TIRANË, 23 janar/ATSh/ Më 23 janar të vitit 1946 u arrestua intelektualja shqiptare Musine Kokalari.

Një prej intelektualeve më në zë të Shqipërisë, Musineja do të spikaste që në moshë të hershme për veprimtarinë e saj politike dhe letrare.

Musine Kokalari lindi në 10 shkurt 1917 në Adanë të Turqisë. Tre vite pas lindjes së saj, familja e Musinesë u kthye në Shqipëri. Mësimet e para i mori në qytetin e Gjirokastrës. Studimet e larta i kreu në Itali, në Universitetin e Romës, ku u diplomua me rezultate të larta në degën e Letërsisë. Deri në vitin 1944 botoi dy libra: “Seç me thotë nënua plakë” dhe “Rreth vatrës”.

Vendosja e regjimit komunist do të sillte ndryshime rrënjësore në jetën e Musinesë. Në nëntor 1944 iu pushkatuan pa gjyq dy vëllezërit, Mumtas e Vesel Kokalari, ndërsa ajo u burgos për disa ditë. Më 23 janar 1946 u arrestua për herë të dytë. Procesi gjyqësor e dënoi me 20 vite heqje lirie. Në gjyqin e zhvilluar Musine Kokalari do të shprehej:

“Unë s’jam fajtore. S’jam komuniste dhe ky s’mund të quhet faj. Ju fituat në zgjedhje, por në burg nuk duhet të jem. Unë jam nxënëse e Sami Frashërit. Me mua ju doni të dënoni Rilindjen.”

Musine Kokalari vuajti 16 vite në burg, dhe më pas u internua në Rrëshen të Mirditës, ku jetoi në kushte tejet të vështira ekonomike dhe plotësisht e izoluar nga shoqëria.

Ndërroi jetë në vitin 1983 nga një sëmundje e rëndë. Pas shembjes së diktaturës, figura dhe vepra e saj dolën në pah dhe u vlerësuan nga institucionet shtetërore. Në vitin 1993 iu dha titulli “Martir i demokracisë”.

/a.f/r.e/

The post Musine Kokalari, intelektualja që sfidoi regjimin komunist appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 23 janar/ATSh/ Në laboratorin e restaurimit të Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore po zhvillohen ndërhyrje konservuese dhe restauruese të specializuara mbi fragmente të pikturës murale të kishës së Shën Todrit, Kadipashaj (Lushnjë).

Procesi realizohet me standarde profesionale dhe metodologji bashkëkohore, duke garantuar ruajtjen e autenticitetit, vlerave artistike dhe historike për brezat e ardhshëm

Kisha e Shën Todrit në Kadipashaj është Monument Kulture, vepër e gjysmës së parë të shek. XIX nga Joan Çetiri.

Kisha i është nënshtruar punimeve restauruese për konsolidimin e strukturës, sistemin e drenazhit si dhe ndërhyrje restauruese të elementeve arkitektonike.

Ndërhyrjet nisën vitin që shkoi nën mbikëqyrjen e specialistëve të Institutit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore, me qëllim jo vetëm ruajtjen e vlerave historike e shpirtërore të kishës, por edhe rikthimin e saj si një hapësirë e gjallë e identitetit kulturor të komunitetit.

Restaurimi i pikturës murale prej laboratorit të IKTK-së është shumë i rëndësishëm. Gjithashtu ai i ikonostasit si dhe i tavanit të drurit të dekoruar në naos, i veçantë në llojin e tij.

/a.f/r.e/

The post Pikturat murale të Kishës së Shën Todrit i nënshtrohen restaurimit të specializuar appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 23 janar/ATSh/ Më 23 janar të vitit 1899 u krijua Lidhja Shqiptare e Pejës, një organizatë politiko-ushtarake mbarëshqiptare, që ndoqi rrugën e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit dhe luftoi për çlirimin e vendit nga pushtimi osman.

Ajo u themelua nga Kuvendi Kombëtar i Pejës (23-29 janar 1899), ku morën pjesë mbi 450 vetë, kryesisht nga Vilajeti i Kosovës. Organizata u quajt Lidhja Shqiptare e Pejës ose “Besa Besë”. Në krye të Komitetit drejtues u vu Haxhi Zeka.

Kuvendi i Pejës kërkonte bashkimin e katër vilajeteve shqiptare dhe vendosjen e një statusi apo kushtetute të veçantë për administrimin e tyre, zbatimi i së cilës do të çonte në formimin e një province të vetme territoriale administrative të qeverisur nga shqiptarët.

Lidhja Shqiptare e Pejës e shtriu autoritetin fillimisht, në gjithë vilajetin e Kosovës dhe më pas në atë të Shkodrës, të Manastirit e të Janinës. Vendimet e Lidhjes u miratuan në mbledhje të gjera popullore, që u organizuan në krahina të ndryshme të vendit, ndër të cilat më të rëndësishmet ishin ato të Sanxhakut të Prizrenit, të vilajeteve të Shkodrës, të Dibrës, Ohrit, Elbasanit etj., ku u formuan komitetet lokale të Lidhjes.

