Udhëheqësja e opozitës së Venezuelës, Maria Corina Machado, u tha gazetarëve jashtë Kapitolit të SHBA-së se ia dorëzoi Donald Trumpit medaljen e saj të Çmimit Nobel për Paqen.

Kishte pasur spekulime nëse ajo do t’ia jepte çmimin presidentit të SHBA-së gjatë takimit të tyre në Shtëpinë e Bardhë.

Por ajo tha se kjo u bë në "njohje të angazhimit të tij unik ndaj lirisë", shkruan skynews.

Nuk është e qartë nëse Trump e ka pranuar medaljen.

Si kujtesë, Machado fitoi Çmimin Nobel për Paqen për vitin 2025 - një nder që vetë Trump e dëshironte qartë - për përpjekjet e saj në fushatën kundër regjimit shtypës të Nicolas Maduros në Venezuelë.

SHBA arrestoi Maduron për ta nxjerrë në gjyq për vepra penale të lidhura me drogën, në një bastisje të guximshme, në fillim të këtij muaji. /Telegrafi/

Shtëpia e Bardhë thotë se Irani do të përballet me "pasoja të rënda" nëse vrasjet e regjimit vazhdojnë.

"Presidenti dhe ekipi i tij i kanë komunikuar regjimit iranian se nëse vrasjet vazhdojnë, do të ketë pasoja të rënda", tha sekretarja e shtypit Karoline Leavitt.

Ajo tha se Donald Trumpit iu tha nga Irani se "vrasjet dhe ekzekutimet do të ndalen".

Leavitt shtoi se 800 ekzekutime iraniane të planifikuara të zhvilloheshin dje u ndaluan, shkruan skynews.

Ajo u pyet nga një gazetar rreth një transmetimi të dukshëm të televizionit shtetëror iranian, i cili paraqet një kërcënim të nënkuptuar ndaj Trumpit.

Gazetari e kishte fjalën për një imazh të atentatit të dështuar ndaj Trumpit në Pensilvani i cili u shoqërua me mesazhin "këtë herë nuk do të shkojë keq".

“Të jem e sinqertë me ty, nuk e kam parë këtë”, u përgjigj Leavitt.

"Do ta shqyrtojmë dhe do ta lëmë presidentin dhe ekipin e tij të sigurisë kombëtare ta shqyrtojnë atë pamje", shtoi ajo. /Telegrafi/

Volvo mund të jetë tërhequr nga qëllimi i saj për t'u bërë një markë tërësisht elektrike deri në vitin 2030, por nuk po e ngadalëson ritmin e lansimit të automjeteve elektrike.

Pothuajse një vit pas zbulimit të dizajnit të pasmë të crossover-it elektrik, EX60 kthehet me një pamje të re.

Këtë herë, imazhi i errët ofron një pamje të pjesës së përparme, e cila tashmë duket menjëherë e njohur.

Përpara premierës botërore më 21 janar, po mësojmë disa specifikime teknike kryesore.

Volvo pretendon se EX60 do të përshkojë 643 kilometra me një karikim të vetëm.

Volvo ka zhvilluar motorët e saj elektrikë brenda kompanisë për të ulur peshën dhe për të përmirësuar efikasitetin.

Paketa e baterisë gjithashtu përmban një dizajn të ri qelizash për të zhbllokuar më shumë rreze veprimi.

Një detaj interesant që vumë re në një imazh paraprak është prania e dukshme e një rreshti të tretë të ulëseve. /Telegrafi/

Tajvani sinjalizoi se një marrëveshje tarifore me Shtetet e Bashkuara mund të arrihet së shpejti, pasi negociatorët e saj u nisën për raundin e fundit të bisedimeve me Uashingtonin, duke thënë se të dyja palët pritet të njoftojnë se ku kanë arritur "konsensus".

Tajvani, një prodhues i madh gjysmëpërçuesish, ka qenë në bisedime me Shtetet e Bashkuara për të ulur tarifën mbi eksportet e saj nga 20% në 15%.

Në një deklaratë, grupi i punës i kabinetit të Tajvanit për tregtinë Tajvan-SHBA tha se zëvendëskryeministri Cheng Li-chiun dhe i dërguari i tregtisë Yang Jen-ni ishin nisur për në Shtetet e Bashkuara për raundin e gjashtë të konsultimeve ballë për ballë.

Qëllimi është ulja e mëtejshme e tarifave reciproke, sigurimi i trajtimit më të favorizuar për tarifat mbi çipat dhe produktet e tjera, promovimi i një ekuilibri më të mirë tregtar dhe formimi i një partneriteti strategjik në zinxhirin global të furnizimit me Al.

