Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 15 January 2026Gazeta Fjala

10:00 Molière, shkrimtari që i hoqi maskat shoqërisë

By: Leonard
15 January 2026 at 10:00

Shkrimtari i madh francez u pagëzua më 15 janar 1622 dhe kjo njihet dhe si dita e lindjes së tij

Nga Leonard Veizi

Në historinë e letërsisë botërore, pak emra kanë arritur të mbeten kaq bashkëkohorë dhe therës sa Molière. I regjistruar si Jean-Baptiste Poquelin, ai braktisi komoditetin e jetës borgjeze për t’u bërë simboli i komedisë klasike franceze dhe një pasqyrë e pamëshirshme e shoqërisë së kohës së tij…

…Molière lindi më 15 janar 1622, duke shënuar fillimin e një epoke të re për teatrin botëror. Ai mbylli sytë po aq dramatikisht sa jetoi, më 17 shkurt 1673, duke lënë pas një trashëgimi që duket sikur është shkruar posaçërisht për të zbërthyer paradokset njerëzore – përfshirë edhe ato të shoqërisë sonë.

Një vëzhgues midis dritëhijeve të oborrit

Molière nuk ishte thjesht një dramaturg; ai ishte një “institucion” teatror – aktor, regjisor dhe vëzhgues i mprehtë i natyrës njerëzore. Në një Francë të prangosur nga etiketa e rreptë dhe hierarkitë e hekurta të Versajës, ai guxoi të demaskonte gjithçka që konsiderohej e shenjtë: moralin e rremë dhe devotshmërinë e shtirur, mjekësinë e paaftë që fshihej pas latinishtes, martesën si pazar interesash dhe autoritetin prindëror të verbër.

Teatri si diagnozë shoqërore

Kryeveprat e tij – nga “Tartufi” dhe “Kopraci” te “Mizantropi” dhe “I sëmuri imagjinar” – tejkalojnë kufijtë e komedisë së thjeshtë të situatave. Ato janë anketa sociale, ku e qeshura shërben si skalpel për të zbërthyer veset njerëzore.

Personazhet e tij nuk janë thjesht karikatura, por arketipe universale që mbijetojnë në çdo epokë: hipokriti që fshihet pas fesë, koprraci që humbet njerëzoren për arin dhe mendjemadhi që kërkon lavdi përmes injorancës.

Tehu i hollë i ironisë

Gjuha e Molière-it është një përzierje mjeshtërore e elegancës dhe mprehtësisë, e aftë të godasë pa rënë në vulgaritet. Ironia e tij nuk shkatërron për hir të cinizmit; ajo synon ndërgjegjësimin.

Pikërisht ky qëllim e përplasi atë me muret e larta të censurës. “Tartufi”, sot gur themeli i teatrit botëror, u ndalua për vite me radhë nga kleri, i cili e shihte veten të pasqyruar në portretin e mashtruesit fetar. Megjithatë, mbrojtja e Mbretit Diell (Luigji XIV) i lejoi Molière-it të vazhdonte luftën e tij përmes artit.

Vdekja në skenë

Molière jetoi dhe vdiq si një artist i vërtetë. Por vdekja e tij mbetet një nga momentet më ironike të historisë. Ironia e fatit deshi që ai të rrëzohej në skenë gjatë shfaqjes së katërt të “I sëmuri imagjinar”, – apo siç njihet në shqip ” I sëmuri pë mend”, – në vitin 1673. Edhe pse në dhimbje të tmerrshme, ai insistoi ta çonte shfaqjen deri në fund, për të mos zhgënjyer shikuesit dhe për të mos u hequr rrogën e ditës aktorëve të tij.

Ai dha shpirt pak orë më vonë. Shoqëria që ai kishte demaskuar i dha “shuplakën” e fundit: Kisha refuzoi ta varroste në tokë të bekuar, sepse ishte aktor – një profesion që atëherë konsiderohej i pamoralshëm. U desh ndërhyrja e Mbretit që ai të gjente një vend prehjeje, ndonëse natën dhe pa ceremoni.

Ky fund tragjik dhe simbolik vulosi jetën e një njeriu që e ktheu teatrin në një akt ekzistencial.

Trashëgimia

Sot, Molière mbetet një nga shtyllat e kulturës evropiane. Ai na mëson se teatri nuk është vetëm argëtim, por një mjet për të parë të vërtetën. Në çdo shoqëri ku pushteti kthehet në farsë dhe morali në dekor, e qeshura e Molière-it vazhdon të kumbojë si një akt rebelimi.

09:56 27-vjetori i masakrës së Reçakut, Begaj: Ndërgjegjësoi komunitetin ndërkombëtar për gjenocidin që po ndodhte në Kosovë

By: Kesjana
15 January 2026 at 09:56

Last Updated on 15/01/2026 by Kesjana

Kosova shënon 27-vjetorin e masakrës së Reçakut, një nga ngjarjet më tragjike në historinë e vendit. Më 15 janar 1999, forcat serbe vranë 45 civilë shqiptarë në fshatin Reçak të Shtimes, një akt i tmerrshëm që tronditi jo vetëm Kosovën, por edhe botën.

Presidenti i Kosovës, Bajram Begaj, në një deklaratë për këtë përvjetor, theksoi rëndësinë e kësaj ngjarjeje për historinë e Kosovës, duke kujtuar se denoncimi i masakrës nga Ambasadori William Walker, 27 vjet më parë, bëri thirrje për ndërhyrjen e ndërkombëtarëve dhe ndihmoi në përshpejtimin e rrugës drejt lirisë dhe pavarësisë.

“Sot përkujtojmë masakrën e Reçakut dhe nderojmë martirët e saj. Denoncimi i saj 27 vite më parë nga Ambasadori William Walker ndërgjegjësoi komunitetin ndërkombëtar për gjenocidin që po ndodhte në Kosovë. Ndërgjegjësimi solli Konferencën e Rambujesë, ndërhyrjen e NATO-s, lirinë, shtetin e Kosovës dhe paqen që sot e gëzojmë bashkërisht. Kjo masakër nuk mund të harrohet! Thirrja për drejtësi nuk mund të shuhet! Nderim martirëve! Mirënjohje aleatit tonë strategjik, SHBA-së”, shkruan Begaj.

Aktivitete të ndryshme përkujtimore do të zhvillohen gjatë ditës për të nderuar viktimat e masakrës dhe për të theksuar rëndësinë e paqes, drejtësisë dhe kujtesës kolektive. Masakra e Reçakut mbetet një simbol i vuajtjeve të popullit të Kosovës dhe një dëshmi e rëndësisë së drejtësisë në rikthimin e paqes dhe lirisë.

