Mësuesit e shkollave fillore dhe të mesme do të marrin rritje page nga marsi i vitit të ardhshëm, njoftoi Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska.

Sipas njoftimeve të saj, rritja do të jetë midis 7.5 dhe 10 përqind, varësisht nga llogaritjet përfundimtare.

Ministrja theksoi se kjo është një masë kyçe për motivimin e edukatorëve, e përforcuar më tej nga konkurrenca në karrierë.

"Ajo që nuk ka qenë e mundur të bëhet deri më tani, ne e kemi bërë. Jam krenare për suksesin që kemi arritur, i cili u vu re në raportin e Komisionit Evropian", tha Janevska në konferencën e sotme për shtyp./Telegrafi/

"Në periudhën e fundit prej një viti e gjysmë mësimdhënësit po marrin kujdesin e nevojshëm nga shteti. Qeveria dhe Ministria e Arsimit dhe Shkencës kanë siguruar rritje të pagave prej 12% dhe do të vazhdojnë të rriten me përqindje që do të varet nga shkalla e inflacionit. Marrëveshja që kemi nënshkruar me SASHK-un parashikon që në tre vitet e ardhshme të ketë rritje vjetore ndërmjet 7,5% dhe 10%, ndërsa në vitin e katërt rritja do të jetë ndërmjet 10% dhe 12%".

Këtë e theksoi ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, duke iu përgjigjur pyetjeve të deputetëve në Kuvendin e Maqedonisë, ku u diskutua për stabilitetin ekonomik të mësimdhënësve në të kaluarën dhe sot.

"Ndryshe nga më parë, kur mësimdhënësit ishin të detyruar të bënin grevë sot nuk kanë nevojë për diçka të tillë, pasiqë shteti tregon kujdes të vërtetë ndaj tyre. Jo vetëm që ka rritje reale të pagave, por mësimdhënësit përfitojnë edhe mundësi për zhvillim profesional dhe në karrierë", thеksoi Janevska.

Ajo gjithashtu informoi se gjatë një viti e gjysmë janë investuar 700 mijë euro në zhvillimin e kompetencave të mësimdhënësve.
"Është ofruar katalog me trajnime për avancimin e aftësive të ndryshme, me fokus në përdorimin e inteligjencës artificiale, por edhe në metodat e mësimdhënies për lexim me kuptim".

“Kujdesi do të rritet, sepse mësimdhënësit janë lidhja më e rëndësishme në sistemin edukativo-arsimor. Ata i përcjellin njohuritë, dhe pa ta nuk mund të zbatohet asnjë ligj apo strategji", shtoi Janevska.

Nxënësit do të vijojnë mësimin deri në fund të muajit dhe pastaj shkojnë në pushim dimëror. Nuk do të ketë më herët pushim për shkak të ndotjes së ajrit, kështu deklaroi ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska.

Ajo tha se në këtë moment nuk kanë informacione se shëndeti i tyre është rrezikuar dhe se nuk është problem nëse për shkaqe shëndetësore mungojnë një-dy ditë nga mësimi. Por, shtoi, duhet të mënjanohet dukuria negative nga e kaluara kur për shkaqe të ndryshme janë shkurtuar ditët e shkollës.

“Më vjen keq që duhet të bëj krahasim të përafërt, por në disa vende evropiane, fëmijët, edhe kur kanë grip, si në kopshte ashtu edhe në shkollë, shkojnë në mësim për sa kohë që shëndeti i tyre nuk është i rrezikuar. E them këtë për shkak të komenteve se fëmijët tanë mësojnë shumë dhe janë të ngarkuar. Jo, nuk janë. Nëse shëndeti i tyre është në rrezik, sigurisht, mjekët dhe prindërit do të vendosin për këtë, por nëse nuk është asgjë serioze, mendoj se edhe nëse mungojnë për një ose dy ditë, nuk është problem. Dhe do të ishte problem, siç ndodhi në të kaluarën, të shkurtohen ditët e mësimit, që nxënësit të mungojnë sepse prindërit e tyre i çojnë në pushime më të lira, për t’u përgatitur për provim me shkrim, etj. Do të duhet të fillojmë ngadalë të eliminojmë këto fenomene negative. Por gjithmonë do të vendosim në favor të shëndetit të tyre. Në këtë moment, nuk kemi informacione se shëndeti i tyre është i rrezikuar”, tha Janevska.

Nxënësit do të vijojnë mësimin deri në fund të muajit dhe pastaj shkojnë në pushim dimëror. Nuk do të ketë më herët pushim për shkak të ndotjes së ajrit. E pyetur nëse për shkak të ndotjes së ajrit MASH mendon për përfundim të parakohshëm të gjysmëvjetorit të parë të vitit shkollor 2025/2026, ministrja Vesna Janevska deklaroi sot se mbeten edhe pak ditë deri në pushim.

Siç tha, në këtë moment nuk kanë informacione se shëndeti i tyre është rrezikuar dhe se nuk është problem nëse për shkaqe shëndetësore mungojnë një-dy ditë nga mësimi. Por, shtoi, duhet të mënjanohet dukuria negative nga e kaluara kur për shkaqe të ndryshme janë shkurtuar ditët e shkollës.

“Më vjen keq që duhet të bëj krahasim të përafërt, por në disa vende evropiane, fëmijët, edhe kur kanë grip, si në kopshte ashtu edhe në shkollë, shkojnë në mësim për sa kohë që shëndeti i tyre nuk është i rrezikuar. E them këtë për shkak të komenteve se fëmijët tanë mësojnë shumë dhe janë të ngarkuar. Jo, nuk janë. Nëse shëndeti i tyre është në rrezik, sigurisht, mjekët dhe prindërit do të vendosin për këtë, por nëse nuk është asgjë serioze, mendoj se edhe nëse mungojnë për një ose dy ditë, nuk është problem. Dhe do të ishte problem, siç ndodhi në të kaluarën, të shkurtohen ditët e mësimit, që nxënësit të mungojnë sepse prindërit e tyre i çojnë në pushime më të lira, për t’u përgatitur për provim me shkrim, etj. Do të duhet të fillojmë ngadalë të eliminojmë këto fenomene negative.

Por gjithmonë do të vendosim në favor të shëndetit të tyre. Në këtë moment, nuk kemi informacione se shëndeti i tyre është i rrezikuar”, tha Janevska, duke iu përgjigjur pyetjes së gazetarëve gjatë vizitës në Fakultetin Ekonomik në UKIM.

