Që nga nëntori i vitit 2025 dhe deri më tani serrat e Myzeqesë janë përmbytur tre herë, por së fundmi dëmet janë kolosale si për ekonominë lokale të fermerëve dhe për atë kombëtare nga mungesa e prodhimit. Ende pa u vlerësuar dëmet e nëntorit janë serat e rrafshuan për të tretën herë.

Mirlind Saraçi nga Fshati i Kosovë e Vogël në Lushnje ka pësuar rreth 150 mijë euro dëme nga përmbytja e tre hektarëve serë dhe dëmtimi i prodhimit gati për treg këto ditë. Si ai qindra dhe mijëra fermerë në të gjithë vendin kanë pësuar dëme të mëdha, të nxitura më shumë nga mungesa e menaxhimit se sa nga reshjet.

Fermeri tha se këtë herë sipërfaqja e përmbytur është shumë e madhe dhe se shkak për rritjen e nivelit të ujit u bë hapja e portave të HEC-it të Banjës. Hapja e portave gjeti kanalet të mbyllura (si ne foton më poshtë ) thotë Mirlindi. Në zonën e tij ka 13 vite që nuk është vënë dorë në hapjen e kanaleve dhe kolektorëve kryesorë, teksa qindra milionë euro janë investuar në serra.

Për shkak të hapjes së portave uji ka përmbytur një ditë më parë dhe vijon sipërfaqe të reja që nuk ishin prekur nga reshjet.

Ekspertët llogarisin se deri dje sipërfaqja e përmbytur ka arritur në rreth 40 mijë hektarë dhe po zgjerohet.

Ai tha se ndërtimet pa leje mbi kanale dhe kolektorë të mëdhenj janë toleruar ndër vite, duke bllokuar rrjedhën natyrore të ujit dhe duke e bërë zonën veçanërisht të rrezikuar nga përmbytjet.

Sipas tyre, ky degradim i sistemit të kullimit e ka bërë territorin të ekspozuar ndaj reshjeve, ndërsa situata është përkeqësuar ndjeshëm nga menaxhimi i digave dhe hidrocentraleve. Fermerët pretendojnë se rezervuarët janë mbushur dhe më pas portat janë hapur për shkarkim, pa i lajmëruar më parë.

Projektet e hidrocentraleve me basen po ndikojnë në sigurinë energjitike të vendit, por sakaq kanë rritur ekspozimin e pjesës tjetër të vendit ndaj përmbytjes. Zona e Shkodrës është përmbytur historikisht nga hapja e portave të kaskadave mbi lumin Drin, por ndërkohë investime me kaskada janë bërë edhe në HEC-et e tjera te vendit dhe kryesisht në Devoll.

Gjithashtu dëme ka edhe në blegtori. Në Dimal të Beratit rreth zonave Banaj dhe Sheq, ka humbje te rezervave ushqimore ndërsa mijëra shpendë kanë ngordhur. Të gjitha zonat e përmbytura janë në emergjencë për ushqime për bagëtitë.

Të dhënat zyrtare tregojnë të INSTAT tregojnë se zonat e përmbytura kontribuojnë në 65 për qind të prodhimit të perimeve në vend dhe dominojnë pothuajse 80 për qind te eksporteve të prodhimeve të freskëta.

Përveç dëmit që është krijuar në ekonominë e fermerëve, dëmtimet e këtyre ditëve pritët të ndikojnë negativisht në çmimet e pakicës të prodhimeve bujqësore dhe gjithashtu të ndikojnë negativisht eksportet e këtij grupi.

Vitin e kaluar, eksportet e ushqimeve dhe pijeve ishin të vetmet që ruajtën ritmet e rritjes gjatë gjithë vitit, ndryshe nga grupet e tjera që janë në trend rënës dhe me luhatje prej gati dy vitesh./ B.Hoxha

The post Shkarkimet nga digat dhe kanalet e bllokuara, rritet sipërfaqja e serrave të përmbytura, kostot appeared first on Revista Monitor.

Yield-et e bonove 12-mujore të thesarit u rritën lehtë në ankandin e parë të këtij viti, por duke qëndruar në nivele relativisht të ulëta dhe ende poshtë normës bazë të interesit.

Sipas informacionit nga Banka e Shqipërisë, yield-i mesatar i ponderuar arriti në 2.47%, nga 2.44% që kishte qenë në ankandin e fundit të vitit 2025.

Nga 8.5 miliardë lekë që kishte qenë shuma e shpallur për financim nga Ministria e Financave, vlera totale e kërkesave në ankand arriti në 10.44 miliardë lekë. Por rata apo pjesa e pranuar e ofertave konkurruese ishte përsëri mjaft e ulët, në nivelin 3.11%.

Rritja e yield-eve, sadoqë shumë e lehta, ishte e para që prej mesit të vitit të kaluar.

Tremujori i parë i vitit është ka edhe përqendrimin më të larta të huamarrjes së qeverisë në tregun e brendshëm financiar. Për këtë arsye, në përgjithësi ndodh që yield-et të shënojnë një korrektim të lehtë në rritje krahasuar me nivelet e vitit paraardhës.

Sipas kalendarit të emetimeve të Ministrisë së Financave, për tremujorin e parë 2026 huamarrja e planifikuar do të ketë vlerën e 134 miliardë lekëve, në rritje me 1.1% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Kjo shumë përbën më shumë se 35% e vlerës totale vjetore të emetimeve të parashikuara në tregun e brendshëm nga qeveria shqiptare.

Megjithatë, në tërësi për vitin 2026, vlera e përgjithshme e huamarrjes së re të parashikuar për t’u financuar në tregun e brendshëm është 45 miliardë lekë, vlerë kjo 10% më e ulët krahasuar me huamarrjen e parashikuar në buxhetin e vitit 2025.

Yield-et e ulëta të titujve qeveritarë dhe sidomos të instrumenteve afatshkurtra ndikojnë edhe koston e kredisë në Lekë për sektorin privat. Duke qenë se kreditë afatgjata në monedhën vendase në përgjithësi kuotohen mbështetur mbi ecurinë e bonove të thesarit, yield-et e ulëta të tyre ndikojnë edhe nivele të ulëta të normave të interesit të kredive.

Megjithatë, ecuria e yield-eve dhe normave të interesit gjatë vitit 2026 do të përcaktohet edhe kursi i politikës monetare që do të ndjekë Banka e Shqipërisë.

Inflacioni bazë erdhi në rritje gjatë vitit 2025, duke forcuar pritshmëritë e Bankës Qendrore për një kthim të inflacionit pranë objektivit prej 3% në pjesën e dytë të vitit 2026. Rritja e inflacionit mund të sjellë një korrektim në rritje të normës bazë të interesit, që sipas vlerësimeve teorike ndodhet poshtë nivelit të saj neutral. / E.Shehu

Burimi: BSH

The post Yield-et e bonove 12-mujore u rritën lehtë për herë të parë në shtatë muaj appeared first on Revista Monitor.

Investimet në prodhimin e energjisë nga impiantet fotovoltaikë janë rritur ndjeshëm viteve të fundit.

Të dhënat zyrtare të Entit Rregullator të Energjisë tregojnë se viti që lamë pas u mbyll me të paktën 71 të licencuar në prodhimin e energjisë nga impiante diellorë.

Më i fundit i licencuar është Spitalla Solar pjesë e Voltalias dhe investimi i dytë i kësaj kompanie në vendin tonë pas Karavastasë që ka nisur prodhimin nga fundi i vitit 2023. Pavarësisht se pjesa dërmuese e licencave janë marrë nga operatorë që kanë kapacitet të instaluar të ulët 2-10 MW janë të paktën 14 subjekte që kanë kapacitet të instaluar mes 20-140 MW.

Vetëm këta të fundit kanë një kapacitet të instaluar total prej 780MW ku një pjesë ka hyrë në prodhim ndërkohë që shumica janë në ndërtim e sipër.

Interesi për energjinë diellore mori nxitje pas miratimit të kuadrit ligjor por edhe nxitjes që iu bë përmes ankandeve fillimisht nga qeveria dhe më pas me projekt konkrete të privatëve të cilët panë rritje pas krizës së energjisë.

Ky interes vijon të mbetet konstant madje investitorë që tashmë kanë projekte të përfunduara siç është Karavasta Solar pjesë e Voltalia apo kompania InfoTelecom që ka edhe ajo projekte në fotovolatikë kanë nxitur bashkëpunime për marrjen e tokës në përdorim nga palë private.

Pak ditë më parë gjatë një aktiviteti për energjinë nga era, ku qeveria shqiptare dorëzoi autorizimin për kompaninë CWP që synon të ndërtojë një impiant eolik 600 MW në Tropojë, u dhanë edhe shifra konkrete lidhur me interesin për fotovolatikët. Ministria për Infrastrukturën dhe Energjinë Belinda Balluku tha se investimet private në këtë segment për investime të kryera apo në proces llogariten ne 2 miliardë euro.

“Gjatë këtyre viteve në tërësi në sektorin energjetik shqiptar janë angazhuar mbi 2 mld euro investime dhe sot kemi mbi 700 MW kapacitete të reja energjetike private fotovolatike në operim dhe 400 më kapacitete të shtuara vetëprodhues e kemi një portofol të ardhshëm që pritet ti çojë në 1500 MW me teknologji fotovolatike dhe eolike. Kemi mbi 1600 MW të reja depozituesve në fazë studimi dhe lehtësim financiar” do në nënvizonte Balluku. / N.Maho

The post Fotovoltaikët, numri i të licencuarave në prodhim arriti 71 në fund të 2025 appeared first on Revista Monitor.

Qeveria ka vendosur të krijojë një shoqëri aksionare me kapital 100 për qind shtetëror për ofrimin e shërbimeve të integruara të sterilizimit në të gjitha spitalet publike të vendit, në një kohë kur kontrata aktuale e sterilizimit me PPP vijon të jetë nën akuza për korrupsion dhe abuzim me fondet publike.

Vendimi për krijimin e “Operatorit të Shërbimeve të integruara të Sterilizimit” SHA, i botuar në Fletoren Zyrtare, parashikon një kapital fillestar prej 200 milionë lekësh nga buxheti i shtetit për vitin 2026 dhe transferimin pa pagesë të aseteve që i kalojnë shtetit pas përfundimit të kontratës koncesionare të nënshkruar në vitin 2015.

Krijimi i një shoqërie aksionare të veçantë për sterilizimin spitalor ka ngritur pikëpyetje serioze mbi arsyen pse një shërbim që historikisht ka qenë pjesë e rutinës bazë të spitaleve po nxirret jashtë tyre dhe po institucionalizohet si entitet më vete. Sterilizimi i instrumenteve kirurgjikale konsiderohet një funksion thelbësor i çdo spitali publik, i lidhur drejtpërdrejt me sigurinë e pacientit dhe praktikën mjekësore të përditshme, dhe për dekada është realizuar nga struktura të brendshme spitalore pa nevojën e një operatori të veçantë juridik.

