❌

Reading view

↗

Sondazhi i NDI-së: Rritet pesimizmi, një në katër qytetarë do të largohet nga Kosova

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Sondazhi i ri i NDI-sĂ« tregon se 38 pĂ«r qind e qytetarĂ«ve besojnĂ« se Kosova po shkon nĂ« drejtim tĂ« gabuar, ndĂ«rsa dĂ«shira pĂ«r emigrim Ă«shtĂ« rritur nga 16 nĂ« 28 pĂ«r qind krahasuar me fundin e vitit 2024. Tendenca Ă«shtĂ« dukshĂ«m mĂ« e theksuar te tĂ« rinjtĂ«, ku gati gjysma e grupmoshĂ«s 18–24 vjeç deklarojnĂ« se do tĂ« largoheshin nga vendi po ta kishin mundĂ«sinĂ«.

 

NDI Zyra në Kosovë ka bërë një sondazh të ri, i realizuar me 1,200 qytetarë të rritur në gjithë Kosovën, ndërmjet 15 prillit dhe 5 majit 2026, i publikuar sot.

Rezultatet janë përcaktuar në bazë të gjinisë, rajonit dhe moshës, në përputhje me të dhënat e regjistrimit të popullsisë të vitit 2024.

Sipas gjetjeve kryesore, qytetarët e Kosovës janë bërë më pesimistë për drejtimin e vendit, ndërsa është rritur ndjeshëm përqindja e atyre që do të largoheshin përgjithmonë po ta kishin mundësinë. Kostoja e jetesës, çmimet e energjisë dhe papunësia paraqiten si shqetësimet kryesore, derisa sigurimi shëndetësor renditet në krye të prioriteteve konkrete të qytetarëve.

Sipas rezultateve, 38 për qind e të anketuarve mendojnë se gjërat në Kosovë po shkojnë në drejtim të gabuar. Vetëm 31 për qind vlerësojnë se vendi është në drejtimin e duhur, ndërsa 27 për qind nuk e shohin situatën as pozitivisht dhe as negativisht.

Krahasuar me dhjetorin e vitit 2024, kur vetëm 24 për qind mendonin se Kosova po shkonte në drejtim të gabuar, kjo kategori është rritur për 14 pikë përqindjeje. Në të njëjtën periudhë, vlerësimi se vendi po ecën në drejtimin e duhur ka rënë nga 38 në 31 për qind.

Rreth 62 për qind e qytetarëve thonë se do të qëndronin në Kosovë, ndërsa 28 për qind do të zgjidhnin të shpërnguleshin përgjithmonë në një shtet tjetër. Tetë për qind nuk janë të sigurt.

DĂ«shira pĂ«r t’u larguar Ă«shtĂ« rritur ndjeshĂ«m krahasuar me dhjetorin e vitit 2024, kur kĂ«tĂ« mundĂ«si e zgjidhnin 16 pĂ«r qind e qytetarĂ«ve. NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, pĂ«rqindja e atyre qĂ« do tĂ« qĂ«ndronin ka rĂ«nĂ« nga 67 nĂ« 62 pĂ«r qind.

Tendenca Ă«shtĂ« mĂ« e theksuar te tĂ« rinjtĂ«. Rreth 44 pĂ«r qind e grupmoshĂ«s 18–24 vjeç deklarojnĂ« se do tĂ« largoheshin nga Kosova, krahasuar me 37.1 pĂ«r qind tĂ« grupmoshĂ«s 25–34 vjeç dhe 31.5 pĂ«r qind tĂ« atyre nga 35 deri nĂ« 44 vjeç.

Çmimet e mallrave konsiderohen si problemi mĂ« i madh pĂ«r KosovĂ«n gjatĂ« vitit tĂ« ardhshĂ«m, tĂ« pĂ«rmendura nga 56.6 pĂ«r qind e tĂ« anketuarve.

Në vendin e dytë janë çmimet dhe furnizimi me energji elektrike me 43.8 për qind, ndërsa papunësia renditet e treta me 40.2 për qind.

Korrupsioni është përmendur nga 18.1 për qind, siguria publike nga 14.7 për qind, dialogu me Serbinë nga 11.2 për qind dhe tensionet ndëretnike nga 7.8 për qind.

Rezultatet tregojnë se shqetësimet ekonomike dhe sociale kanë peshë dukshëm më të madhe sesa temat politike dhe të sigurisë.

Kur janĂ« pyetur se cilat shpenzime janĂ« mĂ« tĂ« vĂ«shtira pĂ«r t’u pĂ«rballuar nga familjet e tyre, 62.3 pĂ«r qind kanĂ« pĂ«rmendur faturat e shĂ«rbimeve publike.

Blerja e produkteve ushqimore është problem për 46.9 për qind të familjeve, ndërsa shpenzimet për kujdesin shëndetësor janë përmendur nga 29.8 për qind. Pagesat e kredive dhe borxheve paraqesin vështirësi për 20.8 për qind të të anketuarve.

Sigurimi shëndetësor është çështja më e rëndësishme konkrete për 58.3 për qind të qytetarëve.

Ai pasohet nga shërbimet cilësore në kujdesin parësor shëndetësor me 35.8 për qind dhe mbrojtja e të drejtave të punëtorëve në sektorin privat me 35 për qind.

Përmirësimi i cilësisë në arsim është prioritet për 25.5 për qind, luftimi i dhunës ndaj grave për 14.2 për qind, pensionet për 12 për qind dhe mungesa e çerdheve për 10.8 për qind.

Pavarësisht pakënaqësive ekonomike dhe politike, 75.3 për qind e qytetarëve deklarojnë se demokracia është gjithmonë më e preferueshme se çdo formë tjetër e qeverisjes.

Megjithatë, 15 për qind mendojnë se në rrethana të caktuara një qeveri autoritare mund të jetë më e preferueshme, ndërsa 5.5 për qind thonë se për njerëzit si ata nuk ka rëndësi nëse regjimi është demokratik apo jodemokratik.

Korrupsioni konsiderohet kërcënimi më i madh për demokracinë nga 41.1 për qind e qytetarëve. Pas tij renditen pabarazia ekonomike me 37 për qind dhe mungesa e llogaridhënies së politikanëve me 33.3 për qind.

Dobësimi i sundimit të ligjit dhe mungesa e besimit në institucione janë përmendur nga nga 26.3 për qind, ndërsa përhapja e informatave të rreme ose mashtruese nga 20.3 për qind.

Duke bashkuar vlerĂ«simet “mirĂ«â€ dhe “shkĂ«lqyeshĂ«m”, Forca e SigurisĂ« sĂ« KosovĂ«s gĂ«zon nivelin mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« besimit, me rreth 95 pĂ«r qind. Policia e KosovĂ«s arrin afĂ«rsisht 93 pĂ«r qind, ndĂ«rsa KFOR-i rreth 91 pĂ«r qind.

Institucionet fetare vlerësohen pozitivisht nga rreth 87 për qind, Gjykata Kushtetuese nga 76 për qind dhe pushteti lokal nga rreth 73 për qind.

NĂ« fund tĂ« renditjes gjenden partitĂ« politike, me vetĂ«m rreth 40 pĂ«r qind vlerĂ«sime “mirĂ«â€ ose “shkĂ«lqyeshĂ«m”. Qeveria dhe ekzekutivi arrijnĂ« rreth 53 pĂ«r qind, ndĂ«rsa Kuvendi i KosovĂ«s rreth 52 pĂ«r qind.

Në një shkallë nga një deri në pesë, Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë marrë vlerësimin mesatar 4.70, duke u renditur të parat. NATO-ja pason me 4.68, Gjermania me 4.51 dhe Mbretëria e Bashkuar me 4.41.

Bashkimi Evropian dhe Turqia kanë marrë vlerësim të njëjtë prej 4.29. Në fund të listës janë Kina me 1.35 dhe Rusia me 1.14.

Rreth 86 pĂ«r qind pajtohen se SHBA-ja Ă«shtĂ« mbĂ«shtetĂ«si mĂ« i madh i KosovĂ«s, ndĂ«rsa 75 pĂ«r qind e thonĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n pĂ«r Bashkimin Evropian. Gjithashtu, 66 pĂ«r qind besojnĂ« se Kosova nuk mund t’ia dalĂ« pa mbĂ«shtetjen amerikane, ndĂ«rsa 68 pĂ«r qind vlerĂ«sojnĂ« se vendi nuk mund t’ia dalĂ« pa mbĂ«shtetjen e BE-sĂ«.

Për 64.9 për qind të qytetarëve, prania e më shumë grave mes kandidatëve kryesorë të një partie politike përbën faktor pozitiv në vendimin e tyre për votim.

Ky qëndrim është më i përhapur te gratë, me 73.3 për qind, por mbështetet edhe nga shumica e burrave, me 56.6 për qind. Vetëm 3.4 për qind në nivel të përgjithshëm e konsiderojnë përfaqësimin më të madh të grave si faktor negativ.

The post Sondazhi i NDI-së: Rritet pesimizmi, një në katër qytetarë do të largohet nga Kosova appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

BE-ja nuk arrin të çojë përpara negociatat e anëtarësimit të Serbisë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Përpjekja e Komisionit Europian për të çuar përpara procesin e anëtarësimit të Serbisë në Bashkimin Europian nuk ka arritur të sigurojë mbështetjen e shteteve anëtare, duke nxjerrë në pah ndarjet brenda bllokut lidhur me faktin nëse Beogradi ka bërë përparim të mjaftueshëm në reformat për sundimin e ligjit, raportoi Politico më 6 korrik.

Komisioni kishte kërkuar miratimin e ambasadorëve të BE-së për hapjen e Klasterit 3 të negociatave të anëtarësimit të Serbisë, që mbulon konkurrueshmërinë dhe rritjen gjithëpërfshirëse, me argumentin se reformat e fundit në sistemin gjyqësor dhe atë zgjedhor justifikonin përparimin e mëtejshëm në negociatat e anëtarësimit, të cilat prej kohësh kanë mbetur në vendnumëro.

Megjithatë, disa shtete anëtare mbetën të pavendosura. Holanda ishte e gatshme të bllokonte këtë hap për shkak të shqetësimeve mbi ecurinë demokratike të Serbisë, pavarësinë e gjyqësorit dhe marrëdhëniet e saj të ngushta me Rusinë, sipas një raporti të Politico, të publikuar më 6 korrik, duke cituar diplomatë dhe zyrtarë të BE-së.

Ky zhvillim vjen pavarësisht se Parlamenti i Serbisë miratoi më 25 qershor ndryshime në legjislacionin e diskutueshëm për gjyqësorin, i cili kishte marrë kritika nga Bashkimi Europian dhe ekspertët ligjorë më herët gjatë këtij viti.

Qeveria serbe deklaroi se ndryshimet e harmonizojnë legjislacionin me rekomandimet e Komisionit të Venecias të Këshillit të Europës, pasi u tërhoq pjesërisht nga disa dispozita që, sipas kritikëve, dobësonin pavarësinë e sistemit gjyqësor.

Komisionerja Europiane pĂ«r Zgjerimin, Marta Kos, mbrojti rekomandimin e Komisionit gjatĂ« debatit nĂ« Parlamentin Europian mĂ« 7 korrik, duke deklaruar se Serbia sĂ« fundmi ka bĂ«rĂ« “njĂ« hap nĂ« drejtimin e duhur”, duke ndryshuar legjislacionin e kontestuar dhe duke shĂ«nuar progres edhe nĂ« reformat zgjedhore.

“Nuk duam ta shohim SerbinĂ« tĂ« mbetet pas dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye, nĂ« dritĂ«n e zhvillimeve tĂ« fundit pozitive, Komisioni ka rinovuar rekomandimin e tij ndaj KĂ«shillit pĂ«r hapjen e Klasterit 3”, tha Kos.

Ajo shtoi se Serbia ka bërë përparim të prekshëm në zbatimin e rekomandimeve të Zyrës për Institucionet Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut (ODIHR) të Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Europë (OSBE), përfshirë ndryshimet në legjislacionin zgjedhor, ndërsa puna vazhdon për ligjet që rregullojnë financimin e partive politike dhe masat kundër korrupsionit.

Kos theksoi se nevojitet ende progres i mëtejshëm në fushën e lirisë së medias, të drejtave themelore, reformave zgjedhore dhe garantimit të një mjedisi ku shoqëria civile të mund të veprojë lirshëm.

Sipas Politico, Komisioni Europian ka arritur në përfundimin, në një dokument të brendshëm informues, se Serbia ka korrigjuar prapakthimin e lidhur me ligjet për gjyqësorin të muajit janar.

Megjithatë, një vlerësim tjetër i Komisionit nxjerr në pah shqetësime për presionin ndaj gazetarëve dhe organizatave të shoqërisë civile, si dhe mungesën e progresit në hetimet për rastet e mëdha të korrupsionit, përfshirë hetimin mbi shembjen e strehës së stacionit hekurudhor në Novi Sad, ku humbën jetën 16 persona në nëntor 2024.

