimin e modelit tonë të biznesit.

Si pjesë e Grupit Intesa Sanpaolo dhe Divizionit Ndërkombëtar të Bankave, të drejtuar nga Paola Papanicolaou, ne po fokusohemi gjithnjë e më shumë në një qasje bankare të orientuar drejt këshillimit, duke vendosur udhëzimin e klientit dhe planifikimin financiar afatgjatë në qendër të marrëdhënieve tona.

Kjo do të thotë të mbështesim individët në menaxhimin dhe rritjen e pasurisë së tyre dhe të ndihmojmë bizneset të zhvillohen, investojnë dhe zgjerohen me struktura financiare dhe këshillim strategjik të përshtatshëm.

Shqipëria konsiderohet një treg i rëndësishëm dhe dinamik nga Grupi Intesa Sanpaolo, me potencial të lartë rritjeje, kërkesë të shtuar për shërbime financiare të sofistikuara dhe një ekosistem sipërmarrës aktiv. Ambicia jonë është të vazhdojmë të luajmë një rol domethënës në zhvillimin ekonomik të vendit duke ofruar kapital, ekspertizë dhe kapacitete këshilluese.

Në një perspektivë më të gjerë, sektori bankar vitin e kaluar është karakterizuar nga rritja e kreditimit, stabiliteti financiar i fortë dhe transformimi i vazhdueshëm i shërbimeve përmes digjitalizimit.

Në të njëjtën kohë, sektori po kalon gradualisht nga një model i fokusuar te produktet drejt një modeli të bazuar në marrëdhënie dhe këshillim, ku bankat veprojnë si partnerë të besuar për klientët.

Në përgjithësi, sektori bankar shqiptar ka treguar qëndrueshmëri, aftësi përshtatëse dhe kapacitet të fortë për të mbështetur ekonominë reale.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe të punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Unë nuk e shoh këtë zhvillim si kontradiktë, por si pjesë të një transformimi natyror të mënyrës se si ofrohen shërbimet bankare.

Bankingu digjital po rritet me ritme të shpejta dhe klientët kërkojnë gjithnjë e më shumë shërbime të shpejta, të lehta dhe të aksesueshme përmes platformave online. Transaksionet rutinë po zhvendosen qartësisht drejt kanaleve digjitale dhe ky trend do të vazhdojë të përshpejtohet.

Megjithatë, bankingu mbetet një biznes i bazuar në marrëdhënie, veçanërisht për vendime të rëndësishme financiare si investimet, menaxhimi i pasurisë, kreditë hipotekore apo financimi i bizneseve. Shumë klientë vlerësojnë maksimalisht kontaktin e drejtpërdrejtë dhe këshillimin profesional.

Për këtë arsye, e ardhmja e bankingut do të jetë hibrid për një periudhë të gjatë. Degët do të transformohen gradualisht nga qendra transaksionesh në qendra këshillimi dhe marrëdhëniesh, ku klientët do të marrin udhëzime, mbështetje për planifikimin financiar dhe ekspertizë të specializuar.

Kjo Ă«shtĂ« nĂ« linjĂ« me strategjinĂ« e Divizionit NdĂ«rkombĂ«tar tĂ« Bankave tĂ« Grupit Intesa Sanpaolo, e pĂ«rmbledhur nĂ« konceptin “MbĂ«shtetu te kĂ«shilla e duhur”. Teknologjia do tĂ« menaxhojĂ« shĂ«rbimet operacionale, ndĂ«rsa ekspertiza njerĂ«zore do tĂ« fokusohet nĂ« kĂ«shillim financiar, i cili ndihmon vendimmarrjen financiare tĂ« klientĂ«ve.

Pres që prania fizike e degëve të evoluojë në mënyrë progresive, në vend që të zhduket. Ndryshimi kryesor nuk do të jetë numri i degëve, por roli dhe vlera e tyre në marrëdhënien me klientin.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg, apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

ËshtĂ« ende herĂ«t pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ« se kemi hyrĂ« nĂ« njĂ« cikĂ«l tĂ« ri zgjerimi. Ajo qĂ« po shohim mund tĂ« jetĂ« fillimi i njĂ« faze mĂ« tĂ« diversifikuar dhe konkurruese nĂ« tregun shqiptar tĂ« bankave.

Hyrja e aktorëve të rinj, veçanërisht institucioneve financiare digjitale, pasqyron mundësitë që ekzistojnë në treg për inovacion dhe modele të reja shërbimesh.

Megjithatë, bankingu sot është një industri komplekse që kërkon investime të mëdha në teknologji, struktura të forta qeverisjeje, menaxhim të avancuar të rrezikut, si dhe aftësinë për të përmbushur pritshmëritë rregullatore, të cilat janë gjithmonë në zhvillim.

Këta faktorë favorizojnë institucionet me madhësi, vizion afatgjatë dhe bazë të fortë financiare.

Për një bankë si Intesa Sanpaolo Bank Albania, të qenët pjesë e një prej grupeve kryesore bankare në Europë na lejon të kombinojmë njohuritë e thella lokale me ekspertizën ndërkombëtare, fuqinë e kapitalit dhe aftësitë këshilluese.

Ky kombinim na mundëson të mbështesim klientët jo vetëm në nivel lokal, por edhe në ambiciet e tyre ndërkombëtare.

Ndërsa mund të shohim diversitet dhe inovacion më të madh në afat të shkurtër dhe të mesëm, besoj se në planin afatgjatë, tregu do të vazhdojë të favorizojë institucionet e afta për të ofruar vlerë të qëndrueshme, këshilla të besueshme dhe partneritete afatgjata me klientët e tyre.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Masat e Bankës së Shqipërisë duhen parë si të kujdesshme dhe largpamëse, që reflektojnë angazhimin e rregullatorit për të ruajtur stabilitetin financiar, duke mbështetur njëkohësisht rritjen e qëndrueshme të kredisë.

Pasuritë e paluajtshme luajnë rol të rëndësishëm në ekonomi dhe kjo sjell natyrshëm kërkesë të shtuar për financimin e pronave të paluajtshme. Megjithatë, rritja e qëndrueshme në këtë segment kërkon monitorim të kujdesshëm dhe praktika të përgjegjshme kreditimi.

Nga perspektiva bankare, faktorët kryesorë janë standardet e shëndosha të kreditimit, vlerësimet realiste të ripagimit të financimeve, vlerësimi i kujdesshëm i kolateralit dhe diversifikimi i duhur i portofolit.

Kur këto parime respektohen, ekspozimi ndaj sektorit të pasurive të paluajtshme mund të mbetet i qëndrueshëm dhe i menaxhueshëm.

ËshtĂ« gjithashtu e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« pranohet se sektori bankar shqiptar sot Ă«shtĂ« dukshĂ«m mĂ« i fortĂ« se sa ishte nĂ« tĂ« kaluarĂ«n. Bankat operojnĂ« me rezerva tĂ« forta kapitali, korniza tĂ« pĂ«rmirĂ«suara tĂ« menaxhimit tĂ« riskut dhe njĂ« mjedis mbikĂ«qyrĂ«s mĂ« tĂ« pĂ«rparuar.

Një krizë e rëndë në tregun e pasurive të paluajtshme do të krijonte natyrshëm sfida përmes rënies së vlerave të kolateralit dhe kapacitetit më të dobët të shlyerjes.

Megjithatë, sektori sot është më i pajisur për të përthithur goditjet e mundshme dhe për të menaxhuar rrezikun në një mënyrë të strukturuar dhe të disiplinuar.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Duke parë përpara, besoj se sektori bankar do të përballet me një kombinim të transformimit strukturor dhe mundësive të reja.

Një nga përparësitë do të jetë ruajtja e balancës së duhur midis rritjes dhe menaxhimit të riskut. Kërkesa për kredi pritet të mbetet e fortë, por bankat duhet të sigurojnë që zgjerimi të vazhdojë të mbështetet nga menaxhimi i shëndoshë i rrezikut dhe praktika financiare të qëndrueshme.

Konkurrenca gjithashtu po evoluon. Hyrja e mundshme e aktorëve të rinj në treg, përfshirë institucionet që operojnë kryesisht në mënyrë digjitale, ka gjasa të nxisë inovacionin dhe të nxisë bankat të përmirësojnë vazhdimisht shërbimet e tyre.

Transformimi digjital do të mbetet një temë e rëndësishme, por sfida reale nuk do të jetë thjesht adoptimi i teknologjisë. Objektivi i vërtetë është integrimi i saj në një mënyrë që përmirëson përvojën e klientit, forcon sigurinë dhe rrit qëndrueshmërinë operacionale.

Në të njëjtën kohë, pritshmëritë rregullatore vazhdojnë të rriten, duke kërkuar që bankat të ruajnë standarde të larta të qeverisjes, transparencës dhe gatishmërisë operacionale.

Së fundmi, roli i ekspertizës njerëzore do të bëhet edhe më i rëndësishëm. Ndërsa shërbimet financiare bëhen më komplekse, klientët kanë gjithnjë e më shumë nevojë për udhëzim dhe këshillim të besueshëm.

Kjo është pikërisht arsyeja pse ne në Intesa Sanpaolo po fokusohemi në një model bankar të ndërtuar mbi përsosmërinë në këshillim, kapacitetet në menaxhimin e pasurisë dhe mbështetje të fortë për klientët e biznesit.

Në të ardhmen, bankat më të suksesshme do të jenë ato që ndërthurin teknologjinë e avancuar me ekspertizë të thellë financiare dhe marrëdhënie afatgjata me klientët.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

 

 

The post “Sektori bankar, mes transformimit strukturor dhe mundĂ«sive tĂ« reja” appeared first on Revista Monitor.

↗

“Rreziqet gjeopolitike dhe kuadri i ri ligjor, sfida pĂ«r sektorin nĂ« 2026”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Intervistë me Bledar Shella, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës OTP Albania

 

Rreziku gjeopolitik do të jetë një nga sfidat kryesore për sektorin bankar këtë vit.

Bledar Shella, Drejtor i Përgjithshëm i Bankës OTP Albania, thotë se lufta në Lindjen e Mesme ka rritur pasiguritë, çmimin e naftës dhe pritshmëritë për rritjen e inflacionit. Sipas tij, nëse lufta zgjat, efektet në inflacion nuk mund të neglizhohen.

Një sfidë tjetër, sipas tij, është implementimi i ligjeve dhe i rregulloreve të reja që priten të dalin nga procesi i përafrimit të sistemit tonë financiar me atë të BE-së.

Sfidë është gjithashtu vazhdimi i investimeve të konsiderueshme në teknologji dhe implementimi i sistemeve të reja moderne, ndërkohë që aktiviteti rritet me ritme të shpejta, por edhe gjetja e burimeve njerëzore të përgatitura, me kërkesat e kohës.

Z. Shella shprehet se hyrja e aktorëve të rinj do të rrisë larminë e produkteve dhe konkurrencën, por ai nuk beson se do të ketë një tendencë të re në zgjerim të sektorit bankar.

Sipas tij, investimet e mëdha teknologjike që bankat duhet të bëjnë në mënyrë të vazhdueshme kërkojnë madhësi dhe kjo e bën të domosdoshme konsolidimin e sistemit bankar.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

OTP Bank Albania përjetoi një vit shumë të suksesshëm në të gjitha objektivat strategjikë për vitin 2025, në aktivitetin komercial, në cilësinë e aktiveve, duke përforcuar fokusin kryesor për rritjen e qëndrueshme në linjë me shtyllat kryesore të strategjisë sonë.

Portofoli i kredidhënies u rrit me 10.4% kundrejt 2024, në linjë me rritjen e tregut, performancë e cila u mbështet nga të dyja linjat e biznesit. Kredia për individë njohu rritje të jashtëzakonshme me 16.3% dhe kreditë korporative u rritën me rreth 9%, ku kreditë e reja ishin stimuli kryesor i kësaj performance të jashtëzakonshme.

Depozitat u rritĂ«n me 9% kundrejt 2024, vlen pĂ«r t’u theksuar se monedha vendase ka qenĂ« baza kryesore nĂ« rritje, nĂ« linjĂ« me performancĂ«n e gjeneruar si rrjedhojĂ« e njĂ« penetrimi mĂ« tĂ« lartĂ« nĂ« terminalet POS, por edhe produktet e veçanta qĂ« banka ka komunikuar gjatĂ« vitit.

Cilësia e aseteve në vitin 2025 shënoi përmirësim të ndjeshëm duke arritur nivele historike më të ulëta. Raporti i kredive me probleme në 2025 arriti në nivelin 4.2% duke pësuar rënien më të lartë të sistemit me rreth 1.5%.

Kultura e fortë e riskut, si një nga shtyllat kryesore të strategjisë sonë, në paralel me një menaxhim shumë strikt të portofolit me probleme, gjeneroi performancë të shkëlqyer në këtë drejtim.

