Asnjëri nga pesë shtetet në brigjet e Detit Kaspik nuk zotëron ndonjë pjesë fikse të tij. Një konventë e vitit 2018 përcaktoi rregullat e lundrimit, sigurisë dhe peshkimit. Kufijtë e shtratit detar nuk janë zgjidhur.

Për dekada me radhë, debati në Iran për Detin Kaspik është përqendruar shpesh rreth një pyetjeje në dukje të thjeshtë: Sa për qind e Detit Kaspik i takon Iranit?

Irani,Rusia, Azerbajxhani, Kazakistani dhe Turkmenistani kanë të gjithë dalje në këtë masë ujore. Megjithatë, Kaspiku nuk trajtohet as si një det i zakonshëm dhe as thjesht si një liqen ndërkombëtar.

Në vend të kësaj, këto pesë vende kanë zhvilluar një regjim të veçantë juridik që rregullon lundrimin, ujërat territoriale, peshkimin, sigurinë dhe burimet nënujore.

Hapi më i rëndësishëm u bë në vitin 2018, kur presidentët e pesë vendeve nënshkruan Konventën për Statusin Ligjor të Detit Kaspik në Aktau të Kazakistanit.

Konventa përcaktoi ujëra territoriale deri në 15 milje detare dhe një zonë ekskluzive peshkimi prej 10 miljesh detare shtesë për secilin shtet. Megjithatë, ajo nuk e ndau të gjithë Kaspikun në pesë pjesë fikse kombëtare.

Pse Irani nuk zotëron gjysmën e Detit Kaspik?

Para shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik në vitin 1991, Irani dhe Bashkimi Sovjetik ishin të vetmet vende që kufizoheshin me Detin Kaspik.

Traktati i Miqësisë Ruso-Persian i vitit 1921 riktheu të drejtat e lundrimit të Iranit, të kufizuara më parë nga Rusia Perandorake. Një traktat i vitit 1940 rregulloi më tej tregtinë dhe lundrimin.

Megjithatë, asnjëri prej këtyre traktateve nuk i jepte Iranit 50% të Detit Kaspik.

Ahmad Vakhshiteh, drejtor i Qendrës për Kërkime Strategjike mbi Zhvillimin e Marrëdhënieve me Lindjen e Mesme në Moskë, thotë se ky dallim është thelbësor për të kuptuar mosmarrëveshjen.

“Asnjë prej këtyre traktateve nuk përcaktonte një përqindje për Iranin apo Bashkimin Sovjetik. Ato theksonin përdorimin e përbashkët dhe jo ndarjen e detit në pjesë pronësie.”

Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, Azerbajxhani, Kazakistani dhe Turkmenistani u bënë shtete të pavarura, duke e shndërruar një marrëveshje dypalëshe në një negociatë mes pesë vendeve.

Disa politikanë iranianë kërkuan një pjesëmarrje prej 50%, duke argumentuar se më parë Irani e kishte ndarë detin vetëm me Bashkimin Sovjetik. Të tjerë propozuan 20%. Deri më sot, asnjë prej këtyre pretendimeve nuk ka marrë njohje ndërkombëtare.

Çfarë zgjidhi marrëveshja e vitit 2018?

“Deti Kaspik nuk është as plotësisht det dhe as plotësisht liqen”, tha Vakhshiteh.

Sipas tij, Konventa e vitit 2018 krijoi një regjim të veçantë juridik që bën dallimin midis ujit, shtratit detar, sigurisë dhe burimeve natyrore.

Konventa nuk e ndan sipërfaqen e ujit në sektorë kombëtarë. Çdo shtet ka ujërat e veta territoriale dhe zonat e peshkimit, ndërsa pjesët e tjera mbeten të hapura për lundrim të përbashkët.

Shtrati detar mund të ndahet përmes marrëveshjeve ndërmjet vendeve fqinje. Këto marrëveshje janë veçanërisht të rëndësishme sepse të drejtat mbi naftën dhe gazin në det varen kryesisht nga këta kufij.

Rusia,Kazakistani dhe Azerbajxhani kanë arritur tashmë disa marrëveshje dypalëshe për delimitimin. Kufijtë jugorë të Iranit mbeten ndër çështjet më të ndjeshme politikisht.

Si u bë siguria një çështje qendrore?

Konventa e vitit 2018 ndalon praninë e forcave të armatosura të shteteve që nuk kufizohen me Detin Kaspik. Gjithashtu, vendet bregdetare nuk duhet të lejojnë përdorimin e territorit të tyre për veprime ushtarake kundër një shteti tjetër kaspik.

Megjithatë, së fundmi Irani akuzoi Ukrainën për sulmin ndaj një anijeje tregtare iraniane në Detin Kaspik, ku humbi jetën një marinar. Kievi deklaroi se kishte shënjestruar mjete lundruese të përfshira në transportin e ngarkesave ushtarake të lidhura me Iranin dhe Rusinë.

Vakhshiteh argumenton se incidente të tilla tregojnë pse Teherani e konsideron largimin e fuqive ushtarake të jashtme nga Kaspiku si një prioritet strategjik.

“Irani mund të vazhdojë të negociojë për kufijtë e shtratit detar, por një parim i rëndësishëm tashmë ekziston: Deti Kaspik nuk duhet të kthehet në një bazë ushtarake për fuqitë jashtë rajonit.”

Aktualisht, Irani është i vetmi nga pesë nënshkruesit që nuk e ka ratifikuar ende plotësisht konventën në parlament.

Nafta dhe gazi në Detin Kaspik

Pas debateve juridike dhe ushtarake fshihet një çështje tjetër madhore: energjia.

Azerbajxhanidhe Kazakistani kanë zhvilluar burime të konsiderueshme të naftës në det të hapur, ndërsa Turkmenistani zotëron rezerva të mëdha gazi natyror.

Strategu i energjisë Umud Shokri thotë, se edhe Irani ka potencial të rëndësishëm hidrokarburësh.

Zbulimi më i rëndësishëm iranian në Kaspik, Sardar-e Jangal, u bë në vitin 2012, por zhvillimi i tij ka qenë i ngadaltë dhe ende nuk ka hyrë në prodhim komercial.

Vlerësimet iraniane sugjerojnë se zona mund të përmbajë rreth 2 miliardë fuçi naftë, nga të cilat afërsisht 500 milionë mund të nxirren teknikisht, si dhe rezerva gazi natyror.

“Irani ka zbulime të konfirmuara hidrokarburesh dhe perspektiva premtuese, por baza e tij e burimeve komercialisht të shfrytëzueshme në Kaspik mbetet e pasigurt dhe kryesisht e pazhvilluar”, tha Shokri.

Pjesa jugore e Detit Kaspik është dukshëm më e thellë se zonat e zhvilluara nga fqinjët e Iranit. Fusha Sardar-e Jangal ndodhet në ujëra rreth 700 metra të thella, gjë që kërkon pajisje moderne shpimi, teknologji nënujore dhe investime të mëdha.

Sanksionet ndërkombëtare e kanë bërë më të vështirë aksesin e Iranit në teknologji, financim dhe kompani të specializuara.

Përveç kësaj, Irani ka alternativa më të lehta. “Irani ka fusha shumë të mëdha nafte dhe gazi në Gjirin Persik dhe në tokë, të cilat zakonisht janë më të lehta dhe më të lira për t’u zhvilluar”, tha Shokri.

Për këtë arsye, investimi i miliarda dollarëve në projekte të vështira në ujërat e thella të Kaspikut ka qenë shpesh më pak tërheqës sesa zgjerimi i prodhimit në Gjirin Persik, si në fushën e gazit South Pars.

Pra, kush e zotëron Detin Kaspik?

Në fund, asnjë vend nuk e zotëron ose kontrollon i vetëm Detin Kaspik. Asnjë traktat nuk i jep Iranit, Rusisë apo ndonjë shteti tjetër një pjesë fikse të kësaj mase ujore.

Pesë shtetet bregdetare kanë ujëra territoriale dhe zona ekskluzive peshkimi, ndërsa pjesët e tjera mbeten të hapura për përdorim të përbashkët.

Kufijtë e shtratit detar, të cilët përcaktojnë shumë nga të drejtat për naftën dhe gazin në det, negociohen veçmas ndërmjet vendeve fqinje. Për Iranin, kjo do të thotë se disa nga të drejtat e tij mbi burimet në det të hapur mbeten ende objekt negociatash.

Megjithatë, sot pyetja mbi përqindjen e pronësisë nuk është më çështja kryesore.

Sfidat më të rëndësishme janë menaxhimi i burimeve të Detit Kaspik, përcaktimi i kufijve detarë dhe ruajtja e rajonit nga prania e forcave ushtarake të jashtme. (DW)

The post Kush e kontrollon vërtet Detin Kaspik? appeared first on Euronews Albania.

