Gazeta ‘Si’- Një përgjigje e fortë ndaj kërcënimeve të përsëritura të Donald Trump në lidhje me Groenlandën dhe vendosjen e tarifave shtesë kundër vendeve europiane u premtua nga Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen të martën në Forumin Ekonomik Botëror në Davos.

“Nëse Donald Trump vazhdon me tarifat prej 10% për tetë vende evropiane për të detyruar tërheqjen e Groenlandës, Bashkimi Europian do të përgjigjet me një përgjigje të vendosur, të bashkuar dhe proporcionale”, tha ajo, duke shtuar se “Siguria në Arktik mund të arrihet vetëm së bashku. Kjo është arsyeja pse tarifat shtesë të propozuara janë të gabuara, veçanërisht midis aleatëve të hershëm”.

Referuar Groenlandës, ajo deklaroi se Komisioni Europian po punon për një paketë për të mbështetur sigurinë e Arktikut dhe shtoi se vendosja e tarifave shtesë që Trump po kërcënon është një gabim.

“Ne e konsiderojmë popullin amerikan jo vetëm aleatin tonë, por edhe mikun tonë. Të tërhiqemi në një spirale në rënie do t’u sillte dobi vetëm kundërshtarëve që të dy jemi të vendosur t’i mbajmë larg”, tha Presidentja e Komisionit, duke u zotuar të punojë me SHBA-në për të “përmirësuar sigurinë në Arktik”.

“Kjo është qartësisht në interesin tonë të përbashkët”, tha ajo duke iu referuar planeve të mëdha evropiane të investimeve që po përgatiten për Groenlandën. Ajo vlerësoi gjithashtu se tronditjet e fundit gjeopolitike do ta shtyjnë Bashkimin Europian drejt ndërtimit të një Evrope të re të pavarur.

“Ne do të jemi në gjendje ta shfrytëzojmë këtë mundësi nëse e pranojmë se ky ndryshim është i përhershëm”, theksoi ajo.

The post Von der Leyen në Davos: Përgjigja e BE ndaj kërcënimeve të Trump, e palëkundur appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Kryeministri Edi Rama, njoftoi se i ka përcjellë Presidentit Donald J. Trump përgjigjen e tij për ftesën për të marrë pjesë në Bordin e Paqes. 

Në një postim në rrjetet sociale ku ka shpërndarë edhe letrën e plotë, Rama shkruan se ky angazhim i Shqipërisë për të qenë pjesë e Bordit do t’i përcillet së shpejti Kuvendit për miratim.

Në letrën e tij, Rama vlerëson angazhimin e Trump për themelimin e Bordit të Paqes dhe falënderimin për të ftuar atë personalisht për të qenë pjesë e tij dhe Shqipërinë si anëtare themeluese.

“Në një kohë kur konfliktet dhe përçarja dominojnë shumë shpesh panoramën ndërkombëtare, paqja duhet të formësohet aktivisht e jo të pritet pasivisht a diskutohet pafundësisht nëpër forume politike, teksa përreth globit jetë të pafajshme humbasin kotësisht çdo minutë. Bordi i Paqes shfaqet si mishërimi i kësaj domosdoshmërie urgjente”, shkruan Rama.

Sipas tij, kjo nismë ka potencialin të shndërrohet në një model transformues të ndërtimit të paqes në nivel global.

Ai shkruan se Republika e Shqipërisë ka qenë prej kohësh një aleate e palëkundur e Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe shpreh gatishmërinë për t’u bërë pjesë e një angazhimi të përbashkët.

“Prandaj, është njëkohësisht privilegj dhe nder të shpreh gatishmërinë time të plotë për të kontribuar në këtë përpjekje të rëndësishme dhe për t’u bërë tërësisht pjesë e një angazhimi të përbashkët që synon ta përkthejë vizionin në veprim. Republika e Shqipërisë ka qenë prej kohësh një aleate e palëkundur e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, e lidhur nga vlera të përbashkëta, respekt i ndërsjellë dhe një përkushtim i përbashkët ndaj lirisë, demokracisë dhe sigurisë ndërkombëtare”, shkruan ndër të tjera Rama.

The post Rama i përgjigjet ftesës së Trump për Bordin e Paqes: Së shpejti kalon në Kuvend për miratim appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Shqiptarët po e përdorin Inteligjencën Artificiale (AI) si një pjesë të rëndësishme të punës së tyre, duke u renditur të parët në Europës.

Sipas një raporti të fundit nga Anthropic, kompania mëmë e Claude.ai, Shqipëria ka normën më të lartë të përdorimit të AI-së për qëllime profesionale, mbi 50%, edhe pse numri total i përdoruesve është më i vogël se në vendet e tjera. Trendi është i njëjtë edhe për vendet e tjera të Ballkanit, të cilat renditen poshtë Shqipërisë.

Analiza thekson se të dhënat e nxjerra nga përdoruesit tregojnë se vendet më të ardhura më të ulëta, ku është edhe Shqipëria, e përdorin kryesisht AI-në për detyra dhe punë, ndërsa në vendet e pasura përdoret për argëtim dhe interesa personale. E njëjta gjë ndodh edhe në shkolla.

Sipas studimit, përdoruesit më të arsimuar përfitojnë më shumë në aspektin e produktivitetit nga Claude, pasi janë në gjendje t’i japin chatbot-it udhëzime më të sofistikuara dhe të marrin përgjigje më cilësore.

Shtetet e Bashkuara, India, Japonia, Mbretëria e Bashkuar dhe Koreja e Jugut janë vendet ku Claude përdoret më shumë, me numrin më të lartë të përdoruesve total.

Këto të dhëna, tregojnë se vendet më të pasura kanë më shumë gjasa ta adoptojnë inteligjencën artificiale, ndërsa nuk ka ende prova se vendet me të ardhura më të ulëta po arrijnë të kapin hapin.

“Nëse përfitimet e produktivitetit materializohen në vendet që e kanë adoptuar herët këtë teknologji, mund të shohim një divergjencë të standardeve të jetesës”, tha për Financial Times Peter McCrory, drejtuesi i ekonomisë në Anthropic.

Ky studim i shtohet një trupi gjithnjë e më të madh të dhënash nga kompanitë e teknologjisë, të cilat tregojnë një ndarje globale në ritmet e adoptimit të AI-së, ku përfitimet në produktivitet dhe aplikimet në punë janë të përqendruara kryesisht në vendet e zhvilluara dhe më të pasura.

Sipas vlerësimeve të Anthropic, inteligjenca artificiale mund t’i shtojë 1-2 pikë përqindjeje rritjes vjetore të produktivitetit të punës në SHBA gjatë dekadës së ardhshme, me përfitimet më të mëdha në punë komplekse dhe intensive në njohuri.

Studimi sugjeron gjithashtu se rreth gjysma e vendeve të punës mund ta përdorin AI-në për të paktën një të katërtën e detyrave, nga 36 për qind që ishte kjo shifër një vit më parë.

Raporti shton se përdoruesit në vendet me të ardhura më të larta mund të kenë më shumë burime të tjera, si kohë e lirë dhe akses i vazhdueshëm në internet, të cilat mundësojnë edhe përdorime personale jo thelbësore.

Studimi analizon një mostër rastësore prej 1 milion bisedash nga versionet falas dhe me pagesë të Claude.ai, të dhëna nga konsumatorët, si dhe 1 milion transkripte bisedash nga përdorimi i Claude në ndërmarrje, gjatë muajit nëntor.

Këto gjetje përputhen me përfundime të ngjashme nga Microsoft. Presidenti i kompanisë, Brad Smith, i tha Financial Times se “nëse nuk adresojmë një ndarje në rritje të AI-së, ka shumë gjasa që ajo të ruajë dhe të zgjerojë hendekun e madh ekonomik midis veriut dhe jugut”.

The post Shqiptarët punojnë me AI/ Vendi që e përdor Inteligjencën Artificiale më shumë për punë appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Byroja e Kuvendit është mbledhur paraditen e kësaj të marte ku do të shqyrtohet ankimimi i Partisë Demokratike lidhur me përjashtimin e gjashtë deputetëve me 30 ditë nga pjesëmarrja në seancat plenare.

Mbledhja ka nisur me debate, ku deputeti demokrat Belind Këlliçi ka deklaruar se punonjësit e Gardës së Republikës, në seancën parlamentare të 18 dhjetorit sipas tij i kishin “tërhequr deputetët e opozitës zvarrë”.

Gjatë fjalës së tij, Këlliçi kërkoi nga përfaqësuesit e mazhorancës që të arsyetojë vendimin për përjashtimin e tyre.

“Ne duam që qytetarët shqiptarë të njihen me arsyet qesharake dhe tërësisht politike të këtij vendimi për përjashtimin e deputetëve të opozitës.”, tha ai.

Këlliçi shtoi: “Nuk mund të vazhdojmë përpara me rendin e ditës pa një arsyetim nga ana juaj. Nëse jeni dakord me vendimmarrjen tuaj, pse nuk tregoheni transparentë me qytetarët shqiptarë?”

Ndërsa Albana Vokshi u shpreh se nëse s’ka arsyetim, atëhere “Ç’kuptim ka kjo mbledhje!”

