Normal view

Eksodi nga Maroku - si një vendim i Spanjës nxiti valën e migrantëve

1 August 2026 at 08:53


Në vitin 2030 Maroku planifikon të organizojë Kampionatin Botëror të Futbollit - bashkë me Spanjën dhe Portugalinë, dy shtete me të cilat Maroku nuk ka të përbashkët vetëm afërsinë gjeografike dhe përvoja historike.

Maroku është po ashtu një vend i pëlqyer nga turistët evropianë. Megjithatë, qindra-mijëra marokenë nuk janë të kënaqur me jetën në atdheun e tyre.

Varfëria, korrupsioni, keqqeverisja janë disa nga fenomenet që shqetësojnë njerëzit, sidomos të rinjtë. Para disa ditësh u përhap lajmi se Gjykata Kombëtare e Spanjës ka marrë vendim sipas të cilit migrantët që arrijnë përmes detit në eksklavën spanjolle Ceuta nuk do të dëbohen në Marok.

Lajmi mori dhenë e detin nëpërmjet mediave sociale. Ceuta - 83 mijë banorë - është një qytet spanjoll në bregdetin e Afrikës Veriore dhe në Rrugën e Gjibraltarit. Mijëra marokenë u vërsulën drejt Ceutes, sipas vlerësimeve mediale deri në 60 mijë. 57 prej tyre vdiqën.

Maroku dhe Spanja po përpiqen të qetësojnë gjendjen kaotike. Ndërkohë thuhet se rreth 48 mijë refugjatë janë kthyer në Marok.

Kjo dramë ka shqetësuar disa vende evropiane. Janë përforcuar kontrollet kufitare. Po bëhet thirrje për përjashtimin e Spanjës nga Zona e Schengenit. Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez tha se behej fjalë për një sulm kundër integritetit të Spanjës.

Gazeta gjermane Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) shkruan: “Kryeministrit Pedro Sánchez, i cili tani ankohet për një ‘sulm ndaj integritetit territorial të Spanjës’, kritikët i kujtojnë se legalizimi i fundit masiv i emigrantëve pa dokumente mund të ketë krijuar një nxitje të re për imigracionin ilegal.

Formalisht, ky argument nuk qëndron plotësisht, sepse masa vlen vetëm për personat që kanë mbërritur në Spanjë para 1 janarit 2026. Megjithatë, mesazhi që Spanja ka përcjellë me këtë vendim ka të ngjarë të jetë vënë re edhe në Afrikë: në fund të fundit, ekziston mundësia që të lejohesh të qëndrosh.

Për marokenët që synojnë të emigrojnë në Spanjë, ky është një sinjal i rëndësishëm. Maroku konsiderohet nga Bashkimi Evropian një vend i sigurt i origjinës, ndaj për shtetasit e tij shkalla e pranimit të kërkesave për azil është e ulët. Për refugjatët në kuptimin klasik të fjalës, për të cilët u krijua fillimisht e drejta e azilit, kjo kategori përfshin vetëm një numër të kufizuar rastesh.”

Gazeta tjetër gjermane “Süddeutsche Zeitung” nënvizon: „Dhe kështu shpërtheu kriza. Brenda një dite e gjysmë, dhjetëra mijëra njerëz u dyndën nga Maroku drejt territorit spanjoll.

Pamjet e migrantëve që kapërcejnë gardhin kufitar të enklavës spanjolle të Ceutës janë një simbol tronditës i asaj që pritej dhe i asaj me të cilën Evropa mund të përballet edhe në vitet e ardhshme: gjithnjë e më shumë njerëz nga Afrika nuk mjaftohen më vetëm duke ëndërruar për një jetë që u duket më e mirë, por janë të gatshëm të luftojnë për ta arritur atë“. /Telegrafi/

Zviceranët marrin malin - për shkak të vapës së madhe

31 July 2026 at 23:26


Zvicra po përballet me valën e katërt të të nxehtit këtë verë, duke thyer rekorde temperaturash. Arat e thata, shtretërit e tharë të lumenjve dhe liqenet gjysmë të zbrazëta dëshmojnë për vapën e madhe që po vështirëson jetesën, veçanërisht në qytetet e ultësirës ku nxehtësia po bëhet e papërballueshme.

Siç raporton mediumi publik zviceran SRF, kjo gjendje ka bërë që me mijëra qytetarë t'i braktisin qytetet e nxehta për të kërkuar freski në lartësitë malore dhe pranë ujërave.

Drejtori i organizatës “Schweiz Tourismus”, Martin Nydegger, e përmbledh këtë dukuri duke theksuar se njerëzit po ngjiten drejt maleve dhe po u drejtohen liqeneve, dy pika këto që po shënojnë rritje masive të popularitetit këtë sezon.

Destinacionet e njohura si Davos-Klosters, Engadini apo Aletsch Arena në kantonin e Wallisit janë të stërmbushura me vizitorë. Sipas Nydegger, kërkesa është dukshëm më e lartë se zakonisht gjatë kulmit të sezonit.

Ai sqaron se kur njerëzit në qytete nuk arrijnë të flejnë për disa net me radhë nga vapa, vendosin të rezervojnë një hotel në male ose të udhëtojnë drejt ndonjë liqeni, gjë që lehtësohet edhe më shumë nga rrjeti i shkëlqyer i transportit publik zviceran.

Në anën tjetër, ndërsa rajonet malore po përjetojnë një fluks rekord, monumentet kulturore dhe vendet historike në ultësirë po regjistrojnë më pak vizitorë.

Një shembull është kështjella “Schloss Gruyères” në kantonin e Freiburgut. Drejtori i saj, Filipe Dos Santos, deklaron se kjo rënie vizitorësh gjatë ditëve me vapë ekstreme është diçka e pritshme, sidomos pasi qasje te kështjella bëhet vetëm në këmbë përmes një kodre. Megjithatë, ai rikujton se brenda kështjellës mbretëron një freski e këndshme edhe gjatë valëve më të mëdha të të nxehtit.

Ecuria e motit tregon se kjo situatë do të vazhdojë, pasi nuk ka sinjale për rënie të temperaturave as javën e ardhshme. Edhe pse ditën e festës kombëtare - më 1 gusht - mund të ketë ndonjë stuhi të izoluar, parashikimet nga dita e hënë tregojnë sërish temperatura mbi 30 gradë celsius. Për këtë arsye, udhëtimi drejt lartësive malore do të mbetet alternativa kryesore e qytetarëve kundër vapës. /Telegrafi/

Për festën kombëtare: Çfarë ndryshon në Zvicër nga 1 gushti?

31 July 2026 at 22:14


Me fillimin e muajit gusht dhe festës kombëtare (më 1 gusht), në Zvicër hyjnë në fuqi një sërë rregullash dhe ndryshimesh të reja që do të prekin drejtpërdrejt xhepin dhe jetën e përditshme të qytetarëve.

Siç raporton mediumi publik zviceran SRF, masat e reja përfshijnë që nga gjobat më të ashpra për hedhjen e mbeturinave e deri te ndryshimet në pensione, fluturime dhe çmimet e telefonisë.

Një nga risitë më të dukshme lidhet me mbrojtjen e mjedisit dhe pastërtinë publike. Nga 1 gushti, hedhja pa kujdes e mbeturinave në hapësirat publike do të ndëshkohet me gjoba që arrijnë deri në 100 franga për sasi mbeturinash deri në 17 litra, ndërsa për sasi më të mëdha deri në 110 litra gjoba mund të shkojë deri në 250 franga.

Hedhja e mbeturinave të vogla, si bishtat e cigareve apo qeset plastike, do të gjobitet me 80 franga.

Në fushën e pensioneve, qeveria ka miratuar ndryshime me procedurë të përshpejtuar për të parandaluar problemet me pagesën e pensionit të 13-të të AHV-së.

Ndërkohë, sa i përket transportit ajror, kompania e fluturimeve “Swiss” do të rifillojë fluturimet drejt Tel Avivit në Izrael nga 1 gushti.

Kompania amë “Lufthansa” kishte rinisur fluturimet që nga qershori, ndërsa “Swiss” i kishte pezulluar ato vazhdimisht për shkak të situatës së tensionuar politike dhe ushtarake në rajon.

Në tregun e telekomunikacionit, konsumatorët do të përballen me rritje çmimesh. Kompania “Sunrise” do të rrisë tarifën bazë mujore për celularë dhe internet me 1.50 franga për abonim, ndërsa rritje çmimesh nga 50 centë deri në 2 franga do të aplikojnë edhe markat e saj si “Yallo” dhe “Lebara”.

Për sa i përket tregut të punës, qeveria ka vendosur të mbajë në fuqi kohëzgjatjen maksimale prej 24 muajsh për kompensimin e punës me orar të shkurtuar (Kurzarbeit), një masë kjo që do të mbetet e vlefshme deri më 31 janar 2027 me qëllim ruajtjen e vendeve të punës.

Po ashtu, nga 1 gushti digjitalizohen plotësisht procedurat e kërkesave për natyralizim të zakonshëm (marrjen e shtetësisë), duke lehtësuar shkëmbimin e të dhënave mes autoriteteve kantonale e Sekretariatit Shtetëror për Migracionin (SEM). /Telegrafi

Banka Kombëtare e Zvicrës fitoi 25,2 miliardë franga në gjashtëmujorin e parë të vitit 2026

31 July 2026 at 20:20


Banka Kombëtare e Zvicrës (SNB) ka mbyllur gjysmën e parë të vitit 2026 me një fitim të lartë prej 25,2 miliardë frangash zvicerane. Pas një humbjeje të lehtë gjatë tremujorit të parë, institucioni qendror financiar përfitoi ndjeshëm nga ecuria pozitive në tregjet e aksioneve gjatë tremujorit të dytë.

Sipas të dhënave të publikuara nga vetë banka, nga muaji prill deri në qershor 2026, SNB-ja realizoi një fitim prej 25,8 miliardë frangash, duke përmbysur kështu rezultatin negativ prej 0.5 miliardë frangash që kishte regjistruar në periudhën janar-mars.