Lidhja hasi në kundërshtimin e vendosur të Portës së Lartë. Në vjeshtën e vitit 1899, krahu radikal i lëvizjes së udhëhequr nga Lidhja e Pejës kaloi në organizimin e qëndresës së armatosur kundër Perandorisë Osmane. Porta e Lartë në pranverën e vitit 1900 ndërmori masa të forta ushtarake dhe hodhi kundër Lidhjes Shqiptare të Pejës ushtri të shumta, që çuan në shtypjen e saj.

/a.f/r.e/

The post Lidhja Shqiptare e Pejës, organizata ushtarako-politike mbarëshqiptare appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 22 janar/ATSh/ Bashkëkryetari i Komisionit të Posaçëm për Reformën Territoriale, Arbjan Mazniku tha se do t’i propozojë seancës plenare ndryshimin e projektvendimit mbi mënyrën e funksionimit të komisionit. Kjo, për shkak se opozita prej disa kohësh ka bojkotuar dhe nuk merr pjesë në komision.

“Jemi përpara një sfide shumë të vështirë, të kushtëzuar nga një seri datash të caktuara. Zgjedhjet vendore do të bëhen në prill-maj të vitit që vjen dhe për këtë arsye është e rëndësishme që këtë reformë ta kalojmë përpara muajit korrik të këtij viti”, tha Mazniku.

Më tej ai kujtoi se, kjo është mbledhja e tretë ku opozita nuk ka ardhur dhe dashamirësia e mazhorancës dhe Kuvendit për të krijuar barazi dhe bashkëkryesi është kthyer tashmë në një mekanizëm bllokimi për vijimësinë e punës.

Për të mos humbur kohë, Mazniku propozoi t’i kërkohet Kuvendit ndryshimi i vendimit të krijimit të komisionit, në mënyrë që koncepti i paritetit dhe bashkëkryesisë të mos jenë më si koncepte në vendimin e krijimit të komisionit.

“Ta amendojmë atë vendim, në mënyrë që t’i japim vetes mundësinë për të vijuar përpara dhe të kemi mundësi për kuorum, të arrijmë objektivat që na janë caktuar, që brenda korrikut të përmbyllim reformën”, tha Arbjan Mazniku në Komisionin e Posaçëm Parlamentar për Reformën Administrativo-Territoriale.

/a.f/r.e/

The post Mungesa e opozitës, Mazniku: Të hiqet pariteti dhe bashkëkryesia në Komisionin e “Territoriales” appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 22 janar/ATSh/ Më 22 janar 1829 lindi në Bukuresht, Elena Gjika, e njohur me pseudonimin letrar Dora d’Istria.

Elena Gjika ishte një intelektuale me ndikim evropian, që luajti rol aktiv në lëvizjet për liritë civile dhe vetëvendosjen e popujve të Ballkanit. Duke mos harruar rrënjët e saj, u bë “ambasadorja” që përdori penën dhe prestigjin personal, për ta bërë Shqipërinë të njohur dhe të respektuar në sytë e botës.

Elena Gjika vinte nga një familje shqiptare e vendosur prej shekujsh në Rumani. Përmes letërkëmbimeve me figura si Jeronim de Rada, Dhimitër Kamarda, Zef Jubani, Thimi Mitko etj., ajo kontribuoi në artikulimin e ideve politike mbi autonominë dhe organizimin e shqiptarëve, sidomos gjatë periudhës së Lidhjes së Prizrenit (1878).

Në studimet e saj mbi kulturën dhe diasporën shqiptare në Rumani e Itali, ajo e trajtoi folklorin si një burim dokumentar për të dëshmuar vijimësinë kulturore dhe etnike. Veprat e saj shërbyen si një analizë e rëndësishme që prezantoi identitetin shqiptar përpara opinionit publik evropian, duke i dhënë një bazë intelektuale dhe vlerësim ndërkombëtar trashëgimisë historike të Shqipërisë.

/a.f/r.e/

The post Elena Gjika, “ambasadorja” e çështjes shqiptare appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 22 janar/ATSh/ Më 22 janar të vitit 1788 lindi Xhorxh Gordon Bajron, poet, një nga figurat më të shquara të Lëvizjes Romantike dhe që vlerësohet si një nga poetët më të mëdhenj britanikë.

Duke pasur prejardhje nga një familje fisnikësh, Lord Bajroni mundi të shtegtonte në vende të ndryshme, dhe gjatë këtyre shtegtimeve u ndal për një kohë të konsiderueshme edhe në trojet shqiptare.