Demokratët i kishin kërkuar kryetarit Niko Peleshi që mbledhja e sotme të jetë me dyer të hapura, megjithatë kjo kërkesë është refuzuar dhe mbledhja po zhvillohet me dyer të mbyllura.

“I Nderuar Z. Kryetar, Në cilësinë e anëtarit të Byrosë së Kuvendit, në kuadër të transparencës dhe interesit të opinionit publik, si dhe ndjeshmërisë së çështjeve për diskutim, kërkoj që mbledhja e sotme e Byrosë së Kuvendit, në orën 11:00, të zhvillohet me praninë e mediave dhe gazetarëve”, shkruhet në letrën drejtuar Peleshit, nga deputeti Belind Këlliçi, një nga deputetët e përjashtuar nga Sekretariati i Etikës.

Sjellim ndërmend se Këlliçi dhe pesë deputetët e tjerë Fidel Kreta, Albana Vokshi, Klevis Balliu, Flamur Noka dhe Elda Hoti, u përjashtuan nga Komisioni i Etikës në 23 dhjetor të vitit të kaluar, me kërkesë të Partisë socialiste pas tensioneve në sallën e Parlamentit.

Përjashtimi i tyre ka hyrë në fuqi që prej datës 19 janar, kur u mbajt dhe seanca e parë plenare për këtë vit dhe do të zgjasë deri më 23 dhjetor, nëse sot nuk vendoset ndryshe.

The post Debate në mbledhjen e Byrosë së Kuvendit, Këlliçi: Garda na tërhoqi zvarrë! appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Ka qenë prej kohësh një strategji e Kremlinit të krijojë një çarje të përhershme mes Shteteve të Bashkuara dhe Europës, duke i ndarë dhe dobësuar kundërshtarët e tij tradicionalë në Perëndim.

Prej vitesh, Rusia ka promovuar sabotazh dhe dezinformim për të minuar institucionet perëndimore, të cilat i sheh si pengesa kokëforta ndaj ambicieve territoriale të Moskës dhe ëndrrës për rikthimin e statusit dhe fuqisë së epokës sovjetike.

Shpërbërja e NATO-s, aleancës së fuqishme ushtarake perëndimore, ka qenë një fantazi veçanërisht e fortë, sidomos pas luftës në Ukrainë. Shqetësimet për zgjerimin e mundshëm të NATO-s u përdorën nga Kremlini për të justifikuar pushtimin brutal dhe në shkallë të plotë, të nisur gati katër vjet më parë.

Imagjinoni, pra, gëzimin në korridoret e pushtetit të Kremlinit përballë perspektivës që uniteti perëndimor të copëtohet dhe që NATO, për 80 vite një barrierë kundër kërcënimeve ruse, të fillojë më në fund të shpërbëhet për një çështje kaq të pamundur si Groenlanda dhe afrimet e padëshiruara ndaj territorit danez nga presidenti amerikan Donald Trump.

Rusia vështron e mahnitur nga anash, ndërsa armiqtë e saj të vjetër po vetëkonsumohen.

“Kina dhe Rusia duhet të jenë duke bërë qejf të madh,” vuri në dukje në X shefja e diplomacisë së Bashkimit Europian, Kaja Kallas, pasi Trump kërcënoi me tarifa të jashtëzakonshme aleatët europianë që kundërshtojnë marrjen nën kontroll të Groenlandës nga SHBA.

Si Kina, ashtu edhe Rusia i hedhin poshtë me vendosmëri akuzat se kanë pretendime territoriale mbi Groenlandën — madje edhe ushtria daneze thotë se nuk ka kërcënim real pushtimi nga lindja.

Por, në fakt, në televizionin shtetëror rus, komentatorët pro-Kremlin u gëzuan për lëvizjet e Trumpit lidhur me Groenlandën, të cilat i vlerësuan si “një goditje katastrofike për NATO-n” dhe si diçka “vërtet madhështore për Rusinë”.

Në mënyrë të kuptueshme, pikëpamja mbizotëruese është se, me aleancën e NATO-s përballë krizës më të madhe në dekada dhe me unitetin transatlantik në rrezik fragmentimi, mbështetja perëndimore për përpjekjen luftarake të Ukrainës pritet të dobësohet, duke i dhënë Moskës një avantazh edhe më të madh në fushëbetejë.

Fatkeqësisht për Kievin, kjo mund të rezultojë një vlerësim i saktë.

Por shishet e shampanjës në Kremlin ende nuk kanë shpërthyer.

Të paktën fillimisht, nga Moska ka ardhur një reagim zyrtar relativisht i përmbajtur, madje kritik. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, u tha gazetarëve se Trump, në rastin e Groenlandës, po “vepron jashtë normave të së drejtës ndërkombëtare” — një deklaratë që tingëllon ironike nga një Kremlin që vetë ka toleruar ose mbikëqyrur shkelje të panumërta të normave dhe ligjeve ndërkombëtare gjatë viteve të autoritarizmit në rritje brenda dhe jashtë vendit.

Kontrolli amerikan mbi Groenlandën mund të shihet në Moskë si një sfidë reale ndaj dominimit rus në rajonin e Arktikut.

Por Kremlini ka gjasa të ketë shqetësime më të thella, teksa vëzhgon — ashtu si pjesa tjetër e botës — me parehati dhe alarm mënyrën se si administrata e paparashikueshme e Trumpit ushtron një fuqi globale ushtarake dhe ekonomike që duket e pakufizuar.

“Veprimet e njëanshme dhe të rrezikshme shpesh zëvendësojnë diplomacinë, përpjekjet për kompromis ose për gjetjen e zgjidhjeve që do t’u përshtateshin të gjithëve,” u ankua së fundmi presidenti rus Vladimir Putin për gjendjen e botës, në fjalimin e tij të parë të politikës së jashtme për vitin e ri.

“Në vend që shtetet të angazhohen në dialog me njëra-tjetrën, ka nga ata që mbështeten te parimi se forca bën të drejtën për të imponuar narrativa të njëanshme, ata që besojnë se mund të diktojnë vullnetin e tyre, t’u mbajnë leksione të tjerëve se si duhet të jetojnë dhe të japin urdhra,” shtoi Putin, pa asnjë shenjë vetëdijeje, në një referencë të dukshme ndaj veprimeve të SHBA-së në skenën ndërkombëtare.

Ndërkohë, rrjeti i aleancave të Moskës — tashmë i dëmtuar rëndë pas rrëzimit vitin e kaluar të diktatorit sirian të mbështetur nga Rusia, Bashar al-Assad — po shpërbëhet me shpejtësi.

Irani, një aleat i hershëm i Rusisë, u godit vitin e kaluar nga sulme ajrore të rënda amerikane dhe izraelite. Pas shtypjes brutale të protestave antiqeveritare atje, ai mund të goditet sërish së shpejti, duke rrezikuar mbijetesën e regjimit islamik pro-Moskë.

Më herët këtë muaj, kapja dramatike nga forcat amerikane e presidentit venezuelian Nicolás Maduro, një i preferuar i Kremlinit, ishte një tjetër shuplakë për Moskën.

Dhe bisedat për Kubën, një klient tradicional rus dhe armik i SHBA-së, si objektivi i radhës në listën e Uashingtonit për ndryshim regjimesh, sinjalizojnë poshtërime të tjera të mundshme të politikës së jashtme për Kremlinin.

Moska ka përçmuar prej kohësh rendin ndërkombëtar të pas Luftës së Dytë Botërore, të bazuar në rregulla, duke e konsideruar atë pak më shumë se një instrument perëndimor, plot standarde të dyfishta, për të frenuar kundërshtarët e saj — me Kremlinin në krye të listës.

Rusia e ka sfiduar hapur ndalimin e Kartës së OKB-së për ndryshimin e kufijve me forcë dhe ka shtyrë vazhdimisht idenë e një bote ku fuqitë e mëdha kanë të drejtë për sfera ekskluzive influence.

Uashingtoni tani duket se po e ndan gjithnjë e më shumë këtë botëkuptim rus — të paktën në letër, një fitore e rëndësishme për këmbënguljen e Moskës.

Por festimet për këtë fitore janë, për momentin, në pritje, mes shqetësimeve për atë lloj bote të re dhe të rrezikshme që mund të jetë duke u formuar.

Përballja me një Trump gjithnjë e më impulsiv mund të rezultojë një sfidë e madhe për një Kremlin të mësuar të merret me administrata amerikane më të qëndrueshme dhe të parashikueshme.

Siç komentoi me ankth një tabloid rus me ndikim, Moskovskij Komsomolets, duke iu referuar Trumpit si “kryemjeku i çmendinës”: “na duket se edhe drejtori i çmendinës ka humbur mendjen dhe se gjithçka ka dalë nga kontrolli.”

Burimi; CNN/Përshtati Gazeta Si

The post Përse krisja mes Trumpit dhe Europës është një shpatë me dy tehe për Moskën appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta “Si” – Inter synon të ndalë serinë e fitoreve rradhazi të Arsenal-it, ndërsa Bayern Munchen dhe Copenhagen kërkojnë fitore historike.

