❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 4 January 2026Main stream

12:45 Moti i keq në qarkun Shkodër/ Si paraqitet situata në 24 orët e fundit

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
4 January 2026 at 12:45

Moti i keq ka përfshirë bashkitë e veriut të vendit. Sipas informacioneve përgjatë 24 orëve të fundit situata në qarkun e Shkodrës paraqitet si vijon më poshtë:

Bashkia Shkodër

Në territorin e bashkisë Shkodër nuk evidentohen problematika përveç rrugës së Prekalit dhe Kirit, ku grupet e punës janë në terren duke punuar për zgjidhjen.

‱Aksi Bogë–Theth Ă«shtĂ« i kalueshĂ«m. Mjetet duhet tĂ« jenĂ« tĂ« pajisura me goma dimĂ«rore, nĂ«se udhĂ«tojnĂ« drejt destinacioneve malore.

Bashkia Malësi e Madhe

‱NĂ« territorin e kĂ«saj bashkie vijojne reshjet e shiut me tĂ« shoqĂ«ruara me erĂ«.

‱Ka probleme me furnizimin me energji elektrike nĂ« fidrat ZagorĂ«, VrakĂ« dhe Kelmend.

Ekipet janë në terren dhe po punojnë për riparimin e defekteve.

Bashkia Fushë-Arrëz

‱VijojnĂ« reshjet e shiut tĂ« shoqĂ«ruara me erĂ« tĂ« fortĂ«, por pa problematika tĂ« evidentuara.

Bashkia Vau Dejës

Vijojnë reshjet shiut me intensitet të ulët.

Situata paraqitet pa probleme në të gjitha njësitë administrative.

Bashkia Pukë

‱VijojnĂ« reshjet e shiut tĂ« shoqĂ«ruara me erĂ« tĂ« fortĂ«, por pa problematika tĂ« evidentuara.

Akset rrugore

‱Aksi Koplik–BogĂ« dhe Dedaj–RazĂ«m: GjatĂ« natĂ«s dhe nĂ« orĂ«t e mĂ«ngjesit ka pasur reshje shiu. Qarkullimi kryhet normalisht, pa problematika. Mjetet duhet tĂ« jenĂ« tĂ« pajisura me goma dimĂ«rore.

‱Aksi Bogë–Theth, Kryesisht nĂ« zonĂ«n e QafĂ« Thores gjatĂ« natĂ«s janĂ« regjistruar reshje tĂ« lehta dĂ«bore. Qarkullimi kryhet me goma dimĂ«rore.

Borëpastrueset dhe punonjësit janë në terren.

‱Aksi Tamarë–Vermosh, rruga Ă«shtĂ« e kalueshme pa probleme. Ka prezencĂ« gurĂ«sh nĂ« disa segmente, ndĂ«rsa borĂ«pastrueset dhe punonjĂ«sit janĂ« nĂ« terren dhe po vijojnĂ« pastrimin.

DRV Shkodër

Sipas informacioneve nga kontraktorët e mirëmbajtjes së akseve nën administrimin e DRV Shkodër, nuk raportohen probleme me qarkullimin rrugor.

Druk Lezhë

‱Nga 65 mm reshje shiu nĂ« 24 orĂ«, nuk ka probleme nĂ« kanalet kulluese, argjinatura,  dhe DigĂ«n e Rezervuarit tĂ« ShkodrĂ«s.

‱Nivelet e lumenjve Buna, Drin, Kir, GjadĂ«r, Rezervuari i ShkodrĂ«s dhe prurjet nĂ« pĂ«rrenjt kryesorĂ« janĂ« nĂ«n kuotat e rrezikut pĂ«r pĂ«rmbytje.

‱HidrovorĂ«t e VelipojĂ«s (Vilun dhe Ças) janĂ« nĂ« gatishmĂ«ri pĂ«r punĂ« me kapacitet tĂ« plotĂ«./Kb

12:40 Thirrja e aktivistëve të Shqipëria Bëhet: Të krijohet qeveria tranzitore

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
4 January 2026 at 12:40

Last Updated on 04/01/2026 by Kesjana

AktivistĂ« tĂ« lĂ«vizjes “ShqipĂ«ria BĂ«het” dhe qytetarĂ« po protestojnĂ« sot para KryeministrisĂ«.

Ata kanë kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama dhe krijimin e një qeverie tranzitore.

“HajdutĂ«t si Rama dhe banda e tij kanĂ« vjedhur arsimin dhe tĂ« drejtĂ«n pĂ«r tĂ« jetuar nĂ« njĂ« vend tĂ« lirĂ«.

Në të gjithë këto vite janë munduar të na vjedhin lirinë dhe dinjitetin.

Shqiptarët janë të frikësuar. Ata kanë frikë se i heqin nga puna, kanë frikë për ndihmën ekomonike, për të hequr frikën e tyre duhet të heqim këta që janë në qeveri.

Pse po protesojmë ditë e natë? Se ky shtet është i kapur, ka kapur çdo institucion. Ne duhet të protestojmë dhe të kërkojmë dorëheqjen e tij. Kërkojmë dorëheqjen e menjëhershme të Edi Ramës. Kërkojmë një qeveri tranzitore.

Kjo qeveri do tĂ« pĂ«rgatisĂ« vendin pĂ«r zgjedhje tĂ« lira, tĂ« ndreshme dhe demokratike qĂ« tĂ« na drejtojnĂ« profesionistĂ«t dhe jo hajdutĂ«t”, tha njĂ« prej aktivisteve./Kb

12:30 A ishte i ligjshëm sulmi i Trump ndaj Venezuelës? Ekspertja: Shkelje e rëndë e së drejtës ndërkombëtare

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
4 January 2026 at 12:30

Sulmi i urdhĂ«ruar nga presidenti amerikan, Donald Trump, ndaj VenezuelĂ«s pĂ«rbĂ«n njĂ« “shkelje tĂ« rĂ«ndĂ« tĂ« sĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare dhe njĂ« akt agresioni ndaj njĂ« shteti sovran”.

Kështu e cilëson profesoresha Marina Castellaneta, pedagoge e së Drejtës Ndërkombëtare në Universitetin e Barit, duke komentuar arrestimin e presidentit venezuelian Nicolås Maduro nga forcat amerikane.

Sipas saj, veprimi bie ndesh drejtpërdrejt me Kartën e Kombeve të Bashkuara.

“Neni 2, paragrafi 4 i KartĂ«s sĂ« OKB-sĂ« ndalon pĂ«rdorimin e forcĂ«s. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« normĂ« detyruese, nga e cila mund tĂ« devijohet vetĂ«m nĂ« rast tĂ« vetĂ«mbrojtjes, pas njĂ« sulmi tĂ« armatosur tĂ« pĂ«suar. NĂ« kĂ«tĂ« rast, kjo kusht nuk ekziston”, shpjegon Castellaneta.

Administrata Trump e ka justifikuar operacionin si pjesë të luftës kundër narkotrafikut ndërkombëtar, por për profesoreshën ky argument nuk qëndron.

“PĂ«r trafik droge, trafik qeniesh njerĂ«zore apo korrupsion ndĂ«rkombĂ«tar ekzistojnĂ« konventa specifike tĂ« OKB-sĂ«. Instrumentet janĂ« juridike: bashkĂ«punimi mes autoriteteve, hetimi dhe gjykimi. NĂ« asnjĂ« rast nuk lejohet pĂ«rdorimi i forcĂ«s ushtarake kundĂ«r njĂ« shteti sovran”, thekson ajo.

As akuzat e rënda ndaj Maduros nuk justifikojnë një ndërhyrje të tillë.

“Ekziston njĂ« çështje e hapur nĂ« GjykatĂ«n Penale NdĂ«rkombĂ«tare dhe Venezuela e ka ratifikuar Statutin e saj. Atje proceset zhvillohen sipas shtetit tĂ« sĂ« drejtĂ«s. Ky nuk Ă«shtĂ« mandat arresti, por rrĂ«mbim i njĂ« personi. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, njĂ« kryetar shteti gĂ«zon imunitet, parim qĂ« SHBA e ka mbrojtur edhe nĂ« raste tĂ« tjera, si ai i Netanyahut”, nĂ«nvizon Castellaneta.

Sekretari i PĂ«rgjithshĂ«m i OKB-sĂ« e ka cilĂ«suar rastin si njĂ« “precedent tĂ« rrezikshĂ«m”. Sipas ekspertes italiane, arsyeja Ă«shtĂ« e qartĂ«.

“BĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« shkelje flagrante nga njĂ« anĂ«tar i pĂ«rhershĂ«m i KĂ«shillit tĂ« Sigurimit. Reagimet e vakĂ«ta tĂ« komunitetit ndĂ«rkombĂ«tar tregojnĂ« frikĂ« pĂ«r t’u pozicionuar hapur dhe rrezikojnĂ« tĂ« minojnĂ« njĂ« nga shtyllat e sĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare”.

Sa i përket reagimeve, Castellaneta shprehet se Këshilli i Sigurimit është praktikisht i paralizuar për shkak të së drejtës së vetos që kanë SHBA-të, por një rezolutë në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së do të ishte e mundur.

“Do tĂ« ishte interesante tĂ« shihej sa shtete do ta dĂ«nonin hapur Trump. NĂ«se dĂ«nojmĂ« agresionin rus ndaj UkrainĂ«s, me tĂ« njĂ«jtin standard duhet tĂ« dĂ«nojmĂ« edhe agresionin amerikan ndaj VenezuelĂ«s”, thotĂ« ajo.