Pas këtij raundi konsultimesh, të dyja palët pritet të njoftojnë publikisht përmbajtjen se ku kanë arritur konsensus.

Tajvani do të caktojë më pas një datë për të nënshkruar dokumente me Zyrën e Përfaqësuesit Tregtar të Shteteve të Bashkuara dhe më pas do t'i paraqesë këto për shqyrtim në parlamentin e Tajvanit, thuhet në deklaratë.

Megjithatë, zëdhënësi i Zyrës së Negociatave Tregtare të Tajvanit, Benjamin Hsu, tha se “sa i përket shpalljes së rezultateve, kjo kërkon ende marrëveshje nga të dyja palët". /Telegrafi/

Dashuria e prezantuesit të lajmeve të CBS Filadelfia, Jim Donovan, për çorapet shumëngjyrëshe i dha atij rekordin botëror Guinness.

Donovan tha se çorapet e tij shumëngjyrëshe u vunë re nga shikuesit gjatë qëndrimit të tij në transmetim dhe fansat filluan t'i dërgonin palë të reja për t'i shtuar koleksionit të tij - duke përfshirë disa me fytyrën e tij.

"Shumë njerëz më kanë dërguar çorape gjatë viteve me fytyrën time mbi to - e di, është paksa çmenduri", tha ai për Guinness World Records.

Ai zyrtarisht e fitoi titullin për të përkuar me daljen e tij në pension.

Libri i Rekordeve Botërore Guinness konfirmoi se koleksioni i tij përfshin 1,531 palë çorape unike. /Telegrafi/

Presidenti amerikan Donald Trump paralajmëroi se mund të përdorë një ligj shekullor për të vendosur trupa amerikane në Minesota, ndërsa zyrtarët shtetërorë dhe federalë përplasen mbi taktikat e përdorura nga agjentët e imigracionit.

“Nëse politikanët e korruptuar të Minesotës nuk i binden ligjit dhe nuk i ndalojnë kryengritësit profesionistë të sulmojnë Patriotët e ICE-së, të cilët po përpiqen vetëm të bëjnë punën e tyre, unë do të vendos Aktin e Kryengritjes të cilin shumë presidentë e kanë bërë para meje, dhe do t'i jap shpejt fund absurditetit që po ndodh në atë shtet dikur të madh”, tha Trump.

“Faleminderit për vëmendjen tuaj ndaj kësaj çështjeje”, shtoi ai.

Akti i Kryengritjes – i miratuar për herë të parë në vitin 1792 dhe i ndryshuar në vitin 1871 – lejon vendosjen e trupave brenda SHBA-së në situata të caktuara.

Ligji funksionon në përputhje me Aktin Posse Comitatus, të miratuar në vitin 1878, i cili në përgjithësi ndalon përdorimin e ushtrisë brenda SHBA-së.

Trump më parë kërcënoi të aktivizonte Aktin e Kryengritjes dhe të dërgonte trupa amerikane në përgjigje të protestave kundër ICE në Portland vjeshtën e kaluar.

Herën e fundit që një president e përdori ligjin ishte në vitin 1992, kur guvernatori i Kalifornisë i kërkoi presidentit George HW Bush ndihmë në menaxhimin e trazirave në Los Angeles. /Telegrafi/

Një zjarr i madh ka shpërthyer në një ndërtesë në qytetin holandez të Utrechtit.

Të paktën katër persona u plagosën në incidentin, i cili ndodhi pranë Visscherssteeg, një rrugicë në qendër të qytetit.

Shkaku nuk dihet ende.

Organi lokal i sigurisë tha se kishte raportime për dëme të shumta, duke shtuar se ishte e mundur që njerëz të ishin ende nën rrënoja.

Një dëshmitar okular tha se kishin dëgjuar një zhurmë të madhe dhe se “gjithçka në rrugicë ishte shkatërruar”.

Njerëz të tjerë thanë se muret dhe dritaret e disa ndërtesave u shembën dhe shumë dyqane aty pranë u dëmtuan.

Banorët vendas janë evakuuar, ndërsa publikut i është këshilluar të qëndrojë larg zonës. /Telegrafi/

Kuba ka nderuar 32 ushtarët e saj që u vranë në një sulm të Shteteve të Bashkuara ndaj Venezuelës në fillim të këtij muaji, që çoi në arrestimin e presidentit Nicolas Maduro.

Mbetjet mortore të ushtarëve, të cilët ishin anëtarë të forcave të armatosura dhe agjencive të inteligjencës së Kubës, mbërritën në aeroportin ndërkombëtar të Havanës, në arkivole të mbështjella me flamurin kubanez.