Mes të tjerave edhe disa suksese individuale që kërkohen nga Vitinha, Jan Oblak dhe Erling Haaland.

Më poshtë do të gjeni një fakt dhe formacionet e mundshme për cdo ndeshje të së martës:

• Kairat Almaty vs Club Brugge (16:30)
  Kjo është përballja e parë mes Kairat Almaty-t dhe Club Brugge në kompeticionet e UEFA-s. Asnjëra prej tyre nuk është përballur më parë me një ekipe nga kundërshtari i rradhës.

Kairat Almaty: Anarbekov; Mrynskiy, Martynovich, Sorokin, Mata; Tapalov, Glazer; Jorginho, Gromyko, Ricardinho; Edmilson
Club Brugge: Van den Heuvel; Sabbe, Ordonez, Mechele, Seys; Vanaken, Stankovic, Tzolis, Vetlesen, Tresoldi, Diakhon

• Bodø/Glimt vs Manchester City (18:45)
  Goli i rradhës do të jetë i 300-ti për City-n në Champions League. Erling Haaland ka shënuar në 6-të ndeshjet e fundit si titullar në kompeticion (gjithsej 8-të). Një gol kundër Bodø/Glimt do ta bënte atë lojtarin e parë norvegjez që shënon kundër një skuadre norvegjeze në Champions League.

Bodø/Glimt: Haikin; Sjøvold, Bjørtuft, Aleesami, Bjørkan; Evjen, Berg, Brunstad Fet; Blomberg, Høgh, Hauge
Manchester City: Donnarumma; Lewis, Khusanov, Alleyne, Aké; Rodri; Cherki, Reijnders, Foden, Doku; Haaland

• Copenhagen vs Napoli
  Kjo është ndeshja e parë në kompeticionet e UEFA-s mes Copenhagen-it dhe Napoli-t.

Copenhagen: Kotarski; Meling, Suzuki, Hatzidiakos, Lopez; Larsson, Madsen, Delaney, Elyounoussi; Daðason, Cornelius
Napoli: Milinković-Savić; Beukema, Buongiorno, Juan Jesus; Di Lorenzo, Lobotka, McTominay, Spinazzola; Lang, Højlund, Neres

• Inter vs Arsenal
  Skuadrat u përballën në fazën e Ligës sezonin e kaluar dhe penalltia e Hakan Çalhanoğlu bëri diferencën në fitoren 1-0 të zikaltërve në javën e 4-t. Përballjet e tjera në UEFA datojnë nga faza e grupeve në sezonin 2003/04, kur Inter fitoi 3-0 në transfertë në Londër në javën e 1-rë, përpara se Arsenal të përgjigjej me një fitore 5-1 në Milano në javën e 5-të.

Inter: Sommer; Bisseck, Akanji, Bastoni; Luis Henrique, Barella, Zieliński, Mkhitaryan, Dimarco; L. Martínez, Thuram
Arsenal: Raya; White, Saliba, Gabriel, Timber; Zubimendi, Rice, Ødegaard; Saka, Gyökeres, Trossard

• Olympiacos vs Leverkusen
  Ndeshjet e vetme në UEFA mes këtyre skuadrave u zhvilluan në Champions League 2002/03, ku Olympiacos fitoi 6-2 në Greqi në javën e 1-rë, ndërsa Leverkusen u përgjigj me një fitore 2-0 në javën e 5-të.

Olympiacos: Tzolakis; Rodinei, Retsos, Pirola, Ortega; Hezze, Mouzakitis; Gelson Martins, Chiquinho, Podence; Taremi
Leverkusen: Blaswich; Andrich, Quansah, Badé; Arthur, Maza, García, Grimaldo; Poku, Tillman; Kofane

• Real Madrid vs Monaco
  Ndeshjet e vetme në UEFA mes këtyre skuadrave u zhvilluan në ¼ finalet e Champions League 2003/04. Real Madrid fitoi 4-2 në shtëpi në ndeshjen e parë, përpara se Monaco të siguronte një fitore 3-1 në ndeshjen e kthimit, duke u kualifikuar në ½ finale falë golave në transfertë.

Real Madrid: Courtois; Carvajal, Raúl Asencio, Huijsen, Fran García; Arda Güler, Tchouaméni, Bellingham; Valverde, Mbappé, Vinícius Júnior
Monaco: Köhn; Vanderson, Kehrer, Dier, Caio Henrique; Zakaria, Akliouche, Teze, Golovin; Biereth, Balogun

• Sporting vs Paris SG
  Kjo është përballja e parë në kompeticionet e UEFA-s mes Sporting dhe Paris SG. Portugezët fituan rradhazi ndaj skuadrave franceze, kur  mposhtën Marseille-n, 2-1 në Lisbonë në javën e 3-të. Gjithashtu fituan 2-0 ndaj Lille në ndeshjen e parë të fazës së Ligës në sezonin 2024/25.

Sporting: Rui Silva; Fresneda, Debast, Gonçalo Inácio, Matheus Reis; João Simões, Morita; Catamo, Francisco Trincão, Araújo; Suárez
Paris SG: Chevalier; Zaïre-Emery, Marquinhos, Pacho, Nuno Mendes; Mayulu, Fabián Ruiz, Vitinha; Doué, Dembélé, Kvaratskhelia

• Tottenham vs Borussia Dortmund
  Tottenham dhe Dortmund janë përballur 6-të herë në kompeticionet e UEFA-s. Dortmund fitoi dy përballjet e para në 1/16-at e Europa League 2015/16, por Spurs kanë triumfuar në 4 përballjet e tjera që nga atëherë — së fundi në 1/8-at e Champions League 2018/19, kur fituan 3-0 në Londër dhe 1-0 në Dortmund.

Tottenham: Vicario; Pedro Porro, Romero, Danso, Spence; Gray, Bergvall; Odobert, Simons, Kolo Muani; Solanke
Borussia Dortmund: Kobel; Can, Anton, Schlotterbeck; Ryerson, Bellingham, Nmecha, Svensson; Adeyemi, Brandt; Guirassy

• Villareal vs Ajax
  Kjo është ndeshja e parë në kompeticionet e UEFA-s mes Villarreal dhe Ajax. Spanjollët kanë fituar në secilën nga 4 përballjet e fundit me skuadra holandeze, së fundi mposhtën Twente dy herë në çerekfinalet e Europa League 2010/11.

Villarreal: Luis Júnior; Mouriño, Rafa Marín, Renato Veiga, Cardona; Pepé, Partey, Comesaña, Moleiro; Pérez, Oluwaseyi
Ajax: Jaroš; Gaaei, Itakura, Šutalo, Lucas Rosa; Klaasen, Regeer, Steur; Gloukh, Dolberg, Godts

The post Një fakt dhe formacionet e mundshme për cdo ndeshje të së martës në ‘UCL’ appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Prokuroria e Përgjithshme ka përfunduar verifikimet për gjyqtaren e posaçme Irena Gjoka, e akuzuar se ka gënjyer në formularin e vetëdeklarimit të Vettingut, ku dyshohet se ka fshehur një proces gjyqësor në Greqi për falsifikim dokumentash. 

Organi i akuzës nuk ka publikuar të dhëna për gjetjet përfundimtare të kontrollit të figurës së Irena Gjokës, por thotë se dokumentet janë dorëzuar në Këshillin e Lartë Gjyqësor që kërkoi një kontroll të dytë të figurës së saj.

Në njoftim thuhet se janë kryer verifikime brenda dhe jashtë vendit. Dokumentacioni i është përcjellë KLGJ-së për të vlerësuar nëse gjyqtarja është apo jo në kushtet e ndalimit për të mbajtur postin që ka sipas parashikimeve të ligjit të dekriminalizimit.

Gjoka ka qenë gjykatëse në disa çështje të bujshme kundër krerëve opozitës, të cilët e kanë akuzuar për njëanshmëri në qëndrimet e saj.

Prej kohësh, kryedemokrati Sali Berisha ka hedhur akuza të shumta në drejtim të gjyqtares Irena Gjoka ku dhe kërkon largimin e saj nga trupi gjykues i dosjes për aferën “Partizani”.

Berisha ka akuzuar gjyqtaren se ka ndërruar mbiemrin, nga Shpata në Gjoka dhe se është dëbuar nga Greqia për 12 vite nën akuzën e falsifikimit të dokumenteve.

Verifikimi nisi në vitin 2024 për gjyqtaren Gjoka pas publikimit për herë të parë të disa fakteve nga mediat greke për një urdhër dëbimi të dhënë nga policia e vendit fqinj.

Gazeta “Protothema” publikoi një vendim në të cilin pretendonte se gjyqtarja ka tentuar të futej në Greqi me datë 24 dhjetor 2002, nëpërmjet pikës kufitare Kakavijë, duke përdorur një vizë të falsifikuar konsullore.

Më pas, Gjokës, e cila në atë kohë kishte mbiemër tjetër, i është ndaluar hyrja në vendin fqinj. Ajo ka apeluar vendimin në Gjykatën e Athinës, e cila më pas ia ka kaluar për kompetencë Gjykatës së Janinës, e cila ka në zonën e saj, pikën doganore të Kakavijës.