QĂ«ndrimet e paqarta tĂ« disa qeverive evropiane, pĂ«rfshirĂ« ItalinĂ«, qĂ« flasin pĂ«r “ndĂ«rhyrje legjitime” duke dĂ«nuar njĂ«kohĂ«sisht pĂ«rdorimin e forcĂ«s, cilĂ«sohen si formula diplomatike pa bazĂ« tĂ« qartĂ« ligjore.

“Askush nuk shpjegon mbi çfarĂ« legjitimiteti juridik mbĂ«shtetet ky veprim. Edhe rasti i PanamasĂ« me NoriegĂ«n ishte njĂ« shkelje e hapur e sĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare”, shton ajo.

As vënia në dyshim e legjitimitetit të zgjedhjeve të Maduros nuk përbën justifikim.

“Probleme tĂ« tilla ekzistojnĂ« nĂ« shumĂ« vende dhe trajtohen nga organizma ndĂ«rkombĂ«tarĂ« me sanksione, jo me vendime tĂ« njĂ«anshme ushtarake. Kjo tregon njĂ« qasje imperialiste, e reflektuar edhe nĂ« dokumentet e strategjisĂ« sĂ« sigurisĂ« kombĂ«tare tĂ« SHBA-ve”, thekson Castellaneta.

MĂ« 16 dhjetor, administrata Trump e kishte shpallur regjimin e Maduros si “Foreign Terrorist Organization”, duke e paraqitur kĂ«tĂ« si bazĂ« ligjore pĂ«r veprim ushtarak. Por pĂ«r profesoreshĂ«n, kjo Ă«shtĂ« njĂ« iniciativĂ« e njĂ«anshme pa vlerĂ« juridike ndĂ«rkombĂ«tare.

“Edhe mĂ« parĂ«, etiketime tĂ« tilla janĂ« pĂ«rdorur pĂ«r tĂ« justifikuar luftĂ«ra, si rasti i Irakut”, kujton ajo.

Edhe nga këndvështrimi i së drejtës amerikane, veprimi i Trump shihet si i diskutueshëm.

“Do tĂ« nevojitej autorizimi i Kongresit, pĂ«rveç rasteve kur ekziston njĂ« rrezik i menjĂ«hershĂ«m pĂ«r SHBA-nĂ«. MegjithatĂ«, edhe presidentĂ« tĂ« tjerĂ« nĂ« tĂ« kaluarĂ«n kanĂ« vepruar pa miratim paraprak, duke raportuar mĂ« pas”, pĂ«rfundon Castellaneta./kb

12:15 Britania e Madhe dhe Franca bombardojnë bunkerin nëntokësor të armëve të ISIS-it në Siri

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
4 January 2026 at 12:15

Avionë luftarakë britanikë Typhoon dhe avionë francezë kanë kryer një sulm të përbashkët ndaj një depoje nëntokësore armësh të ISIS-it në malet në veri të Palmirës, njoftoi Ministria e Mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar.

Objekti dyshohet se ruante armë dhe eksplozivë dhe u godit me bomba të drejtuara Paveway IV. Sipas autoriteteve, objektivi u qëllua me sukses dhe nuk ka shenja për dëme civile.

“AvionĂ«t tanĂ« pĂ«rdorĂ«n bomba tĂ« drejtuara Paveway IV pĂ«r tĂ« synuar njĂ« numĂ«r tunelesh hyrĂ«se deri nĂ« objekt. Treguesit fillestarĂ« janĂ« se objektivi u qĂ«llua me sukses. Nuk kishte shenja tĂ« ndonjĂ« dĂ«mtimi tĂ« civilĂ«ve nĂ« sulmin e sĂ« shtunĂ«s vonĂ« dhe tĂ« gjithĂ« avionĂ«t u kthyen tĂ« sigurt”, tha Ministria e Mbrojtjes.

Operacioni është pjesë e përpjekjeve të koalicionit ndërkombëtar për të parandaluar ringjalljen e ISIS-it në Siri, i cili u mposht ushtarakisht në vitin 2019, përcjell A2 CNN.

Zyrtarët theksuan se forcat ajrore britanike vazhdojnë patrullimet dhe sulmet e synuara në kuadër të koalicionit ndërkombëtar kundër terrorizmit në Siri dhe Irak.

RAF ka përdorur dronë ajrorë dhe avionë me pilot për të goditur luftëtarët dhe objektivat e ISIS-it si pjesë e koalicionit ndërkombëtar që nga viti 2014 .

Kombet e Bashkuara thonë se ISIS-i ka ende midis 5,000 dhe 7,000 luftëtarë në Siri dhe Irak/kb

12:00 ÇfarĂ« tregon konflikti mes ArabisĂ« Saudite dhe Emirateve tĂ« Bashkuara pĂ«r aleancĂ«n pro-perĂ«ndimore

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
4 January 2026 at 12:00

NjĂ« incident i fundit nĂ« Jemen ka zbuluar tensionet mes dy aleatĂ«ve kryesorĂ« tĂ« SHBA-ve nĂ« Lindjen e Mesme, ArabisĂ« Saudite dhe Emirateve tĂ« Bashkuara Arabe, duke sfiduar idenĂ« se ekziston njĂ« “aks i pĂ«rbashkĂ«t” arab kundĂ«r Iranit.

Sipas raporteve, Arabia Saudite sulmoi dy anije të Emirateve që transportonin armë dhe pajisje ushtarake për milicitë Houthi në jug të Jememit. Më pas, Këshilli Presidencial i Jemenit, nën udhëheqjen e Dr. Rashad Al-Alimi dhe me urdhër të Arabisë Saudite, kërkoi nga Emiratet të tërhiqnin trupat e tyre brenda 48 orëve dhe anuloi marrëveshjen e mbrojtjes midis dy vendeve.

Megjithëse Arabia Saudite dhe Emiratet janë aleatë në Këshillin e Bashkëpunimit të Gjirit dhe kanë marrëdhënie të ngushta tregtare dhe politike me SHBA-të, incidenti tregon se interesat lokale shpesh tejkalojnë aleancat strategjike. Në Jemen, diferencat mes dy vendeve janë të qarta: Arabia Saudite mbështet idenë e një Jemeni të bashkuar dhe stabil për të siguruar sigurinë e rrugëve detare, ndërsa Emiratet e Bashkuara përkrahin milicitë dhe forcat separatiste për të ruajtur ndikimin e tyre në zonat kyçe detare dhe tokësore.

Që nga fillimi i luftës në 2015, Houthi-t kanë arritur të kontrollojnë rreth 40% të territorit të Jemenit, përfshirë kryeqytetin Sanaa, pavarësisht ndërhyrjes së koalicionit të udhëhequr nga Arabia Saudite dhe Emiratet, i cili përfshinte edhe mercenarë të huaj. Në vitet e fundit, Emiratet kanë mbështetur këto milici dhe kanë marrë nën kontroll ishullin Socotra, ku kanë ndërtuar baza ushtarake. Sipas disa burimeve, edhe Izraeli ka një bazë aty, e mbrojtur nga Emiratet.

Ky zhvillim tregon se aksioni i përbashkët i supozuar për të kërcënuar Houthit në praktikë nuk ekziston. Arabia Saudite duket e kujdesshme për të mos rifilluar luftën pas armëpushimit të arritur me Houthit rreth katër vjet më parë, ndërsa Emiratet fokusohen më shumë në kontrollin e milicive dhe influencës rajonale.

Incidenti i fundit thekson se interesat strategjike të vendeve të Gjirit nuk përputhen gjithmonë, edhe kur flitet për aleanca pro-perëndimore në Lindjen e Mesme./kb

Dita e Ujit të Bekuar/ Kryepiskopi Joan do të hedhë kryqin në detin Adriatik te Porti i Durrësit

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
4 January 2026 at 11:50

Fortlumturia e Tij, Kryepiskopi i Tiranës, Durrësit dhe Gjithë Shqipërisë, Joani në datën 6 Janar do të jetë në Durrës për ditën e Shenjtë të Ujit të Bekuar.

NĂ« tĂ« kremten e PagĂ«zimit tĂ« Zotit tonĂ« Jisu Krisht, Fortlumturia e Tij, Kryepiskopi Joan do tĂ« drejtojĂ« LiturgjinĂ« Hyjnore nĂ« KishĂ«n “Apostull Pavli dhe ShĂ«n Asti” nĂ« DurrĂ«s, ora 7:30 – 10:00.

Ndërsa, në orën 10:30, pas Bekimit të Ujit, Kryepiskopi do të kryejë procesin e hedhjes së Kryqit në Detin Adriatik te porti i Durrësit në Rrugën Tregtare, Lagjja nr 1./Kb

11:40 NASA zbulon foto ekskluzive të kometës ndëryjore 3I/Atlas

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
4 January 2026 at 11:40

Viti 2025 ndriçoi qiejt me kometën ndëryjore 3I/Atlas. Ky objekt kozmik hyri në Sistemin tonë diellor më 1 korrik 2025, duke u kataloguar si i treti që hyn në zonën tonë.

Me kalimin e pak muajve, kometa e jashtëzakonshme tërhoqi vëmendjen e gjithë komunitetit shkencor dhe opinionit publik botëror për veçantitë e saj, por edhe mbi lëvizjen e afrimin e saj të shpejtë. Në nëntor 2025 arriti një distancë prej 286 mln km nga Toka, dhe në udhëtimin e saj më 19 dhjetor prek pikën më të afërt, prej 269 mln km, pothuajse dy herë distanca Tokë-Hënë.