Burimet publike janë të kufizuara. Angazhimi ynë, si Ministri dhe si Qeveri, që nga viti në vit të orientojmë mjete gjithnjë e më të mëdha drejt shkencës dhe kërkimit, tregon vendosmërinë për të ndërtuar një shoqëri të bazuar në dije, inovacion dhe zhvillim të qëndrueshëm, tha ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, në Fakultetin Juridik “Justiniani i Parë” në Shkup, ku u prezantuan rezultatet paraprake të hulumtimit “Zgjidhje inovative shkencore për uljen e pabarazisë sociale dhe ekonomisë gri në Maqedoni përmes rregullativës tatimore”.

Hulumtimi po realizohet nga ekipi i Fakultetit Juridik, me mbështetje financiare nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës, për stimulimin e projekteve kërkimore-shkencore.

Nga MASH thonë se Maqedonia nuk mund të vazhdojë me praktikën e investimeve të vogla në shkencë. Shtetet e rajonit po i intensifikojnë investimet në zhvillimin shkencor-teknologjik dhe vend, nëse dëshiron të mbetet relevant edhe në skenën shkencore ndërkombëtare, është e domosdoshme të bëjë hap përpara drejt rritjes sistematike dhe domethënëse të mjeteve për kërkime, krijimit të infrastrukturës bashkëkohore dhe nxitjes së kapacitetit inovativ.

Ministrja Janevska theksoi se vitin e ardhshëm, 2026, do të kemi 773 milionë denarë për shkencën, që është rritje e vazhdueshme, nga 380 milionë denarë në vitin 2024 dhe 680 milionë denarë në vitin 2025.

“Po ndërmarrim aktivitete të shumta të orientuara drejt përforcimit të kapaciteteve kërkimore-shkencore të shtetit. Njëra prej tyre është mundësia për përfshirjen e shkencëtarëve dhe studiuesve maqedonas në rrjetet evropiane të kërkimit, për çka kemi nënshkruar marrëveshje me Qendrën e Përbashkët Kërkimore të Komisionit Evropian. Me qasjen në burimet elitare, dije dhe projekte të përbashkëta me partnerë evropianë, shkencëtarët tanë fitojnë mobilitet, ndërsa shteti perspektivë zhvillimore”, theksoi Janevska.

Ministrja gjithashtu vuri në dukje rritjen e pagave të profesorëve universitarë për 14% dhe sigurimin e qasjes falas në bazat shkencore Web of Science dhe Scopus. Po përgatiten gjithashtu dy zgjidhje të reja ligjore, për arsimin e lartë dhe për veprimtarinë kërkimore-shkencore, të cilat, së bashku me reformën e Agjencisë për Cilësi në Arsimin e Lartë dhe hapjen e parkut të parë shtetëror shkencor-teknologjik, do të mundësojnë përmirësim të ndjeshëm të kushteve për kërkime shkencore.

Fakulteti Pedagogjik "Shën Klimenti i Ohrit" në Shkup shënon tri dekada punë në arsimin e lartë, megjithëse mund të flasim për një vazhdimësi më të gjatë se shtatë dekada, që nga Maqedonia e pasluftës, nga themelimi i Shkollës së Lartë Pedagogjike në vitin 1947 në Shkup.

Falënderime për të gjithë ata që ndër vite i kanë përgatitur mësimdhënësit e ardhshëm dhe për ata që më pas kanë ushtruar profesionin e mësuesit në Maqedoni dhe kanë vënë themelet e shtetit, tha ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, në Akademinë Solemne me rastin e jubileut.

"Arsimi cilësor bazohet në mësimdhënës të mirë. Mund të keni programet më të mira mësimore dhe klasa të pajisura me mjete bashkëkohore, por nëse nuk ka mësues të mirë që t’i gjallërojë ato, nuk ka arsim cilësor. Prandaj, Fakulteti Pedagogjik ka rol të pazëvendësueshëm si institucion arsimor”, theksoi Janevska.

Në kuadër të fakultetit funksionojnë tre institute: për arsimin parashkollor, për grupin klasor dhe për bibliotekari, ndërsa realizohen studime të ciklit të parë, të dytë dhe të tretë.

Ministrja Janevska theksoi se për realitetin e ri, të formësuar nga transformimi digjital dhe inovacionet teknologjike, janë të nevojshëm mësimdhënës që në moshën e hershme të fëmijërisë të vendosin themele të forta për të mësuarit, njohuritë, të menduarit, si dhe për aftësi të tjera sociale, të cilat më pas, gjatë procesit edukativo-arsimor, do të zhvillohen dhe avancohen.
“Reformoni programet ekzistuese. Bordi i akreditimit do t'iu mbështesë dhe bordi i vlerësimit do t'ju ndihmojë të identifikoni sfidat. Të gjithë segmentet e sistemit arsimor duhet t’i përmirësojmë shpejt, nëse duam të rrisim cilësinë. Duhet të përforcojmë kapacitetet e edukatorëve dhe të mësimdhënësve të grupit klasorë, ndërsa Fakulteti Pedagogjik duhet të përfshihet në procesin e trajnimit dhe zhvillimit të tyre profesional”, theksoi ministrja.

Gjatë panel diskutimit organizuar me rastin e jubileut, ministrja Janevska u shpreh se arsimi ynë në tërësi ka hapësirë për përmirësim, dhe për këtë qëllim në rrjedhë janë reformat që përfshijnë edhe ndryshimin e programeve mësimore dhe trajnime për mësimdhënësit.

"Fëmijët tanë nuk janë më pak të aftë se bashkëmoshatarët e tyre evropianë për të qenë në fund të tabelave të testeve ndërkombëtare. Kjo është arsyeja pse ne do ta zgjasim kohën ata e kalojnë në shkollë, dhe kjo do të shfrytëzohet për të zhvilluar njohuri dhe aftësi të krahasueshme me ato që kanë nxënësit në Evropë. Për t’i përgatitur mësimdhënësit që të kalojnë nga ligjërues të thjeshtë të fakteve në udhëzues dhe partnerë në procesin e të mësuarit, ata do të ndjekin trajnime të nevojshme, përfshirë edhe për lexim me kuptim”, theksoi Janevska.