Fitimet e larta nga letrat me vlerë, si dhe të ardhurat nga interesat dhe dividendat, sollën një bilanc pozitiv prej 31,7 miliardë frangash në pozicionet e valutave të huaja gjatë këtij gjashtëmujori. Përveç rritjes së çmimeve të aksioneve, ky rezultat u ndihmua edhe nga zhvillimet e favorshme në kurset e këmbimit valutor.

Në anën tjetër, banka regjistroi një humbje vlerësimi prej 6,4 miliardë frangash në rezervat e saj të floririt, si pasojë e rënies së çmimit të këtij metal të çmuar. Në fund të qershorit, një kilogram flori kushtonte 104,812 franga, krahasuar me 110,919 franga që ishte në fund të vitit 2025. Ndërkaq, pozicionet në franga kontribuuan me 0.1 miliardë franga në rezultatin e përgjithshëm.

SNB-ja ka rikujtuar se rezultatet e saj varen drejtpërdrejt nga luhatjet në tregjet e floririt, valutave dhe kapitaleve, prandaj nxjerrja e përfundimeve për bilancin e plotë vjetor bazuar vetëm në të dhënat e gjashtëmujorit të parë mbetet e kufizuar.

“Këso ndëshkimesh janë të zakonshme në vendet me kulturë politike autoritare” - një apel nga historianët Schmitt dhe Clewing kundër sanksionimit të një arkeologu kosovar

30 July 2026 at 11:34


Historianët Oliver Jens Schmitt dhe Konrad Clewing protestojnë kundër ndëshkimit të arkeologut kosovar Shafi Gashi nga ana e Ministrisë së Kulturës të Republikës së Kosovës. Ata theksojnë se hulumtues si dr. Gashi po nxjerrin në dritë një qytetërim të lulëzuar dhe, bashkë me të, një nga periudhat me rëndësinë më të madhe kulturore në historinë e Kosovës.

Një shkencëtari të shquar i është ulur paga, sepse publikisht i tërhoqi vëmendjen administratës së tij për faktin se një nga monumentet më të rëndësishme kulturore të vendit rrezikon të bjerë në gjendje të mjerueshme.

Raste të tilla janë të zakonshme në vendet me kulturë politike autoritare. Para disa vitesh, arkeologu rumun me famë ndërkombëtare Ioan Piso u hoq nga detyra si drejtor i hapësirës më të rëndësishme arkeologjike të vendit, kryeqytetit dak të Sarmizegetusas. Piso kishte udhëhequr një protestë kundër një miniere ari, operimi i së cilës do të shkaktonte ndotje mjedisore, dhe kjo kishte zemëruar qarqe me ndikim politik.

Në Kosovë, Kalaja e Prizrenit është një nga monumentet më të rëndësishme të trashëgimisë kulturore kombëtare. Prizreni tërheq shumë vizitorë dhe pothuajse askush nuk e humb rastin për ta vizituar Kalanë, e cila pasqyron historinë e rajonit që nga kohët e lashta dhe ofron një pamje madhështore.

Për dekada me radhë, dr. Shafi Gashi ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në hulumtimin arkeologjik të Kalasë, si drejtues i gërmimeve dhe përmes krijimit të një muzeu që është po aq elegant sa edhe modern. Studiuesit e vërtetë ndiejnë një lidhje të fortë me punën e tyre dhe mbrojnë atë që është e rëndësishme për vendin e tyre.

Konkretisht, ai theksoi se, vite më parë, SHBA-ja kishte dhënë 700 mijë dollarë për zhvillimin e këtij xhevahiri arkeologjik. Fatkeqësisht, mbështetja shtetërore për zhvillimin arkeologjik dhe turistik të Kalasë ka qenë modeste më pas. Kjo çoi në mbylljen e pjesshme të Kalasë për vizitorët dhe shpjegon gjithashtu pse turistët nuk shohin asnjë tabelë informuese kulturore e historike në vend.

Dr. Gashi është arkeologu më i njohur ndërkombëtarisht i Kosovës, i cili për një çerek shekulli ka punuar me përkushtim të madh për zhvillimin e trashëgimisë kulturore të lashtë dhe për rritjen e profilit të saj ndërkombëtar. Fakti që ai po tërheq vëmendjen ndaj një problemi shumë real, i cili prek si akademinë ashtu edhe turizmin, në të vërtetë duhet të mirëpritet nga ministria përkatëse.

Në fund të fundit, fakti që një nga atraksionet kryesore turistike të vendit është pjesërisht i paarritshëm në mes të sezonit të lartë duhet të jetë burim shqetësimi për një vend që ka tërhequr një numër gjithnjë e në rritje udhëtarësh gjatë viteve të fundit.

Në vend që të penalizojë bartësin e këtij lajmi, padyshim do të ishte më mirë të bëhej gjithçka e mundur për ta bërë këtë vend të bukur sërish të qasshëm sa më shpejt dhe për t’i mundësuar dr. Gashit të vazhdojë punën e tij në interes të qytetit dhe të vendit. Do të ishte gjithashtu një mundësi për banorët e Prizrenit dhe prizrenasit në mërgatë që të mendojnë nëse iniciativa private mund ta mbështesë shtetin. Sepse Kalaja është një burim identiteti dhe, thjesht, një burim të ardhurash.

Kosova zotëron një thesar të jashtëzakonshëm vendesh antike, të cilat janë gërmuar dhe zhvilluar vetëm në një masë të kufizuar, në mos fare. Ato dëshmojnë nivelin e lartë të kulturës në antikitet dhe tregojnë se, në antikitetin e vonshëm, rajoni e furnizonte Perandorinë Romake me sundimtarë, gjeneralë, administratorë dhe ushtarë. Në antikitet, Kosova ishte një pjesë e rëndësishme e hapësirës latine të Perandorisë Romake.

Kushdo që viziton vendet arkeologjike të vendit do t’i zbulojë të gjitha këto. Hulumtues si dr. Gashi po nxjerrin në dritë një qytetërim të lulëzuar dhe, bashkë me të, një nga periudhat me rëndësinë më të madhe kulturore në historinë e Kosovës. Duhet të jetë në interesin më të mirë të ministrisë përkatëse të bëjë gjithçka që është në fuqinë e saj për të promovuar hulumtimet mbi këtë periudhë. Prandaj, ne i bëjmë thirrje ministrisë që t’i heqë sanksionet kundër dr. Gashit dhe t’i lejojë atij të vazhdojë gërmimet në Prizren.

Oliver Jens Schmitt, Universiteti i Vjenës, Anëtar i Jashtëm i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës

Konrad Clewing, Instituti për Studimin e Evropës Lindore dhe Juglindore, Regensburg ./Telegrafi/

Presidenti i Zvicrës Guy Parmelin me rastin e Ditës Kombëtare të 1 gushtit: Vlerat dhe besimi që na mbajnë në kriza, na bashkojnë përtej të gjitha kufijve

30 July 2026 at 09:49


Në fjalimin e tij të 1 gushtit - Ditës Kombëtare të Zvicrës - drejtuar zviceranëve jashtë vendit, presidenti i Zvicrës Guy Parmelin thekson se vlerat dhe besimi që na mbajnë në kohë krize na bashkojnë përtej kufijve.

Fillimi i vitit u shënua nga tragjedia në Crans-Montana, por edhe nga shumë luftëra dhe kriza.

“Në momente të tilla e ndjejmë aq më fort lidhjen që na bashkon”, shpjegon presidenti në video-mesazhin e tij, të drejtuar me rastin e festës kombëtare të 1 gushtit rreth 840’000 zviceranëve jashtë vendit.

Në vijim fjala e plotë e presidentit të Zvicrës Guy Parmelin:

Zviceranë dhe zvicerane të nderuar jashtë vendit,

Në fshatin tim, në Bursen, ka jetuar një njeri me horizont të gjerë botëror. Ju me siguri e njihni të gjithë, ishte aktori britano-zvicerian Piter Ustinov, i cili fatkeqësisht ndërroi jetë më 2004.

E kujtoj gjithmonë me shumë dashuri, humanizmin dhe humorin e tij. Ai njëherë tha përfaësisht këtë: një optimist i njeh problemet e botës - dhe prapëseprapë nuk e humb guximin. Një pesimist i zbulon problemet çdo ditë nga e para.

Një fjalë e urtë që na duhet shumë në këto kohë sfiduese.

Viti aktual në Zvicër u shënua nga katastrofa e zjarrit në Crans-Montana, ndërkohë që në planin ndërkombëtar u shënua nga shumë luftëra dhe kriza.

Shpresoj, bashkëqytetarë dhe bashkëqytetare të dashur, që muajt e fundit t'i keni kaluar në vende të sigurta dhe të mbrojtura të kësaj bote. Në të njëjtën kohë, jam plotësisht i vetëdijshëm se paqartësitë e prekin thuajse çdo njeri, se ato i prishin planet, ndonjëherë vetëm për disa javë, ndonjëherë për një jetë të tërë.

Në kriza dhe pas katastrofave, shpesh e ndjejmë më fort edhe lidhjen mes nesh. Zvicra ka përjetuar solidaritet të madh në ditët dhe javët pas natës së zjarrit. Koordinimi me vendet fqinje ishte vendimtar për t'i trajtuar personat e plagosur rëndë. Bashkësia ndërkombëtare mbështet në raste të tilla. Kjo përvojë më jep besim.

Nëse ia dalim të qëndrojmë të bashkuar në kriza akute, atëherë duhet t’ia dalim gjithashtu të gjejmë përgjigje të përbashkëta ndaj sfidave afatgjata të kohës sonë.

Në mënyrë paradoksale, presioni ndaj rendit juridik ndërkombëtar dhe tregtisë së lirë duket, për shembull, se po prodhon efektin e kundërt: në bisedat e mia këtë vit, vërej se mbështetja për këto çështje po rritet përsëri në shumë vende.

Zvicra e nxjerr forcën e saj, përkundër të gjitha ndryshimeve, nga qëndrueshmëria. Vlerat demokratike dhe liberale e kanë formësuar historinë tonë. 1 gushti na jep mundësinë t'i festojmë këto vlera dhe të besojmë se ato do të mbeten të qëndrueshme, sado shumë të

ndryshojë bota. Ndonjëherë është edhe e kundërta: kush qëndron pranë asaj që është e provuar, është tashmë përpara kohës së vet.