Observatori i ESA-s, XMM-Newton, arriti ta ndjekë për rreth 20 orë kometën, dhe nga imazhet rezulton se hapësira që e rrethon duket boshtësi, ndërsa Atlas 3I si një burim i ndritshëm. Gazrat që lëshon nga bërthama, duke u përplasur me erën diellore, prodhojnë rreze X përmes ndërveprimit të molekulave të ndryshme. Vëzhgimi i këtij mekanizmi në një objekt që mbërrin nga universi i largët është një rezultat që në aspektin shkencor ka shumë vlerë.

Deri më tani, me akumulimin e vrojtimeve, rezulton se Kometa është objekt kozmik unik, me një përbërje kimike të pazakontë, shumë ndryshe nga kometat e sistemit tonë Diellor. Bishti i saj është mjaft i pasur me dioksid karboni, ndërsa sasia e ujit është e zbehtë. Studiuesit shpjegojnë se një raport elementesh kimike të tillë do të thotë se është krijuar në një mjedis shumë të ftohtë ose kimikisht plotësisht ndryshe nga ai ku kanë lindur kometat lokale.

Gjithashtu janë identifikuar edhe gjurmë monoksidi karboni, avuj atomikë nikeli, ku ky i fundit në formën e gaztë tregon krijimin në procese fizike të pazakonta për njohuritë tona.

Sipas studimeve të deritanishme, Atlas 3I mund të jetë një objekt qiellor ekstremisht antik, i krijuar miliarda vite më parë, dhe i nxjerrë jashtë sistemit planetar të origjinës. Gjatë udhëtimit ekstremisht të gjatë ndëryje dhe univers, sipërfaqja e saj është ekspozuar ndaj bombardimit të rrezeve kozmike galaktike, duke krijuar një shtresë në sipërfaqen e saj plotësisht ndryshe dhe mjaft të evoluar për nga përbërja kimike.

Edhe sjellja fizike që ka kjo kometë ndëryjore është plotësisht ndryshe nga çka kemi njohuri. Reflekton dritën në mënyrë anormale dhe lëshon gazra të lokalizuara nga struktura e saj në mënyrë koherente me një rrotullim të bërthamës çdo 15-16 orë.

Ndër hipotezat e hedhura natyrisht nuk kanë munguar edhe dyshimet nga përfaqësues të komunitetit shkencor dhe me autoritet akademik mbi natyrën e saj aliene, në sensin që është një mjet transporti i një civilizimi jashtëtokësor mjaft të sofistikuar. Hipoteza është shoqëruar edhe me argumentime të mirëfillta, por komuniteti shkencor nuk e ka pranuar këtë tezë dhe janë pozicionuar vetëm në studimin e saj në kohë, gjatë fazës së saj të afërt me Tokën./kb

11:30 Kaos në qiellin grek: Defekti teknik bllokon fluturimet, dhjetëra avionë mbeten në ajër

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
4 January 2026 at 11:30

Një defekt i rëndë në sistemet e komunikimit radio ka paralizuar totalisht hapësirën ajrore të Greqisë këtë të diel. Problemi teknik ka bërë të pamundur nisjen e avionëve nga aeroportet kryesore, ndërsa ata që janë në fluturim po devijohen ose po tentojnë të ulen përmes procedurave manuale.

ÇfarĂ« po ndodh aktualisht?

Nga aeroporti “Eleftherios Venizelos” i AthinĂ«s dhe ai i Selanikut nuk po lejohet asnjĂ« nisje e re.

Avionët që ishin në ajër po drejtohen drejt shteteve fqinje ose po detyrohen të presin mbi det derisa të lirohet një hapësirë për ulje.

Situata është kritike pasi sot shënohet një nga ditët me fluksin më të madh të udhëtarëve që kthehen nga pushimet e fundvitit.

Pse ndodhi defekti?

Sipas informacioneve të para, problemi lidhet me qendrat kryesore të kontrollit në Athinë dhe pjesën veriore të Greqisë. Sistemet e vjetruara të radios nuk po lejojnë komunikimin normal mes kullës së vrojtimit dhe pilotëve.

Eksperti i aviacionit dhe piloti i njohur, Grigoris Konstantellos, shpjegoi se nĂ« raste tĂ« tilla, pilotĂ«t ndjekin “procedurat e humbjes sĂ« komunikimit”. Ata duhet tĂ« rrotullohen mbi aeroport derisa tĂ« gjejnĂ« momentin e duhur pĂ«r t’u ulur, pa ndihmĂ«n e sistemeve automatike.

A ka rrezik për përplasje?

Edhe pse situata duket alarmante, ekspertĂ«t qetĂ«sojnĂ« udhĂ«tarĂ«t. AvionĂ«t modernĂ« janĂ« tĂ« pajisur me sistemin TCAS, i cili bĂ«n qĂ« avionĂ«t “tĂ« flasin” me njĂ«ri-tjetrin nĂ« ajĂ«r pĂ«r tĂ« shmangur çdo rrezik pĂ«rplasjeje, edhe pa ndihmĂ«n e kontrollorĂ«ve nga toka.

Deri tani nuk ka një njoftim zyrtar se kur do të rikthehet normaliteti, ndërsa Autoriteti i Aviacionit Civil Grek pritet të dalë me një deklaratë së shpejti./kb

11:20 Protesta para Kryeministrisë/ Bllokime dhe kufizime të qarkullimit të automjeteve në disa akse

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
4 January 2026 at 11:20

Themeluesi i nismĂ«s “ShqipĂ«ria BĂ«het”, Adriatik Lapaj do tĂ« zhvillojĂ« ditĂ«n e sotme njĂ« protestĂ« para KryeministrisĂ« nĂ« orĂ«n 12:00.

Policia ka bërë me dije se për shkak të protestës do të ketë kufizime të lëvizjes duke nisur nga ora 11:00 deri në përfundim të tubimit.

Bllokime tĂ« pjesshme tĂ« qarkullimit do tĂ« ketĂ« nĂ« Bulevardin “DĂ«shmorĂ«t e Kombit”, nĂ« segmentin nga Ura e Dajtit deri te kryqĂ«zimi me rrugĂ«n “Ismail Qemali”.

Në varësi të zhvillimit të tubimit, mund të ketë kufizime të qarkullimit të automjeteve edhe në akse të tjera rrugore.

Policia e Tiranës u ka bërë thirrje qytetarëve të shmangin lëvizjen me automjete në akset që do të bllokohen dhe të përdorin rrugë alternative, me qëllim shmangien e pengesave në qarkullim dhe garantimin e lëvizjes së lirë të pjesëmarrësve në tubim./ kb

Yesterday — 3 January 2026Main stream

10:45 “SpektakĂ«l qiellor”, sonte mos harroni tĂ« shihni ‘HĂ«nĂ«n e Ujkut’! Shenjat e horoskopit qĂ« do tĂ« preken nga ky fenomen

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
3 January 2026 at 10:45

HĂ«na e parĂ« e plotĂ« e vitit 2026  e njohur edhe si “ HĂ«na e Ujkut ”  pritet tĂ« ndriçojĂ« qiellin e natĂ«s tĂ« shtunĂ«n. 

Do tĂ« jetë superhĂ«na e katĂ«rt radhazi, pas HĂ«nĂ«s sĂ« Korrjes nĂ« tetor, HĂ«nĂ«s sĂ« Kastorit nĂ« nĂ«ntor dhe “HĂ«nĂ«s sĂ« FtohtĂ«â€ nĂ« dhjetor. 

Dukshmëria do të varet nga kushtet e motit, por nëse qielli është i kthjellët, fenomeni pritet të jetë spektakolar. Herën tjetër që Hëna do të shfaqet kaq e madhe dhe e ndritshme do të jetë në nëntor 2026. 

KĂ«tĂ« vit, maji do tĂ« ketĂ« madje dy hĂ«na tĂ« plota, qĂ« do tĂ« thotĂ« se viti 2026 do tĂ« shohĂ« gjithsej 13 hĂ«na tĂ« plota nĂ« vend tĂ« 12. HĂ«na e plotë shtesĂ« njihet si “hĂ«nĂ« blu” dhe ndodh afĂ«rsisht çdo dy vjet e gjysmĂ« – prej nga rrjedh shprehja “njĂ« herĂ« nĂ« njĂ« hĂ«nĂ« blu”. 

Pse quhet “HĂ«na e Ujkut”? 

Sipas Old Farmer’s Almanac, emri “HĂ«na e Ujkut” vjen nga traditat e amerikanĂ«ve autoktonĂ«, tĂ« cilĂ«t gjatĂ« kĂ«saj periudhe tĂ« dimrit dĂ«gjonin ulĂ«rimat e ujqĂ«rve qĂ«, tĂ« uritur nga i ftohti i gjatĂ«, afroheshin mĂ« pranĂ« vendbanimeve. 

Cilat shenja të horoskopit do të preken?

Hëna e plotë sjell ndryshime të fuqishme, veçanërisht për Gaforret, Peshoret, Dashin dhe Bricjapin. Ndikimi i saj do të ndihet për dy javët e ardhshme dhe fokusi do të jetë te emocionet, familja, shtëpia dhe ndjenja e brendshme e sigurisë. 

Gaforrja si shenjë e hënës së plotë thekson nostalgjinë, nevojën për kujdes dhe ngrohtësi, por edhe ndjeshmërinë më të madhe ndaj fjalëve dhe veprimeve të njerëzve të tjerë. 