Poema romantike “Shtegtimet e Çajlld Haroldit” së bashku me njoftimet që përmbajnë letrat e Lordit drejtuar nënës së vet dhe shënimet në formë ditari që ka mbajtur bashkudhëtari i tij Xhon Kem Hobhauz, dëshmojnë sesi një poet romantik i pararojës letrare evropiane dhe shoku i tij, një i ri i kulturuar anglez, e shihnin Shqipërinë në fillim të shekullit XIX. Gjithashtu letrat e tij dëshmojnë edhe gjykimin mbi Ali Pashë Tepelenën.

Për Bajronin, Shqipëria ishte një vend me bukuri natyrore të rralla; shqiptarët njerëz të pashëm, trima, krenarë, me fustanella të bardha; Ali Pashë Tepelena një kapedan i egër por jo mizor, vezir por i pavarur, figura e tretë historike pas Aleksandrit të Madh dhe pas Skënderbeut.

Në vizionin e Bajronit mbi Shqipërinë, mbi shqiptarët dhe mbi Ali Pashë Tepelenën ka ndikuar kryesisht formimi romantik i tij. Si rrjedhim, ai e pikturoi botën e panjohur shqiptare si poet dhe si kureshtar.

Gjatë vizitës së tij në Shqipërinë Jugore, e veçanërisht në Janinë, Lord Bajroni mori si kujtim nga ato vise një kostum tradicional shqiptar. Do të ishte pikërisht bukuria dhe e veçanta e këtij kostumi, që në verën e vitit 1813 do ta shtynin piktorin Thomas Philips që të realizonte portretin e famshëm të Lord Bajronit veshur me kostumin shqiptar, me titull “Portrait of a Nobleman in the dress of an Albanian” (Portret i një fisniku me veshje shqiptare). Portreti u vendos në Royal Academy dhe tani është i vendosur në ambasadën britanike në Athinë.

Në letrën dërguar nënës së tij në 12 nëntor 1809, midis të tjerash Bajroni shkruan: “…I dua shqiptarët shumë. Në udhëtimin që bëra, kam qëndruar një herë dy ditë, dhe një herë tjetër tri ditë në një kazermë shqiptarësh dhe s’kam gjetur kurrë ushtarë aq të pëlqyer sa shqiptarët, ndonëse kam qenë në garnizonet e Gjibraltarit e të Maltës, dhe kam parë shumica ushtarësh spanjollë, franceze, siçilianë dhe anglezë. Nuk më vodhën gjësend, dhe më ftuan me gëzim të marr nga zahireja dhe nga qumështi i tyre…”.

Në vitin 1823 Bajroni u nis për në Greqi ku u bë frymëzues i luftës për pavarësi kombëtare të Greqisë kundër turqve. Nuk arriti të shihte çlirimin e saj, sepse u sëmur nga ethet dhe vdiq në Mesolongj, më 19 prill 1824, në moshën 36-vjeçare.

/r.e/a.f/

The post Lord Bajroni, poeti romantik britanik i dashuruar me shqiptarët appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 22 janar/ATSh/ Një element i trashëgimisë kulturore jomateriale që ruhet dhe transmetohet sot nga një numër i kufizuar artizanesh të Shkodrës, Tropojës dhe Kukësit, është qëndistaria tradicionale me dorë, dhe veçanërisht punimi me oje.

Punimi me oje (ojna) është një teknikë që realizohet përmes gjilpërës dhe perit dhe karakterizohet nga hollësia e punimit, kompleksiteti i motiveve dhe vlera e lartë estetike e simbolike që mbart.

Kjo është një nga format më të veçanta dhe të rralla të qëndistarisë tradicionale me dorë. Tradita e qëndistarisë ka qenë historikisht e zhvilluar dhe e lidhur ngushtë me identitetin kulturor lokal. Tradicionalisht, punimi me oje përdorej si element dekorues në shamitë e kokës së grave, duke pasur funksion estetik dhe simbolik në veshjet tradicionale femërore.
Në kontekstin bashkëkohor, artizanet po përpiqen ta përshtatin këtë teknikë në produkte të reja artizanale, duke respektuar format dhe parimet tradicionale, me synimin për ta mbajtur gjallë dhe për ta transmetuar këtë element elitar të trashëgimisë kulturore brezave të ardhshëm.

1 nga 8

/r.e/a.f/

The post Artizanet përcjellin ndër breza qëndismat tradicionale të Veriut appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 21 janar/ATSh/ Më 21 janar 1925 Shqipëria u shpall për herë të parë Republikë Parlamentare.

Forma e re e qeverisjes së vendit u përligj përmes miratimit të Statutit të Republikës Shqiptare nga Asambleja Kushtetuese, në mars të vitit 1925. Data hyri në analet e historisë si tregues për vendosjen e republikës së parë shqiptare. Për detyrën e kreut të shtetit u zgjodh Ahmet Zogu, post të cilin e mori më 31 janar. Mandati i presidentit të Republikës ishte 7-vjeçar, por kjo formë republikane e qeverisjes zgjati deri në shtator të vitit 1928, kur Ahmet Zogu u vetëshpall “mbret i shqiptarëve”.