 

The post BE-ja nuk arrin të çojë përpara negociatat e anëtarësimit të Serbisë appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Lumenjtë humbasin cilësinë, dy basene zbresin në kategorinë më të ulët të ujërave

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Dy nga gjashtë basenet kryesore lumore në vend u klasifikuan në kategorinë më të ulët të cilësisë së ujërave sipërfaqësore gjatë vitit 2025, ndërsa një tjetër shënoi përkeqësim krahasuar me një vit më parë. Këto janë konkluzionet e Raportit të Gjendjes në Mjedis 2025, të Agjencisë Kombëtare të Mjedisit (AKM).

Basenet IshĂ«m-Erzen dhe Seman renditen nĂ« kategorinĂ« “Gjendje e keqe”, ndĂ«rsa Shkumbini ka kaluar nga “Gjendje e mirĂ«â€ nĂ« “Gjendje e moderuar”, duke reflektuar ndikimin e vazhdueshĂ«m tĂ« shkarkimeve urbane tĂ« patrajtuara, aktivitetit industrial dhe presionit nga bujqĂ«sia.

Raporti vëren se cilësia e ujërave mbetet përgjithësisht e mirë në burimet dhe rrjedhat e sipërme të lumenjve, por përkeqësohet ndjeshëm në segmentet që kalojnë pranë qendrave të banuara. Sipas AKM-së, ndikimi i shkarkimeve urbane, industriale dhe bujqësore mbetet faktori kryesor që ul klasifikimin e shumë stacioneve të monitorimit.

PĂ«rkeqĂ«simi mĂ« i theksuar evidentohet nĂ« basenin IshĂ«m-Erzen, i cili klasifikohet nĂ« KlasĂ«n V – Gjendje e keqe. Raporti identifikon si segmentet mĂ« problematike Lumin e TiranĂ«s nĂ« stacionet Ura e KamzĂ«s,

Lanabregas dhe Yrshek, si edhe Lumin IshĂ«m dhe Erzenin nĂ« UrĂ«n e Beshirit. NĂ« kĂ«to pika monitorimi regjistrohen vlera tĂ« larta tĂ« NevojĂ«s Biokimike pĂ«r Oksigjen (NBO5), amoniakut dhe lĂ«ndĂ«ve ushqyese, tregues qĂ« sinjalizojnĂ« ndotje tĂ« konsiderueshme nga shkarkimet urbane tĂ« patrajtuara. VetĂ« raporti thekson se “afĂ«r zonave tĂ« banuara impakti i shkarkimeve urbane tĂ« cilat derdhen direkt tĂ« patrajtuara sjell klasifikim me njĂ« ndotje tĂ« lartĂ«â€.

Edhe baseni i Semanit rezulton nĂ« KlasĂ«n V – Gjendje e keqe, duke u pĂ«rkeqĂ«suar krahasuar me vitin 2024, kur ishte klasifikuar nĂ« KlasĂ«n IV – Gjendje e varfĂ«r. Raporti lidh kĂ«tĂ« rezultat kryesisht me gjendjen e lumit Gjanica nĂ« stacionin Ura e qytetit Fier, ku ndikimi i shkarkimeve urbane dhe industriale shoqĂ«rohet me nivele tĂ« larta tĂ« NevojĂ«s Biokimike pĂ«r Oksigjen, amoniakut dhe ortofosfateve, tregues tĂ« ndotjes sĂ« rĂ«nduar tĂ« ujĂ«rave.

NdĂ«rkohĂ«, Shkumbini shĂ«noi pĂ«rkeqĂ«sim gjatĂ« vitit 2025, duke kaluar nga Klasa II – Gjendje e mirĂ« nĂ« KlasĂ«n III – Gjendje e moderuar. Sipas raportit, ky ndryshim lidhet me pĂ«rkeqĂ«simin e disa treguesve tĂ« cilĂ«sisĂ«, megjithĂ«se pjesa mĂ« e madhe e parametrave vazhdon tĂ« mbetet brenda kufijve tĂ« lejuar.

NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, Vjosa dhe Drini vijojnĂ« tĂ« ruajnĂ« gjendjen mĂ« tĂ« mirĂ« mjedisore ndĂ«r basenet e monitoruara. Raporti i klasifikon tĂ« dy nĂ« KlasĂ«n II – Gjendje e mirĂ«, me tregues fizikĂ«, kimikĂ« dhe biologjikĂ« qĂ« mbeten brenda standardeve tĂ« pĂ«rcaktuara nga DirektivĂ«s KuadĂ«r tĂ« Bashkimit Evropian pĂ«r Ujin.

Gjetjet e raportit tregojnë se ndarja mes lumenjve të ruajtur dhe atyre që kalojnë pranë zonave të urbanizuara po bëhet gjithnjë e më e dukshme.

Ndërsa segmentet malore vijojnë të ruajnë cilësi të mirë të ujit, presioni nga shkarkimet e patrajtuara dhe aktivitetet ekonomike po rëndon gjendjen e disa prej baseneve më të mëdha të vendit, duke i larguar ato nga objektivat e kërkuara për arritjen e një statusi të mirë ekologjik.

The post Lumenjtë humbasin cilësinë, dy basene zbresin në kategorinë më të ulët të ujërave appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Intervista e punĂ«s, pyetjet qĂ« duhet t’i prisni dhe si tĂ« pĂ«rgjigjeni

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Intervistat e punës nuk testojnë vetëm njohuritë profesionale. Shpesh, punëdhënësit duan të kuptojnë si sillet kandidati në situata reale: si reagon nën presion, si punon me të tjerët, si zgjidh konfliktet, si komunikon me klientët dhe si i menaxhon afatet.

PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, njĂ« nga format mĂ« tĂ« pĂ«rdorura janĂ« pyetjet e sjelljes, qĂ« zakonisht nisin me “MĂ« tregoni pĂ«r njĂ« rast kur
” ose “Jepni njĂ« shembull kur
”. Ideja Ă«shtĂ« se mĂ«nyra si njĂ« kandidat ka vepruar nĂ« tĂ« kaluarĂ«n jep njĂ« pamje mĂ« tĂ« qartĂ« pĂ«r mĂ«nyrĂ«n si mund tĂ« veprojĂ« nĂ« tĂ« ardhmen.

Pyetjet mĂ« tĂ« shpeshta lidhen fillimisht me punĂ«n nĂ« ekip. Kandidatit mund t’i kĂ«rkohet tĂ« tregojĂ« njĂ« rast kur ka punuar me dikĂ« me personalitet shumĂ« tĂ« ndryshĂ«m, kur ka pasur konflikt me njĂ« koleg, kur i Ă«shtĂ« dashur tĂ« marrĂ« rol drejtues, kur ka bĂ«rĂ« njĂ« gabim nĂ« raport me njĂ« koleg, apo kur i Ă«shtĂ« dashur tĂ« marrĂ« informacion nga dikush qĂ« nuk pĂ«rgjigjej. NĂ« kĂ«to raste, punĂ«dhĂ«nĂ«si nuk kĂ«rkon njĂ« histori perfekte, por njĂ« shembull qĂ« tregon maturi, bashkĂ«punim dhe aftĂ«si pĂ«r tĂ« zgjidhur situata tĂ« vĂ«shtira.

Një grup tjetër pyetjesh lidhet me klientët. Kandidati mund të pyetet për një rast kur ishte e rëndësishme të linte përshtypje të mirë, kur nuk i përmbushi pritshmëritë e një klienti, kur u sigurua që klienti të largohej i kënaqur, apo kur iu desh të menaxhonte një klient të vështirë. Për pozicionet që kanë kontakt me publikun, këto pyetje janë vendimtare, sepse tregojnë jo vetëm durim, por edhe aftësi për të ruajtur imazhin e kompanisë.

NĂ« intervista shfaqen shpesh edhe pyetjet mbi pĂ«rshtatjen me ndryshimet. “MĂ« tregoni pĂ«r njĂ« rast kur keni qenĂ« nĂ«n presion”, “Si u pĂ«rshtatĂ«t me njĂ« ndryshim nĂ« kompani?”, “Si e pĂ«rballuat fillimin nĂ« njĂ« punĂ« tĂ« re?”, “Kur ju Ă«shtĂ« dashur tĂ« mendoni shpejt?” apo “MĂ« tregoni pĂ«r njĂ« dĂ«shtim” janĂ« pyetje qĂ« synojnĂ« tĂ« nxjerrin nĂ« pah fleksibilitetin e kandidatit. PĂ«rgjigjja mĂ« e mirĂ« nuk Ă«shtĂ« ajo qĂ« fsheh vĂ«shtirĂ«sitĂ«, por ajo qĂ« tregon çfarĂ« mĂ«soi kandidati prej tyre.

Menaxhimi i kohës është një tjetër pikë e fortë në intervista. Punëdhënësi mund të kërkojë shembuj për raste kur kandidati ka pasur shumë përgjegjësi njëkohësisht, kur ka mbajtur në kontroll një projekt afatgjatë, kur puna është bërë e papërballueshme, kur ka vendosur një objektiv personal apo kur një problem i papritur i ka prishur planin. Në këto përgjigje, rëndësi ka të tregohet si janë vendosur prioritetet dhe si është ruajtur cilësia e punës.

Edhe organizimi Ă«shtĂ« njĂ« aftĂ«si qĂ« kĂ«rkohet pothuajse nĂ« çdo pozicion. Pyetje si “Si i vendosni prioritetet?”, “Si delegoni detyrat?” apo “Kur ju ka ndihmuar organizimi tĂ« respektoni njĂ« afat tĂ« ngushtĂ«?” synojnĂ« tĂ« kuptojnĂ« nĂ«se kandidati punon nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« strukturuar apo vetĂ«m reagon ndaj urgjencave.

Komunikimi Ă«shtĂ« po aq i rĂ«ndĂ«sishĂ«m. Kandidatit mund t’i kĂ«rkohet tĂ« tregojĂ« njĂ« rast kur komunikimi me shkrim ishte vendimtar, kur arriti tĂ« bindte dikĂ« nĂ« punĂ«, kur shpjegoi njĂ« çështje teknike pĂ«r persona jo specialistĂ«, kur zhvilloi njĂ« bisedĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« me njĂ« klient apo koleg, ose kur dha njĂ« prezantim tĂ« suksesshĂ«m. NĂ« kĂ«to raste, punĂ«dhĂ«nĂ«si kĂ«rkon tĂ« shohĂ« jo vetĂ«m çfarĂ« u tha, por si u mendua dhe u pĂ«rgatit komunikimi.

NĂ« fund, shumĂ« pyetje lidhen me motivimin dhe vlerat profesionale. “Cila Ă«shtĂ« arritja juaj mĂ« e madhe?”, “Kur keni marrĂ« iniciativĂ« pĂ«r tĂ« zgjidhur njĂ« problem?”, “Si punoni nĂ«n mbikĂ«qyrje shumĂ« tĂ« afĂ«rt apo shumĂ« tĂ« lirshme?”, “Kur keni qenĂ« kreativ nĂ« punĂ«?” apo “Kur jeni ndier tĂ« pakĂ«naqur nĂ« njĂ« rol?” janĂ« pyetje qĂ« ndihmojnĂ« punĂ«dhĂ«nĂ«sin tĂ« kuptojĂ« çfarĂ« e motivon kandidatin dhe çfarĂ« lloj ambienti pune i pĂ«rshtatet.

Përgjigjet më të mira janë ato që ndërtohen si histori të shkurtra dhe konkrete. Rekomandohet metoda STAR: situata, detyra, veprimi dhe rezultati. Fillimisht jepet konteksti, më pas përgjegjësia që kishte kandidati, veprimi konkret që ndërmori dhe në fund rezultati ose mësimi që doli nga ajo përvojë.

Këshilla kryesore është që kandidati të mos përpiqet të mësojë përgjigje përmendësh. Më mirë është të përgatisë disa histori reale nga përvoja e tij, të lidhura me punën në ekip, komunikimin, presionin, organizimin dhe zgjidhjen e problemeve. Këto histori mund të përshtaten lehtë gjatë intervistës, në varësi të pyetjes që bëhet./ The Muse

 

The post Intervista e punĂ«s, pyetjet qĂ« duhet t’i prisni dhe si tĂ« pĂ«rgjigjeni appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Agjencitë e reja do të kalojnë në filtër kostoje para se të krijohen

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Qeveria do të duhet të kryejë një analizë organizative, funksionale dhe buxhetore përpara se të krijojë, bashkojë, ndryshojë ose mbyllë një institucion varësie apo agjenci autonome.

Kërkesa përfshihet në ligjin nr. 63/2026 publikuar së fundmi në Fletoren Zyrtare dhe që hyn në fuqi në muajin gusht, i cili ndryshon kuadrin ligjor për organizimin e administratës shtetërore. Analiza duhet të argumentojë arsyet e ndryshimit institucional, të vlerësojë performancën e strukturës ekzistuese dhe të shqyrtojë format alternative për kryerjen e funksionit.

Në rastet kur propozohet një institucion apo agjenci e re, dokumentacioni duhet të shpjegojë pse funksionet nuk mund të kryhen në mënyrë efektive nga një strukturë e brendshme e ministrisë ose nga një institucion ekzistues.

Analiza duhet të përfshijë edhe ndikimin buxhetor, numrin e punonjësve, rreziqet dhe sfidat e alternativave të shqyrtuara. Departamenti i Administratës Publike do të japë mendim gjatë fazave të shqyrtimit dhe miratimit të ndryshimit institucional.