Kjo ngjarje tragjike është një kujtesë për të gjithë se përpjekjet për drejtësi dhe paqe duhet të vazhdojnë, duke nderuar gjithashtu aleatët që qëndruan krah Kosovës në momentet më të vështira të historisë së saj./kb

09:50 Hapet gara për zv.drejtorin e BKH, kriteret që duhet të plotësojnë kandidatët

By: Klara
15 January 2026 at 09:50

Hapet gara për zv.drejtorin e BKH. Pas emërimit të Joni Ketës në krye të BKH, ka mbetur vendi vakant. Të drejtën për të garuar për këtë post e kanë vetëm hetuesit e BKH.

Ndër kriteret janë:

Kandidatët që do aplikojnë për Zëvendësdrejtor në Byronë Kombëtare të Hetimit duhet të plotësojnë dhe dorëzojnë dokumentet si më poshtë:

a. Kërkesë për aplikim;

b. Një platformë mbi kuptimin e funksionit të Zëvendësdrejtorit, rolit në fushën e menaxhimit, menaxhimit të burimeve njerëzore, komunikimit, punës në grup, ndërveprimit dhe marrëdhënieve ndërinstitucionale ;

c. Jetëshkrimi ;

d. Vlerësimin e fundit nga eprori direkt;

e. Çdo dokumentacion tjetër që vërteton trajnimet, kualifikimet, arsimim shtesë, vlerësimet pozitive apo të tjera të përmendura në jetëshkrimin tuaj.

f. Certifikatë mbi njohurit e gjuhës angleze.

Dokumentet duhet të dorëzohen fizikisht në Drejtorinë e Burimeve Njerëzore, në Byronë Kombëtare të Hetimit deri në datën 22.01.2026./K.M

09:40 Ministri Vengu thirrje të rinjve: Edhe 24 orë për të aplikuar, bëhuni pjesë e Forcave të Armatosura

By: Klara
15 January 2026 at 09:40

Më pak se 24 orë ka mbetur për të aplikuar në thirrjen e radhës së Qendrës së Rekrutimit, për t’u bërë pjesë e Forcave të Armatosura.

Ministri i Mbrojtjes, Pirro Vengu përmes një postimi në rrjetet sociale, i ka ftuar të rinjtë dhe të aplikojnë, sipas tij, në këtë rrugë përkushtimi dhe nderi.

Vengu shtoi se të rinjtë, si pjesë e Forcave të Armatosura do të kenë karrierë premtuese, eksperiencë transformuese dhe mundësi për të ecur me një mision.

Postimi i Pirro Vengut

Mirëmëngjes dhe teksa kanë mbetur pak më shumë se 24 orë për të aplikuar në thirrjen e radhës të Qendra Rekrutimit  për t’u bërë pjesë e Forcave të Armatosura, i ftoj të gjithë të rinjtë dhe të rejat të zgjedhin këtë rrugë përkushtimi dhe nderi.

Karrierë premtuese, ekperiencë transformuese, mundësi për të ecur me një mision!

Afati i aplikimeve: 16 janar 2026

Stërvitja Bazë: 09 shkurt – 17 prill 2026

Për më shumë informacion:

Tel: 00355 4 234 8588

WhatsApp: +355 68 340 4896

09:35 Vizita e Carney-t në Pekin/ Kina thotë se është çelësi i ripërtëritjes së marrëdhënieve

By: Kesjana
15 January 2026 at 09:35

Last Updated on 15/01/2026 by Kesjana

Kina vlerësoi vizitën e kryeministrit kanadez Mark Carney në Pekin këtë javë, duke e quajtur atë “të rëndësishme” në punën për të rikalibruar lidhjet pas muajsh riangazhimi intensiv.

Vërejtjet nga diplomati më i lartë i Kinës Wang Yi u bënë në një takim me homologen kanadeze Anita Anand, e cila është pjesë e delegacionit të Carney në vizitën e parë të një kryeministri kanadez që nga viti 2017.

“Kjo shënon vizitën e parë të kryeministrit kanadez në Kinë në tetë vjet, duke përfaqësuar një moment të rëndësishëm dhe të rëndësishëm për marrëdhëniet tona dypalëshe”, tha Wang.

Kina është e gatshme të thellojë bashkëpunimin me Kanadanë duke eliminuar “ndërhyrjen”, shtoi Wang, por nuk e specifikoi burimin e ndërhyrjes.

Nga ana tjetër, Anand vlerësoi punën prapa skenave në organizimin e takimeve të afërta të Carney-t me udhëheqësit e Kinës për të “siguruar që këto takime të jenë të suksesshme”, tha zyra e kryeministrit kanadez në një deklaratë.

Që nga një takim pozitiv midis Carney dhe udhëheqësit kinez Xi Jinping në Korenë e Jugut vitin e kaluar, vendet kanë shfaqur një dëshirë të përbashkët për t’i dhënë fund periudhave të tensionit që kanë prishur marrëdhëniet që nga viti 2017.

Tendosja më e fundit ndodhi pasi qeveria e ish-kryeministrit Justin Trudeau vendosi tarifa për automjetet elektrike kineze në vitin 2024, pas kufizimeve të ngjashme të SHBA-së.

Kina u hakmor marsin e kaluar me tarifa për më shumë se 2.6 miliardë dollarë produkte bujqësore dhe ushqimore kanadeze, të tilla si vaji dhe mielli i kanolës, duke çuar në një rënie prej 10.4% të importeve kineze të mallrave kanadeze në vitin 2025, të treguara në të dhënat doganore të mërkurën.

Riangazhimi me Kinën është nxitur gjithashtu nga një shtytje për të diversifikuar tregjet e eksportit, pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump vendosi tarifa ndaj Kanadasë vitin e kaluar dhe sugjeroi që aleati i hershëm i SHBA-së mund të bëhet shteti i 51-të i vendit të tij.

Përpjekjet për të nisur një dialog të ri u shtuan që kur Carney mori drejtimin vitin e kaluar, me zyrtarë të lartë të të dyja palëve që caktuan takime dhe telefonata që hapën rrugën për takimin e udhëheqësve në tetor në Korenë e Jugut./CNA, përkthyer nga Reuters/kb

09:31 Kërcënimet e aneksimit nga SHBA përshkallëzohen/ Disa vende të NATO-s dërgojnë trupa ushtarake në Groenlandë

By: Kesjana
15 January 2026 at 09:31

Last Updated on 15/01/2026 by Kesjana

Disa vende të NATO-s kanë vendosur të dërgojnë një numër të vogël personeli ushtarak në Groenlandë për të marrë pjesë në ushtrime të përbashkëta me Danimarkën, në një kohë që presidenti i SHBA-së Donald Trump shton kërcënimet e tij për të aneksuar me forcë ishullin Arktik.