Statuti sanksionoi konsolidimin e pavarësisë dhe jetësimin e parimeve demokratike kushtetuese. Po ashtu, në Statut ligjëroheshin parimet dhe liritë demokratike, sikurse janë ndarja e pushteteve dhe liritë e të drejtat e njeriut. Një arritje e madhe e kohës ishte miratimi i Kodit Penal.

/r.e/a.f/

The post 21 janar 1925, shpallja e republikës së parë shqiptare appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 21 janar/ATSh/ Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja nga Madridi, ku gjendet për panairin e turizmit “Fitur”, premtoi që sezoni turistik 2026 do të jetë më i miri që kemi pasur ndonjëherë.

Ministri Gonxhja së bashku me stafin e MTKS dhe agjencitë pjesëmarrëse në “Fitur”, ftoi të vizitohet Shqipëria, një vend ku jetohet bukur dhe punohet bukur.

Gonxhja çeli pavijonin e Shqipërisë në këtë panair ndërkombëtar, të titulluar “Albania All Senses” (21-25 janar). Së bashku me një numër angjencish, partnerësh e shoqatash që vijnë nga operatorët turistikë, në Madrid gjenden edhe përfaqësues të bashkive, ekipe që promovojnë kulturën e traditat e vendit tonë etj.

“Turizmi gjithmonë e më shumë nuk është vetëm plazhi, deti, çadra dhe rëra por kemi shumë nevojë për të pasur një turizëm eventesh, destinacionesh, për të pasur një turizëm të aktiviteteve të shumta, të këtyre sektorëve që tashmë i përmbledh ministria jonë e re. Prandaj kam kënaqësinë të kem këtu edhe Agjencinë e Bregdetit, si dhe Agjencinë Kombëtare të Turizmit që do të luajë një rol kryesor në vijim në menaxhimin dhe promovimin e të gjitha formave të Shqipërisë dhe destinacioneve shqiptare”, u shpreh Gonxhja.

Ministri premtoi se do të punohet fort me ekipin, për të pasur promovim digjital, virtual dhe promovim sa më të gjerë sa i takon një turizmi gjithëvjetor, me më shume sesa vetëm sezonin e verës, me më shumë territor dhe gjeografi.

“Raste si ky i panairit “Fitur” na japin mundësinë e takimeve të biznesit, takime në nivel qeveritar, lokal, vendor dhe të organizatave botërore të turizmit, në mënyrë që na ta kemi rrjetin sa më të fortë sa i takon shkëmbimit të informacionit dhe njohjes së Shqipërisë, dhënies së një informacioni sa më atraktiv për botën”, u shpreh kreu i MTKS.

Ministri ftoi për vëmendje ndaj këtij eventi i cili në fundjavë hapet edhe për qytetarët e thjeshtë, të cilët duan të marrin informacion.

Panairi i Madridit njihet që është nga më të suksesshmit, sepse mbyllet numri më i lartë i kontratave dhe porosive, gjë që sjell një planifikim më të mirë të sezonit dhe të akomodimit në vendin tonë.

“Sot që flasim kemi rreth dhjetë për qind të turizmit të planifikuar, në kuptimin e rezervimeve, gjë që është një shifër që duhet patjetër të rritet, sepse më shumë planifikim do të thotë më shumë investime të qëndrueshme, më shumë programim dhe më shumë optimizim i kapaciteteve, i strukturave tona dhe i gjithë sistemit që lidhet me turizmin dhe me mikpritjen”, tha Gonxhja.

1 nga 10

/r.e/

The post Gonxhja çel pavijonin e Shqipërisë në panairin ndërkombëtar të turizmit “Fitur” appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 21 janar/ATSh/ Gjatë 24 orëve të fundit qarku i Korçës është përfshirë nga reshje dëbore.

Prefekti Nertil Jole tha se nëpër akse të ndryshme vijon puna për pastrimin dhe kriposjen e rrugëve.

Në akset Korçë–Ersekë (kilometri 3) dhe Zëmblak–Goricë–Bilisht–Miras (km 6) rekomandohet qarkullimi me goma dimërore. Në Lotin 7, në akset Libonik–Rëmbec–Plasë dhe Korçë–Voskopojë, gjatë natës ka pasur reshje dëbore deri në 8 cm, të shoqëruara me erë të fortë. Akset janë pastruar dhe kriposur dhe qarkullimi vijon normalisht.

Në segmentin e Dardhës, vende-vende trashësia e borës arrin mbi 50 cm. Po punohet për pastrimin dhe kriposjen e rrugës. Për shkak të temperaturave të ulëta, edhe në këtë segment këshillohet qarkullimi me goma dimërore dhe zinxhirë.

Në segmentet Maliq–Kufi Gramsh dhe Ersekë–Leskovik–Tre Urat, gjatë natës ka pasur reshje dëbore. Aktualisht punohet për pastrimin dhe kriposjen e rrugës.