"Për t'i përgatitur mësimdhënësit që të kalojnë nga ligjërues faktesh në udhërrëfyes dhe partnerë në të mësuar, do të ndjekin trajnimin e nevojshëm, duke përfshirë edhe leximin me kuptim", theksoi Janevska.

Po përgatiten koncepte të reja për arsimin e mesëm gjimnaz dhe atë artistik, pas të cilave do të pasojnë programe mësimore të reja, tekste mësimore të reja, programe të reja provimesh për maturën shtetërore, dhe kur të mblidhen përvojat, do të miratohet Ligj i ri për Arsimin e Mesëm.

Në arsimin e lartë, i cili ka efikasitet të ulët të matur mbi bazën e kalueshmërisë dhe përfundimit në kohë të studimeve, do të forcohen mekanizmat për sigurimin e cilësisë sipas standardeve evropiane, përmes avancimit të agjencive të vlerësimit dhe të akreditimit, ndërsa universitetet duhet të përqendrohen në përmirësimin e relevancës së programeve studimore.

"Qeveria është e vendosur fuqimisht ta zbatojnë Strategjinë për Specializimin intelegjent të Maqedonisë, e cila do të mundësojë të ndërtojmë shoqëri të bazuar në dije dhe inovacion, ndërsa Qendra e Përbashkët Kërkimore e Komisionit Evropian mbetet partneri ynë më i rëndësishëm në përmbushjen e këtij qëllimi. Jemi mirënjohës për mbështetjen e deritanishme dhe i pranojmë të gjitha sugjerimet për përmirësimin e politikave të ardhshme të lidhura me zhvillimin e shkencës dhe inovacionit".

Këtë e theksoi ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, në konferencën për procesin e specializimit intelegjent të vendeve të Ballkanit Perëndimor, që po mbahet sot në Bruksel, organizuar nga Qendra e Përbashkët Kërkimore e Komisionit Evropian, ku ajo i prezantoi rezultatet e deritanishme nga zbatimi i Planit të Veprimit 2024–2025 të Strategjisë për Specializimin Intelegjent të shtetit.

Plani i Veprimit për periudhën 2024–2025 përfshin 35 masa dhe 63 aktivitete me buxhet prej 6,1 milionë euro. Ministria e Arsimit dhe Shkencës është e përfshirë në 31 aktivitete , ndërsa sipas analizës, deri tani janë realizuar mbi 80% e detyrimeve të parashikuara,” theksoi Janevska, duke shtuar se plani i ri i veprimit për periudhën 2026–2027 është në përgatitje dhe se në të do të integrohen rekomandimet e Qendrës së Përbashkët Kërkimore të KE-së për forcimin e qëndrueshmërisë financiare, angazhimin e sektorit privat dhe përmirësimin e mekanizmave për monitorimin dhe vlerësimin e Strategjisë për Specializimin Intelegjent.

Ministrja theksoi se këtë vit Qeveria pothuajse e ka dyfishuar buxhetin për shkencë dhe kërkime krahasuar me vitin 2024, ka financuar zbatimin e projekteve të institucioneve publike shkencore dhe të arsimit të lartë, të ASHAM-it dhe komunitetit të biznesit, të cilat janë të lidhura ngushtë me objektivat e Strategjisë për Specializimin Intelegjent, si edhe se është miratuar Ligji i ri për Veprimtarinë Inovative, Zhvillimin Shkencor-Teknologjik dhe ndërmarrësinë, mbi bazën e të cilit është themeluar edhe Agjencia e re Kombëtare për Inovacione dhe Ndërmarrësi – INOVA. Në proces përgatitjeje janë edhe Ligjet e reja për Arsimin e Lartë dhe për Veprimtarinë Kërkimore- Shkencore.

“Do të dëshiroja të ndaj nismën tonë kombëtare të fundit për themelimin e Parkut Shkencor- Teknologjik, që paraqet prioritet kyç strategjik për Qeverinë. Jemi plotësisht të përkushtuar për realizimin e tij të suksesshëm dhe aktualisht po e përgatisim dokumentacionin e nevojshëm në bashkëpunim të ngushtë me të gjitha palët e interesuara. Është planifikuar që zbatimi i projektit të fillojë në vitin 2026, duke shënuar pikë kthese të rëndësishme në avancimin e zhvillimit teknologjik dhe inovacioneve në vendin tonë", potencoi Janevska.

Ministrja theksoi se shteti ka bashkëpunim të shkëlqyer me Qendrën e Përbashkët Kërkimore të KE-së, me të cilën vitin e kaluar MASH nënshkroi memorandum bashkëpunimi, dhe laboratorët e Qendrës u bënë të qasshëm për shkencëtarët dhe hulumtuesit maqedonas. Ajo tha se vitin e ardhshëm do të shpallet edhe thirrje për mbështetje financiare të shkencëtarëve, me qëllim të stimulimit të shfrytëzimit më të madh të laboratorëve.

Në konferencë, krahas ministres Janevska, morën pjesë edhe komisionerja evropiane për zgjerim, Marta Kos, drejtori i përgjithshëm i JRC-së, Bernard Magenhan, si dhe ministra dhe përfaqësues nga vendet e Ballkanit Perëndimor.

"Problemi me “pesëshet” në vend është vërtet serioz dhe nga kontaktet e mia afatgjata, tashmë pesë ose gjashtë vjeçare me mësuesit, ai në përgjithësi është i vendosur prindërve. Kjo fushatë është gjithashtu në atë drejtim për t’u thënë atyre prindërve që këmbëngulin që fëmijët e tyre të marrin nota të larta pa njohuri të duhura se ata në fakt po i bëjnë dëm të madh së pari fëmijëve të tyre dhe pastaj të gjithë shoqërisë", deklaroi ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, në përgjigje të pyetjes së gazetarëve në lidhje me tejkalimin e problemit të ndikimit prindëror në vlerësimin e fëmijëve.

Sipas ministres, një notë e dobët nuk është ndëshkim, por duhet të jetë motiv për arritjen e kompetencave, aftësive dhe një sasie njohurish të caktuara që do ta ndihmojnë fëmijën në jetë.

"Nëse ata janë të kënaqur me punën e tyre, e gjithë shoqëria do të jetë e kënaqur me arritjet e tyre, edhe pse ky është një fenomen masiv. Ka disa masa që kemi ndërmarrë deri më tani – për shembull, me E-diary, me programe të ndryshme me të cilat po përpiqemi të ndikojmë në stereotipe dhe paragjykime të ndryshme, dhe do të vazhdojmë në të njëjtin drejtim", tha Janevska.