Deklaratat e Trump e kanë futur në krizë aleancën e sigurisë të udhëhequr nga SHBA-të, duke rritur mundësinë që anëtari më i madh dhe më i fuqishëm i NATO-s të aneksojë territorin e një tjetri.

Danimarka, e cila është përgjegjëse për mbrojtjen e Groenlandës, ka paralajmëruar se një sulm ndaj Groenlandës do t’i jepte fund NATO-s dhe njoftoi të mërkurën se po zgjeronte praninë e saj ushtarake në bashkëpunim të ngushtë me aleatët e NATO-s.

Gjermania, Suedia, Franca dhe Norvegjia kanë konfirmuar që të gjitha se do të dërgojnë personel ushtarak në Groenlandë këtë javë për një stërvitje të përbashkët me trupat daneze. Kanadaja dhe Franca kanë thënë gjithashtu se planifikojnë të hapin konsullata në Nuuk, kryeqytetin e Groenlandës, në javët e ardhshme.

Nuk është e pazakontë që vendet e NATO-s të dërgojnë trupa për t’u trajnuar në vende të tjera të NATO-s, dhe ka pasur një shtytje prej vitesh nga aleatët, përfshirë SHBA-në, për të rritur stërvitjet e përbashkëta në Rrethin Arktik. SHBA-të kanë rreth 150 trupa të stacionuara në Bazën e tyre Hapësinore Pituffik në veriperëndim të Groenlandës.

Por, si koha ashtu edhe simbolika e njoftimeve të fundit nga kombet evropiane janë një shfaqje e rëndësishme solidariteti në një kohë tensioni të paparë brenda NATO-s.

Trump ka qenë jashtëzakonisht i zëshëm në lidhje me ambiciet e tij për të marrë kontrollin e ishullit më të madh në botë, përfshirë edhe me forcë nëse është e nevojshme, duke thënë se do të bënte diçka në Groenlandë, pavarësisht nëse u pëlqen apo jo, gjatë një konference për shtyp me drejtuesit e naftës të premten.

Në një deklaratë të mërkurën, Ministria Gjermane e Mbrojtjes tha se po dërgon një ekip zbulimi prej 13 ushtarakësh në Groenlandë të enjten për një mision eksplorimi së bashku me vendet e tjera partnere, me ftesë të Danimarkës.

Suedia dërgoi gjithashtu një numër të paspecifikuar trupash në Groenlandë të mërkurën me kërkesë të Danimarkës, njoftoi Kryeministri Ulf Kristersson në X. Oficerët suedezë do të jenë pjesë e një grupi trupash nga vende të tjera aleate të cilët së bashku do të përgatiten për një stërvitje të ardhshme të quajtur Operacioni Arktik i Qëndrueshmërisë, shtoi ai.

Presidenti francez Emmanuel Macron tha se Franca do të marrë pjesë gjithashtu në Operacionin Arctic Endurance.

“Njësitë e para ushtarake franceze janë tashmë në rrugë. Të tjerat do të pasojnë”, shkroi ai në X.

Norvegjia po dërgon gjithashtu dy personel mbrojtës në Groenlandë, konfirmoi për CNN një zëdhënës i Ministrisë Norvegjeze të Mbrojtjes. NATO, Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut, është një aleancë ushtarake e gjatë midis 30 shteteve evropiane, si dhe SHBA-së dhe Kanadasë. /Kb

09:30 Situata nga përmbytjet në Shkodër/ Në Obot lëvizja vijon me mjetet e ushtrisë

By: Klara
15 January 2026 at 09:30

Situata e përmbytjeve në Shkodër është drejt përmirësimit. Në përditësimin e bërë ditën e sotme, thuhet se është tërhequr niveli i ujit në zonat e prekura. Sa i përket situatës në zonën e Obotit, ka një ulje të nivelit të ujit me 20 cm, krahasuar me një ditë më parë. Lëvizja në fshatin Obot bëhet me mjetet e ushtrisë.

Njoftimi për situatën

Nga monitorimi i vazhdueshëm gjatë natës dhe orëve të para të mëngjesit, situata hidrologjike në territorin e Bashkisë Shkodër paraqitet e përmirësuar, me reduktim të ndjeshëm të sipërfaqes së tokës bujqësore me prezencë uji, nga rreth 760 ha ditën e djeshme në 590 ha sot, si rezultat i tërheqjes së niveleve të ujit në zonat e prekura.

Sipas matjeve të realizuara sot në orën 06:30, nivelet e ujit janë në rënie:

Buna – Ura e Pazarit: 8.40 m

Drini – Bahçallëk: 7.80 m

Buna – Dajç: 6.38 m

Në fshatin Obot dhe Njësinë Administrative Dajç është konstatuar ulje e nivelit të ujit rreth 20 cm, krahasuar me ditën e djeshme. Po ashtu, vihet re zbritje e nivelit edhe në liqen, duke ndikuar pozitivisht në normalizimin e situatës.

Në rrugën drejt fshatit Obot, qarkullimi sot realizohet me mjete të ushtrisë, duke garantuar lëvizjen dhe aksesin për banorët dhe shërbimet.

Sipërfaqja e tokës bujqësore me prezencë uji (ha):

Bërdicë: 10 ha

Velipojë: 90 ha

Dajç: 70 ha

Ana e Malit: 420 ha

Totali: 590 ha

Reduktimi i sipërfaqes së përmbytur konfirmon trendin pozitiv dhe stabilizimin gradual të situatës.

Mjetet dhe strukturat përgjegjëse vijojnë të jenë në terren dhe në gatishmëri, ndërsa monitorimi i situatës hidrologjike vazhdon pa ndërprerje./K.M

09:25 Sanremo: drone dhe kamera trupi për siguri të shtuar përreth Teatrit Ariston

By: Leonard
15 January 2026 at 09:25

Detektorë metalesh për të rregulluar hyrjen në “zonën e kuqe”

Drone monitorimi, kamera trupi për forcat e rendit dhe kontrolle të përforcuara me detektorë metalesh do të karakterizojnë sistemin e sigurisë në “zonën e kuqe” të Festivalit të Muzikës në Sanremo, përreth Teatrit Ariston. Masat synojnë garantimin e rendit publik dhe mbrojtjen e spektatorëve, artistëve dhe punonjësve gjatë edicionit të 76-të të festivalit italian të këngës, i planifikuar për 24–28 shkurt.

Hyrjet në zonën e sigurisë do të rregullohen përmes detektorëve të metaleve të vendosur në funksionalitet maksimal, të aftë të zbulojnë edhe objekte të vogla metalike, si një thikë xhepi e fshehur në veshje apo çanta. Kontrollet do të shoqërohen me prani të shtuar të forcave të policisë dhe patrullime të vazhdueshme, si në tokë ashtu edhe nga ajri, falë përdorimit të dronëve të pajisur me kamera.