Bashkëqytetarë dhe bashkëqytetare të dashur, miq dhe mike të Zvicrës: vlerat dhe besimi që na mbajnë në kriza, na bashkojnë përtej të gjitha kufijve. Në këtë frymë, ju uroj, edhe në emër të qeverisë, siguri, mirëqenie dhe një 1 gusht të gëzuar.

Liridon Berisha nga mbrojtës në portier: Ja si e përjetoi kosovari debutimin e pazakontë mes shtyllave

27 July 2026 at 17:49


Mbrojtësi kosovar Liridon Berisha ishte një nga protagonistët e ndeshjes mes Vaduzit dhe Luganos, por jo në rolin e tij të zakonshëm.

28-vjeçari u detyrua të kalonte në portë në minutat e fundit të takimit, pasi portieri i Vaduzit, Leon Schaffran, u ndëshkua me karton të kuq në minutën e 82-të, ndërsa skuadra kishte kryer tashmë të pesë zëvendësimet.

Berisha veshi dorezat e portierit, fanellën jeshile dhe zuri vendin mes shtyllave, në një situatë krejtësisht të papritur.

"Nuk mund ta planifikosh një gjë të tillë. Nuk e mbaj mend herën e fundit kur kam luajtur në portë. Ndoshta kur isha pesë ose gjashtë vjeç dhe vëllai im më gjuante topin", tha ai me humor pas ndeshjes.

Traversa e shpëtoi në aksionin e parë

Berisha pati fat që në provën e parë si portier. Një goditje dënimi e Anto Grgic u përplas në traversë, ndërsa më pas ai reagoi mirë edhe në disa raste të tjera, përfshirë një ndërhyrje në kohën shtesë, kur një krosim i Carbone përfundoi në cepin e sipërm të portës.

Pavarësisht përpjekjeve të tij, Vaduz nuk arriti ta shmangte humbjen 2-1 ndaj Luganos në ndeshjen e parë të sezonit, duke e nisur me disfatë rikthimin në elitën e futbollit zviceran pas pesë vitesh mungesë.

Pas ndeshjes, Berisha u shpreh i zhgënjyer me rezultatin, duke theksuar se skuadra e tij kishte bërë paraqitje të mirë.

"Sigurisht që meritonim më shumë, sepse duhej të kishim kaluar në epërsi që në pjesën e parë. Dy golat i pësuam nga goditjet nga këndi dhe duhet të marrim përgjegjësi për këtë. Në të ardhmen duhet të jemi më agresivë dhe më të kujdesshëm në mbrojtje", deklaroi ai.

Trajneri mbështet ekipin dhe Berishën

Trajneri i Vaduzit, Marc Schneider, mbrojti ekipin e tij pas humbjes. "Ky ishte një paraqitje e mirë dhe e guximshme. Golat e tillë mund të ndodhin, sidomos kur përballesh me lojtarë të fuqishëm si Mai, Papadopoulos dhe Bichsel", tha ai.

Sa i përket kartonit të kuq të Schaffranit, Schneider e cilësoi vendimin si të ashpër, edhe pse pranoi se portieri ndërhyri me vonesë ndaj sulmuesit të Luganos, Dereck Moncada, dhe vendimi i gjyqtarit ishte i drejtë.

Edhe pse nuk është portier, Berisha e përfundoi ndeshjen pa pësuar gol si ruajtës i portës.

Ai shpreson që një situatë e tillë të mos përsëritet, por është i gatshëm të ndihmojë ekipin nëse do të jetë e nevojshme.

"Shpresoj të mos më duhet ta bëj përsëri, por nëse ekipi ka nevojë, do t'i vesh sërish dorezat", përfundoi mbrojtësi kosovar. /Telegrafi/

Nga bjeshkët e Istogut në dyqanet e Gjermanisë: Si po rindërtojnë jetën shumë familje nga eksporti i bimëve mjekësore

27 July 2026 at 13:03


Gazeta “Tageszeitung” e Berlinit shkruan se në malet e Kosovës gjendet një nga biodiversitetet më të pasura dhe më të paprekura në Evropë. Gra të zellshme si Lumnije Musaj kanë klientë në 24 shtete të botës. Industria e bimëve mjekësore dhe aromatike e Kosovës gjeneron gati 20 milionë euro.

Dielli mbi bjeshkët e Istogut zbulon çdo mëngjes një histori të suksesit ekonomik në Kosovën e pasluftës. Lumnije Musaj ecën mbi barin me vesë të Alpeve Shqiptare për të mbledhur me dorë aguliçe. Në fund të ditës, pasi ka mbushur disa thasë me bimë, ajo i gëzohet një fitimi prej rreth 200 euro. Por mbi të gjitha, ky aktivitet përfaqëson rindërtimin e plotë të jetës së saj pas një tragjedie personale.

Gjatë luftës së vitit 1999, paramilitarët serbë ia vranë djalin e vogël dhe e plagosën rëndë atë vetë, duke e lënë me trauma të vazhdueshme. Përfshirja në mbledhjen e bimëve të egra malore nuk ishte thjesht një mjet mbijetese, por një terapi ku, siç shprehet ajo, “ankthet u zhdukën në male”. Sot, kjo grua e prezanton veten me krenari si sipërmarrëse.

Siç raporton gazeta “Tageszeitung” e Berlinit, në malet e Kosovës gjendet një nga biodiversitetet më të pasura dhe më të paprekura në Evropë. Kjo trashëgimi e hershme e mbledhjes së bimëve shërbeu si bazë mbi të cilën, pas shkatërrimit të plotë të infrastrukturës nga lufta, u ngrit një industri eksporti e nxitur nga kërkesa e lartë e Evropës për produkte organike.

Sot, ky sektor përbën një zinxhir furnizimi prej më shumë se 2000 mbledhësish, bujqish dhe pikash grumbullimi, të cilët lidhin fshatrat më të thella kosovare me 111 klientë në 24 shtete të botës. Në vitin 2024, industria e bimëve mjekësore dhe aromatike gjeneroi rreth 18 milionë euro, ku pothuajse e gjithë vjen nga eksporti. Brenda shtatë viteve të fundit, vëllimi i këtij tregu pothuajse është trifishuar.

Lulet e mbledhura në bjeshkët e Istogut përfundojnë te prodhuesi gjerman “Bionorica”, trëndafili i egër përdoret për çajrat organikë të kompanisë austriake “Sonnentor”, ndërsa kërpudhat u shiten me shumicë tregtarëve në Itali dhe SHBA. Në pikën e grumbullimit në Mojstir të Istogut, 27-vjeçarja Blenishta Beqiraj përpunon qindra kilogramë lule të freskëta, të cilat pasi thahen në dhomat industriale, përgatiten për rrugëtimin e tyre drejt tregut evropian.

Sipas gazetës “Tageszeitung” të Berlinit, pika e fundit e grumbullimit përpara eksportit është fabrika e kompanisë “Agroproduct”, eksportuesit më të madh në Kosovë. Aty punojnë krah për krah dhjetëra gra, ndërsa historia e kësaj ndërmarrjeje lidhet ngushtë me themeluesin e saj, Halit Avdijaj.

Avdijaj, i cili kishte emigruar në Zvicër gjatë represionit serb të viteve ‘80-të, u rikthye në atdhe për të ndërtuar një biznes nga zeroja pas shkatërrimit të luftës. Kthesa e madhe për të dhe për gjithë sektorin erdhi në vitin 2005, gjatë pjesëmarrjes në panairin e njohur të produkteve bio “Biofach” në Nürnberg të Gjermanis, ku lidhi kontratat e para afatgjata me blerësit evropianë.

Sot, Gjermania është tregu më i rëndësishëm i këtij sektori, ku rreth 30 kompani gjermane furnizohen me lëndë të parë nga Kosova. Sidoqoftë, ky model suksesi po përballet me sfida të reja serioze. Sektori po vuan nga ikja e fuqisë punëtore dhe emigrimi i të rinjve, veçanërisht pas liberalizimit të vizave me BE-në. Si pasojë, sipërfaqja e mbjellë me bimë mjekësore si kamomili është tkurrur nga 570 hektarë në vitin 2020 në vetëm 225 hektarë.

Ekspertët theksojnë se vendi nuk mund të mbështetet vetëm te një figurë qendrore apo te thjesht eksporti i lëndës së parë pa përpunim lokal. Përveç kësaj, ekziston edhe rreziku i shfrytëzimit të tepërt të natyrës, siç ndodhi me gentianën e verdhë, eksporti i të cilit u ndalua pasi u dëmtua nga mbledhja e pakontrolluar.

Ndryshimi i madh ka nisur nga një gjeneratë e re vajzash e grash të arsimuara jashtë vendit. “Tageszeitung” veçon motrat Blerinda dhe Arnita Veliu nga Polaci i Drenicës. Pasi kryen studimet e nivelit master në SHBA dhe Itali, ato u kthyen në Kosovë për të krijuar markën e tyre të çajit “Botanic”.

Së bashku me të reja të tjera që prodhojnë uthull nga mollët e egra apo vajra esenciale, ato përfaqësojnë një lëvizje të re që po mban më shumë nga vlera e shtuar brenda vendit. Po ashtu, gra si Lumnije Musaj vazhdojnë punën çdo ditë në male, duke u shndërruar nga viktima të luftës në sipërmarrëse që frymëzojnë komunitetin e tyre. /Telegrafi/

21-vjeçari islamist Abdul B. - i dyshuar për sulm terrorist në Berlin

26 July 2026 at 08:47


Gjatë një festivali në Berlin një islamist sulmoi të shtunën në mbrëmje me veturë turmën e njerëzve. Me atë rast vdiq një grua, 16 veta u lënduan rëndë. Ky nuk është rasti i vetëm i terrorit islamist në Gjermani. Që nga viti 2011 janë vrarë mbi 20 persona të pafajshëm. Në dy raste kanë qenë të involvuar edhe dy kosovarë: Arid U., i cili ka vrarë dy ushtarë amerikanë në Frankfurt (më 2011), dhe Erjon S., i cili ka goditur me thikë tre persona në Essen më 2025.