Ligji vendos gjithashtu kufizime të drejtpërdrejta për krijimin e institucioneve të varësisë. Një institucion i tillë nuk mund të krijohet kur funksioni administrativ mund të kryhet më mirë nga një strukturë e ministrisë ose Kryeministrisë, apo kur realizimi i tij kërkon një numër të vogël punonjësish. Numri minimal do të përcaktohet nga Këshilli i Ministrave.

Institucionet e varësisë mund të financohen nga buxheti i shtetit, tarifat ose të ardhura të tjera të ligjshme. Ligji përcakton se tarifat duhet të miratohen në çdo rast nga Këshilli i Ministrave, ndërsa akti i krijimit duhet të përmbajë mënyrën dhe burimet e financimit.

Ndryshimet kufizojnë edhe rastet kur një institucion mund të vendoset në varësi të Kryeministrit. Kjo lejohet për funksione që mbështesin kompetencat e tij kushtetuese ose për funksione horizontale që nuk i përkasin vetëm një ministrie.

Institucionet në varësi të Kryeministrit nuk duhet të kryejnë drejtpërdrejt zbatimin e ligjit, ofrimin e shërbimeve publike ose zbatimin e politikave që hartohen nga një ministri. Përjashtimi lejohet për sa kohë funksioni konsiderohet prioritet qeverisës sipas programit politik të Këshillit të Ministrave.

Ligji rishkruan edhe statusin e agjencive autonome, duke i lidhur ato me rregullimin dhe mbikëqyrjen e tregjeve, sektorëve të ekonomisë dhe shërbimeve me interes publik. Ato do të kenë pavarësi funksionale për kompetencat rregullatore, ndërsa aktet e tyre mund të kundërshtohen vetëm në gjykatën kompetente administrative.

 

The post Agjencitë e reja do të kalojnë në filtër kostoje para se të krijohen appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Ligji i ri i BSH eliminon Inspektorin e Përgjithshëm, Auditin e propozon vetë Guvernatori

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Ligji i ri për Bankën e Shqipërisë pritet të eliminojë funksionin e Inspektorit të Përgjithshëm të Bankës së Shqipërisë, të zgjedhur nga Parlamenti.

Sipas projektligjit, kontrolli i brendshëm në Bankën e Shqipërisë do të kryhet nga Departamenti i Auditit të Brendshëm.

Drejtori i Auditit të Brendshëm të Bankës së Shqipërisë do të emërohet nga Këshilli Mbikëqyrës, me propozim të Guvernatorit. Ai do të ketë një mandat pesëvjeçar, me të drejtë riemërimi. Drejtori i Auditit të Brendshëm do të gëzojë të njëjtin status, të njëjtin shpërblim dhe të njëjtat përfitime nga marrëdhënia e punës si Zëvendësguvernatorët e Bankës së Shqipërisë.

Projektligji pĂ«rcakton se drejtori i Auditit tĂ« BrendshĂ«m duhet t’i ushtrojĂ« detyrat e tij nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pavarur dhe objektive. GjatĂ« ushtrimit tĂ« kĂ«tyre detyrave, ai nuk duhet tĂ« kĂ«rkojĂ« dhe as tĂ« marrĂ« udhĂ«zime nga Guvernatori ose ZĂ«vendĂ«sguvernatorĂ«t.

Aktualisht, titullari i Kontrollit të Brendshëm në Bankën e Shqipërisë është Inspektori i Përgjithshëm, që zgjidhet nga Kuvendi i Shqipërisë me një afat pesëvjeçar dhe mund të shkarkohet vetëm nga Kuvendi.

Projektligji megjithatë përcakton se Inspektori aktual i zgjedhur nga Kuvendi mund të qëndrojë në detyrë deri në fund të mandatit të tij.

Projektligji, gjithashtu, parashikon edhe ngritjen e një Komiteti të Auditimit, si organ këshillimor për mbikëqyrjen e integritetit të raportimit financiar, efektivitetit të sistemit të kontrollit të brendshëm, administrimit të rrezikut dhe procesit të auditimit të jashtëm të Bankës së Shqipërisë.

Komiteti i Auditimit krijohet nga Këshilli Mbikëqyrës dhe përbëhet nga tre anëtarë të Këshillit, të cilët preferohen të kenë përvojë në fushën e auditimit ose të menaxhimit të rrezikut. Guvernatori dhe Zëvendësguvernatorët nuk mund të jenë anëtarë të Komitetit të Auditimit.

Projektligji parashikon që Komiteti i Auditimit mund të këshillohet nga një ekspert i jashtëm në fushën e auditimit ose administrimit të rrezikut.

Një risi e rëndësishme e projektligjit është edhe vendosja kufizimeve lidhur me të drejtat e kontrollit nga Kontrolli i Lartë i Shtetit.

Kontrolli i Lartë i Shtetit do të autorizohet të auditojë vetëm operacionet dhe veprimtaritë administrative të Bankës së Shqipërisë, përfshirë ato që lidhen me aktivet, pajisjet, shërbimet mbështetëse, burimet njerëzore dhe administrimin.

Ky audit duhet të kufizohet vetëm në shqyrtimin e ligjshmërisë dhe efikasitetit operacional të veprimtarive administrative të Bankës së Shqipërisë. Ai nuk do të shtrihet në vlerësimin e arritjes së objektivave ligjorë të Bankës së Shqipërisë, në formulimin ose zbatimin e politikës monetare, në ushtrimin e funksioneve të saj themelore si bankë qendrore dhe as në auditimin e pasqyrave të saj financiare, të cilat i nënshtrohen auditimit të jashtëm të pavarur.

NĂ« projektligj propozohet qĂ«  Kontrolli i LartĂ« i Shtetit nuk duhet t’i japĂ«, drejtpĂ«rdrejt ose tĂ«rthorazi, asnjĂ« udhĂ«zim BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«, organeve tĂ« saj drejtuese ose anĂ«tarĂ«ve tĂ« tyre.

E drejta për informacion e Kontrollit të Lartë të Shtetit do të kufizohet vetëm në ato dokumente dhe informacione që janë të nevojshme për qëllimet e auditimit të veprimtarisë administrative sipas këtij neni. Dokumentet dhe informacioni që lidhen me politikën monetare, stabilitetin financiar, operacionet e tregut ose të dhënat individuale bankare përjashtohen nga e drejta për tu njohur.

Anëtarët dhe personeli i Kontrollit të Lartë të Shtetit u nënshtrohen detyrimeve të rrepta për ruajtjen e sekretit profesional, të barasvlershme me ato që zbatohen për personelin e Bankës së Shqipërisë, si gjatë ushtrimit të detyrës, ashtu edhe pas përfundimit të saj.

Banka e Shqipërisë ka të drejtë të paraqesë komente dhe kundërshtime ndaj projekt-raportit të auditimit dhe nuk do të jetë e detyruar të paraqesë plan veprimi për zbatimin e rekomandimeve të nxjerra nga Kontrolli i Lartë i Shtetit.

The post Ligji i ri i BSH eliminon Inspektorin e Përgjithshëm, Auditin e propozon vetë Guvernatori appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Ku të udhëtoni në gusht

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Në mbarë botën, këtë muaj ju presin aventura në natyrë, përfshirë vëzhgimin e kafshëve të egra, ecjet malore dhe festivalet në ambiente të hapura.

NĂ« gusht, Europa shijon mot ideal pĂ«r plazh, ndĂ«rsa dielli ndriçon njĂ« kalendar tĂ« ngjeshur me ngjarje kulturore nĂ« SpanjĂ« dhe Angli, nga festat e gjalla nĂ« rrugĂ« te koncertet e zhurmshme rok. MĂ« larg, adhuruesit e kafshĂ«ve kanĂ« shumĂ« mundĂ«si zgjedhjeje, me kĂ«lyshĂ« luanĂ«sh deti pĂ«r t’u parĂ« nĂ« Ishujt GalĂĄpagos dhe arinj e balena qĂ« mund tĂ« vĂ«zhgohen lehtĂ«sisht nĂ« AlaskĂ«. QoftĂ« nĂ«se dĂ«shironi tĂ« bĂ«ni sĂ«rf nĂ« Sri Lanka apo edhe tĂ« provoni pistat e skive nĂ« ZelandĂ«n e Re, gushti ofron plot arsye pĂ«r t’ju tunduar tĂ« udhĂ«toni.

Angli

Moti: 17-23°C
Pse tani: Mot bregdetar dhe aktivitete verore

Asgjë nuk e ndriçon Anglinë si një ditë me diell dhe gushti është muaji ku keni më shumë gjasa të shihni qiell të kthjellët dhe blu. Kopshtet e pub-eve mbushen me njerëz të gëzuar, parqet janë plot me piknikues dhe familjet dynden drejt destinacioneve të njohura bregdetare në Cornwall, Norfolk dhe North Yorkshire. Ngjarjet e mëdha në ambiente të hapura përfitojnë nga gjasat për mot të mirë, ndaj çdo fundjavë ka koncerte dhe festivale, nga Reading and Leeds Festival, që mbledh disa prej emrave më të mëdhenj të muzikës rok (27-30 gusht), te Big Feastival, me kuzhinierë të njohur dhe muzikë (28-30 gusht), si dhe Notting Hill Carnival në Londër, që kremton kulturën e Karaibeve (30-31 gusht).

Si një vendas: Qëndroni në të djathtë kur përdorni shkallët lëvizëse në Londër dhe as mos mendoni të kaloni radhën.

Sri Lanka

Moti: 26-31°C
Pse tani: Mot ideal për sërf, ecje dhe plazh

NdĂ«rsa sezoni kulmor turistik nĂ« Sri Lanka zgjat nga dhjetori nĂ« prill, udhĂ«tarĂ«t e zgjuar e dinĂ« se Ă«shtĂ« ende e mundur tĂ« gjejnĂ« temperatura tropikale nga maji deri nĂ« shtator. Edhe pse nĂ« jug dhe perĂ«ndim Ă«shtĂ« sezoni i musoneve, bregdeti lindor ka diell tĂ« bollshĂ«m pĂ«r t’u çlodhur nĂ« plazhe me rĂ«rĂ« tĂ« bardhĂ«, si Pasikudah dhe Nilaveli, ndĂ«rsa adhuruesit e sĂ«rfit drejtohen te dallgĂ«t e Arugam Bay. NĂ« brendĂ«si tĂ« vendit, temperaturat mĂ« tĂ« buta janĂ« ideale pĂ«r ecje nĂ« Ella, nĂ« MalĂ«sitĂ« Qendrore, ndĂ«rsa ditĂ«t e thata i tĂ«rheqin leopardĂ«t dhe elefantĂ«t e Parkut KombĂ«tar Yala drejt burimeve tĂ« ujit, duke i bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« lehtĂ« pĂ«r t’u parĂ«.

Si një vendas: Shijoni gatime të përballueshme nga Sri Lanka në cilëndo Hela Bojun Hala, pjesë e një rrjeti kombëtar pikash vetëshërbimi ushqimor të mbështetura nga qeveria dhe të drejtuara nga gra. Provoni një hopper, një petull në formë tasi e bërë me oriz të fermentuar dhe qumësht kokosi.

Ishujt GalĂĄpagos, Ekuador

Moti: 20-25°C
Pse tani: Këlyshë luanësh deti dhe balena; sezon i thatë; kushte të shkëlqyera për ecje

Kafshët e egra janë të shumta gjatë gushtit më të freskët dhe më të thatë në Galåpagos. Rryma Humboldt është në fuqinë e saj të plotë, duke sjellë në arkipelag ujëra të pasura me lëndë ushqyese, të preferuara nga jeta detare, përfshirë balenat me gungë, balenat e spermës dhe balenat minke. Zogjtë janë veçanërisht aktivë, vezët e zogjve booby fillojnë të çelin dhe zogjtë shtegtarë bregdetarë mbërrijnë, ndërsa sezoni i lindjes së këlyshëve të luanëve të detit arrin kulmin në plazhet e Ishullit Fernandina dhe Ishullit San Cristóbal. Kushtet më të buta janë gjithashtu të shkëlqyera për të eksploruar tokën, përfshirë ecjet në Ishullin Santa Cruz, përmes pyjeve me kaktuse deri në një lagunë të mbrojtur plot me iguana detare, ose në Ishullin Isabela, ku do të shihni fusha llave ndërsa ecni përgjatë buzës së kalderës së dytë vullkanike më të madhe në botë.

Si një vendas: Bankomatet janë të pakta dhe shpesh bosh; merrni dollarë amerikanë në prerje të vogla për tarifat e hyrjes në park dhe bakshishet.