Masat u shqyrtuan gjatë një inspektimi teknik të zonës së Teatrit Ariston, i udhëhequr nga Prefekti i Imperias, Antonio Giaccari, me pjesëmarrjen e drejtuesve të policisë, karabinierëve, zjarrfikësve dhe shërbimeve të emergjencës. Inspektimi kishte për qëllim vlerësimin e pikave kritike, flukseve të lëvizjes së publikut dhe kapaciteteve të reagimit në raste emergjente.

“Planifikimi vazhdon për një sistem kompleks dhe gjithëpërfshirës të sigurisë dhe mbrojtjes”, deklaroi përfaqësuesi i qeverisë, duke theksuar se ai përfshin jo vetëm aspektet e rendit dhe sigurisë publike, por edhe parandalimin e zjarreve, menaxhimin e emergjencave shëndetësore dhe koordinimin e shërbimeve të ndihmës publike.

Vëmendje e veçantë do t’i kushtohet edhe menaxhimit të turmës, sidomos gjatë orëve të pikut dhe në momentet e shfaqjeve të interpretuesve të rrugës, të cilat tradicionalisht tërheqin numër të madh njerëzish në rrugët dhe sheshet përreth Aristonit. Autoritetet synojnë të shmangin grumbullimet e pakontrolluara dhe të sigurojnë rrjedhshmëri në lëvizjen e këmbësorëve.

Një mbledhje teknike e mëtejshme është planifikuar të mbahet në Prefekturë të enjten e ardhshme, ku do të përcaktohen në detaje procedurat operative, shpërndarja e personelit dhe përdorimi i teknologjive të monitorimit gjatë ditëve të festivalit.

Përgatiti: L.V

09:20 Ish-prezantuesja e akuzon për sulm seksual, publikohen pamje ku Julio Iglesias e puth pa dëshirë

By: Klara
15 January 2026 at 09:20

Një video e vjetër e një interviste të vitit 2004 me Julio Iglesias, e transmetuar në një kanal televiziv argjentinas, po qarkullon gjerësisht në rrjetet sociale, duke nxitur reagime të forta. Pamjet tregojnë këngëtarin e famshëm duke puthur në buzë prezantuesen Susana Giménez gjatë transmetimit, pavarësisht rezistencës së dukshme nga ana e saj. Në intervistën, e zhvilluar në emisionin “Susana Giménez”, Iglesias shihet duke e përqafuar prezantuesen dhe duke tentuar disa herë ta puthë në buzë. Në video, ai e kap me duar nga koka dhe përpiqet ta imobilizojë, ndërsa Giménez përpiqet të shmangë kontaktin. Pavarësisht reagimeve të saj, këngëtari arrin ta puthë kundër vullnetit të saj.

Më pas, teksa Iglesias ulet në divan, ai i kërkon vazhdimisht prezantueses të ulet pranë tij dhe tenton sërish ta puthë. Giménez reagon duke e shmangur situatën me humor, ndërkohë që emisioni vazhdon drejtpërdrejt. Rikthimi i videos vjen në një moment delikat për artistin 82-vjeçar, i cili aktualisht përballet me akuza të rënda për ngacmim dhe sulm seksual nga dy ish-punonjëse të tij. Një padi zyrtare është paraqitur në Audiencia Nacional, gjykata më e lartë penale e Spanjës, duke e akuzuar Julio Iglesias për trafikim qeniesh njerëzore dhe sulm seksual. Sipas raportimit të The Guardian, akuzat lidhen me ngjarje që pretendohet se kanë ndodhur rreth pesë vjet më parë, në vitin 2021, në pronat e këngëtarit në Karaibe, Republikën Dominikane dhe Bahamas.

Njëra nga gratë, e identifikuar me emrin Rebecca për arsye sigurie, deklaron se Iglesias e thërriste shpesh në dhomën e tij dhe e sulmonte seksualisht pa pëlqimin e saj. “Ndihesha si një objekt, si një skllave,” ka deklaruar ajo, duke shtuar se incidentet ndodhnin shpesh në praninë e një punonjësi tjetër që ishte eprori i saj. Gruaja e dytë, e identifikuar me pseudonimin Laura, pretendon se Iglesias e ka puthur dhe i ka prekur gjoksin pa lejen e saj, si në plazh ashtu edhe në pishinën e vilës së tij në Punta Cana. Të dyja gratë kanë përshkruar një mjedis pune të kontrolluar dhe intimidues. Rebecca e ka përshkruar rezidencën si “një shtëpi tmerresh”, duke pohuar se këngëtari u bënte shpesh pyetje personale dhe ndërhyrëse, përfshirë orientimin seksual dhe ndërhyrje estetike, si dhe kërkesa për t’u ekspozuar fizikisht.

🔴Un vídeo que retrata a Julio Iglesias.
Una entrevista de 2004 entre Julio Iglesias y Susana Giménez ha vuelto a circular tras la denuncia de dos
ex-empleadas del cantante. En las imágenes, la presentadora se muestra visiblemente incómoda y se ve obligada a marcar límites en… pic.twitter.com/Ae62YZOjXC

— Almudena Ariza (@almuariza) January 14, 2026

09:10 Transferim “VIP” i botës së krimit, Orges Molla dhe emra të tjerë të rrezikshëm, të izoluar në burgun e sigurisë së lartë të Peqinit

By: Klara
15 January 2026 at 09:10

Lul Berisha, Orges Molla, Juxhin Koka, dy shtetas brazilianë dhe një nga Venezuela janë mes 15 të burgosurve me rrezikshmëri të lartë që u transferuan në orët e para të mëngjesit të 15 janarit 2026 nga Burgu i Durrësit drejt IEVP Peqin, burgut të sigurisë së lartë.

Transferimi u krye pak pas mesnate, nën masa ekstreme sigurie, me shoqërimin e dhjetëra mjeteve policore dhe protokolle të rrepta. Kolona mbërriti në Peqin rreth orës 00:15, ndërsa operacioni u mbajt në fshehtësi të plotë.

Vendimi për zhvendosjen e eksponentëve më të rrezikshëm të botës së krimit erdhi pas arratisjes së Altin Ndocit nga Spitali i Durrësit, ngjarje që nxiti një riorganizim urgjent të sistemit penitenciar. Burgu i Durrësit, i njohur edhe si “burgu i VIP-ave”, u vu në fokus për shkak të kushteve dhe nivelit të sigurisë.

Sipas burimeve, 206 të dënuar dhe paraburgosur u rivlerësuan për shkallën e rrezikshmërisë, ndërsa më problematikët u përzgjodhën për t’u sistemuar në Peqin, i pajisur me seksione të posaçme të sigurisë së lartë.