Interi duket se po përgatitet për ndryshime në pronësinë e klubit. Është ende herët të flitet për një gjë të tille, por zërat e muajve të fundit flasin se disa investitorë kanë trokitur në dyert e Oaktree, pronari i klubit zikaltër, për t’u bërë pjesë e Interit si aksionerë në minorancë. Fondi amerikan për momentin nuk ka dhënë asnjë përgjigje dhe po studion oferta të ndryshme.

Mësohet se ata që janë shfaqur janë si fonde të mëdha investimesh ashtu edhe kompani konsulencash italiane dhe të huaja  që menaxhojnë pasuri të dinastive të rëndësishme sipërmarrëse. Sipas të përditshmes ‘Corriere Della Sera’, Oaktree mund të vendosë të shesë një pjesë të kuotave edhe për t’i dhënë një vlerë të sigurt merkatoje Interit. 

Për momentin vlera, duke përfshirë edhe borxhet, varion nga 1.5 në 2.1 miliardë euro.  Operacioni që do të sillte aksionerët në minorancë do të fiksonte një çmim për klubin. Gjatë dy viteve të drejtimit të Interit, Oaktree ka bërë që bilanci financiar i klubit milanez të kthehet të jetë pozitiv dhe ka drejtuar operacionet për ndërtimin e stadiumit të ri duke rritur ndjeshëm vlerën e Interit.

The post Ndryshime në pronësinë e Interit? Oaktree vlerëson hyrjen e investitorëve me kuotë të vogël aksionesh appeared first on Euronews Albania.

Kancelari gjerman Friedrich Merz po vazhdon të humbasë mbështetjen e qytetarëve. Sipas një sondazhi të zhvilluar për televizionin ZDF nga instituti Wahlen, ai ka marrë vlerësimin -1.9 në një shkallë nga +5 në -5, rezultati më i dobët që nga marrja e detyrës.

Në fund të korrikut, Merz, i cili është edhe kryetar i Bashkimit Kristian-Demokrat (CDU), ishte vlerësuar me -1.5, çka tregon një rënie të mëtejshme të popullaritetit të tij.

Në krye të renditjes së politikanëve më të vlerësuar mbetet ministri i Mbrojtjes, Boris Pistorius i Partisë Socialdemokrate (SPD), me 1.3 pikë. Ndërkohë, zëvendëskancelari dhe kreu i SPD-së, Lars Klingbeil, vijon të mbetet në zonë negative me -0.6, ndërsa bashkëkryetarja e Alternativës për Gjermaninë (AfD), Alice Weidel, renditet e fundit me -2.5.

Sondazhi tregon gjithashtu se Merz përballet me dyshime edhe brenda partisë së tij. Rreth 80% e të anketuarve, mes tyre 67% e mbështetësve të CDU-së, thanë se partia nuk qëndron plotësisht pas liderit të saj.

Nëse zgjedhjet do të mbaheshin javën e ardhshme, AfD do të renditej forca e parë politike me 27% të votave, ndërsa CDU do të merrte 22%. Krahasuar me fundin e korrikut, të dyja partitë kanë humbur nga një pikë përqindjeje.

SPD mbetet në 12%, ndërsa Të Gjelbrit janë rritur me një pikë, duke arritur në 14%. Partia e Majtë ruan mbështetjen prej 12%.

Sondazhi u zhvillua nga instituti Wahlen në datat 17–19 gusht, përmes intervistave telefonike dhe online me 1.319 votues.

The post Gjermanët i kthejnë shpinën Friedrich Merz-it, kancelari del me minus në sondazhe! Partia e ekstremit të djathtë ruan epërsinë appeared first on Euronews Albania.

Departamenti Amerikan i Shtetit po anulon vizat e shtetasve të huaj që kryejnë krime, nxisin dhunë ndaj amerikanëve ose kërcënojnë sigurinë kombëtare të Shteteve të Bashkuara.

Lajmi është bërë i ditur nga Ambasada Amerikane në Tiranë përmes një postimi në rrjetet sociale.

“Nën udhëheqjen e Presidentit Trump, Departamenti i Shtetit po anulon vizat e shtetasve të huaj që kryejnë krime, nxisin dhunë ndaj amerikanëve ose kërcënojnë sigurinë tonë kombëtare”, thuhet në postim.

The post SHBA anulon vizat për të huajt që kryejnë krime ose kërcënojnë sigurinë kombëtare appeared first on Euronews Albania.

Policia ka parandaluar një konflikt masiv mes disa grupeve të miturish në Tiranë, konflikt që kishte nisur në rrjetin social TikTok dhe që rrezikonte të përshkallëzohej në një përleshje me përdorimin e armëve të ftohta.

Detaje të reja janë bërë të ditura nga shefi i Komisariatit nr. 6 për Euronews Albania. Sipas tij, hetimet zbuluan se prej disa ditësh dy grupe të miturish, të identifikuara si grupi i Selitës dhe ai i Kombinatit, po tentonin të organizonin një takim për t’u “sqaruar”, por përballja rrezikonte të përfundonte në konflikt fizik.

Në kuadër të kontrolleve të kryera nga uniformat blu, janë sekuestruar disa thika. Fillimisht, policia sekuestroi pesë armë të ftohta, ndërsa gjatë vijimit të kontrolleve u gjetën edhe mjete të tjera të ngjashme.

Për këtë rast janë proceduar në gjendje të lirë 28 të mitur, të moshave nga 13 deri në 17 vjeç.

Hetuesit kanë zbardhur edhe motivet e konfliktit, të cilat, sipas burimeve të policisë, kanë qenë të natyrës banale. Nga komunikimet e administruara gjatë hetimit dyshohet se të miturit ishin përgatitur që në përleshje të përdornin jo vetëm thika, por edhe kokteje molotov.

Rasti ka ngritur sërish shqetësimin për përfshirjen e të miturve në konflikte dhe veprimtari kriminale. Sipas statistikave të Prokurorisë së Përgjithshme, fenomeni ka shënuar rritje vitet e fundit.

Një nga rastet më tragjike ishte ai i 14-vjeçarit Martin Cani, i cili humbi jetën pas një konflikti të ngjashëm mes të miturve.

Autoritetet vijojnë hetimet për të dokumentuar të plotë rrethanat e konfliktit, mënyrën e organizimit të përballjes dhe personat e përfshirë.

The post ‘Baby Gang’, si u parandalua përleshja me thika mes të miturve në Tiranë appeared first on Euronews Albania.

Ari dhe argjendi kanë shënuar rritje këtë gusht, të nxitur nga një dollar në rënie, rritja e borxhit të qeverisë amerikane dhe zbehja e pritjeve për një rritje të mëtejshme të normës së interesit nga Rezerva Federale, ndërsa investitorët po kthehen në parajsa të sigurta.

Metalet e çmuara janë bërë një nga tregtitë më të spikatura të muajit, duke rikuperuar humbjet e pësuara më herët gjatë vitit, argjendi edhe më ashpër se ari.

Ari arriti nivelin më të lartë historik prej 5,598 dollarësh për ons më 28 janar, përpara se një rënie e ndjeshme gjatë vitit ta ulte atë në rreth 3,942 dollarë deri në fund të qershorit, një rënie prej afërsisht 30% nga niveli i tij më i lartë.

Që nga ajo minimum, metali është rimëkëmbur, me pjesën më të madhe të lëvizjes që ndodhi në gusht, dhe po tregtohet rreth 4,466 dollarë në kohën e shkrimit të këtij artikulli. Siç qëndrojnë gjërat, ari është rritur me 11% këtë muaj dhe 3.6% nga fillimi i vitit.

Rritja e Silver ka qenë edhe më dramatike.

Metali arriti një nivel rekord prej 121.65 dollarësh për ons më 29 janar, përpara se të binte në rreth 54.7 dollarë deri në mesin e korrikut, një rënie prej rreth 55% nga niveli i tij më i lartë.

Që atëherë është rritur me rreth 20%, me pjesën më të madhe të lëvizjes që ndodhi në gusht, dhe në kohën e shkrimit të këtij artikulli, argjendi po tregtohet me rreth 66 dollarë. Siç qëndrojnë gjërat, argjendi është rritur me 16.5% këtë muaj, por është ende në rënie me mbi 7% nga fillimi i vitit.

Rritja e fundit e metaleve të çmuara u rrit me ritëm këtë javë pasi Thesari i SHBA-së dyfishoi madhësinë e riblerjeve të borxhit 10 deri në 30-vjeçar në të paktën 4 miliardë dollarë (3.4 miliardë euro) për operacion nga 9 shtatori, duke synuar të qetësojë një treg të paqëndrueshëm obligacionesh.