Sipas medias greke, gjykata vendore e ka rrëzuar pretendimin e Irena Gjokës, duke lënë në fuqi urdhrin e dëbimit.

Ndërsa në maj të vitit 2025, Berisha publikoi një vendim ku thoshte se Irena Gjoka rezulton e dënuar në vitin 2005 me burg dhe gjobë dhe këtë nuk e ka deklaruar në formularin e vetëdeklarimit.

“Mbi bazën e kërkesës së Komisionit të Zhvillimit të Karrierës në Këshillin e Lartë Gjyqësor, më datë 08.05.2024 në Sektorin e Dekriminalizimit të Prokurorisë së Përgjithshme është regjistruar me nr.40 procesi per verifikimin e thelluar të deklarimeve të bëra në Formularin e Vetëdeklarimit date 22.04.2016, për subjektin Irena Gjoka (Shpata, Maneku), gjyqtare në Gjykatën e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar. Pas kryerjes së të gjitha verifikimeve të mundshme brenda dhe jashtë vendit, më datë 19.01.2026, Prokuroria e Përgjithshme ka vendosur miratimin e rezultateve të verifikimit, vendim të cilin po këtë datë ja ka përcjellë Këshillit të Lartë Gjyqësor si organ përgjegjës për verifikimin e kushteve të ndalimit në zbatim të ligjit nr.138/2015 “Për garantimin e integritetit të personave që zgjidhen, emërohen ose ushtrojnë funksione publike”, dhe Vendimit të Kuvendit nr.17/2016 “Për përcaktimin e rregullave të detajuara mbi zbatimin e ndalimeve të parashikuara në ligjin nr.138/2015 “Për garantimin e integritetit të personave që zgjidhen, emërohen ose ushtrojnë funksione publike””, njoftoi prokuroria.

The post Dyshohet se fshehu dënimin në Greqi, Prokuroria i kërkon KLGJ-së të vendosë për Irena Gjokën appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Një kamp i fortifikuar në Manzë, një fshat i vogël në Shqipërinë qendrore pranë kryeqytetit, Tiranës, është shtëpia e rreth 3,000 anëtarëve të Organizatës Popullore të Muxhahedinëve të Iranit (PMOI ose Mujahideen-e Khalq, MEK).

Këta anëtarë kanë qenë në vend që kur qeveria shqiptare pranoi t’i strehonte në vitin 2013 me kërkesë të SHBA-së dhe Kombeve të Bashkuara.

Çfarë është MEK?

MEK është një grup opozitar politik islamik me tendenca socialiste.

I themeluar në Iran në vitin 1965, ai mori armët kundër dinastisë në pushtet Pahlavi, duke zhvilluar fushata bombardimi kundër qeverisë së Shahut dhe objektivave amerikane në vitet 1970 dhe duke mbështetur Ajatollah Khomeinin në Revolucionin Islamik 1978/1979.

Megjithatë, pak pas revolucionit, MEK u prish me sundimtarët e rinj në Teheran dhe u ndalua në vend. Më pas shkoi në mërgim, duke vazhduar aktivitetet e tij opozitare nga jashtë.

MEK më vonë u zhvendos në Irak, nga ku kreu operacione ushtarake kundër Iranit gjatë luftës Iran-Irak – diçka që shumë në Iran e urrejnë deri më sot.

Departamenti Amerikan i Shtetit e shpalli MEK-un një organizatë terroriste në vitin 1997, por e hoqi atë nga lista e organizatave të huaja terroriste në vitin 2012.

Grupi ishte i pari që zbuloi publikisht në vitin 2002 se Irani kishte një program sekret të pasurimit të uraniumit. Pas rrëzimit të Sadam Huseinit, u dëbua nga Iraku.

Protestat e fundit në Iran

Për Andreas Krieg, ekspert i Lindjes së Mesme dhe pedagog në King’s College London, vala aktuale e protestave në Iran “duket më pak si një ‘ngjarje’ e vetme sesa si një konvergjencë e vazhdueshme e ankesave të gjata që më në fund u sinkronizuan”.

“Filloi me një tronditje akute ekonomike, kolapsi i monedhës dhe inflacioni që përktheheshin në rritje të menjëhershme të çmimeve, mungesa dhe paralizë tregtare dhe më pas u politizuan me shpejtësi pasi njerëzit arritën në përfundimin se shteti ose nuk mund ose nuk do të stabilizojë jetën e përditshme”, i tha ai DË.

“Ajo që bie në sy është profili i koalicionit: Pazari dhe shitësit ndihmuan në nxitjen e momentit, studentët dhe lagjet urbane ruajtën dukshmërinë, ndërsa qytetet periferike dhe zonat minoritare shtuan gjerësi”, tha Krieg.

“Reagimi i shtetit ka kaluar shpejt nga frenimi në shtypje, duke përfshirë një ndërprerje të komunikimeve në të gjithë vendin, e projektuar për të ngadalësuar koordinimin dhe për të zvogëluar kontrollin e jashtëm, gjë që zakonisht përkon me përdorim më të ashpër të forcës në terren”, tha ai.

Një opozitë e fragmentuar

Pavarësisht faktit se ka pasur shumë protesta në të gjithë vendin në Iran në dekadat e fundit, opozita iraniane, si brenda ashtu edhe jashtë vendit, nuk është e organizuar dhe karakterizohet nga një numër i madh grupesh rivale dhe fraksionesh ideologjike.

“Aty ku ‘qëndron’ opozita kuptohet më mirë si fragmentim sesa mungesë”, tha Krieg, duke shtuar se brenda Iranit, veprimi kolektiv mbetet kryesisht pa udhëheqës dhe i rrjetëzuar: Mobilizimi lokal, lidhjet shoqërore, dinamika e vendit të punës dhe ekosistemet universitare prodhojnë shpërthime protestash të koordinuara pa një strukturë të integruar kombëtare komanduese.

Opozita iraniane jashtë vendit

Jashtë Iranit, dy grupet më të mëdha të opozitës janë monarkistët dhe MEK. Udhëheqësit dhe anëtarët e të dy grupeve kanë jetuar në mërgim që nga përmbysja e dinastisë Pahlavi në vitin 1979.

Reza Pahlavi, trashëgimtari i Shahut të fundit të Iranit, Mohammed Reza Pahlavi, jeton në SHBA.

Ndërsa ai ka shumë admirues brenda diasporës iraniane, mbetet e paqartë se cfarë mbështetje ka brenda vendit.

“Jashtë Iranit, diaspora mbetet me ndikim në formësimin e narrativës dhe moralit, por është e ndarë në mënyrë organizative dhe shpesh nuk i besohet njerëzve brenda vendit dhe kanë frikë si nga manipulimi ashtu edhe nga një boshllëk pas rënies”, thotë Krieg.

Ai shton se kjo ka rëndësi për sigurinë e regjimit sepse zvogëlon probabilitetin e ndarjeve të shpejta dhe të pastra të elitës, edhe pse rrit gjasat e cikleve të përsëritura të protestave.

“Shtypja e një vale nuk zgjidh faktorët themelorë që vazhdojnë të mbushin rrugët”, thotë ai.

Çfarë roli ka luajtur MEK në protesta?

Grupi i dytë i madh opozitar iranian është MEK, anëtari më i madh i Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), një koalicion i grupeve opozitare iraniane.

Por çfarë roli ka luajtur MEK në trazirat e fundit?

Ali Safavi i NCRI thotë se MEK ka qenë i përfshirë në mënyrë aktive në protesta.

“Njësitë e saj të Rezistencës drejtojnë, koordinojnë dhe organizojnë rezistencën kundër forcave shtypëse”, tha ai për DË. “Në shumë raste, ata gjithashtu kanë luajtur një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e protestuesve kundër sulmit të IRGC (Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike). Po të mos ishte për rolin e tyre, regjimi do ta kishte shtypur kryengritjen shumë shpejt”.

Safavi i tha DË se “një numër i konsiderueshëm aktivistësh të MEK janë midis 3,000 të vrarëve nga forcat e sigurisë”.

MEK – probleme legjitimiteti midis shumë iranianëve

Megjithatë, për ekspertin e Lindjes së Mesme Krieg, “kur bëhet fjalë për MEK, është e rëndësishme të ndash shtrirjen e perceptuar nga tërheqja reale në terren”.

“Organizata është e disiplinuar, e aftë në përdorimin e medias dhe e aftë të gjenerojë zhurmë, presion lobimi dhe volum mesazhesh nga jashtë. Megjithatë, ajo ka probleme të thella legjitimiteti midis shumë iranianëve për shkak të historisë së saj, akuzave për kontroll të brendshëm dhe qëndrimit të saj të gjatë në mërgim, faktorë që kufizojnë aftësinë e saj për të vepruar si një mjet unifikues i opozitës brenda vendit. Kjo është arsyeja pse pretendimet se funksionon si një ‘kalë Troje’ i huaj kanë jehonë.”

“MEK është i lehtë për t’u instrumentalizuar nga aktorë të shumtë në hapësirën e informacionit, duke përfshirë edhe informatorët anti-Iran në SHBA dhe Izrael. Por efekti praktik është më shpesh reputacional. I jep regjimit një kornizë të përshtatshme për përfaqësues të huaj. Por nuk ka asnjë rol për të luajtur në udhëheqjen e këtyre protestave”, tha Krieg.