Zelanda e Re

Moti: 2-10°C në Ishullin e Jugut; 6-14°C në Ishullin e Veriut
Pse tani: VĂ«zhgim yjesh, ski dhe burime termale

PĂ«r ski tĂ« shkĂ«lqyera nĂ« HemisferĂ«n Jugore gjatĂ« gushtit, drejtohuni nĂ« ZelandĂ«n e Re, ku Ă«shtĂ« fundi i dimrit dhe malet pranĂ« Queenstown dhe Rrafshinave tĂ« Canterbury-t janĂ« tĂ« mbuluara me dĂ«borĂ«. Pistat do t’i keni kryesisht pĂ«r vete, pasi kĂ«tĂ« muaj nuk ka pushime shkollore, ndaj edhe çmimet janĂ« mĂ« tĂ« ulĂ«ta. NetĂ«t e gjata dhe tĂ« kthjellĂ«ta janĂ« ideale pĂ«r vĂ«zhgimin e yjeve nĂ« Mount Cook dhe Lake Tekapo, ku Rruga e QumĂ«shtit mund tĂ« shihet me sy tĂ« lirĂ« nĂ« netĂ«t e pastra, ose mund tĂ« largoni tĂ« ftohtin e dimrit me njĂ« zhytje nĂ« pishinat natyrore gjeotermale nĂ« Rotorua ose Hanmer Springs.

Si një vendas: Lini më shumë kohë nga sa mendoni gjatë udhëtimit. Rrugët gjarpëruese dhe me një korsi mund ta ngadalësojnë ndjeshëm trafikun.

Spanjë

Moti: 25-35°C
Pse tani: Eklips i plotë diellor dhe festa

Spanja gumëzhin nga aktiviteti në gusht, kur temperaturat përvëluese i çojnë vendasit drejt plazhit dhe rrugët bëhen skenë për festa plot ngjyra. Ndër më të gjallat janë Feria de Målaga (15-22 gusht), kur qyteti andaluzian gjallërohet me shfaqje flamenkoje dhe parqe argëtimi; Festa Major de Gràcia në Barcelonë, me muzikë live dhe rrugë të dekoruara me ngjyra të ndezura (15-21 gusht); dhe La Tomatina më 26 gusht në qytetin Buñol, ku pjesëmarrësit hedhin domate tepër të pjekura ndaj njëri-tjetrit si pjesë e betejës më të madhe ushqimore në botë. Këtë vit, festimet përfshijnë edhe ato kushtuar eklipsit të plotë diellor të gushtit, i pari i dukshëm nga Spanja kontinentale në më shumë se 100 vjet. Majorca, Bilbao dhe La Rioja janë disa nga vendet më të mira për ta parë.

Si një vendas: Përgatituni të hani vonë. Spanjollët nuk ulen për darkë para orës 21:00 dhe shpesh edhe më vonë gjatë verës, ndërsa shumica e restoranteve do të jenë të mbyllura para kësaj ore.

Alaskë, SHBA

Moti: 17-21°C
Pse tani: Mot i mirë dhe Panairi Shtetëror i Alaskës

Ka një arsye të fortë pse lundrimet turistike në Alaskë zhvillohen vetëm nga maji në shtator. Deri në maj, shtresa më e trashë e akullit të detit është shkrirë, moti është më i ngrohtë dhe ka dritë pothuajse gjatë gjithë ditës për aktivitete në natyrë. Në gusht, kafshët e egra janë më aktive se kurrë, me migrimin e salmonit në të gjithë shtetin që sjell arinj të uritur në brigjet e lumenjve, ndërsa balenat me gungë dhe orkat mblidhen përgjatë vijës bregdetare. Shtigjet e rrethuara nga lulet e egra dhe kodrat me gjelbërim të dendur në Denali National Park & Preserve, si dhe shtigjet pranë Anchorage, janë ideale për ecje, me më pak mushkonja se në fillim të verës. Nga fundi i muajit mund të festoni edhe në Panairin Shtetëror të Alaskës, me koncerte nga emra të njohur, park argëtimi dhe stenda ushqimore (21 gusht-7 shtator).

Si një vendas: Prisni mot të ndryshueshëm, pasi mund të bjerë shi në çdo moment dhe temperaturat mund të zbresin deri në pikën e ngrirjes pranë akullnajave, edhe gjatë verës./ National Geographic

The post Ku të udhëtoni në gusht appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Siguria rrugore, plan për uljen e kufijve të shpejtësisë dhe zgjerimin e kontrollit me kamera

✇Revista Monitor
By: Nertila

Qeveria synon të rishikojë kufijtë e shpejtësisë në rrjetin kombëtar dhe njëkohësisht do të zgjerojë monitorimin elektronik të drejtuesve të automjeteve, përmes kamerave dhe sistemeve inteligjente të lidhura me qendrën e kontrollit të trafikut.

Masat janĂ« pjesĂ« e StrategjisĂ« KombĂ«tare pĂ«r SigurinĂ« Rrugore 2026–2030 dhe planit tĂ« saj tĂ« veprimit publikuar tashmĂ« nĂ« Fletoren Zyrtare. Dokumenti parashikon gjatĂ« periudhĂ«s 2027–2029 “vendosjen e kamerave tĂ« shpejtĂ«sisĂ« dhe sinjalistikĂ«s tjetĂ«r inteligjente” nĂ« pika tĂ« pĂ«rzgjedhura tĂ« rrjetit rrugor.

Pajisjet do të përdoren për monitorimin e shpejtësisë dhe do të integrohen me Qendrën e Kontrollit dhe Menaxhimit të Trafikut, sipas planit. Treguesi i përcaktuar për zbatimin e masës është numri i vendndodhjeve ku instalohen kamerat dhe sinjalistika inteligjente.

Autoriteti Rrugor Shqiptar është institucioni përgjegjës për zbatimin, në bashkëpunim me Policinë Rrugore, strukturat përgjegjëse për transportin dhe njësitë e vetëqeverisjes vendore.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ«, autoritetet do tĂ« rishikojnĂ« edhe kufijtĂ« ekzistues tĂ« shpejtĂ«sisĂ«. Strategjia kĂ«rkon qĂ« ato tĂ« pĂ«rshtaten sipas “Qasjes sĂ« Sistemit tĂ« Sigurt”, duke marrĂ« parasysh karakteristikat e rrugĂ«s, mbrojtjen qĂ« ofrojnĂ« automjetet dhe aftĂ«sinĂ« e trupit tĂ« njeriut pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar goditjen gjatĂ« njĂ« aksidenti.

Dokumenti parashikon që kufijtë e rinj të lidhen me nivelin e rrezikut në secilin segment, ndërsa masat në zonat urbane do të përfshijnë qetësimin e trafikut dhe ndërhyrje pranë shkollave dhe zonave me lëvizje të lartë të këmbësorëve.

Plani kĂ«rkon gjithashtu monitorimin e “pĂ«rqindjes sĂ« automjeteve qĂ« udhĂ«tojnĂ« brenda kufirit tĂ« shpejtĂ«sisĂ«â€ nĂ« kushte trafiku tĂ« lirĂ«. Ky tregues do tĂ« pĂ«rdoret pĂ«r tĂ« matur zbatimin e strategjisĂ« dhe pĂ«r tĂ« orientuar kontrollet policore dhe fushatat e sigurisĂ« rrugore.

 

The post Siguria rrugore, plan për uljen e kufijve të shpejtësisë dhe zgjerimin e kontrollit me kamera appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Doganat referojnë në SPAK skemën e dyshuar me dokumente të falsifikuara që prek interesat e BE-së

✇Revista Monitor
By: Nertila

Doganat Shqiptare kanë referuar në Prokurorinë e Posaçme, SPAK, një çështje që lidhet me përdorimin e dokumenteve të falsifikuara, të paraqitura si të lëshuara nga autoritetet shqiptare, për realizimin e operacioneve fiktive të zhdoganimit dhe eksportit nga vendet e Bashkimit Europian.

“Dogana Shqiptare ka referuar nĂ« SPAK njĂ« çështje qĂ« lidhet me pĂ«rdorimin e dokumenteve tĂ« falsifikuara, tĂ« paraqitura si tĂ« lĂ«shuara nga autoritetet shqiptare, pĂ«r realizimin e operacioneve fiktive tĂ« zhdoganimit dhe eksportit nga vendet e Bashkimit Europian,” tha Drejtori i PĂ«rgjithshĂ«m i Doganave, Besmir Beja.

Sipas tij, në skemën e dyshuar janë përdorur materiale të ngjashme me ato zyrtare të administratës doganore shqiptare.

“Duke qenĂ« se nĂ« kĂ«tĂ« skemĂ« janĂ« pĂ«rdorur materiale tĂ« ngjashme me ato zyrtare tĂ« administratĂ«s doganore shqiptare, çështja Ă«shtĂ« referuar nĂ« SPAK,” u shpreh Beja.

Për rastin është njoftuar edhe Zyra Europiane Kundër Mashtrimit, OLAF.

“NjĂ«kohĂ«sisht Ă«shtĂ« njoftuar edhe Zyra Europiane KundĂ«r Mashtrimit, OLAF, me qĂ«llim hetimin dhe goditjen e kĂ«saj veprimtarie, e cila cenon kryesisht interesat financiare tĂ« Bashkimit Europian,” tha ai.

Beja deklaroi gjithashtu se gjatë kësaj periudhe Dogana Shqiptare ka bërë publike disa raste të goditjes së paligjshmërisë në Portin e Durrësit, Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës dhe në degë të tjera doganore.

Sipas tij, rastet janë evidentuar në bashkëpunim me Policinë e Shtetit dhe kanë përfshirë shkelje në fushën doganore, si dhe raste të lidhura me trafikimin e mundshëm të lëndëve narkotike.

“Kemi parandaluar dhe goditur jo vetĂ«m shkeljet nĂ« fushĂ«n doganore, por edhe raste qĂ« lidhen me trafikimin e mundshĂ«m tĂ« lĂ«ndĂ«ve narkotike,” deklaroi ai.

“NĂ« çdo rast janĂ« kryer referimet pĂ«rkatĂ«se pranĂ« organeve kompetente, si nĂ« prokuroritĂ« e juridiksionit tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m, ashtu edhe nĂ« ProkurorinĂ« e Posaçme, SPAK, sipas kompetencĂ«s,” shtoi Beja.

 

The post Doganat referojnë në SPAK skemën e dyshuar me dokumente të falsifikuara që prek interesat e BE-së appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Netflix kërkon email të veçantë për çdo profil

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Netflix po ndryshon mĂ«nyrĂ«n se si pĂ«rdoruesit hyjnĂ« nĂ« platformĂ«. Kompania ka nisur t’u kĂ«rkojĂ« disa abonentĂ«ve qĂ« çdo profil brenda njĂ« llogarie tĂ« lidhet me njĂ« adresĂ« unike email-i, me pĂ«rjashtim tĂ« profileve pĂ«r fĂ«mijĂ«. Ndryshimi ka nisur gradualisht nga mesi i qershorit dhe po shfaqet pĂ«rmes njoftimeve gjatĂ« hyrjes nĂ« llogari.

Zyrtarisht, Netflix e paraqet këtë si një mënyrë për ta bërë përdorimin më personal dhe më të thjeshtë: çdo profil mund të marrë kodet e verifikimit, të rikuperojë aksesin dhe të menaxhojë më lehtë preferencat e veta.

Por për shumë përdorues, kjo shihet si një tjetër hap në strategjinë e kompanisë për të kontrolluar më fort ndarjen e llogarive, pas kufizimeve të vendosura ndaj përdorimit të një abonimi jashtë së njëjtës familje.

NĂ« praktikĂ«, ndryshimi mund tĂ« prekĂ« sidomos familjet ose grupet qĂ« pĂ«rdorin tĂ« njĂ«jtĂ«n llogari me disa profile tĂ« ndryshme. Çdo profil i rritur mund tĂ« ketĂ« nevojĂ« pĂ«r emailin e vet, ndĂ«rsa profili i fĂ«mijĂ«ve pĂ«rjashtohet nga kjo kĂ«rkesĂ«.

Për Netflix, kjo e bën më të lehtë identifikimin e përdoruesve individualë; për abonentët, shton një hap të ri në përdorimin e një shërbimi që dikur funksiononte thjesht me një email dhe një fjalëkalim të përbashkët.

Lëvizja tregon se platformat streaming po hyjnë në një fazë më të rreptë menaxhimi të abonimeve. Pas viteve kur rritja erdhi edhe nga ndarja masive e fjalëkalimeve, fokusi tani është te monetizimi më i saktë i çdo përdoruesi. Për Netflix, çdo profil nuk është më vetëm një listë filmash dhe serialesh të preferuara, por një identitet më vete brenda platformës./TECH RADAR

The post Netflix kërkon email të veçantë për çdo profil appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Kafeja, gazi, perimet dhe peshku ishin produktet që u shtrenjtuan më shumë në qershor

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Çmimet e pjesĂ«s mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« produkteve bazĂ« tĂ« konsumit, kafeja, perimet dhe bulmetit u rriten shumĂ« mĂ« tepĂ«r se mesatarja e pĂ«rgjithshme e çmimeve nĂ« muajin qershor 2026.

Limonët, kafeja e bluar, gazi i lëngshëm dhe vera shënuan rritjet më të forta në krahasim, ndërsa konservat e peshkut, sheqeri dhe birra u shitën më lirë se një vit më parë, sipas të dhënave të Institutit të Statistikave për çmimet mesatare të konsumit për artikujt kryesore të shportës.

Nga 45 artikujt e analizuar, 28 shënuan rritje të çmimit, ndërsa 16 ulje të çmimit.