Në përgjigje të një pyetjeje tjetër gazetareske në lidhje me nevojën për të futur një provim pranimi në fakultete, ministrja Janevska tha se nuk është e ndaluar të mbahen provime pranimi në fakultete dhe ata mund të marrin vendime vetë për gjëra të tilla.

"Për shembull, në Fakultetin e Arkitekturës, po zhvillohet një lloj parakualifikimi, madje edhe trajnimi për provimin, por sipas BE-së dhe sistemit tonë që kemi krijuar tani, fëmijët kanë një provim mature dhe është e padrejtë të ketë dy faza eliminimi në avancimin e tyre në arsimin e lartë", beson Janevska.

Ai shtoi se provimi i maturës u ndryshua sipas kërkesës së studentëve dhe mësuesve, dhe provimi shtetëror i maturës profesionale u nda nga provimi shtetëror i maturës, i cili në fakt është një provim mature i shkollës së mesme.

"Pse? Sepse fëmijët në shkollat profesionale kanë një vëllim më të vogël të lëndëve të arsimit të përgjithshëm, dhe ata në shkollën e mesme kanë më shumë. Do të jenë në të njëjtin nivel, të dyja do të jenë provime shtetërore të maturës dhe do të kenë qasje në arsimin e lartë, dhe çfarë nuk dua të them, por ka raste të tilla për arsim jashtë vendit. Megjithatë, materiali nga lëndët e arsimit të përgjithshëm që ndjekin fëmijët në shkollat profesionale do të përshtatet me kurrikulat dhe programet e tyre," theksoi Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, e cila mori pjesë dhe mbajti një fjalim në panelin e pestë të fushatës kombëtare “Magjia është Dituri” të Ministrisë së Arsimit dhe Shkencës sot në Strumicë.

"Nuk ka politika kombëtare të suksesshme pa përfshirjen e sektorit civil në krijimin e tyre. Për qeverinë aktuale, kjo nuk ka dyshim dhe për këtë arsye është parim thelbësor i punës", tha ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, në panel diskutimin të dedikuar arsimit, në kuadër të Forumit Kombëtar për Bashkëpunim midis sektorit qeveritar dhe joqeveritar, i cili organizohet për herë të dytë radhazi nga Qeveria dhe Civika Mobilitas.

"Kontributi i organizatave qytetare është jashtëzakonisht i rëndësishëm në avancimin e deritanishëm të legjislacionit, në definimin e masave sistematike, projekteve dhe aktiviteteve, në rritjen e vetëdijes për tema dhe çështje të caktuara si multikulturalizmi, toleranca, respektimi i diversiteteve etj. Do ta zhvillojmë këtë marrëdhënie, sepse sektori civil është ai që i vë re fillimisht sfidat dhe anomali, prandaj gjithmonë ka propozimet më të shumta dhe më të qëndrueshme që mund të integrohen në politikat e Ministrisë", theksoi Janevska.

Gjatë takimit me përfaqësuesit e organizatave të shoqërive civile, Janevska iu përgjigj disa pyetjeve lidhur me situatën aktuale në arsim. E pyetur se kur do të përgatitet Ligji i ri për Arsimin e Lartë, ajo tha se pret që kjo të ndodhë deri në fund të vitit.

"Qeveria e kaluar miratoi zgjidhje ligjore shumë më të keqe se ajo që ekzistonte deri atëherë. Shkurtuan shumë të drejta të studentëve, e bënë më të lehtë lëvizjen e kuadrit mësimdhënës dhe shkencor, por me këtë ulën cilësinë e arsimit të lartë. Ne tani po përdorim qasje të vërtetë inkluzive – formuam trup koordinues kombëtar për reforma dhe përmes tij po përgatitet Ligj i ri për Arsimin e Lartë, si dhe për Veprimtarinë Kërkimore-Shkencore. Profesorët dhe studentët do të thonë se çfarë është e mirë dhe çfarë nuk është. Më pas do të pasojë diskutim publik përmes ENER-it dhe në Kuvend, për të qenë të sigurt që ka konsensus midis të gjitha palëve", tha ministrja.

Gjithashtu informoi se edhe Strategjia për Arsimin 2026-2032 është në fazën përfundimtare të hartimit. Në proces janë të përfshira më shumë institucione dhe organizata vendore dhe ndërkombëtare, ndërsa versioni më i mirë që do të plotësojë strategjinë e mëparshme, do të fokusohet në sfidat e pazgjidhura, por edhe në ndjekjen e trendeve dhe standardeve globale të reja.

Grupi i punës i përbërë nga përfaqësues të Ministrisë së Arsimit dhe Shkencës, Delegacionit të BE-së, UNICEF-it, Bankës Botërore, GIZ-it, UNDP-së, Byrosë përZhvillimin e Arsimit, Qendrës për Zhvillimin e Arsimit Profesional, Qendrës Shtetërore të Provimeve, Inspektoratit Shtetëror të Arsimit dhe sektorit civil hartoi Strategji të re për arsimin, e cila do të zbatohet nga viti 2026 deri në vitin 2032. Para se të miratohet nga Qeveria, do të vihet në shqyrtim publik përmes sistemit qeveritar ENER, me qëllim që të ofrohet mundësi për komente dhe sugjerime në drejtim të avancimit të përmbajtjes, njoftojnë nga Ministria e Arsimit të RMV-së.

Për këtë sot informoi ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, para fillimit të punëtorisë së validimit për Strategjinë, duke shprehur mirënjohje për të gjithë ata që dhanë kontribut në përgatitjen e saj gjatë gjashtë muajve të kaluar.

“Arritëm konsensus të gjerë për drejtimin në të cilin do të veprojmë për zhvillimin e arsimit maqedonas në të ardhmen dhe mendoj se nuk duhet të ketë kompromis. Dua të theksoj se kjo strategji nuk na orienton në drejtim krejtësisht të kundërt; përkundrazi, ajo është plotësim i asaj të deritanishmes, por fokusohet në sfidat që nuk u tejkaluan dhe në ndjekjen e trendeve të reja globale në arsim,” tha Janevska.

Dokumenti thekson zhvillimin e programit të ri për arsimin parashkollor, gjithëpërfshirjen në arsimin fillor dhe të mesëm, si dhe infrastrukturën, ku momentkyç është optimizimi i rrjetit shkollor dhe implementimi i punës me një turn.