Presidenti Miguel Diaz-Canel dhe Raul Castro, ish-udhëheqësi kubanez 94-vjeçar në pension, ishin të pranishëm me uniforma të plota ushtarake për të marrë eshtrat, shkruan Al Jazeera.

Diaz-Canel i përshëndeti ushtarët më herët këtë javë, duke thënë se ata “ranë heroikisht në mbrojtje të sovranitetit të një kombi motër”.

Ministri i Brendshëm Gjenerali Lazaro Alberto Alvarez shprehu gjithashtu mirënjohjen e vendit për ushtarët që ai tha se kishin “luftuar deri në plumbin e fundit”.

Një autokolonë i transferoi më vonë eshtrat në ministrinë e forcave të armatosura përgjatë njërit prej bulevardeve kryesore të Havanës, të rrethuar nga mijëra njerëz që bënin homazhe, duke valëvitur flamuj dhe duke përshëndetur.

Banorët e kryeqytetit gjithashtu u rreshtuan për të shprehur respektin e tyre gjatë gjithë ditës.

Ndryshe, tensionet midis SHBA-së dhe Kubës u përshkallëzuan këtë javë pasi Trump i tha vendit se do të ndërpresë vajin dhe paratë venezueliane që të arrinin në ishull, duke e paralajmëruar Havanën të bënte një marrëveshje para se të ishte “tepër vonë”.

Komentet e Trumpit shkaktuan një përgjigje sfiduese nga Diaz-Canel, i cili tha se Kuba do ta mbronte atdheun e saj "deri në pikën e fundit të gjakut". /Telegrafi/

Karoline Leavitt thotë se bisedimet midis ministrave të jashtëm të Danimarkës dhe Grenlandës me zëvendëspresidentin e SHBA-së JD Vance dhe Sekretarin e Shtetit Marco Rubio ishin "produktive".

"Ishte një takim i mirë, të dyja palët ranë dakord të krijojnë një grup pune me individë që do të vazhdojnë të zhvillojnë bisedime teknike mbi blerjen e Grenlandës", tha ajo.

"Më është thënë se këto bisedime do të zhvillohen çdo dy deri në tre javë”, shtoi ajo.

"Kjo është një bisedë që administrata synon ta vazhdojë me danezët dhe me delegacionin përkatës nga Grenlanda”, sipas Leavitt.

“Por presidenti e ka bërë mjaft të qartë përparësinë e tij, ai dëshiron që Shtetet e Bashkuara ta marrin Grenlandën, ai mendon se është më mirë për sigurinë kombëtare ta bëjnë këtë."

Leavitt shton se dërgimi i trupave nga vendet evropiane në Grenlandë nuk do të ndikojë në vendimin e Trumpit për blerjen e territorit. /Telegrafi/

Qeveria iraniane i ka ndërprerë aksesin në internet popullsisë së saj për një javë, sipas organit mbikëqyrës të sigurisë kibernetike NetBlocks, në atë që vëzhguesit e quajnë një nga ndërprerjet digjitale më të gjata të regjimit.

Të paktën 2,400 njerëz janë vrarë që nga fillimi i protestave, sipas një grupi për të drejtat e njeriut me seli në SHBA, shkruan CNN.

Por ndërprerja e energjisë do të thotë se numri i vërtetë i të vdekurve mund të jetë shumë më i lartë, pasi ndërprerja e komunikimeve e ka bërë më të vështirë për ta llogaritur atë.

Ndërprerja e energjisë ua bën pothuajse të pamundur iranianëve përhapjen e ndonjë mesazhi dhe ka nxitur rritje të dezinformimit me video të gjeneruara nga Inteligjenca Artificiale dhe pamje të vjetra që rishfaqen në internet.

Ndryshe, aeroplanmbajtësja amerikane USS Abraham Lincoln është drejtuar nga Lindja e Mesme.

Anija nuk e ka zbuluar publikisht vendndodhjen e saj, siç është e zakonshme për anijet ushtarake. /Telegrafi/

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, pas takimit me ministren për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë, Elisa Spiropali, ka shprehur mirënjohje ndaj Shqipërisë për, siç tha ai, mbështetjen ndaj vendit të tij që nga fillimi i luftës.

Spiropali po zhvillon një vizitë zyrtare në Kiev, ku zhvilloi takime me homologun e saj Andrii Sybiha dhe me presidentin Zelensky.

Zelensky tha se vizita e ministres shqiptare vjen në një kohë sfiduese për Ukrainën dhe popullin e saj, duke e cilësuar atë si një sinjal të fortë të mbështetjes.