 

Limonët u shtrenjtuan me 23.5%, kafeja me 14.6%

Rritjen mĂ« tĂ« lartĂ« vjetore e shĂ«noi çmimi i limonĂ«ve. NjĂ« kilogram limonĂ« kushtoi mesatarisht 253.6 lekĂ« nĂ« qershor 2026, nga 205.4 lekĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtin muaj tĂ« vitit tĂ« kaluar. Çmimi u rrit me 48.2 lekĂ« pĂ«r kilogram, ose 23.5%.

Kafeja e bluar ishte njĂ« tjetĂ«r produkt me rritje tĂ« ndjeshme. Çmimi pĂ«r 100 gramĂ« arriti nĂ« 169.2 lekĂ«, nga 147.6 lekĂ« njĂ« vit mĂ« parĂ«, me 14.6% rritje.

Gazi i lĂ«ngshĂ«m, qĂ« u shtrenjtua me 12.4%, si rrjedhojĂ« e ndryshimeve nĂ« tregjet ndĂ«rkombĂ«tare nga lufta nĂ« Iran. Çmimi mesatar pĂ«r litĂ«r ishte 64.4 lekĂ« muajin e kaluar.

Vera u shtrenjtua me 11.2%. Një shishe 0.75 litra kushtoi mesatarisht 756.9 lekë, nga 680.8 lekë në qershorin e vitit të kaluar, ose 76.1 lekë më shumë.

 

Rritje mbi mesataren e peshkut, kastravecëve dhe specave dhe kosit

 TĂ« dhĂ«nat e INSTAT tregojnĂ« se çmimet e prodhimeve tĂ« stinĂ«s u rriten mbi mesataren e inflacioni 3.2 % nĂ« qershor 2026. Çmimi i kastravecĂ«ve u rrit me 9.9%, duke arritur nĂ« 97.6 lekĂ« pĂ«r kilogram. Specat u shtrenjtuan me 8%, duke arritur nĂ« 137 lekĂ« pĂ«r kilogram, nga 126.8 lekĂ« njĂ« vit mĂ« parĂ«.

Peshku i freskët kushtoi mesatarisht 923.1 lekë për kilogram, nga 851.8 lekë në qershor 2025 me rritje 8.4%.

Çmimi i kosit natyral u rrit me 6.9%, duke arritur nĂ« 192.5 lekĂ« pĂ«r kilogram nĂ« qershor 2026, ndĂ«rsa vezĂ«t u shtrenjtuan me 5.2%. Vaji i ullirit u shit mesatarisht me 839.2 lekĂ« pĂ«r litĂ«r, nga 798.9 lekĂ« njĂ« vit mĂ« parĂ«, duke shĂ«nuar rritje me 40.3 lekĂ« ose 5%. UllinjtĂ« u shtrenjtuan me 4.5%, mollĂ«t me 4%, gjiza me 3.8% dhe mishi i derrit me 3.6%.

 

Mishi nuk ndalon rritjen

Në grupin e mishit, rritja më e lartë u regjistrua te mishi i derrit, çmimi i të cilit arriti në 687.1 lekë për kilogram, nga 663.4 lekë në qershor 2025, ose 3.6%.

Mishi i pulës u shtrenjtua me 2.1%, ndërsa mishi i qengjit, dashit dhe kecit kushtoi mesatarisht 2% më shumë se një vit më parë në qershor.

Me tĂ« njĂ«jtĂ«n normĂ«, prej 2%, u shtrenjtua edhe proshuta, ndĂ«rsa kremviçet u rritĂ«n me 1.9% dhe sallami me 0.8%. Çmimi i mishit tĂ« viçit mbeti i pandryshuar, nĂ« 1,235.8 lekĂ« pĂ«r kilogram.

 

Konservat e peshkut dhe sheqeri me uljen më të fortë

RĂ«nien mĂ« tĂ« madhe tĂ« çmimit e shĂ«nuan konservat e peshkut. Çmimi mesatar pĂ«r 100 gramĂ« zbriti nĂ« 164.7 lekĂ«, me njĂ« ulje 19.6% nga qershori 2025.

Sheqeri u lirua me 12.9%. Një kilogram kushtoi mesatarisht 90.6 lekë, nga 104 lekë në qershor 2025. Birra shënoi një ulje prej 8.9%, me çmimin mesatar për gjysmë litri dhe zbriti në 158.6 lekë.

Gjalpi u lirua me 3.8%. Çmimi i orizit ra me 3.5%, ndĂ«rsa ai i vajit tĂ« lulediellit me 2.5%. RĂ«nie pati edhe pĂ«r makaronat dhe pijet joalkoolike me gaz, me nga 1.8%, qumĂ«shtin e freskĂ«t me 1.3%, patatet me 1.2% dhe portokallet me 1.1%. Djathi i bardhĂ« u lirua me 0.7%, djathi kaçkavall me 0.6% dhe fasulet me 0.5%.

 

Eurodiezeli shtrenjtohet, benzina mbetet e qëndrueshme

NĂ« grupin e karburanteve, eurodiezeli shĂ«noi rritje tĂ« çmimit, ndĂ«rsa benzina mbeti pothuajse nĂ« tĂ« njĂ«jtin nivel me njĂ« vit mĂ« parĂ«. Çmimi mesatar i eurodizelit u rrit nga 173.1 lekĂ« nĂ« 180.1 lekĂ« pĂ«r litĂ«r, ose me 7 lekĂ« dhe 4%. Benzina kushtoi mesatarisht 172.7 lekĂ« pĂ«r litĂ«r, nga 172.9 lekĂ« nĂ« qershor 2025, me njĂ« rĂ«nie tĂ« papĂ«rfillshme prej 0.1%.

Çmimet nĂ« kĂ«tĂ« grup u ndikuan nga lufta nĂ« Iran, ku pĂ«r shkak tĂ« bllokimit tĂ« ngushticĂ«s sĂ« Hormuzit furnizimi me naftĂ« i tregjeve globale nga lindja e mesme u vĂ«shtirĂ«sua duke ndikuar nĂ« rritjen e çmimeve.



 

The post Kafeja, gazi, perimet dhe peshku ishin produktet që u shtrenjtuan më shumë në qershor appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Me pagën blen gjithmonë e më pak, fuqia blerëse bie me 170 euro nga 2020 në 2026

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Rritja e pagave në Shqipëri vijoi trendin pozitiv në terma nominalë, por kur korrigjohet për inflacionin, paga reale për punonjësit mbetet dukshëm më e ulët.

Të dhënat zyrtare të INSTAT tregojnë se hendeku mes pagës nominale dhe asaj reale është zgjeruar ndjeshëm nga viti në vit, duke reflektuar presionin e vazhdueshëm të çmimeve mbi të ardhurat.

Në tremujorin e parë të vitit 2026, paga mesatare mujore bruto arriti në 90,119 lekë, me rritje vjetore 9.6%. Në pesë vite paga nominale u rrit me 60%. Por e njëjta pagë, e matur me fuqinë reale blerëse, rezultoi në tre-mujorin e parë të këtij viti 73,822 lekë me rritje vjetore 7 për qind.

Hendeku ndërmjet pagës reale dhe asaj nominale arriti në 16,297 lekë më shumë se 170 euro në tremujorin e parë 2026, me një zgjerim rreth 23 % nga e njëjta periudhë e 2025.

Paga reale mesatare mujore bruto është indeksuar me inflacionin (2020=100) nga INSTAT. Kjo do të thotë se me rreth 90 mijë lekë, një shqiptar blen sot të njëjtat mallra që në vitin 2020 i blinte me rreth 73,822 lekë.

Diferenca mes pagës nominale dhe asaj reale ka ndjekur një trajektore rritëse. Në fillim të vitit 2021, hendeku ishte vetëm 1,224 lekë. Ky diferencë u zgjerua ndjeshëm gjatë vitit 2022, duke kaluar mbi 6,600 lekë në fund të vitit, në një periudhë kur ekonomia u përball me rritje të fortë të çmimeve.

Në vitin 2023 dhe 2024, ndonëse pagat vijuan të rriten, edhe inflacioni mbeti një faktor i rëndësishëm, duke bërë që diferenca të thellohet më tej. Kulmi i këtij hendeku arriti këtë vit, pasi në tremujorin e parë të 2026, diferenca mes pagës nominale dhe reale arriti në 16,297 lekë, niveli më i lartë i regjistruar.

Ky zhvillim sugjeron se pagat po rriten, por fuqia për të blerë mallra dhe shërbime nuk po ndjek të njëjtin ritëm.

Duket se rritja e pagave në vetvete është bërë shkak për rritjen e çmimeve. Politika e pagave si në sektorin publik dhe atë privat nuk është mbështetur nga faktorët e produktivitetit por nga presionet në tregun e punës dhe nga emigrimi i fortë i punonjësve.

Rritja e pagave ka ushtruar presion për rritjen e konsumit në kohë që prodhimi vendas nuk ka ndjekur të njëjtin trend, duke u bërë shkak për inflacion.

Në këto zhvillime po goditen rëndë pensionistët ndaj të cilëve nuk ushtrohen politika të tjera përveç indeksimeve me inflacionin mesatar./ B.Hoxha

Burimi: INSTAT

The post Me pagën blen gjithmonë e më pak, fuqia blerëse bie me 170 euro nga 2020 në 2026 appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Shqipëria, më e shtrenjtë se Europa edhe për veshjet

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Çmimet e veshjeve nĂ« ShqipĂ«ri kanĂ« hyrĂ« nĂ« njĂ« fazĂ« tĂ« re shtrenjtimi, pasi sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« Eurostat vitin e kaluar ato kaluan mesataren e BE-sĂ«. Çmimet e veshjeve nĂ« vendin tonĂ« ishin 5,5 pĂ«r qind mĂ« tĂ« larta se mesatarja e BE-sĂ« vitin e kaluar.

Indeksi i çmimeve të veshjeve sipas fuqisë blerëse në vendin tonë shënoi 105.2 për qind në raport me mesataren BE=100. Me këtë rritje Shqipëria renditet ndër 11 vendet e Europës me çmimet me të larta te veshjeve sipas fuqisë blerëse.

Më të shtrenjta se Shqipëria janë vetëm vendet shumë të zhvilluara të tilla si Zvicra, Irlanda, Danimarka, Suedia, Finlanda, Norvegjia, etj. Një bluzë, një pallto që dikur konsideroheshin relativisht të lira në raport me Europën, tashmë po tejkalojnë çmimet e tregjeve më të zhvilluara.

Shqipëria ka kaluar nga një nivel çmimesh dukshëm më i ulët drejt një konvergjence të shpejtë. Rreth katër vite më parë, indeksi për veshjet ishte afërsisht në nivelin 96.5% e mesatares se BE-së.

Më pas, ato ranë edhe më poshtë në rreth 90.7 në vitin 2023. Në vitet pasuese, trendi u përmbys me shpejtësi. Indeksi u rikthye në 105.2 në 2025.

Të dhënat tregojnë se brenda një viti Shqipëria ka kaluar nga një treg relativisht i lirë për veshjet në një treg ku çmimet jo vetëm janë barazuar me mesataren e BE-së, por e kanë tejkaluar atë.

Sipas renditjes se Eurostat Shqipëria është nga më të shtrenjtat e Ballkanit dhe Europës për veshjet. Tradicionalisht, Mali i Zi ka pasur çmimet më të larta në rajon, ndërsa Maqedonia e Veriut më të ulëtat.

Para 10 vitesh Shqipëria ka qenë në pozicion te favorshëm me rreth 50% te mesatares se BE, por në vitet e fundit është zhvendosur, duke u bërë më e shtrenjta në Rajon më 2025, por edhe nga më të shtrenjtat në Europë.

Shqipëria nuk është prodhuese e veshjeve për tregun vendas, teksa shumica e mallrave vijnë nga jashtë. Krizave globale të viteve të fundit i ndikoi zingjirët e furnizimit të cilët ende nuk janë kthyer plotësisht në normalitet.

Gjithashtu ritja e të ardhurave të disponueshme në një segment të caktuar të popullsisë dhe ndryshimi i sjelljes së konsumatorit kanë nxitur një kërkesë më të lartë për marka dhe produkte me cilësi e çmim më të lartë.

Ndërkohë edhe kostot e brendshme janë rritur, si qiratë e dyqaneve, pagat, duke bërë që një pjesë e këtyre shpenzimeve të përfshihen në çmimet fundore.

Ndërsa Shqipëria afrohet ekonomikisht me Europën, çmimet po priren të barazohen më shpejt se të ardhurat. / B.Hoxha

Shqipëria shtrenjtohet më tej në 2025, çmimet e ushqimeve e kalojnë për herë të parë mesataren e BE

Nafta në Shqipëri kushton 10.5% më shumë se mesatarja europiane

Shqipëria e treta në Europë për çmimet e larta të bulmetit, 35.6% më shumë se mesatarja në 2025

Nga qumështi tek elektroshtëpiaket e nafta, produktet që i paguam më shtrenjtë se Europa në 2025-n

The post Shqipëria, më e shtrenjtë se Europa edhe për veshjet appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Depozitimet e parave në ATM u rritën me 125% në tremujorin e parë të vitit

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Depozitimi automatik i parasë në bankomate u rrit përsëri me ritme të shpejta në 3-mujorin e parë të vitit.