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, kjo periudhĂ« sjell qartĂ«si – bĂ«het e qartĂ« se çfarĂ« kĂ«naq dhe çfarĂ« e shterron emocionalisht. ËshtĂ« e mundur tĂ« mbyllni çështje tĂ« vjetra familjare, tĂ« zgjidhni marrĂ«dhĂ«niet e kaluara ose tĂ« merrni vendime tĂ« rĂ«ndĂ«sishme qĂ« lidhen me shtĂ«pinĂ«, zhvendosjen ose marrĂ«dhĂ«nien me prindĂ«rit. Edhe pse Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« dĂ«gjoni zĂ«rin e brendshĂ«m, kĂ«shillohet kujdes pĂ«r tĂ« shmangur reagimet impulsive. 

Hëna e Plotë në Gaforre na kujton nevojën për ekuilibër emocional. Kujdesi për të tjerët nuk duhet të vijë në kurriz të paqes personale, dhe kjo periudhë është ideale për lehtësim emocional, falje dhe çlirim nga gjithçka që ju lidh me të kaluarën dhe prish ndjenjën e sigurisë në momentin e tanishëm. /kb

 

10:30 Vetëm pak shqiptarë arrijnë të kursejnë, Shqipëria në nivelin më të ulët në kontinent

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
3 January 2026 at 10:30

Shqipëria mbetet ndër vendet me aftësinë më të ulët për të kursyer në kontinent, ku vetëm një pjesë e vogël e popullsisë arrin të lërë mënjanë para. Të dhënat më të fundit tregojnë se më pak se një e pesta e shqiptarëve mbi moshën 15 vjeç deklarojnë se kanë mundur të kursejnë, një nivel dukshëm më i ulët krahasuar jo vetëm me vendet e Bashkimit Evropian, por edhe me shumicën e vendeve të rajonit.

Krahasuar me shtetet fqinje, Shqipëria renditet në fund të listës për nga përqindja e popullsisë që ka kursime, ndërsa në vendet e BE-së më shumë se gjysma e qytetarëve arrijnë të kenë para të lëna mënjanë. Diferencat janë të ndjeshme edhe brenda vendit, ku aftësia për të kursyer është shumë më e ulët tek familjet me të ardhura të pakta dhe në zonat rurale, ndërsa rritet disi në grupet me të ardhura më të larta dhe në qytete.

Për shumë familje, të ardhurat mujore shkojnë pothuajse të gjitha për shpenzime bazë si ushqimi, energjia, qiraja apo transporti, duke mos lënë hapësirë për kursime.

Të dhënat tregojnë se ndërsa një pjesë e vogël e individëve me të ardhura më të larta arrin të krijojë kursime, shumica e popullsisë përballet me vështirësi të vazhdueshme financiare. Kjo situatë nxjerr në pah nevojën për politika që nxisin rritjen e të ardhurave, forcimin e edukimit financiar dhe krijimin e instrumenteve më të aksesueshme që ndihmojnë qytetarët të kursejnë./kb

10:15 Venezuela shpall gjendjen e jashtëzakonshme pas bombardimeve në një bazë ushtarake: Një sulm i tillë kërcënon stabilitetin ndërkombëtar

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
3 January 2026 at 10:15

Një bazë ushtarake u bombardua ditën e sotme në Venezuelë. Sirena sulmesh ajrore gjithashtu u dëgjuan në kryeqytetin venezulian, Karakas. Qeveria e Venezuelës ka shpallur gjendjen e jashtëzakonshme.

“NjĂ« agresion i tillĂ« kĂ«rcĂ«non paqen dhe stabilitetin ndĂ«rkombĂ«tar, veçanĂ«risht nĂ« AmerikĂ«n Latine dhe nĂ« Karaibe, duke rrezikuar seriozisht jetĂ«n e miliona njerĂ«zve.”, thuhet nĂ« njĂ« reagim zyrtar, raportojnĂ« mediat ndĂ«rkombĂ«tare.
Lidhur me këto sulme Venezuela akuzon SHBA. Ndërkohë Shtëpia e Bardhë ende nuk ka një reagim lidhur me këto sulme/kb

10:00 Trump paralajmëron se do të ndërhyjë në protestat e Iranit, përgjigjet Teherani: E rrezikshme

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
3 January 2026 at 10:00

Protestat masive në Iran kundër krizës ekonomike po përshkallëzohen, ndërsa presidenti i SHBA-së, Donald Trump, paralajmëroi se Uashingtoni do të ndërhyjë nëse demonstruesit paqësorë sulmohen nga forcat iraniane.

Trump, nĂ« njĂ« postim tĂ« shkurtĂ«r nĂ« rrjetin social, shkroi se SHBA-ja Ă«shtĂ« e gatshme tĂ« veprojĂ«. “Jemi tĂ« gatshĂ«m dhe tĂ« mobilizuar pĂ«r tĂ« vepruar”, duke nĂ«nkuptuar mundĂ«sinĂ« e njĂ« ndĂ«rhyrjeje nĂ« mbrojtje tĂ« protestuesve.

PĂ«rgjigja e Teheranit ishte e menjĂ«hershme. Ministri i JashtĂ«m iranian, Abbas Araghchi, e cilĂ«soi paralajmĂ«rimin si “tĂ« papĂ«rgjegjshĂ«m dhe tĂ« rrezikshĂ«m”, duke shtuar se forcat e armatosura tĂ« Iranit janĂ« nĂ« gatishmĂ«ri dhe “dinĂ« saktĂ«sisht ku tĂ« qĂ«llojnĂ«â€ nĂ« rast sulmi.

“Presidenti Trump duhet tĂ« dijĂ« se sulmet kriminale ndaj pronĂ«s publike nuk mund tĂ« tolerohen”, shkroi Araghchi nĂ« X, duke bĂ«rĂ« paralelizĂ«m me vendimin e presidentit amerikan pĂ«r tĂ« vendosur GardĂ«n KombĂ«tare brenda SHBA-sĂ«. Ai gjithashtu shtoi se Irani do tĂ« refuzojĂ« me forcĂ« çdo ndĂ«rhyrje nĂ« çështjet e brendshme.

NdĂ«rkohĂ«, njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i policisĂ« iraniane deklaroi se oficerĂ«t nuk do tĂ« lejojnĂ« qĂ« “armiqtĂ«â€ tĂ« kthejnĂ« pĂ«rshkallĂ«zimin nĂ« kaos. Demonstratat janĂ« pĂ«rhapur nĂ« disa qytete, me pĂ«rplasje tĂ« herĂ«pashershme midis forcave tĂ« sigurisĂ« dhe protestuesve.

Protestat nisën në Teheran, ku pronarët e dyqaneve u zemëruan nga rënia e thellë e monedhës iraniane, rialit, ndaj dollarit amerikan. Brenda pak ditësh, në protesta u përfshinë edhe studentët universitare dhe demonstratat u zgjeruan në qytete të ndryshme, me thirrje kundër udhëheqësve fetarë të vendit.

Sipas agjencisë gjysmëzyrtare Fars dhe organizatës së të drejtave të njeriut Hengau, të paktën tetë persona kanë humbur jetën gjatë javës së protestave. Mes tyre, dy të rinj u vranë në qytetin perëndimor Lordegan, tre në Azna dhe një në Kouhdasht. Vdekjet e tjera janë raportuar në Fuladshahr dhe Marvdasht, por burimet zyrtare nuk specifikuan nëse viktimat ishin demonstrues apo pjesëtarë të forcave të sigurisë. BBC nuk ka mundur të verifikojë në mënyrë të pavarur këto informacione.

Presidenti iranian Masoud Pezeshkian ka deklaruar se do të dëgjojë kërkesat legjitime të protestuesve, ndërsa Prokurori i Përgjithshëm Mohammad Movahedi-Azad paralajmëroi se çdo përpjekje për të krijuar paqëndrueshmëri do të marrë një përgjigje vendimtare.

Ambasadori i Iranit në OKB, Amir-Saeid Iravani, ka kërkuar nga Këshilli i Sigurimit të OKB-së të dënojë deklaratën e Trumpit, duke theksuar se SHBA-të mbajnë përgjegjësi për çdo pasojë që mund të lindë nga kërcënimet e paligjshme dhe përshkallëzimi i mundshëm i situatës./kb

09:45 Rreth 100 mijë pacientë në Emergjencë, Kosova rrezikon mungesë specialistësh

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
3 January 2026 at 09:45

Viti 2025 ka qenë jashtëzakonisht i ngarkuar për Klinikën Emergjente të Qendrës Klinike Universitare të Kosovës, ku janë trajtuar rreth 100 mijë pacientë, me një rritje të dukshme krahasuar me 2024.

Drejtori i kësaj Klinike, Naser Syla në një intervistë për KosovaPress thekson se ngarkesa e madhe vjen jo vetëm nga numri i lartë i pacientëve, por edhe nga natyra e ndryshme e sëmundjeve, duke përfshirë rastet e rënda emergjente.

Sfidë për këtë klinikë mbetet numri i vogël i specialistëve të mjekësisë emergjente dhe interesimi i ulët i mjekëve për këtë specializim.

Syla nënvizon domosdoshmërinë e ndërtimit të një objekti të ri për Klinikën Emergjente, me qëllim të përmirësimit të kapaciteteve dhe ofrimin e trajtimit adekuat për pacientët emergjentë.