Policia gjermane është duke e kërkuar urgjentisht Abdul B., i cili dyshohet se të shtunën rreth orës 22:00 sulmoi me veturë dhjetëra njerëz në Berlin gjatë një festivali. Një grua vdiq si pasojë e sulmit, 16 persona të tjerë u lënduan, tre prej tyre rëndë dhe janë në rrezik për jetën. Policia ka publikuar fotografinë e të dyshuarit dhe ka njoftuar se ai i përkiste skenës islamiste të Berlinit. Ekzistojnë dyshime se disa njerëz janë lënduar edhe me mjete të forta. Deri së fundi Abdul B. ishte në burg.

Kancelari gjerman Friedrich Merz u prononcua në rrjetin X lidhur me terrorin në CSD (Christopher Street Day). „Çfarë vepre e neveritshme në Berlin. Qindra mijëra njerëz nga e gjithë bota po festonin në mënyrë paqësore gjatë Christopher Street Day. Ata donin që ne të sillemi mirë dhe me tolerancë me njëri-tjetrin. Ky është një sulm ndaj shoqërisë sonë“, u shpreh Merz. Kancelari vijoi më tej: „Ne jemi të hapur dhe e duam lirinë - dhe këtë do ta ruajmë e do ta mbrojmë. Vepra do të zbardhet dhe do të ndiqet me të gjithë ashpërsinë e ligjit. Mendimet e mia janë me të prekurit dhe të afërmit e tyre. U uroj të plagosurve shërim të shpejtë dhe falënderoj të gjitha forcat e ndërhyrjes“.

Ky nuk është rasti i vetëm i terrorit islamist në Gjermani. Që nga viti 2011 janë vrarë mbi 20 persona të pafajshëm. Në dy raste kanë qenë të involvuar edhe dy kosovarë: Arid U., i cili ka vrarë dy ushtarë amerikanë në Frankfurt (më 2011), dhe Erjon S., i cili ka goditur me thikë tre persona në Essen më 2025.

Në vijim një kronologji e terrorit.

Më 2 mars 2011 në Frankfurt am Main, terroristi i radikalizuar nga propaganda xhihadiste në internet, Arid U., kreu sulmin e parë islamist me viktima në Gjermani duke qëlluar për vdekje dy ushtarë amerikanë në aeroport dhe duke plagosur rëndë dy të tjerë. Arid U. është me origjinë nga Kosova. Ai u dënua me burgim të përjetshëm.

Më 18 korrik 2016 në Würzburg, një 17-vjeçar i cili ishte në kontakt të drejtpërdrejtë me anëtarë të organizatës terroriste “Shteti Islamik” (IS) dhe u kishte premtuar krerëve të saj besnikëri në një video, plagosi rëndë katër persona me sëpatë dhe thikë në një tren rajonal.

Më 24 korrik 2016 në Ansbach, një tjetër sulmues që mbante kontakte me IS dhe u kishte betuar besnikëri me video, hodhi veten në erë përpara një festivali muzikor duke mbetur i vdekur dhe duke plagosur 15 persona të tjerë.

Më 19 dhjetor 2016 në Berlin, tuniziani Anis Amri me lidhje të drejtpërdrejta me rrjetin e IS kreu një nga sulmet më të rënda duke drejtuar një kamion të vjedhur mes tregut të Krishtlindjeve në Breitscheidplatz në Berlin, ku mori jetën e 13 personave dhe plagosi rëndë dhjetëra të tjerë.

Më 28 korrik 2022 në Hamburg, islamisti Ahmad A. ndërmori një sulm xhihadist me thikë në një supermarket, ku vrau një person dhe plagosi një tjetër.

Më 31 maj 2024 në Mannheim, Sulaiman A. veproi i shtyrë nga motivet islamiste dhe sulmoi me thikë një tubim publik ku vrau një polic dhe plagosi pesë persona të tjerë.

Më 23 gusht 2024 në Solingen, sulmuesi sirian Isa Al H. kreu një sulm me thikë gjatë një feste qyteti që la tre të vdekur e tetë të plagosur, vepër për të cilën përgjegjësinë e mori zyrtarisht i ashtuquajturi “Shteti Islamik”.

Më 5 shtator 2025 në Essen, i riu kosovar Erjon S., i armatosur me material propagandistik dhe i motivuar nga ideologjia xhihadiste kundër “jobesimtarëve”, sulmoi me thikë tre persona afër Sinagogës së Vjetër, të cilët fatmirësisht u mbijetuan plagëve të rënda. Erjon S. goditi me thikë edhe mësuesen e tij. Ai akuzohet për vrasje. Procesi gjyqësor është duke u zhvilluar.

Redaksia e gazetës austriake "Die Presse" distancohet nga intervista e drejtorit të përgjithshëm Rainer Novak me autokratin serb Vuçiq

26 July 2026 at 08:22


Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, në një intervistë për gazetën austriake „Die Presse“ deklaroi të njëjtat gjëra që i thotë zakonisht edhe në mediat e regjimit serb. Bordi redaktues i kësaj gazete ditore është i „befasuar dhe i shqetësuar“ si dhe distancohet nga ajo bisedë, shkruan e përditshmja “Danas” e Beogradit.

Në epizodin e parë të podkastit „Masterclass me Rainer Novak“, drejtori i përgjithshëm i gazetës ditore dhe konservatore austriake „Die Presse“ bisedoi me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq, gjë që u transmetua nga mediat e regjimit serb si një provë tjetër e autoritetit dhe ndikimit që udhëheqësi i SNS-së gëzon në botë.

Në këtë intervistë, Vuçiq foli për fushatat që zhvillohen kundër tij, duke pretenduar se asnjë udhëheqës evropian nuk i është dashur të kalojë përmes diçkaje të ngjashme. Ai i quajti „gënjeshtra“ si „aferën Jovanjica“ (mbi plantacionet e drogës), ashtu edhe „topin me zë“ (të përdorur kundër demonstruesve) dhe pjesëmarrjen e tij në „vrasjet në Sarajevë“, transmeton revista Vreme.

Në pyetjen nëse gjatë 10 viteve të fundit është bërë më „autoritar“, udhëheqësi i (partisë në pushtet) SNS u përgjigj se „pas tre muajsh do të fitojë në zgjedhje shumë më demokratike se ato që kanë shumë vende“, kështu që nëse kjo është shprehje e autokracisë…?

Vuçiq thuri lavde për kancelarin austriak Christian Stocker, madhëroi sukseset e veta ekonomike e reformat dhe theksoi përkushtimin e tij ndaj integrimeve evropiane të Serbisë. Ai tha se njerëzit nuk duhet të punojnë më pak, por më shumë për të rritur produktivitetin, se pëlqen shumë më tepër verën sesa birrën, e kështu me radhë.

Novak nuk e kundërshtoi Vuçiqin në asnjë pikë; ai e udhëhoqi bisedën në mënyrë të tillë që doli të jetë pohuese dhe afirmuese për presidentin e Serbisë dhe politikën e tij.

Bordi redaktues i kësaj gazete të respektuar u gjend i zënë në befasi nga biseda që Novak zhvilloi me Vuçiqin. „Bordi redaktues, ashtu si shumë prej jush, është i befasuar dhe i shqetësuar nga formati i ri ‘Masterclass me Rainer Novak’. Ne nuk kemi qenë të informuar për të paraprakisht. E konsiderojmë problematik edhe nga pikëpamja e statutit të redaksisë, sepse duket si përmbajtje redaksionale, edhe pse nuk është krijuar në redaksi. Gjithashtu nuk është e qartë se për çfarë lloj bashkëpunimi bëhet fjalë“, thuhet në një e-mail të brendshëm të redaksisë, të cilin e ka siguruar e përditshmja austriake „Standard“. Aty theksohet më tej se Bordi redaktues „tashmë ka marrë disa pyetje e kërkesa“ lidhur me këtë format dhe se „do ta shqyrtojë të gjithë rastin“.

Biseda e Novak me Vuçiqin nxiti kritika të shumta në rrjetet sociale austriake. Esenca e tyre është se presidenti i Serbisë sigurisht që duhet të intervistohet, por jo për të folur rreth asaj se si ai e „kupton udhëheqësinë“, por për t'u përballur me vetë politikën e tij.

Novak u mbrojt duke thënë se formati i tij i ri nuk duhet të jetë „as një seri miqësore anekdotash nga karriera e dikujt, por as një intervistë klasike ballafaquese“. Qëllimi, thotë ai, është të spjegohet pushteti, udhëheqësia dhe, në fund të fundit, vetë njeriu.

Ai tha se Aleksandar Vuçiq prej vitesh është një nga figurat politike më me ndikim në Ballkanin Perëndimor dhe për këtë arsye një bashkëbisedues interesant, por se kjo në asnjë mënyrë nuk do të thotë mbështetje për politikën apo mënyrën e tij të qeverisjes. „Kontakti dhe oferta për bisedë drejt Beogradit dhe nga Beogradi u realizuan disa javë më parë“, tha Novak, prandaj nuk është plotësisht e qartë se kush kë e ka kontaktuar i pari. Ai shpjegoi gjithashtu se projekti është konceptuar si një podkast dhe video-format i pavarur për të cilin po kërkohen sponzorë. Episodin e parë e ka prodhuar dhe financuar vetë „Presse“. /Telegrafi/

Ky është gazetari zviceran që e adhuron autokratin serb Aleksandar Vuçiq

24 July 2026 at 13:25


Roger Köppel, pronari i revistës djathtiste zvicerane "Weltwoche", tashmë është bërë zëdhënës i autokratëve. Njëri nga të preferuarit e tij është presidenti serb Aleksandar Vuçiq. Brenda tri viteve ai ka zhvilluar tri intervista me të.