Gjithashtu, ai tha se gjatë takimit kanë diskutuar bashkëpunimin ushtarak, përfshirë prodhimin e mbrojtjes, integrimin e Ukrainës dhe Shqipërisë në Bashkimin Evropian – një qëllim i përbashkët i dy vendeve – si dhe zhvillimin e iniciativës PURL (Lista e Kërkesave Parësore për Ukrainën), duke përfshirë mundësinë e pjesëmarrjes së Shqipërisë këtë vit.

Ai gjithashtu ka informuar Spiropalin mbi përpjekjet diplomatike me partnerët për paqe dhe për forcimin e sanksioneve kundër Federatës Ruse, duke theksuar rëndësinë e sanksioneve për të minuar aftësinë e Rusisë për të vazhduar luftën.

Zelensky ka dekoruar Spiropalin me Urdhrin e Princeshës Olga, Klasi I.

“Faleminderit për mbështetjen ndaj Ukrainës! Jemi shumë mirënjohës ndaj Shqipërisë për mbështetjen e saj që nga fillimi i kësaj lufte”, tha Zelensky. /AA/

Shtetet e Bashkuara kanë sekuestruar një tjetër tanker të lidhur me Venezuelën, konfirmuan zyrtarët amerikanë.

Është anija e gjashtë e sekuestruar nga forcat amerikane që nga mesi i dhjetorit dhe sekuestrimi ndodhi përpara një takimi midis presidentit të SHBA-së Donald Trump dhe udhëheqëses së opozitës venezueliane Maria Corina Machado, raporton Reuters .

Zyrtarët, të cilët folën në kushte anonimiteti, thanë se sekuestrimi ndodhi në Karaibe.

Operacioni u konfirmua nga Komanda Jugore e ushtrisë amerikane, e cila tha se forcat amerikane e sekuestruan cisternën Veronica "pa incidente".

Tankeri Aframax Veronica me flamur të Guajanës lundroi bosh nga ujërat e Venezuelës në fillim të janarit, sipas dokumenteve të transportit nga kompania shtetërore e naftës PDVSA dhe të dhënave nga shërbimi i gjurmimit TankerTrackers.com.

Anija nuk është kthyer në Venezuelë, ndryshe nga anijet e tjera ditët e fundit.

Sekuestrimi është pjesë e fushatës së presidentit Trump për të detyruar presidentin e Venezuelës, Nicolas Maduro, të japë dorëheqjen, që kulmoi me një bastisje amerikane më 3 janar që arrestoi Maduron dhe gruan e tij.

Trump ka thënë që atëherë se SHBA-të planifikojnë të marrin kontroll të pacaktuar mbi burimet e naftës së Venezuelës, si pjesë e një plani prej 100 miliardë dollarësh për të rindërtuar industrinë e naftës së vendit.

Anijet e kapura deri më tani ishin nën sanksionet e SHBA-së ose pjesë e të ashtuquajturës "flotë në hije", e cila fsheh origjinën e saj për të transportuar naftë nga prodhues të sanksionuar si Irani, Rusia ose Venezuela. /Telegrafi/

Mercedes njoftoi për rimodelimin masiv të S-Class në fillim të kësaj jave, por ka shumë më tepër për vitin 2026.

Premiera e sedanit luksoz më 29 janar do të pasohet nga Maybach S-Class luksoz, me një bazë rrotash edhe më të gjatë dhe një motor V12.

Duke parë përtej modelit kryesor, shumë vetura të reja janë planifikuar të dalin në shitje gjatë 12 muajve të ardhshëm.

“Programi më i madh i lançimit të produkteve dhe teknologjisë në historinë e kompanisë” do të përfshijë C-Class-in e parë pa motor me djegie.

Ndryshe, as rivalët e Mercedesit nuk po qëndrojnë, pasi po përgatisin produktet e tyre të reja.

BMW do të lansojë sedanin i3 në muajt e ardhshëm për t'u përballur me C-Class elektrike, ndërsa Seria 3 dhe X5 e gjeneratës së ardhshme pritet të dalin gjithashtu në vitin 2026.

Tek Audi, janë konfirmuar Q7 i rifreskuar dhe Q9, së bashku me një automjet elektrik të ri fillestar. /Telegrafi/

Startupi Thinking Machines Lab, i ish-drejtoreshës ekzekutive të OpenAI, Mira Murati, po u thotë lamtumirë dy prej bashkëthemeluesve të tij, të cilët do të kthehen në OpenAI.

Edhe një tjetër ish-punonjës i OpenAI që filloi të punonte për startup-in e Muratit po kthehet gjithashtu në kompani.

Vetë Murati njoftoi largimin e Barret Zoph, bashkëthemeluesit dhe drejtorit teknologjik të kompanisë.