Njoftimi u bë disa orë përpara se shifra të veçanta të konfirmonin se borxhi kombëtar i SHBA-së kishte tejkaluar 40 trilionë dollarë (34.4 trilionë euro) për herë të parë, afërsisht dy vjet përpara parashikimeve të Zyrës së Buxhetit të Kongresit të SHBA-së.

Rendimenti i bonove 30-vjeçare të thesarit ishte ngjitur në nivelin e tij më të lartë që nga viti 2007 përpara se të lehtësohej pas lajmit të blerjes së përsëritur, dhe dollari ra ndjeshëm në përgjigje të kësaj, duke ringjallur diskutimet për të ashtuquajturin tregti të zhvlerësimit të dollarit, teorinë se një grumbull borxhi në rritje gërryen besimin në një monedhë me kalimin e kohës.

Të dhënat e dobëta të punësimit dhe shitjeve me pakicë në SHBA, së bashku me shifrat e buta të inflacionit, i shtynë gjithashtu tregtarët të ulnin shanset e një rritjeje të normës së interesit në shtator, me të dhënat e CME FedWatch që tregojnë se probabiliteti bie nga mbi gjysmën në afërsisht një në tre.

Rendimentet më të ulëta i bëjnë arin dhe argjendin pa rendiment më tërheqës, ndërsa bankat qendrore dhe fondet e tregtuara në bursë kanë vazhduar të shtojnë pozicionet e tyre, sipas të dhënave nga Këshilli Botëror i Arit.

The post Ari dhe argjendi rriten në gusht, ndërsa frika në rritje e borxhit amerikan trondit tregjet appeared first on Euronews Albania.

Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen ka reaguar pas rrëzimit të një droni rus në Rumani. Përmes një postimi në Telegram, ajo e cilësoi këtë gjë si ‘një luftë hibride’

“Sot, Rumania shkatërroi një dron detar të ngarkuar me eksplozivë pranë platformës Neptun Deep në Detin e Zi. Një përshkallëzim i kërcënimeve është duke u zhvilluar që shqetëson qytetarët tanë dhe synon të përçajë Unionin tonë. Kjo është luftë hibride”, shkroi Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen në Telegram.

Von der Leyen shtoi se mbeten në gatishtmëri për t’iu përgjigjur çdo kërcënimi.

“Misioni themelues i Unionit tonë është të ruajë paqen. Sot, kjo do të thotë gjithashtu të kesh aftësinë për të penguar provokimin dhe agresionin. Programi ynë Gatishmëria 2030 po mobilizon deri në 800 miliardë euro. Me Iniciativën Evropiane të Mbrojtjes nga Dronët dhe Eastern Flank Watch, ne po rrisim prodhimin në Evropë për t’u ofruar Shteteve Anëtare aftësitë që u nevojiten. Në këtë mënyrë, ne mund t’u përgjigjemi kërcënimeve në zhvillim me shpejtësi, unitet dhe vendosmëri”, shtoi ajo.

The post Droni rus në Rumani, Von der Leyen: Kjo është luftë hibride appeared first on Euronews Albania.

Një person është plagosur me armë zjarri mesditën e sotme në lagjen “Partizani” në Shkodër.

Ngjarja ka ndodhur rreth orës 14:30, ku, sipas informacionit paraprak të policisë, shtetasi me iniciale P. B. dyshohet se ka plagosur me armë zjarri shtetasin V. B., për motive të dobëta.

I plagosuri është transportuar në spital, ku po merr ndihmën mjekësore.

Menjëherë pas ngjarjes, shërbimet e Policisë kanë shkuar në vendngjarje dhe kanë nisur punën për kapjen e autorit të dyshuar.

Ndërkohë, grupi hetimor, nën drejtimin e Prokurorisë, vijon veprimet për zbardhjen e plotë të rrethanave dhe dokumentimin e ngjarjes.

The post Plagosje me armë zjarri në Shkodër appeared first on Euronews Albania.

Vaksina eksperimentale e personalizuar kundër kancerit, e zhvilluar nga Moderna dhe Merck, ka dhënë rezultate pozitive në provën e parë të Fazës 3, duke e afruar terapinë me një aplikim të mundshëm për miratim rregullator.

Vaksina me teknologji mRNA, e kombinuar me imunoterapinë Keytruda, u testua te më shumë se 1,100 pacientë me melanomë me rrezik të lartë ose të avancuar, të cilëve tumoret u ishin hequr kirurgjikisht.

Sipas rezultateve të bëra publike nga kompanitë, kombinimi i vaksinës me Keytruda zgjati ndjeshëm periudhën gjatë së cilës pacientët mbetën pa shenja të melanomës, krahasuar me trajtimin vetëm me Keytruda. Terapia gjithashtu uli rrezikun që sëmundja të përhapej në pjesë të tjera të trupit.

Vaksina është e personalizuar për çdo pacient. Ajo projektohet për të synuar mutacionet specifike të tumorit të individit, me synimin që sistemi imunitar të mësojë t’i njohë dhe t’i sulmojë qelizat kancerogjene. Keytruda, ndërkohë, ndihmon në fuqizimin e përgjigjes imunitare.

Kompanitë pritet t’i paraqesin rezultatet në një konferencë të ardhshme mjekësore.

Studimi do të vijojë për të vlerësuar edhe mbijetesën e përgjithshme, ndërsa ende nuk është bërë e ditur se kur do të dorëzohen aplikimet për miratim në SHBA.

Merck i ka cilësuar rezultatet si një përmirësim klinikisht domethënës krahasuar me Keytruda-n vetëm. Sipas kompanisë, efektet anësore të vërejtura ishin përgjithësisht të ngjashme me ato që lidhen me vaksinat rutinë.

Nëse rezultatet konfirmohen dhe trajtimi merr miratimin rregullator, kombinimi mund të përfaqësojë një hap të rëndësishëm drejt përdorimit të vaksinave të personalizuara mRNA në trajtimin e kancerit dhe të hapë rrugën për prova të ngjashme edhe në lloje të tjera tumoresh.

The post Vaksina e personalizuar kundër kancerit jep rezultate pozitive në “Fazën 3” appeared first on Euronews Albania.

Kim Yo Jong, motra e fuqishme e udhëheqësit të Koresë së Veriut Kim Jong Un, tha se nuk është “plotësisht në dijeni” nëse vëllai i saj ka komunikuar me Presidentin e SHBA-ve Donald Trump, siç pretendoi shefi i Shtëpisë së Bardhë këtë javë.

Kim Yo Jong, një nga zyrtaret më të larta të Koresë së Veriut, pranoi se vëllai i saj ka një “marrëdhënie të shkëlqyer” me Trump dhe “personalisht ka kujtime dhe impresione pozitive” për të.

Por në një deklaratë të lëshuar në median shtetërore të mërkurën, ajo nuk e konfirmoi pretendimin e Trump për kontaktin e fundit.

Trump u tha gazetarëve të hënën se Kim Jong Un iu përgjigj kërkesës së tij për një bisedë, menjëherë pasi presidenti kërkoi një reduktim të papritur të stërvitjeve të përbashkëta ushtarake me Korenë e Jugut, një aleat i ngushtë dhe i hershëm i SHBA-ve.

Trump nuk dha detaje mbi kontaktin. Ai shtoi të mërkurën se synon të takohet me Kim përgjatë këtij viti, por nuk ofroi detaje dhe nuk tha nëse ka shkëmbyer ndonjë letër me udhëheqësin e Koresë së Veriut.

Në deklaratën e saj, Kim Yo Jong tha për “komunikimin” e raportuar midis Trump dhe vëllait të saj: “Nuk jam aspak në dijeni të tij dhe ndoshta mund të jetë e vetmja gjë që nuk di në lidhje me politikën e jashtme të udhëheqjes sonë supreme.” 

The post Çfarë di motra e Kim Jon Un-it për komunikimet e udhëheqësit të Koresë së Veriut me Donald Trump-in? appeared first on Euronews Albania.

Partia Demokratike do të mbledhë Këshillin Kombëtar më 27 gusht, në orën 18:00, në selinë e saj.

Sipas njoftimit drejtuar anëtarëve të Këshillit Kombëtar, mbledhja do të ketë në rend dite paraqitjen dhe miratimin e platformës për modernizimin e brendshëm të Partisë Demokratike, si dhe të infrastrukturës së saj digjitale.

Në njoftim, anëtarëve u kërkohet të marrin masat e nevojshme për të qenë të pranishëm në mbledhje.

Rendi i ditës:

• Paraqitja dhe miratimi i platformës për modernizimin e brendshëm dhe infrastrukturës digjitale të PD-së.