“Ky vit pĂ«r QendrĂ«n Emergjente ka qenĂ« njĂ« vit si kur krejt tĂ« tjerĂ«t, domethĂ«nĂ« i stĂ«rngarkuar pĂ«r stafin qĂ« Ă«shtĂ« aktualisht nĂ« QendrĂ«n Emergjente, si ata tĂ« lartĂ«, domethĂ«nĂ« pĂ«r specialistĂ«t e mjekĂ«sisĂ« emergjente, pĂ«r specializantĂ«t dhe stafin e mesĂ«m dhe atĂ« tjetrin shoqĂ«rues ndihmĂ«s. DomethĂ«nĂ« ka qenĂ« njĂ« vit tejet, tejet i ngarkuar me numĂ«r tĂ« madh tĂ« pacientĂ«ve. ËshtĂ« shumĂ« interesant se qendra emergjente domethĂ«nĂ« bĂ«n pjesĂ« nĂ« atĂ«, bĂ«n pjesĂ« nĂ« grupin apo nivelin e trajtimit terciar nĂ« shĂ«ndetĂ«sinĂ« e KosovĂ«s. Dhe nĂ«se, nĂ«se bĂ«hen krahasimet pĂ«r shembull me qendra tĂ« tjera tĂ« EvropĂ«s, ku atje de-fakto vazhdimisht bie  numri i pacientĂ«ve, te ne pĂ«rkundrazi kemi ngritje tĂ« numrit tĂ« pacientĂ«ve”, thotĂ« ai.

Nga janari deri në mesin e dhjetorit 2025, rreth 100 mijë pacientë kanë marrë trajtim në Klinikën Emergjente, duke shënuar një rritje të numrit krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024.

“Deri nĂ« kĂ«tĂ« moment janĂ« 99 mijĂ« e 17 pacientĂ«. DomethĂ«nĂ« Ă«shtĂ« numĂ«r jashtĂ«zakonisht i madh. Krahasim me vitin e kaluar ku kanĂ« qenĂ« 96 mijĂ« e 294 pacientĂ«. DomethĂ«nĂ« 4 mijĂ« pacientĂ« mĂ« shumĂ«. DomethĂ«nĂ« njĂ« numĂ«r jashtĂ«zakonisht i madh i pacientĂ«ve qĂ« kanĂ« kĂ«rkuar trajtim nĂ« QendrĂ«n Emergjente
 Natyrat e sĂ«mundjeve tĂ« pacientĂ«ve qĂ« kĂ«rkojnĂ« trajtim, janĂ« prej mĂ« tĂ« ndryshmeve, prej atyre mĂ« tĂ« rĂ«nda, deri te komunikacioni, lĂ«ndimet e ndryshme si suicidale, si me armĂ« tĂ« ndryshme tĂ« zjarrit, me mjete tĂ« mprehta, sĂ«mundjet internistike tĂ« llojeve tĂ« ndryshme, prej atyre kardiovaskulare, cerebrovaskulare, domethĂ«nĂ«, tĂ« gjitha llojet e sĂ«mundjeve tĂ« mundshme qĂ« ekzistojnĂ« trajtohen nĂ« QendrĂ«n Emergjente”, deklaron Syla.

Specialisti i mjekimit emergjent, Naser Syla në një intervistë për KosovaPress ngreh alarmin se në të ardhmen vendi  të mbetet pa specialist të mjekimit emergjent.

Kjo njësi shëndetësore aktualisht ka 23 specialistë të mjekësisë familjare dhe 68 infermierë.

Syla thotë se një numër i madh i pacientëve që kërkojnë trajtim mjekësor mund të trajtohen në nivelet tjera shëndetësore qoftë sekondar apo primar, por që Emergjenca po vazhdon të jetë referencë nga spitalet regjionale dhe qendrat e mjekësisë familjare.

Ai potencon se nga 330 pacientë që kërkojnë trajtim brenda 24 orëve në këtë njësi, një e treta e tyre nuk janë për nivelin terciar.

“NjĂ« numĂ«r i madh i kĂ«tyre pacientĂ«ve vijnĂ« pa pasur nevojĂ« pĂ«r trajtim nĂ« njĂ« qendĂ«r terciare. ËshtĂ« pĂ«r t’u çuditur se numĂ«r shumĂ« i madh i pacientĂ«ve vijnĂ« edhe pa udhĂ«zime nga mjekĂ«sia primare dhe ajo sekondare
 Mund tĂ« them se njĂ« numĂ«r i madh prej numrit tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« kĂ«tyre pacientĂ«ve, nuk kanĂ« nevojĂ« tĂ« sillen ose tĂ« dĂ«rgohen pĂ«r trajtim nĂ« QendrĂ«n Emergjente dhe nĂ« QendrĂ«n Klinike Universitare tĂ« KosovĂ«s. Prej kĂ«tyre pacientĂ«ve, nĂ«se e marrim njĂ« mesatare kĂ«tĂ« vit, domethĂ«nĂ« diku 330 pacientĂ« brenda 24 orĂ«ve, lirisht mund tĂ« themi se njĂ« e treta e tyre nuk janĂ« pĂ«r QendrĂ«n Emergjente dhe pĂ«r nivelin terciar”, deklaron ai.

Nënvizon se ndërtimi i një objekti të ri për Klinikën Emergjente është domosdoshmëri dhe i nevojshëm për trajtimin e pacientëve emergjentë.

I pari i Klinikës Emergjente pranë QKUK-së, thotë se të gjitha barnat kruciale për mjekësinë emergjente janë në dispozicion, ndërsa problemet shfaqen vetëm në rastet kur pacientët qëndrojnë më gjatë se sa parashihet, për shkak të mungesës së shtretërve në njësitë e kujdesit intensiv./REL/kb

09:30 Zvicër, zjarri me 47 viktima, flakët erdhën si pasojë e fishekzjarrëve/ Ja si nata e Vitit të Ri u kthye në tragjedinë e parë të 2026

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
3 January 2026 at 09:30

TĂ« paktĂ«n 47 persona kanĂ« humbur jetĂ«n dhe mbi 110 tĂ« tjerĂ« janĂ« plagosur, shumĂ« prej tyre nĂ« gjendje kritike, pas njĂ« zjarri shkatĂ«rrues qĂ« shpĂ«rtheu natĂ«n e Vitit tĂ« Ri nĂ« lokalin “Le Constellation” nĂ« Crans-Montana tĂ« ZvicrĂ«s.

Mes viktimave ka edhe shumë të mitur.

Sipas autoriteteve zvicerane, gjatë një feste të Vitit të Ri, dhe u përhap me shpejtësi të jashtëzakonshme pasi shkëndijat nga fishekzjarrët e vendosur mbi shishe shampanje prekën tavanin e veshur me material fonoabsorbues dhe dru.

Brenda pak minutash, lokali u përfshi nga flakët, duke u kthyer në një kurth vdekjeprurës.

Autoritetet raportojnë se në lokal ndodheshin edhe të mitur, ndërsa dëshmitarët flasin për mungesë kontrollesh dhe masa të pamjaftueshme sigurie, përfshirë vetëm një dalje emergjence.

Identifikimi i viktimave po vazhdon dhe është i vështirë për shkak të gjendjes së trupave.

Mes të plagosurve ka edhe shtetas italianë.

Sipas Ministrisë së Jashtme të Italisë, gjashtë italianë rezultojnë ende të zhdukur, ndërsa dhjetë të tjerë ndodhen në spitale në Zvicër dhe Itali.

Disa të plagosur janë transferuar në Francë, Poloni dhe Gjermani për trajtim të specializuar.

Autoritetet zvicerane kanë paralajmëruar se bilanci mund të rëndohet, pasi dhjetëra të plagosur ndodhen në gjendje kritike, ndërsa hetimet për shkaqet dhe përgjegjësitë e tragjedisë janë në vijim.

Lokali, ishte i blerë nga çifti më 2015 dhe i njohur për atmosferën e tij aprÚs-ski, mund të presë deri në 400 persona. Ai shtrihet në dy kate: në katin e parë ndodhet kafeneja dhe bar me verandë mbi Alpet, ndërsa kati nëntokë, ku shpërtheu zjarri, ishte i dedikuar për festa me DJ, kokteje dhe narghilÚ. Sipas hetimeve paraprake, materialet prej druri dhe lëkure që dekoronin ambientin kanë favorizuar përhapjen e flakëve.

Jessica Moretti ishte prezent në lokal gjatë incidentit dhe ka pësuar djegie në krah, ndërsa Jacques ndodhej në një nga lokalet e tjera që zotëronin. Të dy janë intervistuar nga autoritetet dhe kanë dhënë informacion mbi konfigurimin e brendshëm të lokalit dhe masat e sigurisë, por aktualisht nuk janë të dyshuar.

Hetimet e prokurorisë fokusohen tek materialet e përdorura, pajisjet e sigurisë, rrugët e daljes dhe organizimi i brendshëm i lokalit, me dyshime për zjarr, vrasje dhe plagosje. Autoritetet po verifikojnë gjithashtu numrin e saktë të personave të pranishëm dhe mënyrën se si është përhapur zjarri, në mënyrë që të përcaktojnë çdo përgjegjësi penale.

Le Constellation ishte i njohur si një vend i frekuentuar nga të rinjtë dhe turistët, veçanërisht gjatë aktiviteteve aprÚs-ski dhe mbrëmjeve speciale. Tragjedia ka tronditur komunitetin lokal dhe ka hapur debat mbi standardet e sigurisë dhe materialet e përdorura në ambiente të ngjashme.