“Jemi ndarë me Barretin”, tha Murati, shkruan Tech Crunch.

“Soutith Chintala do të jetë drejtori i ri teknologjik i Thinking Machines. Ai është një udhëheqës i shkëlqyer dhe me përvojë, i cili ka dhënë kontribute të rëndësishme në fushën e Inteligjencës Artificiale për më shumë se një dekadë dhe ka qenë një kontribues i madh në ekipin tonë. Jemi shumë të emocionuar që ai të marrë përsipër këtë përgjegjësi të re”, shtoi ajo.

Njoftimi i Muratit nuk përmendi largime të tjera.

Vetëm 58 minuta pas njoftimit të saj për largimin e Zoph, ka reaguar Fidji Simo, Drejtori Ekzekutiv i aplikacioneve në OpenAI.

“Jam i emocionuar të mirëpres Barret Zoph, Luke Metz dhe Sam Schoenholz përsëri në OpenAI! Kjo ka qenë në proces për disa javë dhe jemi të emocionuar që i kemi bashkuar ekipit”, tha Simo.

Ndërsa lëvizjet e talenteve midis gjigantëve të Al janë të zakonshme në Silicon Valley, largimi i bashkëthemeluesve nga një startup më pak se një vit pas themelimit të tij është veçanërisht i dukshëm.

Humbja e dy bashkëthemeluesve njëkohësisht - veçanërisht kur njëri shërbeu si CTO - mund të perceptohet si një pengesë veçanërisht domethënëse për Thinking Machines, e cila kishte mbledhur një ekip të profilit të lartë të ish-studiuesve të OpenAI, Meta dhe Mistral.

Kompania ka humbur edhe personel të tjerë kyç, përfshirë bashkëthemeluesin Andrew Tulloch, i cili u largua për t'u bashkuar me Meta në tetor. /Telegrafi/

Imazhet satelitore duket se tregojnë anijen USS Abraham Lincoln duke u drejtuar nga Lindja e Mesme.

Imazhi, i bërë dje, tregon një aeroplanmbajtëse që ishte parë më parë pranë brigjeve të Venezuelës.

Anija nuk e ka zbuluar publikisht vendndodhjen e saj, siç është e zakonshme për anijet ushtarake, shkruan skynews.

Në vend të kësaj, u identifikua nga Ollie Ballinger, duke përdorur analizën e imazheve satelitore me anë të Inteligjencës Artificiale.

Ndryshe, administrata e udhëhequr nga Donald Trump e cilësoi bombardimin e njësive bërthamore iraniane vitin e kaluar si një nga sukseset e saj të mëdha ushtarake.

Bombarduesit B-2 të Forcave Ajrore Amerikane hodhën 14 nga bombat më të mëdha në botë, duke goditur dy instalime bërthamore iraniane pa asnjë viktimë amerikane ose humbje aeroplanësh, duke përfshirë dhjetëra aeroplanë luftarakë, tankerë dhe aeroplanë mbështetës që ndihmuan në ekzekutimin e misionit. /Telegrafi/

Personeli ushtarak evropian ka filluar të mbërrijë në Grenlandë, disa orë pasi një takim midis zyrtarëve amerikanë, danezë dhe të Grenlandës në Uashington dështoi të zgjidhte atë që ministri i jashtëm danez e quajti "mosmarrëveshje themelore" mbi ishullin e pasur me minerale Arktik.

Franca, Suedia, Gjermania dhe Norvegjia njoftuan se do të dërgojnë personel ushtarak si pjesë e një misioni zbulimi në kryeqytetin e Grenlandës, Nuuk.

Ministria e Mbrojtjes e Gjermanisë tha se misioni i zbulimit në Grenlandë nga disa anëtarë evropianë të NATO-s synon "të shqyrtojë mundësitë për të siguruar vendin në dritën e kërcënimeve ruse dhe kineze në Arktik".

Një ekip zbulimi prej 13 trupash të Bundeswehr do të vendoset në Nuuk me ftesë të Danimarkës, sipas ministrisë.

Presidenti francez Emmanuel Macron tha se Franca së shpejti do të dërgojë më shumë forca “tokësore, ajrore dhe detare” për t'u bashkuar me stërvitjen ushtarake në Grenlandë.

Ndërkohë, Holanda dhe Estonia njoftuan se do të bashkoheshin me stërvitjen, të cilën Ministri i Jashtëm holandez Ruben Brekelmans e përshkroi si një sinjal se çështjet e sigurisë në Grenlandë dhe në rajon janë "me rëndësi strategjike për të gjithë aleatët e NATO-s".