Së fundi, Roger Köppel, një imitues i gazetarit nga Zürichu, ka qëndruar në Moskë. Atje ka intervistuar disa propagandistë të Vlladimir Putinit. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitri Peskov, i tha vizitorit nga Zvicra se lufta në Ukrainë s'do të marrë fund nëse europianët nuk ndërpresin përkrahjen për këtë vend. Köppel dëshironte të dëgjonte nga Peskov se së shpejti do të nisë një luftë botërore, kuptohet për shkak të europianëve. Por Peskov është propagandist i larë e i shpëlarë me të gjitha ujërat, andaj e qetësoi mikrofonmbajtësin zviceran: Rusia, tha Peskov, është vend tepër i madh dhe tepër i përgjegjshëm për të shkaktuar një luftë botërore.

Bashkëbiseduesja tjetër e Roger Köppel në Moskë ishte Margarita Simonjan, kryeredaktore e kanalit propagandistik televiziv rus RT. Krejt bota normale e di që Simonjan është manipulatore në shërbim të regjimit të Putinit, ndërsa Köppel e prezantoi si "gazetare të vërtetë, jo propagandiste". Nga haxhillëku pseudopublicistik në Moskë, Köppel solli edhe një intervistë me Vlladimir Sollovjovin, i cili është versioni rus i Vojisllav Sheshelit dhe në emisionet e tij kërcënon pandërprerë Perëndimin me zhdukje.

Pas Moskës, Köppel vizitoi këtë javë Beogradin dhe atje - "në një ambient të bukur veror" - intervistoi idhullin e tij, autokratin serb Aleksandar Vuçiq. Në këtë bisedë, Vuçiq paralajmëron një luftë në Europë, pra pak a shumë atë që thonë edhe propagandistët rusë. Këto deklarata i shërbejnë Köppelit për të ndërtuar tezën e tij se lufta e madhe është para shpërthimit, edhe për shkak se europianët nuk po bisedojnë me Vlladimir Putinin. Në paralajmërimin e intervistës së zhvilluar në Beograd me presidentin serb, Köppel thotë se "shumë, shumë e vlerëson Vuçiqin si zë realist". Köppel nuk njeh kufij në nonsensin e tij.

Kjo s'është hera e parë që ai e ka intervistuar liderin serb. Dy vite më parë, në qershor 2024, "Weltwoche" paralajmëroi një intervistë me Vuçiqin me këtë titull: "Të gjitha shenjat paralajmërojnë një luftë të madhe: Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, për kohët e zymta të së tashmes". Që nga ky paralajmërim spektakular kanë kaluar dy vite, lufta botërore nuk ka shpërthyer, dhe Köppel ka vrapuar përsëri në Beograd për ta pyetur Vuçiqin se kur do të shpërthejë, më në fund, ajo luftë botërore.

Në dhjetor të vitit 2024, Köppel e ftoi Vuçiqin për një referat dhe bisedë në hotelin luksoz Dolder në Zürich, aty ku një espreso kushton 8 franga e 50 rapë. 500 mysafirë - mes tyre shumë përkrahës të Vuçiqit në diasporën serbe dhe politikanë të djathtë zviceranë - paguan nga 120 franga për ta përjetuar nga afërsia ish-ministrin e propagandës të Sllobodan Millosheviqit. Si ultranacionalist, Vuçiq në vitet 1990 i ka shoqëruar besnikërisht krimet serbe të luftës me muzikë të çjerrë propagandistike.

I pranishëm në karnavalin politik në hotelin Dolder ishte edhe Millorad Dodiku, lideri i serbëve të Bosnjës, i cili gjenocidin ndaj boshnjakëve në Srebrenicë e quan "mit të shpikur". Për Vuçiqin, Köppel formuloi këtë himn: "Këto ditë, për revistën Weltwoche, në qendër të vëmendjes ishte vizita e presidentit serb, Aleksandar Vuçiq. Ky njeri më ka lënë përshtypje të fortë, të paktën që nga intervista jonë verën e kaluar. Ai i zgjedh fjalët me kujdes. Vuçiqi duket mendimtar. Flet qetë në një kohë kur të gjithë bërtasin. Ndërsa të tjerët shtrëngojnë grushtet, ai e zgjat dorën për një përshëndetje miqësore. Është një njeri i paqes, më tepër intelektual sesa politikan; mund ta imagjinosh edhe si profesor në një fakultet juridik. Më pëlqen qetësia e tij e mbështetur në vetëdijen historike, skepticizmi i këtij politikani dhe ajo që unë e përjetoj si një realizëm të formuar nga përvoja e jetës".

Kush arrin të frenojë të qeshurat disaminutëshe pas leximit të këtij ditirambi, vërtet është hero. Bisedën mes Vuçiqit dhe Köppel në hotelin Dolder, një gazetar i magazinës digjitale zvicerane "Republik" e pati përshkruar më shumë si një konferencë shtypi koreanoveriore sesa si një përballje mes gazetarit dhe politikanit.

Köppel ka qenë deputet në parlamentin zviceran i partisë djathtiste SVP, e cila me dekada ka stigmatizuar rregullisht komunitetin shqiptar.

Krahas Vuçiqit, autokrati tjetër i preferuar i Roger Köppel me vite të tëra ka qenë Viktor Orbani i Hungarisë. Në korrik 2024, Köppel e shoqëroi Orbanin gjatë vizitës në Moskë. Që kur hungarezët dhe hungarezet e përzunë nga pushteti Orbanin, Köppel ka mbetur pa një prodhues parullash kundër Evropës.

Por përherë gjendet një zëvendësim - për shembull, Aleksandar Vuçiqi. Dhe kur ky gjendet në pozicion të vështirë, si për shembull në mars 2025, kur qindra-mijëra serbë demonstruan kundër tij në Beograd, Köppel shkon në Beograd më shpejt se rrufeja për t'ia mbajtur mikrofonin Vuçiqit. Në këso rastesh, ai pa asnjë pyetje kritike mund të luajë rolin e burrështetasit të urtë e paqedashës dhe të mallkojë kritikët e tij të brendshëm. Asnjë fjalë për faktin se që nga viti 2023 ka indikacione se Serbia, përmes vendeve të treta, po furnizon Ukrainën me armë. Një dokument i rrjedhur nga Pentagoni e përforcoi këtë dyshim. Sipas një raporti të së përditshmes britanike "Financial Times", të botuar në vitin 2024, qeveria në Beograd i ka shitur Ukrainës municione me vlerë rreth 800 milionë euro.

Para një viti, shërbimi sekret rus akuzoi Serbinë se po përpiqej t'ia fuste një "thikë pas shpine" Rusisë duke i dërguar armë Ukrainës. Sipas palës ruse, qëllimi i këtyre dërgesave të armëve është vrasja dhe gjymtimi i ushtarëve dhe civilëve rusë. "Duket se dëshira e prodhuesve serbë të armëve dhe e mbështetësve të tyre për t'u pasuruar me gjakun e popujve vëllezër sllavë i ka bërë të harrojnë plotësisht se kush janë miqtë e tyre të vërtetë dhe kush janë armiqtë e tyre", deklaroi Shërbimi i Inteligjencës së Jashtme i Rusisë (SVR).

E rrahu partneren shtatzënë deri në humbje ndjenjash: Një gjykatë në Zvicër e dënon me 44 muaj burg kosovarin dhe e dëbon nga vendi për 8 vjet

21 July 2026 at 16:49


Gjykata Kantonale e St. Gallenit në Zvicrën Lindore ka ashpërsuar dënimin ndaj një kosovari nga rajoni i Wilit, i cili akuzohej për dhunë ndaj partneres së tij shtatzënë.

Siç raporton gazeta zvicerane “St. Galler Tagblatt”, gjykata e shpalli atë fajtor për tentativë të ndërprerjes së dhunshme të shtatzënisë, tentativë për lëndim të rëndë trupor, privim të lirisë, kërcënim dhe një sërë veprash të tjera penale, duke e dënuar me 44 muaj burgim.

Përveç dënimit me burgim, gjykata vendosi gjithashtu dëbimin e tij nga territori i Zvicrës për një periudhë 8-vjeçare, si dhe rriti dukshëm shumën e dëmshpërblimit financiar që ai detyrohet t'i paguajë viktimës.

Seanca e apelit u mbajt pa praninë e të akuzuarit. Përmes avokatit të tij, ai njoftoi trupin gjykues se ndodhej në vendlindjen e prindërve të tij, në Kosovë, duke kërkuar pafajësi për akuzat kryesore. Megjithatë, Gjykata Kantonale i hodhi poshtë pretendimet e mbrojtjes dhe u rreshtua plotësisht me prokurorinë.

Ngjarja e rëndë lidhet me dhunën e ushtruar ndaj partneres së tij, e cila në atë kohë ishte në javën e nëntë të shtatzënisë. I shtyrë nga xhelozia, ai e kishte sharë, pështyrë, shtrënguar në fyt deri në humbje të vetëdijes dhe e kishte goditur në kokë. Më pas, ai e kishte goditur me grushte direkte në bark me qëllimin e qartë për t'ia ndërprerë shtatzëninë.

Vendimi për dëbimin prej 8 vitesh u mor edhe pse i dënuari ka lindur në Zvicër.

Prokurori e arsyetoi këtë masë me faktin se ai nuk kishte treguar asnjë interes për fëmijën e tij pas lindjes, duke mos u përpjekur kurrë ta shohë apo të paguajë qoftë edhe një frangë të vetme për rritjen e tij.

Përveç burgut dhe dëbimit, ndaj tij u caktua edhe një gjobë financiare si dhe masa e trajtimit të detyrueshëm psikiatrik./Telegrafi/

Skandal në Gjermani: Politikani konservator Jens Spahn akuzohet për hipokrizi pas lindjes së fëmijës me nënë surrogate në SHBA

18 July 2026 at 13:03


Ish-ministri gjerman i Shëndetësisë dhe një nga figurat kryesore të partisë konservatore në Gjermani CDU, Jens Spahn, po përballet me kritika të ashpra dhe kërkesa për dorëheqje.

Siç raporton BBC, shkak është bërë njoftimi i tij se ai dhe bashkëshorti i tij, Daniel Funke, janë bërë prindër të një djali përmes një nëne surrogate në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, një praktikë kjo që është e ndaluar me ligj në Gjermani.