Fitimi Neto për vitin 2025 arriti në nivelin 47 milionë euro, kryesisht i mbështetur nga evoluimi i  volumeve të kredidhënies, strategjisë së maksimalizimit të marzheve dhe eficiencës në operacione.

OTP Bank Albania është krenare për reputacionin si aktori më eficient në sistemin bankar, ku raporti Kosto ndaj të Ardhura arriti në nivelin 43.8%, më i ulëti për vitin 2025 në ekosistemin bankar.

Vlen të theksohet se drejtimi i bankës ka një orientim shumë të lartë ndaj menaxhimit sa më optimal të kostove dhe vendimmarrja bazohet në analiza të detajuara të përfitueshmërisë.

Në aspektin rregullator, mund të themi se pozicionohemi ndjeshëm mbi nivelet minimale të kërkuara nga Banka e Shqipërisë. Raporti i Mjaftueshmërisë së Kapitalit qëndron në nivelin 23.23% me rreth 5.73% kapacitete të lira mbi nivelin minimal të kërkuar.

Për sa i përket likuiditetit, Raporti i Mbulimit me Likuiditet është në nivelin 219%, ndërsa niveli minimal i kërkuar është 100%.

Gjatë vitit 2025, banka ka filluar me ekzekutimin e strategjisë e cila synon një transformim tërësor në aspektin teknologjik. Ekipet tona në paralel me aktivitetin normal të biznesit po punojnë për implementimin e sistemeve moderne që synojnë të jenë më afër kërkesave të klientëve, ndërtimin e proceseve automatike.

Fokusi i shtuar është në rritjen e përdorimit të Inteligjencës Artificiale, robotizimit tw proceseve standarde si dhe përmirësimit në menaxhimin e të dhënave.

Sektori bankar në vitin 2025 ka pasur dinamika të jashtëzakonshme të cilat kanë përforcuar rolin dhe pozicionin e tij në ekonominë shqiptare.

Kredidhënia njohu një rritje dyshifrore për të dytin vit radhazi. Ky është një tregues kryesor që dëshmon se bankat mbështesin ekonominë e vendit nëpërmjet financimeve të korporatave lokale dhe ndërkombëtare, si dhe individët.

Aderimi në SEPA ka reduktuar ndjeshëm kostot e transfertave në Euro kryesisht kundrejt vendeve të Bashkimit Europian dhe ka mundësuar rritjen e shpejtësisë së procesimit pothuaj në kohë reale.

Gjithashtu, transfertat në monedhë vendase kanë pësuar ulje të ndjeshme të kostove dhe procesim më të shpejtë.

Numri i terminaleve POS Ă«shtĂ« rritur ndjeshĂ«m kundrejt njĂ« viti mĂ« parĂ« me rreth 28%, nĂ« linjĂ« me rritjen dhe zhvillimin e mĂ«tejshĂ«m tĂ« turizmit nĂ« ShqipĂ«ri, por duke mbĂ«shtetur edhe nismĂ«n  e qeverisĂ« pĂ«r “ekonominĂ« pa para fizike”.

Digjitalizimi mbetet fokusi kryesor i sistemit bankar, ku investime të ndjeshme janë bërë në sistemet TIK për të ofruar produkte dhe shërbime më të shpejta, më fleksibël duke kursyer kohën e pritjes së klientit në sportele.

Integrimi në Bashkimin Europian për sektorin bankar është i shoqëruar me kërkesa për implementimin e raportimeve të unifikuara si FINREP. Ky standardizim do të ndikojë në një nivel më të lartë transparence dhe sektori bankar shqiptar do të flasë të njëjtën gjuhë me bankat europiane.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Me miratimin e ligjit për shumën maksimale të lejuar për pagesa cash, si dhe shtimin e pajisjeve POS dhe ligjin për pajisje të detyruar, pritet që qarkullimi i parasë fizike të bjerë. Në të njëjtën kohë, vërehet rritje e veprimeve online nga klientët bankarë dhe shtimi progresiv i kulturës së përdorimit të mjeteve elektronike.

Paralelisht me këto më lart, bankat po investojnë në ndërtimin e infrastrukturës dhe shtimin e shërbimeve në drejtim të uljes së nevojës për paraqitje fizike në degë, duke zgjeruar ditë pas dite larminë e shërbimeve për pagesat e çfarëdo natyre online.

Së shpejti, edhe çelja e marrëdhënies me bankën do të arrihet të realizohet në distancë.

Bashkëpunimi me institucionet shtetërore, si dhe nismat dhe ndërgjegjësimi i realizuar nga Banka e Shqipërisë, Shoqata Kombëtare e Bankave dhe vetë bankat e nivelit të dytë, po sjellin rezultatet që priteshin.

Duke pasur kĂ«tu parasysh qĂ« edhe vende shumĂ« mĂ« tĂ« zhvilluara se ShqipĂ«ria, pagesat me para fizike i lejojnĂ«, edhe ne do tĂ« ecim me tĂ« tilla ritme. Çdo gjĂ« do tĂ« ndodhĂ« kur tĂ« piqen tĂ« gjitha kushtet dhe nĂ« kohĂ«n e duhur.

E rëndësishme është që përmirësimet janë të dukshme dhe ne jemi optimistë që raporti cash/elektronike do të rritet në avantazh të kësaj të fundit.

Pasja e degëve dhe nevoja për punonjës nuk lidhen vetëm me mënyrën sesi paguajnë qytetarët. Banka është sipërmarrje komplekse, që kërkon mirëmbajtje dhe avancim në shumë drejtime.

Punonjësit dhe degët janë aty mbi të gjitha për këshillimin financiar. Mjafton të shikoni raportin e posteve të punës Arkë/Shërbim klienti, ku shërbimi është tre deri në katërfish më i madh, dhe vetë kjo e dhënë mbështet atë më lart. Klientët vijnë në degë, sepse kërkojnë këshillim dhe ekspertizën e specialistëve tanë.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Fakti që banka të reja janë të interesuara të hyjnë në sistemin bankar shqiptar është pozitiv dhe tregon që sistemi ynë është tërheqës. Hyrja e aktorëve të rinj rrit larmishmërinë, si dhe rrit më tej konkurrencën.

Gjithsesi,  nuk besoj se ky është një trend. Numri i bankave në Shqipëri është i lartë krahasuar me numrin e popullatës dhe në afatmesëm duhet të kemi një konsolidim të bankave.

Investimet e mëdha teknologjike që bankat duhet të bëjnë në mënyrë të vazhdueshme kërkojnë madhësi dhe kjo e bën të domosdoshme që të kemi një konsolidim të sistemit bankar. Ky është një fenomen që po ndodh në të gjithë rajonin tonë dhe në Europë në tërësi.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Gjatë vitit të fundit, pavarësisht vendosjes së kufizimeve të reja makroprudenciale nga Banka e Shqipërisë, tregu i pasurive të paluajtshme ka vijuar të rritet me ritme të larta dhe natyrisht kjo ka rritur edhe ekspozimin e sektorit bankar në këtë segment.

Si një bankë e cila renditet e dyta në treg për kreditë hipotekore, ne e kemi monitoruar me shumë kujdes këtë dinamikë.

Së pari, duhet theksuar se pjesa më e madhe e kredisë në sektorin bankar është e mbuluar me kolateral, ku pasuritë e paluajtshme mbulojnë rreth 61% të kredive të kolateralizuara dhe 46% të totalit të portofolit. Kjo do të thotë se luhatjet e çmimeve të pronave ndikojnë drejtpërdrejt në cilësinë e portofolit të bankave.

Në të njëjtën kohë, kreditimi i mbështetur nga prona rezidenciale është rritur me 11% vetëm në vitin 2025, duke treguar se kërkesa ka qenë e fortë, edhe në kushtet kur rregullatori ka kufizuar raportet LTV dhe DSTI për kreditë e reja.

Nga perspektiva jonë si institucion i rëndësishëm në treg, ne kemi adoptuar një qasje të kujdesshme: jemi të fokusuar në vlerësime më konservatore të të ardhurave të klientëve, diferencimin e mbulimit me kolateral në zona të ndryshme dhe kufizimin e ekspozimit në segmente ku volatiliteti perceptohet më i lartë.

A do ta përballonte sektori një krizë të mundshme në tregun e pasurive të paluajtshme?

Po, me një probabilitet të lartë po. Sektori bankar sot ka nivele solide kapitali, likuiditet të lartë dhe një portofol kredie më cilësor se një dekadë më parë. Edhe FMN e ka vënë theksin se pavarësisht rreziqeve të tregut të pasurive të paluajtshme, reformat e viteve të fundit e kanë bërë sistemin bankar dukshëm më të qëndrueshëm dhe më rezilient.

Rreziku ekziston dhe nuk duhet nĂ«nvlerĂ«suar – por sektori bankar Ă«shtĂ« i pĂ«rgatitur, dhe banka jonĂ« nĂ« veçanti Ă«shtĂ« e pozicionuar fort pĂ«r ta menaxhuar atĂ«.

Qasja jonë e kujdesshme, kombinimi i instrumenteve mbrojtëse nga rregullatori dhe struktura e forcuar e kapitalit bëjnë që edhe në skenarë të vështirë, ne të mbetemi të qëndrueshëm dhe mbështetës për ekonominë shqiptare.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Bankat futen në vitin 2026 me një pozitë mjaft të shëndoshë financiare dhe me një cilësi shumë të mirë të portofolit të kredive.

Një nga sfidat kryesore do të jetë risku gjeopolitik. Lufta në Lindjen e Mesme ka rritur pasiguritë, çmimin e naftës dhe pritshmëritë për rritjen e inflacionit. Nëse lufta përfundon shpejt, gjasat janë të mëdha që efekti të tejkalohet shpejt. Por nëse ajo zgjat, efektet në inflacion nuk mund të neglizhohen.

Një sfidë tjetër është implementimi i ligjeve/rregulloreve të reja që priten të dalin nga procesi i përafrimit të sistemit tonë financiar me atë të BE.

Procesi i integrimit në BE kërkon  përafrim të plotë të legjislacionit bankar dhe mbikëqyrës me atë të BE-së. Në këtë aspekt, pritet që këtë vit të dalin shumë rregullore/procedura të reja, të cilat duhet të vihen në zbatim në një kohë të shkurtër nga Bankat.

Sfidë është vazhdimi i investimeve të konsiderueshme në teknologji dhe implementimi i sistemeve të reja moderne, ndërkohë që aktiviteti rritet me ritme të shpejta.

Dhe së fundi, një sfidë tjetër që vazhdon të jetë, është gjetja e një stafi të përgatitur me kërkesat e kohës.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

 

 

The post “Rreziqet gjeopolitike dhe kuadri i ri ligjor, sfida pĂ«r sektorin nĂ« 2026” appeared first on Revista Monitor.

↗

“Inovacion, rritje e qĂ«ndrueshme dhe fokusi te klienti”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Intervistë me Dritan Mustafa, Drejtor i Përgjithshëm i Tirana Bank

 

Viti 2026 do të paraqitet më sfidues për sektorin bankar, ku balancimi midis rritjes së qëndrueshme dhe menaxhimit rigoroz të riskut do të mbetet përparësi kyçe.

Dritan Mustafa, Drejtor i Përgjithshëm i Tirana Bank, thotë se zhvillimet gjeopolitike, luhatjet e normave të interesit dhe dinamikat makroekonomike kërkojnë vendimmarrje të matur, disiplinë në ekspozime dhe një orientim më të qartë në strukturimin e portofolave.

Ai shprehet se transformimi digjital do të intensifikohet, duke kërkuar investime të qëndrueshme në teknologji, automatizim dhe përdorim më të zgjeruar të Inteligjencës Artificiale, si në analiza ashtu edhe në funksione operacionale.

Në të njëjtën kohë, sipas tij, roli i financimit të gjelbër do të vijojë të rritet në mënyrë domethënëse. Institucionet financiare pritet të luajnë rol aktiv në përshpejtimin e tranzicionit drejt energjisë së pastër, rritjes së eficiencës energjetike dhe zhvillimit urban të qëndrueshëm.

Përmes politikave të qarta, instrumenteve inovative dhe partneriteteve të qëndrueshme, bankat mund të kenë një ndikim të drejtpërdrejtë në ndërtimin e një ekonomie më të gjelbër dhe më konkurruese.

Z. Mustafa mendon se institucionet që e kanë inovacionin, zhvillimin e qëndrueshëm dhe përvojën e klientit në qendër të objektivave të tyre strategjike do të jenë ato që do të konsolidojnë më tej pozicionin dhe rolin e tyre në një treg gjithnjë e më konkurrues.

 

Si e vlerësoni ecurinë e aktivitetit të bankës suaj gjatë vitit të kaluar dhe cilat ishin, në këndvështrimin tuaj, zhvillimet më të rëndësishme për sektorin bankar në përgjithësi?