Operacioni konsiderohet një sinjal i fortë i shtetit për forcimin e kontrollit dhe rritjen e sigurisë në burgje, ku tashmë po përqendrohen elementët më të rrezikshëm të kriminalitetit./K.M

08:00 Von der Leyen përballet sërish me mocion mosbesimi, si do të ‘mbijetojë’ kësaj here?

By: Klara
15 January 2026 at 08:00

Presidentja e Parlamentit, Roberta Metsola, informoi krerët e grupeve parlamentare se Komisioni Evropian, i drejtuar nga Ursula von der Leyen, do të përballet me një tjetër mocion mosbesimi. Debati dhe votimi do të zhvillohen në seancën parlamentare javën e ardhshme nëStrasburg. Ky është mocioni i katërt i mosbesimit kundër von der Leyen dhe ekipit të saj breda një gjysmë viti.

Mocioni i katërt i mosbesimit

Mocioni u paraqit nga grupi i djathtë “Patriotët për Evropën”, i cili kritikon von der Leyen dhe ekipin e saj kryesisht për marrëveshjen tregtare Mercosur me vendet e Amerikës së Jugut, Brazilin, Argjentinën, Uruguain dhe Paraguain. Grupi “Patriotët për Evropën” përfshin, ndër të tjerë, anëtarë të partisë Franceze të Marine Le Pen, Rassemblement National, si dhe anëtarë të partisë së kryeministrit hungarezViktor Orbán.

Që një mocion mosbesimi të debatohet dhe të hidhet në votim në Parlamentin e BE-së, ai duhet të mbështetet nga të paktën një e dhjeta e 719 anëtarëve aktualë të parlamentit.

Të djathtët kritikojnë shpërfilljen e parlamenteve të vendeve anëtare

Grupi parlamentar “Patriotët për Evropën” kritikoi në deklaratën lidhur me mocionin e mosbesimit “shpërfilljen flagrante të Parlamentit Evropian, të parlamenteve kombëtare dhe të miliona fermerëve evropianë” në rastin e nënshkrimit të marrëveshjes Mercosur. Marrëveshja përfaqëson një sulm të drejtpërdrejtë ndaj sigurisë dhe sovranitetit ushqimor evropian dhe hap tregjet për produkte që nuk përmbushin standardet evropiane, thuhet në deklaratë.

Por mocioni i mosbesimit nuk do të arrijë ta pengojë nënshkrimin e marrëveshjes. Nënshkrimi i saj është planifikuar të zhvillohet këtë të shtunë në Paraguai, ku do të shkojnë edhe Ursula von der Leyen dhe Presidenti i Këshillit të BE-së António Costa.

Mocionet e mëparshme të mosbesimit pa sukses

Mocioni i mëparshëm i mosbesimiti grupit parlamentar “Patriotët për Evropën” kundër von der Leyen dhe komisionit të drejtuar prej saj dështoi në votimin e tetorit 2025 me 378 eurodeputetë që votuan kundër tij kundrejt 179 që votuan pro. Për miratimin e mocionit të mosbesimit është e nevojshme një shumicë prej dy të tretash e votave. Megjithatë, për herë të parë, në atë votim kundër von der Leyen dhe komisionit të saj votuan edhe eurodeputetë nga grupi PPE i partive demo-kristiane, së cilës i përket edhe von der Leyen si politikane e CDU-së.

Po në tetor 2025 Komisioni i mbijetoi gjithashtu një mocion mosbesimi nga grupi i partive të majta, që kishte si zanafillë ndër të tjera marrëveshjen doganore të BE-së me SHBA-në dhe qëndrimin ndaj katastrofës humanitare në Rripin e Gazës. Edhe një mocion i mëparshëm mosbesimi në korrik 2025 dështoi gjithashtu.

Mocionet e mosbesimit mund të kërkohen vetëm kundër të gjithë Komisionit. Nëse mocioni ka sukses atëhere i gjithë Komisioni duhet të japë dorëheqjen./K.M

07:50 Zelensky shpall gjendje të jashtëzakonshme në sektorin e energjisë në Ukrainë

By: Klara
15 January 2026 at 07:50

Ukraina ka shpallur gjendje të jashtëzakonshme në sektorin e energjisë së vendit, me një fokus të veçantë në Kiev, pasi sulmet e vazhdueshme ruse vazhdojnë të lënë mijëra banorë pa energji elektrike.

Presidenti Volodymyr Zelensky akuzoi Moskën për shfrytëzim të qëllimshëm të kushteve të ashpra të dimrit si pjesë e strategjisë së saj të luftës, me temperaturat gjatë natës në Kiev që ranë së fundmi në rreth -20 gradë Celsius.

Deklarata vjen ndërsa homologu amerikan i Zelensky-t, Donald Trump, tha se po pengonte përpjekjet për të siguruar një marrëveshje paqeje që do t’i jepte fund gati katër viteve luftë me Rusinë.

Ai i tha agjencisë së lajmeve Reuters të mërkurën se Ukraina “është më pak e gatshme për të bërë një marrëveshje” sesa presidenti rus Vladimir Putin.

Kur u pyet pse bisedimet e paqes nuk e kanë zgjidhur ende konfliktin, Trump u përgjigj: “Zelensky”.

Të dy udhëheqësit pritet të marrin pjesë në Forumin Ekonomik Botëror në Zvicër javën e ardhshme, megjithëse Trump sugjeroi se nuk janë rregulluar plane zyrtare për t’u takuar.

Në javët e fundit, sulmet ruse ndaj Kievit kanë lënë mijëra shtëpi pa energji elektrike, ngrohje apo ujë të rrjedhshëm. Pas një nate veçanërisht të rëndë sulmesh me raketa dhe dronë javën e kaluar, 70% e kryeqytetit mbeti pa energji elektrike për disa orë.

Pas një takimi të posaçëm të kabinetit të mërkurën, Zelensky tha se do të ngrihet një grup pune 24 orë në ditë për të riparuar dëmet e shkaktuara nga sulmet ruse dhe përkeqësimi i kushteve të motit.

Ai tha se masat e reja do të përfshijnë sigurimin e pajisjeve dhe burimeve jetësore të energjisë nga jashtë për të zëvendësuar instalimet e dëmtuara.

“Zëvendëskryeministri i Parë – Ministri i Energjisë i Ukrainës është caktuar të mbikëqyrë punën në mbështetje të njerëzve dhe komuniteteve në këto kushte”, shkroi ai në X.