Janevska informoi se do të ndiqet zbatimi i konceptit të ri për arsimin e mesëm-gjizmnaz dhe për arsimin profesional, si dhe model të ri për maturën shtetërore. Në vitin 2026 fillon zbatimi i formulave të reja për financimin e arsimit fillor dhe të mesëm. Do të miratohet legjislacion i ri në arsimin e lartë, dhe veçanërisht do t’i kushtohet vëmendje për zhvillimin e kapaciteteve kadrovike të MASH-it.

"Në dy vitet e para, Strategjia do të fokusohet në objektivat që Maqedonia duhet të arrijë sipas Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, të miratuar nga Bashkimi Evropian. Si Qeveri, do të kujdesemi që të sigurojmë të gjitha mjetet e nevojshme për realizimin e masave, projekteve dhe aktiviteteve të orientuara drejt arritjes së treguesve", shtoi Ministrja./Telegrafi/

Pas shpalljes së thirrjes për vauçerë shtetërorë në vlerë prej 15.300 denarësh për blerjen e pajisjeve elektronike, shumë studentë vendosën që përmes rrjeteve sociale t'i shesin tek të tjerët vauçerët e marrë nga qeveria.

Edhe pse masa është menduar për blerjen e një laptopi, kompjuteri ose tableti, disa studentë po ofrojnë vauçerët për shitje me çmim më të ulët.

Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, komentoi se projekti ishte një premtim parazgjedhor që Qeveria e kishte përmbushur, por se institucionet nuk mund t’i pengojnë individët të abuzojnë me vauçerët.

“Ka studentë të shkathët që po përpiqen ta bëjnë jetën e tyre më të lehtë në mënyra të ndryshme. Ne nuk mund të merremi me këtë. Varet nga ndërgjegjja e tyre se çfarë do të bëjnë me vauçerët”, tha Janevska gjatë një ngjarjeje.

Ajo kujtoi se 55,000 studentë do të marrin vauçerë, ndërsa aplikimet përmes portalit uslugi.gov.mk janë të hapura deri më 20 dhjetor 2025.

Maqedonia ka një sistem cilësor të arsimit formal profesional i cili në bashkëpunim me sektorin e biznesit, prodhon kuadro që i nevojiten ekonomisë. Ky sistem vazhdimisht përmirësohet dhe kohët e fundit janë themeluar shtatë qendra rajonale për arsim dhe trajnim profesional, ndërsa paralelisht jemi të fokusuar edhe në zhvillimin dhe promovimin e arsimit dhe trajnimit joformal tek popullata e moshuar me qëllim që të vazhdojmë të zvogëlojmë hendekun midis ofertës dhe kërkesës në tregun e punës. Këto dy segmente do të jenë fokusi i politikave tona arsimore në periudhën që vijon.

Këtë e theksoi Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska gjatë fjalimit si një paneliste në diskutimin e sotëm kushtuar arsimit joformal si koncept i të mësuarit gjatë gjithë jetës i cili u mbajt në kuadër të “Kongresit të tretë global për popullsinë, shëndetin dhe zhvillimin e kapitalit njerëzor” në Kajro.

Janevska theksoi se shteti po zbaton një politikë të suksesshme gjithëpërfshirëse në arsimin formal, por se arsimi joformal duhet të praktikohet edhe si koncept i të mësuarit gjatë gjithë jetës, për hir të zhvillimit të vazhdueshëm personal dhe përparimit të vazhdueshëm në punë.

“Është një sfidë që 25% e popullsisë në Maqedoni të moshës 25 deri në 64 vjeç vendosin të aftësohen vazhdimisht gjatë gjithë jetës së tyre, të zhvillojnë aftësitë e fituara me qëllim që të sigurojnë një vend pune ose të përparojnë në punën e tyre. Qëllimi ynë është të arrijmë mesataren evropiane prej 47% dhe për këtë arsye kemi miratuar një zgjidhje të re ligjore më efektive, një Strategji të re për arsimin e të rriturve dhe përmes aktiviteteve promovuese i inkurajojmë ata të vazhdojnë arsimimin e tyre, të rrisin punësimin e tyre dhe të jenë më konkurrues në tregun e punës”, ka thënë Janevska.

Ministrja theksoi se shteti, në bashkëpunim me Qendrën e përbashkët kërkimore të Komisionit Evropian ka zhvilluar Strategji të specializimit të mençur e cila tregon se në cilat fusha shteti ka potencial për zhvillim dhe në atë drejtim Qeveria po kanalizon resurset njerëzore dhe investimet. Arsimi profesional formal dhe joformal ndihmojnë në zbatimin me sukses të këtij dokumenti strategjik me qëllimin përfundimtar përparimin ekonomik të Maqedonisë së Veriut.

Folës në këtë aktivitet kanë qenë zëvendësministri i arsimit dhe trajnimit profesional të Egjiptit, prof. Ajman Baha, sekretari i përgjithshëm i Bordit nacional të universiteteve, prof. Mustafa Rifat si dhe përfaqësues të UNICEF-it dhe Bankës Botërore.

"Maqedonia do të marrë mbështetje në përpjekjet e saj për të avancuar arsimin e lartë nga Egjipti, vend universitetet e të cilit po ngjiten me shpejtësi në rang listën globale ndërsa do të thellohet bashkëpunimi dypalësh në fushën e shkencës dhe kërkimeve".
Kjo u konfirmua gjatë takimit mes ministres së Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, dhe ministrit egjiptian për Arsimin e Lartë dhe Kërkime Shkencore, Mohamed Ajman Ashur, që u mbajt dje në Kajro.

"Trupi punues i përbërë nga përfaqësues që do të emërojnë ministritë përkatëse të të dyja shteteve do të përcaktojë aktivitete konkrete që do të thellojnë bashkëpunimin dhe do të shqyrtohen mundësitë për krijimin e programeve të përbashkëta studimore me diploma të dyfishta. Në fokus do të jenë arsimi i lartë në fushën e mjekësisë dhe shkencave teknike, me theks të veçantë në inxhinierinë kompjuterike dhe bujqësinë".