Estonia ishte gjithashtu "e gatshme të dërgonte ushtarë në tokë nëse kërkohej".

Vendosja u njoftua të njëjtën ditë kur ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Grenlandës u takuan me zëvendëspresidentin e SHBA-së JD Vance dhe Sekretarin e Shtetit Marco Rubio në Uashington. /Telegrafi/

Katër astronautë të evakuuar nga Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor (ISS) janë rikthyer në Tokë pasi qëndrimi i tyre në hapësirë u shkurtua me një muaj për shkak të një problemi "serioz" mjekësor.

Kapiteni i ekuipazhit, astronauti i NASA-s, Mike Fincke, doli i pari nga anija kozmike duke buzëqeshur.

Zena Cardman e NASA-s, Kimiya Yui e Japonisë dhe kozmonauti Oleg Platonov i ndoqën, duke përshëndetur dhe duke buzëqeshur drejt kamerave.

"Është kaq mirë të jesh në shtëpi!", tha Cardman.

Është hera e parë që astronautët evakuohen për shkak të një problemi shëndetësor që kur stacioni u vendos në orbitën e Tokës në vitin 1998.

Ekipi, i njohur si Crew-11, tani do t'i nënshtrohet kontrolleve mjekësore.

Në një konferencë për shtyp, administratori i NASA-s, Jared Isaacman, tha se astronauti i sëmurë është "mirë tani" dhe në "gjendje të mirë shpirtërore".

Ndryshe, astronautët mbërritën në ISS më 1 gusht duke pritur të përfundonin një qëndrim standard prej gjashtë muajsh e gjysmë.

Ata duhej të ktheheshin në shtëpi në mesin e shkurtit.

Por javën e kaluar, një shëtitje në hapësirë e planifikuar nga Fincke dhe Cardman u anulua në minutën e fundit.

Orë më vonë, NASA zbuloi se një anëtar i ekuipazhit ishte sëmurë.

Largimi i parakohshëm e lë ISS-në me një ekuipazh minimal prej vetëm tre astronautësh - Chris Williams i NASA-s dhe kozmonautët Kud-Sverchkov dhe Sergei Mikaev - deri në mbërritjen e katër të tjerëve në shkurt. /Telegrafi/

Administratës Trump iu desh pothuajse një vit për të vendosur për një administrator jo të përkohshëm të NASA-s.

Në vitin 2024, para se të betohej, presidenti Donald Trump njoftoi se themeluesi miliarder i teknologjisë dhe turist hapësinor i SpaceX, Jared Isaacman, do të merrte drejtimin e agjencisë hapësinore - vetëm për të ndryshuar mendje pas muajsh kaosi burokratik, shkurtimeve të buxhetit dhe një grindjeje të madhe me drejtorin ekzekutiv të SpaceX, Elon Musk .

Megjithatë, një vit më vonë, Trump u rikthye përsëri në qendër të vëmendjes ndaj Isaacman, i cili më në fund u konfirmua nga Senati me një votim 67-30 më 17 dhjetor, duke premtuar se do ta rikthente në rrugën e duhur një agjenci në krizë.

Dhe ai është qartësisht i gatshëm të përpiqet të përdorë disa përparësi të pazakonta.

Siç vuri në dukje sekretarja e shtypit e NASA-s, Bethany Stevens , në X, Isaacman është ofruar të fluturojë me anëtarë të fuqisë punëtore të NASA-s me "aeroplanin e tij privat F-5".

“Të gjitha kostot që lidhen me këto fluturime mbulohen nga Administratori, pa asnjë barrë për taksapaguesin”, premtoi Stevens.

“Nëse jeni një punonjës i shquar i NASA-s që bën një punë të jashtëzakonshme, do të keni mundësi për të fluturuar në qiell me administratën e NASA-s.”

Ndryshe, Isaacman — pasuria neto e të cilit vlerësohet të jetë shumë më e madhe se 1 miliard dollarë — njoftoi gjithashtu se do të dhuronte pagën e tij vjetore prej 221,900 dollarësh për Space Camp.

Kjo është një ofertë shumë më kuptimplotë që realisht mund të bëjë një ndryshim më të prekshëm për të “frymëzuar brezin e ardhshëm të interesohet në fushat STEM dhe të kontribuojë në aventurën më të madhe në historinë e njerëzimit”, sipas Stevens.

Më herët këtë javë, ai shoqëroi djalin e presidentit, Eric Trump, dhe gruan e tij për një udhëtim në bordin e dy aeroplanëve luftarakë mbi Qendrën Hapësinore Kennedy të NASA-s. /Telegrafi/

Presidenti Donald Trump thotë se kompanitë amerikane tani do të kenë qasje në rezervat e mëdha të naftës së Venezuelës.