Mësohet gjithashtu se lokali ishte një nga të paktët në resortin e skive që lejoi hyrjen e personave mbi 16 vjeç, ndryshe nga shumica e ambienteve të tjera ku mosha minimale ishte 18 vjeç.

NdĂ«rkohĂ« presidenti i KonfederatĂ«s Helvetike, Guy Parmelin, vizitoi vendin e ngjarjes dhe e cilĂ«soi zjarrin si “njĂ« nga tragjeditĂ« mĂ« tĂ« rĂ«nda qĂ« Zvicra ka pĂ«rjetuar ndonjĂ«herĂ«â€.

Ai premtoi se autoritetet do të bëjnë gjithçka për të zbardhur rrethanat e ngjarjes dhe për të parandaluar ngjarje të ngjashme në të ardhmen.

“Lutjet dhe mendimet tona janĂ« me tĂ« gjithĂ« tĂ« prekurit nga kjo tragjedi. Zvicra do tĂ« qĂ«ndrojĂ« e bashkuar pĂ«r tĂ« kuptuar se çfarĂ« ka ndodhur dhe pĂ«r tĂ« shmangur pĂ«rsĂ«ritjen e njĂ« tragjedie tĂ« tillĂ«â€, tha Parmelin.

Ministri i Jashtëm italian, Antonio Tajani, konfirmoi se 12-15 shtetas italianë janë të shtruar në spitalet zvicerane, disa në gjendje të rëndë, ndërsa 16 italianë rezultojnë të zhdukur. Tre të plagosur rëndë do të transferohen në Milano për trajtim.

Komuniteti lokal ka vendosur lule dhe mesazhe ngushëllimi, ndërsa aktivitetet festive për Vitin e Ri janë anuluar.

Autoritetet paralajmërojnë se procesi i identifikimit të viktimave dhe trajtimi i të plagosurve do të zgjasë javë, ndërsa pesë ditët e zie janë një shenjë respekti dhe reflektimi kombëtar./kb

 

09:15 Shpërthime të forta dhe zhurma avionësh në Venezuelë, përshkallëzim tensionesh me SHBA-të?

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
3 January 2026 at 09:15

Një seri shpërthimesh të fuqishme, të shoqëruara me zhurma avionësh, janë dëgjuar në orët e para të mëngjesit të së shtunës në kryeqytetin e Venezuelës, Karakas, duke rritur ndjeshëm tensionet në vend dhe frikën për një përshkallëzim të situatës mes Venezuelës dhe Shteteve të Bashkuara.

Sipas dëshmitarëve të agjencisë Reuters, shpërthimet u shoqëruan me zëra të fortë avionësh dhe të paktën një kolonë tymi, ndërsa zona jugore e Karakasit, pranë një baze të rëndësishme ushtarake, mbeti pa energji elektrike. Autoritetet vendase nuk dhanë menjëherë detaje zyrtare mbi shkakun e shpërthimeve.

Ngjarja vjen në një moment tensioni të lartë politik dhe ushtarak, pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka kërcënuar vazhdimisht me operacione tokësore në Venezuelë, në kuadër të përpjekjeve për të ushtruar presion ndaj presidentit Nicolås Maduro që të largohet nga pushteti. Këto përpjekje kanë përfshirë sanksione të zgjeruara, rritje të pranisë ushtarake amerikane në rajon si dhe dhjetëra sulme ndaj anijeve që dyshohet se janë të përfshira në trafikun e drogës në Oqeanin Paqësor dhe Detin e Karaibeve.

Në ditët e fundit, ushtria amerikane ka intensifikuar goditjet ndaj mjeteve detare të dyshuara për kontrabandë droge. Ndërkohë, të premten, autoritetet venezueliane deklaruan se vendi është i hapur për negociata me Shtetet e Bashkuara për luftën kundër trafikut të drogës, një sinjal i rrallë dialogu mes dy palëve.

Presidenti venezuelas Nicolås Maduro, në një intervistë të regjistruar paraprakisht dhe transmetuar të enjten, akuzoi drejtpërdrejt Uashingtonin se po kërkon ndryshim regjimi në Venezuelë, me synimin për të siguruar akses në rezervat e mëdha të naftës të vendit. Sipas tij, kjo fushatë presioni ka nisur prej muajsh dhe u intensifikua me një dislokim të madh ushtarak amerikan në Detin e Karaibeve në muajin gusht.

Ende nuk Ă«shtĂ« e qartĂ« se çfarĂ« i shkaktoi shpĂ«rthimet nĂ« Karakas. Pentagoni dhe ShtĂ«pia e BardhĂ« nuk reaguan menjĂ«herĂ« ndaj kĂ«rkesave pĂ«r koment. NdĂ«rkohĂ«, Maduro Ă«shtĂ« akuzuar nĂ« SHBA pĂ«r “narko-terrorizĂ«m”, ndĂ«rsa javĂ«n e kaluar njĂ« sulm me dron, qĂ« dyshohet se u krye nga CIA, goditi njĂ« zonĂ« portuale qĂ« mendohet se pĂ«rdorej nga kartelet e drogĂ«s venezueliane. Ky ishte operacioni i parĂ« i drejtpĂ«rdrejtĂ« i njohur nĂ« territorin venezuelian, qĂ« nga fillimi i goditjeve amerikane ndaj mjeteve detare nĂ« muajin shtator.

Për muaj të tërë, presidenti Trump ka lënë të kuptohet se mund të urdhërojë sulme direkt në tokën venezueliane, duke e mbajtur situatën në një nivel të lartë pasigurie për rajonin. Venezuela ndodhet prej vitesh në një krizë të thellë politike dhe ekonomike. Marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara janë përkeqësuar ndjeshëm, veçanërisht pas sanksioneve dhe akuzave ndaj presidentit Nicolås Maduro për trafik droge dhe shkelje të të drejtave të njeriut./kb

 

09:00 Vranësira dhe reshje shiu/ Parashikimi i motit, e shtunë 3 janar 2026

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
3 January 2026 at 09:00

Ditën e shtunë vendi ynë pritet të ndikohet nga kushte të paqëndrueshme atmosferike, me vranësira dhe reshje të herëpashershme shiu me intensitet të ulët deri mesatar.

Në veriperëndim hera-herës në intervale të shkurtra kohore priten reshje shiu me intensitet deri të lartë në formën e stuhive, ndërsa në zonën e Alpeve dhe relievet e larta malore reshjet e borës do të vijojnë me intensitet të ulët e lokalisht deri mesatar.

Era do të fryjë me drejtim nga kuadrati i jugut me shpejtësi 10m/s, ndërsa në zonat luginore dhe bregdet, sidomos në jug era pritet të arrijë deri 17m/s

Deti – ValĂ«zimi forcĂ«s 4-5ballĂ«./kb

08:45 Fëmijët shqiptarë, si po rriten me algoritme

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
3 January 2026 at 08:45

NĂ« shtĂ«pitĂ« shqiptare, ekranet janĂ« bĂ«rĂ« shoqĂ«ruesit e pĂ«rhershĂ«m tĂ« fĂ«mijĂ«ve. NjĂ« vajzĂ« 12-vjeçare mund tĂ« mĂ«sojĂ« teknika make-up-i pĂ«rmes videove 30-sekondĂ«she, ndĂ«rsa njĂ« djalĂ« 13-vjeçar mĂ«son pĂ«r “suksesin” nga influencerĂ« qĂ« tregojnĂ« makina luksoze e jetĂ« tĂ« pĂ«rsosur.

Nuk janë më librat, filmat edukativë apo rrëfimet familjare që formojnë shijet dhe ëndrrat e tyre, por përmbajtje të krijuara për të mbajtur vëmendjen sa më gjatë, të projektuara për të krijuar varësi emocionale dhe shpesh për të ushqyer konsum.

Në prapaskenë, funksionon një sistem që nuk fle: algoritmi, që mëson çdo klikim, çdo ndalesë, çdo shikim të përsëritur. Ai përcakton se çfarë video shohim, çfarë muzike dëgjojmë, madje edhe si ndiejmë.

Sa mĂ« shumĂ« kohĂ« kalon njĂ« pĂ«rdorues, aq mĂ« shumĂ« vlerĂ« krijon pĂ«r platformĂ«n. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse çdo pĂ«rmbajtje Ă«shtĂ« e shpejtĂ«, e lehtĂ« pĂ«r t’u konsumuar, e ndĂ«rtuar pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« kĂ«naqĂ«si tĂ« menjĂ«hershme.

TikTok, pĂ«r shembull, Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« “mĂ«suesi i parĂ«â€ pĂ«r miliona tĂ« rinj nĂ« botĂ«, njĂ« mĂ«sues pa fytyrĂ«, pa pĂ«rgjegjĂ«si, por me ndikim tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m nĂ« mĂ«nyrĂ«n si ata e shohin veten dhe botĂ«n.

YouTube, ndĂ«rkohĂ«, Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« univers paralel. Nga videot e animuara pĂ«r mĂ« tĂ« vegjlit, te “vlogjet” e jetĂ«s sĂ« pĂ«rsosur pĂ«r adoleshentĂ«t, ai ofron njĂ« realitet ku gjithçka Ă«shtĂ« e bukur, e shpejtĂ« dhe e arritshme
nĂ« pamje tĂ« parĂ«.