Sipas statistikave të Bankës së Shqipërisë, për periudhën janar-mars të këtij viti u regjistruan gjithsej 676 mijë depozitime të parasë cash në ATM. Krahasuar me të njëjtën periudhë të një vitit më parë, numri i depozitimeve është rritur me 125%.

Vlera totale e depozitimeve për 3-mujorin e parë ka arritur në 33.4 miliardë lekë, në rritje me 146% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Edhe vitin e kaluar depozitimet e parasë cash në ATM shënuan një rritje të fortë, duke dëshmuar një tendencë drejt automatizimit edhe në shërbimet bankare që lidhen me paranë cash.

Të dhënat e Bankës së Shqipërisë treguan se për vitin 2025 klientët e sistemit bankar kryen pothuajse 2.2 milionë depozitime të parasë në pajisjet ATM. Numri i depozitimeve u rrit me 109% krahasuar me një vit më parë. Ndërsa vlera totale e depozitimeve arriti në 104.8 miliardë lekë, me një rritje prej gati 110% krahasuar me një vit më parë.

Edhe numri i bankomateve me funksionin depozitimit të parasë fizike po vazhdon të rritet, duke dëshmuar shtimin e investimeve për të automatizuar ofrimin e shërbimeve bankare.

Të dhënat e Bankës së Shqipërisë tregojnë se numri i pajisjeve ATM që mundësojnë depozitimin e parasë cash në fund të marsit 2026 arriti në 454, nga 430 që ishte në fund të vitit të kaluar dhe 408 që kishte qenë në fund të tremujorit të parë të vitit të kaluar.

Rreth 40% e numrit të përgjithshëm të ATM-ve në vend ofrojnë shërbimin e depozitimit të parasë cash.

Sidomos duke pasur parasysh nivelin ende të lartë të përdorimit të parasë cash në transaksionet ekonomike në vendin tonë, shtimi i ATM-ve me funksion depozitimin e parasë ndihmon në lehtësimin e ofrimit të shërbimeve bankare dhe përdorimin e stafit njerëzor të bankave vetëm për ato raste ku ofrimi i shërbimit prej tyre është i domosdoshëm.

PĂ«rdorimi i teknologjive qĂ« i automatizojnĂ« proceset e thjeshta operacionale Ă«shtĂ«, mes tĂ« tjerash, edhe njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« rritur eficiencĂ«n e bankave dhe pĂ«r t’i angazhuar burimet njerĂ«zore nĂ« procese mĂ« komplekse.

Në fund të muajit mars 2026, sektori bankar shqiptar ofronte gjithsej shërbim nëpërmjet 1147 ATM-ve aktive, në rritje me 8% krahasuar me një vit më parë.

Në vitet e fundit, rritja është nxitur sidomos nga ATM-të e vendosura në zonat turistike të vendit, që kanë si qëllim kryesisht ofrimin e shërbimit të tërheqjes së parasë cash për turistët e huaj.

Këto ATM zakonisht nuk ofrohen direkt nga bankat, por operohen sipas një modeli biznesi në partneritet me biznese të tjera, që zakonisht janë kompanitë që tregtojnë pajisjet ATM-të.

Në këtë partneritet, banka ofron infrastrukturën bazë të pagesave, pra, sistemin, kontabilizimin dhe paranë cash. Ndërkohë, institucionet financiare ofrojnë pajisjen ATM dhe mbulojnë kostot operacionale, si transportin, rimbushjen, siguracionin e parasë, si edhe mbajnë marrëdhëniet me bizneset për qiratë e vendosjes së ATM-ve, etj. Në fund, të ardhurat ndahen në bazë të kostove të secilës palë./ E.Shehu

 

The post Depozitimet e parave në ATM u rritën me 125% në tremujorin e parë të vitit appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Renditja / Cilat marka fituan më shumë nga Kupa e Botës?

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Aramco regjistroi rritjen më të madhe të vlerësuar të markës nga Kupa e Botës FIFA 2026, me rreth 1,1 miliardë dollarë

 

Kupa e Botës FIFA u ofron markave qasje në një nga audiencat më të mëdha globale në sport.

Për sponsorët zyrtarë, ky ekspozim mund të përkthehet në ndërgjegjësim më të madh, perceptime më të forta nga konsumatorët dhe vlerë financiare të matshme.

Grafiku rendit 21 sponsorë në bazë të rritjes së vlerësuar të vlerës së markës së tyre gjatë Botërorit 2026. Të dhënat për këtë vizualizim vijnë nga Brand Finance.

 

Aramco dhe Verizon, kryesojnë për fitimet në dollarë

Brand Finance e përcakton vlerën e markës si përfitimin ekonomik neto që një kompani mund të arrijë duke dhënë me licencë markën e saj në tregun e hapur.

Sipas shoqërisë, Aramco regjistroi rritjen më të madhe të vlerësuar, duke shtuar rreth 1.1 miliardë dollarë në vlerën e markës së saj.

Kjo e rriti vlerën e saj të vlerësuar nga 47.3 miliardë dollarë në fillim të vitit 2026 në rreth 48.4 miliardë dollarë në korrik.

Verizon e ndjek nga afër me një rritje prej rreth 1.0 miliardë dollarësh, duke e çuar vlerën e markës së saj në një vlerësim prej 74.0 miliardë dollarësh.

Hyundai renditet e treta me rritje prej 836 milionë dollarësh, ndërsa Coca-Cola regjistroi një rritje prej 733 milionë dollarësh.

Së bashku, katër kompanitë lider përbënin më shumë se gjysmën e fitimeve të kombinuara midis të gjithë sponsorëve të analizuar të Kupës së Botës 2026.

 

 

Markat globale të konsumit regjistrojnë rritje të ndjeshme të vlerës

Disa marka të konsumit dhe financiare, të njohura gjerësisht, regjistruan gjithashtu fitime të konsiderueshme.

Bank of America regjistroi një rritje të vlerësuar prej 631 milionë dollarësh në vlerën e markës, ndjekur nga Visa, me 532 milionë dollarë dhe Home Depot, me 402 milionë dollarë.

Kia fitoi 365 milionĂ« dollarĂ«, ndĂ«rsa McDonald’s dhe Lenovo shtuan pĂ«rkatĂ«sisht 309 milionĂ« dhe 295 milionĂ« dollarĂ«.

 

Markat më të vogla shënuan rritje të forta në përqindje

Renditja e sponsorëve sipas fitimeve në dollarë tregon vetëm një pjesë të historisë.

Fitimi prej 295 milionë dollarësh i Lenovo-s ishte më i vogël se ai i shumë kompanive më të mëdha, por përfaqëson një rritje të vlerësuar prej 4.2% krahasuar me vlerën e markës në janar, rritja më e lartë në përqindje sipas analizës.

Kia dhe Hyundai gjithashtu dallohen, me fitime të vlerësuara përkatësisht prej 3.5% dhe 3.4%.

Hisense fitoi vetëm 19 milionë dollarë në terma absolutë, por rritja e saj e vlerësuar prej 2.1% tejkaloi mesataren midis sponsorëve të marrë në analizë.

NĂ« fund tĂ« renditjes sipas dollarĂ«ve, Globant – kompani e specializuar nĂ« fushĂ«n e teknologjisĂ« dhe zhvillimit tĂ« softuerit – regjistroi njĂ« rritje tĂ« vlerĂ«suar prej 7 milionĂ« dollarĂ«sh, ndĂ«rsa Marriott dhe Hisense fituan pĂ«rkatĂ«sisht 20 milionĂ« dhe 19 milionĂ« dollarĂ«.

 

 

/ Visual Capitalist

The post Renditja / Cilat marka fituan më shumë nga Kupa e Botës? appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Alarm për blegtorinë në Kosovë: Konfirmohen raste të lisë së dhenve dhe dhive në katër komuna

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Janë konfirmuar raste të lisë së dhenve dhe dhive në katër komuna të Kosovës, duke ngritur shqetësime për përhapjen e sëmundjes në fermat blegtorale. Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë u ka bërë thirrje fermerëve që të zbatojnë me përpikëri masat e biosigurisë dhe të raportojnë menjëherë çdo rast të dyshimtë.

 

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë u ka bërë thirrje të gjithë fermerëve që mbajnë dele dhe dhi të rrisin vigjilencën dhe të zbatojnë masat e biosigurisë, pas konfirmimit të disa rasteve të sëmundjes Lija e Dhenve dhe Dhive (Sheep and Goat Pox) në komunat Ferizaj, Kaçanik, Shtërpcë dhe Viti.

Sipas AUV-së, ekziston rreziku i përhapjes së mëtejshme të sëmundjes, prandaj fermerët duhet të respektojnë me përpikëri rekomandimet për parandalimin e saj.

Agjencia u ka kërkuar fermerëve që të mos lëvizin delet dhe dhitë nga fermat pa autorizimin e veterinerit zyrtar, të kufizojnë hyrjen e personave dhe automjeteve të paautorizuara në fermë, si dhe të shmangin kontaktin e kafshëve me tufat e fermave të tjera.

Po ashtu, AUV rekomandon pastrimin dhe dezinfektimin e rregullt të objekteve, pajisjeve dhe mjeteve të transportit, mbajtjen në izolim të kafshëve të sapoblera për një periudhë vëzhgimi dhe kontrollin e përditshëm të gjendjes shëndetësore të tufave.

Fermerët janë udhëzuar që në rast se vërejnë shenja si temperaturë të lartë, puçrra ose plagë në lëkurë, gojë, hundë apo gjinj, rrjedhje nga sytë ose hunda, mungesë oreksi, dobësi apo ngordhje, të njoftojnë menjëherë veterinerin privat ose inspektorët e AUV-së.

Agjencia ka theksuar se fermerĂ«t nuk duhet tĂ« tentojnĂ« t’i trajtojnĂ« apo t’i lĂ«vizin kafshĂ«t e dyshuara pa udhĂ«zimet e autoriteteve veterinare.

AUV thekson se bashkëpunimi i fermerëve është thelbësor për të parandaluar përhapjen e sëmundjes dhe për të mbrojtur tufat në të gjithë vendin.

Sipas njoftimit, Lija e Dhenve dhe Dhive nuk transmetohet te njerëzit dhe nuk paraqet rrezik për shëndetin publik, por është një sëmundje me ndikim ekonomik që mund të shkaktojë humbje të konsiderueshme për fermerët dhe sektorin blegtoral në vend.

“BashkĂ«punimi i fermerĂ«ve Ă«shtĂ« vendimtar pĂ«r tĂ« parandaluar pĂ«rhapjen e sĂ«mundjes dhe pĂ«r tĂ« mbrojtur tufat nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin. Lija e dhenve dhe lija e dhive nuk Ă«shtĂ« sĂ«mundje qĂ« transmetohet tek njerĂ«zit, nuk paraqet rrezik pĂ«r shĂ«ndetin publik. ËshtĂ« sĂ«mundje e karakterit ekonomik e cila shkakton humbje pĂ«r ekonominĂ« e fermerĂ«ve dhe tĂ« shtetit”.

The post Alarm për blegtorinë në Kosovë: Konfirmohen raste të lisë së dhenve dhe dhive në katër komuna appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Uji i Tragjasit për strategjikët, shpallet fituesi për fazën 4 të studim-projektimit

✇Revista Monitor
By: Nertila

Shoqëria Rajonale Ujësjellës Kanalizime Vlorë ka shpallur kompaninë fituese për procedurën e studim-projektimit të fazës së katërt të furnizimit me ujë të zonave bregdetare Draleos, Drimadhë dhe Dhërmi.

Kompania paraqiti një ofertë prej 18.2 milionë lekësh pa TVSH që përbën 87.5 për qind të fondit limit prej 20.8 milionë lekësh. Procedura nuk lidhet ende me ndërtimin e veprës, por me hartimin e projektit teknik që do të përcaktojë vazhdimin e linjës së transmetimit, rrjetin e shpërndarjes, depot e reja dhe veprat mbështetëse për zonën.

Faza IV vijon tri fazat e mëparshme të projektit, të cilat kanë marrë ujin nga burimi i Izvorit në Tragjas dhe kanë ndërtuar linjën e transmetimit deri në dalje të tunelit të Llogarasë. Sipas detyrës së projektimit, janë realizuar linjat TM 01, TM 02, TM 03 dhe TM 04, vepra e marrjes, stacionet e pompimit në Izvor dhe Dukat, si dhe strukturat për shuarjen e presionit përgjatë sistemit.

Kontrata e re duhet tĂ« japĂ« zgjidhjen pĂ«r shtrirjen e mĂ«tejshme tĂ« ujit drejt Draleosit nĂ« PalasĂ«, DrimadhĂ«s dhe DhĂ«rmiut. Dokumenti kĂ«rkon qĂ« projektuesi tĂ« vlerĂ«sojĂ« rrjetin dhe depot ekzistuese, t’i integrojĂ« ato me njĂ« rrjet tĂ« ri shpĂ«rndarĂ«s dhe tĂ« pĂ«rcaktojĂ« nevojĂ«n pĂ«r rezervuarĂ« shtesĂ« nĂ« secilĂ«n zonĂ«.