Ai urdhëroi gjithashtu një rritje të numrit të pikave të ndihmës emergjente rreth Kievit për të siguruar ngrohje dhe energji për banorët, një veprim që mund të çojë në lehtësimin e orës policore të mesnatës në kryeqytet.

Sulmet ruse ndaj infrastrukturës energjetike nuk janë kufizuar vetëm në kryeqytet.

Javën e kaluar, zyrtarët ukrainas thanë se më shumë se një milion njerëz në Ukrainën juglindore kaluan orë të tëra pa ngrohje dhe furnizim me ujë si rezultat i sulmeve ajrore ruse.//K.M

07:46 “Robt ku t’i kesh…”, Shakohoxha ndan episodin me tifozin

By: Kesjana
15 January 2026 at 07:46

Ish-komentatori sportiv Dritan Shakohoxha tregoi në “Opinion” një episod të çuditshëm, por dhe qesharak, me gjuhën e urrejtjes në rrjetet sociale. Edhe pse nuk komenton ndeshje prej tre vitesh, një tifoz i zemëruar  vendosi t’ia ‘numërojë’ të gjitha në Instagram: E nxore kokën, tifoz i Interit…

“Më ngrohen nervat, sa të duash. E di sa vetave u kam kthyer përgjigje?! U shkruaj, shpesh kam gjetur edhe kështu ironi. Kam historia nga më të ndryshmet. Unë nuk komentoj më ndeshje, kam tre vjet që nuk komnetoj më ndeshje dhe nuk kam më ndërmend që të komentoj më ndeshje. Dikush që punon në një televizion, ka një ngjashmëri me mua.

Vjet më shkruan dikush në Instagram, ti more që e nxore kokën që dole tifoz i Interit dhe nisi duke me sharë. Më shkruan, duke më sharë nga të gjitha anët: ‘ti more që e qite kokën, robt ku t’i kesh, e nxore që je tifoz i Interit’. Unë i shkruaj ‘ i nderuar zotëri unë kam tre vjet që nuk komentoj më ndeshje, por gjithsesi robt ku t’i kesh edhe ti’. Realisht njerëzit mendojnë se kanë të drejtë të të gjykojnë dhe të japin një mendim për ty”, tregoi Shakohoxha./kb

07:40 Prodhuesi i kukullave Labubu akuzohet se ka shfrytëzuar punëtorët

By: Klara
15 January 2026 at 07:40

Last Updated on 15/01/2026 by Klara

Një organizatë për të drejtat e punëtorëve pretendon se ka gjetur prova të shfrytëzimit të punëtorëve në një fabrikë kineze që prodhon kukullat Labubu, të cilat u bënë virale dhe shënuan një numër rekord shitjesh.

China Labor Watch (CLW), një organizatë joqeveritare me seli në SHBA, pretendon se hetimi i saj zbuloi se një nga furnizuesit e Pop Mart i detyronte punonjësit të punonin në turne të tepërta jashtë orarit, të nënshkruante kontrata bosh ose të paplota dhe nuk u jepte atyre leje të paguar.

Kukullat Labubu janë bërë shumë të njohura në të gjithë botën vitet e fundit dhe njihen më së miri për shitjen e lodrave në kuti misterioze, ku ngjyra e kukullws nuk dihet derisa tw hapet kutia.

Shitësi me pakicë i lodrave me seli në Pekin tha se i vlerësonte detajet nga shqyrtimi dhe se do t’u kërkojë kompanive që prodhojnë lodrat e saj të korrigjojnë praktikat e tyre nëse akuzat rezultojnë të vërteta.

Pop Mart shtoi se kryen auditime të rregullta të furnizuesve të saj, duke përfshirë rishikime vjetore të pavarura nga palë të treta të kryera nga inspektorë të njohur ndërkombëtarisht.

Organizata sinjalizoi probleme të punës në fabrikën e Shunjia Toys Co Ltd në Qarkun Xinfeng, duke përfshirë ato që i quajti orë shtesë të paligjshme, praktika të paqarta kontraktuale dhe mungesë trajnimi dhe mbrojtjeje për sigurinë.

Në fabrikë nuk u identifikua asnjë punë fëmijësh, por ajo kishte punësuar punëtorë 16-vjeçarë të cilët i nënshtroheshin të njëjtave kushte pune si të rriturit, pa kujdesin e veçantë që kërkohet sipas ligjit kinez, tha CLW.

Organizata i kërkoi Pop Mart të ndërmarrë veprime të menjëhershme për të adresuar problemet në zinxhirin e furnizimit. Organizata jofitimprurëse tha se firma duhet të kompensojë punëtorët e prekur dhe të sigurojë që linja e saj e prodhimit të jetë në përputhje me ligjet kineze të punës dhe standardet e punës të njohura ndërkombëtarisht.

Labubut – krijesat imagjinare të ngjashme me elfët me një rresht dhëmbësh të mëdha janë bërë jashtëzakonisht të njohura. Kjo çmenduri ka shkaktuar radhë të gjata në dyqane në të gjithë botën.

Mbështetjet e personazheve të famshëm si Kim Kardashian dhe Lisa nga grupi K-pop Blackpink e kanë ndihmuar Pop Mart të bëhet një shitës i madh me pakicë i lodrave. /K.M

07:30 Kursi i këmbimit valutor,15 janar 2026

By: Klara
15 January 2026 at 07:30

Last Updated on 15/01/2026 by Klara

Këtë të enjte, një dollar amerikan do të blihet me 82.4 lekë dhe shitet me 83.4 lekë.

Euro blihet me 96.2 lekë dhe do të shitet me 96.9 lekë.

Franga zvicerane blihet me 102.8 lekë dhe shitet me 103.8 lekë.

Paundi britanik blihet me 110.6 lekë dhe shitet me 111.6 lekë.

Dollari kanadez këmbehet me 59.2 lekë në blerje dhe me 60.4 lekë në shitje.

Kursi i këmbimit, e enjte, 15 janar 2026/ Euro dhe dollari në

07:28 Kalifornia nis hetim ndaj Elon Musk për deepfake-t seksuale të Inteligjencës Artificiale

By: Kesjana
15 January 2026 at 07:28

Prokurori i Përgjithshëm i Kalifornisë, Rob Bonta, ka nisur një hetim mbi përhapjen e imazheve seksuale të krijuara nga modeli i inteligjencës artificiale Grok, i zhvilluar nga kompania e Elon Musk, xAI.

Bonta tha se materialet “që shfaqin gra dhe fëmijë në situata lakuriqe dhe seksuale” janë përdorur për të ngacmuar njerëz online, duke e cilësuar situatën “tronditëse”. Ai bëri thirrje që xAI të ndërmarrë masa të menjëhershme.

Guvernatori i Kalifornisë, Gavin Newsom, e quajti vendimin e xAI për “të krijuar një ambient të favorshëm për predatorë” si “të neveritshëm”.