Në shumicën e vendeve me sisteme të zhvilluara të kujdesit shëndetësor, sterilizimi është pjesë integrale e funksionit të spitalit vetë, dhe jo një shërbim i jashtëm me kontrata koncesionare apo operatorë të veçantë juridikë. Ky proces merret nën përgjegjësinë e Central Sterile Services Department (CSSD), i njohur edhe si Sterile Processing Department, brenda çdo spitali apo qendre shëndetësore. CSSD është një njësi funksionale brenda strukturës spitalore që merret me pastrimin, dezinfektimin, kontrollin, paketimin dhe sterilizimin e instrumenteve të ripërdorshme mjekësore dhe kirurgjikale për përdorim të mëtejshëm në sallat e operacionit apo njësi të tjera klinike. Ky model është përdorur gjerësisht në vende të Evropës, Amerikës së Veriut dhe Azi-Pacifik, dhe konsiderohet standard ndërkombëtar për sigurimin e sigurisë së pacientit dhe parandalimin e infeksioneve spitalore.

Por qeveria jonë do të aplikojë modele të komplikuara për shërbime dytësore në një kohë që spitale mungojnë barnat dhe terapitë inovative.

Sipas vendimit të fundit të qeverisë Shoqëria e re shtetërore do të marrë përsipër të gjithë zinxhirin e shërbimeve të sterilizimit, nga furnizimi me instrumente kirurgjikale sterile dhe materiale njëpërdorimëshe, deri te menaxhimi i Stacionit Qendror të Sterilizimit në QSUT, trajtimi i mbetjeve spitalore me rrezik biologjik dhe digjitalizimi i procesit. Të gjitha tarifat e këtyre shërbimeve do të arkëtohen nga vetë shoqëria, e cila do të financohet nga të ardhurat e saj dhe burime të tjera të ligjshme, duke ruajtur formalisht karakterin e shërbimit publik.

Mbetet e paqartë nëse ky hap përfaqëson një ndarje reale nga modeli i kritikuar i koncesioneve apo thjesht një riformatim institucional që nuk adreson përgjegjësitë për abuzimet e së shkuarës.

Vendimi mban firmën e kryeministrit Edi Rama dhe ngarkon Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mirëqenies Sociale me zbatimin e tij, ndërsa injektimi i kapitalit fillestar do të kryhet menjëherë pas regjistrimit të shoqërisë në Qendrën Kombëtare të Biznesit.

Kontratat e sterilizimit të instrumenteve kirurgjikale dhe të dializës, të dyja të nënshkruara në vitin 2016 me afat dhjetëvjeçar, kanë qenë ndër më të kushtueshmet për buxhetin e shëndetësisë. Afati i tyre përfundon këtë vit.

Kontrata e sterilizimit, në veçanti, është shoqëruar me akuza për fryrje të kostove, pagesa të pajustifikuara dhe procedura të dyshimta prokurimi që kanë përfshirë edhe hetime nga SPAK.

Nga viti 2017 deri në vitin 2026 kosto reale për sterilizimin ka arritur mbi 15,3 miliardë lekë,, ose rreth 53% më shumë sesa ishte parashikuar në kontratën fillestare prej 10 miliardë lekësh.

The post Shteti merr sterilizimin, PPP kthehet në shoqëri publike, me kosto si private appeared first on Revista Monitor.

Kroacia po përgatitet për një transformim të rëndësishëm digjital, i cili pritet të riformësojë sistemin e saj tatimor dhe të reduktojë barrët administrative që prej vitesh rëndojnë mbi bizneset.

Ministri i Financave, Marko Primorac, e ka përshkruar digjitalizimin e Administratës Tatimore, futjen e Fiskalizimit 2.0 dhe krijimin e një Regjistri të Popullsisë, si hapa historikë drejt modernizimit të ekonomisë kroate.

Duke folur për sipërmarrësit e vegjël dhe të mesëm, Primorac theksoi se këto reforma synojnë uljen e burokracisë dhe rritjen e produktivitetit, raporton televizioni publik kroat HRT.

Shumë shpejt, deri në 80% e detyrimeve tatimore në Kroaci do të regjistrohen në mënyrë digjitale, duke shënuar një shkëputje vendimtare nga administrimi në letër, i cili prej kohësh ka qenë burim pakënaqësie për bizneset.

Një ndryshim brezash larg burokracisë

Sipas ministrit, kërkesat e tepruara administrative kanë qenë një pengesë madhore për sipërmarrësit, veçanërisht për bizneset e vogla.

“Kjo ishte një barrë shumë e madhe administrative dhe një vështirësi reale për shumë pronarë biznesesh”, tha Primorac.
“Me arkivimin digjital, faturat elektronike dhe kontabilitetin e automatizuar, po e transformojmë shoqërinë drejt një modeli që fokusohet te produktet me vlerë më të lartë të shtuar. Nuk është e thjeshtë, por këta hapa digjitalë përfaqësojnë ndryshime brezash”.

Reformat pritet të thjeshtojnë proceset, të reduktojnë gabimet dhe t’u japin bizneseve kohë që të përqendrohen te rritja dhe inovacioni, në vend të dokumentacionit dhe procedurave burokratike.

Mbështetje, por edhe shqetësime për penalitetet

Ndërsa përfaqësuesit e biznesit në përgjithësi e mbështesin digjitalizimin e Administratës Tatimore dhe Fiskalizimin 2.0, shqetësimet lidhen me mënyrën e zbatimit të reformës, veçanërisht në lidhje me penalitetet për mosrespektim.

Boris Antunović, president i Shoqatës së Ndërmarrjeve të Vogla dhe të Mesme pranë Unionit të Punëdhënësve Kroatë (HUP), paralajmëroi se jo të gjithë sipërmarrësit kanë aftësitë e nevojshme digjitale.

“Jo të gjithë pronarët e bizneseve janë të aftë në teknologjinë e informacionit. Ne po kërkojmë një periudhë tolerance, gjatë së cilës të jemi të sigurt se nuk do të penalizohemi për gabime të vogla”, tha ai për HRT.

Sipas Ligjit për Fiskalizimin, gjobat mund të arrijnë deri në 63,360 euro për çdo shkelje, duke shtuar shqetësimin te bizneset e vogla që po përshtaten me sistemin e ri.

Transparenca dhe lufta kundër ekonomisë informale

Pavarësisht këtyre shqetësimeve, shoqatat e punëdhënësve theksojnë se bizneset që operojnë në mënyrë transparente kanë pak arsye për t’u frikësuar.

Irena Weber, drejtoreshë e përgjithshme e HUP, vuri në dukje se ekonomia informale në Kroaci mbetet një problem serioz, i vlerësuar sipas disa llogaritjeve se përfaqëson deri në një të tretën e Prodhimit të Brendshëm Bruto.

“Kjo ul të ardhurat tatimore dhe krijon konkurrencë të pandershme”, – tha Weber. “Ne e mbështesim Fiskalizimin 2.0. Pagesat dixhitale janë provuar se reduktojnë ekonominë informale dhe kufizojnë transaksionet e paregjistruara”.

Thirrje për reforma më të gjera fiskale

Punëdhënësit argumentojnë gjithashtu se digjitalizimi, edhe pse i domosdoshëm, nuk është i mjaftueshëm. Ata theksojnë se kostot e punës në Kroaci mbeten ndër më të lartat në Bashkimin Europian.

Ngarkesa tatimore mbi të ardhurat nga puna vijon të jetë e lartë, ndërsa taksimi i pronës dhe i të ardhurave nga qiraja mbetet relativisht i ulët. Përfaqësuesit e biznesit bëjnë thirrje për ndryshime urgjente për të ribalancuar sistemin tatimor dhe për të përmirësuar konkurrueshmërinë.

Ndërsa Kroacia ecën drejt një ekonomie më digjitale dhe më transparente, suksesi i këtyre reformave do të varet jo vetëm nga teknologjia, por edhe nga zbatimi i kujdesshëm dhe dialogu i vazhdueshëm me komunitetin e biznesit.

The post Kroacia, drejt një transformimi të madh digjital appeared first on Revista Monitor.

Gjetjet përforcojnë paralajmërimet e politikëbërësve si Christine Lagarde, se tregu i brendshëm “ka qëndruar në vend”

Tregtia mes vendeve anëtare të Bashkimit Europian ka rënë për herë të parë pas gati një dekade, përjashtuar periudhën e pandemisë, tregojnë shifrat e Komisionit Europian, pavarësisht përpjekjeve për të ringjallur tregun e përbashkët përballë kërcënimeve ekonomike nga Kina dhe SHBA-ja.

Tregtia mes vendeve anëtare si pjesë e PBB-së së BE-së ra nga 23.5 për qind në vitin 2023 në 22 për qind në vitin 2024, sipas një raporti paraprak të raportit vjetor të bllokut për tregun e përbashkët.

Kjo është rënia e parë vjetore që prej vitit 2016, nëse përjashtohen efektet e mbylljeve nga Covid-19. Ndërkohë, koha që nevojitet për hartimin dhe miratimin e standardeve të përbashkëta të BE-së për mallrat është rritur nga 3.2 vjet në vitin 2023 në 4 vjet në vitin 2024.

Këto shifra theksojnë paralajmërimet e liderëve, përfshirë presidenten e Bankës Qendrore Europiane, Christine Lagarde, se tregu i brendshëm “ka qëndruar në vend”, pavarësisht rritjes së kërcënimeve si tarifat amerikane dhe forcimi i konkurrencës kineze.

“Tregu i Përbashkët është aseti ynë më i mirë për t’u përballur me presionet e jashtme dhe është koha të ndërtojmë mbi pikat e tij të forta”, thuhet në raport.

Ndërsa ka pasur përmirësime në disa fusha, si njohja në nivel të BE-së e kualifikimeve profesionale dhe përvetësimi i teknologjive dixhitale, raporti vëren një “përkeqësim të qartë” në fusha të tjera.

Pjesa e BE-së në investimet e huaja direkte ka rënë me 22 për qind gjatë pesë viteve të fundit, tregojnë të dhënat e raportit.

Rregullat ligjore kombëtare “të fragmentuara” “vazhdojnë ta bëjnë të ndërlikuar dhe të kushtueshëm krijimin dhe operimin e kompanive në të gjithë BE-në, pa asnjë përparim deri më sot”, paralajmëron raporti.