The post PD mbledh Këshillin Kombëtar më 27 gusht, zbardhet rendi i ditës appeared first on Euronews Albania.

Reiz Petritaj, 82-vjeçari që ndaloi me bastun kryetarin e Këshillit të Bashkisë Maliq të largohej nga salla ku po zhvillohej dëgjesa për reformën territoriale, ka shpjeguar arsyet e veprimit të tij.

Në një prononcim për gazetarin Xhensil Shkëmbi, Petritaj kundërshton bashkimin e Bashkisë së Maliqit me atë të Korçës dhe thotë se prej një viti merr pjesë në mbledhjet e këshillit, ku sipas tij ka denoncuar korrupsionin në bashki.

“Kam një vit këtu në këtë këshill, kam ardhur, kam dënuar korrupsionin që ka bërë Bashkia e Maliqit. Dhe këtu sot kam ardhur ku bëhen dëgjesat e kryepleqve të Çarçishtes e të këtij krahu që është këtu. Të gjithë thanë ‘nuk do ta prishim’ (bashkinë). Ato lojëra që bëjnë gjithnjë më detyruan mua 82 vjeç të shkoj kryetar i bashkisë”, u shpreh ai.

Petritaj këmbëngul se Bashkia e Maliqit duhet të vijojë të funksionojë më vete dhe kundërshton çdo përpjekje për bashkimin e saj me Bashkinë e Korçës.

The post Flet 82-vjeçari që ndaloi me bastun kreun e këshillit të bashkisë Maliq: Po bëjnë lojëra me ne appeared first on Euronews Albania.

Organizata “Brigada e Veriut” (Severna Brigada), e shpallur terroriste nga institucionet e Republikës së Kosovës, ka publikuar një video me mesazhe kërcënuese ndaj Kosovës.

Në të shfaqen persona të armatosur, ndërsa njëri prej tyre thotë se ndodhet në një “fushëbetejë” dhe se po përgatiten për të ardhur në Kosovë.

Videoja, e publikuar në profilin e “Severna Brigada” në Facebook, përmban mesazhe të drejtpërdrejta kërcënuese dhe pretendime për përgatitje për ardhje në Kosovë, ndërsa në të përdoret edhe narrativë nacionaliste serbe dhe përmendet lidhja mes Rusisë dhe Serbisë, transmeton KosovaPress.

Në video, njëri prej personave, i cili thotë se ndodhet në një “fushëbetejë”, paralajmëron se po përgatiten për të ardhur në Kosovë, duke përdorur gjuhë nacionaliste dhe kërcënuese.

“Së pari t’a përshëndes shpirtin tim, Manjën, e përqafon vëllai… Ne jemi këtu për momentin, punojmë, punojmë edhe unë edhe vëllai im Rus. Zdravo! Përshëndetje të madhe. Të gjithëve përshëndetje të mëdha nga ne. Po përgatitemi për Kosovën e shenjtë. Të shohim pastaj se çfarë do të ndodhë, kur të vijmë atje nga kjo fushëbetejë. Siç thotë njëri, gjithçka do të jetë Rusi, vetëm Kosova Serbi. Na pritni, së shpejti po vijmë. Atëherë do të shohim kush jeni ju e kush jemi ne. Ju do vëllai”, ka thënë ai në mesazhin kërcënues.

Në një moment të videos, personi tjetër shprehet në gjuhën ruse, që në shqip përkthehet: “Tung. Përshëndetje e madhe.” “Severna Brigada” (Brigada e Veriut) është shpallur organizatë terroriste nga institucionet e Republikës së Kosovës më 29 qershor 2023.

The post Organizata terroriste ​”Brigada e Veriut”, video kërcënuese për Kosovën: Na pritni se po vijmë! appeared first on Euronews Albania.

Gazeta prestigjioze spanjolle “El País” i ka kushtuar një profil të gjatë kryeministrit Edi Rama, duke u ndalur te rrugëtimi i tij nga arti në politikë dhe mënyra se si këto dy fusha janë ndërthurur gjatë karrierës së tij.

Në fokus të artikullit është ekspozita e fundit e Ramës në Berlin, “Chrysalizing”, ndërsa “El País” rikthen edhe momentet kryesore të karrierës së tij, nga studimet në Akademinë e Arteve gjatë komunizmit, te drejtimi i Bashkisë së Tiranës dhe më pas ngjitja në politikë si kryeministër i Shqipërisë.

Në intervistë, Rama flet për marrëdhënien mes artit dhe politikës, si dhe për mënyrën se si vijon të krijojë art edhe gjatë angazhimeve të tij në krye të qeverisë.

Artikulli i plotë:

Edi Rama, kryeministri i Shqipërisë dhe artisti që ekspozon në Paris dhe Nju Jork Kreu i qeverisë së vendit kandidat për në BE sapo ka prezantuar në Berlin një ekspozitë me skulptura bronzi të krijuara nga printime 3D.

“Arti është një përpjekje për të mos u çmendur, sepse politika mund të jetë një çmenduri. Dhe rreziku për t’u budallallepsur është i menjëhershëm kur merresh me politikë.”

Edi Rama (Tiranë, 62 vjeç), autori i këtij pohimi, e di mirë se për çfarë flet. Që prej vitit 2013 është kryeministër i Shqipërisë, autoriteti më i lartë ekzekutiv i këtij vendi të vogël ballkanik (2,75 milionë banorë) dhe i vetmi që ka siguruar katër mandate radhazi. Ai është gjithashtu kryetar i Partisë Socialiste dhe më parë ka qenë ministër i Kulturës, Rinisë dhe Sporteve dhe kryetar i Bashkisë së Tiranës. Mbi të gjitha, ai e përkufizon veten si artist.

Është formuar si piktor në Akademinë e Arteve të Bukura të Tiranës, ku më pas u bë edhe pedagog, ndërsa sot veprat e tij janë të pranishme në galeri me ndikim si Marian Goodman (Nju Jork dhe Paris), Nuno Centeno (Porto) apo Société në Berlin, ku takohemi në një 1 maj me diell. Është mëngjesi pas hapjes së ekspozitës së tij të parë në këtë galeri, me titull “Chrysalizing”, ku ka paraqitur skulpturat e tij të reja në bronz.

Titulli i ekspozitës evokon transformimin e praktikës së tanishme artistike të Ramës: një kalim nga piktura, disiplinë për të cilën deri tani njihej më shumë nga publiku dhe kritika, drejt këtyre skulpturave me forma zoomorfe, por që nuk i përkasin asnjë taksonomie biologjike të njohur. Dhe e gjithë kjo duke shmangur batutën e famshme të artistit konceptual amerikan Ad Reinhardt: “Skulptura është ajo gjë me të cilën përplasesh kur ecën mbrapsht për të admiruar një pikturë”.

Për Ramën, “është diçka që lindi natyrshëm”. Ai është ulur i shpenguar në një divan, me këmbët zbathur mbi tapetin e njërës prej sallave të Société, galeria që e ka sjellë në Berlin për Gallery Weekend, vorbullën e madhe artistike vjetore të kryeqytetit gjerman.

“Për më tepër, të gjitha këto vepra vijnë nga pikturat e mia të mëparshme, të cilat janë shndërruar në skulptura. Me anë të inteligjencës artificiale krijoj një model digjital dhe, prej tij, realizoj një printim 3D. Më pas punoj me dorë”.

I veshur me të zeza, përveç atleteve të bardha që qëndrojnë pranë kolltukut, Rama duket disi imponues, jo vetëm për shkak të gjatësisë së tij (1,98 metra) dhe trupit të fuqishëm, por edhe për seriozitetin fillestar. Një solemnitet që nis të shkrihet kur kujton vitet universitare në Akademinë e Arteve të Tiranës gjatë regjimit diktatorial të Enver Hoxhës, një prej regjimeve më të mbyllura dhe më kriminale të botës komuniste.

“Ishte një shkollë e bazuar në disiplinën dhe metodën e programeve sovjetike”, kujton ai. “I kushtohej shumë rëndësi vizatimit realist, pikturës dhe kompozimit. Profesionalisht ishte një shkollë shumë solide, por nuk kishte liri.

“Kishte vetëm realizëm socialist, pikë”.

Ndryshe nga ç’ndodhte në shtete të tjera komuniste, në Shqipëri arti i shekullit XX ishte i ndaluar. “Në fakt, në vitin 1986, kur përfundova studimet, historia e artit në Akademi pushonte së qeni vizuale te Gustave Courbet.

Imazhi i fundit që na tregonin ishte vepra e tij ‘Atelier-i i piktorit’, e vitit 1855. Pas kësaj kishte vetëm leksione pa imazhe, vetëm akuza dhe qortime ndaj artistëve të degjeneruar dhe asaj shoqërie të degjeneruar që e kthente jashtëqitjen në art”.