"Ministrja Janevska prezantoi ndryshimet që kanë filluar në fushën e arsimit të lartë në Maqedoni, duke theksuar se aktualisht është duke u përgatitur edhe zgjidhje e re ligjore ndërsa efektet e planit të reformës priten në afat mesatar prej 5 vjetësh. Gjithashtu u fokusua në rritjen e konsiderueshme të buxhetit për shkencën dhe financimin e numrit të rritur të projekteve shkencore dhe kërkimore me interes për shtetin dhe opinionin, miratimin dhe zbatimin e Strategjisë për specializim intelegjent të shtetit, ndërsa gjithashtu theksoi se Ministria ka iniciuar procedurë për themelimin e parkut të parë shtetëror shkencoro-teknologjik, i cili do të jetë nën juridiksionin e shtetit", thonë nga MASH.

Ministri Ashur prezantoi pikat e forta të sistemit të arsimit të lartë egjiptian dhe politikat që ndihmojnë në përshpejtimin e avancimit të universiteteve shtetërore në rangimet ndërkombëtare.

Ai shprehu gatishmërinë që gjatë këtij muaji të formohet trupi punues përmes të dy shteteve, ndërsa herën tjetër do të mbahet takim i drejtpërdrejtë i rektorëve të gjashtë universiteteve shtetërore të Maqedonisë dhe rektorëve të atyre më të shquara egjiptiane, siç është Universiteti i Kajros.

Ai ndau përvojën kombëtare me krijimin e parqeve shkencore dhe teknologjike dhe qendrave të ekselencës, që do të jetë shumë e dobishme për Maqedoninë për të realizuar të njëjtin qëllim.

Shoqata Akademike e Shqiptarëve për Shkencë dhe Art ka reaguar ndaj sjelljes së ministres së Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, e cila sipas tyre ka shfaqur mungesë respekti ndaj gjuhës shqipe në komunikimin publik dhe para mediave.

Në reagimin e dërguar për mediat, Shoqata thekson se sjellje të tilla dëmtojnë frymën e bashkëjetesës dhe japin mesazhe të gabuara për gjeneratat e reja.

“Sjellja e ministres Janevska para gazetarëve dhe opinionit publik, në lidhje me përdorimin e gjuhës shqipe në jetën publike, është tregues i gjendjes shpirtërore të njerëzve që duhet të jenë shembull për nxënës, studentë dhe punëtorë shkencorë. Në këtë mënyrë, drejtpërdrejt cënohet e drejta ligjore e kryetarit Kasami për përdorimin e gjuhës shqipe. Fatkeqësisht, me sjellje të tilla të mos-tolerancës etnike, ne u dërgojmë gjeneratave të reja sinjale konfliktuoze dhe diskriminuese”, thuhet në reagim.

Shoqata kujton se parimet e barazisë kanë rrënjë të thella në historinë e shoqërive demokratike dhe se barazia fillon nga gjuha.

“Parimet e barazisë kanë burimin nga Revolucioni i Madh Borgjez në Francë më 1789, dhe që atëherë kanë qenë bazament i shoqërive të lira. Gjuha nuk është vetëm mjet komunikimi, por identitet, kujtesë dhe shenjë e dinjitetit kolektiv”, thuhet në deklaratë.

Sipas Akademisë, ndonëse gjuha shqipe ka status zyrtar, në praktikë ajo shpesh mbetet vetëm “formalisht e pranuar”, por jo funksionale.

“Një shqyrtim i kujdesshëm i praktikës administrative dhe publike tregon një realitet tjetër – gjuha shqipe shpesh mbetet zgjidhje formale, jo funksionale. Shumë juristë e politikanë flasin për zbatimin e ligjit, por rrallë pyesin: si zbatohet? ku zbatohet? pse nuk zbatohet njësoj?”, thekson Shoqata, duke shtuar se kjo situatë është pasojë e “arkitekturës kushtetuese dhe ligjore të ndërtuar me qëllim kufizimi”, që mban ende gjurmë të politikave nacionaliste të periudhës së tranzicionit.

Shoqata Akademike e Shqiptarëve për Shkencë dhe Art kërkon rikthimin e standardeve të barazisë gjuhësore që ishin garantuar me Kushtetutën e vitit 1974. “Neni 178 i Kushtetutës së vitit 1974 garantonte çdo kombësie të drejtën për përdorim të lirë të gjuhës dhe zhvillimin e kulturës së saj, bashkë me institucionet përkatëse. Ai përfaqësonte një koncept të barazisë reale, jo të përdorimit të kufizuar apo të shkallëzuar. Madje, barazia përfshinte edhe organizatat e punës, që sot njihen si biznese – një aspekt që Kushtetuta aktuale nuk e siguron”, thuhet në reagim.

Shoqata thekson se çështja e gjuhës dhe sjellja e ministres Janevska nuk janë vetëm problem juridik, por edhe moral, politik dhe kulturor.

“Ato janë pasqyrë e një fryme politike të vjetër dhe të dështuar, që partia në pushtet e ka bartur ndër vite. Inkurajojmë klasën politike shqiptare që në Kuvend të hapë çështjen e barazisë së vërtetë gjuhësore, jo thjesht të reformulojë ligjin ekzistues. Sot, vetëm shqiptarët nuk duhet dhe nuk ka arsye të shkruajnë dy herë të njëjtin tekst – një herë në shqip e një herë në maqedonisht. Kjo është diskriminim i heshtur”, theksohet në reagim.

VLEN ka reaguar në lidhje me ngjarjen e djeshme në Tetovë, kur në një paraqitje të përbashkët para mediave në mes Bilall Kasamit dhe Vesna Janevskës, kjo e fundit disa herë kërkoi që Kasami të flet në gjuhën maqedonase.

Nga VLEN thonë se qëndrimi i Janevskës bie ndesh me frymën e respektit dhe bashkëjetesës që sipas tyre, duhet ta mishërojë çdo përfaqësues i institucioneve shtetërore.

"Dje, gjatë një paraqitjeje publike, ministrja e Arsimit, Vesna Janevska, në dy-tri raste shfaqi pakënaqësi nga komunikimi në gjuhën shqipe i kryetarit të Tetovës, Bilall Kasami, me gazetarët e mediave në gjuhën shqipe. Në vend që të ndjehet keq që z. Kasami flet edhe maqedonisht njësoj si në gjuhën shqipe, ndërsa ajo – ndonëse jeton në një mjedis multigjuhësor – nuk di asnjë fjalë në gjuhën shqipe, ministrja Janevska reagoi për shkak se nuk e kuptonte gjuhën shqipe".