Ndërkohë, në territorin e bashkisë Korçë, punonjësit e NSHP-së gjenden në terren që prej mbrëmjes së djeshme dhe vijojnë punën për normalizimin e situatës. Ndërhyrjet po kryhen në të gjitha akset kryesore dhe njësitë administrative, me qëllim garantimin e qarkullimit të sigurt për banorët.

Situata paraqitet e qetë dhe pa problematika të evidentuara deri në këto momente.

Ndërsa OSHEE informon se në disa nënstacione të qarkut ka problematika. Numri më i madh i abonentëve të mbetur pa furnizimim me energji elektrike është në Potgozhan-Guri i Kuq, me rreth 500 abonentë ruralë, në zonat Trebinjë dhe Bishnicë. Gjithashtu në Rehovë janë 40 abonentë pa energji elektrike, 50 të tjerë në Mesmal, 140 në Dardhë etj. Ekipet e OSHEE-së janë në terren dhe po punojnë për normalizimin e situatës.

1 nga 3

/r.e/

The post Vijon pastrimi i akseve rrugore në qarkun e Korçës, qarkullimi me goma dimërore dhe zinxhirë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 20 janar/ATSh/ Manastiri i Kryeengjëjve në Derviçan të Gjirokastrës, është një prej kishave dhe manastireve të shumta të luginës së Drinos.

I pozicionuar në pllajën e Malit të Gjerë, mbi fshatin Derviçan, manastiri është një ndërtim më i ri në krahasim me komplekset e tjera të kësaj lugine, por ka vlera të shumta dhe dëshmon për zhvillimin dhe larminë tipologjike të ndërtimeve të arkitekturës pasbizantine.

Kompleksi i Manastirit të Kryeengjëjve përbëhet nga kisha dhe konakët, që e rrethojnë atë, kryesisht nga ana lindore dhe perëndimore.

Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore Gjirokastër ndau pamjet 3D të këtij manastiri për të pasur një ide më të plotë rreth këtij ndërtimi. Kisha përbëhet nga naosi dhe narteksi. Në të gjithë sipërfaqen e interierit, kisha mban pikturë murale. Naosi është i tipit në formë kryqi me kupolë ,triapsidal me përmasa të brendshme 6,9 x 3,8 metra. Naosi lidhet me narteksin në anën perëndimore, i cili është dykatësh.

Si në të gjitha kishat e Dropullit, edhe këtu është përdorur e njëjta teknikë ndërtimi, muraturë me gurë shtresore, të vendosur në radhë të rregullta e të lidhur me llaç gëlqereje. Mbulesa e çatisë është me rrasa guri. Si kohë ndërtimi mendohet që manastiri t’i përkasë shekullit të 18-të.

1 nga 5

/r.e/a.f/

The post Manastiri i Kryeengjëjve, një prej atraksioneve të luginës së Drinos appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 20 janar/ATSh/ Ditët e ftohta të dimrit nuk ia kanë ulur gjallërinë e zakonshme kopshteve të kryeqytetit.

Daljet e herëpashershme nëpër muze apo institucione të tjera, tashmë janë zëvendësuar nga teatri me kukulla në mjediset e brendshme të kopshtit.

“Për të evituar daljet në motin e ftohtë, kemi ftuar aktorë të cilët japin shfaqje me kukulla, në mënyrë që të thyejmë rutinën dhe qëndrimi në kopsht të jetë më i këndshëm për fëmijët”, tha për ATSH-në, Artjavola Mile, drejtoreshë e Kopshtit 101 Dalmatët.

Sot, më shumë se 110 fëmijë të këtij kopshti ndoqën me kërshëri shfaqjen “Frozen”. Reagimet e tyre ishin të ndryshme. Pjesa më e madhe u argëtuan me kullat: Elsën, Anën dhe Olafin, të cilët i shihnin të flisnin e këndonin. Ndërkohë edukatoret ishin pranë atyre fëmijëve që u frikësuan nga perdja e errët e skenës.

Teatri brenda mjediseve të kopshtit është kthyer tashmë në një traditë. Këto shfaqje janë jo vetëm argëtim, por edhe një mënyrë edukimi i fëmijëve përmes artit. Drejtoresha Mile, u shpreh se kjo praktikë nisi gjatë periudhës kur Teatri i Kukullave ndërpreu aktivitetin për shkak se ishte në rikonstruksion. Ajo tha se, përveç shfaqjeve brenda institucionit, kur moti e lejon, fëmijët e grupit të madh, kanë kryer vizita edhe nëpër muzetë e kryeqytetit, si te Muzeu i Forcave të Armatosura, Kopshti Botanik, piknik nga Liqeni i Tiranës etj.

Teatri në kopshtin 101 Dalmatet. Fotot nga Andrin Hoxha.

1 nga 7

/a.f/r.e/

The post Shfaqjet me kukulla në kopshtet e kryeqytetit, mënyrë edukimi përmes artit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 20 janar/ATSh/ Ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja ka zhvilluar një vizitë në Pazarin e Krujës, ku është takuar me artizanë dhe sipërmarrës.

