Tranzicioni i gjelbër, raporti: Shqipëria ka nevojë për kapacitete njerëzore që të jetë efektive
Tranzicioni i gjelbër kërkon marrjen e një sërë masave nga ana e vendeve të ndryshme për të arritur objektivat e vendosur.
Por jo tĂ« gjithĂ« vendet kanĂ« mundĂ«si qĂ« tâi pĂ«rgjigjen me kapacitetin e nevojshĂ«m njerĂ«zor kĂ«tyre masave edhe pĂ«r shkak tĂ« profileve arsimore dhe trajnimeve qĂ« duhet tĂ« ndiqen.
Konkretisht Shqipëria është një nga ato me pjesëmarrje të ulët në arsimin profesional që mund të shërbejë si një udhëheqës në këtë aspekt sa i takon nevojave për kapacitetin njerëzor.
NjĂ« raport i Fondacionit Europian tĂ« Trajnimeve analizon modelet e arsimore nĂ« tĂ« gjithĂ« rajonin duke i parĂ« nĂ« kĂ«ndvĂ«shtrimin e kapaciteteve qĂ« kanĂ« kĂ«to sisteme kombĂ«tare pĂ«r tâiu pĂ«rgjigjur tranzicionit tĂ« gjelbĂ«r dhe atij energjetik.
âNdryshimet nĂ« nivelet e arritjes arsimore pĂ«rcaktojnĂ« si shkallĂ«n, ashtu edhe natyrĂ«n e zhvillimit tĂ« aftĂ«sive tĂ« nevojshme: vende si ShqipĂ«ria, ku pjesĂ«marrja nĂ« arsimin profesional mbetet relativisht e ulĂ«t, pĂ«rballen me njĂ« nevojĂ« urgjente pĂ«r trajnim afatshkurtĂ«r, tĂ« orientuar drejt praktikĂ«s, pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur masa qĂ« kĂ«rkojnĂ« shumĂ« fuqi punĂ«tore, siç janĂ« ndĂ«rhyrjet pĂ«r rritjen e eficiencĂ«s energjetike.
NĂ« tĂ« kundĂ«rt, sistemet me pjesĂ«marrje mĂ« tĂ« lartĂ« nĂ« arsimin e lartĂ«, si Gjeorgjia ose Ukraina, duhet tĂ« japin pĂ«rparĂ«si rrugĂ«ve tĂ« konvertimit dhe specializimeve tĂ« aplikuara pĂ«r tâiu pĂ«rgjigjur roleve tĂ« reja teknike dhe menaxheriale nĂ« fushĂ«n e energjive tĂ« rinovueshme dhe integrimit tĂ« rrjeteve energjetike (Vakulchuk & Overland, 2024). KĂ«to dallime strukturore nĂ«nvizojnĂ« rĂ«ndĂ«sinĂ« e pĂ«rafrimit tĂ« strategjive tĂ« zhvillimit tĂ« aftĂ«sive me profilet e arritjeve arsimore, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tranzicioni tĂ« jetĂ« njĂ«kohĂ«sisht efektiv dhe gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«sâ thuhet nĂ« raport.
I njëjti analizon edhe mënyrën sesi orientohen zgjidhjet për masat e tranzicionit të gjelbër të lidhur ngushë me ndryshimet klimatike. Një nga këto elementë është ajo e uljes së emetimeve të karbonit.
âEmetimet e karbonit nĂ« vendet partnere tĂ« ETF-sĂ« ndryshojnĂ« ndjeshĂ«m, duke reflektuar dallime tĂ« mĂ«dha nĂ« pĂ«rmasat e ekonomisĂ«. NĂ« pĂ«rputhje me kĂ«to dallime, vendet ndryshojnĂ« ndjeshĂ«m edhe pĂ«r sa i pĂ«rket emetimeve tĂ« gazeve serrĂ« (GHG).
Burimi mĂ« i madh i emetimeve Ă«shtĂ« sektori i energjisĂ«, me diferenca nĂ« peshĂ«n e tij nĂ« totalin e emetimeve (duke pĂ«rjashtuar FOLU) qĂ« variojnĂ« nga 93% nĂ« Turkmenistan deri nĂ« 62% nĂ« ShqipĂ«ri, me njĂ« mesatare prej 90.5%, e ndarĂ« pothuajse nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« barabartĂ« midis prodhimit dhe kĂ«rkesĂ«s pĂ«r energjiâ thuhet nĂ« raport. NĂ« kĂ«tĂ« aspekt ajo qĂ« e favorizon ShqipĂ«rinĂ« sa i takon emetimeve Ă«shtĂ« fakti qĂ« prodhimi i energjisĂ« Ă«shtĂ« i mbĂ«shtetur nga hidrocentralet çka e bĂ«n atĂ« tĂ« pastĂ«r./N.Maho
The post Tranzicioni i gjelbër, raporti: Shqipëria ka nevojë për kapacitete njerëzore që të jetë efektive appeared first on Revista Monitor.