Territori i pĂ«rfshirĂ« nĂ« projekt pĂ«rkon me zonĂ«n Draleos–Drimadhë–DhĂ«rmi, tĂ« shpallur si zonĂ« investimesh strategjike pĂ«r zhvillimin e turizmit ku nĂ« fakt janĂ« zhvilluar disa nga ndĂ«rtimet rezidenciale me vila. NĂ« dokumentacion, vazhdimi i linjĂ«s sĂ« transmetimit lidhet shprehimisht me mbulimin me ujĂ« tĂ« “zonave tĂ« zhvillimit strategjik”.

Projekti duhet të marrë në konsideratë zgjerimin urban, rritjen e turizmit dhe nevojat e komuniteteve lokale. Sipas dokumentit, furnizimi aktual mbështetet te burimet ekzistuese, kapaciteti i të cilave bie pikërisht gjatë sezonit të verës, kur kërkesa për ujë rritet.

Zona e plazhit të Palasës furnizohet nga burimet Vurles, Leftia dhe Dhrikes, me kapacitet total nga 5 deri në 20 litra në sekondë. Drimadha dhe Dhërmiu furnizohen nga burimet e Vrisës, me kapacitet maksimal 40 litra në sekondë.

Në zonë ndodhet një depo akumuluese me kapacitet 2,000 metra kub për Palasën dhe një depo prej 700 metrash kub për Drimadhën dhe Dhërmiun. Detyra e projektimit kërkon vlerësimin e mjaftueshmërisë së tyre për sezonin e pikut dhe përcaktimin e depove të reja që mund të nevojiten.

Dokumenti evidenton gjithashtu mungesën e rrjeteve të mirëfillta shpërndarëse në disa segmente, zgjerimin e shpejtë të zonës dhe mungesën e rezervuarëve të mjaftueshëm për ruajtjen e ujit. Rrjeti ekzistues në Palasë duhet të azhornohet dhe të planifikohet në funksion të zhvillimit urban, ndërsa ai në Drimadhë dhe Dhërmi përshkruhet si pjesërisht i ri dhe pjesërisht i amortizuar.

Kompania fituese do të duhet të paraqesë dy variante për funksionimin e skemës hidraulike, të shoqëruara me analizë teknike dhe ekonomike. Varianti përfundimtar do të zgjidhet pas shqyrtimit në këshillin teknik. Puna përfshin rilevimin e të gjithë zonës, studimet topografike dhe gjeologo-inxhinierike, modelimin hidraulik, projektimin e linjës së transmetimit dhe rrjetit shpërndarës, depot, sistemin e klorinimit, furnizimin me energji dhe sistemet e monitorimit.

Projekti duhet të përfshijë gjithashtu dokumentacionin për lejen e ndërtimit, projektin e zbatimit, preventivin përfundimtar, vlerësimin e ndikimit në mjedis dhe të dhënat për shpronësimet e mundshme. Afati i parashikuar për realizimin e shërbimit është gjashtë muaj. Në përfundim, projekti do të shërbejë si bazë teknike për financimin, lejet dhe zbatimin e fazës së katërt të sistemit të furnizimit me ujë.

 

The post Uji i Tragjasit për strategjikët, shpallet fituesi për fazën 4 të studim-projektimit appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Miliona euro pagesa nga buxheti për 2 miliardë euro kredi të papërdorura, investimet në pritje

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Shqipëria vijon të mbajë një nivel rekord të kredive të nënshkruara me kreditorët e huaj, por ende të patërhequra. Një situatë e tillë jo vetëm që po vonon realizimin e investimeve publike, por po krijon edhe kosto të drejtpërdrejta për buxhetin e shtetit.

Sipas të dhënave të Ministrisë së Financave, në fund të gjashtëmujorit të parë të vitit 2026, vlera e borxhit të nënshkruar, por të patërhequr arriti në 1.96 miliardë euro, duke mbetur pranë nivelit rekord të fund-vitit 2025.

Në vitin 2020, kreditë e kontraktuara, por ende të pashfrytëzuara ishin vetëm 644 milionë euro, çka do të thotë se në vetëm gjashtë vjet kjo shumë është trefishuar.

Të dhënat tregojnë se pjesa më e madhe e kësaj vlere lidhet me kreditorët shumëpalësh, të cilët përfaqësojnë rreth 1.37 miliardë euro, ndërsa kreditë dypalëshe arrijnë në rreth 592 milionë euro.

Edhe pse interesi mbi principalin zakonisht fillon të paguhet vetëm pasi fondet disbursohen, shumica e institucioneve financiare ndërkombëtare aplikojnë komisione angazhimi (commitment fees) mbi shumën e patërhequr.

Këto tarifa paguhen për faktin se kreditori mban fondet në dispozicion të huamarrësit, pavarësisht nëse ato përdoren ose jo.

Në praktikën e institucioneve si Banka Botërore, BERZH, Banka Evropiane e Investimeve apo banka zhvillimore dypalëshe, tarifat e angazhimit zakonisht variojnë nga 0.15% deri në 0.50% në vit, në varësi të marrëveshjes.

Bazuar nĂ« strukturĂ«n aktuale tĂ« portofolit tĂ« ShqipĂ«risĂ«, vetĂ«m komisionet e angazhimit vlerĂ«sohet se mund t’i kushtojnĂ« buxhetit tĂ« shtetit rreth 4-6 milionĂ« euro nĂ« vit, ose afĂ«rsisht 400-600 milionĂ« lekĂ«.

Në këtë shumë nuk përfshihen komisionet administrative, kostot e monitorimit të projekteve, auditimet, njësitë e zbatimit dhe shpenzime të tjera operative që lidhen me mbajtjen aktive të marrëveshjeve të huasë që çojnë faturën për kreditë e patërhequra në mbi 10 milionë euro në vit.

Por, kostoja reale qëndron te fakti se fondet nuk hyjnë në ekonomi, projektet vonohen dhe efektet që ato duhet të kishin në rritjen ekonomike, punësim apo përmirësimin e infrastrukturës shtyhen në kohë.

Në të njëjtën kohë, shteti detyrohet të mbështetet më shumë te financimi i brendshëm për të ruajtur ritmin e investimeve, duke krijuar presion shtesë mbi burimet e buxhetit.

Gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit, investimet kapitale u realizuan mbi planin falë financimit të brendshëm, ndërsa financimi i huaj mbeti dukshëm nën objektiv me 75% të realizimit.

Investimet publike po mbështeten nga buxheti i shtetit, ndërkohë që fondet e kontraktuara nga kreditorët ndërkombëtarë vazhdojnë të mos disbursohen.

Vetë Ministria e Financave ka argumentuar më herët se një pjesë e mosrealizimit lidhet me vonesat në alokimin e fondeve nga Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian, të cilat ishin përfshirë në planifikimin buxhetor, por nuk janë reflektuar ende në realizimin e investimeve.

Sa më gjatë të mbeten të pa-tërhequra kreditë, aq më gjatë zgjatet edhe periudha gjatë së cilës paguhen tarifa për fonde që nuk gjenerojnë ende asnjë përfitim ekonomik./ B.Hoxha

 

Burimi: Ministria e Financave

The post Miliona euro pagesa nga buxheti për 2 miliardë euro kredi të papërdorura, investimet në pritje appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Bypass-i i Tiranës avancon në 31%, Karakaçi: Po përmbyllim financimin për 13 kilometrat e mbetur

✇Revista Monitor
By: Nertila

Punimet në segmentin e parë të Bypass-it të Tiranës kanë arritur në 31%, ndërsa Autoriteti Rrugor Shqiptar po përgatit fazat e tjera të projektit 21-kilometërsh, që do të lidhë disa nga akset kryesore rrugore të vendit pa kaluar përmes kryeqytetit.

“Bypass-i ka rĂ«ndĂ«si strategjike pasi bĂ«n ndĂ«rlidhjen me Korridorin Adriatiko-Jonian, Thumanë–Kashar dhe mĂ« pas me Kashar–Lekaj, si dhe me autostradĂ«n Tiranë–DurrĂ«s dhe autostradĂ«n e Elbasanit, duke shmangur hyrjen nĂ« TiranĂ«,” tha ministri Enea Karkaci gjatĂ« inspektimit tĂ« punimeve.

Aktualisht janë në zbatim 8.2 kilometrat e parë të bypass-it, të ndarë në dy faza. Kontrata e parë mbulon një segment prej 4.2 kilometrash dhe është lidhur në shtator të vitit të kaluar.

“Realizimi fizik i punimeve Ă«shtĂ« 31%, ndĂ«rsa ecuria ka qenĂ« pozitive, pavarĂ«sisht terrenit problematik,” tha kreu i ARRSH-sĂ«, Ami Kozeli. Sipas tij, edhe nĂ« fazĂ«n e dytĂ« po kryhen punime gĂ«rmimi.

Kozeli tha se ARRSH planifikon të hapë procedurat edhe për rrugët lidhëse të fshatrave me bypass-in, si dhe për ndërlidhjen e aksit me autostradën dhe zonën e Kombinatit.

Një nga veprat kryesore të segmentit është ura mbi përroin e Limuthit, e cila është pranë përfundimit. Ura ka një gjatësi prej 53 metrash.

“JanĂ« trajtuar tĂ« gjitha veprat e vogla dhe ura e Limuthit Ă«shtĂ« pothuajse nĂ« pĂ«rfundim. Ajo Ă«shtĂ« projektuar pĂ«r prurje me periudhĂ« pĂ«rsĂ«ritjeje njĂ« herĂ« nĂ« 100 vjet, me qĂ«llim shmangien e pĂ«rmbytjeve,” tha inxhinieri i kompanisĂ« nĂ«nkontraktore gjatĂ« inspektimit tĂ« punimeve.

Për pjesën e mbetur prej rreth 13 kilometrash, autoritetet janë në fazën përmbyllëse të bisedimeve me Bankën Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim për sigurimin e financimit.

“Ky segment i parĂ« prej 8 kilometrash Ă«shtĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m, pasi realizon lidhjen me aksin Kashar–Lekaj,” tha Karkaci. Sipas tij, dokumentacioni ligjor pĂ«r Kashar-Lekaj Ă«shtĂ« pĂ«rmbyllur dhe pritet miratimi i projektit tĂ« zbatimit nga ARRSH pĂ«rpara nisjes sĂ« punimeve.

Procedura pĂ«r lidhjen e bypass-it me autostradĂ«n Tiranë–DurrĂ«s dhe me aksin e Elbasanit, deri nĂ« zonĂ«n e Bradasheshit, Ă«shtĂ« gjithashtu e pĂ«rfunduar. “ËshtĂ« bĂ«rĂ« njoftimi i fituesit dhe jemi nĂ« pritje tĂ« nisjes sĂ« punimeve,” tha Kozeli.

 

The post Bypass-i i Tiranës avancon në 31%, Karakaçi: Po përmbyllim financimin për 13 kilometrat e mbetur appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
↗

Hetimi i KonkurrencĂ«s ndaj operatorĂ«ve celularĂ« pĂ«rfundon me detyrim pĂ«r “politika sociale”

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Autoriteti i Konkurrencës njoftoi të hënën se ka mbyllur hetimin e thelluar ndaj Vodafone Albania dhe One Albania në tregun me pakicë të shërbimeve celulare. Në njoftimin zyrtar u bë ditur se, në përfundim të hetimit, ky institucion ka vendosur kushte dhe detyrime specifike që reflektojnë ankesat e konsumatorëve pranë Autoritetit.

Komisioni i Konkurrencës shprehet se vendimi synon korigjimin e shqetësimeve konkrete që kanë prekur konsumatorët dhe garantimin e çmimeve më të lira për shtresën e pensionistëve dhe studentëve, si dhe më shumë transparencë e mundësi zgjedhjeje për abonentët e të dy operatorëve.

Hetimi nuk provoi, sipas Komisionit të Konkurrencës, shkelje ligjore nga dy operatorët celularë; megjithatë, duke iu referuar vendimit final, hetimi ka evidentuar sjellje të ngjashme të dy operatorëve gjatë periudhës nën hetim 1 janar 2022- 18 nëntor 2025.

Sjellje e njëjtë, por nuk provohet koordinimi mes dy operatorëve

Sipas vendimit, nga analiza rezultoi se çmimet e paketave kanë pësuar rritje progresive dhe të përafërta në kohë; ndryshimet janë aplikuar në kategori të njëjta ose të ngjashme shërbimesh; janë konstatuar nivele të larta ngjashmërie në strukturën dhe përmbajtjen e ofertave. Këto elemente janë evidentuar në mënyrë të përsëritur gjatë periudhës hetimore dhe reflektojnë një nivel të lartë ngjashmërie në sjelljen tregtare të ndërmarrjeve në tregun përkatës.

MegjithatĂ«, analiza ekonomike dhe juridike e kryer gjatĂ« hetimit nuk arriti tĂ« provojĂ« se kjo sjellje ka qenĂ« rezultat i njĂ« koordinimi apo praktike tĂ« bashkĂ«renduar ndĂ«rmjet ndĂ«rmarrjeve nĂ« kuptim tĂ« nenit 4 tĂ« ligjit “PĂ«r mbrojtjen e konkurrencĂ«s”.