“Humbja e konkurrueshmërisë së Europës është kryesisht e vetëshkaktuar”, tha Francesca Stevens, sekretare e përgjithshme e shoqatës europiane të industrisë së paketimit, Europen. “Problemi nuk janë vetëm rregulloret komplekse dhe të rënda, por edhe një ndarje e rreme ideologjike mes konkurrueshmërisë dhe qëndrueshmërisë, besimi i gabuar se njëra mund të ekzistojë pa tjetrën.”

Zyrtarët kanë sugjeruar se rënia e tregtisë mes vendeve anëtare mund t’i atribuohet luhatjeve të çmimeve të produkteve energjetike pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia.

Grupi lobues BusinessEurope paralajmëroi se kompanitë europiane “po e shohin gjithnjë e më tërheqëse eksportimin drejt tregjeve jashtë BE-së, sesa tregtinë brenda tregut të përbashkët”.

Integrimi më i mirë i tregut të përbashkët është shndërruar në një shtyllë kryesore të përpjekjeve të Brukselit për të përmirësuar ekonominë e BE-së, përballë tarifave amerikane dhe vendeve aziatike që nënçmojnë prodhuesit europianë, të cilët përballen me kosto më të larta të energjisë dhe punësimit.

Presidentja e Komisionit, Ursula von der Leyen, publikoi verën e kaluar një strategji për tregun e përbashkët. Një “udhërrëfyes”, që premton të përcaktojë se si blloku do të arrijë integrimin e plotë deri në vitin 2028, pritet të publikohet para shtatorit.

Komisioni ka publikuar të paktën tetë strategji për tregun e përbashkët që prej vitit 2003.

BQE-ja vlerëson se kostot e fshehura të përfshira në tregtinë e mallrave brenda BE-së janë të barasvlershme me një tarifë prej 65 për qind. Ky vlerësim rritet në 100 për qind për shërbimet. / FT

The post Tregtia mes vendeve anëtare të BE-së bie për herë të parë në një dekadë appeared first on Revista Monitor.

Departamenti i Drejtësisë ka hapur një hetim penal ndaj Jerome Powell dhe Rezervës Federale, duke përshkallëzuar ndjeshëm sulmet e administratës Trump ndaj bankës qendrore të SHBA-së.

Powell tha se Departamenti i Drejtësisë i kishte dorëzuar Fed-it të premten thirrje nga një juri e madhe, duke kërcënuar me një aktakuzë penale në lidhje me dëshminë e tij përpara Komitetit Bankar të Senatit në qershor të vitit të kaluar, për rinovimet e ndërtesave historike të zyrave të Fed-it në Uashington DC.

Zyra e prokurorit federal për Distriktin e Kolumbias ka hapur një hetim penal ndaj Powell lidhur me këtë projekt dhe nëse ai ka gënjyer Kongresin për përmasat e tij.

Aleatët e Trump e akuzuan për muaj të tërë vitin e kaluar Rezervën Federale për keqmenaxhimin e rinovimeve shumëmiliardëshe.

Në një deklaratë të ashpër, Powell argumentoi se ishte kërcënuar me akuza penale sepse Rezerva Federale kishte vendosur normat e interesit “mbështetur në vlerësimin tonë më të mirë se çfarë i shërben interesit publik, dhe jo duke ndjekur preferencat e presidentit”.

Trump e ka sulmuar vazhdimisht Powell-in dhe Fed-in për refuzimin për t’iu nënshtruar kërkesave të tij për ulje të shpejta të normave të interesit, duke nisur një fushatë agresive për të kufizuar pavarësinë e kahershme të bankës qendrore dhe për të ushtruar kontroll më të madh mbi vendimmarrjen e saj.

Administrata Trump ka vendosur tashmë një aleat të afërt të presidentit në bordin e fuqishëm të guvernatorëve të Fed-it dhe ka kërkuar shkarkimin e Lisa Cook, një guvernatore e emëruar nga Joe Biden, mbi akuza të pakonfirmuara për mashtrim me kredi hipotekore.

Hetimi i zyrës së prokurorit federal, që përfshin analizën e deklaratave publike të Powell-it dhe shqyrtimin e dokumenteve të shpenzimeve, u miratua në nëntor nga prokurorja Jeanine Pirro, raportoi New York Times, duke cituar zyrtarë të njohur me situatën.

Në një deklaratë të dielën në mbrëmje, Powell këmbënguli se kërcënimi ligjor “nuk lidhet” me dëshminë e tij të verës së kaluar apo me mbikëqyrjen e Kongresit ndaj Fed-it.

“Kjo ka të bëjë me faktin nëse Rezerva Federale do të jetë në gjendje të vazhdojë të përcaktojë normat e interesit mbi bazën e provave dhe kushteve ekonomike — apo nëse politika monetare do të diktohet nga presioni ose intimidimi politik,” tha ai.

“Kam shërbyer në Rezervën Federale nën katër administrata, si republikane ashtu edhe demokrate,” shtoi Powell. “Në çdo rast, i kam ushtruar detyrat e mia pa frikë apo favor politik, duke u përqendruar vetëm te mandati ynë për stabilitetin e çmimeve dhe punësimin maksimal.”

Guvernatorë nga 11 institucione nxjerrin deklaratë mbështetjeje për kryetarin e Fed nën presion

Krerët e bankave qendrore në nivel global thanë se “qëndrojnë në solidaritet të plotë” me Jay Powell, në një shfaqje të paprecedentë mbështetjeje, pasi autoritetet amerikane hapën një hetim penal ndaj kryetarit të Rezervës Federale.

Guvernatorë bankash qendrore nga 11 institucione, nxorën një deklaratë ku thuhet se ata “qëndrojnë në solidaritet të plotë me Sistemin e Rezervës Federale dhe kryetarin e tij, Jerome H. Powell”, i cili ka qenë objekt i sulmeve të përsëritura nga administrata Trump.

“Pavarësia e bankave qendrore është një gur themeli i stabilitetit të çmimeve, financiar dhe ekonomik, në interes të qytetarëve që ne u shërbejmë”, thuhet në deklaratë.

Mes nënshkruesve janë presidentja e Bankës Qendrore Europiane, Christine Lagarde, guvernatori i Bankës së Anglisë, Andrew Bailey, drejtuesi i Bankës së Kanadasë, Tiff Macklem, si dhe Pablo Hernández de Cos, drejtori i përgjithshëm i Bankës për Shlyerje Ndërkombëtare (BIS).

Lagarde nënshkroi në emër të BQE-së dhe gjithashtu në emër të 21 bankave qendrore kombëtare të Eurozonës.

Mandati i kryetarit të Fed përfundon në maj dhe ende nuk është shpallur një pasardhës nga administrata Trump. Megjithatë, Kevin Hassett, drejtor i Këshillit Kombëtar Ekonomik dhe aleat i Trump, si dhe Kevin Warsh, i cili më parë ka shërbyer në bordin e guvernatorëve të Fed, konsiderohen gjerësisht si favoritët kryesorë.

Trump po përballet me një reagim gjithnjë e më të fortë në Capitol Hill për shkak të hetimit të Departamentit të Drejtësisë, madje edhe nga brenda partisë së tij. Senatorë republikanë, përfshirë Thom Tillis nga Karolina e Veriut dhe Lisa Murkoëski nga Alaska, kanë shprehur publikisht shqetësime për rrezikun që i kanoset pavarësisë së Fed.

Financial Times raportoi të hënën se hetimi ka mobilizuar zyrtarët e Fed për t’u rezistuar sulmeve të Trump dhe se mund ta shtyjë kryetarin të qëndrojë si guvernator edhe në vitin 2028, sipas zyrtarëve.

John Williams, president i Fed të Nju Jorkut, mbrojti Powell duke e përshkruar atë si “një njeri me integritet të pametë”.

Ai paralajmëroi gjithashtu se historia ka treguar se, kur përpjekjet për të cënuar pavarësinë e bankave qendrore kanë pasur sukses, kjo ka çuar shpesh në “pasoja ekonomike shumë fatkeqe”.

Nënshkruesit e tjerë të letrës së së martës ishin drejtuesit e bankave qendrore të Suedisë, Danimarkës, Zvicrës, Koresë së Jugut, Australisë dhe Brazilit. François Villeroy de Galhau, drejtues i Banque de France, nënshkroi në cilësinë e tij si kryetar i bordit të BIS. / FT

Ish-kryetarë të FED dënojnë hetimin penal ndaj Jerome Powell

The post Hetim penal ndaj kreut të FED, krerët e bankave qendrore në mbështetje të Powell appeared first on Revista Monitor.

Games Workshop ka vendosur të ndalojë përdorimin e inteligjencës artificiale (IA) nga punonjësit e saj në krijimin e përmbajtjes dhe dizajnit, si pjesë e përpjekjeve për të mbrojtur pronësinë intelektuale të saj dhe për të ruajtur vlerën e krijuesve njerëzorë. Kompania, e njohur për lojërat dhe miniaturat “Warhammer”, deklaroi se, edhe pse disa menaxherë të lartë do të vazhdojnë të testojnë teknologjinë e IA-së, përdorimi i saj është i ndaluar në punët e zakonshme të dizajnit dhe konkurrencat e brendshme.

CEO-ja Kevin Rountree tha se udhëheqja nuk është entuziaste për IA-në dhe theksoi që kompania po ndjek një qasje shumë të kujdesshme. Në vend që të investojë në algoritme, Games Workshop ka zgjedhur të investojë në njerëz. Kompania ka shtuar numrin e artistëve, shkrimtarëve dhe skulptorëve, duke e parë këtë si një avantazh konkurrues afatgjatë. Mesazhi është i qartë: vlera e markës nuk qëndron vetëm te produkti, por te dora dhe mendja që e krijon atë.

Në thelb, kjo do të thotë se përdorimi i mjeteve ose asistentëve të IA-së për të krijuar skica, ilustrime ose modele për projektet zyrtare të firmës është i ndaluar, me qëllimin që puna krijuese të mbetet kryesisht e njerëzve dhe për të shmangur rrezikun e cenimit të pronës intelektuale.

Ky qëndrim e vendos Games Workshop në një debat më të gjerë që po zhvillohet globalisht mbi rolin e inteligjencës artificiale në industritë krijuese. Ndërsa disa kompani e shohin IA-në si një mënyrë për të ulur kostot dhe për të rritur shpejtësinë e prodhimit, të tjera, si Games Workshop, po e shohin atë si një sfidë për autenticitetin, identitetin dhe besueshmërinë afatgjatë të markës./ FT

The post Games Workshop ndalon përdorimin e IA-së në dizajnet e veta appeared first on Revista Monitor.

Inteligjenca artificiale (IA) po bëhet gjithnjë e më e pranishme në botën e biznesit, me gjithnjë e më shumë blerës që përdorin këtë teknologji për të orientuar blerjet e tyre. Por çfarë do të thotë kjo për të ardhmen e tregtisë?