Viti 2025 shënoi një momentum të ri për Tirana Bank, duke fuqizuar më tej rolin tonë si një nga institucionet më dinamike në tregun bankar shqiptar.

Rezultatet financiare ishin të qëndrueshme në të gjithë treguesit kryesorë: asetet totale arritën në 1.9 miliardë euro, portofoli i huave në 980 milionë euro dhe depozitat në 1.5 miliardë euro. Këto arritje reflektojnë besimin e klientëve tanë dhe pozicionin tonë të konsoliduar si një partner financiar i rëndësishëm për ekonominë.

Gjatë vitit 2025, Tirana Bank u rendit ndër tre bankat kryesore në vend për rritjen më të lartë vjetore në kredi dhe depozita, duke konfirmuar trendin tonë të qëndrueshëm dhe të përshpejtuar të rritjes në vitet e fundit.

Transformimi digjital u konsolidua si një prej përparësive kryesore strategjike të Tirana Bank gjatë vitit.

Prezantimi i Apple Pay, aderimi nĂ« SEPA, si dhe prezantimi i produkteve tĂ« reja si Karta e Kreditit e Biznesit dhe Karta e Debitit e Studentit dĂ«shmojnĂ« angazhimin tonĂ« pĂ«r tĂ« ofruar standarde gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« larta shĂ«rbimi dhe pĂ«r t’u dhĂ«nĂ« klientĂ«ve mĂ« shumĂ« komoditet nĂ« pĂ«rditshmĂ«ri.

Këto nisma jo vetëm modernizuan portofolin tonë, por rritën ndjeshëm edhe efikasitetin dhe sigurinë e shërbimeve.

Në të njëjtën kohë, përvoja e klientit ka qenë në qendër të çdo vendimmarrjeje. Ne kemi investuar në thjeshtimin e proceseve, në rritjen e shpejtësisë së shërbimit dhe në ndërtimin e një përvoje sa më intuitive dhe transparente në çdo pikë kontakti me Bankën. Besojmë se diferenca reale në treg sot krijohet pikërisht nga mënyra se si klienti e përjeton bankën, jo vetëm nga produktet që ofrojmë.

Një nga zhvillimet më të rëndësishme ishte zhvendosja e selisë qendrore të Bankës në një godinë ikonike në zemër të Tiranës. Kjo hapësirë e re reflekton një filozofi të re pune: mjedise bashkëkohore, teknologji e integruar dhe një degë qendrore tërësisht e rikonceptuar, për të garantuar një përvojë moderne dhe të lehtësuar për klientët.

Një vlerë e veçantë për ne mbeten njerëzit tanë. Kemi një ekip që jo vetëm qëndron gjatë në Bankë, por rritet me të dhe e sheh Tirana Bank si një familje profesionale. Ky stabilitet dhe ky përkushtim janë themeli mbi të cilin ndërtojmë çdo sukses dhe çdo hap përpara.

GjatĂ« vitit 2025, Tirana Bank u vlerĂ«sua nga dy prej institucioneve financiare mĂ« prestigjioze ndĂ«rkombĂ«tare, duke marrĂ« çmimet “Best Bank” nga Euromoney dhe “Bank of the Year” nga The Banker, duke konfirmuar pozicionimin tonĂ« si njĂ« bankĂ« me standarde tĂ« larta inovacioni, stabiliteti dhe cilĂ«si shĂ«rbimi.

Në një treg bankar që po ndryshon me ritme të shpejta, viti 2025 u karakterizua nga përshpejtimi i transformimit digjital, rritja e konkurrencës dhe rritja e pritshmërive të klientëve, të cilët kërkojnë gjithnjë e më shumë shpejtësi, transparencë dhe fleksibilitet.

Këto dinamika po e çojnë sistemin bankar drejt një faze të re zhvillimi dhe modernizimi, ku vetëm institucionet që vendosin klientin në qendër dhe investojnë në inovacion do të arrijnë të diferencohen realisht.

 

Ndërkohë që ka një thellim të digjitalizimit të produkteve dhe shërbimeve bankare, paralelisht, në dy vitet e fundit, po shohim edhe një rritje të numrit të degëve dhe punonjësve të sektorit bankar. Kur prisni të arrijmë në një fazë të reduktimit të pranisë fizike të bankave dhe zhvendosje në shkallë më të gjerë drejt bankingut digjital?

Transformimi digjital Ă«shtĂ« i pakthyeshĂ«m, por nĂ« ShqipĂ«ri marrĂ«dhĂ«nia bankë–klient mbetet ende thellĂ«sisht njerĂ«zore.

Edhe pse përdorimi i kanaleve digjitale po rritet me shpejtësi, kontakti i drejtpërdrejtë, vizitat në degë dhe ndërveprimi human vazhdojnë të kenë një vlerë të rëndësishme për klientët, sidomos kur bëhet fjalë për vendime financiare të rëndësishme, ku kërkohet besim, siguri dhe këshillim i personalizuar.

PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, nĂ« horizontin afatmesĂ«m, modeli Ă«shtĂ« qartĂ«sisht hibrid, apo ajo qĂ« ne e quajmĂ« njĂ« pĂ«rvojĂ« “phygital”. QĂ«llimi ynĂ« Ă«shtĂ« qĂ« transaksionet rutinore tĂ« kanalizohen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« drejt kanaleve digjitale, duke u ofruar klientĂ«ve shpejtĂ«si, thjeshtĂ«si dhe akses 24/7.

Ndërkohë, roli i degës po evoluon drejt një funksioni më të specializuar, si një hapësirë konsulence, ku klientët marrin këshillim financiar të personalizuar dhe mbështetje për vendime më të rëndësishme.

Në linjë me këtë vizion, Tirana Bank po modernizon rrjetin e degëve duke i shndërruar në qendra ekspertize, të mbështetura nga platforma digjitale që marrin përsipër pjesën më të madhe të operacioneve të përditshme.

Synimi ynë është të garantojmë një përvojë të unifikuar dhe të integruar për klientin, ku kalimi nga një kanal në tjetrin është i natyrshëm dhe pa ndërprerje, duke vendosur gjithmonë në qendër komoditetin dhe nevojat e tij.

 

NĂ« vijim tĂ« njĂ« cikli konsolidimi qĂ« zgjati rreth njĂ« dekadĂ«, nĂ« vitin 2026, numri i bankave tregtare aktive nĂ« ShqipĂ«ri pritet tĂ« rritet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas 20 vjetĂ«sh. Besoni se ndodhemi nĂ« fillimet e njĂ« cikli tĂ« ri zgjerimi tĂ« bankave nĂ« treg apo nĂ« afat tĂ« gjatĂ«, sistemi bankar do t’i kthehet pĂ«rqendrimit dhe konsolidimit?

Hyrja e aktorëve të rinj në treg, pas një periudhe të gjatë konsolidimi, përbën një tregues të rëndësishëm të rritjes së besimit në ekonominë shqiptare dhe në potencialin e zhvillimit të sektorit bankar.

Në afatmesëm, kjo pritet të nxisë konkurrencën, të sjellë flukse të reja investimesh dhe të nxisë inovacionin dhe diferencimin e ofertës.

Në të njëjtën kohë, në horizontin afatgjatë, dinamika e tregut financiar ndjek të njëjtat parime kudo në botë: kërkesat rregullatore gjithnjë e më komplekse, investimet e konsiderueshme në teknologji dhe nevoja për efikasitet operacional favorizojnë institucionet me shkallë më të madhe, kapacitete të konsoliduara dhe struktura të optimizuara.

Si rezultat, është e pritshme që një fazë fillestare zgjerimi dhe diversifikimi të pasohet natyrshëm nga procese të mëtejshme konsolidimi.

PĂ«rtej kĂ«tyre zhvillimeve strukturore, pĂ«r ne ajo qĂ« mbetet thelbĂ«sore Ă«shtĂ« pĂ«rvoja e klientit. ËshtĂ« njĂ« dimension mbi tĂ« cilin Tirana Bank ka ndĂ«rtuar ndĂ«r vite identitetin e saj dhe pĂ«r tĂ« cilin marrim krenari qĂ« njihemi nĂ« treg.

Fokusimi i vazhdueshëm te thjeshtësia, shpejtësia, transparenca dhe një qasje njerëzore në çdo ndërveprim ka qenë dhe mbetet diferencuesi ynë kryesor. Në këtë drejtim, synimi ynë është të vazhdojmë ta forcojmë këtë pozicion, duke ofruar një përvojë të qëndrueshme, cilësore dhe të ndërtuar realisht rreth nevojave të klientit.

 

Vitin e kaluar, Banka e ShqipĂ«risĂ« vendosi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« disa kufizime direkte nĂ« huadhĂ«nien pĂ«r blerjen e pasurive tĂ« paluajtshme rezidenciale, por sĂ«rish kredia nĂ« kĂ«tĂ« segment vazhdoi rritjen me ritme tĂ« larta. Si i vlerĂ«soni rreziqet e lidhura me ekspozimin nĂ« tregun e pasurive tĂ« paluajtshme dhe si do t’i pĂ«rballonte sektori efektet e njĂ« krize tĂ« mundshme nĂ« kĂ«tĂ« treg?

Rritja e kreditimit rezidencial reflekton zhvillimin pozitiv të ekonomisë dhe kërkesën e lartë për investime, por mbetet një segment që kërkon monitorim të vazhdueshëm dhe një qasje të kujdesshme. Masat e ndërmarra nga Banka e Shqipërisë tregojnë pikërisht këtë orientim, ruajtjen e ekuilibrit të tregut dhe parandalimin e ekspozimeve të tepërta.

Tirana Bank zbaton kritere të mirëpërcaktuara në vlerësimin e projekteve dhe të aftësisë paguese të klientëve, duke u fokusuar në financimin e nismave të qëndrueshme dhe klientëve me profil të shëndoshë financiar. Kjo qasje e disiplinuar na ka mundësuar të ndërtojmë dhe të ruajmë një portofol cilësor, me nivele të ulëta të kredive me probleme.

Në tërësi, sektori bankar shqiptar mbetet mirë i kapitalizuar dhe me likuiditet të lartë, duke krijuar një bazë solide për përballimin e goditjeve të mundshme.

Edhe në skenarë më sfidues të tregut, sistemi ka kapacitetin për të absorbuar luhatjet dhe për të garantuar stabilitet financiar, falë një kombinimi të politikave të kujdesshme, mbikëqyrjes efektive dhe disiplinës së tregut.

 

Cilat mendoni se do të jenë çështjet dhe sfidat kryesore për sektorin bankar për vitin 2026?

Viti 2026 paraqitet më sfidues për sektorin bankar, ku balancimi midis rritjes së qëndrueshme dhe menaxhimit rigoroz të riskut do të mbetet përparësi kyçe. Zhvillimet gjeopolitike, luhatjet e normave të interesit dhe dinamikat makroekonomike kërkojnë vendimmarrje të matur, disiplinë në ekspozime dhe një orientim më të qartë në strukturimin e portofolave.

Transformimi digjital do të intensifikohet, duke kërkuar investime të qëndrueshme në teknologji, automatizim dhe përdorim më të zgjeruar të Inteligjencës Artificiale, si në analiza, ashtu edhe në funksione operacionale.

Efikasiteti, shpejtësia e proceseve dhe përmirësimi i përvojës së klientit do të jenë diferencues kyç.

Paralelisht, rreziqet kibernetike do të mbeten në fokus, duke e bërë sigurinë dhe rezilencën digjitale elemente thelbësore të strategjisë së çdo institucioni financiar.

Në të njëjtën kohë, roli i financimit të gjelbër do të vijojë të rritet në mënyrë domethënëse. Institucionet financiare pritet të luajnë rol aktiv në përshpejtimin e tranzicionit drejt energjisë së pastër, rritjes së eficiencës energjetike dhe zhvillimit urban të qëndrueshëm.

Përmes politikave të qarta, instrumenteve inovative dhe partneriteteve të qëndrueshme, bankat mund të kenë ndikim të drejtpërdrejtë në ndërtimin e një ekonomie më të gjelbër dhe më konkurruese.

Në këtë kontekst, institucionet që e kanë inovacionin, zhvillimin e qëndrueshëm dhe përvojën e klientit në qendër të objektivave të tyre strategjike do të konsolidojnë më tej pozicionin dhe rolin e tyre në një treg gjithnjë e më konkurrues.

 

 

LEXONI EDHE:

Shtimi i bankave, cikël i ri apo tendencë kalimtare?

 

The post “Inovacion, rritje e qĂ«ndrueshme dhe fokusi te klienti” appeared first on Revista Monitor.

↗

Liqeni i Ohrit shpallet vendi më i bukur në Europë

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Mbi një milion turistë vizitojnë çdo vit rajonin e Lombardisë në Itali për të parë Liqenin e Komos dhe vilat e tij mahnitëse.