Paralelisht me studimet, Rama ndërtoi një karrierë modeste si basketbollist gjysmëprofesionist. “Gjatësia ime ishte vendimtare”, pranon ai. “Përveç kësaj, vuaja nga astma dhe prindërit e mi menduan se do të ishte mirë të merresha me ndonjë sport. Dhe kështu përfundova në ekipin kombëtar në moshën 20-vjeçare”.

Megjithatë, arsyeja kryesore për të luajtur basketboll ishte dëshira për të udhëtuar jashtë vendit.

“Një nga mënyrat e pakta për të dalë nga vendi ishte duke praktikuar sport në arenën europiane. Dhe unë doja të dilja për të vizituar muze. Ky ishte objektivi im”.

Por plani nuk i shkoi siç e kishte menduar. Në vitin 1984, destinacioni i tij i parë ndërkombëtar ishte Paderborni, pranë Dyseldorfit. “Bëmë ndalesë në Vjenë sepse nuk kishte fluturime direkte. Pasdite u largova fshehurazi nga hoteli për të vizituar Muzeun e Historisë së Artit”, kujton.

“Nuk dija si të orientohesha, nuk kisha as hartë. Nuk doja as të merrja autobusin nga frika se mos humbisja. Ishte nëntor dhe binte borë, ndaj vazhdova të ecja pa pushim, duke pyetur njerëzit në rrugë si mund të shkoja te muzeu. Po errësohej kur mbërrita. U afrova te ajo derë e madhe dhe gjeta një tabelë ku shkruhej: ‘E martë, mbyllur’. M’u desh të prisja edhe pesë vjet”.

Pas asaj vizite të dështuar, e kompensoi në vitin 1989 në Galerinë e Arteve të Bremenit, sërish gjatë një udhëtimi për një aktivitet sportiv.

“Ishte mahnitëse, sikur të takoja fantazmat për të cilat kisha ëndërruar gjithmonë. Në hyrje kishte disa shkallë që i ngjita duke u dridhur dhe, kur arrita lart, u gjenda përballë një skulpture të Rodin-it dhe një pikture të Picasso-s. Ishte si të ishe i virgjër dhe të hyje në një bordello. Ishte një ndjesi shumë erotike, shumë intensive”.

“Ishte sikur të takoja fantazmat për të cilat kisha ëndërruar gjithmonë.”

Pas rënies së Perdes së Hekurt, në vitin 1994 u zhvendos në Paris me bursë në Cité Internationale des Arts. “Objektivi im ishte të shëtisja botën. Kështu që, për njëfarë kohe, e vetmja gjë që bëja ishte të shisja piktura, të blija bileta avioni dhe të qëndroja në shtëpitë e të njohurve”.

Në vitin 1998, administrata e re shqiptare trokiti në derën e tij duke i ofruar Ministrinë e Kulturës. “Politika ka shumë kuptim dhe është për të ardhur keq që e ka humbur”, kundërshton ai.

“Është forma më e lartë e angazhimit dhe e procesit intelektual: duhet të bësh që gjërat të ndodhin, jo me bojë, as me piano, por me njerëz. Dhe kjo është shumë e vështirë. Është një luftë për të sjellë ndryshim”.

Tre vjet më vonë mori drejtimin e Bashkisë së Tiranës, qytet që e qeverisi për një dekadë. Në atë periudhë transformoi disa ndërtesa të epokës komuniste, duke u dhënë fasada gjeometrike plot ngjyra.

“Kryeqyteti ishte i shkatërruar dhe ne nuk kishim para. Tirana kishte vetëm 78 shtylla ndriçimi funksionale. Disa pulsonin dhe të tjerat nuk shërbenin për asgjë. Situata ishte e tmerrshme. Kudo kishte ndërtime pa leje. Për më tepër, i gjithë buxheti ynë për investime ishte vetëm 6,3 milionë dollarë”. Atëherë i folën për një projekt për restaurimin e trotuareve dhe fasadave.

“Me çfarë ngjyrash do t’i lyeni shtëpitë?”, pyeta.

“Me ngjyrat origjinale”, më thanë. “Por ndërtesat nuk ishin më origjinalet!”. Blloqet ishin deformuar nga ndërhyrjet e banorëve: dritare të zmadhuara, kate shtesë të ngritura nga hiçi, ballkone të mbyllura në çfarëdo mënyre.

“Deri atëherë unë punoja vetëm bardh e zi. Dhe ai ishte momenti kur ngjyrat erdhën në tryezën time të punës për të pikturuar pjesët e jashtme dhe për t’u dhënë jetë”, përshkruan ai.

Tregon se ajo ndërhyrje përmbysi prirjen e viteve nëntëdhjetë në qytet për të menduar vetëm për hapësirën private dhe jo për atë të përbashkët. “Gjatë pesë dekadave të mëparshme, qytetarët nuk kishin pasur pronë private; u thoshin se gjithçka ishte e tyre, por në të vërtetë nuk zotëronin asgjë.

Prandaj ndien nevojën të pohonin të drejtat e tyre individuale”. Hapësira publike ishte kthyer në një vend për t’u zaptuar ose për të hedhur mbeturina. Por kjo dinamikë ndryshoi me ato fasada të pazakonta shumëngjyrëshe. Kur Tirana në tërësi arrinte të mblidhte vetëm 4% të tarifave, në rrugët ku ishte ndërhyrë, mbledhja e tyre arriti në 100%. “Njerëzit filluan të paguanin taksat sepse kuptuan se Bashkia po bënte diçka për ta”, shpjegon.

“Dhe u përmirësua edhe siguria. Mësova se bukuria dhe pastërtia janë më imponuese se policia. Nëse dëshiron që njerëzit të jenë më pak agresivë ndaj pronës publike, sigurohu që estetika e saj t’u imponojë respekt”.

“Mësova se bukuria dhe pastërtia janë më imponuese se policia.”

Në vitin 2013, Rama u bë kryeministër i Shqipërisë, kulmi i karrierës së tij politike, pa e braktisur megjithatë anën e tij si artist. Këtë e dëshmojnë pjesëmarrjet e tij në Bienalen e Venecias në vitet 2003 dhe 2017. Një aktivitet që këtë vit nisi mes polemikave, pasi juria vendosi të përjashtonte Rusinë dhe Izraelin nga gara për çmimet zyrtare. Pas refuzimit të organizatorëve për të ndaluar pavijonet e të dy vendeve, juria dha dorëheqjen në bllok.

“Politika nuk duhet të përzihet me artin”, thotë prerë ai. “Dhe vendimi nëse një vend duhet pranuar apo jo në Bienale nuk i takon jurisë. Ky vendim u takon organizatorëve. Dhe nëse ata duan që ato vende të jenë të pranishme në Bienale, duhet të jenë. Funksioni i jurisë është të gjykojë artin, jo politikën botërore. As të përcaktojë kush është i miri dhe kush është i keqi në këtë planet”.

Kur kryeministri pyetet nëse nuk mendon se arti duhet të përfshihet në këto çështje, përgjigjet prerë: “Qëllimi i artit nuk është të ndryshojë botën. Ai duhet të ndryshojë këndvështrimin e njerëzve dhe të krijojë një hapësirë ku ata të mund të përpunojnë idetë e tyre dhe të përparojnë. Nuk ka misionin të ndalojë luftërat apo të lëshojë dënime dhe nuk duhet të ofrojë zgjidhjet që i takojnë politikës. Përzierja e të dyja fushave është e tmerrshme”.

Por si ndihet ai për momentin aktual?

“Ndihem i bekuar që nuk jam mes atyre që ndodhen në vendin nga ku merren sot vendimet e mëdha. Shqipëria është aq e vogël sa askush nuk pret që unë të marr ndonjë vendim të madh për planetin. Dhe kjo është fat, sepse nuk kam asnjë ide se çfarë do të bëja apo çfarë mund të bëja. Gjërat po shkojnë mjaft keq në këtë anë të botës, po”.

“Qëllimi i artit nuk është të ndryshojë botën. Ai duhet të ndryshojë këndvështrimin e njerëzve.”

Megjithatë, në rastin e Ramës, arti i tij është politik, të paktën në mënyrë të tërthortë, sepse një pjesë të pikturave i krijon gjatë konferencave zyrtare dhe mbledhjeve në Kryeministri, selia e qeverisë shqiptare. Rrjedhë e vetëdijes? Krijime nënndërgjegjshme? “Nuk e di. E gjithë ajo terminologji nuk është për mua”, përgjigjet. “E bëj sepse më bën të ndihem mirë. Është e ngjashme me atë që më ndodh kur duhet të marr infuzione për të lehtësuar migrenën. Është një mënyrë për t’u detoksifikuar, për të holluar helmin e politikës”.