Musk, në reagimin e tij, deklaroi se Grok nuk prodhon imazhe të personave të mitur pa kërkesë të përdoruesit dhe akuzoi kritikët për motivime politike.

Hetimi i Kalifornisë vjen ndërsa Britania po përgatit ligje për ndalimin e imazheve intime të krijuara pa pëlqim, dhe Ofcom ka nisur gjithashtu një hetim mbi Grok.

Tre senatorë demokratë amerikanë kanë kërkuar largimin e X dhe Grok nga dyqanet e aplikacioneve, ndërsa platforma ka kufizuar mjetin e gjenerimit të imazheve vetëm për abonentët që paguajnë.

Debati thekson pyetjen ligjore mbi përgjegjësinë e kompanive për përmbajtjen e krijuar nga AI, pasi Seksioni 230 i ligjit amerikan nuk mbulon imazhet e prodhuara nga vetë platformat./kb

07:20 Minneapolis sërish në qendër të kritikave/ Oficeri i emigracionit qëllon me armë zjarri një venezuelas

By: Klara
15 January 2026 at 07:20

Last Updated on 15/01/2026 by Klara

Një incident i ri, ku një agjent i Shërbimit Amerikan të Emigracionit dhe Doganave (ICE), mbrëmjen e djeshme në Minneapolis, qëlloi me armë zjarri në këmbë një burrë venezuelian gjatë një arrestimi.

Kjo ngjarje vjen vetëm disa ditë pas vdekjes së 37-vjeçares Renee Nicole Good, nënë e tre fëmijëve, e cila u qëllua dhe u vra nga një agjent i ICE në të njëjtin qytet, duke shkaktuar një valë reagimesh të forta.

Sipas një deklarate nga Departamenti Amerikan i Sigurisë Kombëtare, incidenti i ri ndodhi pas një kontrolli të synuar të automjetit, si pjesë e një operacioni për të arrestuar një emigrant të paligjshëm nga Venezuela. Siç raportohet, ai u përpoq të ikte me makinën e tij, u përplas me një automjet të parkuar dhe më pas iku në këmbë.

Sipas autoriteteve, dy persona dolën nga një shtëpi aty pranë vendit të ngjarjes dhe sulmuan agjentin federal duke përdorur një lopatë bore dhe një fshesë. E njëjta deklaratë thoshte se ndërsa agjenti po sulmohej nga tre persona, i dyshuari venezuelas arriti të arratisej përkohësisht dhe filloi ta rrihte edhe atë.

“Duke pasur frikë për jetën dhe sigurinë e tij, agjenti hapi zjarr në vetëmbrojtje“, deklaruar autoritetet, duke shtuar se burri u plagos në këmbë.

Si agjenti ashtu edhe i plagosuri u dërguan në spital, ndërsa dy personat e tjerë që dyshohet se morën pjesë në sulm u morën në paraburgim. Kjo ngjarje ndodhi 7 kilometra në veri të vendit ku, të mërkurën, më 7 janar, Renee Nicole Good u qëllua dhe u vra në makinën e saj nga një agjent i ICE-së.

Administrata Trump argumentoi në atë kohë se agjenti veproi në vetëmbrojtje, duke pretenduar se gruaja e përdori automjetin e saj si armë. Ky version u kundërshtua nga zyrtarët shtetërorë dhe lokalë, të cilët thanë se videoja e një kalimtari tregonte makinën e gruas duke u larguar nga agjentët në kohën e të shtënave.

Pas kësaj ngjarje, disa protestues u mblodhën pranë vendit të ngjarjes, duke shprehur zemërimin e tyre ndaj operacioneve të ICE-së në Minneapolis. Prania e agjentëve federalë dhe oficerëve të policisë solli tensione të reja, me forcat e sigurisë që përdorën gaz lotsjellës për të shpërndarë turmën. Minneapolis ka qenë në qendër të politikës së rreptë të imigracionit të administratës Trump, me qindra agjentë federalë shtesë të vendosur në zonë ditët e fundit, duke përkeqësuar më tej klimën tashmë të tensionuar./K.M

07:12 Nuk ka konsensus për Groenlandën

By: Kesjana
15 January 2026 at 07:12

Takimi i Shtëpisë së Bardhë për Groenlandën nuk arriti të sheshojë dallimet që ekzistojnë mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Danimarkës për ishullin më të madh në botë.

Pas takimit që patën me zëvendëspresidentin e SHBA-së, JD Vance, dhe Sekretarin e Shtetit, Marco Rubio, ministrat e Jashtëm të Danimarkës dhe Groenlandës theksuan se mosmarrëveshjet mes palëve janë thelbësore.

“Nuk arritëm ta ndryshonim qëndrimin amerikan. Është e qartë se presidenti ka dëshirën për të pushtuar Groenlandën. Ne e bëmë shumë, shumë të qartë se kjo nuk është në interes të mbretërisë.”, tha Lars Løkke Rasmussen.

Sa i përket shqetësimeve të amerikanëve lidhur me sigurinë e Groenlandës, ministri i Jashtëm danez theksoi se kjo mund të adresohet përmes NATO-s, ndërsa hodhi edhe një herë poshtë çdo ide për blerjen e ishullit arktik.

Ndërsa ministrja e Jashtme e Groenlandës, Vivian Motzfeldt, tha se vendi i saj dëshiron të forcojë bashkëpunimin me Shtetet e Bashkuara, por nuk dëshiron të jetë pronë e SHBA-ve.

E ndërsa palët ishin në diskutime në Shtëpinë e Bardhë, presidenti amerikan nga Zyra Ovale theksoi gjithashtu se nuk do të heqë dorë nga Groenlanda, pasi ajo është shumë e rëndësishme për sigurinë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Sipas tij, Danimarka nuk mund ta mbrojë Groenlandën përballë një pushtimi të mundshëm nga Rusia ose Kina./kb

07:10 Interi cinik, zikaltërit shkëputen në krye të Serisë A

By: Klara
15 January 2026 at 07:10

Inter fitoi 1-0 ndaj Leçes në “San Siro”, duke u shkëputur në krye të Serie A.

Ndeshja u dominua nga zikaltërit, të cilët krijuan disa raste në pjesën e parë, por pa arritur të shënojnë.

Bonny dhe Zielinski u afruan pranë golit, ndërsa një penallti e dhënë fillimisht për Interin u anulua pas rishikimit në VAR.

Edhe në pjesën e dytë, Inter vazhdoi presionin, por u ndal disa herë nga ndërhyrjet e portierit Falcone.

Goli i vetëm i takimit erdhi 12 minuta nga fundi, kur Esposito shfrytëzoi rikthimin e topit pas goditjes së Lautaro Martinez.