Por edhe mallrat e tjera të vendit kanë tërhequr vëmendjen e administratës së tij.

Ekspertët thonë se Venezuela ka sasi të paverifikuara mineralesh, metalesh dhe potencialisht elementësh të rrallë të tokës.

Këto lëndë të para janë të domosdoshme për industritë nga mbrojtja te teknologjia, dhe administrata ka theksuar vazhdimisht rëndësinë e tyre për sigurinë kombëtare të SHBA-së.

Por, ndërsa Uashingtoni mund të aspirojë të sigurojë elementët kritikë të Venezuelës, ekspertët thonë se kjo është një detyrë e vështirë dhe nuk do të bënte shumë për të forcuar zinxhirin e furnizimit të Amerikës.

Sasia dhe qëndrueshmëria ekonomike e burimeve minerale të Venezuelës janë të pasigurta.

Kompanitë gjithashtu përballen me rreziqe të mëdha në nxjerrjen e mineraleve në Venezuelë pa garanci të qëndrueshme sigurie.

Ekspertët thonë se shumë nga këto rajone kanë ushtarë guerilas dhe grupe të armatosura që merren me miniera të paligjshme të arit.

Nxjerrja e metaleve të rralla që kërkojnë shumë energji mund të dëmtojë gjithashtu mjedisin .

“Brenda administratës ekziston një vetëdije se edhe përtej naftës, vendi ka një vlerë më të gjerë të burimeve natyrore”, tha Reed Blakemore, drejtor i kërkimit në Qendrën Globale të Energjisë të Këshillit Atlantik.

“Megjithatë, nëse po flasim për kushtet në të cilat jemi në gjendje të shfrytëzojmë ato burime minerale dhe t’i nxjerrim ato në treg, është një histori shumë më sfiduese”, shtoi ai.

“Dhe madje, sinqerisht, më sfiduese se historia e naftës”, vazhdoi Blakemore.

Roli i Kinës në zinxhirin e furnizimit

Edhe nëse kompanitë amerikane do të përpiqeshin të nxirrnin metalet e rralla të Venezuelës, nxjerrja e tyre nga toka është vetëm një pjesë e procesit.

Këto materiale zakonisht dërgohen në Kinë për rafinim, shkruan CNN.

Sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, Kina përbënte mbi 90% të rafinimit global të metaleve të rralla në vitin 2024.

Vendi mban një monopol virtual në përpunimin dhe rafinimin e materialeve për shkak të dekadave të subvencioneve qeveritare, zgjerimit të industrisë dhe rregulloreve të dobëta mjedisore.

Metalet e rralla janë bërë një pikë e rëndësishme ngecjeje në tensionet tregtare SHBA-Kinë.

Pekini vitin e kaluar zbatoi disa kontrolle të eksportit të metaleve të rralla gjatë përplasjeve tregtare, duke ngritur shqetësime në lidhje me mungesën e zinxhirëve të sigurt të furnizimit në Amerikë për këto materiale kritike.

“Kina ende ka një kapacitet pothuajse unik për të përpunuar metale të rralla tokësore, dhe ky avantazh industrial dhe gjeopolitik nuk mund të kapërcehet brenda natës”, tha Joel Dodge, drejtor i politikës industriale dhe sigurisë ekonomike në Vanderbilt Policy Accelerator.

Mineralet kritike dhe elementët e rrallë të tokës

Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së përcakton 60 “minerale kritike” jetësore për sigurinë ekonomike dhe kombëtare.

Këto minerale kritike përfshijnë një përzierje mallrash, duke përfshirë aluminin, kobaltin, bakrin, plumbin dhe nikelin.

Lista përfshin gjithashtu 15 elementë të rrallë të tokës, të tillë si ceriumi, disprosiumi, neodimi dhe samariumi.

Elementet e rralla të tokës i referohen një kategorie prej 17 elementësh specifikë metalikë.

Këto mallra janë inpute thelbësore në teknologjitë e përditshme, siç janë telefonat, bateritë dhe ekranet e televizorëve, si dhe pajisjet ushtarake dhe të mbrojtjes, siç janë laserët, aeroplanët luftarakë dhe raketat.

"Mineralet e rralla" është një emërtim i gabuar, pasi elementët janë relativisht të kudondodhur në koren e Tokës, sipas Julie Klinger, gjeografe dhe profesoreshë e asociuar në Universitetin e Wisconsin-Madison.

Por nxjerrja dhe rafinimi i tyre është pjesa e vështirë.

Ligjvënësit amerikanë vitet e fundit janë shqetësuar për varësinë e vendit nga importet për këto elementë kritikë.