Përhapja më e gjerë e IA po detyron një sërë sektorësh të kalojnë në një tranzicion të shpejtë, dhe blerjet nuk bëjnë përjashtim.

Një e katërta e konsumatorëve përdorën mjete blerjeje me inteligjencë artificiale gjeneruese në vitin 2025 dhe edhe 31% të tjerë planifikojnë t’i adoptojnë ato në të ardhmen.

Kjo sipas një raporti të ri nga kompania e transformimit të biznesit Capgemini, i bazuar në përgjigje të konsumatorëve në nivel global dhe intervista me drejtues të sektorit të shitjes me pakicë.

“Markat duhet të shkojnë përtej optimizimit për kërkimin dhe të kalojnë te optimizimi për përzgjedhjen”, tha Dreen Yang, zëvendëspresidente ekzekutive dhe drejtuese globale për produktet e konsumit dhe shitjen me pakicë në Capgemini. “Suksesi varet gjithnjë e më shumë i përzgjedhjes nga algoritmet, jo vetëm nga gjetja nga konsumatorët.”

Në praktikë, blerësit mund ta përdorin IA në mënyra të ndryshme, qoftë duke bërë blerje drejtpërdrejt përmes një chatbot-i, duke përdorur algoritme për këshilla, ose duke lejuar një asistent virtual të shpenzojë para në emër të tyre.

Vitin e kaluar, për shembull, OpenAI njoftoi se do t’u lejonte përdoruesve në SHBA të blinin produkte nga Etsy, Shopify dhe Walmart përmes ChatGPT.

Kompani të tjera, si Amazon, janë treguar më hezituese, duke bllokuar crawler-at e OpenAI dhe duke kufizuar kështu aksesin në listat e produkteve të saj.

Duke u përqendruar në ambiciet e veta për IA, Amazon shpreson të ruajë kontrollin mbi tregun e reklamimit në tregtinë elektronike.

Sipas Capgemini, 63% e konsumatorëve të anketuar duan që inteligjenca artificiale gjeneruese të ofrojë përmbajtje blerjeje hiper-të personalizuar, megjithëse shqetësimet rreth kësaj teknologjie mbeten.

Për shembull, 71% e të anketuarve thanë se ishin të shqetësuar për mënyrën se si IA gjeneruese përdor informacionin e tyre.

Dëshira për ndihmë njerëzore mbetet gjithashtu e fortë, me 66% të të anketuarve që vlerësojnë mbështetjen njerëzore në momentin e blerjes.

Kjo do të thotë se markat duhet të ofrojnë “një përzierje të balancuar mes komoditetit dixhital dhe mbështetjes njerëzore”, tha Capgemini.

Në veçanti, chatbot-ët e  ndihmës në faqet e kompanive, të menduar për të ofruar mbështetje të menjëhershme 24/7, rezultuan relativisht jopopullorë, duke kënaqur vetëm 57% të të anketuarve.

T’u bësh përshtypje robotëve

Sipas raportit, shitësit me pakicë duhet të përshtaten me epokën e re të blerjeve ose rrezikojnë të mbeten pas.

Për të përmirësuar shikueshmërinë dhe rekomandimin nga botët e IA, kompanitë duhet të ofrojnë të dhëna të lexueshme nga makinat, të përditësuara vazhdimisht dhe të pasuruara me atribute të produkteve. Kjo i mundëson teknologjisë të interpretojë, shfaqë dhe rekomandojë produkte në kohë reale.

Mjetet e IA kanë më shumë gjasa të rekomandojnë kompani që ofrojnë kontekst të detajuar rreth produkteve të tyre, pasi për botët është më e lehtë të kuptojnë se për kë është një artikull dhe pse është i përshtatshëm.

Burime të palëve të treta, si vlerësimet dhe komentet, kanë gjithashtu rëndësi, tha Capgemini, pasi ato ndikojnë në mënyrën se si modelet e mëdha gjuhësore përshkruajnë produktet ose markën.

Duke parë përpara, popullariteti i vazhdueshëm i blerjeve përmes chatbot-ëve varet, megjithatë, nga një sërë faktorësh. Një pyetje kyçe lidhet me oreksin e kompanive të IA për reklama.

Nëse asistentët e blerjeve mbushen me reklama, është e mundur që besimi i konsumatorëve te rekomandimet e tyre të bjerë.

Të përfshihesh në tranzicion

Kur bëhet fjalë për ofertat e veta të IA, është e rëndësishme që kompanitë ta përshtatin teknologjinë me preferencat e konsumatorëve, tha Capgemini.

Me fjalë të tjera, markat që dallohen janë ato që ofrojnë përvoja të larmishme blerjeje përmes një ndërfaqeje të vetme.

Disa përdorues pëlqejnë të eksplorojnë vetë, ndërsa të tjerë preferojnë rekomandime hap pas hapi, të dyja mund të përmbushen duke përdorur mjete IA.

Transparenca dhe kontrolli mbi këtë teknologji janë gjithashtu thelbësore, thuhet në raport. Shumica e blerësve duan të vendosin kufij të rreptë për asistentët dixhitalë, si kufij shpenzimesh, dhe 63% duan të miratojnë ose refuzojnë blerjet e nisura nga IA.

Një tjetër 67% duan që markat të etiketojnë reklamat dhe përmbajtjen e gjeneruar nga IA, duke nënvizuar dëshirën për kontroll njerëzor në çdo hap. / Euronews, Shqip.al

The post Një epokë e re e blerjeve me IA: Si zgjidhen markat nga algoritmet appeared first on Revista Monitor.

Tregtia e jashtme e Kosovës në vitin 2025 arriti nivele të larta – me 7 miliardë euro importe dhe 859 milionë euro eksporte. Shqipëria dhe Gjermania mbeten partnerët kryesorë tregtarë të vendit.

Tregtia e jashtme e Kosovës gjatë vitit 2025 ka arritur shifra të larta, me gjithsej 7 miliardë euro importe dhe 859 milionë euro eksporte, sipas të dhënave të Doganës së Kosovës të publikuara nga Instituti GAP.

Në anën e eksporteve, Kosova ka shitur mallra në vlerë prej 859 milionë eurosh, ku Shqipëria renditet si partnerja kryesore me 159 milionë euro.

Pas saj vjen Maqedonia e Veriut me 137 milionë euro, ndërsa Gjermania zë vendin e tretë me 102 milionë euro.

Në pesëshen e parë përfshihen edhe Zvicra me 95 milionë euro dhe Serbia me 61 milionë euro, ndërsa pjesa tjetër e dhjetëshes plotësohet nga Mali i Zi, Turqia, Italia, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Franca.

Këto të dhëna tregojnë se tregjet e rajonit, veçanërisht Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, mbeten destinacionet më të rëndësishme për produktet kosovare, ndërsa eksportet drejt Gjermanisë dhe Zvicrës po rriten me ritëm të qëndrueshëm.

Në anën tjetër, importet e Kosovës për vitin 2025 arritën në 7 miliardë euro, me Gjermaninë që këtë vit del në krye të listës me 1 miliard euro mallra të importuara.

Në vendin e dytë është Turqia me 929 milionë euro, e ndjekur nga Kina me 920 milionë euro.

Më pas vijnë Italia (368 milionë euro), Maqedonia e Veriut (350 milionë euro) dhe Shqipëria (286 milionë euro).

Në dhjetëshen e parë përfshihen gjithashtu Greqia, Polonia, Serbia dhe India, me vlera që variojnë nga 279 deri në 185 milionë euro.

Sipas analizës së Institutit GAP, struktura e partnerëve tregtarë mbetet e ngjashme me vitet e kaluara, por me disa ndryshime në renditje – ku Gjermania ka marrë pozitën e parë në importe, ndërsa Shqipëria vazhdon të kryesojë në eksporte.

Këto të dhëna pasqyrojnë varësinë e lartë të ekonomisë së Kosovës nga importet, por edhe rritjen graduale të eksporteve drejt vendeve të rajonit dhe Bashkimit Evropian.

Eksportet e Kosovës gjatë vitit 2025 arritën në gjithsej 859 milionë euro, duke shënuar një rritje të lehtë krahasuar me vitet paraprake.

Në krye të listës së partnerëve më të mëdhenj tregtarë të vendit renditet Shqipëria, me vlerë eksportesh prej 159 milionë eurosh, duke e ruajtur pozitën e parë nga viti 2024.

Eksportet – gjithsej 859 milionë €

Shqipëria – 159 mln €

Maqedonia e Veriut – 137 mln €

Gjermania – 102 mln €

Zvicra – 95 mln €

Serbia – 61 mln €

Mali i Zi – 56 mln €

Turqia – 33 mln €

Italia – 28 mln €

Shtetet e Bashkuara të Amerikës – 23 mln €

Franca – 20 mln €

Në anën tjetër, importet e Kosovës për vitin 2025 arritën në 7 miliardë euro, me Gjermaninë që këtë vit del në krye të listës me 1 miliard euro mallra të importuara.

Importet – gjithsej 7 miliardë €

Gjermania – 1 miliard €

Turqia – 929 mln €

Kina – 920 mln €

Italia – 368 mln €

Maqedonia e Veriut – 350 mln €

Shqipëria – 286 mln €

Greqia – 279 mln €

Polonia – 273 mln €

Serbia – 234 mln €

India – 185 mln €.

The post Shqipëria, destinacioni i parë i eksporteve të Kosovës appeared first on Revista Monitor.

Tre ish-drejtues të Rezervës Federale të SHBA-së kritikuan ashpër një hetim penal ndaj kryetarit aktual Jerome Powell, duke e përshkruar atë si një përpjekje për të cënuar pavarësinë e bankës qendrore.

Në një deklaratë, Janet Yellen, Ben Bernanke dhe Alan Greenspan, së bashku me 10 ish-zyrtarë të tjerë të shquar, u rreshtuan në mbështetje të Powell.

“Kështu bëhet politika monetare në vendet në zhvillim me institucione të dobëta, me pasoja jashtëzakonisht negative për inflacionin dhe funksionimin më të gjerë të ekonomive të tyre”, shkruan ish-zyrtarët.

“Kjo nuk ka vend në Shtetet e Bashkuara, forca më e madhe e të cilave është sundimi i ligjit, që është themeli i suksesit tonë ekonomik”, shtuan ata.

Veprimi i Departamentit të Drejtësisë (DoJ) vjen pas një viti sulmesh të pandërprera ndaj Powell nga presidenti i SHBA-së, Donald Trump.

Përveç kritikave ndaj vendimeve të Powell për normat e interesit, Trump ka ndërmarrë edhe sulme personale. Presidenti tha se nuk “dinte asgjë” për hetimin.