Nën ligjin gjerman për mbrojtjen e embrionit të vitit 1990, surrogacia brenda Gjermanisë dënohet me gjobë ose deri në tre vjet burgim. Ky ndalim mbështetet nga partia e Spahn, Bashkimi Kristian-Demokrat (CDU), dhe në të kaluarën është mbrojtur me ngulm edhe nga vetë Spahn.

Edhe pse ligji gjerman nuk e ndalon rritjen e një fëmije të lindur nga një nënë surrogate jashtë shtetit, BBC nënvizon se veprimi i politikanit 46-veçar ka ndezur një debat të madh mbi moralin, besueshmërinë dhe standardet e dyfishta të udhëheqësve publikë.

Surrogacia (apo mbajtja e barrës për tjetrin) është një procedurë mjekësore dhe juridike ku një grua pranon të mbetet shtatzënë, të mbajë fëmijën në bark dhe të lindë në emër të një çifti ose një personi tjetër, të cilët nuk mund të kenë fëmijë vetë (për shkak të infertilitetit ose sepse janë çift i të njëjtës gjini, siç është rasti me politikanin gjerman Spahn dhe partnerin e tij).

Pas lindjes, nëna surrogate heq dorë ligjërisht nga të drejtat prindërore dhe fëmija u dorëzohet prindërve të synuar. Për shkak të dilemave të mëdha etike, morale dhe rrezikut të kthimit të kësaj praktike në biznes, Gjermania dhe disa vende të tjera evropiane e ndalojnë rreptësisht atë.

Kritikat më të ashpra për politikanin kanë ardhur nga radhët e vetë partisë së tij. Daniel Peters, një lider i rëndësishëm i CDU-së në landin Mecklenburg-Vorpommern, deklaroi për gazetën Bild se pozicioni i Spahn si udhëheqës i grupit parlamentar të CDU nuk është më i qëndrueshëm dhe se ai duhet të japë dorëheqjen. Peters theksoi se është tërësisht e gabuar që një politikan të veprojë në një mënyrë si individ privat dhe të votojë krejt ndryshe në parlament.

Në të njëjtën linjë u shpreh edhe Marion Rosin nga Unioni i Grave të CDU-së në landin e Thürigenit, duke thënë se politikanët që vendosin standarde për të tjerët duhet të maten me të njëjtin standard, dhe se kur humbet besueshmëria, dorëheqja është pasojë e natyrshme.

Përballë këtij presioni në rritje, kancelari Friedrich Merz, i cili udhëheq kristian-demokratët, konfirmoi për mediat se kjo çështje do të diskutohet në mbledhjen e ardhshme të kryesisë së partisë. Ai pranoi se tema prek shumë njerëz në Gjermani në nivele njerëzore, ligjore, sociale dhe etike, por shtoi se qëndrimi i partisë dhe ligji aktual gjerman nuk do të ndryshojnë. Në shkurt të këtij viti, CDU rikonfirmoi mbështetjen për ndalimin e surrogacisë për të parandaluar kthimin e saj në një model biznesi komercial.

Siç vë në dukje BBC, kritikët sollën në vëmendje se në vitin 2020, kur Spahn mbante postin e ministrit të Shëndetësisë, ai kishte refuzuar zyrtarisht kërkesën e liberalëve të FDP-së për të zbutur ndalimin e surrogacisë në Gjermani. Për më tepër, në vitin 2015, ai kishte shkruar publikisht se “si një burrë gej dhe si i krishterë, e kam shumë të vështirë personalisht të pajtohem me idenë e një mitre të marrë me qira”.

Nga kampi i të Gjelbërve gjermanë, zëdhënësi për shëndetësinë Janosch Dahmen deklaroi se problemi këtu nuk është lindja e fëmijës, por besueshmëria politike. Sipas tij, kushdo që mbron rregulla të caktuara në politikë duhet të shpjegojë qartë pse ato rregulla nuk vlejnë për të personalisht. Ndërsa Henning Höne nga FDP-ja liberale u shpreh se nuk mund të respektojë politikanët që miratojnë ligje në vendin e tyre, e pastaj i shmangen atyre ndërkombëtarisht duke përdorur paratë dhe kontaktet e tyre.

Sipas BBC, Spahn nuk është i vetmi politikani i CDU-së që ka ndjekur këtë rrugë; pak më parë gjatë këtij viti u mor vesh se edhe kolegu i tij i partisë, Hendrik Streeck, u bë baba përmes një nëne surrogate në SHBA.

Ndërkohë, çështja e surrogacisë mbetet temë e ndjeshme në të gjithë Evropën: Franca së fundmi vendosi të njohë ligjërisht fëmijët e lindur nga surrogacia jashtë shtetit, ndërsa Italia e shpalli të paligjshme për italianët kryerjen e kësaj procedure jashtë vendit. /Telegrafi/

Kur biletat shiteshin në arkë dhe nuk kishte zëvendësime: Zvicra rikthen kujtimet e Botërorit 1954, kur luajti në çerekfinale

9 July 2026 at 17:58


Me fitoren ndaj Kolumbisë, Kombëtarja e Zvicrës ka arritur një sukses historik, duke siguruar për herë të parë në epokën moderne një vend në çerekfinale të Kupës së Botës.

Herën e fundit që Zvicra kishte arritur në këtë fazë ishte në vitin 1954, kur ishte edhe nikoqire e turneut.

Megjithatë, bota e futbollit në atë kohë ishte krejtësisht ndryshe nga ajo e sotmja, ku me Granit Xhakën si lider, Zvicra po ëndërron historinë.

Futbolli dhe televizioni në hapat e parë

Në vitin 1954, Kupa e Botës nuk ndiqej nga e gjithë bota si sot. Megjithatë, për herë të parë në histori, ndeshjet e turneut u transmetuan në televizion.

Televizorët ishin ende të rrallë nëpër shtëpi, ndaj shumë tifozë i ndiqnin ndeshjet në restorante, në një formë të hershme të asaj që sot njihet si shikim publik, shkruan SRF.ch.

Edhe teknologjia ishte shumë më e kufizuar. Finalja e Kupës së Botës mes Hungarisë dhe Gjermanisë u transmetua me vetëm tri kamera.

Epoka e argëtimit televiziv ishte ende në fillimet e saj, gjë që dëshmohet edhe nga shifrat e shikueshmërisë. Sipas burimeve të ndryshme, rreth 40 deri në 90 milionë njerëz i ndoqën ndeshjet e Kupës së Botës 1954 përmes televizorëve bardh e zi.

Në krahasim, FIFA parashikon se Kupa e Botës 2026 do të ndiqet nga rreth pesë deri në gjashtë miliardë shikues në mbarë botën.

Radioja kishte një rol shumë më të rëndësishëm në vitin 1954. Komentimi legjendar i Herbert Zimmermann në finalen mes Gjermanisë dhe Hungarisë u shoqërua me pamje televizive vetëm më vonë.

- YouTube www.youtube.com

“Messi” i kohës vinte nga Hungaria

Një vështrim te 16 kombëtaret pjesëmarrëse në Kupën e Botës 1954, kur turneu ishte ende relativisht i vogël, tregon se hierarkia e futbollit botëror ishte shumë ndryshe.

Në krye të futbollit botëror qëndronte Hungaria, e udhëhequr nga superylli Ferenc Puskás. Kombëtarja hungareze konsiderohej favorite absolute, por pësoi një humbje dramatike ndaj Gjermanisë në finale.

Hungaria nuk është pjesë e Kupës së Botës 2026 dhe, në fakt, nuk ka marrë pjesë në një Botëror që nga viti 1986.

Kapiteni i Hungarisë, Ferenc Puskás, ishte superylli absolut i asaj periudhe. Në raundin paraprak, Hungaria e kishte mposhtur Gjermaninë me rezultat 8-3, por në finale pësoi një humbje krejtësisht të papritur.

Austria, e cila në vitin 1954 përfundoi në vendin e tretë, këtë vit e konsideroi arritje të madhe vetëm kalimin në raundin e 32-shes.

Ndërkohë, për Gjermaninë, kampionen e botës në vitin 1954, një tjetër “Mrekulli e Bernës” duket ende shumë larg.

Nga çerekfinalistët e Kupës së Botës 1954, vetëm dy kombëtare vazhdojnë të jenë në garë në turneun aktual: Anglia dhe Zvicra.

Kundërshtari aktual i Zvicrës në çerekfinale, Argjentina, nuk kishte marrë pjesë fare në Kupën e Botës 1954.

Kupa e Botës 1954 dhe “Mrekullia e Bernës”

Kupa e Botës e vitit 1954 ka hyrë në histori, veçanërisht në Gjermani, për shkak të triumfit sensacional ndaj Hungarisë në finalen e zhvilluar në stadiumin Wankdorf të Bernës (3-2).

Kapiteni Fritz Walter dhe trajneri Sepp Herberger u ngritën mbi supet e tifozëve të entuziazmuar pas triumfit historik.

Në Gjermani, titulli i botës i vitit 1954 shihet gjithashtu si fillimi i një epoke të re pas Luftës së Dytë Botërore. “Mrekullia e Bernës” u pasua nga rimëkëmbja ekonomike gjermane dhe rikthimi gradual i vendit në skenën ndërkombëtare.

Në finale, Puskás dhe Fritz Walter i udhëhoqën kombëtaret e tyre drejt një prej ndeshjeve më të rëndësishme në historinë e futbollit.

Teknologjia e kohës ishte dukshëm më e kufizuar. Në stadiumin Wankdorf, zyrtarët përdornin radio komunikimi, ndërsa fotografët e shtypit punonin me pajisje shumë më të thjeshta se ato të sotmet.

Në mesin e pamjeve të turneut të vitit 1954 shihen edhe tifozë austriakë që mbështesnin kombëtaren e tyre në ndeshjen ndaj Çekosllovakisë, lojtarët gjermanë gjatë qëndrimit në hotelin Belvedere në Spiez, si dhe shumë momente të tjera nga turneu.

telegrafi.com

Biletat gjendeshin ende në arkë

Ndërsa Lojërat Olimpike të vitit 2028 janë shitur pothuajse plotësisht, pavarësisht shqetësimeve fillestare për interesimin e tifozëve, në Kupën e Botës 1954 kishte ende vende të lira në shumë ndeshje.