Edhe pse një udhëtim në Itali është gjithmonë ide e mirë, vlen të përmendet se në të gjithë Europën ka dhjetëra peizazhe të tjera liqenore po aq të bukura (dhe shumë më pak të mbushura me turistë).

Një prej tyre është Liqeni i Ohrit, një perlë ende e nënvlerësuar që shtrihet mes dy vendeve po aq të nënvlerësuara: Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut.

Ky liqen sapo është shpallur vendi më i bukur në Europë nga gazetarët e udhëtimit të Time Out.

Ndërsa Liqeni i Komos tërheq personazhe të famshëm dhe turma turistësh, Liqeni i Ohrit, një nga liqenet më të vjetër dhe më të thellë në Europë, ofron një alternativë më të qetë dhe më të përballueshme, pa bërë kompromis me bukurinë.

Ujëra të kristaltë blu, male mbresëlënëse dhe brigje të mbushura me qytete historike që duken sikur kanë mbetur në një epokë tjetër.

Në anën e Maqedonisë së Veriut, qyteti i Ohrit është atraksioni kryesor, me rrugë me kalldrëm, qindra kisha mesjetare (thuhet se dikur kishte 365 kisha, një për çdo ditë të vitit) dhe çati me tjegulla që zbresin drejt liqenit.

Aty mund të kaloni ditën duke notuar dhe duke eksploruar rrënojat e lashta, ndërsa mbrëmjen duke parë perëndimet e diellit që zhduken pas maleve, pa çmimet e larta të Lombardisë.

Në anën shqiptare, peizazhi është më i egër dhe më i qetë, me fshatra të vegjël e të përgjumur.

Fshati Lin është i njohur për mozaikët e lashtë dhe kampingjet piktoreske buzë ujit, ku mund të rezervoni vende për të pushuar pranë liqenit.

Në listën e Time Out për vendet më të bukura në Europë përfshihen edhe destinacione të tjera si një qytet unik me shtëpi trulli në rajonin e Pulias në Itali, Kopshtet Kew në Londër dhe një kryevepër e Gaudit në Barcelonë.

Këto janë 10 vendet më të bukura në Europë sipas Time Out:

  1. Liqeni i Ohrit, Maqedonia e Veriut
  2. Banjat termale të Saturnias, Toskanë, Itali
  3. Giant’s Causeway, Irlanda e Veriut
  4. Alberobello, Pulia, Itali
  5. Poçitelj, Bosnje dhe Hercegovinë
  6. Fjordet norvegjeze, Norvegji
  7. Kopshtet Kew, Londër, Mbretëria e Bashkuar
  8. Kanali Prinsengracht, Amsterdam, Holandë
  9. Lugina e Moselit, Gjermani
  10. Casa Batlló, Barcelonë, Spanjë

/ Time Out

The post Liqeni i Ohrit shpallet vendi më i bukur në Europë appeared first on Revista Monitor.

↗

AFI paralajmëron grupet e interesit: Paqja Fiskale nuk ofron imunitet për pastrimin e parave

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Teksa Ministri i Financave Petrit Malaj deklaroi sĂ« fundmi se brenda muajit maj ministria e Financave do tĂ« ketĂ« gati udhĂ«zimet dhe aktet nĂ«nligjore tĂ« ligjeve pĂ«r MarrĂ«veshjen e paqes Fiskale dhe fshirjen e detyrimeve tĂ« papaguara nĂ« tatime, Agjencia e InteligjencĂ«s Financiare (AIF) ka “ngritur” radarĂ«t pĂ«r paqen fiskale.

NĂ« njĂ« shkresĂ« qĂ« u Ă«shtĂ« dĂ«rguar subjekteve qĂ« raportojnĂ« pranĂ« saj, Agjencia e InteligjencĂ«s Financiare, qĂ« Ă«shtĂ« institucioni i cili shtron funksionet e autoritetit pĂ«rgjegjĂ«s nĂ« pĂ«rputhje me ligjin nr. 9917/2008 “PĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave dhe financimit tĂ« terrorizmit” i ndryshuar, ka paralajmĂ«ruar qĂ« tĂ« kenĂ« kujdes me zbatimin e ligjit Nr. 84/2025 “PĂ«r marrĂ«veshjen e paqes fiskale”.

AIF ka informuar tĂ« gjitha subjektet, se ligji “PĂ«r marrĂ«veshjen e paqes fiskale”, nuk ofron asnjĂ« lloj imuniteti administrativ ose penal ndaj veprimeve tĂ« tatimpaguesve pĂ«r pastrimin e parave, financimin e terrorizmit apo pĂ«r çdo vepĂ«r tjetĂ«r penale, qĂ« lidhet me origjinĂ«n e jashtĂ«ligjshme tĂ« fondeve apo pasurisĂ« dhe pĂ«r rrjedhojĂ« nuk cenon zbatimin e asnjĂ« prej detyrimeve tĂ« ligjit pĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave.

AFI u ka vënë në dispozicion subjekteve raportuese dhe një udhëzim që ajo ka hartuar që në dhjetor për Marrëveshjen e Paqes Fiskale (bashkëlidhur).

QĂ«llimi i kĂ«tij udhĂ«zuesi, Ă«shtĂ« tĂ« sqarojĂ« pĂ«r subjektet e ligjit nr.9917/2008 “PĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave dhe financimit tĂ« terrorizmit” (PP/FT), i ndryshuar, detyrimet e tyre nĂ« lidhje me zbatimin e legjislacionit PP/FT dhe qĂ«ndrimin e AgjencisĂ« sĂ« InteligjencĂ«s Financiare (AIF), nĂ« lidhje me procedurĂ«n e marrĂ«veshjes sĂ« deklarimit vullnetar.

QĂ«llimi i kĂ«tij udhĂ«zuesi, Ă«shtĂ« tĂ« sqarojĂ« pĂ«r subjektet e ligjit nr.9917/2008 “PĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave dhe financimit tĂ« terrorizmit” (PP/FT), i ndryshuar, detyrimet e tyre nĂ« lidhje me zbatimin e legjislacionit PP/FT dhe qĂ«ndrimin e AgjencisĂ« sĂ« InteligjencĂ«s Financiare m (AIF), nĂ« lidhje me procedurĂ«n e marrĂ«veshjes sĂ« deklarimit vullnetar.

Bazuar dhe në procese të ngjashme në nivel ndërkombëtar, ekziston një rrezik i shtuar që klientë të caktuar mund ta keqpërdorin procedurën e deklarimit vullnetar, për të ligjëruar fonde që burojnë nga vepra penale, duke paraqitur të dhënat apo dokumentacionin e marrëveshjes së lidhur me Autoritetin Tatimor. Ky rrezik duhet të merret në konsideratë nga ana e subjektit, në zbatimin e masave parandaluese dhe në varësi të klientelës që përfshihet në këtë proces, të rishikojë dhe dokumentin e vlerësimit të riskut PP/FT.

Në këtë kuadër, të gjitha marrëdhëniet e biznesit ekzistuese apo dhe ato të reja që subjektet vendosin me klientët e tyre, ju nënshtrohen të gjitha detyrimeve të Vigjilencës së Duhur ndaj klientit, Njihe Klientin Tënd, identifikimit dhe verefikimit të klientit dhe pronarit përfitues, monitorimit të marrëdhënies së biznesit dhe transaksioneve përkatëse, analizimit të informacionit, raportimit të aktivitetit të dyshimtë (RAD) dhe raportimit të transaksioneve në para fizike (RTPF) dhe mbajtjes së të dhënave.

Fakti që ligji ka si objekti të nxisë tatimpaguesit, të përmbushin në mënyrë vullnetare, detyrimet për tatimin mbi të ardhurat e korporatave ose tatimin mbi të ardhurat personale nga biznesi, si dhe rivlerësimit të pasqyrave financiare nëpërmjet një marrëveshjeje me Autoritetin Tatimor, nuk përbën asnjë pengesë për zbatimin e detyrimit që subjektet e ligjit, kanë për raportimin e aktivitetit të dyshimtë (RAD) në AIF. Për subjektet e ligjit, paraqitja e dokumentacionit në kuadrin e deklarimit vullnetar, nuk përbën provë të origjinës së ligjshme të fondeve apo transaksioneve që ato kryejnë me klientët (përfshirë këtu dhe shërbimet e natyrës profesionale që ofrohen për këtë qëllim), thuhet në udhëzim.

Udhëzimi paraqet dhe një sërë treguesish, që lidhen me deklarimin vullnetar, të cilët shërbejnë për përmbushjen e masave parandaluese të PP/FT, nga subjektet e ligjit. Lista e treguesve nuk është shteruese dhe duhet të shqyrtohet nga subjektet, së bashku me të gjithë informacionin e disponueshëm mbi klientin.

Këta tregues, nuk përbëjnë domosdoshmërisht baza për dyshim dhe nuk përfshijnë të gjitha rastet, të cilët kërkojnë një shqyrtim të thelluar të transaksioneve apo marrëdhënieve të biznesit, që mund të lidhen me pastrimin e parave, financimin e terrorizmit apo financimin e armëve të dëmtimit në masë.

– Klienti nuk Ă«shtĂ« nĂ« gjendje tĂ« ofrojĂ« dokumente ose informacione tĂ« pĂ«rshtatshme qĂ« shpjegojnĂ« burimin e fondeve, qĂ« pĂ«rdoren nĂ« kuadrin e deklarimit vullnetar;

– MospĂ«rputhje midis informacionit tĂ« dhĂ«nĂ« si pjesĂ« e procesit tĂ« vigjilencĂ«s sĂ« duhur ndaj klientit dhe informacionit tĂ« dhĂ«nĂ« si pjesĂ« e procesit tĂ« deklarimit;

– Ka dyshime nĂ« lidhje me pronarin/Ă«t e pĂ«rfitues tĂ« subjektit qĂ« kryen deklarimin vullnetar;

– Transaksione tĂ« subjektit, qĂ« mund tĂ« lidhen me vende tĂ« konsideruara me rrezik tĂ« lartĂ« ose vende qĂ« nuk zbatojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« efektive Rekomandimet e FATF;

– Transferta tĂ« fondeve jashtĂ« vĂ«ndit, drejt vendeve tĂ« ndryshme tĂ« pa justifikuara nga pikĂ«pamja ekonomike apo ligjore;

– Klienti tregon interes tĂ« veçantĂ« nĂ« lidhje me detyrimet e ligjit “PĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave dhe financimit tĂ« terrorizmit”, veçanĂ«risht pĂ«r raportimin nĂ« AIF;

– Transaksione apo depozitime nĂ« llogari nĂ« vlera tĂ« larta dhe tĂ« pazakonta, me para nĂ« dorĂ«;

– Veprimet e ndĂ«rmarra nĂ« lidhje me procesin e deklarimit vullnetar, qĂ« duket se synojnĂ« tĂ« shmangin detyrimin pĂ«r raportim;

– LĂ«vizje e shpejtĂ« e fondeve, ose ndarje e shumave tĂ« mĂ«dha nĂ« depozita mĂ« tĂ« vogla (strukturim) pĂ«r tĂ« shmangur pragjet e raportimit, nĂ« kuadrin e zbatimit tĂ« deklarimit vullnetar;

– Transaksione qĂ« nuk mbĂ«shteten me tĂ« dhĂ«nat apo informacionin pĂ«rkatĂ«s, ose dyshime nĂ« lidhje me ligjshmĂ«rinĂ« e dokumentacionit tĂ« ofruar pĂ«r burimin e fondeve;

– Klienti ngurron tĂ« japĂ« informacion nĂ« lidhje me transaksionet ose shfaq njĂ« interes tĂ« pazakontĂ« pĂ«r mĂ«nyrĂ«n se si do tĂ« raportohen ato nĂ« kuadrin e zbatimit tĂ« legjislacionit nĂ« fushĂ«n e parandalimit tĂ« PP/FT.

Ligji për paqen fiskale

Ministri i Financave, petrit malaj, deklaroi së fundmi se brenda muajit maj ministria e Financave do të ketë gati udhëzimet dhe aktet nënligjore të ligjeve për Mqarrëveshjen e paqes Fiskale për fshirjen e detyrimeve të papaguara në tatime, dogana dhe pushteti vendor, duke i hapur rrugë zbatimit të dy ligjeve më të rëndësishme të paketës fiskale.

Ligji “PĂ«r marrĂ«veshjen e paqes Fiskale”, mundĂ«son nĂ«nshkrimin e njĂ« marrĂ«veshje mes biznesit tĂ« madh me tĂ« ardhura bruto mbi 14 mln lekĂ« nĂ« vit dhe administratĂ«s tatimore pĂ«r parapagimin e tatimfitimit.