I konsideruar si një grup terrorist nga Teherani, MEK tani po i bën thirrje Europës të ndërmarrë veprime të forta kundër qeverisë në Iran.

“Europa duhet ta caktojë menjëherë Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) si një entitet terrorist, të dëbojë diplomatët e regjimit, të tërheqë ambasadorët e saj nga Teherani, të shkëpusë regjimin nga sistemi financiar ndërkombëtar, të bojkotojë shitjen e naftës dhe të nxjerrë udhëheqësit e saj para gjykatave ndërkombëtare për t’u ndjekur penalisht për krime kundër njerëzimit. Dhe kjo përfshin Udhëheqësin Suprem Ali Khamenei dhe zyrtarë të tjerë të lartë”, tha Ali Safavi.

Pikëpamja nga Shqipëria

Media shqiptare ka raportuar rregullisht si për protestat ashtu edhe për MEK në Shqipëri që kur filluan protestat në Iran.

Nga ana e tyre, anëtarët e MEK në Shqipëri kanë qenë aktivë në mediat sociale, duke ndarë postime dhe fotografi në lidhje me protestuesit që kanë humbur jetën dhe anëtarët e MEK që ata thonë se u vranë gjatë protestës.

Kryeministri shqiptar Edi Rama, i cili ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Iranin në shtator 2022 pasi pretendoi se sulmet kibernetike ndaj Shqipërisë ishin orkestruar nga Republika Islamike, nuk ka bërë asnjë koment mbi protestat në Iran./Marrë nga DW/

The post Çfarë roli ka MEK i strehuar në Shqipëri në protestat e Iranit appeared first on Gazeta Si.

Brukseli i ka dërguar një dokument qeverisë së Kosovës, në të cilin i kërkohet miratimi i një fjalori të ashtuquajtur “woke”, me qëllim ndjeshmërinë më të lartë ndaj grupeve të papërfaqësuara të shoqërisë. Një diktat i mirëfilltë, duke pasur parasysh se anëtarësimi në Bashkimin Europian është në lojë. Kështu, terma si “bashkëshort dhe bashkëshorte”, “burrë”, “atdhe” nuk duhet të përdoren më. Në vend të tyre, sugjerohen alternativa më “përfshirëse”. Kulmi i mungesës së arsyes së shëndoshë.

Megjithatë, jo të gjithë po heshtin.

Reagimi i Fratelli d’Italia (FdI) dhe i grupit ECR – Konservatorët Europianë ishte i menjëhershëm.

“Është agjendë e ideologjisë ëoke e maskuar si institucion. Siç raporton Il Giornale, një dokument u kërkon vendeve që synojnë anëtarësimin në BE të heqin dorë nga terma si ‘bashkëshort dhe bashkëshorte’, ‘babë dhe nënë’, ‘zonja dhe zotërinj’, ‘atdhe’”, deklaroi Carlo Fidanza, kreu i delegacionit të partisë së Giorgia Melonit në Parlamentin Europian.

“Me pak fjalë, leksiku ‘woke’ bëhet i detyrueshëm, me bekimin e Kombeve të Bashkuara. Dhe përmes një projekti që kushton 1.5 milionë euro, ‘Gender Equality Facility’, i financuar, sigurisht, nga qytetarët europianë. Një çmenduri e tillë është thjesht e padurueshme”, u shpreh ai.

Lajmi po ngjall debat të gjerë në rrjet dhe kritikat ndaj Brukselit janë të shumta.

Qendra e djathtë e cilësoi këtë si një plan shkatërrues. Edhe Mateo Renzi u shpreh i tronditur duke kërkuar me ngulm kthimin e kësaj nisme.

Në rrjetet sociale, reagimet e qytetarëve kanë qenë të shumta. Disa shprehin indinjatë për përdorimin e fondeve publike, ndërsa të tjerë theksojnë se edhe pa nisma të tilla zyrtare, në shumë administrata publike europiane tashmë është futur gjuha gjithëpërfshirëse dhe ideologjia “woke”.

Polemikat nuk janë kufizuar vetëm në vendet anëtare të BE-së. Kritika kanë ardhur edhe nga Britania e Madhe, ku është ngritur shqetësimi për përpjekjet për të hequr nga përdorimi terma që lidhen me gjininë, si zëvendësimi i shprehjes gjuha e mëmës me gjuhë e origjinës.

Etimologë britanikë kanë kritikuar ashpër Bashkimin Europian dhe Kombet e Bashkuara, duke paralajmëruar se drafti në fjalë rrezikon të fshijë një pjesë të historisë dhe trashëgimisë kulturore të vendeve, e cila është ndërtuar përmes këtyre fjalëve ndër shekuj.

Deputeti konservator Chris Philp ka deklaruar se është qesharake që BE-ja fokusohet në çështje të tilla, në një kohë kur Europa përballet me kërcënime serioze të sigurisë, krizën e çmimeve dhe dhjetëra probleme të tjera madhore.

Me pak fjalë, polemikat sapo kanë nisur.

The post BE i kërkon Kosovës të miratojë fjalorin ‘woke’ – Kundërshtime të forta nga e djathta europiane appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Më 19 nëntor 2025, institucionet e Bashkimit Europian shpërndanë një alarm kibernetik me prioritet të lartë. Paralajmërimi fliste për një fushatë spear-phishing që imiton Konferencën e Sigurisë së Beogradit 2025 dhe që po synonte zyrtarë në të gjithë BE-në dhe Amerikën e Veriut.

Një domain i rremë regjistrimi i ridrejtonte marrësit drejt një faqeje të falsifikuar hyrjeje në Microsoft, e aftë të instalonte akses të kontrolluar nga sulmuesit në llogari zyrtare. Zyrtarët europianë u vunë në shënjestër për një arsye të vetme: angazhimin e tyre me rrjetet demokratike dhe të shoqërisë civile në Serbi.

Ajo që institucionet e BE-së ende nuk e dinin ishte se e njëjta infrastrukturë dhe të njëjtat taktika po përdoreshin tashmë brenda vetë Serbisë. Nga tetori 2024 deri në fund të vitit 2025, Qendra e Beogradit për Politika të Sigurisë (BCBP) u përball me një operacion të qëndrueshëm spiunazhi kibernetik. Sulmuesit, duke përdorur kredenciale të komprometuara VPN-je, arritën të hynin në komunikime të brendshme, dosje kërkimore sensitive dhe korrespondencë me partnerë europianë dhe amerikanë.

Hetuesit forensikë regjistruan mbi 28 mijë hyrje të paautorizuara në vetëm dy muaj. Pas ndërhyrjes u identifikuan dy grupe hakerësh: “Midnight Blizzard”, i lidhur me Shërbimin e Inteligjencës së Jashtme të Rusisë (SVR), dhe “Forest Blizzard”, i lidhur me Inteligjencën Ushtarake ruse (GRU). Metodat e tyre përputheshin plotësisht me ato të përshkruara në alarmin e BE-së. Nuk bëhej fjalë për krim kibernetik. Ishte një operacion hibrid i koordinuar, që synonte njëkohësisht institucionet europiane dhe shoqërinë civile serbe.

Këto ndërhyrje u zhvilluan paralelisht me mobilizimin më të madh qytetar në Serbi në dekada. Pas shembjes fatale të çatisë së rikonstruktuar të stacionit hekurudhor në Novi Sad në nëntor 2024, protesta u përhapën në të gjithë vendin, duke kërkuar përgjegjësi. Lëvizja arriti kulmin më 15 mars 2025, gjatë tubimit më të madh publik në historinë moderne të Serbisë. Atë ditë, protestuesit u ekspozuan ndaj një pajisjeje akustike me intensitet të lartë, e aftë të shkaktonte panik, çorientim dhe dëmtime fizike.

Pas incidentit u mblodhën mbi 3000 dëshmi qytetarësh. Më vonë atë muaj, Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut miratoi një masë urgjente të përkohshme, duke i kërkuar autoriteteve serbe të sqaronin se çfarë pajisjeje ishte përdorur dhe të garantonin integritetin fizik të protestuesve. Qeveria mohoi përdorimin e një pajisjeje të tillë dhe refuzoi çdo verifikim të pavarur.

Ndërsa presioni publik rritej, reagimi i Serbisë nxori në pah një problem më të thellë. Në vend që të niste një hetim të besueshëm kombëtar, qeveria njoftoi në prill 2025 se kishte kërkuar nga Shërbimi Federal i Sigurisë së Rusisë (FSB) të kryente një “hetim” për përdorimin e pretenduar të “topit zanor”. Një shërbim i huaj sigurie u ftua të vlerësonte një shkelje të mundshme të të drejtave të njeriut ndaj qytetarëve serbë. Më pas, zyrtarët serbë i cituan përfundimet e FSB-së për të hedhur poshtë akuzat, duke e trajtuar një shërbim inteligjent rus si arbitër neutral, ndërsa injoronin kërkesat për transparencë nga institucionet vendase, shoqëria civile dhe organet europiane.