Hetimi i DoJ u bë publik për herë të parë nga vetë Powell në një deklaratë me video të paplanifikuar të dielën. Ai tha se Departamenti i Drejtësisë kishte kërcënuar me një padi penale për shkak të dëshmisë që ai kishte dhënë vitin e kaluar përpara një komisioni të Senatit, lidhur me rinovimet e ndërtesave të Rezervës Federale.

Powell e quajti hetimin “të paprecedent” dhe tha se besonte se ai buronte nga zemërimi i Trump që Fed nuk i kishte ulur normat e interesit më shpejt.

“Kërcënimi i ri nuk ka të bëjë me dëshminë time në qershorin e kaluar apo me rinovimin e ndërtesave të Rezervës Federale”, tha Powell. “Këto janë pretekste.”

Banka qendrore uli objektivin për normën e saj kryesore të kreditimit tri herë në gjysmën e dytë të vitit 2025, duke e çuar atë në një interval prej 3.50% deri në 3.75%, niveli më i ulët në tre vjet. Por Trump ka thënë vazhdimisht se banka qendrore nuk i ka ulur normat e interesit aq shumë sa ai do të donte.

Hetimi i DoJ “duhet parë në kontekstin më të gjerë të kërcënimeve të administratës dhe presionit të vazhdueshëm”, tha Powell në deklaratën e tij.

Dënimi publik i së hënës ndaj veprimit të DoJ është nënshkruar nga ish-zyrtarë federalë të emëruar si nga presidentë demokratë ashtu edhe republikanë.

Kur u pyet nga Fox News të hënën për pavarësinë e Fed, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, ia kaloi çështjen Departamentit të Drejtësisë.

“Jerome Powell ka provuar se nuk është i zoti në punën e tij”, tha Leavitt. “Sa i përket nëse është apo jo kriminel, kjo është një përgjigje që Departamenti i Drejtësisë do të duhet ta gjejë.”

Trump i ka bërë thirrje publikisht Powell që të ulë normat e interesit për të reduktuar kostot e larta të huamarrjes së qeverisë së SHBA-së dhe për ta bërë më të lehtë për amerikanët marrjen e kredive hipotekore dhe huave të tjera.

Vitin e kaluar, ai kaloi muaj të tërë duke sulmuar Powell në rrjetet sociale dhe në deklarata për gazetarët. Ai hodhi idenë e shkarkimit të Powell, por e braktisi shpejt, gjë që, sipas analistëve, do të trondiste tregjet financiare dhe do të nxiste një betejë ligjore.

Yellen, e cila shërbeu si kryetare e Fed për një vit gjatë mandatit të parë të Trump përpara se të zëvendësohej nga Powell, tha në komente të ndara se hetimi ishte “jashtëzakonisht frikësues”.

“Duke e njohur Powell aq mirë sa e njoh, shanset që ai të ketë gënjyer janë zero, ndaj besoj se po e ndjekin sepse duan postin e tij dhe duan ta largojnë.”

Ajo sugjeroi se investitorët duhet të jenë të shqetësuar për këtë zhvillim.

Trump pritet të emërojë dikë në javët në vijim për të zëvendësuar Powell, mandati i të cilit si kryetar i Fed përfundon në maj.

Por hetimi i Departamentit të Drejtësisë dhe reagimi i mëpasshëm mund të prishin procesin e konfirmimit.

Senatori i Karolinës së Veriut, Thom Tillis, një republikan dhe anëtar i Komisionit Bankar të Senatit, tha se do ta kundërshtonte emërimin nga Trump të pasardhësit të Powell, si dhe çdo kandidati tjetër për Bordin e Fed, derisa çështja të “zgjidhet plotësisht”.

Reagimi fillestar në tregjet amerikane të aksioneve ishte i zbehtë. Indeksi S&P 500 ishte afërsisht i pandryshuar në tregtimin e orëve të para të pasdites, një kontrast i dukshëm me vitin e kaluar, kur tregjet u tronditën nga kërcënimet e perceptuara ndaj pavarësisë së Fed.

Edhe tregjet globale u treguan “jashtëzakonisht rezistente” të hënën, tha Danni Hewson, drejtuese e analizës financiare në AJ Bell. Ajo vuri në dukje se, pavarësisht qetësisë së përgjithshme, aksionet financiare ranë, teksa investitorët peshuan efektet e një tavani të mundshëm prej 10% për normat e interesit të kartave të kreditit.

Sidoqoftë, analistët thanë se reagimi i tregjeve mund të përshkallëzohet nëse Trump do të arrinte të ndikonte politikën e Fed.

Edhe disa ligjvënës republikanë ngritën shqetësime për mënyrën se si hetimi i Departamentit të Drejtësisë mund të ndikojë punën e Fed.

Përfaqësuesi French Hill, kryetari republikan i Komisionit të Shërbimeve Financiare në Dhomën e Përfaqësuesve, tha në një deklaratë se hetimi po shkaktonte një “shpërqendrim të panevojshëm” dhe se mund të “cënonte aftësinë e kësaj administrate dhe atyre që do të vijnë për të marrë vendime të shëndosha të politikës monetare”.

Senatori Kevin Cramer, një republikan dhe anëtar i Komisionit Bankar të Senatit, e kritikoi Powell në një deklaratë, por shtoi: “Megjithatë, nuk besoj se ai është kriminel. Shpresoj që ky hetim penal të mund të mbyllet.” / BBC

The post Ish-kryetarë të FED dënojnë hetimin penal ndaj Jerome Powell appeared first on Revista Monitor.

Pas pezullimit të një procedure me fond limit 412 milionë lekë apo rreth 4.1 milionë euro e përbërë nga dy lote që parashikojnë shërbimin e gatimit dhe shpërndarjes së ushqimit për dy spitale në vend, Komisioni i Prokurimit Publik hoqi këtë masë.

Në dy vendime të ndara ku trajtohet secili lot, KPP njoftoi se nga ana e autoritetit kontraktor në këtë rast Operatori i Blerjeve të Përqendruara është bërë rivlerësimi i procedurës sipas udhëzimeve që janë dhënë më herët pas ankimimit të bërë në këtë institucion.

Më herët procedura e çelur në qershor dhe e mbyllur në shtator u ankimua nga një operator në KPP.

Ky i fundit në 19 dhjetor të vitit të shkuar kërkoi që autoriteti kontraktor të kryente rivlerësim të procedurës së prokurimit objekt ankimi, në përputhje me konstatimet e vendimit si dhe brenda 5 ditëve të vërë në dijeni Komisionin e Prokurimit Publik për zbatimin e vendimit, duke dokumentuar veprimet e kryer.

Tashmë autoriteti është lejuar të vijojë me hallkat e tjera të procedurës për nënshkrimin e kontratës me operatorin fitues.

Tenderi

Më herët referuar dokumenteve shërbimi i catering-ut për spitalet duhet të ofrohet me disa dieta specifike dhe gjatë 24 orëve të ditës.

“Ky shërbim është i domosdoshëm të zhvillohet në një format që siguron furnizimin e ushqimit 24 orë në ditë, 7 ditë në javë. Spitali Universitar Obstetrik-Gjinekologjik ‘Mbretëresha Geraldine’ ofron shërbime të vazhdueshme për pacientët, duke përfshirë repartet e urgjencës, lindjes, kirurgjisë dhe kujdesit intensiv, si dhe shërbime të tjera ku nevojat ushqimore janë specifike dhe kërkojnë përkujdesje të veçantë.

Ushqimi duhet të jetë i gatshëm në çdo moment të ditës dhe natës për të siguruar ushqim të përshtatshëm për pacientët në kushte emergjente apo të tjera specifike mjekësore,” thuhet në dokumente.

Dietat që duhet të ofrohen janë të paktën gjashtë: normale, hidrike B1 post-intervent, pa gluten, diabetike, hiponatrike dhe onkologjike. Për secilën dietë përcaktohet numri i racioneve mujore, i cili ndryshon nga një grup tek tjetri.

Në total, për 48 muaj, parashikohen 132,000 racione për dietën normale dhe 13,000 për dietat mjekësore, ndërsa dietat e tjera kanë numër më të vogël racionesh.

Për Spitalin e Traumës, numri i racioneve për dietën normale që dominon llogaritet në 108,000 për 48 muaj, me më pak për dietat e tjera sipas specifikimeve.

The post KPP heq pezullimin për tenderin 4.1 mln euro të ushqimit te Trauma dhe “Mbretëresha Geraldinë” appeared first on Revista Monitor.

Flet Anxhela Brahimaj, Menaxhere e Përgjithshme e EMANTE sh.p.k.

Në një industri ndërtimi që po transformohet nga teknologjia dhe kërkesat për efikasitet, EMANTE sh.p.k. po ndërton prej dy dekadash një model modern prodhimi dhe realizimi industrial, me ambicie që shkojnë përtej tregut vendas. Me fokus në panelet sanduiç, ndërtesat modulare dhe strukturat metalike, kompania ka krijuar një identitet të fortë si ofruese zgjidhjesh të shpejta, funksionale dhe të certifikuara për projekte industriale, logjistike dhe infrastrukturore.

Falë linjave të automatizuara të prodhimit dhe kontrollit rigoroz të cilësisë, EMANTE garanton produkte me performancë të lartë teknike, izolim termik dhe akustik superior dhe eficiencë energjetike – elementë kyç që e diferencojnë ndërtimin inovativ nga ai tradicional. Certifikimet ndërkombëtare CE dhe ISO, së bashku me laboratorin e brendshëm të testimit, përforcojnë besueshmërinë e markës “Made in Albania” në tregje konkurruese.

Portofoli i kompanisë po zgjerohet me shpejtësi drejt paneleve frigoriferike, sistemeve kundër zjarrit dhe strukturave për parqe fotovoltaike, një segment strategjik që reflekton orientimin e EMANTE drejt energjisë së rinovueshme. Strukturat ground mount për sistemet diellore, të realizuara me çelik Magnelis®, ofrojnë qëndrueshmëri afatgjatë, rezistencë ndaj korrozionit dhe fleksibilitet maksimal në terrene të ndryshme.

E udhëhequr nga një vizion modern menaxherial dhe filozofia “cilësi, shpejtësi dhe kapacitet”, EMANTE sh.p.k. po konsolidohet si një partner i besueshëm për projekte të personalizuara dhe si një emër gjithnjë e më prezent në tregjet europiane, aty ku standardet e larta dhe aftësia për të eksportuar bëjnë diferencën.