Vullnetarisht në këtë marrëveshje me administratën tatimore, mund të hyjë çdo biznes i rregullt qoftë persona fizik apo entitet. Të përjashtuar nga e drejta për të hyrë në marrëveshje me administratën tatimore janë bizneset që ndaj tyre është hapur çështje penale për mashtrim apo evazion fiskal.

GjatĂ« kĂ«saj marrĂ«veshje me afat 1 vjeçar (me tĂ« drejta rinovimi deri 2 herĂ«), biznesit me tĂ« ardhura bruto mbi 14 mln lekĂ« nĂ« vit, do t’i llogaritet parapagimi i tatimit mbi njĂ« bazĂ« tĂ« tatueshme tĂ« rritur. Pra biznesi nuk do tĂ« parapaguajĂ« njĂ« tatim tĂ« çfarĂ«doshĂ«m, por qĂ« do tĂ« llogaritet mbi bazĂ«n e tatueshme e pĂ«rbĂ«rĂ« nga fitimi i tatueshĂ«m i vitit tĂ« mĂ«parshĂ«m plus 18% rritje. NĂ«se fitimi i vĂ«rtetĂ« nĂ« fund tĂ« vitit tejkalon kufirin (duke llogaritur fitimin e vitit tĂ« mĂ«parshĂ«m plus njĂ« marzh shtesĂ« prej 18%), mbi kĂ«tĂ« shtesĂ« do tĂ« paguhet 5%.

Pra në thelb marrëveshja nuk e ndryshon normën e tatim fitimit që është 23% për bizneset me të ardhura neto mbi 14 mln lekë , por rrit bazën e tatueshme, pasi tatimi do të llogaritet mbi fitimin e vitit të kaluar plus një marzhi shtesë prej 18% . Vetëm për fitimin që tejkalon këtë nivel të vlerësuar, paguhet një tatim shtesë 5%.

Në këmbim, bizneset do të përfitojnë moskryerje të kontrolleve tatimore për periudhën e zbatimit të marrëveshjes.

Por bizneset që do të kërkojnë të hyjnë vullnetarisht në marrëveshje me administratën tatimore për parapagimin e tatimit dhe korrigjimin e pasqyrave financiare fillimisht do të duhet të dorëzojnë kërkesë online përmes platformës e-Filing.

Përveç parapagimit të tatimit kundrejt moskontrollit tatimor për 1 vit, bizneset e mëdha që do të lidhin marrëveshjen e Paqes Fiskale me administratën tatimore, gjithashtu do të kenë mundësinë të rideklarojnë pasqyrat financiare të 5 viteve të fundit, kundrejt tatimit 5%.

Tatimi 5% do të aplikohet për ndryshime të tilla si: rivlerësimi i gjendjes së parasë cash, fshirja e aktiveve apo detyrimeve fiktive, deklarimi i pasurive të pa treguara më parë, rideklarimi i fitimeve të mbartura dhe shpërndarja e tyre si dividentë.

Për të gjitha këto raste nuk do të ketë gjoba, interesa apo kamatëvonesa, me kusht që tatimpaguesi të deklarojë paraprakisht se do të përfitojë nga marrëveshja.

Përjashtim për hyrjen në marrëveshje me tatimet, në këmbim të moskryerjes së kontrollit, do të bëjnë bizneset ndaj të cilëve janë hapur çështje penale për mashtrim apo evazion.

Kundërshtimet për Paqen Fiskale

Drafti për paqen fiskale është kundërshtuar nga institucionet ndërkombëtare, pasi ai shihet si një lloj amnistie e fshehur. Fondi Monetar Ndërkombëtar ka pohuar se disa prej elementeve të ligjit mund të minojnë progresin e fundit të Shqipërisë në administrimin e tatimeve dhe të krijojnë disa rreziqe për përmbushjen dhe drejtësinë fiskale

FMN kujdes me Paqen Fiskale, mund të minojë drejtësinë për taksapaguesit

Paqja Ă«shtĂ« kundĂ«rshtuar dhe nga institucionet e mĂ«dha tĂ« biznesit. NĂ« dhjetor, pak para se Kuvendi tĂ« miratonte kĂ«tĂ« ligji, Dhoma Amerikane, organizata qĂ« pĂ«rfaqĂ«son interesat e komunitetit tĂ« investitorĂ«ve amerikanĂ« dhe shqiptarĂ«, doli me njĂ« deklaratĂ« tĂ« fortĂ« kundĂ«r projektligjit “PĂ«r MarrĂ«veshjen e Paqes Fiskale”. Sipas vlerĂ«simit professional tĂ« DhomĂ«s, evidentohen njĂ« sĂ«rĂ« problematikash me ndikim tĂ« gjerĂ« juridik, ekonomik dhe tĂ« qeverisjes fiskale, qĂ« lidhen me faktorĂ« tĂ« tillĂ« si rrezik i lartĂ« pĂ«r cĂ«nimin e konkurrencĂ«s sĂ« ndershme; MundĂ«si reale pĂ«r legalizimin e kapitalit me origjinĂ« tĂ« dyshimtĂ« dhe pastrim parash; Ulje tĂ« cilĂ«sisĂ« sĂ« administrimit tatimor; Pasoja serioze ekonomike dhe fiskale nĂ« buxhetin e shtetit dhe nxitje tĂ« skemave tĂ« zhvendosjes sĂ« bizneseve drejt normave mĂ« tĂ« ulĂ«ta.

Dhoma thotë gjithashtu se drafti ka probleme ligjore dhe cenim të parimeve themelore të taksimit si dhe ka pasur mungesë transparence dhe konsultimi publik të pamjaftueshëm.

Dhoma Amerikane kundër paqes fiskale: Nxit pastrimin e parave, legalizon kapitalin e dyshimtë

 

 

 

 

 

 

 

The post AFI paralajmëron grupet e interesit: Paqja Fiskale nuk ofron imunitet për pastrimin e parave appeared first on Revista Monitor.

↗

Bankat fshinë 7 miliardë lekë kredi të humbura vitin e kaluar

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Vlera e kredive të fshira nga sektori bankar u rrit për vitin 2025.

Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, vitin e kaluar bankat nxorën jashtë bilanceve rreth shtatë miliardë lekë kredi të humbura, 192% më shumë krahasuar me një vit më parë. Rreth 85% e vlerës së kredive të fshira u takonte bizneseve.

Që nga janari 2015, kur nisën të zbatoheshin kërkesat rregullatore për nxjerrjen e kredive të humbura jashtë bilanceve, bankat kanë fshirë rreth 90 miliardë lekë kredi të humbura.

Fshirja e kredive të humbura të sektorit bankar nisi të marrë përmasa të mëdha në vitin 2015, kur Banka e Shqipërisë vendosi detyrimin rregullator për të nxjerrë jashtë bilanceve kreditë e klasifikuara si të humbura prej më shumë se tre vjetësh. Fshirjet dhanë një ndikim shumë të rëndësishëm në uljen e raportit të kredive me probleme të sektorit bankar, që në atë periudhë kishte arritur në kufijtë e 25%.

Nxjerrja e një kredie të humbur jashtë bilancit është një veprim kontabël, që nuk nënkupton heqjen dorë nga mbledhja e saj nëpërmjet rrugëve ligjore.

Fshirja bëhet me qëllim uljen e raportit të kredive me probleme të bankave, por, nuk ka ndonjë impakt në performancën e tyre financiare, sepse kreditë e klasifikuara si të humbura janë të provigjionuara në masën 100% qysh para fshirjes së tyre nga bilanci.

Në përpjekje për të nxitur pastrimin e mëtejshëm të portofoleve, Banka e Shqipërisë në vitin 2020 vendosi shkurtimin e afatit për nxjerrjen jashtë bilancit të kredive të humbura në dy vjet, nga tre vjet që kishte qenë më parë.

Raporti i kredive me probleme vitin e kaluar ra në 3.8%, nga 4.2% që kishte qenë në fund të vitit 2024, duke prekur nivelin më të ulët të 16 vjetëve të fundit.

Sipas Bankës së Shqipërisë, kjo ecuri u ndikua sidomos nga rritja më e shpejtë e stokut të përgjithshëm të kredisë në krahasim me ecurinë e kredive me probleme.

Bankat raportuan përmirësim të cilësisë së portofolit për kredinë afatshkurtër, kredinë në valutë dhe kredinë për bizneset.

Me përjashtim të kredisë për zhvillim biznesi, të gjitha portofolet e tjera të kredisë sipas qëllimit kanë paraqitur përmirësim të cilësisë.

Në nivel grupesh, bankat josistemike kanë normë më të ulët të raportit të kredive me probleme krahasuar me grupin e bankave me rëndësi sistemike (Banka Kombëtare Tregtare, Credins, Raiffeisen dhe Intesa Sanpaolo). Raporti i kredive me probleme për bankat josistemike në dhjetor 2025 ishte 3.4%, për bankat sistemike 4.3%, për bankat europiane 3.2% dhe për bankat shqiptare 4.7%

Në fund të vitit 2025, pjesa më e madhe e bankave regjistronin një raport të kredive me probleme midis 2% dhe 3%.

NĂ« vlerĂ«, stoku i kredive me probleme shĂ«noi vlerĂ«n e 36 miliardĂ« lekĂ«ve nĂ« fund tĂ« vitit tĂ« kaluar. Brenda kĂ«tij portofoli, Ă«shtĂ« vĂ«nĂ« re zgjerim i stokut tĂ« kredive me probleme tĂ« klasifikuara si “tĂ« dyshimta”, i cili Ă«shtĂ« balancuar nga tkurrja e kredive me probleme tĂ« klasifikuara nĂ« klasat “nĂ«nstandard” dhe “kredi tĂ« humbura”.

 

The post Bankat fshinë 7 miliardë lekë kredi të humbura vitin e kaluar appeared first on Revista Monitor.

↗

Largimet e paligjshme po i kushtojnë shtetit paga për 134 gjyqfitues

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Dhjetëra nëpunës civilë që kanë fituar betejat në gjykatë për largime të padrejta nga puna vijojnë të mbeten në listë pritjeje, edhe pasi kanë siguruar vendime të formës së prerë për rikthim.

Sipas të dhënave të disponueshme, edhe pse administrata kishte 1,760 vende vakante, 134 punonjës që kanë fituar gjyqin për rikthim vijojnë të mos sistemohen, duke krijuar një faturë të fshehur për buxhetin.

Të dhënat e publikuara nga Komisioneri për Mbikëqyrjen e Shërbimit Civil tregojnë se problematika nuk lidhet më me mungesën e vendimit ligjor, por me paaftësinë e administratës për të gjetur pozicione të rregullta në organikë për ekzekutimin e tyre.

Sipas raportit, pĂ«r periudhĂ«n 2023–2024, nĂ« administratĂ«n shtetĂ«rore janĂ« regjistruar 189 vendime gjyqĂ«sore tĂ« formĂ«s sĂ« prerĂ« pĂ«r rikthim nĂ« detyrĂ«.

Nga këto, institucionet kanë arritur të ekzekutojnë vetëm 55 raste, ose 29.1%, ndërsa 70.9% e vendimeve, pra 134 raste, mbeten ende të paekzekutuara. Sipas tyre, 134 nëpunës civilë vijojnë të mbeten në listë pritjeje, ndërsa administrata shtetërore raportoi 1,760 pozicione të lira pune vetëm gjatë vitit 2024.

Kjo krijon një kosto të dyfishtë për shtetin. Nga njëra anë, institucionet mbeten të ekspozuara ndaj pagesave të prapambetura, dëmshpërblimeve dhe kostove të proceseve gjyqësore.

Nga ana tjetër, vendet e punës mbeten të bllokuara për rekrutime të reja, pasi organikat duhet të lënë hapësirë për ekzekutimin e vendimeve ekzistuese. Kjo e kthen listën e pritjes së gjyqfituesve në një pengesë reale për qarkullimin normal të administratës publike.

Raporti e evidenton këtë çështje si një problematikë të veçantë në sistemin e shërbimit civil, duke e ndarë në një aneks më vete për rastet e nëpunësve që aktualisht presin sistemimin në një pozicion pune.

Përtej aspektit individual të secilit rast, kjo sinjalizon se administrata vijon të vuajë nga mungesa e fleksibilitetit në menaxhimin e burimeve njerëzore dhe nga vështirësia për të absorbuar rikthimet pas proceseve gjyqësore të zgjatura.

Për tregun e punës në sektorin publik, efekti është zinxhir: konkurset e reja shtyhen, lëvizjet paralele ngadalësohen dhe vendimmarrja për strukturat e reja bëhet më e kujdesshme, pasi çdo pozicion vakant mund të duhet të përdoret për një gjyqfitues në pritje.

Në terma buxhetorë, kjo përkthehet në një faturë që nuk shihet menjëherë në paga, por reflektohet në eficiencë më të ulët dhe në kosto të fshehura administrative.