Ministri Gonxhja bëri të ditur se, mbështetja e artizanatit, e ekonomisë lokale dhe e turizmit kulturor mbetet një prioritet i rëndësishëm, për të garantuar zhvillim të qëndrueshëm, punësim dhe promovim dinjitoz të Shqipërisë si destinacion me rrënjë të forta kulturore dhe potencial të madh turistik.

Artizanët dhe sipërmarrësit e këtij pazari, përmes punës së tyre ruajnë identitetin kombëtar dhe promovojnë produktet “Made in Albania” si vlera autentike për vizitorët vendas dhe të huaj.

Pazari i Krujës është një ansambël që ruan vlera historiko-arkitektonike, me rrugë me kalldrëm që të çojnë drejt kalasë së qytetit.

Ky pazar është zemra e qytetit të Krujës, një vend me gjallëri, i frekuentuar gjatë gjithë vitit nga vizitorë vendas e të huaj të cilët tërhiqen edhe nga suveniret e shumta. Çdokush i dhënë pas blerjeve artizanale patjetër që kalon nga Pazari i Krujës, në dyqanet e të cilit edhe mund të shihet endja e pëlhurave.

1 nga 8

/r.e/

The post Gonxhja: Prioritet mbështetja e artizanatit dhe e turizmit kulturor appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 20 janar/ATSh/ Spektatorët që mbushën mbrëmë sallën e Teatrit Kombëtar të Operas, Baletit dhe Ansamblit Popullor, përjetuan një natë të paharrueshme nën tingujt, traditat dhe ngjyrat e folklorit të Tiranës.

Mbrëmjen e djeshme TKOBAP pati një sallë të tejmbushur jo vetëm me artdashës shqiptarë por edhe turistë të cilët u bënë pjesë e shfaqjes “Ku ka si Tirona” dhe dëshmitarë të një suksesi të jashtëzakonshëm të Ansamblit Kombëtar të Këngëve dhe Valleve Popullore.

Që kur u dha lajmi për këtë shfaqje, pati një numër të madh kërkesash për bileta duke detyruar organizatorët të shtonin një tjetër datë.

Shfaqja erdhi mes këngëve, valleve, ritualeve të dasmës tiranase. Artistët e AP interpretuan një repertor të zgjedhur ku ishte përfshirë dhe krijimtaria e Muharrem Gurës si dhe emrave që kanë bërë histori si Fitnete Rexha, Hafsa Zyberi, familja Lela etj. Në shfaqje kishte edhe artistë të ftuar si Irma Libohova, Armaldo Kllogjeri dhe Greta Zani.

Koncerti “Ku ka si Tirona” shënon jo vetëm një premierë, por edhe nisjen e ciklit “Thesaret e Shpirtit”, një udhëtim artistik që do të pasojë me projekte të tjera të dedikuara pasurisë shpirtërore dhe trashëgimisë kulturore.

“Ku ka si Tirona” do të shfaqet përsëri sot pas kërkesave të shumta nga publiku.

1 nga 11

/a.f/r.e/

The post “Ku ka si Tirona” mbushi sallën e TKOBAP me harenë e këngës tiranase appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 20 janar/ATSh/ Më 20 janar të vitit 2010 u nda nga jeta Pashk Gjeçi, përkthyesi i paarritshëm i kryeveprave të letërsisë botërore në gjuhën shqipe.

Ai përktheu kryevepra si “Komedia Hyjnore” e Dantes, por ishte gjithashtu një figurë e shquar e letrave shqipe edhe me shkrime bashkëkohore të tijat.

Pashk Gjeçi lindi në Shkodër në 7 shtator 1918. Studioi në shkollën e jezuitëve si dhe Gjimnazin Jezuit në Shkodër. Fillimisht mësoi mirë italisht e më pas në gjimnaz, mësoi greqishten e vjetër dhe latinishten, gjuhë nga të cilat përktheu mrekullitë e letërsisë botërore në shqip.

Që në moshën 16-vjeçare, Pashk Gjeçi përktheu poezitë e poetit italian Xhakomo Leopardi. Në vitin 1938, me gjysmë burse të siguruar nga qeveria e asaj kohe, regjistrohet në Fakultetin e Letërsisë dhe Filozofisë në Romë. Pashku kujtonte gjithnjë me kënaqësi leksionet e prof. Ernest Koliqit, edhe pse shoqërimi me të do t’i kushtonte 5 vjet burg nga regjimi komunist. Më 15 korrik të viti 1942 diplomohet Doktor në Letërsi.