"Për këtë arsye VLEN shpreh keqardhje për këtë qasje të ministres Janevska ndaj gjuhës shqipe dhe me këtë rast theksojmë se një qëndrim i tillë bie ndesh me frymën e respektit dhe bashkëjetesës që duhet ta mishërojë çdo përfaqësues i institucioneve shtetërore".

"Në një shoqëri demokratike dhe multietnike, kur edhe diplomatët e huaj, që qëndrojnë në vendin tonë dy-tri vite, i mësojnë disa fjalë edhe në gjuhën shqipe, të jesh ministër, madje ministër i Arsimit, e të mos dish asnjë fjalë të gjuhës së bashkëqytetarëve shqiptarë e të reagosh ndaj përdorimit të gjuhës shqipe, kjo është vështirë e përkthyeshme në terma të bashkëjetesës, qytetarisë dhe respektimit të tjetrit në një shoqëri multigjuhësore. Ndërkaq respekti ndaj gjuhëve që fliten në këtë vend është respekt ndaj qytetarëve dhe ndaj vetë shtetit që i bashkon ata", thonë nga VLEN.

Në fund thonë se ata angazhohen për një kulturë institucionale që promovon bashkëjetesën përmes respektit ndërgjuhësor.

"Drejtorët e shkollave duhet ta marrin shumë seriozisht punën e tyre, pasi janë të detyruar të respektojnë ligjet dhe të porosisin tekstet shkollore. Këtë vit, ne “mbyllëm sytë”, vitin tjetër nuk do të mbyllim sytë sepse ka sistem", tha ministrja e Arsimit dhe Shkencës Vesna Janevska, e cila përsëri, duke iu përgjigjur pyetjeve gazetareske në lidhje me mungesën e teksteve shkollore në disa shkolla, tha se drejtorët duhet të respektojnë udhëzimet dhe rregulloret për porositjen e teksteve shkollore në Ministrinë e Arsimit dhe Shkencës.

Janevska tha se problemi me tekstet shkollore është zgjidhur në mënyrë sistematike, duke treguar se përgjegjësia është e drejtorëve të shkollave nëse nuk kërkojnë numër të mjaftueshëm tekstesh shkollore. Ajo theksoi se janë siguruar fonde, janë siguruar kurrikula të reja dhe se po shtypen tekste të reja shkollore, kështu që ajo që mungon, siç tha ajo, janë “vetëm lidhje të mira midis institucioneve dhe funksionalitetit të tyre”, duke iu referuar edhe shkollave.

“Shkollat janë pjesë e sistemit, drejtorët e shkollave janë gjithashtu pjesë e sistemit. Ashtu siç Ministria, Byroja, QSHP-ja dhe të gjitha institucionet e tjera tashmë e marrin shumë seriozisht punën e tyre, edhe udhëheqësit e shkollave do të duhet ta marrin shumë seriozisht punën e tyre. Këtë vit do të them shumë lirisht, “Unë mbylla një sy”. Vitin tjetër nuk do të mbyllim sytë. Ekziston një sistem, ekziston një udhëzues, ekziston një rregullore. Drejtorët janë të detyruar të respektojnë ligjet dhe të porosisin tekstet e tyre shkollore. Pse po e përsëris këtë? Nëse nuk e bëjnë këtë, nuk kam mundësi t’u siguroj atyre tekste shkollore shtesë. Prandaj, që tani e tutje, nëse nuk ka tekste shkollore, kontaktoni drejtorët, jo Ministrinë”, u përgjigj Vesna Janevska.

Kryetari i Komunës së Tetovës, Bilall Kasami ishte pjesëmarrës së bashku me ministren e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska në shkollën e Mesme të Mjeksisë, ku u mbajt një panel diskutimi mbi arsimin.

Kasami tha se po punohet vazhdimisht për një arsim sa më cilësor me kushte sa më të mira, duke theksuar se edhe depoitizimi i arsimit është çështje prioritare në Komunën e Tetovës, informon Telegrafi.

"Gjatë mandatit tim kanë marrë vendime të përhershme pune gati 300 mësues. Ne përkrahim depolizitimin e arsimit, prandaj duam që çdo mësimdhënës të ketë vendim pa qene i varur politikisht. Poashtu janë bërë edhe investime të tjera në arsim për kushte më të mira, ku edhe nxënësit furnizimin me libra e kanë pasur më të qasshëm dhe më praktik se në herët e kaluara. Kanë munguar vetëm disa libra nëpër shkollat e mesme profesionale, mirëpo ajo është çështje e cila do të rregullohet", tha Kasami.

Ai shtoi se po punohet që nëpër më shumë shkolla në Tetovë të zbatohet projekti i mësimit në një ndërrim.

Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, tha se ministra ka treguar përkushtim në reformat arsimore dhe përmirësimin e kushteve si për nxënësit ashtu edhe për punonjësit në arsim.

Ajo paralajmëroi disa ndryshime ne tekste shkollore teksa tha se disa tekste shkollore do të bëhen gati për fazën e prodhimit dhe nxënësit do të furnizohen me të njejtat. /Telegrafi/

Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska deklaroi se do ta respektojë çdo vendim të kryeministrit Hristian Mickoski nëse ka rikonstruim të Qeverisë dhe ndërrohet nga resori që e udhëheqë.

Në pyetjen e gazetarëve nëse ka rikonstruim, a do të mbetet ajo në resorin e arsimit dhe shkencës apo do të kryesojë me ndonjë resor tjetër, Janevska u përgjigj se vendimin për të gjitha propozimet për anëtarë në Qeveri e sjellë kryeministri së bashku me organet partiake.

“Në këtë pyetje tashmë disa herë jam përgjigjur dhe do të përsëris. Vendi ka kryeministër i cili e mban barrën më të madhe në kurrizin e tij për ndryshimet pozitive të cilat ndodhin dhe fillimisht duhet të ndodhin në Maqedoni. Që këtej, është e drejta e tij e plotë, së bashku me organet e partisë, të vendosë se kë do ta propozojë si qeveri apo kë do ta propozojë si ministër para Parlamentit. Çdo vendim të tij do ta respektoj absolutisht”, tha Janevska.

Kujtojmë se sot kryeministri Hristijan Mickoski tha se rikonstruimin i Qeverisë prtitet të bëhet pas gjashtë dhjetorit, pra pas kongresit të OBRM-PDUKM-së, teksa shtoi se VLEN nuk do të ketë shumë hapësirë në qeverisje.