Ka pasur përpjekje për të zhvilluar nxjerrjen dhe rafinimin vendas të metaleve të rralla në Shtetet e Bashkuara, por afati kohor për projektet mund të zgjasë me vite, nëse jo me dekada.

Mineralet kritike në Venezuelë

Shërbimi Gjeologjik i SHBA-së nuk e përfshin Venezuelën në listën e saj të vendeve me elementë të rrallë të tokës (vendet në listë përfshijnë Kinën, Shtetet e Bashkuara, Brazilin dhe Grenlandën, ndër të tjera).

Dy dekada e gjysmë sundimi nga presidentët Hugo Chavez dhe Nicolas Maduro në Venezuelë krijuan një boshllëk informacioni në lidhje me shkallën e burimeve të vendit, thonë ekspertët.

Megjithatë, ekspertët besojnë se Venezuela ka depozita të disa mineraleve, të tilla si koltani — nga i cili rrjedhin metalet tantali dhe niobiumi — dhe boksiti, i cili mund të përmbajë alumin dhe galium.

Tantali, niobiumi, alumini dhe galiumi konsiderohen të gjitha minerale kritike nga USGS.

Në vitin 2009, Chavez i vlerësoi shumë burimet natyrore të vendit, përfshirë "arin e kaltër", një nofkë për koltanin.

Atë vit, sipas Reuters, Chavez tha se në vend ishte zbuluar një rezervë e madhe koltani.

Në vitin 2016, Maduro krijoi Harkun Minierë të Orinocos, një territor të Venezuelës të caktuar për eksplorim dhe prodhim mineralesh.

Por rajoni është prekur nga minierat e paligjshme.

“Ndërsa vendi ndodhet mbi depozita të mëdha burimesh minerale, ai është i paralizuar nga një kombinim i të dhënave të dobëta gjeologjike, punës me kualifikim të ulët, krimit të organizuar, mungesës së investimeve dhe një mjedisi politikash të paqëndrueshëm”, tha në një shënim Sung Choi, analist i metaleve dhe minierave në BloombergNEF.

“Pavarësisht potencialit të saj aktual gjeologjik, Venezuela nuk ka gjasa të luajë ndonjë rol domethënës në sektorin kritik të mineraleve të paktën për dekadën e ardhshme”, tha Choi. /Telegrafi/

Britania është në bisedime me aleatët evropianë për vendosjen e një force ushtarake në Grenlandë, në një përpjekje për ta bindur Donald Trumpin të mos e pushtojë ishullin e Arktikut.

Shefat ushtarakë po hartojnë plane për një mision të mundshëm të NATO-s që do të përfshinte trupa, anije luftarake dhe aeroplanë që mbrojnë territorin strategjikisht të rëndësishëm nga agresioni rus dhe kinez, sipas the Independent.

Zyrtarët britanikë kanë zhvilluar diskutime me homologët e tyre në Gjermani dhe Francë ditët e fundit, ndërsa përgatitjet për operacionin fillojnë të marrin formë, raportoi The Telegraph.

Planet, të cilat mbeten në një fazë të hershme, synojnë të bindin Trumpin që të heqë dorë nga planet e tij për të aneksuar Grenlandën , një ishull i vetëqeverisur që është pjesë e Danimarkës.

Trump ka refuzuar të përjashtojë përdorimin e forcës ushtarake për të marrë kontrollin e Grenlandës, duke përmendur shqetësimet se Rusia ose Kina mund të ndërhyjnë të parat.

Ai ka këmbëngulur: “Nuk do ta kemi Rusinë apo Kinën si fqinjë.”

Ishulli është gjithashtu i pasur me burime natyrore të vlefshme, duke përfshirë bakrin, nikelin dhe mineralet e rralla të tokës që janë thelbësore për teknologjinë moderne.

Vendet evropiane tani shpresojnë të shmangin një krizë duke ofruar të stacionojnë forca në ishull.

Propozimi u diskutua në një takim të aleatëve të NATO-s në Bruksel të enjten, ku anëtarët udhëzuan Shtabin Suprem të Fuqive Aleate në Evropë që të shqyrtonte mundësitë për sigurimin e Arktikut.

Burimet thanë se operacioni i mundshëm mund të variojë nga një vendosje e plotë ushtarake deri në një kombinim ushtrimesh, shkëmbimi të inteligjencës dhe ridrejtimi i shpenzimeve të mbrojtjes.

Çdo mision ka të ngjarë të veprojë nën ombrellën e NATO-s dhe të jetë i ndarë nga operacionet ekzistuese në Baltik dhe Poloni. /Telegrafi/