Analiza kronologjike e ndryshimeve të çmimeve dhe strukturës së paketave tregon se, në disa raste, pas ndryshimeve të ndërmarra nga njëra ndërmarrje në lidhje me çmimet ose përmbajtjen e paketave, ndërmarrja tjetër ka reaguar brenda intervaleve të afërta kohore, duke aplikuar ndryshime të ngjashme në nivel çmimi dhe në strukturën e ofertës (minuta, internet, SMS, vlefshmëri, roaming etj.).

Megjithatë, gjatë hetimit nuk u administruan prova të drejtpërdrejta apo të tërthorta që të provojnë ekzistencën e kontakteve, komunikimeve, shkëmbimit të informacionit sensitiv tregtar apo të një mekanizmi koordinues ndërmjet ndërmarrjeve në lidhje me përcaktimin e çmimeve apo strategjive tregtare.

Në këto kushte, ngjashmëritë e konstatuara në reagimet tregtare të ndërmarrjeve janë vlerësuar në kontekstin e karakteristikave strukturore të tregut duopolistik dhe nivelit të lartë të transparencës së tij, ku operatorët monitorojnë vazhdimisht ofertat dhe sjelljen tregtare të njëri-tjetrit.

Hetimi evidentoi se ofertat e ndërmarrjeve paraqesin ngjashmëri në çmim dhe përmbajtje, përfshirë internetin, minutat kombëtare, vlefshmërinë e paketave dhe përfitimet roaming. Ky nivel i lartë ngjashmërie ndërmjet ofertave kufizon nivelin e diferencimit të paketave në treg; reflekton një nivel të kufizuar të presionit konkurrues ndërmjet ndërmarrjeve; paraqet karakteristika tipike të një tregu me strukturë të lartë përqendrimi. Megjithatë, analiza ekonomike dhe juridike e kryer gjatë hetimit nuk provoi se kjo ngjashmëri e ofertave është rezultat i një koordinimi apo praktike të bashkërenduar ndërmjet ndërmarrjeve.

NdĂ«rkohĂ«, gjatĂ« hetimit, ndĂ«rmarrjet nuk paraqitĂ«n njĂ« metodologji tĂ« plotĂ« dhe tĂ« standardizuar tĂ« analizĂ«s kosto–çmim pĂ«r çdo ndryshim tarifor tĂ« aplikuar gjatĂ« periudhĂ«s hetimore. NĂ« veçanti, nuk u administrua njĂ« analizĂ« e detajuar kosto–çmim pĂ«r çdo paketĂ«; nuk u evidentuan elemente tĂ« plota tĂ« justifikimit ekonomik pĂ«r çdo rritje çmimi; konstatuan mungesa nĂ« dokumentimin e metodologjisĂ« sĂ« pĂ«rllogaritjes sĂ« kostove.

Pavarësisht këtij elementi, sërish Komisioni i Konkurrencës sërish ka gjykuar se mungesa e një metodologjie të plotë ekonomike apo e dokumentimit të detajuar të kostove, në vetvete, nuk përbën provë të mjaftueshme për ekzistencën e një praktike të bashkërenduar.

Sipas këtij institucioni, në tregje duopolistike me transparencë të lartë, si tregu me pakicë i shërbimeve celulare në Republikën e Shqipërisë, ndjekja e sjelljes së operatorëve konkurrentë dhe reagimi ndaj zhvillimeve të tregut mund të ndodhë si rezultat i përshtatjes së pavarur ndaj kushteve të tregut dhe monitorimit reciprok të operatorëve.

NĂ« konkluzion, megjithĂ«se gjatĂ« periudhĂ«s 1 janar 2022 – 18 nĂ«ntor 2025 u evidentuan sjellje e rritje tĂ« pĂ«rafĂ«rta nĂ« kohĂ« tĂ« çmimeve; reagime tĂ« ngjashme tregtare ndĂ«rmjet operatorĂ«ve; ngjashmĂ«ri nĂ« strukturĂ«n dhe pĂ«rmbajtjen e ofertave; mungesĂ« e njĂ« metodologjie tĂ« plotĂ« dhe tĂ« standardizuar kosto–çmim, Komisioni ka vlerĂ«suar se nuk provohet ekzistenca e njĂ« praktike tĂ« bashkĂ«renduar ndĂ«rmjet ndĂ«rmarrjeve Vodafone Albania dhe One Albania.

PĂ«r rrjedhojĂ«, sjellja e konstatuar gjatĂ« hetimit Ă«shtĂ« vlerĂ«suar si sjellje paralele tregtare në kushtet e njĂ« tregu me strukturĂ« duopolistike dhe transparencĂ« tĂ« lartĂ«, e cila, nĂ« mungesĂ« të provave mbi ekzistencĂ«n e koordinimit, komunikimit apo vullnetit tĂ« pĂ«rbashkĂ«t ndĂ«rmjet ndĂ«rmarrjeve, nuk pĂ«rbĂ«n praktikĂ« tĂ« bashkĂ«renduar apo abuzim me pozitĂ«n dominuese në kuptim tĂ« ligjit “PĂ«r mbrojtjen e konkurrencĂ«s”.

Operatorët duhet të ofrojnë paketa të veçanta për studentët dhe pensionistët

Vendimi i Autoritetit tĂ« KonkurrencĂ«s pĂ«rcakton se brenda 90 ditĂ«ve, tĂ« dy operatorĂ«t duhet tĂ« ofrojnĂ« paketa tĂ« veçanta mĂ« tĂ« favorshme pĂ«r pensionistĂ«t dhe studentĂ«t 18–23 vjeç.

Vendosja e njĂ« detyrimi tĂ« tillĂ« ngre pikĂ«pyetje tĂ« mĂ«dha lidhur me bazĂ«n ligjore ku Ă«shtĂ« mbĂ«shtetur Autoriteti i KonkurrencĂ«s pĂ«r ta vendosur atĂ«. As ligji “PĂ«r mbrojtjen e konkurrencĂ«s”, as legjislacioni qĂ« rregullon komunikimet elektronike apo mbrojtjen konsumatore nĂ« pĂ«rgjithĂ«si nuk parashikon detyrime qĂ« ndĂ«rmarrjet tĂ« aplikojnĂ« kushte lehtĂ«suese ndaj shtresave tĂ« caktuara shoqĂ«rore.

NĂ« vendimin e Autoritetit tĂ« KonkurrencĂ«s citohet vetĂ«m se, nga analiza e paketave tarifore tĂ« ofruara nga Vodafone Albania dhe One Albania rezultoi se gjatĂ« periudhĂ«s objekt hetimi ndĂ«rmarrjet nuk ofronin paketa tĂ« dedikuara pĂ«r 13 kategori tĂ« veçanta konsumatorĂ«sh, si pensionistĂ«t dhe studentĂ«t, me kushte tarifore tĂ« pĂ«rshtatura me nevojat dhe aftĂ«sinĂ« paguese tĂ« tyre. Gjithashtu, nga hetimi u konstatua njĂ« reduktim i ofertave me çmime tĂ« ulĂ«ta dhe orientimi i portofolit drejt paketave me çmime dhe pĂ«rmbajtje mĂ« tĂ« larta, ndĂ«rkohĂ« qĂ« paketat bazĂ« me vlerĂ« 500–600 lekĂ« ofroheshin kryesisht nĂ«pĂ«rmjet kanaleve digjitale.

Sipas vlerësimit të Autoritetit të Konkurrencës, këto zhvillime kufizojnë mundësitë e zgjedhjes për konsumatorët me konsum dhe aftësi paguese më të ulët, veçanërisht për kategoritë e pensionistëve dhe studentëve.

Në fakt, politikat e përkrahjes sociale janë atribut i institucioneve shtetërore dhe lehtësitë për shtresa të veçanta, në përgjithësi, sigurohen nëpërmjet subvencioneve shtetërore.

Gjithashtu, Autoriteti i Konkurrencës kërkon që paketa më e lirë duhet të jetë realisht e disponueshme edhe në pikat fizike të shitjes, jo vetëm në aplikacione online apo kanale digjitale.

Ndërkohë, hetimi nuk ka marrë nën hetim një element shumë të rëndësishëm: tarifat shumë të larta standarde për njësi komunikimi të aplikuara nga operatorët celularë. Për këtë arsye, pothuajse të gjithë përdoruesit e telefonisë celulare në Shqipëri, me parapagesë ose kontratë, përdorin paketa tarifore me çmime fikse.

Ekzistenca e tarifave standarde mĂ« tĂ« arsyeshme mund t’u pĂ«rgjigjej mĂ« mirĂ« nevojave specifike tĂ« pĂ«rdoruesve me konsum mĂ« tĂ« ulĂ«t, duke paguar nĂ« varĂ«si tĂ« nevojave tĂ« tyre komunikimit.

Gjithashtu, vendimi nuk përmban asnjë qëndrim lidhur me njërën nga çështje objekt të hetimit, praktikës së indeksimit periodik me inflacionin të çmimeve të shërbimeve celulare.

Përdoruesit nuk janë lejuar të marrin paketa më të lira pas përfundimit të kontratës?

Një masë tjetër e vendosur nga Autoriteti i Konkurrencës është që, pas përfundimit të kontratës, çdo abonent duhet të ketë të drejtë të kalojë në një paketë më të lirë, pa penalitete dhe pa pengesa të pajustifikuara.

Nga analiza e termave dhe kushteve kontraktore të Vodafone Albania dhe One Albania rezultoi se kontratat e pajtimtarëve nuk parashikojnë në mënyrë të qartë dhe të kuptueshme disa të drejta dhe procedura me rëndësi për konsumatorët. Konkretisht, nuk pasqyrohet në mënyrë të shprehur e drejta e pajtimtarit, pas përfundimit të afatit kontraktor, për të kaluar lirisht nga një plan tarifor me çmim më të lartë në një plan tarifor me çmim më të ulët, sipas zgjedhjes së tij, pa penalitete apo kufizime të pajustifikuara.

Gjithashtu, dispozitat që rregullojnë bartjen e numrit nuk përcaktojnë në mënyrë të qartë dhe të kuptueshme afatin brenda të cilit realizohet ky proces, si dhe kushtet dhe procedurat që duhet të ndiqen për përfundimin e tij.

Sipas vendimit, mungesa e një informacioni të plotë dhe transparent në dokumentacionin kontraktor krijon pasiguri për pajtimtarët dhe mund të ndikojë në ushtrimin efektiv të të drejtave të tyre për zgjedhjen e planit tarifor dhe ndryshimin e operatorit.

Nëse e marrim për të mirëqenë konkluzionin, kjo do të ishte një shkelje serioze dhe praktikë  arbitrare ndaj përdoruesve. Megjithatë, as për këtë shkelje Autoriteti i Konkurrencës nuk ka vendosur penalitete ndaj operatorëve.

Detyrime tĂ« tjera tĂ« vendosura ndaj operatorĂ«ve janĂ« qĂ« çdo ndryshim nĂ« çmim, pĂ«rmbajtje apo vlefshmĂ«ri tĂ« paketĂ«s duhet t’i njoftohet individualisht abonentit, qartĂ« dhe tĂ« paktĂ«n 30 ditĂ« pĂ«rpara; çdo rritje çmimi duhet tĂ« mbĂ«shtetet nĂ« analiza tĂ« dokumentuara tĂ« kostove dhe ky dokumentacion duhet tĂ« ruhet pĂ«r pesĂ« vjet; paketat e reja duhet tĂ« kenĂ« diferencim real dhe tĂ« mos kufizojnĂ« zgjedhjen e konsumatorit; kontratat tip duhet tĂ« marrin vlerĂ«simin paraprak tĂ« Autoritetit tĂ« KonkurrencĂ«s pĂ«r shmangien e klauzolave tĂ« padrejta; procedura dhe afati pĂ«r bartjen e numrit nga njĂ« operator te tjetri duhet tĂ« shkruhen qartĂ« dhe kuptueshĂ«m nĂ« kontratĂ«.

Në fakt, disa prej detyrimeve të vendosura nga Autoriteti i Konkurrencës, si vlerësimi i paketave apo kushteve të kontratave, prekin çështje që janë në kompetencën e Autoritetit të Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP), si rregullator sektorial. Veçanërisht shkeljet apo paqartësitë në dispozitat kontraktore janë edhe përgjegjësi e AKEP, që ka të drejtën dhe detyrimin ligjor të miratojë paraprakisht kontratat e shërbimit që lidhen me pajtimtarët.

Pavarësisht nga kjo, vendimi final nuk përmban asnjë rekomandim për AKEP.

Të gjitha detyrimet e vendosura nga Autoriteti i Konkurrencës do të monitorohen për një vit nga hyrja në fuqi e vendimit.

Në rast moszbatimi të një prej pikave të vendimit, Vodafone Albania dhe One Albania do të përballen me penalitetet e parashikuara nga ligji.

 

Lexoni edhe:

Shpenzimi mesatar i shqiptarëve për shërbimet celulare u rrit për të pestin vit radhazi

 

 

Dy operatorët celularë fituan 35 milionë euro vitin e kaluar

 

 

 

The post Hetimi i KonkurrencĂ«s ndaj operatorĂ«ve celularĂ« pĂ«rfundon me detyrim pĂ«r “politika sociale” appeared first on Revista Monitor.

  •  
  • ↗
❌