Zhvillimet rajonale shtuan një tjetër dimension. Në verën e vitit 2025, autoritetet moldave publikuan pamje video dhe dëshmi sipas të cilave disa zona në Serbinë Perëndimore ishin përdorur si kampe trajnimi për shtetas moldavë përpara zgjedhjeve parlamentare në Moldavi. Sipas policisë moldave, pjesëmarrësit ishin trajnuar në komunikime radio dhe taktika të tjera në ambiente të përshkruara si kampe me karakter ushtarak, të organizuara me mbështetje ruse.

Edhe pse shtrirja e plotë e këtyre aktiviteteve mbetet e diskutueshme, presidenti serb Aleksandar Vuçiç konfirmoi në shtator 2025 se tre shtetas rusë kishin qenë të pranishëm në një kamp pranë Loznicës — pranimi i parë zyrtar i përfshirjes ruse në aktivitete të tilla në territorin serb.

Në këtë kontekst, Shërbimi i Inteligjencës së Jashtme të Rusisë kaloi një vijë kritike. Në një deklaratë publike në shtator 2025, SVR akuzoi Bashkimin Europian për orkestrimin e trazirave në Serbi dhe përmendi me emër media të pavarura serbe si aktorë kyç në përgatitjen e një “Euromaidani serb”. Sipas deklaratës, “paqëndrueshmëria aktuale në Serbi, me pjesëmarrjen aktive të të rinjve, është kryesisht produkt i veprimtarive subversive të Bashkimit Europian dhe shteteve anëtare”, me synimin për të instaluar një udhëheqje “të bindur dhe besnike ndaj Brukselit”.

SVR shkoi edhe më tej, duke renditur organizata konkrete mediatike dhe të shoqërisë civile, të akuzuara për marrje fondesh të huaja për të realizuar atë që e quajti hapur një “Maidan serb”.

Rëndësia e këtyre deklaratave nuk qëndronte vetëm në përmbajtje, por në reagimin e Beogradit. Autoritetet serbe nuk e refuzuan ndërhyrjen e një shërbimi të huaj inteligjent në jetën e brendshme politike. Përkundrazi, presidenti e falënderoi publikisht SVR-në për “informacionin”, pa prova, pa mbikëqyrje parlamentare dhe pa verifikim institucional. Një shërbim i huaj inteligjent akuzoi media vendase për veprimtari subversive — dhe shteti serb e pranoi këtë narrativë.

Ky diskurs u përforcua më vonë nga presidenti rus Vladimir Putin. Duke folur në Forumin e Diskutimit Valdai në Soçi në tetor 2025, Putin deklaroi se shërbimet ruse të inteligjencës kishin konfirmuar përpjekje të vendeve perëndimore për të organizuar një “revolucion me ngjyra” në Serbi, duke theksuar se pajtohej me presidentin Vuçiç dhe duke paralajmëruar se mobilizimi i të rinjve synonte t’i shkaktonte “vuajtje të reja” popullit serb.

Narrativa u personalizua më tej në dhjetor 2025 nga drejtori i SVR-së, Sergei Naryshkin, i cili deklaroi publikisht se shërbimi i tij kishte “ndihmuar presidentin Vuçiç gjatë një krize të mprehtë politike”, duke i paraqitur protestat masive si fazën e parë të një përpjekjeje destabilizuese të orkestruar nga Perëndimi.

Përtej operacioneve të inteligjencës, Naryshkin ka mbikëqyrur edhe zgjerimin e infrastrukturës historike dhe ideologjike ruse në Serbi, përfshirë hapjen e një dege të Shoqërisë Historike Ruse — një institucion i ngarkuar shprehimisht me formësimin e narrativave historike dhe identitetit politik sipas prioriteteve të Kremlinit.

Të marra së bashku, këto episode përbëjnë një model të qartë të represionit të deleguar dhe “offshoring-ut” autoritar. Detyra politikisht të ndjeshme dhe ligjërisht të rrezikshme — nga vlerësimi i dhunës policore deri te përcaktimi i “kërcënimeve të brendshme” — po delegohen gjithnjë e më shumë te aktorë sigurie jashtë Europës.

Brukseli ka filluar t’i ndiejë pasojat. Në tetor 2025, Parlamenti Europian miratoi rezolutën e tij më të fundit për Serbinë, duke paralajmëruar për regres demokratik, presion ndaj mediave të pavarura dhe shoqërisë civile, si dhe shqetësime të pazgjidhura të sigurisë. Dështimi i Serbisë për të hapur Klasterin 3 e përforcoi këtë vlerësim. Gjatë vizitës së saj në Beograd në tetor 2025, presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, e formuloi qartë dilemën: Serbia duhet të zgjedhë mes demokracisë dhe autokracisë.

Ndërsa Komisioni i Punëve të Jashtme i Parlamentit Europian përgatitet të vizitojë Serbinë javën e ardhshme, koha ka rëndësi edhe për një arsye tjetër. Ekziston një prezumim i arsyeshëm — i mbështetur nga modeli i përshkruar më sipër — se shërbimet ruse të sigurisë mund të përpiqen të depërtojnë ose të instrumentalizojnë segmente të lëvizjeve shoqërore që më herët kanë sfiduar regjimin, përfshirë mobilizimin studentor. Kjo nuk e zbeh legjitimitetin e këtyre lëvizjeve, por nënvizon një tipar të mirëdokumentuar të operacioneve hibride: përpjekjen për të kapur, devijuar ose fragmentuar energjinë e vërtetë qytetare për të dobësuar koalicionet pro-europiane nga brenda.

Në këtë kontekst, BE-ja duhet të shkojë përtej vëzhgimit pasiv dhe të mbështesë aktivisht konsolidimin dhe qëndrueshmërinë e një alternative politike vërtet europiane në Serbi. Faktet tregojnë se regjimi aktual nuk ka një angazhim real politik dhe vleror ndaj Europës. Marrëdhënia me BE-në funksionon kryesisht si instrument taktik për mbijetesën e pushtetit, ndërsa varësitë reale të sigurisë, narrativës dhe menaxhimit të krizave zhvendosen diku tjetër.

Duke bërë arbitrazh mes fuqive të jashtme vetëm për të qëndruar në pushtet, udhëheqja e Serbisë po e shtyn vendin drejt një nënshtrimi strategjik — duke e lidhur gjithnjë e më fort me një aktor të jashtëm brutal dhe anti-europian, ndikimi i të cilit rritet sa më shumë ngushtohet hapësira demokratike.

Ndërhyrja hibride nuk ka nevojë për aleanca formale. Ajo lulëzon kur paqartësia tolerohet dhe llogaridhënia shtyhet. Serbia tashmë e ka kaluar këtë prag. Pyetja tani është nëse Europa do të vazhdojë ta trajtojë këtë si një pikë të verbër — apo do të pranojë më në fund se një vend kandidat për BE po funksionon si një nyje e inteligjencës ruse në zemër të kontinentit dhe do të veprojë në përputhje me këtë realitet.

Burimi: European Western Balkans/Përshtati Gazeta Si

The post Pika e verbër e Europës- Serbia po bëhet nyja e inteligjencës ruse appeared first on Gazeta Si.

Gazeta “SI”- Festivali Folklorik Kombëtar i cili tradicionalisht është mbajtur në Gjirokastër, pati një vit i cili ndryshoi destinacion. Në vitin 1995 ai  u zhvillua në qytetin e Beratit në vitin 1995 për shkak të rrethanave të jashtëzakonshme historike dhe shoqërore në Shqipëri në atë periudhë.

Arsyeja kryesore për zhvendosjen në Berat ishte periudha pas përfundimit të regjimit komunist dhe transformimet revolucionare në vend. Pas rënies së monizmit dhe ndryshimeve të thella politike dhe sociale në Shqipëri në fillim të viteve ’90, festivali që zakonisht mbahej në Kalane e Gjirokastrës u zhvendos për një edicion në kalanë e qytetit të Beratit në vitin 1995.

Berati u zgjodh si një tjetër qytet me vlera historike dhe arkitektonike të theksuara edhe ai i përfshirë në listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, sikurse Gjirokastra, duke i dhënë festivalit një ambient të përshtatshëm kulturor për të vazhduar traditën folklorike në një kohë ndryshimesh të mëdha në vend.

Deri në vitin 1991, Shqipëria ishte një shtet komunist totalitar nën drejtimin e PPSH-së dhe më parë të Enver Hoxhës. Kultura, arti dhe veprimtaria folklorike shpesh shërbenin si mjet ideologjik i shtetit për të promovuar “vlerat popullore” brenda kuadrit të ideologjisë socialiste. Festivali i Gjirokastrës u krijua dhe u zhvillua si pjesë e këtij sistemi kulturor-politik, duke synuar jo vetëm ruajtjen e folklorit, por edhe përforcimin e identitetit të shtetit socialist dhe një narrative kombëtare që lidhej me figurën e Enver Hoxhës. Pas shembjes së komunizmit në Shqipëri në vitin 1991, vendi hyri në një periudhë të gjatë tranzicioni politik, ekonomik dhe shoqëror, ku transformime të mëdha ndodhën në institucionet publike, financimin kulturor, marrëdhëniet me botën e jashtme dhe identitetet kombëtare.