Pas kthimit në atdhe, më 4 shtator 1947 ndalohet me akuzën “pjesëmarrje në grup kundër pushtetit”. Pas lirimit nga burgu, regjimi komunist e transferoi në Fushë-Krujë, ku punoi shumë gjatë për përkthimin e kryeveprës “Komedia Hyjnore”, një përshkrim i udhëtimit fantastik të Dantes nëpër tri mbretëritë e përjetshme: Ferrit, Purgatorit dhe Parajsës. Në vitin 1960 u botua pjesa e parë e Komedisë, “Ferri”. Veprës nuk iu bë ndonjë jehonë e madhe në atë kohë, por ish-drejtori i shtëpisë botuese, Nasho Jorgaqi, u shpreh se një shqipërim të tillë mund ta bënte vetëm Pashk Gjeçi.

Menjëherë pas botimit të “Komedisë Hyjnore” të Dantes, nisi të përkthente “Odisenë” e Homerit, një punë që e përfundoi me sukses. Por, një tjetër kulm për përkthyesin ishin edhe “Fausti” i Gëtes e “Hamleti” i Shekspirit.

Gjithashtu, Pashk Gjeçi ka sjellë në shqip mrekullitë e greqishtes së vjetër.

/a.f/r.e/

The post Pashk Gjeçi, përkthyesi i shquar që solli në shqip kryeveprat e Dantes dhe Homerit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 19 janar/ATSh/ Ura e fshatit Niçë është restauruar dhe tashmë është jashtë rrezikut të shembjes.

Bashkia e Pogradecit e konsideroi këtë ndërhyrje restauruese si një kapitull të ri për urën historike të Niçës.

Kjo urë është Monument Kulture, Kategoria I dhe daton të jetë ndërtuar në shekullin e 18-të. Përveç se është një urë për kalim këmbësorësh ajo është edhe një atraksion kulturor.

Ura e Niçës ndodhet fare pranë fshatit me të njëjtin emër në krahinën e Gorës. Ajo është ndërtuar prej guri dhe përbëhet nga një hark i vetëm. Ura i përket shek. XVIII, por është ndërtuar mbi një rrugë shumë më të vjetër se ajo e cila ishte një degëzim i rrugës Egnatia dhe lidhte Përrenjasin me Gurin e Kamjes-Niçën-Llëngën etj.

Vetë ura lidhte dy brigjet e një përroi dhe ka përmasa relativisht të vogla ku gjatësia nuk i kalon 6 m ndërsa lartësia është rreth 3 m. Për ndërtimin e saj ekziston ndër banorët e fshatit një legjendë si ajo e kalasë së Rozafës e cila lidhet me murosjen e një nuseje të re në këmbët e urës, si e vetmja mënyrë që ura të mos shembej. Largësia nga qyteti i Pogradecit është rreth 15 km në jugperëndim.

/a.f/r.e/

The post Restaurimi shpëton nga shembja Urën e Niçës appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 19 janar/ATSh/ Muzeu Kombëtar i Fotografisë “Marubi” do t’u ofrojë nxënësve të shkollave një përvojë interaktive me ekspozitën “Udhëtim në Notre Dame de Paris”.

Kjo ekspozitë e menduar për fëmijë të moshave 10-13 vjeç, është pjesë e Kub France Shkodra, ku pjesëmarrësit do të mund të bëjnë një udhëtim unik mes artit, historisë dhe teknologjisë. Në këtë aktivitet edukativ zbulohet historia e katedrales së famshme të Parisit, duke ndjekur historikun e saj nga një monument ikonë i trashëgimisë botërore, deri te procesi i rindërtimit pas dëmtimit të rëndë nga zjarri.

Aktiviteti me nxënësit e shkollave përfshin fotografi, piktura, video, momente operistike, si edhe lojëra edukative dhe realitet virtual, duke iu mundësuar të eksplorojnë katedralen Notre Dame nga këndvështrime të ndryshme.

Muzeu “Marubi” thotë se, përvoja nxit kuriozitetin, të menduarit kritik dhe imagjinatën, duke e zhvilluar mësimin në formën e një udhëtim përmes kulturës evropiane.

Gjatë aktivitetit nxënësit do të udhëhiqen nga ekipi edukativ i Kub France Shkodra.

/r.e/a.f/

The post Kub France Shkodra ofron një udhëtim virtual në Katedralen e Parisit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 19 janar/ATSh/ UNESCO (Agjencia e Kombeve të Bashkuara për Arsimin, Shkencën dhe Kulturën) ka nisur një iniciativë të re globale që synon mbrojtjen e shkrimit me dorë, duke paralajmëruar se shkrimi me dorë është gjithnjë e më i rrezikuar nga zgjerimi i shpejtë i teknologjisë.

Debati mbi nevojën për të mësuar përsëri shkrimin me dorë në shkollën fillore ka marrë hov së fundmi në botë, ku zhvillohen edhe festivale apo konkurse të shkrimit me dorë.

Përdorimi i gjerë i tastierave dhe pajisjeve me ekrane me prekje ka zëvendësuar kryesisht shkrimin tradicional me dorë, i cili historikisht është konsideruar jo vetëm si një aftësi e fituar, por edhe si një tipar themelor antropologjik i zhvillimit njerëzor.