Megjithatë, ai është skeptik ndaj imazhit sipas të cilit politikanët janë të ligj, ndërsa artistët qenie drite. “Nuk është e vërtetë. Artistët mund të jenë të këqij dhe politikanët engjëj”. Një dualitet, art/politikë, që për të nuk është problematik.

“E vetmja gjë që nuk bëj është t’ua shes veprat e mia shqiptarëve ose dikujt që ka biznese në Shqipëri”, shpjegon. “Çështja është të verifikohet kushdo që dëshiron të blejë një nga veprat e mia. Nëse ndonjë nga galeritë me të cilat punoj merr një kërkesë për blerje, ma përcjell dhe kontrollohen të dhënat e atij personi për t’u siguruar që nuk ekziston asnjë lidhje me punën time qeveritare”.

Ndërkohë, pikturat e tij, një lloj shkarravinash jashtëzakonisht shumëngjyrëshe, vazhdojnë të grumbullohen në muret e zyrës së tij në kryeqytetin shqiptar, një ndalesë pothuajse e detyrueshme për udhëheqësit botërorë gjatë vizitave zyrtare.

“Nëse pendohem për diçka, është që nuk i kam filmuar”, bën shaka ai. “Fillova ta bëja shumë vonë. Ka nga të gjitha llojet e reagimeve dhe është shumë argëtuese. Do të kishte dalë një film i jashtëzakonshëm. Mendoj se kam të regjistruar John Kerry-n dhe Mark Rutte-n”. Dhe gjithashtu Pedro Sánchez-in.

“Ka shije të shkëlqyer. Dhe organizoi samitin më të paharrueshëm të NATO-s në histori në Muzeun Prado! Është diçka që nuk do ta harroj kurrë”, thekson ai.

Në kabinetin e tij, përpara këtyre krijimeve, disa udhëheqës sillen normalisht, të tjerë shfaqen të habitur dhe pjesa tjetër mbetet duke menduar se çfarë të thotë. “Njëri prej tyre, nuk do t’ia them emrin, nuk ndihej shumë rehat”, pranon ai. “Papritur më pyeti: ‘Ku është zyra juaj?’. I thashë: ‘Kjo është zyra ime’. ‘Po këto çfarë janë?’, këmbënguli.

I shpjegova se ishin vizatimet e mia. ‘Pikturoni mbi mur?’, më pyeti. I sqarova se i bëj mbi tavolinën e punës dhe më pas prodhoj letër-muri që vendoset në mure. Ai thirri: ‘Ju jeni një njeri i çuditshëm, Edi Rama. Mendova se ky ishte vendi ku kujdesen për fëmijët e punonjësve kur nuk mund t’i çojnë në çerdhe’. Unë vetëm munda t’i përgjigjesha: ‘Jo, i vetmi fëmijë këtu jam unë’”. “Jo, i vetmi fëmijë këtu jam unë.”

“Jo, i vetmi fëmijë këtu jam unë.”

The post Nga arti te politika/ “El Pais” profil të gjatë për Edi Ramën, ekspozita në Berlin në fokus appeared first on Euronews Albania.

Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Sarandë ka caktuar masën e sigurisë “arrest në burg” për gjashtë persona, të akuzuar për veprën penale “Goditje për shkak të detyrës” ndaj Shefit të Krimeve në Sarandë, Mateo Bakalli.

Vendimi erdhi me kërkesë të Prokurorisë së Sarandës për shtetasit me iniciale A. K., B. S., E. N., F. H., I. Ç. dhe M. K., pas hetimeve të nisura për ngjarjen e ndodhur më 16 gusht 2026.

Sipas njoftimit zyrtar, ngjarja ka ndodhur në orët e para të mëngjesit në ambientet e klubit “Orange” në Sarandë. Mateo Bakalli ka ndërhyrë për të neutralizuar një konflikt, ku punonjësit e sigurisë po godisnin disa persona. Pavarësisht se Bakalli është prezantuar me detyrën e tij zyrtare gjatë ndërhyrjes, ai është sulmuar dhe goditur nga rojet e sigurisë.

Si pasojë, gjashtë personat e dyshuar janë arrestuar dhe Gjykata ka caktuar masën e sigurisë “arrest në burg” ndaj tyre.

Njoftimi i plotë I gjykatës:

Me kërkesë të Prokurorisë pranë Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Sarandë, u dha masa e sigurisë ‘Arrest me burg’ për gjashtë shtetasit A.K., B.S., E.N., F.H., I.Ç., dhe M.K. të akuzuar për veprën penale “Goditje për shkak të detyrës”, e kryer në bashkëpunim parashikuar nga neni 237/3 dhe 25 të Kodit Penal.

Hetimet mbi procedimin penal nr. 594, datë 17.08.2026, nisën pasi më datë 16.08.2026, në orët e para të mëngjesit Shefi i Krimeve në Komisariatin e Policisë Sarandë, shtetasi M. B., ndërhyu për neutralizimin e një konflikti mes punonjësve të sigurisë së klub “Orange”, Sarandë, të cilët ishin duke goditur disa shtetas.

Pavarësisht se ky shtetas kur u afrua u prezantua se ishte Shefi i Krimeve në Komisariatin e Policisë Sarandë, ai u godit nga punonjësit e sigurisë.

Me vendimin datë 19.08.2026, Gjykata e Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Sarandë pranoi kërkesën e prokurorisë për caktimin e masës se sigurimit “Arrest me burg” parashikuar nga neni 238 k.Pr.Penale për gjashtë shtetasit e arrestuar.

Goditën për shkak të detyrës Shefin e Krimeve në Sarandë Mateo Bakalli, lihen në burg bodigardët e klubit të natës

The post Goditën shefin e Krimeve në Sarandë, 6 persona nën hetim nga Prokuroria për veprën penale “Goditje për shkak të detyrës” appeared first on Euronews Albania.

Nismëtarët e referendumit për ligjin e zonave të mbrojtura do të pajisen me formularët tip nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, duke shënuar kështu nisjen e hapave praktikë për grumbullimin e mbështetjes qytetare.

Gjatë mbledhjes së zhvilluar këtë të enjte, KQZ përcaktoi edhe kornizën kohore për mbledhjen e 50 mijë nënshkrimeve të nevojshme për vijimin e mëtejshëm të nismës. Grupi nismëtar do të ketë mundësi të nisë grumbullimin e firmave nga dita kur vendimi merr fuqi juridike dhe do ta vijojë këtë proces deri më 31 mars. Ndërkohë, procesi i mbledhjes do të pezullohet gjatë periudhës 1 deri më 31 dhjetor.

Pas përfundimit të afatit të caktuar, të gjitha nënshkrimet e grumbulluara do t’i nënshtrohen procedurave përkatëse të verifikimit, në përputhje të plotë me legjislacionin zgjedhor. Për përditësime të mëtejshme mbi këtë proces, mund të vizitoni faqen e KQZ-së.

The post Referendumi për zonat e mbrojtura, KQZ miraton formularët zyrtarë dhe cakton afatin për 50 mijë nënshkrimet appeared first on Euronews Albania.

Nuk ka pika kontrolli apo kalime kufitare të dukshme që të prishin bukurinë e shtegut “Majat e Ballkanit”, e megjithatë nuk është e pazakontë që një ditë të gjatë dhe të lodhshme të ecjes ta nisësh me një mëngjes të bollshëm në një shtet dhe më pas të marrësh energji me një darkë të gatuar në shtëpi, në një shtet tjetër.

Rruga prej rreth 193 kilometrash kalon herë nëpër Mal të Zi, herë në Shqipëri dhe Kosovë, ndonjëherë edhe në disa vende të ndryshme gjatë një dite të vetme ecjeje, përmes vargmalit të njohur si Bjeshkët e Nemuna.

Ndërsa ky emër fillimisht mund t’i ketë dekurajuar të gjithë, përveç aventurierëve më të apasionuar, kryesisht nga Evropa Veriore, shtegu që ndryshon vazhdimisht tashmë po tërheq vizitorë nga e gjithë bota, të cilët vijnë për të eksploruar majat e larta gëlqerore, liqenet akullnajore, livadhet me lule të egra dhe pyjet e dendura të mbuluara nga mjegulla. Ato ofrojnë një qetësi që rrallë mund të gjendet në pjesët jugore të kontinentit.

Në fakt, malet e kanë marrë emrin nga kushtet e tyre sezonale, shpesh të vështira për banim dhe kalim. Ky emër lidhet gjithashtu me izolimin e tyre gjatë epokës së Luftës së Ftohtë, kur disa pjesë të tyre ishin të ndaluara për t’u vizituar.