Anxhela Brahimaj, Menaxhere e Përgjithshme e EMANTE sh.p.k., ndan për “Monitor” pikëpamjen e saj mbi zhvillimin e kompanisë, dallimet mes ndërtimit inovativ dhe atij tradicional, sfidat e tregut, si edhe rrugëtimin e saj personal në një industri që vijon të dominohet kryesisht nga meshkujt.

Një kompani me fokus në prodhimin dhe ndërtimin modern

EMANTE sh.p.k. operon në treg prej rreth 20 vitesh, duke u pozicionuar kryesisht në sektorin e prodhimit industrial. Produkti kryesor i kompanisë janë panelet sanduiç, të përdorura gjerësisht në ndërtimin e kapanoneve industriale, zyrave, parqeve logjistike dhe strukturave të ndryshme funksionale.

Përveç paneleve sanduiç, kompania prodhon ndërtesa modulare, zona strehimi dhe struktura të ndryshme të përkohshme apo të përhershme, si dhe aksesorë metalikë për struktura të plota metalike. Një drejtim i rëndësishëm i zgjerimit të aktivitetit lidhet edhe me prodhimin e strukturave për bazamentet e parqeve fotovoltaike, në përputhje me rritjen e interesit për energjinë e rinovueshme.

Ndërtimi inovativ përballë atij tradicional

Ndërtimi inovativ diferencohet nga ai tradicional kryesisht përmes shpejtësisë së realizimit, efikasitetit dhe performancës teknike. Panelet sanduiç prodhohen dhe montohen në një kohë shumë më të shkurtër krahasuar me materialet tradicionale si tulla apo betoni, duke u kthyer në një zgjidhje optimale për projektet industriale dhe logjistike.

Një tjetër avantazh i rëndësishëm është izolimi termik dhe akustik, falë strukturës së paneleve me dy fletë çeliku dhe shkumë poliuretani në mes, çka rrit ndjeshëm komfortin dhe eficiencën energjetike të ndërtesave.

Teknologjia dhe kontrolli i cilësisë

EMANTE sh.p.k. ka investuar vazhdimisht në linja prodhimi të automatizuara, duke minimizuar ndërhyrjen njerëzore dhe duke garantuar standarde të larta saktësie. Përballë paragjykimeve që shpesh shoqërojnë produktet “Made in Albania”, kompania përgjigjet me kontroll rigoroz të cilësisë, përdorim të lëndëve të para të certifikuara dhe pajisje me certifikime ndërkombëtare, si CE dhe ISO. Një laborator i brendshëm monitoron çdo ditë produktin final përpara daljes në treg, duke siguruar që cilësia të jetë gjithmonë në nivelin e kërkuar. Cilësia është parimi ynë bazë dhe nuk negociohet.

Produktet më të kërkuara dhe zgjerimi drejt energjisë diellore

Krahas paneleve sanduiç, të cilat mbeten produkti kryesor i kompanisë, EMANTE sh.p.k. po shënon rritje të ndjeshme të kërkesës për panelet frigoriferike, të përdorura në ndërtimin e dhomave frigoriferike dhe objekteve të magazinimit ushqimor, si dhe për panelet kundër zjarrit, të cilat ofrojnë standarde më të larta sigurie strukturore. Një tjetër drejtim strategjik me rëndësi të veçantë është ai i energjisë së rinovueshme, ku kompania zhvillon dhe prodhon struktura tokësore për sisteme fotovoltaike (Ground Mount Photovoltaic Structures). Këto struktura realizohen duke përdorur çelik Magnelis®, një material inovativ i njohur për rezistencën e lartë ndaj korrozionit dhe jetëgjatësinë në kushte të vështira mjedisore.

Personalizimi dhe marrëdhënia me klientët

Një nga pikat dalluese të EMANTE sh.p.k. është personalizimi i plotë i produkteve, duke iu përshtatur kërkesave specifike të çdo klienti  që nga trashësia dhe ngjyrat e paneleve, deri te zgjidhjet teknike sipas projektit. Po aq i rëndësishëm konsiderohet edhe suporti pas shitjes, i cili shihet si pjesë integrale e shërbimit.

Rrugëtimi personal dhe vizion ndërkombëtar

E rritur në një familje ku puna dhe përkushtimi kanë qenë vlera themelore, Anxhela Brahimaj është formuar profesionalisht që herët brenda kompanisë familjare. Studimet për menaxhim ndërkombëtar në Vjenë dhe specializimi në marketing digjital kanë ndikuar në ndërtimin e një qasjeje moderne ndaj drejtimit të biznesit.

Filozofia e EMANTE sh.p.k. përmblidhet në tre fjalë: cilësi, shpejtësi dhe kapacitet – një kombinim që ka shërbyer si bazë për rritjen e qëndrueshme të kompanisë dhe për forcimin e konkurrueshmërisë në tregun global, në një industri ku aftësia për të eksportuar dhe për të respektuar standarde ndërkombëtare është vendimtare.

The post Inovacioni që po transformon ndërtimin drejt eksportit appeared first on Revista Monitor.

Viti 2025 është mbyllur me të paktën 28 njoftime për revokim lejesh minerare nga ana e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë.

Pjesa më e madhe e tyre u lëshua gjatë shtatorit por ndërkohë edhe në fundvit me firmën e ministres janë lëshuar dy njoftime të reja për dy subjekte njëri në Bytyç Bashkia e Tropojës për shkak se subjekti nuk kishte respektuar pagesën e garancisë financiare për rehabilitimin.

Njoftimi tjetër lidhej me një arsye krejt të ndryshme ku sipas shkresës “është propozuar revokimi i Lejes Minerare për mineralin gur gëlqeror, në Objektin “Brataj”, Bashkia Selenicë, subjekti nuk ka filluar aktivitetin minerar brenda 180 ditëve nga hyrja në fuqi e lejes”.

Më herët në shtator MIE njoftoi revokimin në grup të 11 lejeve ku dominonte kryesisht mungesa e aktivitetit minerar për një kohë të konsiderueshme. Pra subjektet që janë mbajtës të këtyre lejeve minerare kanë pushuar aktivitetin në minierë për më shumë se një vit. Kjo në fakt është arsyeja dominuese në rastet e fundit.

Për disa raste të tjera duket se shkak është bërë mospërmbushja e planeve të investimit që kompanitë që kanë përfituar lejet kanë premtuar se do të bënin në këto miniera. Lejet minerare të revokuara së fundmi janë për miniera në Bulqizë, Kukës, Librazhd, Lezhë, Përrenjas.

Më herët gjatë këtij viti Ministria revokoi disa lejë për shkak se kompanitë nuk kishin bërë pagesat e garancisë financiare për rehabilitimin për vitin 2024.

Kjo pagesë sanksionohet me ligj dhe duhet të paguhet çdo vit nga ana e kompanive që zotërojnë një leje minerare mbi një zonë të caktuar. Kjo shumë parash që duhet të sigurohet nga kompania në mënyrë që të përdoret për të kthyer në gjendjen e mëparshme terrenin.

Më herët në një strategji të nxjerrë për konsultim lidhur me sektorin minerar qeveria ka vënë theksin tek nevoja për një Fond Kombëtar që ka në vëmendje minierat ku sidomos ato të vjetra mbeten jashtë mbulimit sa i takon rehabilitimit mjedisor.

“Kontrolli teknik dhe mbikëqyrja institucionale mbetet e fragmentuar, pa një Fond Kombëtar për rehabilitimin mjedisor, ndërsa operatorët zbatojnë detyrimet vetëm në kuadër të projekteve të reja, duke lënë zonat e vjetra të paprekura.

Plani i monitorimit të AKBN dhe MIE targeton vetëm minierat aktive, ndërsa ndotjet historike apo zonat me leje të revokuara mbeten jashtë mbulimit të plotë” thuhet në këtë strategji e cila parashikon edhe një seri masash që duhet të ndërmerren./ N.Maho

The post Revokimi i lejeve minerare, MIE mori masa për 28 subjekte gjatë 2025-ës appeared first on Revista Monitor.

Gjatë vitit 2025, qytetarët e Kosovës janë përballur me një tjetër valë shtrenjtimesh që kanë rënduar ndjeshëm jetesën e përditshme. Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave çmimet e konsumit janë rritur mesatarisht për 3.9 për qind krahasuar me vitin 2024.

Çmimet e konsumit në Kosovë kanë vazhduar të rriten gjatë vitit 2025. Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, Indeksi i Çmimeve të Konsumit në dhjetor 2025 ishte 5,3 për qind më i lartë krahasuar me dhjetorin e vitit 2024. Ndërkohë, inflacioni mujor – që mat ndryshimin mes nëntorit dhe dhjetorit – arriti në 0,7 për qind.

Në nivel vjetor, norma mesatare e inflacionit për vitin 2025 ishte 3,9 për qind, që tregon se çmimet e konsumit në vend kanë qenë mesatarisht kaq më të larta sesa një vit më parë.

Indeksi i tërësishëm i çmimeve është ndikuar kryesisht nga rritja e çmimeve të produkteve ushqimore dhe shërbimeve të domosdoshme.

Krahasuar me vitin 2024, rritja më e lartë është regjistruar te kafeja, çaji dhe kakaoja me 15,2 për qind, shërbimet e tjera në lidhje me pajisjet personale të transportit me 11,6 për qind, pemët me 11,5 për qind, energji elektrike me 11,4 për qind, dhe mishi me 11 për qind.

Po ashtu, pushimet e organizuara janë shtrenjtuar për 10,3 për qind, mirëmbajtja dhe riparimi i pajisjeve personale të transportit për 9,2 për qind, vajrat dhe yndyrat për 8,4 për qind, ndërsa produktet e qumështit, djathi dhe vezët për 7,2 për qind.

Në listën e rritjeve përfshihen edhe shërbimet hoteliere (7,0%), shërbimet ambulantore (6,3%), perimet (5,9%), pijet alkoolike (5,3%), si dhe mallrat për mirëmbajtjen e ekonomive shtëpiake (5,2%).

Sipas ASK-së, ndikim të dukshëm në rritjen e përgjithshme të indeksit kanë pasur edhe gazetat, librat dhe materialet për zyra (5,1%), ujërat dhe pijet joalkoolike (4,8%), pajisjet terapeutike (4,7%), kujdesi personal (4,6%), veglat dhe pajisjet për shtëpi e kopsht (4,0%), duhani (3,9%) dhe buka e drithërat (3,8%).