Mickoski: Rikonstruimi i qeverisë pas gjashtë dhjetorit

"Shtetet e Ballkanit Perëndimor mund të përparojnë më lehtë kur së bashku dhe të zëshëm reflektojnë mbi atë se çfarë i nevojitet arsimit në secilin prej vendeve. Ne jemi popujtë ngjashëm, me zakone, kultura dhe tradita të afërta, e kjo do të thotë edhe sisteme arsimore dhe sfida të ngjashme. Pikërisht për këtë arsye, i kuptojmë më lehtë problemet e përbashkëta dhe mund të gjejmë më shpejt zgjidhje që, me përshtatje të vogla, mund të zbatohen në vendet tona".

Këtë e theksoi ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, në hapjen e Dialogut Rajonal për Politika për Arsim Cilësor, që po mbahet në Shkup, i organizuar nga Zyra Rajonale e UNICEF-it për Evropë dhe Azinë Qendrore, në bashkëpunim me OECD-në dhe Komisionin Evropian.

"Në Maqedoni tashmë prej 16 muajsh po punon Qeveri e re, e cila me shumë entuziazëm ka nisur agjendë të re reformuese në arsim. Më parë kemi parë shumë përpjekje, por pak vazhdimësi. Ministrat ndryshoheshin shumë shpejt, me mandat mesatar prej një viti e gjysmë, secili me prioritetet dhe idetë e veta. Këtë herë, me parimshmërinë dhe vendosmërinë e kësaj Qeverie, jam e bindur se përpjekja e investuar do të japë rezultate në afat të mesëm”, theksoi Janevska.

Dialogu është mundësi për ekspertët nga Rajoni në bazë të kërkimeve ndërkombëtare mbi atë sa kanë mësuar nxënësit dhe si punojnë mësimdhënësit, të shkëmbejnë praktikat e mira dhe të hartojnë zgjidhje praktike për përmirësimin e rezultateve të të mësuarit.

"Sigurisht që nuk jemi të kënaqur me rezultatet e testimeve PISA. Kjo nuk do të thotë se nxënësit tanë nuk kanë njohuri, por se duhet t’i përgatisim më mirë për mënyrën se si testohen kompetencat e tyre", tha Janevska, duke shtuar se me hapat konkretë për ndryshime që do të sjellin rezultate më të mira, përfshihen të gjithë segmentet e sistemit arsimor.

Në arsimin fillor dhe të mesëm po ndryshohen programet mësimore, po përgatiten tekste shkollorebashkëkohore, po investohet në pajisje të avancuara, veçanërisht në fushën e shkencave natyrore. Vëmendje e veçantë i kushtohet arsimit profesional; tashmë janë formuar 7 nga 8 qendra rajonale për arsimin dhe trajnimin profesional, nga të cilat 4 janë plotësisht të pajisura dhe funksionale.

Janevska theksoi se vetëm brenda 16 muajve janë investuar 64 milionë euro rekord në infrastrukturën arsimore. Pagat e mësimdhënësve janë rritur për 12%, dhe përmes zhvillimit profesional dhe karrierës ata mund të përparojnë, gjë që sjell edhe të ardhura personale më të mëdha.

"Gjithërfshirja është një nga prioritetet tona më të rëndësishme. Numri i kuadrit ndihmës në shkolla është rritur ndjeshëm, dhe janë formuar edhe shkolla fillore dhe të mesme shtetërore me qendra burimore. Po punojmë gjithashtu në optimizimin e rrjetit shkollor dhe në futjen e mësimit me një turn, në mënyrë që nxënësit të kalojnë më shumë kohë aty ku më së shumti mësojnë dhe zhvillohen – nëpër klasa,” potencoi ministrja Janevska.

Me qëllim që reforma të ketë vazhdimësi, Janevska e arsyetoi iniciativën për miratimin e Deklaratës Kombëtare për Arsimin, si dokument parlamentar që do të shërbejë si udhërrëfyes dhe garanci se, pavarësisht ndryshimeve politike, zhvillimi i arsimit nuk do të pësojë ngecje apo kompromise.

Investimet në shkencë dhe inovacione, zbatimi i inteligjencës artificiale për qëllime kërkimore-shkencore, si dhe mundësitë për rritjen e mbështetjes evropiane për Maqedoninë, ishin temat për të cilat u diskutua në takimin e sotëm të ministres së Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, dhe ministrit për Transformim Digjital, Stefan Andonovski, me Komisioneren Evropiane për start-up-e, kërkime dhe inovacione, Ekaterina Zaharieva, dhe drejtoren e Qendrës së Përbashkët Kërkimore të Komisionit Evropian, Sabine Hentcler.
Takimi u mbajt në kuadër të mbledhjes ministrore të vendeve të Ballkanit Perëndimor në Podgoricë, Mal i Zi, dhe ministrat maqedonas theksuan se shteti është i fokusuar në zhvillimin e shkencës dhe inovacioneve, duke krijuar më shumë mundësi për shkencëtarët dhe studiuesit.
Me buxhet të ndjeshëm të shtuar nga shteti për këtë qëllim, këtë vit është inkurajuar realizimi i shumë projekteve shkencore-kërkimore me interes publik, të cilat korrespondojnë me objektivat e Strategjisë Kombëtare për specializim intelegjent . Me mbështetje më të madhe nga Bashkimi Evropian është intensifikuar edhe pjesëmarrja e potencialit shkencor-kërkimor maqedonas në Zonën Evropiane të Kërkimit (ERA), si dhe në Rrjetin Evropian për Bashkëpunim në fushën e kërkimit dhe teknologjisë (COST), dhe Programin Horizont, përmes të cilit janë financuar me 13 milionë euro 81 projekte nga vendi ynë.
Në takim u theksua se Maqedonia ndjek trendet globale lidhur me përdorimin e inteligjencës artificiale, ndërsa mjetet e IA po gjejnë gjithnjë e më shumë përdorim edhe në hapësirën kërkimore-shkencore.
Zaharieva dhe Hentcler përshëndetën iniciativën e Qeverisë për themelimin e parkut të parë shkencor-teknologjik nën përgjegjësinë e shtetit dhe theksuan se bashkëpunimi midis Maqedonisë dhe Bashkimit Evropian po zhvillohet në kahje të mirë.