Finalja mes Hungarisë dhe Gjermanisë në stadiumin Wankdorf të Bernës ishte e mbushur plot, por interesimi për ndeshjet e tjera ishte dukshëm më i ulët.

Biletat për të gjitha ndeshjet e fazës së grupeve të Zvicrës mund të bliheshin ende në arkë. Madje, as çerekfinalja legjendare ndaj Austrisë në stadiumin Pontaise të Lozanës nuk ishte shitur plotësisht, diçka që sot do të dukej e paimagjinueshme.

Tifozët zviceranë, megjithatë, festuan me të njëjtin pasion. Pas fitores 4-1 ndaj Italisë, tifozët e entuziazmuar hynë në fushë për të festuar me lojtarët. Për shkak të barazimit të pikëve në fazën e grupeve, ishte nevojitur një ndeshje vendimtare.

Rregulla krejtësisht të ndryshme

Rregullat e futbollit ishin gjithashtu shumë ndryshe në vitin 1954.

Sot, Murat Yakin mund të ndryshojë taktikën e skuadrës së tij duke përdorur deri në pesë zëvendësime, por 72 vjet më parë nuk lejohej asnjë zëvendësim.

Portieri austriak Kurt Schmied e ndjeu më së miri këtë ndryshim në çerekfinalen ndaj Zvicrës. Në vapën mbi 40 gradë Celsius në stadiumin Pontaise të Lozanës, ai pësoi goditje nga nxehtësia dhe në disa momente ishte i çorientuar.

Zvicra krijoi epërsi 3-0, por në fund pësoi humbje spektakolare me rezultat 5-7.

Në minutat e fundit të ndeshjes, edhe mbrojtësi zviceran Roger Bocquet u rrëzua në fushë. Përballja hyri në histori si “Beteja e Lozanës” dhe vazhdon të mbetet ndeshja me më shumë gola në historinë e Kupës së Botës. /Telegrafi/

Kampionati Botëror i Futbollit: Shtohen komentet raciste në rrjet, detyrohet të ndërhyjë edhe Federata Zvicerane e Futbollit

7 July 2026 at 21:45


Sipas një raportimi të fundit të transmetuesit publik zviceran SRF, Federata Ndërkombëtare e Futbollit (FIFA) ka konstatuar një rritje mjaft shqetësuese të komenteve raciste dhe gjuhës së urrejtjes në rrjetet sociale gjatë Botërorit të vitit 2026, në krahasim me kampionatin e kaluar të vitit 2022 në Katar.

Ky fenomen po kthehet në një problem serioz dhe po prek drejtpërdrejt edhe lojtarët e Kombëtares së Zvicrës, të cilët shpesh shënjestrohen për shkak të ngjyrës apo prejardhjes së tyre në momentet kur ekipi nuk arrin rezultatet e pritura.

Sulmet virtuale u vunë re menjëherë pas ndeshjes së parë të Zvicrës në këtë Botëror, ku ekipi barazoi në mënyrë zhgënjyese 1:1 me Katarin, duke pësuar gol në sekondat e fundit të lojës. Menjëherë pas përfundimit të takimit, profile të shumta vërshuan me fyerje raciste ndaj lojtarëve zviceranë, ku mes të tjerëve u shënjestrua edhe sulmuesi i ri Johan Manzambi. Situata ka degraduar deri në atë pikë sa ka detyruar Federatën Zvicerane të Futbollit (SFV) që të ndërmarrë masa mbrojtëse.

Zëdhënësi i Federatës Zvicerane të Futbollit, Adrian Arnold, ka bërë të ditur se organizata ka vendosur të ndjekë një politikë të tolerancës zero. Për të mbrojtur lojtarët nga presioni psikologjik dhe fyerjet, menaxherët e rrjeteve sociale të federatës po bllokojnë proaktivisht dhe plotësisht hapësirat e komenteve në platformat e tyre sapo diktohet një valë sulmesh.

Arnold theksoi se ata nuk mjaftohen vetëm me fshirjen e mesazheve apo bllokimin e faqeve, por çdo rast abuziv, email apo letër anonime që plotëson kriteret e veprave penale të racizmit po dërgohet menjëherë për ndjekje ligjore në polici përmes departamentit të tyre juridik.

Nga ana tjetër, zyrtarët zviceranë shprehen të vetëdijshëm se luftimi i këtij fenomeni mbetet jashtëzakonisht i vështirë për sa kohë që platformat e mëdha të rrjeteve sociale ofrojnë mundësi të pakufizuara për hapjen e profileve anonime dhe nuk vendosin barriera më të forta identifikimi. Për këtë arsye, federata u ka bërë thirrje sërish kompanive të teknologjisë që të marrin më shumë përgjegjësi ligjore për të frenuar këtë trend që po njollos imazhin e sportit më të ndjekur në botë./Telegrafi.

Dënohet me një vit burg 16-vjeçari që sulmoi me thikë një hebre në Zürich

7 July 2026 at 21:40


Gykata e të miturve në Dielsdorf afër Zürichut ka dhënë dënimin më të lartë të mundshëm ligjor ndaj adoleshentit 16-vjeçar, i cili në mars të vitit 2024 kreu një sulm të përgjakshëm me thikë ndaj një besimtari ortodoks hebre në qytetin e Zürichut, duke e plagosur rëndë.

Ky sulm u cilësua nga autoritetet si një akt antisemit dhe terrorist.

Sipas legjislacionit zviceran për të miturit, dënimi maksimal për këtë grupmoshë është një vit privim lirie. Gjykata në Dielsdorf e aplikoi këtë dënim, por krahas tij vendosi edhe një masë shumë të rreptë të mbrojtjes institucionale: i dënuari do të qëndrojë i mbyllur në një institucion të sigurisë së lartë për të miturit për një kohë të papërcaktuar. Kjo masë mund të zgjatet automatikisht çdo vit bazuar në shkallën e rrezikshmërisë, dhe mund të mbetet në fuqi edhe pasi ai të ketë mbushur 25 vite.

Adoleshenti me nënshtetësi zvicerane dhe me prejardhje nga Tunizia, ishte radikalizuar në internet përmes propagandës së organizatës terroriste “Shteti Islamik”. Para se të ndërmerrte sulmin brutal, ai kishte regjistruar një video ku i betohej për besnikëri rrymës terroriste. Gjatë hetimeve doli në dritë se ai ishte parë të frekuentonte edhe një xhami të komunitetit shqiptar në Zürich, ndonëse përfaqësuesit e saj u distancuan menjëherë. Gjatë gjykimit, autori nuk shfaqi asnjë pendesë.

Ky akt kriminal nuk mbeti i vetmi në zonën e Zürichut. Në fillim të këtij viti, u krye një tjetër sulm antisemit. Sipas policisë zvicerane, një hebre 26-vjeçar u godit me grushte në një lagje që banohet nga ky komunitet.

Autori i këtij sulmi ishte një kosovar 40-vjeçar, i cili nuk kishte një vendbanim të përhershëm në Zvicë. Përpara se ta godiste, sulmuesi e kishte fyer rëndë viktimën duke përdorur terma antisemitë. Kosovari u neutralizua dhe u mbajt me forcë nga disa kalimtarë të rastit që nxituan për ndihmë, derisa në vendngjarje mbërriti policia që bëri arrestimin e tij. Viktima fatmirësisht pësoi vetëm lëndime të lehta, ndërsa autori po përballet me drejtësinë.

Urrejtja dhe sulmet ndaj komuniteteve hebraike në Zvicër dhe gjetiu në Europë janë shtuar ndjeshëm. Kjo valë e re agresioni u ndez fill pas sulmit terrorist të Hamasit kundër civilëve në Izrael në tetor të vitit 2023, gjë që pasoi me operacionin ushtarak të shtetit izraelit në Rripin e Gazës të shoqëruar me krime të gjera lufte ndaj palestinezëve, sipas organizatave për mbrojtjen e të drejtave të njeriut.

Granit Xhaka: Shpresoj që vajzat e mia të trashëgojnë ambicien dhe vullnetin tim

7 July 2026 at 12:00


Kapiteni i Zvicrës, Granit Xhaka, ka treguar një anë më personale të jetës së tij në një intervistë për bote.ch, duke folur veçanërisht për rolin e familjes dhe vlerat që dëshiron t’u transmetojë vajzave të tij.

Xhaka është baba i tre vajzave, Ayana, Laneya dhe Neyana, të cilat i ka me bashkëshorten Leonita Lekaj.

Pavarësisht karrierës së suksesshme në futboll dhe presionit të madh që sjell ajo, ai thotë se familja mbetet mbështetja e tij kryesore dhe një pikë orientimi në çdo vendim të rëndësishëm.

Granit Xhaka

Futbollisti zviceran ka treguar se edhe sot, pavarësisht se është baba dhe afër moshës 34-vjeçare, kërkon këshilla nga prindërit dhe vëllai i tij Taulanti.

Sipas tij, me kalimin e viteve ka mësuar të jetë më i duruar dhe të mos kërkojë gjithçka menjëherë, siç bënte kur ishte më i ri.

Në shtëpi, Xhaka përshkruhet si një njeri familjar.

Ka treguar se një nga gjërat më të çmuara në ambientin e tij është një pikturë ku shfaqen gruaja dhe fëmija i parë, një dhuratë nga një artist në Dubai.

Kur flet për vajzat e tij, Xhaka thotë se dëshiron t’u trashëgojë mbi të gjitha ambicien dhe vullnetin për të arritur qëllimet, edhe kur ato duken të vështira.

Ndërsa një tipar që nuk do të donte t’ua kalonte është padurimi, një cilësi që ai pranon se e ka pasur gjatë gjithë jetës.

Historia e Xhakës është ndërtuar mbi këmbënguljen.

Nga fëmijëria e tij, kur familja u largua nga Kosova dhe u vendos në Zvicër, deri te vështirësitë në karrierë, ka mësuar të luftojë për çdo sukses.