Inter regjistroi fitoren e 12-të në 14 ndeshje kampionati. Me këtë sukses, zikaltërit kryesojnë me gjashtë pikë diferencë nga Milani i vendit të dytë.

Lecce mbetet pranë zonës së rënies pas humbjes së tretë radhazi./K.M

07:05 Dossier/ Roza Luksemburg dhe Karl Libkneht, si u vranë idhujt e së majtës gjermane

By: Leonard
15 January 2026 at 07:05

Luksemburgu dhe Liebknecht u vranë në mes të kryengritjes spartakiste, një seri grevash dhe demonstratash që filluan më 4 janar 1919

Përgatiti: Leonard Veizi

Sa herë që në Gjermani përmendet Rosa Luxemburg, nuk mungon as citimi i fjalive të saj të famshme: “Kush nuk lëviz, nuk i ndien prangat”. Por Roza Luksemburg dhe Karl Libkneht, dy prej socialistëve më të shquar në Gjermani, u torturuan dhe u vranë në Berlin nga një grup veteranësh të Luftës së Parë  Botërore, pjesë e organizatave paraushtarake të krahut të djathë….

…Tashmë u mbushën 106 vjet nga vrasja e Roza Luksemburg dhe Karl Libkneht. Luksemburgu dhe Libknehti u vranë në mes të kryengritjes spartakiste, një seri grevash dhe demonstratash që filluan më 4 janar 1919, kur socialisti i pavarur Emil Eichhorn u shkarkua nga posti i Shefit të Policisë së Berlinit. Pikërisht në janarin e vitit 1919, vetëm dy muaj pasi ishte liruar nga burgu, në moshën 48 vjeçare Roza Luksemburg vritet prej oficerëve pramilitarë radikalë të djathtë. Me vrasjen e saj heshti zëri për një Gjermani socialiste.

Lëvizja e majtë

Luksemburgu dhe Libkneht ishin udhëheqësit kryesorë të kryengritjes dhe për këtë arsye objektivat kryesore për njësitë paraushtarake Freikorps. Qeveria e përkohshme, e udhëhequr nga socialdemokrati Friedrih Ebert, kishte urdhëruar këto njësi të shuanin kryengritjen.

Para vdekjes së tyre, Luksemburgu dhe  Libkneht kishin qenë figura të rëndësishme në lëvizjen socialiste gjermane. Liebknecht ishte djali i Vilhelm Libkneht , bashkëthemeluesit të partisë social-demokrate gjermane (SPD) dhe kishte punuar si avokat mbrojtës për anëtarët e partisë, ndërsa ishte gjithashtu një anëtar aktiv i disa organizatave ndërkombëtare socialiste dhe një anëtar i parlamentit. për SPD-në.

Megjithëse Luksemburgu nuk kishte një histori familjare të anëtarësimit në parti si Liebknecht, ajo ishte aktive në organizatat socialiste që në moshën pesëmbëdhjetëvjeçare: fillimisht në Poloninë e kontrolluar nga Rusia, ku lindi, më vonë në Zvicër dhe më në fund në Gjermani, ku u transferua në në 1898. Luksemburgu u bë një anëtar aktiv i SPD-së dhe një kritik i fortë i kursit parlamentar të partisë, duke propozuar një mënyrë revolucionare drejt pushtetit. Ajo kontribuoi në shumë vepra të rëndësishme në teorinë marksiste, si Akumulimi i kapitalit në ekonomi dhe dialektika e spontanitetit dhe organizimi në filozofinë politike.

Lufta e Parë

Në vitin 1914, në fillimin e Luftës së Parë Botërore, çështja e mbështetjes së luftës ndau shumë socialistët gjermanë. Shumica e SPD-së mbështeti luftën, ndërsa ata kundër saj formuan Partinë e Pavarur Socialdemokrate (USPD). Luksemburgu dhe Libknehti, si avokatë të fortë për solidaritetin ndërkombëtar midis punëtorëve, themeluan Lidhjen Spartakus, së bashku me disa socialistë të tjerë gjermanë, për të protestuar kundër luftës dhe për të përhapur pamflete antimilitariste.

Me humbjen e Gjermanisë në luftë duke u bërë e pashmangshme pas verës së vitit 1918, trazirat u përhapën në të gjithë vendin. Duke filluar me një kryengritje të marinarëve në qytetin port verior të Kielit në ditët e fundit të tetorit, revolucioni kishte arritur shpejt në të gjitha qytetet kryesore gjermane, ku këshillat e punëtorëve dhe ushtarëve filluan të merrnin kontrollin e qeverisjes vendore. Socialdemokratët, të udhëhequr nga Ebert, arritën të fitonin kontrollin e qeverisë kombëtare dhe u përpoqën të konsolidonin pushtetin. Ushtarët po ktheheshin në shtëpi, ushqimi ishte në mungesë dhe trazirat politike çuan në trazira dhe përleshje në rrugë. Gjermania ishte në trazira.

Kryengritja spartakiste

Të shtyrë nga përvoja e fillimit të luftës, Socialistët e Pavarur dhe Spartakistët nuk u besuan socialdemokratëve dhe vendosën të formojnë partinë e tyre më radikale: Partinë Komuniste të Gjermanisë (KPD). Me revolucionin dhe ndryshimet shoqërore në ajër, falë përfundimit të luftës dhe abdikimit të perandorit, ata panë një mundësi për revolucionin e tyre. Kryengritja spartakiste ishte fillimisht shumë e suksesshme, me greva masive dhe demonstrata në rrugët e Berlinit. Meqenëse strukturat ushtarake ishin shembur, qeveria Ebert u kërkoi njësive paraushtarake Freikorps, kryesisht të përbëra nga veteranë të luftës, të shuanin kryengritjen.

Kjo rezultoi në dhunë masive në rrugë dhe, në fund të fundit, kapjen dhe vrasjen e Luksemburgut dhe Karl Libkneht-it. Rezultati i kryengritjes spartaciste do të vazhdonte të përçante të majtën gjermane gjatë Republikës së Vajmarit, me komunistët të ndiheshin të tradhtuar nga socialdemokratët. Socialdemokratët, nga ana tjetër, u ndjenë të kërcënuar nga mundësia e një kryengritjeje të re komuniste.

Epilogu

Më 1933 pushtetin e mori Adolf Hitleri. Përballë kishte një të majtë dhe partitë konservatore të paafta e të pafuqishme për t’iu kundërvënë.

Luksemburgu dhe Karl Libknehti do të mbeten martirë dhe ikona të rëndësishme të lëvizjes komuniste gjermane dhe deri më sot, vdekjet e tyre përkujtohen çdo vit.

 

 

❌
❌