 

 

The post Largimet e paligjshme po i kushtojnë shtetit paga për 134 gjyqfitues appeared first on Revista Monitor.

↗

OBP publikon katalogun për materialet mjekësore, standarde dhe çmime të unifikuara për spitalet

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Operatori i Blerjeve tĂ« PĂ«rqendruara (OBP) sh.a. ka publikuar katalogun e parĂ« pĂ«r “Blerje materialesh mjekimi tĂ« pĂ«rgjithshme dhe kirurgjikale pĂ«r nevoja spitalore”, duke vendosur njĂ« bazĂ« tĂ« unifikuar pĂ«r specifikimet teknike dhe çmimet e kĂ«tyre produkteve nĂ« sistemin shĂ«ndetĂ«sor publik.

Katalogu përrfshin një gamë të gjerë materialesh mjekësore, të ndara sipas kategorive kryesore, me specifikime të standardizuara dhe çmime orientuese për çdo artikull, të cilat krijojnë lehtësi gjatë procedurave të prokurimit.

Në një fazë të parë është realizuar standardizimi i specifikimeve teknike, me synim garantimin e cilësisë së njëjtë në të gjitha institucionet shëndetësore. Më pas, OBP ka kryer një analizë të tregut për të përcaktuar çmime të unifikuara, duke krijuar një referencë të përbashkët për procedurat e prokurimit.

Ky model synon të reduktojë diferencat në çmime dhe të shmangë praktikat e fragmentuara të blerjeve, duke rritur transparencën dhe kontrollin mbi përdorimin e fondeve publike, ai edhe duke sjellë automatikisht më shumë ekonomizim të shpenzimeve.

Me publikimin e këtij katalogu, roli i spitaleve fokusohet kryesisht në përcaktimin e nevojave në sasi, ndërsa OBP mbulon standardet dhe referencat e çmimeve, si edhe mbështetjen në procedurat e prokurimit.

Pritet që ky mekanizëm të ndikojë në shkurtimin e kohës së procedurave, përmirësimin e krahasueshmërisë së ofertave dhe rritjen e konkurrencës në treg. Paralelisht, standardizimi dhe unifikimi i çmimeve pritet té ndikojë në kursim fondesh gjatë procedurave të prokurimit.

Ky është katalogu i parë i këtij lloji për sektorin shëndetësor dhe pritet të pasohet nga zhvillime të mëtejshme në standardizimin e prokurimit publik.

 

 

The post OBP publikon katalogun për materialet mjekësore, standarde dhe çmime të unifikuara për spitalet appeared first on Revista Monitor.

↗

Mbijetesa pas krizave, mosha mesatare e bizneseve arrin 15.7 vite, nga 12.3 në 2019

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Bizneset shqiptare po konsolidojnë pozitat e tyre në treg, teksa Anketa e Ndërmarrjeve e Bankës Botërore për vitin 2025, zbuloi se mosha mesatare të bizneseve shqiptare ka arritur në 15.7 vite.

Ky tregues shënoi një rritje krahasuar me anketimin e vitit 2019, ku mosha mesatare e firmave në Shqipëri ishte rreth 12.3 vite.

JetĂ«gjatĂ«sia e bizneseve tregon pĂ«r njĂ« qĂ«ndrueshmĂ«ri mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« sektorit privat, pasi pjesĂ« e mirĂ« e ndĂ«rmarrjeve kanĂ« arritur t’i mbijetojnĂ« goditjeve ekonomike tĂ« viteve tĂ« fundit. MegjithatĂ«, kur kjo shifĂ«r krahasohet me EuropĂ«n dhe AzinĂ« Qendrore, ku mosha mesatare e bizneseve Ă«shtĂ« 21.5 vite, shihet se  ShqipĂ«ria ka ende pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar ekosistemin e bizneseve.

Ndërmarrjet e mesme kanë pasur jetëgjatësi më të madhe me një mesatare prej 21 vitesh, duke tejkaluar edhe bizneset e mëdha që mesatarisht janë 18.1 vjeçare.

Të dhënat e anketës së BB tregojnë se bizneset shqiptare janë shumë pak të hapura ndaj kapitalit të huaj. Vetëm 0.6% e bizneseve në vend kanë të paktën 10% pronësi të huaj, një shifër kjo shumë më e ulët se mesatarja prej 7.9% e rajonit. Kjo tregon se, ndonëse bizneset vendase po pjekën në moshë, ato mbeten kryesisht të mbyllura dhe me pak pjesëmarrje nga investitorët ndërkombëtarë.

Rritja mesatare e moshës së bizneseve po tregon se ekonomia e ka kaluar fazën kaotike e tranzicionit.

Pjesa më e madhe e bizneseve që janë aktualisht në treg e kanë kaluar ciklin e rrezikshëm të 5 viteve të para, ku shkalla e dështimit është më e lartë. Anketa tregon se tashmë kemi sipërmarrje që kanë krijuar rezistencë ndaj krizave, kanë njohuri më të mira të tregut dhe marrëdhënie më të qëndrueshme me bankat dhe klientët.

Bizneset më jetëgjata në treg priren të jenë më produktive sepse kanë kaluar procesin e mësimit nga praktika. Ato kanë pasur kohë të investojnë në teknologji, të trajnojnë stafin dhe të përmirësojnë proceset e tyre.

Në një ekonomi me biznese të pjekura, zakonisht ka një siguri më të madhe për punonjësit dhe një kontribut më të parashikueshëm në arkën e shtetit përmes taksave.

Megjithatë, një rritje e moshës mesatare pa një hyrje të mjaftueshme të bizneseve të reja mund të jetë shqetësuese. Nëse mosha rritet thjesht sepse nuk po hapen biznese të reja (startup-e), ekonomia rrezikon të humbasë dinamizmin. Bizneset e vjetra ndonjëherë nuk janë elastike ndaj inovacionit, duke u mjaftuar me pozicionin që kanë në treg, teksa bizneset e reja sjellin ide dhe teknologji të fundit./B.Hoxha

 

The post Mbijetesa pas krizave, mosha mesatare e bizneseve arrin 15.7 vite, nga 12.3 në 2019 appeared first on Revista Monitor.

↗

Sistemi OK me stress-testet, por një skenar i rënduar do të kërkonte rritje kapitali për 4 banka

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Rezultatet e provave të rezistencës (stress-testeve) periodike të Bankës së Shqipërisë tregojnë se sektori bankar paraqitet solid dhe pa nevojë për shtesa kapitalit në skenarët më të mundshëm të zhvillimeve në ekonomi.

Megjithatë, ndjeshmëria e sektorit ndaj zhvillimeve të pafavorshme është rritur krahasuar me një vit më parë.

Ushtrimi i provës së rezistencës për aftësinë paguese ka për qëllim të vlerësojë nëse sektori bankar në tërësi, si dhe bankat individuale, disponojnë nivele të mjaftueshme kapitali për të përballuar goditje të supozuara, në kushte të zhvillimeve ekonomike dhe financiare të pafavorshme.

Në këtë kuadër, analizohen rreziqet kryesore të bilancit, përfshirë: rrezikun e kredisë, rrezikun e normës së interesit, rrezikun e kursit të këmbimit, si dhe rreziqet indirekte të kredisë që burojnë nga kreditimi në valutë, ndryshimet në normat e interesit, rritja e papunësisë dhe rënia e të ardhurave të kredimarrësve dhe luhatjet në çmimet e aktiveve jofinanciare (pronave).

Ushtrimi ndërtohet mbi tre skenarë: skenarin bazë, skenarin e moderuar dhe atë të rënduar dhe periudha ushtrimore shtrihet deri në fund të vitit 2026.

Skenari bazë parashikon rritje ekonomike pozitive gjatë gjithë periudhës ushtrimore, të krahasueshme me vlerat faktike të rritjes ekonomike. Ky zhvillim shoqërohet me zgjerim të kreditimit, mbiçmim të monedhës vendase, rritje graduale të normave të interesit dhe ulje të papunësisë.

Në skenarin e moderuar, ekonomia vijon të rritet, por me një normë ndjeshëm më të ulët krahasuar me skenarin bazë, ndërsa në skenarin e rënduar, duke filluar nga tremujori i dytë i vitit 2027, norma e rritjes ekonomike projektohet negative.

Në dy skenarët më të pafavorshëm, supozohet një nënçmim i kursit të këmbimit, rritje e normave të interesit dhe ngadalësim i kreditimit, i cili në skenarin e rënduar ndërpritet plotësisht. Këto zhvillime përkthehen në një përkeqësim të cilësisë së portofolit të kredisë, si për individët ashtu edhe për bizneset, me ndikim më të theksuar në portofolin e biznesit

Gjithashtu, në skenarët më të pafavorshëm parashikohet rënie e çmimeve të banesave dhe rritje e papunësisë deri në fund të periudhës ushtrimore (2027).

Këta faktorë ushtrojnë presion mbi nivelin e kapitalizimit të bankave individuale dhe të sektorit në tërësi, veçanërisht gjatë vitit 2027. Rezultatet sipas 3 skenarëve paraqesin një panoramë përgjithësisht solide të sektorit bankar, megjithëse me diferencime ndërmjet bankave

Rezultatet e ushtrimit të provës së rezistencës tregojnë se në skenarin bazë, raporti i mjaftueshmërisë së kapitalit (raporti mes kapitalit rregullator dhe aktiveve me rrezik) të sektorit bankar vlerësohet në rreth 24.3%, deri në fund të vitit 2027. Në këtë skenar, asnjë bankë nuk paraqesin nevojë për injektim kapitali në këtë skenar.

Në skenarin e moderuar, raporti i mjaftueshmërisë së kapitalit për sektorin bankar bie në rreth 23.1% në fund të vitit 2027.

Ruajtja e kapitalizimit mbështetet nga rritja e të ardhurave neto nga interesat, fitimi i pashpërndarë dhe rivlerësimi i letrave me vlerë. Edhe në këtë skenar nuk evidentohet nevojë për kapital shtesë.

Në skenarin e rënduar, pavarësisht përkeqësimit të ndjeshëm të kushteve makroekonomike, sektori mbetet i mirëkapitalizuar me një raport të mjaftueshmërisë së kapitalit prej 20.3% në fund të vitit 2027.

Megjithatë, katër banka, që përfaqësojnë rreth 20% të aktiveve të sektorit, paraqesin nevojë për injektim kapitali në një shumë totale prej rreth 8.45 miliardë lekësh, ekuivalente me 0.42% të PBB-së.

Në skenarin më ekstrem, norma e mjaftueshmërisë së kapitalit për bankat me rëndësi sistemike arrin në 23.6%, ndërsa për bankat josistemike në 16.7%. Bankat me kapital të huaj paraqesin një nivel kapitalizimi prej 21.9%, duke mbetur të mirëkapitalizuara, ndërsa bankat me kapital vendas regjistrojnë një nivel kapitalizimi prej 17.6%.

Në përfundim, Banka e Shqipërisë arrin në përfundimin se ushtrimi konfirmon qëndrueshmërinë e përgjithshme të sektorit bankar ndaj goditjeve makroekonomike.

Megjithatë, në skenarin më ekstrem, katër banka rezultojnë me nevojë për shtim kapitali, kundrejt tre bankave që rezultonin një vit më parë. Si rrjedhojë, nevoja për kapital shtesë është rritur në 0.42% të PBB-së, nga 0.19% që vlerësohej një vit më parë.

The post Sistemi OK me stress-testet, por një skenar i rënduar do të kërkonte rritje kapitali për 4 banka appeared first on Revista Monitor.

↗

Yield-et e bonove 12-mujore në rritje të lehtë, por shqetësimet inflacioniste në treg ngelen

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Yield-et e bonove 12-mujore shënuan një rritje të lehtë në ankandin e kësaj jave, por megjithatë tregu ende nuk po shfaq ndonjë pritshmëri të mirëfilltë të zhvendosjes për lart të pritshmërive lidhur me inflacionin dhe normat e interesit.

Sipas informacionit nga Banka e Shqipërisë, yield-i mesatar i ponderuar u rrit në 2.52%, nga 2.48% që kishte qenë në ankandin e mëparshëm, në mesin e muajit prill. Rritja e yield-it duket të ketë ardhur kryesisht nga një ngushtim i diferencës mes kërkesës dhe ofertës në ankand.

Përkundrejt një shume të shpallur për financim prej 7.8 miliardë lekësh, kërkesa totale në ankand ishte afërsisht 8.1 miliardë lekë. Në fund, Ministria e Financave pranoi kërkesa në një shumë lehtësisht më të ulët se ajo e shpallur për financim, me 7.66 miliardë lekë.

Yield-et e bonove 12-mujore janë kthyer pak mbi normën bazë të interesit, por tregu nuk po jep ende sinjale të një tendence të mirëfilltë në rritje.