Festivali folklorik, si një nga ngjarjet më të mëdha kulturore në vend, u ndikua nga këto ndryshime të thella, dhe kjo ndikoi drejtpërdrejt vendin dhe mënyrën e organizimit të tij.

Për herë të parë në Kalanë e Beratit, nga 20 deri më 25 shtator të vitit 1995, u zhvillua Festivali Folklorik Kombëtar. Pas pothuajse shtatë vjetësh nga festivali folklorik i mëparshëm, edicioni i Beratit nuk ishte vetëm  një festival i rradhës. Akumulimi dhe paraqitja e lëndës folklorike tejkaloi pritshmëritë më entuziaste dhe përligji interesin e madh popullor rreth tij. Në këtë edicion theksohet pjesëmarrja për herë të parë, krahas grupeve shtetërore të shtëpive të kulturës në rrethe, edhe e grupeve folklorike joshtetërore, të cilat nisën rrugën e tyre në skenë si të tilla. Ndër to përmenden shoqëria kulturore “Elena Gjika” nga Përmeti dhe grupi folklorik “Çamëria”, duke i dhënë festivalit një dimension më të gjerë dhe duke shënuar një hap të rëndësishëm në zhvillimin e folklorit shqiptar jashtë strukturave shtetërore.

Zgjedhja e Beratit si vend i Festivalit ishte një përpjekje për të ruajtur ngjarjen në një ambient historik dhe kulturor të rëndësishëm, duke reflektuar nevojën për përshtatje me një mjedis të ri demokratik dhe ekonomik.

Ky ndryshim destinacioni ishte gjithashtu një përpjekje e qeverisë së djathtë të asaj kohe për të zhvendosur vëmendjen nga Gjirokastra, e cila kishte qenë më parë zgjedhur si vendmbajtës i festivalit për arsye se Enver Hoxha ishte nga ky qytet. Ishte një shkëputje nga ideologjia komuniste dhe një përpjekje për të krijuar një qendrim më të pavarur dhe demokratik, duke i hequr Gjirokastrës të drejtën ekskluzive për organizimin e festivalit.

Festivali i vitit 1995 shënoi gjithashtu një shkëputje nga kalendari tradicional, duke u zhvilluar në vitin 1995 në vend të vitit 1993, siç do të pritej.

Pas këtij edicioni të veçantë, festivali u rikthye në Gjirokastër në vitin 2000, ku mbahet kryesisht çdo pesë vjet, duke ruajtur lidhjen e tij me qytetin muze të Gjirokastrës dhe duke u bërë sërish simbol i trashëgimisë kulturore shqiptare.

The post Pse ‘Festivali foklorik i Gjirokastrës’ u zhvendos vetëm një herë në Berat në vitin 1995? appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Në Spanjë, po zhvillohet një hetim mbi shkaqet e mundshme të aksidentit hekurudhor të së dielës në Adamuz, kur dy trena me shpejtësi të lartë dolën nga shinat, duke vrarë 41 persona dhe duke plagosur 122 të tjerë.

Aktualisht nuk ka një shpjegim zyrtar. Ndërkohë, hetimet po përqendrohen në mundësinë që aksidenti të jetë shkaktuar nga një linjë hekurudhore e prishur.

Aksidenti ndodhi kur një tren me shpejtësi të lartë Iryo doli nga shinat; pak më vonë, një tren i dytë, që udhëtonte në shinat ngjitur në drejtim të kundërt, u përplas me të.

Dy hetime janë aktualisht duke u zhvilluar, një gjyqësor dhe një teknik. Ata aktualisht po përqendrohen në identifikimin e çdo defekti në trenin Iryo dhe në ndërruesin e shinave në Adamuz, ku ndodhi aksidenti.

Disa persona që punojnë në hetim i thanë gazetës “El País”, se për momentin, duket më e mundshme që aksidenti të jetë shkaktuar nga një shinë e prishur. Hetuesit aktualisht po përjashtojnë gabimin njerëzor ose sabotimin si shkak.

Pas aksidentit, u fol për një shkak të mundshëm: një nyje e thyer midis dy shinave, një pajisje që thith zgjerimin dhe tkurrjen për shkak të ndryshimeve të temperaturës, në pjesën e binarëve ku udhëtonte treni Iryo.

Ministri spanjoll i Transportit, Óscar Puente, tha të hënën se pjesa e linjës hekurudhore në të cilën udhëtonin trenat në kohën e aksidentit ishte rinovuar në maj.

Kryeministri spanjoll, Pedro Sánchez tha se rezultatet e hetimit do të bëhen publike sa më shpejt të jetë e mundur, por informacioni përfundimtar mund të zgjasë pak. Komisioni për Hetimin e Aksidenteve Hekurudhore (CIAF) është organi teknik që heton shkaqet e aksidentit (hetimi gjyqësor po kryhet nga policia spanjolle).

Ai është zyrtarisht i pavarur, pavarësisht se është pjesë e Ministrisë së Transportit. Gjetjet përfundimtare mund të zgjasin me muaj.

Në rastin e një aksidenti hekurudhor të ngjashëm të madh në Santiago de Compostela në vitin 2013, i cili vrau 80 persona, raporti përfundimtar u përfundua pas dhjetë muajsh.

Ndërkohë, kërkimi për çdo viktimë tjetër të aksidentit hekurudhor që goditi Spanjën, vazhdoi pa ndërprerje gjatë gjithë natës.

Identifikimi i trupave të gjetur tashmë është gjithashtu në vazhdim. Megjithatë, numri i të vdekurve mund të jetë shumë më i lartë.

Dyzet e tre raportime për persona të zhdukur janë paraqitur nga të afërmit e atyre që ndodheshin në dy trenat e përfshirë në aksidentin në Adamuz, Andaluzi.

Prandaj, numri i të vdekurve mund të rritet nga 41 që është aktualisht. Më shumë se 150 persona janë plagosur.

The post Hipotezat mbi shkaqet e tragjedisë hekurudhore në Spanjë me 41 të vdekur appeared first on Gazeta Si.

Britania ka nisur një konsultim publik mbi përdorimin e mediave sociale nga fëmijët , duke i hapur rrugën një ndalimi të mundshëm të aksesit, njoftoi qeveria.

Iniciativa përfshin gjithashtu udhëzime më të rrepta për shkollat, duke u përqendruar në përdorimin e telefonave celularë nga nxënësit.

Sipas njoftimit, qeveria do të shqyrtojë provat dhe përvojat ndërkombëtare në lidhje me propozimet që janë vënë në tryezë, duke vlerësuar nëse një ndalim i tillë do të ishte efektiv dhe, nëse zbatohet, si mund të zbatohet në praktikë.

Në këtë kontekst, ministrat do të vizitojnë Australinë, e cila muajin e kaluar u bë vendi i parë në botë që ndaloi mediat sociale për fëmijët nën 16 vjeç, me qëllim studimin dhe shfrytëzimin e përvojës nga regjimi që është vendosur.

Qeveria britanike nuk specifikoi një kufi specifik moshe, por sqaroi se po shqyrton një ndalim “për fëmijët nën një moshë të caktuar”, së bashku me masa të tjera të tilla si kontrolle më të rrepta të moshës dhe një shqyrtim nëse pragu aktual i pëlqimit dixhital është shumë i ulët.

Shqetësimet janë shtuar më tej nga përhapja e shpejtë e përmbajtjes së gjeneruar nga inteligjenca artificiale, e shkaktuar nga protesta publike mbi raportet e fundit se chatbot-i Grok AI i Elon Musk prodhoi imazhe seksuale pa pëlqim, duke përfshirë imazhe të të miturve.

Qeveria britanike ka njoftuar tashmë planet për të ndaluar plotësisht mjetet e inteligjencës artificiale që “zhveshin” imazhet në mënyrë digjitale, ndërkohë që punon gjithashtu për të parandaluar fëmijët nga bërja, ndarja ose shikimi i imazheve nudo në pajisjet e tyre.

The post Britania ndjek shembullin e Australisë, shqyrton kufizimet e mediave sociale për të miturit appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Prokuroria e Posaçme ka mbyllur hetimet për ish-kryebashkiakun e Kavajës, Elvis Roshi i marrë i pandehur për shpërdorim detyre.

Roshi u paraqit sot në SPAK, nën shoqërinë e avokatit mbrojtës Andi Skënderi, ku iu komunikua mbyllja e hetimeve, ndërsa dosja pritet të kalojë për gjykim. 

Elvis Roshi u kallëzua 10 vite më parë në Prokurorinë e Kavajës nga Kontrolli i Lartë i Shtetit (KLSH) në shtator të vitit 2015, pasi ai dhe 10 zyrtarë të tjerë dyshoheshin se kishin shkaktuar një dëm ekonomik prej 33 milionë lekësh me tenderët e rikonstruksionit të qendrës së qytetit dhe ndërtimin e disa rrugëve.

Në dy raste, KLSH e akuzoi bashkinë e Kavajës se ka ndjekur standard të dyfishtë në vlerësimin e pjesëmarrësve në tenderë, duke skualifikuar operatorin me ofertën më të ulët.