Por, pas ekranit qëndron një kurth i heshtur: çdo klikim ushqen një cikël të pafund reklamash, përmbajtjesh të ngjashme, rekomandimesh që rrallë çojnë në mësim të vërtetë, por gjithmonë në më shumë konsum.

Kjo kulturĂ« e menjĂ«hershme po formĂ«son njĂ« brez qĂ« kĂ«rkon gjithçka “tani”: veshjet mĂ« tĂ« fundit, telefonin e ri, suksesin e shpejtĂ«. NĂ« tregjet shqiptare, kjo reflektohet nĂ« mĂ«nyrĂ«n si fĂ«mijĂ«t dhe adoleshentĂ«t ndikojnĂ« vendimet e blerjes nĂ« familje.

Lodra që bëhen virale në rrjete shiten brenda ditësh. Influencerët po kthehen në forca reale marketingu, duke krijuar valë trendesh që dikur i diktonin reklamat televizive apo modat e huazuara nga jashtë.

Por ndikimi më i thellë është në formimin e identitetit. Në vend që ta ndërtojnë përmes përvojës reale, marrëdhënieve shoqërore apo përpjekjeve personale, fëmijët po e projektojnë veten përmes filtrave, reagimeve dhe pëlqimeve.

“Sa mĂ« pĂ«lqejnĂ«?”, “si dukem?”, “sa ndjekĂ«s kam?” janĂ« pyetje qĂ« pĂ«r shumĂ« prej tyre kanĂ« zĂ«vendĂ«suar pyetjet qĂ« dikur nxisnin mendimin kritik: “çfarĂ« di?”, “çfarĂ« dua tĂ« bĂ«hem?”, “çfarĂ« mĂ« bĂ«n tĂ« lumtur?”.

PsikologĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se kjo zhvendosje po ul durimin, aftĂ«sinĂ« pĂ«r t’u pĂ«rqendruar dhe gatishmĂ«rinĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar dĂ«shtimin, sepse algoritmi nuk njeh dĂ«shtim, vetĂ«m “scroll” tĂ« pafund.

Në Shqipëri, situata është më komplekse për shkak të mungesës së edukimit digjital.

Shkollat rrallë ofrojnë programe që shpjegojnë se si funksionojnë algoritmet, si të mbrohet privatësia, apo si të menaxhohet koha online. Shumë prindër ndihen të humbur mes teknologjisë që ndryshon çdo muaj dhe sjelljeve që nuk i njohin dot më.

NdĂ«rsa influencuesit, shpesh tĂ« rinj qĂ« vetĂ« janĂ« rritur online, po marrin rolin e “udhĂ«rrĂ«fyesve” tĂ« brezit tĂ« ri, duke ofruar modele jete qĂ« shpesh janĂ« tĂ« shkĂ«putura nga realiteti ekonomik e social shqiptar.

Disa mĂ«sues dhe ekspertĂ« po nxisin pĂ«rfshirjen e edukimit digjital nĂ« kurrikula, pĂ«r tĂ« mĂ«suar fĂ«mijĂ«t si tĂ« kuptojnĂ« dhe sfidojnĂ« algoritmet, jo vetĂ«m t’u nĂ«nshtrohen atyre.

Edhe në ekosistemin e startup-eve shqiptare po lindin nisma që synojnë ta përdorin teknologjinë për të zhvilluar mendimin kritik dhe kreativitetin.

Aplikacione edukative, platforma për lexim interaktiv apo lojëra që nxisin bashkëpunimin real janë shenjat e para të një kundërkulture që synon ta rikthejë fëmijërinë në duart e njeriut, jo të sistemit.

Sipas të dhënave të AKEP, numri i përdoruesve aktivë të rrjeteve sociale në Shqipëri është rritur me mbi 20% vetëm gjatë dy viteve të fundit. TikTok-u, që fillimisht u perceptua si aplikacion argëtimi, është kthyer sot në motor të identitetit kulturor të adoleshentëve.

Në prapaskenë, funksionon një logjikë e thjeshtë: sa më shumë kohë qëndron një përdorues në ekran, aq më shumë vlerë krijon për platformën.

Çdo “scroll”, çdo ndalesĂ« e syrit, çdo klikim – regjistrohet, analizohet dhe pĂ«rdoret pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« profil emocional e konsumator.

TikTok-u, sipas ekspertĂ«ve tĂ« medias, Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« “mĂ«suesi i parĂ«â€ i fĂ«mijĂ«ve, njĂ« mĂ«sues qĂ« nuk mban asnjĂ« pĂ«rgjegjĂ«si pĂ«r pĂ«rmbajtjen qĂ« shpĂ«rndan, por ka ndikim mĂ« tĂ« fortĂ« se shkolla, prindĂ«rit apo shoqĂ«ria.

Në thelb të këtij transformimi qëndron ajo që quhet ekonomia e vëmendjes, një garë e heshtur për sekondat e syrit njerëzor./monitor /kb

08:29 Rama publikon pamjet nga Muzeu i Ikonografisë në Berat: U vizitua nga mbi 100 mijë persona më 2025

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
3 January 2026 at 08:29

Last Updated on 03/01/2026 by Kesjana

Kryeministri Edi Rama sot në 3 janar ka postuar në rrjetet sociale, pamje nga Muzeu i Ikonografisë në Berat.

Rama shprehet se ata që vizitojnë këtë muze janë shtuar në numër.

Sipas kreut të qeverisë, Muzeu i Ikonografisë në Berat gjatë vitit 2025 është vizituar nga mbi 100 mijë persona.

“MirĂ«mĂ«ngjes. Me kĂ«tĂ« lajm tĂ« bukur nga Berati, ku pĂ«r tĂ« dytin vit radhazi, nĂ« 2025, Muzeu KombĂ«tar i IkonografisĂ« ka kaluar shifrĂ«n domethĂ«nĂ«se prej mbi 100 mijĂ« vizitorĂ«sh, ju uroj njĂ« fundjavĂ« tĂ« mbarĂ«â€, shkruan Rama.

Qeveria shqiptare prej kohësh ka në fokus rritjen e turizmit, si një degë e rëndësishme e zhvillimit të ekonomisë./kb

08:15 Sindroma e Kronosit në teknologji/ Ekuilibri i fuqisë së Inteligjecës Artificiale

✇Gazeta Fjala
By: Kesjana
3 January 2026 at 08:15

OpenAI dhe Anthropic, kundĂ«r zhvilluesve tĂ« aplikacioneve: sindroma e Kronosit nĂ« teknologji. A do t’i gllabĂ«rojnĂ« laboratorĂ«t aplikacionet qĂ« funksionojnĂ« mbi modelet e tyre?, shkruan The Economist.

NĂ« botĂ«n zakonisht tĂ« mbushur me thashetheme tĂ« Silicon Valley, po ndodh diçka e çuditshme. ËshtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« gjesh njĂ« sipĂ«rmarrĂ«s tĂ« InteligjencĂ«s Artificiale gjenerative, qĂ« tĂ« thotĂ« ndonjĂ« fjalĂ« tĂ« keqe pĂ«r dikĂ« tjetĂ«r.

Ndoshta kjo lidhet me moshĂ«n. ShumĂ« prej atyre qĂ« po nisin startup-et e tyre tĂ« IA-sĂ« kanĂ« lindur pas filmave distopikĂ« tĂ« fantashkencĂ«s si “The Matrix” (1999) dhe janĂ« ende mjaft tĂ« rinj pĂ«r tĂ« besuar se Inteligjenca Artificiale do tĂ« jetĂ« njĂ« forcĂ« e mirĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ«. PĂ«r ta, edhe fjala “frenemy” (armik-mik) tingĂ«llon shumĂ« e ashpĂ«r.

Megjithatë, përtej kësaj harmonie të dukshme, po shfaqet një dinamikë konkurruese që do të bëhet gjithnjë e më e fortë.

 

Merrni shembull startup-et si Anysphere, aplikacioni Cursor i së cilës ndihmon zhvilluesit e softuerëve të shkruajnë kode programimi; Harvey, që ofron Inteligjencë Artificiale për firmat ligjore; dhe OpenEvidence, që bën të njëjtën gjë për mjekët (dhe që më 20 tetor siguroi 200 milionë dollarë financim me një vlerësim prej 6 miliardë dollarësh).

 

Këto aplikacione po rriten me shpejtësi duke përdorur modelet e mëdha gjuhësore (LLM) që ofrohen nga kompani si OpenAI, krijuesja e ChatGPT-së, dhe Anthropic, krijuesja e Claude.

 

Ata paguajnĂ« pĂ«r t’i pĂ«rdorur kĂ«to modele, por ndryshe nga laboratorĂ«t e IA-sĂ«, nuk shpenzojnĂ« miliarda nĂ« ndjekje tĂ« superinteligjencĂ«s. Kjo e bĂ«n rrugĂ«n e tyre drejt fitimit mĂ« tĂ« lehtĂ«.

 

Ndërkohë, vlerësimet e larta për laboratorët e IA-së që shpenzojnë shumë para, 500 miliardë dollarë për OpenAI dhe 183 miliardë për Anthropic, tregojnë se, teksa modelet e tyre bëhen më të afta, investitorët besojnë se një ditë ata do të përvetësojnë fitimet e startup-eve që varen prej tyre.

 

Mendoni për laboratorët si Kronosin, titanin e mitologjisë greke që përpiqej të hante fëmijët e vet (ose si Amazon, titan i tregtisë elektronike, që prodhon produkte për të nënçmuar ata që shiten mirë në platformën e saj). Pyetja, si në mitin e Kronosit, është: a do të mundin të mbijetojnë të vegjlit dhe të luftojnë?