Konflikti në Lindjen e Mesme ka shtuar shqetësimin për rritjen e inflacionit në ekonominë botërore dhe Shqipëria nuk bën përjashtim. Në mars, inflacioni u rrit lehtë nga 2.5% në 2.6%, për faktin se shtrenjtimi i karburanteve u balancua nga ulja e inflacionit të ushqimeve.

Në vazhdim, pritshmëritë janë në kahun e një inflacioni në rritje, por në përgjithësi bankat qendrore dhe tregjet financiare ngelen në pozita pritëse, duke shpresuar në përmirësimin e situatës gjeopolitike që i ka dhënë shtysë rritjes së çmimit të naftës bruto.

Asnjëra prej bankave qendrore ende nuk ka ndërhyrë me rritjen e normave të interesit. Pas mbledhjes së fundit të Këshillit Mbikëqyrës, edhe Banka e Shqipërisë u shpreh se do të marrë kohë për të vlerësuar më qartë efektet që ky konflikt mund të sjellë në ekonominë globale dhe atë shqiptare.

Raporti i politikës monetare për tremujorin e parë të vitit vinte në dukje se konflikti ushtarak në Lindjen e Mesme dhe intensifikimi i tensioneve gjeopolitike rrezikojnë të shndërrohen në një goditje negative oferte për ekonominë shqiptare. Kjo goditje mund të pasqyrohet në rritje të inflacionit dhe frenim të rritjes ekonomike në vend.

Nga ana tjetër, kurba e yield-eve në tregun e brendshëm nuk ka shfaqur ndryshime të mëdha, me përjashtim të një korrektimi të lehtë në rritje, sidomos për titujt më afatgjatë.

Tregu i brendshëm vazhdon të karakterizohet nga një situatë e qetë dhe një gjendje e mirë likuiditeti. Normat e ulëta të interesit po favorizojnë edhe një ecuri pozitive të kreditimit të sektorit privat, megjithëse me ritme më të ngadalësuara krahasuar me vitin e kaluar. / E.Shehu

 

The post Yield-et e bonove 12-mujore në rritje të lehtë, por shqetësimet inflacioniste në treg ngelen appeared first on Revista Monitor.

↗

Abonimet me pagesë i japin hov Google, 25 milion përdorues në tre muaj

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Google ka shtuar edhe 25 milion abonime me pagesë në shërbimet e saj gjatë tremujorit të parë të vitit, sipas rezultateve financiare të publikuara nga kompania mëmë, Alphabet.

Kjo e çon numrin total të abonimeve me pagesë në rreth 350 milion, nga 325 milion që ishin në fund të tremujorit të katërt të vitit 2025.

Rritja është nxitur kryesisht nga dy produkte kryesore: platforma e videos YouTube dhe shërbimi i abonimit Google One, i cili ofron hapësirë në cloud dhe përfitime shtesë për përdoruesit.

Google One, që fillimisht ishte fokusuar te ruajtja në cloud, është shndërruar gradualisht në një produkt më të gjerë abonimi, duke përfshirë edhe akses në veçori të avancuara, përfshirë ato të lidhura me inteligjencën artificiale. Ndërkohë, YouTube vazhdon të rrisë bazën e abonentëve përmes shërbimeve si YouTube Premium.

Ky zgjerim i abonimeve tregon një strategji të qartë të Google për të diversifikuar të ardhurat përtej reklamave, të cilat historikisht kanë qenë burimi kryesor i fitimeve të kompanisë. Modelet me pagesë po bëhen një komponent gjithnjë e më i rëndësishëm në biznesin e saj.

Rritja e abonimeve vjen në një kohë kur konkurrenca në sektorin e teknologjisë dhe AI po intensifikohet, duke e shtyrë Google të investojë më shumë në produkte që ofrojnë vlerë të drejtpërdrejtë për përdoruesit dhe gjenerojnë të ardhura të qëndrueshme./ TECHCRUNCH

The post Abonimet me pagesë i japin hov Google, 25 milion përdorues në tre muaj appeared first on Revista Monitor.

↗

Harta, 39% e punonjësve shqiptarë nuk shtyjnë dot muajin, rekord në Europë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Sot është 1 Maji, dita që shënon në mbarë botën Ditën Ndërkombëtare të Punëtorëve, një simbol i përpjekjeve historike për të drejtat në punë, kushte më të mira dhe dinjitet për punonjësit.

Kjo ditë lidhet me lëvizjet sindikale të shekullit XIX, veçanërisht me protestat për orarin 8-orësh të punës, dhe sot shërben si moment reflektimi mbi sfidat e tregut të punës, nga pagat dhe siguria në punë, te transformimet që po sjell ekonomia digjitale dhe automatizimi.

Për punonjësit shqiptarë nuk ka shumë për të festuar këtë ditë. Të dhënat nga një raport i fundit i Komisionit Europian për anketimin mbi kushtet e punës dhe punën e qëndrueshme, që realizohet një herë në 5 vjet dhe u publikua në prill, gjetën se 39% e punonjësve shqiptarë kanë vështirësi, ose shumë vështirësi për të mbyllur muajin, nga 8% që është mesatarja europiane.

Kjo përqindje është më e larta në Europë dhe ka shumë diferencë me shtetet e tjera. Vendi i dytë pas nesh është Greqia, ku 21% e të anketuarve pohojnë se nuk shtyjnë dot fundin e muajit.

Në vendet e tjera të rajonit, situata paraqitet më e moderuar, por sërish mbi mesataren e Europës Perëndimore. Në rajon, pas Shqipërisë, niveli më i lartë i vështirësive për të përballuar shpenzimet regjistrohet në Kosovë, me 18%. Bosnja dhe Hercegovina paraqitet gjithashtu me një nivel relativisht të lartë, prej 13%.

Në vendet e tjera të Ballkanit, treguesi është më i ulët. Serbia dhe Maqedonia e Veriut raportojnë nga 9%, Kroacia 8%, ndërsa Mali i Zi ka nivelin më të ulët në rajon, me 7%.

Ndërsa Maqedonia e veritu dhe Mali i Zi përmenden në raport si shtete që kanë shënuar përmirësim të ndjeshëm gjatë dekadës së fundit, në Shqipëri përqindja e punonjësve që kanë vështirësi për të mbyllur muajin vijon të mbetet në nivele rekord.

Të anketuarve u kërkohet të vlerësojnë se sa e lehtë është për familjen e tyre të përballojë shpenzimet mujore, duke marrë parasysh të ardhurat totale mujore nga burime të ndryshme.

VlerĂ«simi bĂ«het nĂ« njĂ« shkallĂ« me gjashtĂ« nivele, nga “shumĂ« lehtĂ«â€ deri te “me shumĂ« vĂ«shtirĂ«si”. NĂ« pĂ«rgjithĂ«si, 8% e tĂ« anketuarve nĂ« BE raportuan se nĂ« vitin 2024 e kishin tĂ« vĂ«shtirĂ« ose shumĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« tĂ« pĂ«rballonin shpenzimet. Dallimet mes gjinive ishin tĂ« papĂ«rfillshme.

Në raport theksohet se sondazhi tregon diferenca të theksuara mes vendeve. Përqindja e punonjësve që kanë vështirësi të përballojnë shpenzimet mujore varion ndjeshëm, nga vetëm 1% në Poloni në 39% në Shqipëri, siç paraqitet në hartë.

 

Europa

Të dhënat nxjerrin në pah edhe një ndarje të qartë gjeografike: vendet skandinave raportojnë në mënyrë të qëndrueshme nivele të ulëta të vështirësive financiare, ndërsa në disa vende të Europës Lindore dhe Jugore pesha e punonjësve që përballen me vështirësi ekonomike është dukshëm më e lartë.

Që nga viti 2010, që përkonte me mesin e krizës ekonomike, përqindja e punonjësve që hasin vështirësi për të përballuar shpenzimet ka rënë ndjeshëm.

Në vitin 2010, rreth 17% e punonjësve deklaronin se e kishin të vështirë ose shumë të vështirë të përballonin jetesën ekonomikisht. Në vitin 2024, kjo përqindje ra në vetëm 8%.

Në të njëjtën kohë, pesha e atyre që deklaronin se ia dilnin lehtë ose shumë lehtë u rrit nga 30% në 40%.

Përmirësimet më të mëdha janë vërejtur në disa vende të Europës Lindore, si Bullgaria, Hungaria dhe Letonia, ku përqindja e punonjësve me vështirësi ekonomike ra me mbi 30 pikë përqindje. Rënie të ndjeshme, me mbi 20 pikë përqindje, u regjistruan edhe në Kroaci, Lituani, Mal të Zi, Maqedoninë e Veriut dhe Rumani.

Asnjë vend nuk raportoi rritje statistikisht të rëndësishme të vështirësive për të përballuar shpenzimet.

Ekziston një lidhje e fortë mes karakteristikave të familjeve të punonjësve dhe nivelit të cenueshmërisë së tyre financiare, në përputhje edhe me gjetjet e studimeve të tjera, thekson raporti. Prindërit e vetëm preken në mënyrë disproporcionale nga vështirësitë financiare: 43% e tyre deklarojnë se kanë vështirësi për të përballuar shpenzimet.

Nënat e vetme janë veçanërisht të cenueshme, me 46% që raportojnë vështirësi financiare.

PunonjĂ«sit qĂ« jetojnĂ« nĂ« familje me fĂ«mijĂ« priren tĂ« pĂ«rballen me sfida mĂ« tĂ« mĂ«dha financiare, me 31–37% qĂ« deklarojnĂ« vĂ«shtirĂ«si pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar shpenzimet. Pas tyre renditen familjet me njĂ« person tĂ« vetĂ«m nĂ« moshĂ«n kryesore tĂ« punĂ«s, ku 28% raportojnĂ« vĂ«shtirĂ«si ekonomike.

Të dhënat tregojnë gjithashtu se cenueshmëria financiare ndryshon sipas statusit të punësimit dhe profesionit.

Punonjësit me kontrata me afat të caktuar, me 36%, të vetëpunësuarit e varur ekonomikisht, me 40%, si dhe ata pa kontratë ose me forma të tjera kontraktuale, me 42%, raportojnë përqindjet më të larta të vështirësive për të përballuar shpenzimet.

Punonjësit në profesione me kualifikim më të ulët përballen me vështirësi më të mëdha. Të paktën një nivel vështirësie për të përballuar shpenzimet raportohet nga 49% e punonjësve në profesione elementare, 47% e punonjësve të kualifikuar në bujqësi, 37% e punonjësve në shërbime dhe shitje, si dhe 35% e operatorëve të impianteve dhe makinerive.

Në të kundërt, punonjësit në profesione me kualifikim më të lartë, si menaxherët, teknikët dhe profesionistët, raportojnë nivele relativisht të ulëta të vështirësive financiare, me përqindje nën 20%.

Raporti thekson se këto gjetje konfirmojnë prirje tashmë të njohura dhe nënvizojnë nevojën që politikat mbështetëse të orientohen drejt grupeve të veçanta, përfshirë prindërit e vetëm dhe punonjësit në punë me paga të ulëta, të cilët shpesh janë nën presion të madh financiar.

Anketa Europiane për Kushtet e Punës 2024, e publikuar në prill të këtij viti ofron një panoramë të plotë të cilësisë së punës në Europë, duke analizuar karakteristikat e fuqisë punëtore, vendet e punës, cilësinë e punës dhe cilësinë e jetës në punë.

Anketa është një instrument i rëndësishëm për politikëbërësit, pasi nxjerr në pah rolin e cilësisë së punës në arritjen e një rritjeje të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse në Europë.

Gjetjet e anketĂ«s bazohen nĂ« 36,644 intervista ballĂ« pĂ«r ballĂ«, tĂ« zhvilluara nĂ« 35 vende. Çdo intervistĂ« zgjati rreth 45 minuta, duke ofruar njĂ« pasqyrĂ« unike mbi gjendjen e punĂ«s nĂ« EuropĂ«.

Kjo anketë është zhvilluar në mënyrë të rregullt që nga viti 1990, duke ofruar një seri të krahasueshme të të dhënave për kushtet e punës në Europë në intervale pesëvjeçare.

Të ardhurat për frymë rriten, por shqiptarët mbeten me rrezikun më të lartë të varfërisë në Europë

The post Harta, 39% e punonjësve shqiptarë nuk shtyjnë dot muajin, rekord në Europë appeared first on Revista Monitor.

↗

Lufta rrit shanset e të rinjve shqiptarë të punojnë online, shtohet kërkesa nga kompanitë europiane

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Rritja e kostove tĂ« energjisĂ« dhe pasiguria e re qĂ« po shkakton lufta me Iranin mund t’i shtyjĂ« sĂ«rish kompanitĂ« europiane drejt modeleve tĂ« punĂ«s nga shtĂ«pia, ndĂ«rsa paralelisht pritet tĂ« zgjerohet kĂ«rkimi pĂ«r punonjĂ«s jashtĂ« Bashkimit Europian, atje ku kostot e punĂ«s dhe taksimit janĂ« mĂ« tĂ« ulĂ«ta.