Për 3 tenderë të tjerë, u konstatua se ofertuesi me çmimin më të ulët është skualifikuar padrejtësisht si rezultat i llogaritjes së gabuar të ofertës.

Çështja shkoi më pas në Prokurorinë e Durrësit e cila kërkoi ta mbyllte, por një vendim i GJKKO vitin e kaluar urdhëroi hetimin e dosjes nga SPAK.

The post SPAK mbyll hetimet, Elvis Roshit i komunikohet akuza për shpërdorim detyre appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Presidenti francez, Emmanuel Macron ka propozuar për të enjten një takim në Paris mes G7-ës dhe Rusisë dhe Danimarkës, deklaroi presidenti amerikan Donald Trump.

Trump tha se propozimi ishte paraqitur në mesazhe private të shkëmbyera mes dy liderëve, të cilat ai i publikoi sot herët në platformën e tij Truth Social.

Pallati Elize konfirmoi vërtetësinë e mesazheve.

Në mesazhet e postuara në Truth Social, Macron i referohet kërkesave të Trump që SHBA-ja të marrë Groenlandën nga Danimarka, duke shkruar se ”nuk e kuptoj se çfarë po bën me Groenlandën”.

Më pas, Macron propozon organizimin e një takimi të fuqive të G7-ës, së bashku me Danimarkën, Rusinë, Ukrainën dhe Sirinë, të enjten pasdite në Paris.

Trump do të jetë në Evropë për Forumin Ekonomik Botëror në Davos, ku pritet të mbajë nesër një fjalim.

G7 përbëhet nga Kanadaja, Franca, Gjermania, Italia, Japonia, Mbretëria e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara të Bashkuara.

The post Macron propozon një takim të G7 me Rusinë dhe Danimarkën appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Presidenti i SHBA-së, Donald Trump ka përsëritur qëllimin e tij për të vendosur tarifa “100%” ndaj vendeve evropiane që kundërshtojnë kërkesat e tij për të marrë kontrollin e Groenlandës.

Kjo ka shkaktuar reagime të forta nga qeveritë europiane dhe Bashkimi Europian , të cilat thonë se sovraniteti i ishullit është i panegociueshëm. 

Në një intervistë me NBC News, Trump tha se do të vendoste një tarifë prej 10% për “të gjitha produktet” e importuara në Shtetet e Bashkuara nga Britania e Madhe nga 1 shkurti, e cila do të rritej në 25% nga 1 qershori, nëse nuk arrihet një marrëveshje për të blerë Groenlandën nga Danimarka.

Në një postim në Truth Social në orët e para të mëngjesit të së martës, presidenti amerikan tha se pati një “bisedë telefonike shumë të mirë” me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, dhe ra dakord për një takim “të palëve të ndryshme” në Zvicër këtë javë.

Ai vazhdoi: “Grenlanda është e domosdoshme për Sigurinë Kombëtare dhe Botërore. Nuk mund të ketë kthim pas – Për këtë, të gjithë janë dakord!”

Kur media e pyeti nëse ai do të përdorte forcën për të pushtuar territorin, presidenti u përgjigj “pa koment”.

The post Trump: Do vendos 100% tarifa për Europën nëse nuk pranojnë kontrollin e Groenlandës appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Një sherr mes dy personave pas një aksidenti me automjetet e tyre, ka shkaktuar vrasjen e një 57-vjeçari me çekiç, të identifikuar si Petrit Ndou.

Sipas policisë, ngjarja është regjistruar rreth orës 00:40, në aksin rrugor Mamurras-Fushë Krujë, pranë fshatit Bushnesh, ku Andi Vokri, 28-vjeç ka qëlluar me çekiç 57-vjeçarin. I riu banues në Thumanë është arrestuar menjëherë pas ngjarjes së rëndë.

Automjetet që po drejtonin viktima dhe autori, dyshohet se janë fërkuar, çka ka sjellë një përshkallëzim të situatës mes drejtuesve të tyre.

Ndou ka qenë duke udhëtuar në makinë me bashkëshorten e tij, ndërkohë që autori i dyshuar, i shoqëruar nga dy persona të tjerë, lidhje të afërta të tij.

Sipas të dhënave paraprake, pas përplasjes ka nisur një konflikt fizik mes palëve. Si pasojë, ka mbetur i vdekur Petrit Ndou, banues në Pukë.

Viktima ka marrë një plagë të rëndë në kokë, ndërsa në vendngjarje është gjetur edhe një çekiç, i cili dyshohet se është përdorur gjatë konfliktit nga ana e 28-vjeçarit, duke i shkaktuar plagë fatale.

Autori është shoqëruar në polici dhe po merret në pyetje nga grupi hetimor. Paralelisht, policia po mbledh dëshmitë e dëshmitarëve okularë, si dhe po analizon provat materiale për të zbardhur plotësisht rrethanat dhe motivet e ngjarjes.

The post Sherr pas përplasjes së makinave në aksin Mamurras-Krujë, vritet me çekiç 57-vjeçari appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – I dënuari Mihal Mërkuri ka ndërruar jetë mëngjesin e sotëm në Qendrën Spitalore Universitare ‘Nënë Tereza’.

Sipas burimeeve, shkak është bërë gjendja e rëndë shëndetësore si pasojë e arrestit kardiak dhe hemorragjisë në kokë.

Mërkuri ishte i dënuar me 10 vite burg për vrasje të mbetur në tentativë dhe armëmbajtje pa leje. Ai u ekstradua nga Greqia në vitin 2023, ndërsa në vitin 2025 u transferua në burgun e Burrelit.

The post I dënuar për vrasje në tentativë, i burgosuri ndërron jetë në QSUT appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Agjencia e Mbikëqyrjes Policore ka zhvilluar një operacion në Elbasan, ku prokurroria ka caktuar masa sigurie ndaj 7 personave, të cilët lejonin dhe organizonin bastet sportive online. Gjashtë prej tyre rezultojnë të jenë punonjës policie në qarqe të ndryshme.

Për dy prej tyre, është caktuar “arrest shtëpie”, ndërsa për 4 të tjerë është caktuar masa e ndalimit të daljes jashtë vendit dhe “detyrim paraqitje”.

Sipas vendimit të gjykatës, masa e sigurimit personal “Arrest në shtëpi” është caktuar për nënkomisarin R.T., specialist për krimet në Stacionin e Policisë Manëz, inspektorin E.K., ndihmës specialist/kontrollor në Stacionin e Policisë Kufitare Morinë, si dhe për shtetasin I.T., banues në Tiranë.

Ndërkohë, për katër punonjës të tjerë të policisë është vendosur masa “Ndalim i daljes jashtë shtetit” dhe “Detyrim për t’u paraqitur në policinë gjyqësore”.

Këta janë komisari D.S., shef i Seksionit për Hetimin e Krimeve në Volum në Komisariatin e Policisë Devoll, nënkomisari A.M. dhe inspektori G.B. në Policinë Kufitare Morinë, si dhe inspektori E.D., trupë shërbimi operacional në njësinë speciale RENEA.

Hetimet kanë zbuluar se të dyshuarit, duke shfrytëzuar funksionet e tyre, në bashkëpunim me njëri-tjetrin, kanë organizuar dhe favorizuar ushtrimin e lojërave të fatit dhe basteve sportive të palejuara.

Ata akuzohen për veprat penale “Organizimi ose ushtrimi i veprimtarisë së lojërave të fatit në kundërshtim me ligjin” dhe “Shpërdorim i detyrës”.

Gjatë veprimeve proceduriale janë sekuestruar 7 telefona celularë, që dyshohet se janë përdorur për aktivitetin kriminal

The post Lejonin baste sportive, masë sigurie për 6 punonjës policie appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Një pjesë e Tiranës ka mbetur pa furnizim me energji elektrike mbrëmjen e kësaj të hëne, pas një defekti në një linjë të rëndësishme të OST-së.

Sipas njoftimit të bërë nga OSHEE, avaria ka ndodhur në linjën 110kV që furnizon disa nënstacione kryesore, duke përfshirë zonat rreth Ali Demit, Freskut, ish-Uzina Autotraktorëve dhe Brrylin.

“Është shfaqur një problem në linjën 110kV të OST-së, e cila furnizon me energji disa nënstacione të qytetit, kryesisht zonat e përmendura më lart. Po punojmë ngushtë me stafet e Operatorit të Sistemit të Transmetimit për të gjetur zgjidhje sa më shpejt të jetë e mundur”, njoftoi OSHEE.

Ndërkohë, kompania e shpërndarjes së energjisë elektrike siguron se disa institucione dhe zona kritike po furnizohen nga linja alternative, përmes skemës së quajtur “unazë”, e cila mundëson mbulimin e pjesshëm të nevojave të energjisë për të minimizuar ndërprerjet.

Ndërprerja e energjisë elektrike ndikoi edhe në aktivitete publike, përfshirë futbollin. Ndeshja Dinamo-Vllaznia, që po zhvillohej në stadiumin “Air Albania”, u detyrua të fillonte me 40 minuta vonesë për shkak të mungesës së energjisë, ndërsa organizatorët u përpoqën të menaxhonin situatën.

The post Disa lagje të Tiranës pa energji elektrike për shkak të një defekti appeared first on Gazeta Si.