Një projekt për ruajtjen e shkrimit me dorë është paraqitur në UNESCO, dhe ka nisur mbledhja e firmave me qëllim shpalljen e shkrimit me dorë si një trashëgimi jomateriale e njerëzimit.

Një studim i kohëve të fundit nga një grup shkencëtarësh në Universitetin Norvegjez të Shkencës dhe Teknologjisë ka treguar se si shkrimi me dorë zgjeron dhe intensifikon lidhjet e trurit dhe ndihmon kujtesën. Shkrimi i dorës zhvillon përqendrimin dhe kreativitetin, lufton lodhjen digjitale dhe mundëson mbajtjen mend më mirë të informacionit.

Të shkruarit me stilolaps dhe letër, në një botë kryesisht të digjitalizuar, nuk është thjesht një modë e së kaluarës, por një ushtrim në shkathtësinë manuale dhe durimin për të përqendruar mendimin, shumë shpesh të shpërqendruar nga bombardimi i imazheve në lëvizje.

/a.f/

The post Shkrimi i dorës në rrezik nga zgjerimi i teknologjisë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 19 janar/ATSh/ E hëna e tretë e vitit e cila për 2026 përkon me 19 janarin, njihet botërisht me termin “blue Monday” (e hëna blu), ose dita më depresive e vitit.

Ndërkohë që mungojnë prova shkencore për ta konsideruar si dita më e trishtueshme ose më e zymtë se të tjerat, psikologët mendojnë se sezoni i dimrit mund të jetë sfidues nga ana emocionale për shumë njerëz.

Termi “e hëna blu” u shpik për herë të parë në vitin 2005 nga psikologu Cliff Arnall për kompaninë e udhëtimeve të Mbretërisë së Bashkuar, “Sky Travel” si një mënyrë për të promovuar pushimet dimërore. Idea ishte që kompania të shiste më shumë paketa pushimesh në këtë ditë.

Psikologu Arnall llogariti të dhënat e motit, sasitë e borxhit, kohën e kaluar që nga Krishtlindja, nivelet e motivimit dhe kohën që nga marrja e zotimeve të Vitit të Ri. Arnall mori shumë kritika nga kolegët. Ata e akuzuan se nuk bazohej në prova shkencore, por së fundmi qarkullon një teori tjetër sipas së cilës 19 janari mund të mos jetë dita më e trishtë e vitit, por dimri është një stinë që ndikon tek humori, duke qenë se ndriçimi është më i ulët dhe dita më e shkurtër.

Shumë njerëz përjetojnë të ashtuquajturin “dëshpërim dimëror”, një rënie afatshkurtër sezonale të humorit dhe energjisë e lidhur me stinën më të ftohtë dhe më të errët.

Mungesa e dritës ndikon te hormonet si serotonina dhe melatonina, të cilat rregullojnë humorin dhe energjinë. Çelësi për të mposhtur trishtimin dimëror mund të jenë ushtrimet e rregullta, rrezet e diellit, gjumi i mirë dhe lidhjet sociale.

/a.f/r.e/

The post Sot është “e hëna blu”, dita më depresive e vitit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TIRANË, 18 janar/ATSh/ Opera & Ballet Night, një mbrëmje kushtuar operës dhe baletit ngjiti në skenën e Teatrit Kombëtar të Operas dhe Baletit, disa prej zërave më të bukur të repertorit operistik dhe elegancën e balerinëve.
Dialogu artistik mes muzikës dhe kërcimit i dhuroi publikut një përvojë të veçantë emocionale.

Programi përfshinte vepra nga kompozitorë të mëdhenj të operës si Puccini, Verdi, Mozart, Donizetti, Giordano, Mascagni dhe Lehár, si edhe fragmente koreografike të baletit klasik dhe atij bashkëkohor.

Në skenë u ngjitën solistët lirikë, solistët dhe Trupa e Baletit, shoqëruar nga Orkestra Simfonike e TKOBAP.

“Opera & Ballet Night” ishte konceptuar si përvojë skenike në formën e një mozaiku artistik, ku ariet dhe duetet më të njohura të repertorit operistik botëror u ndërthurën me pjesë baleti. Koreografitë mbajnë firmën e August Bournonville, Edi Blloshmi, Enada Hoxha, Renato Zanella, Peter Quanz dhe Alvaro Dule, ndërsa orkestra u drejtua prej dirigjentit Gridi Kraja.

Një veçanti e kësaj mbrëmjeje speciale ishte fakti se në të morën pjesë edhe studentët e Universitetit të Arteve. Angazhimi i këtyre instrumentistëve tê rinj prej drejtuesve të TKOBAP, shihet si një komponent i rëndësishëm për realizimin e projekteve artistike. TKOBAP thotë se, studentët kanë qenë vazhdimisht pjesë e produksioneve të ndryshme, një eksperiencë që e vlerësojnë si thelbësore në formimin e tyre profesional dhe praktik.

The post “Opera & Ballet Night”, një natë speciale e operës dhe baletit në kryeqyet appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.