Rritje e madhe në ushqim dhe energji:

Në dhjetor 2025, Kosova regjistroi një rritje të çmimeve të konsumit prej 5,3 për qind krahasuar me dhjetorin e vitit të kaluar. Rritja më e theksuar u shënua te:

• Pemet – 19,0%
• Energjia elektrike – 18,3%
• Mishi – 14,4%
• Kafe, çaj dhe kakao – 11,9%
• Qumësht, djathë dhe vezë – 9,8%
• Perime – 3,6%
• Bukë dhe drithëra – 5,3%
• Vajra dhe yndyra – 8,4%
• Sheqer, reçel, mjaltë, çokollatë dhe ëmbëlsira – 4,5%

Shtrenjtim i shërbimeve dhe udhëtimeve

Rritje të dukshme u shënuan edhe në sektorët e shërbimeve:

• Shërbime hoteliere – 8,8%
• Pushime të organizuara – 13,5%
• Bileta të fluturimeve – 8,4%
• Bileta të transportit rrugor – 3,7%
• Shërbime ambulantore – 8,9%
• Kujdes personal – 5,6%

Mallrat shtëpiake dhe shërbimet komunale

• Mallra për mirëmbajtjen e ekonomisë shtëpiake – 5,4%
• Mobilie dhe orendi – 2,5%
• Vegla dhe pajisje për shtëpi e kopsht – 5,1%
• Furnizim me ujë dhe shërbime të vendbanimit – 3,5%
• Mirëmbajtje dhe rregullim i vendbanimit – 4,8%

Rritje e lehtë në kategori të tjera

• Pije alkoolike – 5,4%
• Duhan – 6,6%
• Arsim – 3,8%
• Gazeta, libra dhe materiale për zyra – 2,9%
• Gjëra personale – 4,1%

Rënie e vetme e çmimeve

Në anën tjetër, ulje e çmimeve është vërejtur vetëm te:

• Karburantet dhe lubrifikantët për pajisjet e transportit personal – (-1,7%)

Në përgjithësi, të gjitha këto kategori kanë pasur një ndikim të përbashkët prej 4,1 për qind në rritjen e indeksit të çmimeve të konsumit.

Në të kundërt, rënie e çmimeve është vërejtur vetëm te karburantet dhe lubrifikantët për pajisjet personale të transportit, me -4,6 për qind, që ka ndikuar me -0,3 për qind në indeksin e përgjithshëm.

Vetëm në dhjetor, krahasuar me të njëjtin muaj të vitit paraprak, ngritja e çmimeve është ndikuar më së shumti nga pemët (19%), energji elektrike (18,3%), shërbimet e transportit personal (18,1%), mirëmbajtja e automjeteve (14,7%), mishi (14,4%), dhe pushimet e organizuara (13,5%).

Po ashtu, janë shtrenjtuar edhe lëndët djegëse si druri dhe peletët (13,1%), kafeja, çaji dhe kakaoja (11,9%), produktet e qumështit (9,8%), shërbimet ambulantore (8,9%), shërbimet hoteliere (8,8%), dhe duhani (6,6%).

Në këtë periudhë, një ndikim të përbashkët në IHÇK prej 5,4 për qind kanë pasur edhe kategoritë si kujdesi personal, mallrat për mirëmbajtjen e shtëpisë, pijet alkoolike, buka e drithërat, dhe arsimimi.

Rënie sërish është shënuar vetëm te karburantet dhe lubrifikantët për transport personal, me -1,7 për qind.

Krahasuar me muajin paraprak, çmimet e konsumit në dhjetor janë rritur për 0,7 për qind. Rritja është ndikuar kryesisht nga energji elektrike (8,7%), bileta të fluturimeve (8,4%), lëndë djegëse si druri dhe peletët (3,0%), perime (2,9%), bileta të transportit rrugor (2,2%), veshje (1,2%), dhe mish (1,1%).

Rritje më të vogla janë regjistruar edhe te qumështi, djathi dhe vezët (0,7%), mallrat për mirëmbajtjen e ekonomisë shtëpiake (0,5%), si dhe mobiliet dhe orenditë (0,4%). Këto kanë pasur një ndikim të përbashkët prej 0,8 për qind në indeksin e përgjithshëm të çmimeve.

Ndërkaq, karburantet dhe lubrifikantët për pajisjet e transportit personal kanë shënuar ulje prej -1,3 për qind, duke ndikuar me -0,1 për qind në IHÇK.

The post Rriten çmimet, bie fuqia blerëse – inflacioni në Kosovë 3,9% në vitin 2025 appeared first on Revista Monitor.

Sekretarja e përgjithshme e Shoqatës Mikrofinanca Shqiptare, Brunilda Isaj, u nda dje nga jeta në mënyrë të parakohshme.

Ajo ishte një profesioniste me përvojë e sektorit financiar, si edhe një bashkëpunëtore e rregullt e medias ekonomike në Shqipëri.

Në karrierën e saj, Brunilda Isaj mbajti pozicione drejtuese në kompani të rëndësishme të sektorit financiar dhe telekomunikacioneve në vend, si Credins Bank, Alpha Bank, Vodafone Albania dhe NOA.

Ajo ishte një nga nismëtaret dhe kontribueset kryesore në ngritjen e Shoqatës Mikrofinanca Shqiptare, duke luajtur një rol të rëndësishëm në përfaqësimin e mikrofinancës dhe veçanërisht në komunikim dhe në rritjen e nivelit të njohjes dhe informimit të publikut shqiptar rreth këtij sektori.

Brunilda Isajn do ta kujtojmë si një bashkëpunëtore shumë të çmuar dhe korrekte të “Monitor”. Ajo dha intervistën e saj të fundit për ne në muajin dhjetor, si një nga kontribueset krysore të një artikulli për efektet e masave kufizuese të Bankës së Shqipërisë në tregun e mikrofinancës.

Stafi i “Monitor” i shpreh familjes dhe të afërmve të Brunildës ngushëllimet e sinqerta për ndarjen e saj të parakohshme nga jeta.

Frenimi i mikrofinancës, pas shtrëngimit nga Banka e Shqipërisë

The post Intervista e fundit me Brunildën appeared first on Revista Monitor.

Banka e Shqipërisë miratoi në fund të vitit të kaluar strategjinë e përditësuar afatmesme të zhvillimit, për periudhën 2026-2028.

Ndër objektivat afatmesme të parashikuara në dokument, është edhe miratimi i një ligji të ri për bankat, në përputhje me legjislacionin e Bashkimit Europian.

Ndër objektivat e tjerë kryesorë të lidhur me sigurinë dhe shëndetin e sistemit bankar, është edhe adoptimi i standardeve Bazel III dhe të akteve të tyre zbatuese në Bashkimin Europian, synon forcimin e qëndrueshmërisë së sektorit bankar për përthithjen e goditjeve, në mënyrë që bankat të vazhdojnë të financojnë aktivitetin dhe rritjen ekonomike.

Gjithashtu, objektiv është sigurimi i ekuivalencës dhe përshtatja e mëtejshme e kuadrit ligjor dhe nënligjor me legjislacionin europian.

Strategjia parashikon edhe hartimin e instrumenteve metodologjike dhe operacionale për një kalibrim më të mirë të kërkesave për kapital të diferencuar, në përputhje me profilin e rrezikut të çdo banke. Metodologjitë e reja do të zbatohen paralelisht me ato ekzistuese gjatë një periudhe kalimtare.

Banka e Shqipërisë synon përmirësimin e cilësisë së drejtimit, rritja e rolit dhe pavarësisë së strukturave për administrimin e rreziqeve dhe të funksioneve të kontrollit të brendshëm. − Monitorimi i kujdesshëm i rrezikut të kredisë dhe cilësisë së aktiveve, veçanërisht i ekspozimeve të ndjeshme ndaj zhvillimeve makroekonomike. Provigjionimi dhe klasifikimi i ekspozimeve në sektorë vulnerabël.

Strategjia parashikon edhe shkëmbimin e informacionit dhe ndërmarrja e ekzaminimeve të përbashkëta me autoritete të ndryshme brenda vendit (Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare, Agjencia e Sigurimit të Depozitave, dhe Agjencia e Inteligjencës Financiare) dhe autoritete të huaja.

Rritje e pjesëmarrjes në kolegjet mbikëqyrëse të grupeve të rëndësishme bankare evropiane dhe lidhja e marrëveshjeve të bashkëpunimit me banka të tjera qendrore.

Edhe në strategjinë e radhës parashikohet rishikimi i procesit të raportimit të pasqyrave financiare të bankave sipas Standardeve Ndërkombëtare të Raportimit Financiar (IFRS), për qëllime të raportimit prudencial, duke ruajtur parametrat mbikëqyrës dhe serinë kohore të të dhënave të raportuara.

Një objektiv tjetër është edhe integrimi i faktorëve ESG (mjedisorë, socialë dhe të qeverisjes) në procesin mbikëqyrës. Kjo përfshin edhe vlerësimin e ndikimit të rreziqeve financiare të lidhura me klimën dhe mjedisin në bilancet e bankave.

Strategjia parashikon edhe ndërmarrjen e iniciativave për të garantuar interesat e konsumatorëve dhe për të rritur besimin në sistemin financiar, përmes rregullimit efektiv dhe bashkëpunimit të ngushtë me institucione të tjera shtetërore.

Objektiv i strategjisë është edhe rishikimi periodik i cilësisë së kontrolleve të bankave për vlerësimin e ekspozimit ndaj rrezikut kibernetik. Ky objektiv përfshin vlerësimin e adoptimit të teknologjisë digjitale, veçanërisht në drejtim të mbështetjes në palë të treta, vlerësimi i rezistencës së subjekteve ndaj sulmeve kibernetike dhe monitorimi i përshtatjes së sistemeve të bankës me integrimin e inteligjencës artificiale./ E.Shehu

The post Strategjia afatmesme e BSH parashikon hartimin e një ligji të ri për bankat appeared first on Revista Monitor.

Kanë kaluar dy javë nga nisja e vitit dhe buxheti i shtetit ende po bën pagesat e muajit dhjetor 2025.

Sipas të dhënave nga thesari i Ministrisë së Financave që i takojnë datës 7 dhjetor, janë bërë 380 milionë lekë pagesa (3 milionë euro) për faturat e datës 24 dhjetor, mbi 505 milionë lekë ose 5,5 milionë euro për faturat e datës 31 dhjetor.

Këto janë vetëm dy shembuj, teksa shumica e pagesave nga thesari në dy javët e para të janarit 2026 po bëhen për faturat e dhjetorit 2025.

Ekspertët e financave pohojnë se, pagesa e faturave të dhjetorit në ditët e para të vitit pasardhës është e lejueshme nga pikëpamja ligjore.

Sistemi buxhetor shqiptar funksionon kryesisht mbi bazë cash, çka do të thotë se shpenzimet regjistrohen në momentin kur kryhet pagesa dhe jo domosdoshmërish kur lind detyrimi.

Për këtë arsye, një faturë që i përket shërbimeve apo mallrave të dhjetorit, por që paguhet në janar, llogaritet ligjërisht si shpenzim i vitit të ri. Kjo nuk përbën shkelje të ligjit për menaxhimin e financave publike, por i deformon treguesit e një viti buxhetor dhe dëmton transparencën.