Ky është vlerësimi i ekspertit të ekonomisë, Ergis Sefa, i cili thotë se një zhvillim i tillë mund të kthehet në një mundësi të re për të rinjtë shqiptarë që synojnë të punojnë në distancë për tregjet e huaja.

Sipas Sefës, nëse konflikti zgjatet dhe vala e shtrenjtimit vazhdon, bizneset europiane do të kërkojnë forma më fleksibël organizimi për të ulur kostot operative. Në një situatë kur energjia, transporti dhe zinxhirët e furnizimit janë nën presion, puna nga shtëpia shihet si një nga mënyrat më të shpejta për të frenuar një pjesë të shpenzimeve, ndërsa punësimi i stafit në vende jashtë BE-së mund të përdoret si instrument për të mbajtur nën kontroll kostot totale të punës.

“NĂ«se lufta nĂ« Iran do tĂ« vazhdojĂ« mĂ« tej dhe kostot do tĂ« vijojnĂ« tĂ« rriten, parashikimet tregojnĂ« se kompanitĂ« europiane do tĂ« rikthehen te modelet e work from home. Madje pritet qĂ« do tĂ« kĂ«rkojnĂ« mĂ« shumĂ« punonjĂ«s jashtĂ« BE pĂ«r kosto mĂ« tĂ« ulĂ«ta taksimi dhe ky do tĂ« jetĂ« njĂ« shans i ri pĂ«r tĂ« rinjtĂ« shqiptarĂ« qĂ« duan tĂ« punojnĂ« nga shtĂ«pia”, u shpreh ai.

Kjo prirje nuk po mbetet vetëm në nivel parashikimesh. Në Bruksel, debati mbi punën në distancë është rikthyer si pjesë e paketave për menaxhimin e krizës energjetike. Komisioni Europian po inkurajon shtetet anëtare që të përdorin modele hibride dhe punë nga shtëpia si një mjet për të ulur konsumin e energjisë, sidomos përmes reduktimit të përdorimit të zyrave dhe lëvizjes ditore të punonjësve. Qasja e re e trajton organizimin e punës si instrument ekonomik, jo vetëm si çështje e tregut të punës.

Deklarata vjen në një moment kur ndikimi ekonomik i konfliktit po bëhet gjithnjë më i prekshëm në Europë. Komisioni Europian po përgatit masa të reja për të përballuar rritjen e kostove të energjisë, ndërsa presidentja e Komisionit, Ursula von der Leyen, ka kërkuar koordinim të vendeve anëtare për të shmangur goditje të tjera në çmimet e energjisë. Reuters raportoi se lufta ka shtuar me rreth 22 miliardë euro kostot e lëndëve djegëse fosile në BE, ndërsa vetë Brukseli po shqyrton zgjerimin e ndihmës shtetërore për sektorët më të goditur.

Presioni është reflektuar edhe në tregjet globale të naftës. International Energy Agency ka rishikuar parashikimet për ofertën dhe kërkesën globale, duke e lidhur këtë me ndërprerjet e mëdha të furnizimit pas përshkallëzimit të konfliktit. Në Europë, Reuters raportoi se çmimet fizike të naftës për dërgesa të menjëhershme janë ngjitur pranë 150 dollarëve për fuçi, ndërsa frika për furnizimet përmes Ngushticës së Hormuzit po ushqen kosto më të larta për industrinë dhe transportin. Edhe Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë ka përfshirë punën nga shtëpia mes rekomandimeve për të zbutur presionin nga çmimet e larta të energjisë, bashkë me kufizimin e udhëtimeve dhe uljen e konsumit të karburanteve.

Në nivel europian, analiza e LSE tregon se në qytetet europiane puna hibride është forma dominuese: rreth 1 në 5 punonjës janë në modelin hibrid të punës, ndërsa vetëm 1 në 10 mbeten full remote. Pra, rritja po vjen më shumë te fleksibiliteti sesa te puna vetëm nga shtëpia.

Edhe Eurofound konfirmon se shumica e kompanive kanĂ« standardizuar skema 2–3 ditĂ« remote nĂ« javĂ«, sidomos pĂ«r rolet knowledge-based.

Nëse kjo prirje konsolidohet, avantazhi nuk do të jetë vetëm te paga më konkurruese për punëdhënësit europianë, por te fakti që tregu i punës mund të bëhet më pak i lidhur me vendndodhjen gjeografike. Siç sugjeron edhe eksperti, për një pjesë të të rinjve shqiptarë, kjo do të thotë më shumë mundësi për të hyrë në tregun europian pa u larguar fizikisht nga vendi./D.Hyka

 

The post Lufta rrit shanset e të rinjve shqiptarë të punojnë online, shtohet kërkesa nga kompanitë europiane appeared first on Revista Monitor.

↗

Kafene dhe guida në zona arkeologjike, propozohen kriteret e reja për kontrata biznesi

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Pranë zonave arkeologjike do të vijojë të lejohet ushtrimi i aktivitetit tregtar, përshirë shitjen e suvenierëve, shërbime për guida turistike, kafene apo lokale për ushqim të shpejtë.

Por kontratat aktuale të bizneseve pas përfundimit të vlefshmërisë, pritet të rishikohen sipas kritereve të reja të propozuara për licencim.

Nëpërmjet një udhëzimi të ri, Ministria e Turizmit propozon kritere dhe procedura të reja për ushtrimin e aktiviteteve tregtare në zonat me vlerë arkeologjike, historike dhe kulturore.

Udhëzimi parashikon që kontratat ekzistuese duhet të rishikohen sipas rregullave të reja brenda datës së fundit të lidhjes së kontratës, në të kundërt nëse nuk përshtaten humbasin vlefshmërinë.

Sipas draftit, lejohen në këto zona do të lejohet ushtrimi i aktiviteteve tregtare, përfshirë,   shitja e botimeve, katalogëve, suvenirëve dhe riprodhimeve të objekteve kulturore, shërbime informacioni dhe guida turistike, si dhe aktivitete të kufizuara të kafeneve dhe ushqimit të shpejtë.

Udhëzimi përcakton se subjektet që duan të ushtrojnë aktivitet duhet të jenë të regjistruara ligjërisht, të pajisura me licencat përkatëse, të mos kenë probleme penale dhe të dëshmojnë kapacitete financiare e profesionale. Gjithashtu, aktiviteti i propozuar duhet të garantojë ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore.

Për suvenierët dhe materialet promovuese përcaktohen kritere të qarta: ato duhet të jenë replika ose produkte artizanale tradicionale, të prodhuara me materiale dhe teknika vendase, si dhe botime me ISBN që promovojnë vlerat kulturore.

Udhëzimi përcakton se subjektet e interesuar për ushtrim aktiviteti në zonat arkeologjike, përveç dokumentacionit, fillimisht duhet të paraqesin kërkesë me shkrim pranë Ministrisë së Turizmit.

Kërkesa për aktivitet duhet të shoqërohet me dokumentacion të plotë, përfshirë plan biznesi, projekt teknik, plan mirëmbajtjeje dhe dëshmi eksperiencash të mëparshme.

 

Tipologjia e aktiviteteve tregtare të lejuara përfshin:

-shërbimi i botimeve dhe shitjes së katalogëve, fletëpalosjeve, botimeve të tjera ngjashme, incizimeve audiovizive dhe informatike, çdo material tjetër informativ: shërbim i shitjes së riprodhimit të pasurive (replika, suvenirë):

-shërbime të pritjes, përfshirë ato të asistencës, argëtimit për fëmijët, shërbimet e informacionit. të guidave dhe asistencës didaktike;

-shërbime të kafeterisë dhe ushqimit (kafeteri, pije dhe ushqim i shpejtë):

Kriteret që duhen plotësuar për aktivitet tregtar në këto zona:

-Të jetë regjistruar si person fizik/person juridik me status aktiv, sipas dispozitave të legjislacionit shqiptar në fuqi për regjistrimin e veprimtarisë tregtare të jetë i pajisur me të gjitha lejet dhe/ose licencat e nevojshme sipas legjislacionit në fuqi në varësi të llojit të aktivitetit dhe kërkesës së propozuar për ushtrim aktiviteti tregtar;

– PĂ«r personin fizik tĂ« mos jetĂ« nĂ« ndjekje penale ose tĂ« mos jetĂ« dĂ«nuar pĂ«r njĂ« vepĂ«r penale nĂ« fushĂ«n e trashĂ«gimisĂ« kulturore dhe nĂ« fushĂ«n e aktivitetit ku ushtron veprimtarinĂ« ekonomike, pĂ«r personin juridik tĂ« merret dĂ«shmia e penalitetit pĂ«r administratorin ligjor. tĂ« sigurojĂ« kapacitete financiare dhe ekspertizĂ« tĂ« nevojshme pĂ«r tĂ« zbatuar aktivitetin tregtar tĂ« propozuar

– TĂ« propozojĂ« njĂ« aktivitet tregtar qĂ« garanton ruajtjen, mbrojtjen, promovimin dhe aksesin e publikut nĂ« pasurinĂ« kulturore

Kriteret që duhet të përmbushi aktiviteti tregtar për shitje suvenierësh dhe botimeve

-Të jenë replika të objekteve/vlerave me përfaqësuese të trashëgimisë kulturore që ruhen dhe promovohen në pasurinë kulturore ku do ushtrohet aktiviteti tregtar;

-Të jenë riprodhim në letër, tekstil, qeramikë, plastikë, dru etj. të imazheve. objekteve/vlerave më përfaqësuese të trashëgimisë kulturore që ruhen dhe promovohen në pasurinë kulturore ku do ushtrohet aktiviteti tregtar;

-Të jenë objekte funksionale me forma dhe imazhe të përshtatshme për promovimin e vlerave të pasurisë kulturore të institucionit ku ku do ushtrohet aktiviteti tregtar (per diskutim);

-Të jenë produkte të zejtarisë tradicionale të cilët përfaqësojnë traditat kulturore autentike në materiale modele dhe mjeshtëri tipike të zonës ku do ushtrohet aktiviteti tregtar të punuara me dorë dhe teknika e mjete tradicionale të artizanatit; e) Të jenë botime (libra, harta, almanakë, vjetarë, katalogë, albume, dëftues të rrugëve, broshura etj.) të pajisura me ISBN, që promovojnë vlerat kulturore të vendit tonë në përgjithësi, të pasurisë kulturore ku do ushtrohet aktiviteti tregtar dhe të rajonit ku ndodhet pasuria kulturore në veçanti;

Dokumentacioni

-Kërkesë me shkrim pranë ministrisë së Turizmit

Kërkesa për aktivitet duhet të shoqërohet me dokumentacion të plotë, përfshirë:

CV të subjektit tregtar ose administratorit; Ekstrakt historik të aplikuesit; Informacion mbi tipologjinë e aktivitetit tregtar që propozohet të ushtrohet; Vetëdeklarim që nuk është në ndjekje penale, si dhe nuk është dënuar penalisht për vepra penale në fushën e trashëgimisë kulturore dhe në fushën e aktivitetit ku ushtron veprimtarinë ekonomike;

-Vërtetim që subjekti nuk është subjekt i procedurave të likuidimit ose falimentit;

-Vërtetim nga autoritetet tatimore se subjekti ka shlyer të gjitha detyrimet tatimore;

-Planvendosjen e aktivitetit tregtar të propozuar

-Plan biznesin për ushtrimin e veprimtarisë tregtare për një kohëzgjatje minimale 5 vjeçare. duke përfshirë parashikimin e vlerës së investimit, të të ardhurave dhe shpenzimeve./D.Azo

The post Kafene dhe guida në zona arkeologjike, propozohen kriteret e reja për kontrata biznesi appeared first on Revista Monitor.

↗

Njoftim për Publikimin e Raportit Vjetor dhe Pasqyrave financiare të Audituara të vitit 2025

✇Revista Monitor
By: Anda Laska

Në kuadër të angazhimit për transparencë dhe informim të vazhdueshëm ndaj publikut, si dhe në përmbushje të detyrimeve ligjore dhe rregullatore ndaj institucioneve dhe palëve të interesuara, Banka Amerikane e Investimeve sh.a bën me dije se ka publikuar Raportin Vjetor dhe Pasqyrat financiare të audituara për vitin 2025.

Raporti është i disponueshëm në faqen zyrtare të ABI Bank sh.a  https://abi.al/  dhe mund të aksesohet në linkun vijues: https://abi.al/c/105/raporte-vjetore

The post Njoftim për Publikimin e Raportit Vjetor dhe Pasqyrave financiare të Audituara të vitit 2025 appeared first on Revista Monitor.

❌