Sot, ato janë shtëpia e asaj që është cilësuar si zona e fundit e madhe e egër e Evropës, një peizazh që e ka ngritur shtegun “Majat e Ballkanit” pranë majës së listës së shtigjeve më të bukura ndërkufitare në botë.

Jo një shëtitje e zakonshme

Nuk nevojiten aftësi teknike për ngjitje, por kjo nuk është një shëtitje në park. Terreni i ashpër i këtyre maleve kërkon një palë çizme të forta, një çantë shpine të përgatitur mirë dhe një nivel të mirë të përgatitjes fizike.

Ngjitjet janë të pjerrëta dhe i gjithë shtegu ka një ngjitje të akumuluar prej afro 10 700 metrash, që është shumë më tepër se lartësia e malit Everest. Përgatitja fizike para udhëtimit është e këshillueshme, ashtu si edhe përdorimi i shkopinjve të ecjes.

Kjo bëhet shumë e qartë gjatë një dite të nxehtë vere, kur pjesët në ngjitje duket sikur nuk kanë fund, duke e kthyer ecjen në një përpjekje të ngadaltë dhe të lodhshme. Edhe zbritjet nuk janë të lehta, pasi kërkojnë kujdes në vendosjen e këmbëve dhe ekuilibër të vazhdueshëm.

Shpërblimi ia vlen, pasi lodhja fizike shoqërohet me pamje të jashtëzakonshme në çdo majë, një mundësi për të marrë frymë dhe për të admiruar madhështinë e natyrës në një qetësi të plotë.

Një nga pikat më të bukura është ndalesa për pushim, drekë dhe një notim në ujin e ftohtë të Liqenit të Hridit, në Mal të Zi, i cili ndodhet në një lartësi prej më shumë se 1.6 kilometrash mbi nivelin e detit. Qielli blu pa re, pyjet e lashta të gjelbra dhe uji i kristaltë krijojnë një peizazh që duket sikur është marrë nga një fotografi ekrani.

Shumë pjesë të shtegut “Majat e Ballkanit”, i cili mund të përshkohet për 10 ditë ose të ndahet në segmente më të shkurtra, ndjekin rrugë tradicionale tregtare që u mbyllën për shkak të zhvillimeve gjeopolitike gjatë pjesës më të madhe të shekullit XX.

Rajoni ishte një zonë e rrezikshme dhe e mbikëqyrur rreptësisht gjatë Luftës së Ftohtë, diçka që ende vihet re në Shqipëri, ku peizazhi është i mbushur me bunkerë të braktisur prej betoni, të ndërtuar gjatë regjimit komunist të Enver Hoxhës. Për më shumë se katër dekada, shqiptarët u penguan të largoheshin nga vendi për shkak të politikave izoluese të diktatorit, të cilat bënë që Shqipëria të njihej si “Koreja e Veriut e Evropës”.

Shqipëria, Kosova dhe Mali i Zi u prekën rëndë nga rënia e bllokut sovjetik, shpërbërja e Jugosllavisë dhe luftërat pasuese të viteve ’90 dhe fillimit të viteve 2000. Përgjatë shtegut ka pak gjurmë të këtyre ngjarjeve, përveç bunkerëve të braktisur dhe ndonjë automjeti ushtarak të vjetër. Ndoshta kjo është edhe më mirë, pasi shumë njerëz mendojnë se qeverisja, politika dhe nacionalizmi është më mirë të lihen jashtë këtyre zonave paqësore.

Në fakt, shtegu fillimisht u quajt “Shtegu i Paqes” kur u krijua në vitin 2006, si pjesë e përpjekjeve për të ndryshuar perceptimin ndërkombëtar për Ballkanin.

“Pjesa më e madhe e botës e njeh këtë rajon për shkak të konflikteve dhe luftërave”, thotë Dusan Dragosavljevic, një udhërrëfyes i shtegut, njohuritë e të cilit për terrenin i mundësojnë të tregojë edhe vendet ku një pjesë e pyllit kalon në mënyrë të padukshme nga një shtet në tjetrin.

“Prandaj mendoj se shtegu ‘Majat e Ballkanit’ është një mënyrë shumë e mirë për ta ndryshuar këtë imazh dhe gjithë narrativën”, shtoi ai.

Një botë tjetër

Shtegu ka shumë pak tabela orientuese, por një udhërrëfyes profesionist mund të jetë jashtëzakonisht i dobishëm.

Në varësi të buxhetit, angazhimi i një udhërrëfyesi profesionist si Dragosavljevic mund të jetë një investim i zgjuar, jo vetëm për njohuritë e tij mbi itinerarin e shënuar dobët, por edhe për informacionet e shumta që ai ka për rajonin.

Ai e përshkoi të gjithë shtegun për herë të parë në vitin 2017. Në ditët e para, thotë ai, shtegu ishte i njohur kryesisht nga udhërrëfyesit malorë, dashamirësit e natyrës dhe alpinistët me përvojë. Pas lehtësimit të kufizimeve të pandemisë COVID-19, ai filloi të tërhiqte shumë më tepër vëmendje, por në shumë aspekte ende mbetet një cep i pazbuluar i Evropës.

“Ka shumë territore të reja për t’u eksploruar, veçanërisht në Shqipëri dhe Kosov. Ballkani ka shumë për të ofruar, jo vetëm për sa i përket natyrës dhe bukurisë, por edhe mikpritjes dhe kulturës. Nuk jam i sigurt nëse njerëzit e dinë, për shembull, se kur je në Ballkan pa ndonjë vend ku të qëndrosh ose kur je i uritur dhe nuk ke ushqim, njerëzit do të të ndihmojnë, ballkanasit janë shumë mikpritës”, tha Dragosavljevic.

Ai thotë se shtegu ka ndryshuar jetën e shumë njerëzve në rajon. Fermerët që dikur siguronin mezi jetesën duke u marrë me bujqësi dhe blegtori në terrenin e vështirë malor, tani po plotësojnë të ardhurat nga aktivitetet bujqësore me të ardhura nga turizmi.

Adis Balic, i cili drejton restorantin dhe bujtinën Grlja në Vusanje, një fshat malazez pranë kufirit me Shqipërinë, është një prej tyre.

“Gjithçka në jetën tonë këtu ka ndryshuar që nga fillimi i shtegut”, thotë ai, ndërsa pi një kafe të trashë turke.

Balic, i cili drejton edhe një biznes të dytë në qytetin e afërt të Gusinjes, thotë se familja e tij ishte në një situatë ekonomike “mjaft të dobët” përpara hapjes zyrtare të shtegut, kur turistët ishin një pamje e rrallë.

Restoranti dhe bujtina e tij, e hapur shtatë vjet më parë, mban emrin e ujëvarës spektakolare që tërheq një numër të madh vendasish dhe turistësh. Ajo ofron 15 shtretër në katër dhoma, megjithëse shumica e vizitorëve që kalojnë aty flenë në çadra.

“Kur e nisëm biznesin, kishim rreth 400 kampistë në vit, ndërsa këtë sezon kemi më shumë se 3 400 kampistë”, thotë ai.

Shtegu ende nuk është prekur shumë nga turizmi masiv. Sezoni kryesor zgjat nga qershori deri në shtator. Maji dhe tetori janë gjithashtu alternativa, por ekziston mundësia e reshjeve të dëborës dhe ka më pak mundësi për ushqim dhe akomodim.

“Babai im i mbledh perimet në mëngjes dhe në mbrëmje i kemi në tavolinë”, thotë ai.

Në ditët e para, shumica e vizitorëve vinin nga Gjermania, Belgjika dhe Holanda. Sot, shtegu tërheq jo vetëm alpinistë, por edhe malazezë që jetojnë jashtë vendit dhe kthehen gjatë muajve të verës nga SHBA-ja, Evropa Perëndimore dhe vende të tjera.

Në Shqipëri, Kujtim Gocaj drejton një bujtinë të vogël dhe komode që mban emrin e tij në fshatin e largët të Çeremit. 63-vjeçari, i cili është oficer policie, e ka drejtuar këtë biznes si aktivitet shtesë për 14 vjet, por shpreson që pas dy vitesh, kur të dalë në pension, ta ketë aktivitetin kryesor.

“E nisa për të pasur një të ardhme”, thotë ai, duke folur përmes dhëndrit të tij që flet anglisht, ndërsa shërben ushqimin dhe pastron tavolinat.

Fillimisht, ai operonte në një ndërtesë, përpara se të shtonte një strukturë të re prej druri pishe me shumë hapësirë të jashtme për klientët në vitin 2019. Sot, prona mund të akomodojë deri në 36 persona, në dhoma të përbashkëta dhe dhoma private me banjë.