Pagesa e faturave të dhjetorit në janar bën që deficiti i vitit të kaluar të shfaqet më i ulët, ndërsa barra reale e shpenzimeve zhvendoset artificialisht te viti pasardhës.

Kjo mënyrë e pagesave të dhjetorit në vitin tjetër fiskal është shndërruar në praktikë të përsëritur çdo fund-vit, dukë dëmtuar besueshmërinë e raportimit fiskal dhe kufizimin e të drejtës e publikut dhe të Kuvendit për të kuptuar se sa ka kushtuar realisht qeverisja e vitit te kaluar.

Në raportimet sipas standardeve ndërkombëtare shpenzimet regjistrohen në momentin kur lind detyrimi ekonomik.

Sipas të dhënave zyrtare nga thesari i Ministrisë e Financave përgjatë muajit dhjetor nga data 2 deri me 29 u kryen rreth 84 miliardë lekë (840 milionë euro) pagesa.

Nga 1 janari deri me 29 dhjetor 2025 kur rezultojnë të dhënat e fundit mbi pagesat e thesarit janë shpenzuar gjithsej rreth 722,6 miliardë lekë, teksa plani vjetor ishte 831,7 miliardë lekë ose 109 miliardë lekë tepricë, rreth 1,1 miliardë euro në datën 30 dhjetor një ditë para mbylljes së vitit.

Çdo fund viti qeveria miraton buxhet në rritje për vitin pasardhës, por në të vërtete asnjëherë nuk arrin të ekzekutohet sipas planit të miratuar nga Kuvendi i Shqipërisë edhe pse vendi ka nevoja të mëdha me gati 20 për qind të popullsisë në varfëri relative dhe një emigracion masiv.

Në 2025 teprica ishte shumë më e lartë pasi pagesat e muajit dhjetor ishin më të kufizuara, prej hetimeve. Teprica buxhetore, një pjesë e së cilës mund të përdoret për uljen e mëtejshme të borxhit publik është më e mirë se abuzimet me to, siç edhe kanë treguar rezultatet e hetimeve nga SPAK./ B.Hoxha

Një pjesë e pagesave të datës 7 janar që i takojnë 24 dhjetorit 2025

The post Buxheti 2026, po paguan miliona euro për faturat e 2025 appeared first on Revista Monitor.

Uji në fusha dhe në serra dëmtoi prodhimin në fazë vjelje, ndërsa ngricat e dy ditëve të fundit kanë dëmtuar rëndë fidanët e sezonit të hershëm në zonat me bujqësi intensive në qarqet e Beratit, Lushnjës, Fierit.

Ngricat ne ditën e parë të vitit, përmbytjet dhe sërish ngricat e dy ditëve të fundit i kanë dhënë goditje finale prodhimit më bujqësi intensive.

Ministria e Mbrojtjes raportoi se deri dje ishin përmbytur rreth 13 mijë hektarë tokë. Në zonat me bujqësi intensive të Myzeqesë, përmbytjet e fundit kanë prekur drejtpërdrejt fshatra të njohur për serat dhe prodhimin e hershëm, duke shkaktuar dëme të konsiderueshme në struktura, fidanë dhe tokë bujqësore.

Në territorin e Lushnjës, më të goditurat kanë qenë zona si Plug, Karavasta e Re dhe Krutje, ku uji ka hyrë në parcela me sera plastike, duke i mbajtur për ditë të tëra nën ujë dhe duke dëmtuar prodhimin e perimeve të stinës së hershme. Në këto fshatra, serat kanë përqendrim të lartë dhe furnizojnë eksportin.

Në Fier përmbytjet kanë prekur fshatra me traditë në kultivimin në sera, si Hoxhara, Suk 1 dhe Kallm i Madh. Në këto zona, uji ka mbuluar jo vetëm tokën bujqësore, por edhe rrugicat lidhëse dhe kanalet anësore, duke e bërë të pamundur ndërhyrjen e shpejtë të fermerëve për shpëtimin e serave, pohojnë fermerët. Dëmet nuk janë kufizuar vetëm te prodhimi aktual, por edhe te përgatitja e tokës për ciklin e ardhshëm të mbjelljeve.

Mariglen Ziu një fermer që kultivon sipërfaqe të mëdha me sera në Samaticë tha se në qarkun e Beratit, përmbytjet kanë prekur veçanërisht fshatra përgjatë ultësirës dhe afër lumenjve, si Otllak, Velabisht dhe Kozare, ku toka me sera dhe kultura perimore ka mbetur e përmbytur për periudha të zgjatura. Kjo ka sjellë kalbje të rrënjëve, humbje të fidanëve dhe, në shumë raste, nevojën për të rifilluar të gjithë ciklin e prodhimit nga e para, tha fermeri. Ngricat e dy ditëve të fundit dëmtuan të gjitha bimët e tjera që nuk ishin të mbuluara nga uji tha ai.

Gjithashtu dëme ka edhe në blegtori. Në Dimal të Beratit rreth zonave Banaj dhe Sheq, ka humbje te rezervave ushqimore ndërsa mijëra shpendë kanë ngordhur. Të gjitha zonat e përmbytura janë në emergjencë për ushqime për bagëtitë.

Të dhënat zyrtare tregojnë të INSTAT tregojnë se zonat e përmbytura kontribuojnë në 65 për qind të prodhimit të perimeve në vend dhe dominojnë pothuajse 80 për qind te eksporteve të prodhimeve të freskëta.

Përveç dëmit që është krijuar në ekonominë e fermerëve, dëmtimet e këtyre ditëve pritët të ndikojnë negativisht në çmimet e pakicës të prodhimeve bujqësore dhe gjithashtu të ndikojnë negativisht eksportet e këtij grupi. Vitin e kaluar eksportet e ushqimeve dhe pijeve ishin të vetmet që ruajtën ritmet e rritjes gjatë gjithë vitit, ndryshe nga grupet e tjera që janë në trend rënës dhe me luhatje prej gati dy vitesh.

Humbjet nga përmbytjet dhe ngricat janë më të mëdha se kapaciteti financiar i një familjeje bujqësore. Fermerët shqiptare as marrin subvencione dhe as nuk janë të siguruar kështu që janë ekspozuar totalisht ndaj humbjeve. Në vendet e BE-së, një pjesë e primit të sigurimit mbulohet nga shteti, duke e bërë sigurimin të përballueshëm. Në Shqipëri, kjo mungesë e mbështetjes e lë fermerin të vetëm përballë klimës./ B.Hoxha

The post Ngricat pas përmbytjeve rrafshojnë prodhimin bujqësor appeared first on Revista Monitor.

Numri i përdoruesve të telefonisë celulare pësoi përsëri rënie në tremujorin e tretë të vitit të kaluar.

Sipas të dhënave nga Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP), numri total i pajtimtarëve (i shprehur si numër i kartave SIM) ra në 3.39 milionë, 10.2% më pak krahasuar me një vit më parë. Edhe numri i përdoruesve aktivë (që kanë përdorur numrin e tyre në tre muajt e fundit) ra në 2.75 milionë, 2.1% më pak krahasuar me tremujorin e tretë të vitit të kaluar.

Në fakt, ulja e numrit të përdoruesve të telefonisë celulare duket të jetë edhe një tendencë afatgjatë. Në harkun e një dekade, numri i përdoruesve aktivë të telefonisë celulare ka rënë me afërsisht 30%.

Në afatin e gjatë, ulja e numrit të përdoruesve lidhet me dinamika të brendshme të tregut, por edhe me faktorë demografikë. Numri i operatorëve celularë është ulur nga katër në dy, ndërkohë që është gjithnjë e më pak e përhapur që një përdorues të mbajë më shumë se një numër celular. Kjo tendencë ishte mjaft e përhapur afërsisht deri para një dekade, para të ndalohej diferencimi i çmimeve për thirrjet brenda rrjetit dhe ato jashtë rrjetit.

Një faktor tjetër që mund të ketë ndikuar numrin e përdoruesve në vitet e fundit është edhe marrëveshja për heqjen e tarifave roaming në vendet e Ballkanit Perëndimor. Duke qenë se një pjesë e mirë e vizitorëve të huaj në Shqipëri vijnë nga vendet fqinje, ata tashmë nuk e kanë më të nevojshme për të përdorur numra shqiptarë për komunikimin e tyre, gjatë kohës që ndodhen në Shqipëri.

Gjithmonë në horizontin afatgjatë, edhe tendencat demografike negative dhe tkurrja e popullsisë mund ta shpjegojnë pjesërisht rënien e numrit të përdoruesve aktivë.

Ndërkohë, në një horizont krahasimi më afatshkurtër, veçanërisht tremujori i tretë i vitit, mund të jetë një lloj indikatori i tërthortë i turizmit. Përgjithësisht, turistët e huaj përdorin karta SIM vendase për komunikim, veçanërisht për shërbimin e internetit.

Kjo sjell një rritje sezonale të numrit të përdoruesve gjatë tremujorit të tretë të vitit. Megjithatë, gjatë vitit 2025, numri i përdoruesve aktivë pësoi rënie krahasuar me një vit më parë, çka mund të shpjegohet me një sasi më të vogël numrash të përdorura nga turistë të huaj.

Ndërkohë, edhe trafiku total i thirrjeve nga rrjetet celulare pësoi rënie me 0.5% krahasuar me tremujorin e tretë të vitit 2024. Ndërsa numri i mesazheve të shkruara shënoi rënie 6.1% krahasuar me një vit më parë. Megjithatë, kjo është një tendencë afatgjatë, e lidhur kryesisht më zëvendësimin thirrjeve dhe mesazheve të kryera nga rrjetet me aplikacionet e bazuara te interneti, si për shembull whatsapp.

Kjo konfirmohet nga një rritje e shpejtë në vijimësi e trafikut të internetit nga rrjetet celulare. Sipas AKEP, gjatë tremujorit III 2025, trafiku i të dhënave nga këto rrjete u rrit me 19.8% krahasuar me një vit më parë. Konsumi mesatar i internetit për çdo përdorues u rrit në 10.41 GB (gigabyte) internet në muaj, në rritje me 21.2% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Rritja e përdorimit të internetit mund të lidhet pjesërisht edhe me nisjen e ofrimit të shërbimit nëpërmjet rrjeteve të teknologjisë 5G. Rrjetet 5G mundësojnë kapacitete më të mëdha të transmetimit të të dhënave dhe shpejtësi më të lartë të internetit nga rrjetet celulare. / E.Shehu

The post Numri i përdoruesve celularë ra përsëri në tremujorin e tretë 2025 appeared first on Revista Monitor.