Pikërisht këtë mentalitet dhe forcë karakteri dëshiron t’ua përcjellë edhe fëmijëve të tij.

Për Xhakën, futbolli është një pjesë e madhe e jetës, por familja mbetet arsyeja kryesore që i jep stabilitet dhe motivim për të vazhduar të shkruajë histori në fushë. /Telegrafi/

Mërgata shqiptare proteston në Bern kundër korrupsionit në Shqipëri dhe në mbështetje të “Revolucionit të flamingove”

5 July 2026 at 11:17


Vala e protestave që ka përfshirë Shqipërinë kundër korrupsionit dhe shkatërrimit të mjedisit ka mbërritur edhe në Zvicër.

Rreth njëqind persona u mblodhën të shtunën në sheshin kryesor përpara parlamentit zviceran në Bern, për të shprehur solidaritetin e tyre të plotë me lëvizjen protestuese që po zhvillohet në atë vend, njofton agjencia zvicerane e lajmeve SDA-Keystone.

Tubimi u thirr nga pjesëtarë të diasporës shqiptare në Zvicër.

Me pankarta të shkruara me dorë, ku lexohej mes të tjerash edhe mesazhi “Shqipëria është edhe e imja”, protestuesit kërkuan dorëheqjen e menjëhershme të qeverisë së Tiranës. Përveç kësaj, ata kërkuan reforma të thella kushtetuese, duke vënë theksin veçanërisht te nevoja për kufizimin ligjor të mandateve të kryeministrit.

Sipas organizatorëve, shumë shqiptarë të brezit të dytë që jetojnë dhe veprojnë në Zvicër e shohin si detyrim dhe përgjegjësi morale që të ngrenë zërin në këtë moment.

“Ata përjetojnë çdo ditë avantazhet e një demokracie të drejtpërdrejtë dhe angazhohen që vlerat themelore demokratike, shteti i së drejtës dhe transparenca të fuqizohen edhe në Shqipëri”, thuhej në thirrjen zyrtare të kësaj proteste.

Kjo revoltë e diasporës vjen në mbështetje të protestave në Shqipëri, të cilat u ndezën kundër projektit për ndërtimin e një resorti luksoz brenda një zone të mbrojtur natyrore. Ky projekt udhëhiqet nga kompania e dhëndrit të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump.

Ambientalistët dhe ekspertët ndërkombëtarë kanë alarmuar se ky investim rrezikon të dëmtojë në mënyrë të pariparueshme ekosistemin e ndjeshëm në deltën e lumit Vjosa në detin Adriatik.

Pasi kjo zonë shërben si pikë qëndrimi dhe fole për zogjtë flamingo, lëvizja qytetare tashmë po etiketohet gjerësisht në media si “Revolucioni i flamingove”. /Telegrafi/

“NZZ am Sonntag”: Revolucioni i flamingove në Shqipëri - nga buzëkuqi te aktivizmi për demokraci

5 July 2026 at 08:17


Tashmë, tallja me cinizmin e kryeministrit është kthyer në lojë për brezin e Instagramit. Përmes postimeve të tyre të pafundme, të rinjtë si moderatorja dhe influencuesja e njohur Fjoralba Ponari po godasin drejtpërdrejt propagandën e mediave tradicionale, të cilat fillimisht u përpoqën ta injoronin plotësisht protestën.

Gazeta zvicerane “NZZ am Sonntag” përshkruan në numrin e së dielës një kthesë të jashtëzakonshme në shoqërinë shqiptare, ku profilet e njohura të rrjeteve sociale po shndërrohen brenda natës në udhëheqës të protestave qytetare.

Në qendër të këtij artikulli është moderatorja dhe influencuesja e njohur Fjoralba Ponari, e cila normalisht reklamon produkte bukurie dhe modë për 317’000 ndjekësit e saj në Instagram, por prej më shumë se një muaji është kthyer në një zë të fuqishëm të protestave politike në Tiranë.

Sipas artikullit, qytetarët dhe veçanërisht rinia shqiptare po marshojnë çdo ditë nga Sheshi Skënderbej në Tiranë drejt kryeministrisë. Shkaku i revoltës janë planet për ndërtimin e resorteve luksoze brenda zonave të mbrojtura natyrore në bregdetin shqiptar, ku përfshihen investitorë të fuqishëm si Jared Kushner dhe Ivanka Trump, dhëndri dhe vajza e Donald Trump.

Protestuesit kundërshtojnë shkatërrimin e zonave ku bëjnë fole breshkat gjigante dhe ku jetojnë rreth dy mijë flamingo. Protestuesit akuzojnë qeverinë se po harton ligje të dizajnuara posaçërisht për oligarkët.

Shkëndija e vërtetë e shpërthimit të protestave, i quajtur ndryshe “Revolucioni i flamingove”, ndodhi më 30 maj pranë Vlorës, kur një aktivist mjedisor u keqtrajtua dhe u tërhoq zvarrë nga rojet private të sigurisë, në prani të policisë që thjesht po shikonte. Pamjet e kësaj ngjarjeje u bënë virale, duke shërbyer si një pasqyrë e përjetimit të përditshëm të qindra mijëra shqiptarëve përballë arbitraritetit.

“NZZ am Sonntag” vëren se qeveria u kap plotësisht në befasi. Kryeministri Edi Rama tentoi ta ironizonte publikisht Fjoralba Ponarin në rrjetet sociale, duke imituar pozat e saj. Megjithatë, kjo tallje publike u kthye kundër tij. Kur Rama u ankua se protestuesit po linin pas mbeturina, Ponari iu përgjigj me sarkazëm: “Si korrespondente nga Parisi ju njoftoj se Presidenti Macron nuk ankohet për mbeturinat e protestuesve”.

Tashmë, tallja me cinizmin e kryeministrit është kthyer në lojë për brezin e Instagramit. Përmes postimeve të tyre të pafundme, të rinjtë po godasin drejtpërdrejt propagandën e mediave tradicionale, të cilat fillimisht u përpoqën ta injoronin plotësisht protestën.

Ndonëse demokracia në Shqipëri ka 36 vjet që ka nisur, artikulli thekson se vetëm tani shoqëria po piqet për t’u përballur me mekanizmat e trashëguar të diktaturës dhe nepotizmit. Gazeta sjell historinë e 24-vjeçares Anjeza Marku, një mësuese muzike, e cila tregon se si u ndëshkua në Teatrin e Operas për shkak se nuk kishte njohje e lidhje politike, pavarësisht talentit të saj.

Pjesëmarrësit pranojnë se deri më tani ka pasur një ngurrim të madh për të kritikuar qeverinë, nga frika se familjarët mund të humbnin vendet e punës apo kontratat. Por, prania në shesh e nënave me fëmijë, të moshuarve dhe personave me aftësi të kufizuara, ka krijuar një valë të re guximi. Falë këtij brezi të ri, kultura politike në Shqipëri po ndryshon rrënjësisht: liria po vjen thjesht sepse të rinjtë po guxojnë ta marrin atë vetë.

“Zvicra e madhe që nga 1291” – kapela e presidentit të Zvicrës bën bujë në Kupën e Botës

3 July 2026 at 20:42


Presidenti i Zvicrës, Guy Parmelin, ka qenë i pranishëm në ndeshjen e 1/16-ave të Kupës së Botës në Vankuver, ku Zvicra u përball me Algjerinë.

Prania e tij në stadium tërhoqi vëmendje të veçantë, veçanërisht për shkak të kapelës së kuqe që mbante, e cila kishte të shkruar sloganin: “Zvicra e Madhe që nga viti 1291”, një referencë simbolike ndaj themelimit historik të shtetit zviceran.

Parmelin gjithashtu u shpreh në platformën “X”, duke deklaruar se ishte krenar që mbështeste ekipin kombëtar në këtë fazë të rëndësishme të turneut.

Gjatë ndeshjes, ai ishte i ulur në tribuna pranë presidentit të FIFA-s, Gianni Infantino, duke e bërë edhe më të dukshme praninë e figurave të larta politike dhe sportive në këtë sfidë.

À #Vancouver ce soir pour soutenir la Nati face à l'Algérie ! Fier d'être présent aux côtés de notre équipe nationale pour ce seizième de finale 🇨🇭⚽
Ich wünsche der Mannschaft alles Gute für das 1/16-Finalspiel! Hopp Schwiiz! pic.twitter.com/BwRR0djXZu
— Guy Parmelin (@ParmelinG) July 3, 2026

Ndërkohë, reagime pozitive për kualifikimin e Zvicrës në fazën e eliminimit direkt janë shfaqur edhe nga disa deputetë zviceranë në rrjetet sociale.

Këshilltari Kombëtar Philipp Matthias Bregy citoi të birin e tij, i cili kishte thënë se “ia vlente të zgjoheshe herët për ta parë ndeshjen”.

Lerne für das Leben. Wie meinte unser Sohn Maximilian heute? Papi, früh aufstehen lohnt sich doch. Wie recht er hat. Hopp @nati_sfv_asf, hopp Schwiiz 🇨🇭Wir sind stolz auf euch! pic.twitter.com/q37x9957yg
— Philipp Matthias Bregy ⚽️ (@pmbregy) July 3, 2026

Edhe Këshilltarja Kombëtare Elisabeth Schneider-Schneiter u shpreh se ndeshja ia vlente të ndiqej herët në mëngjes, duke vlerësuar paraqitjen e ekipit kombëtar.

Ndërkohë, deputeti i GLP-së nga Cyrihu, Patrick Hassig, rikujtoi deklaratën e Parmelin duke e cituar sloganin: “Zvicra – e madhe që nga viti 1291”, i cili u bë tema kryesore e diskutimeve në rrjetet sociale gjatë ditës së ndeshjes.

🇨🇭 2:0 . Es hat sich gelohnt früh aufzustehen. Bravo Jungs.
— Elisabeth Schneider-Schneiter (@Elisabeth_S_S) July 3, 2026
Switzerland - Great since 1291.#Parmelin #Hut #SuiAlg #WM 👌🏻
— Patrick Hässig (@PatrickHaessig) July 3, 2026

❌