“E rrita nga një gjë e vogël në atë që është sot. Në fillim ishte e vështirë, por tani është shumë më mirë. Njerëzit e duan këtë vend dhe të gjithë në zonë e njohin”, thotë ai.

Përfitimet për Gocajn dhe familjen e tij nuk janë vetëm financiare.

“Nuk mund ta shpjegoj dot se sa mirë është. Ne mësojmë shumë nga të gjithë njerëzit që vijnë këtu nga e gjithë bota, është si një edukim. Është perfekte”, ka theksuar Gocajn.

Me motin e tyre shumë të paparashikueshëm, Bjeshkët e Nemuna mund ta justifikojnë ende emrin e tyre. Stuhi të fuqishme mund të godasin shtegun dhe të zgjasin për orë të tëra, duke prishur planet e ecjes dhe duke i lënë vizitorët pa zgjidhje tjetër përveçse të strehohen në akomodime të thjeshta përgjatë shtegut, shpesh të përshtatura nga kasolle barinjsh.

Jashtë sezonit turistik, situata mund të jetë edhe më e vështirë.

Ai beson se rajoni mund ta zgjasë sezonin turistik edhe gjatë dimrit, nëse do të investohej në sportet dimërore.

“Na duhet vetëm një teleferik skish dhe njerëzit do të vinin me ski. Kjo do të ishte mire”, theksoi ai.

Për momentin, kjo mbetet një mundësi e largët, por ndoshta jo e pamundur, duke parë se sa shumë ka filluar të tërheqë rajoni vizitorë nga vende gjithnjë e më të largëta./CNN.

The post CNN artikull për Alpet Shqiptare: Shtegu epik i ecjes që përshkon një nga zonat e fundit të egra të Evropës appeared first on Euronews Albania.

Rumania ngriti në ajër avionët luftarakë të NATO-s pasi një dron hyri në hapësirën e saj ajrore gjatë një sulmi të madh rus me raketa dhe dronë ndaj Ukrainës fqinje.

Ministria e Mbrojtjes e Rumanisë tha se radari ushtarak zbuloi një grup objektivash ajrorë pranë kufirit ukrainas, në veri të qarkut lindor të Tulceas, në orën 02:23 sipas kohës lokale të enjten.

Dy avionë luftarakë spanjollë F-18 në Rumani, si pjesë e misionit të patrullimit ajror të NATO-s, u ngritën në ajër për të monitoruar situatën, ndërsa një helikopter ushtarak rumun IAR-330 SOCAT u dërgua në një mision zbulimi. Autoritetet lëshuan gjithashtu një alarm për njerëzit në zonën e prekur.

Ministria tha se në orën 03:21 një dron kaloi në hapësirën ajrore rumune rreth 13 kilometra në lindje të Galațit, një qytet afër kufijve me Ukrainën dhe Moldavinë.

Tre minuta më vonë, ekuipazhi i helikopterit rumun raportoi se droni ishte rrëzuar rreth katër kilometra në verilindje të fshatit Grindu në Qarkun Tulcea.

Përplasja shkaktoi një zjarr, i cili u shua vetë. Nuk u raportuan viktima apo dëme dhe një ekip ushtarak u dërgua për të siguruar vendin e rrëzimit.

Incidenti vjen vetëm katër ditë pasi një avion spanjoll F-18 rrëzoi një tjetër dron pasi ai hyri në hapësirën ajrore rumune nga Moldavia.

Rumania nuk e identifikoi as atë avion, megjithëse një zëdhënës i NATO-s tha se dukej të ishte rus. Në atë kohë u raportua se ishte droni i katërt i rrëzuar mbi Rumani këtë vit, pasi avionët rumunë F-16 interceptuan tre dronë rusë në korrik.

Rumania, anëtare e NATO-s dhe e Bashkimit Evropian, ndan një kufi të gjatë me Ukrainën dhe ka raportuar vazhdimisht për dronë rusë që kanë hyrë në hapësirën e saj ajrore ose për mbeturina që kanë rënë në territorin e saj që kur Moska nisi pushtimin e saj në vitin 2022.

Polonia gjithashtu mobilizoi avionë ushtarakë dhe aktivizoi sistemet e mbrojtjes ajrore gjatë sulmeve ruse të së enjtes në Ukrainë, veçanërisht në zonat afër kufirit të saj.

The post Rrëzohet një dron në Tulcea të Rumanisë gjatë sulmit rus ndaj Ukrainës, NATO ngre në ajër avionët appeared first on Euronews Albania.

Pas pushimeve verore në Shqipëri, emigrantët kanë nisur kthimin drejt Greqisë. Fluksi i lartë i lëvizjeve është shënuar edhe në pikën kufitare të Kapshticës, ku janë krijuar radhë të gjata automjetesh në tokën neutrale.

Vetëm gjatë tre ditëve, nga 17 deri më 19 gusht, në Kapshticë janë regjistruar 18 mijë dalje nga Shqipëria.

Fluksi pritet të vijojë edhe në ditët në vazhdim, ndërsa pala shqiptare po punon me kapacitet të plotë për përpunimin e automjeteve dhe udhëtarëve dhe për të reduktuar sa më shumë pritjet në pikën kufitare.

Kapshtica është një prej pikave kryesore të kalimit të emigrantëve shqiptarë që jetojnë e punojnë në Greqi dhe që gjatë muajve të verës rikthehen në vend për pushime pranë familjeve.

The post Emigrantët nisin kthimin drejt Greqisë, radhë të gjata në Kapshticë appeared first on Euronews Albania.

Koreja e Veriut nisi të enjten një “breshëri raketash balistike me rreze të shkurtër veprimi” mes stërvitjeve të përbashkëta që po zhvillohen nga SHBA-të dhe Koreja e Jugut në Gadishullin Korean, tha Seuli.

Zyra e kryeministrit japonez konfirmoi gjithashtu lëshime të reja raketash nga Pheniani në pothuajse një javë pasi Koreja e Veriut lëshoi ​​një raketë balistike me rreze të shkurtër veprimi më 12 gusht.

Shefat e Shtabit të Përbashkët të Koresë së Jugut thanë se “zbuluan lëshimin e raketës nga Pheniani rreth orës 5 pasdite” drejt Detit Lindor, i njohur edhe si Deti i Japonisë.

​​​Ky është lëshimi i tretë i raketave nga Pheniani këtë muaj, pas lëshimit të raketave balistike me rreze të shkurtër veprimi më 12 dhe 6 gusht.

Lëshimi i predhës ndodhi në mes të ushtrimeve të përbashkëta ushtarake që po zhvillohen nga SHBA-të dhe Koreja e Jugut në Gadishullin Korean.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, më parë i uli në pesë ditë stërvitjet 11-ditore vjetore “Ulchi Freedom Shield”, të cilat përfunduan të premten, duke përmendur marrëdhënien e tij me udhëheqësin e Koresë së Veriut, Kim Jong Un.

Motra e Kim-it, Kim Yo-jong, pranoi të mërkurën lidhjet “e shkëlqyera” midis udhëheqësit të Koresë së Veriut dhe Trump, por tha se politika armiqësore e Uashingtonit ndaj Phenianit nuk ka ndryshuar.

“Po i kushtojmë më shumë vëmendje realitetit se stërvitjet e përbashkëta ushtarake midis SHBA-së dhe Koresë së Jugut kanë vazhduar dhe janë ende duke vazhduar, dhe kjo është një shprehje e qartë e armiqësisë ndaj Koresë së Veriut”, tha Kim.

Më tej, Ministri i Unifikimit të Koresë së Jugut, Chung Dong-young, tha të enjten se bisedimet e drejtpërdrejta midis SHBA-së dhe Koresë së Veriut do të jenë një hap i parë kritik drejt ndalimit të programit të armëve bërthamore të Phenianit.

“Rruga e parë për të ndaluar programin bërthamor të Koresë së Veriut është një takim midis dy palëve dhe ne duhet të punojmë shumë për ta mbështetur atë”, tha Chung, duke shtuar se ndalimi i programit bërthamor të Phenianit është në interesin më të mirë të të gjitha palëve.

Trump tha të mërkurën se do të takohet me udhëheqësin e Koresë së Veriut Kim më vonë këtë vit, ndërsa vuri në dukje se Pheniani zotëron 57 armë bërthamore “shumë të fuqishme”.

Pas komenteve të Trump, Ministri i Mbrojtjes i Koresë së Jugut, Ahn Gyu-back, u tha ligjvënësve se Seuli zakonisht vlerëson se Koreja e Veriut zotëron midis 80 dhe 120 koka bërthamore.

The post Seuli: Koreja e Veriut lëshoi breshëri raketash balistike gjatë stërvitjes SHBA-Kore e Jugut appeared first on Euronews Albania.