 

Vrasja e “fĂ«mijĂ«ve” mund tĂ« ketĂ« filluar tashmĂ«. Startup-et janĂ« shumĂ« tĂ« sjellshme pĂ«r tĂ« ngritur alarmin. Por Ed Zitron, autor i njĂ« buletini therĂ«s pĂ«r IA-nĂ«, raportoi mĂ« 20 tetor se Anthropic kishte shpenzuar njĂ« pjesĂ« tĂ« madhe tĂ« tĂ« ardhurave tĂ« saj kĂ«tĂ« vit dhe vitin e kaluar pĂ«r Amazon Web Services, njĂ« nga ofruesit e saj tĂ« teknologjisĂ« cloud.

 

Si pasojë, tha ai, kompania prezantoi plane të reja shërbimi që rritën kostot për klientët e mëdhenj si Cursor, për të mbushur boshllëkun financiar. Anthropic thotë se paketat e shërbimit janë praktikë standarde në gjithë industrinë.

 

KĂ«rcĂ«nimi shkon pĂ«rtej çmimeve. LaboratorĂ«t e mĂ«dhenj tĂ« IA-sĂ« po pĂ«rpiqen tĂ« arrijnĂ« InteligjencĂ«n e pĂ«rgjithshme Artificiale (AGI), e cila do t’i bĂ«nte modelet e tyre tĂ« afta tĂ« kryenin shumicĂ«n e detyrave qĂ« mund t’i bĂ«jnĂ« njerĂ«zit, duke pĂ«rfshirĂ« edhe pĂ«rputhjen apo tejkalimin e aftĂ«sive tĂ« zhvilluesve tĂ« aplikacioneve. PĂ«r momentin, mund tĂ« ketĂ« ende hapĂ«sirĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ«.

 

Por shenjat janë të qarta. Mjafton të shohësh fushën e programimit, ku aplikacionet me IA gjenerative janë përhapur më shpejt. Si Anthropic ashtu edhe OpenAI kanë zhvilluar mjete kodimi që rivalizojnë, me dallime të vogla, ato të Cursor-it.

 

Themeluesit e startup-eve mbeten çuditërisht optimistë. Ata besojnë se ekuilibri i fuqisë do të mbetet fort në favorin e tyre për të ardhmen e afërt.

 

Në mënyrë domethënëse, shumë prej tyre janë skeptikë ndaj AGI-së, megjithëse në mënyrë të rezervuar (njëri prej tyre i kërkoi The Economist të mos e përmendte me emër si dyshues, nga frika se mund të përjashtohej nga skena shoqërore e San Franciskos).

 

Ata argumentojnĂ« se, nĂ« vend tĂ« AGI-sĂ«, aftĂ«sia qĂ« bizneset realisht kanĂ« nevojĂ« pĂ«r tĂ« nxitur pĂ«rdorimin mĂ« tĂ« gjerĂ« tĂ« IA-sĂ« gjenerative Ă«shtĂ« “Inteligjenca Artificiale e specializuar”, pra IA qĂ« fokusohet nĂ« njĂ« fushĂ« tĂ« caktuar, si ligji apo mjekĂ«sia. PikĂ«risht aty shpresojnĂ« tĂ« ruajnĂ« avantazhin konkurrues.

 

Kompania Sierra, qĂ« prodhon “agjentĂ«â€ tĂ« IA-sĂ« qĂ« bashkĂ«punojnĂ« me njerĂ«zit nĂ« shĂ«rbimin ndaj klientit, pĂ«rdor njĂ« ilustrim pĂ«r tĂ« shpjeguar kĂ«tĂ« dinamikĂ«. Ajo tregon majĂ«n e njĂ« ajsbergu: kjo Ă«shtĂ« pjesa e tregut qĂ« shĂ«rbehet nga LLM-tĂ« (modelet e mĂ«dha gjuhĂ«sore).

 

Poshtë saj ndodhen një mori procesesh të ndërlikuara biznesi që përfaqësojnë sfida dhe mundësi shumë më të mëdha

 

AsnjĂ«ra prej tyre nuk Ă«shtĂ« e pĂ«rgjithshme. Vlera, thotĂ« bashkĂ«themeluesi i Sierra-s, Bret Taylor (i cili Ă«shtĂ« edhe kryetar i bordit tĂ« OpenAI-sĂ«), gjendet te “gjĂ«rat mĂ« tĂ« mĂ«rzitshme, mĂ« tĂ« zakonshme
 tĂ« fshehura nĂ« prapaskenĂ«n e njĂ« kompanie, qĂ« janĂ« tĂ« ngadalta, tĂ« kushtueshme dhe me pasoja tĂ« mĂ«dha”.

 

PĂ«r t’u mbĂ«shtetur, zhvilluesit e aplikacioneve po eksperimentojnĂ« me modele tĂ« reja tĂ« tĂ« ardhurave. Ata e pranojnĂ« se, ndryshe nga valĂ«t e mĂ«parshme tĂ« zhvillimit tĂ« softuerĂ«ve, sa mĂ« shumĂ« tĂ« rriten dhe sa mĂ« shumĂ« tĂ« pĂ«rdorin LLM-tĂ«, aq mĂ« tĂ« larta do tĂ« jenĂ« kostot e tyre shtesĂ«. PĂ«r t’i kompensuar kĂ«to kosto nĂ« rritje, u nevojiten teknika tĂ« reja.

 

Njëra prej tyre është përdorimi i një sërë modelesh, përfshirë ato me burim të hapur, për të drejtuar pyetjet më të thjeshta atje ku përpunimi është më i lirë. Një tjetër është tarifimi i klientëve në bazë të rezultateve, e jo të përdorimit. Për shembull, Harvey mund të përballojë të përdorë modelet më të mëdha sepse firmat ligjore janë të gatshme të paguajnë për saktësi të përsosur.

 

Argumentet

 

Për më tepër, zhvilluesit e aplikacioneve argumentojnë se sa më gjatë të qëndrojnë në treg, aq më shumë të dhëna të specializuara do të grumbullojnë agjentët e tyre, duke përmirësuar performancën, njësoj si makinat me vetëdrejtim që bëhen më të besueshme sa më shumë kilometra përshkojnë.

 

Kjo pritet t’i bĂ«jĂ« ata mĂ« “ngjitĂ«s” pĂ«r klientĂ«t, duke krijuar njĂ« hendek konkurrues qĂ« laboratorĂ«t e IA-sĂ« do ta kenĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« ta kapĂ«rcejnĂ«. Cursor, pĂ«r shembull, pĂ«rdor tĂ« dhĂ«na nĂ« kohĂ« reale pĂ«r tĂ« pĂ«rditĂ«suar modelin e vet çdo dy orĂ«, gjĂ« qĂ«, sipas kompanisĂ«, pĂ«rmirĂ«son pĂ«rvojĂ«n e kodimit tĂ« klientĂ«ve.

 

Harvey shkon përtej dokumenteve standarde si marrëveshjet e konfidencialitetit të gjeneruara nga IA. Ai synon detyra shumë më komplekse, si ndihma në koordinimin e disa firmave ligjore gjatë një bashkimi gjigant, diçka që modelet e përgjithshme do ta kenë më të vështirë ta imitojnë.

Megjithatë, krijuesit e aplikacioneve kanë edhe mangësitë e tyre. Specializimi mund ta bëjë më të vështirë zgjerimin përtej një fushe të caktuar, si ligji, mjekësia apo shërbimi ndaj klientëve, duke kufizuar madhësinë e tregut potencial.

Modelet e përgjithshme mund të shtrihen më gjerë. Pastaj është çështja e rekrutimit. Si kompani shumë më të vogla se laboratorët e IA-së, zhvilluesit e aplikacioneve do ta kenë të vështirë të konkurrojnë në luftën e kushtueshme për talentet më të mira të IA-së. Por të gjithë do të kenë nevojë për zhvillues të nivelit të lartë për të ndërtuar agjentët më të mirë.

Megjithatë, edhe teksa laboratorët e IA-së bëhen më grabitqarë, edhe ata kanë një problem. Ka kaq pak dallim midis tyre dhe është kaq e lehtë që kompanitë e softuerëve të kalojnë nga një ofrues LLM-sh te një tjetër, saqë rrezikojnë të bëhen mallra të zakonshme.

Kjo e ka shtyrĂ« bankĂ«n HSBC tĂ« vlerĂ«sojĂ« nĂ« njĂ« raport tĂ« fundit se deri nĂ« vitin 2030, ofruesit e LLM-ve do tĂ« kenĂ« vetĂ«m 30% tĂ« tregut global prej 1.3 trilionĂ« dollarĂ«sh pĂ«r shĂ«rbimet IT tĂ« pĂ«rmirĂ«suara nga IA-ja. Pjesa tjetĂ«r do t’u pĂ«rkasĂ« zhvilluesve tĂ« softuerĂ«ve qĂ« pĂ«rdorin LLM-tĂ«.

Kjo është sindroma e Kronosit. Në mitologjinë greke, Zeusi, djali më i vogël i Kronosit, mbijetoi dhe shpëtoi vëllezërit e motrat e tij. Pas një beteje të gjatë, babai i tyre u dëbua në nëntokë. Nuk është e thënë që ky të jetë fati i OpenAI apo Anthropic. Por gjithashtu, fuqia e pakufizuar e laboratorëve të IA-së nuk është e paracaktuar./ Monitor/kb

❌
❌