Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani ka deklaruar se Kosova po i qaset inteligjencës artificiale me vizion të qartë dhe vendosmëri, duke theksuar se shteti është i gatshëm ta përqafojë plotësisht këtë teknologji përmes investimeve në aftësi, modernizimit të arsimit dhe krijimit të një mjedisi rregullator që inkurajon inovacionin, duke ruajtur njëkohësisht dinjitetin njerëzor.
NĂ« fjalimin e saj, nĂ« kuadĂ«r tĂ« Samitit BotĂ«ror tĂ« Qeverisjes, nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe, Osmani theksoi se teknologjia pa vlera pĂ«rfaqĂ«son fuqi pa pĂ«rgjegjĂ«si dhe se inteligjenca artificiale, nĂ«se nuk udhĂ«hiqet siç duhet, mund tâi thellojĂ« ndarjet shoqĂ«rore. Sipas saj, qeverisja e mençur e kĂ«saj teknologjie mund tĂ« zgjerojĂ« mundĂ«sitĂ«, tĂ« demokratizojĂ« dijen dhe tĂ« rrisĂ« potencialin njerĂ«zor.
âKosova nuk i qaset inteligjencĂ«s artificiale me frikĂ«, hezitim apo masa gjysmake. Ne i qasemi asaj me qartĂ«si dhe bindje. Jemi tĂ« gatshĂ«m ta pĂ«rqafojmĂ« plotĂ«sisht, tĂ« investojmĂ« nĂ« aftĂ«si, tĂ« modernizojmĂ« arsimin, tâi hapim institucionet tona ndaj inovacionit dhe tĂ« krijojmĂ« njĂ« mjedis rregullator tĂ« lirĂ« qĂ« inkurajon pĂ«rparimin, duke mbrojtur njĂ«kohĂ«sisht dinjitetin njerĂ«zor. Sepse teknologjia pa vlera Ă«shtĂ« fuqi pa pĂ«rgjegjĂ«si. Dhe inteligjenca artificiale, nĂ«se lihet pa udhĂ«zim, mund tâi thellojĂ« ndarjet. Por, nĂ«se qeveriset me mençuri, ajo mund tĂ« zgjerojĂ« mundĂ«sitĂ«, tĂ« demokratizojĂ« dijen dhe tĂ« ngrejĂ« potencialin njerĂ«zorâ, tha ajo.
Presidentja Osmani foli edhe pĂ«r ndĂ«rtimin e institucioneve tĂ« pavarura, profesionale dhe tĂ« qĂ«ndrueshme, duke theksuar se Kosova Ă«shtĂ« e vendosur tâi ruajĂ« dhe tâi forcojĂ« ato. Ajo shtoi se pĂ«rparimi i vendit nĂ« kĂ«to fusha po njihet gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« nĂ« nivel ndĂ«rkombĂ«tar.
Presidentja Osmani theksoi gjithashtu se Kosova sot është më e lidhur me botën se kurrë më parë, përmes zgjerimit të regjimeve bilaterale pa viza, përfshirë edhe me Emiratet e Bashkuara Arabe, si dhe përmes marrëveshjeve të tregtisë së lirë me Bashkimin Evropian, vendet e EFTA-s, Turqinë dhe tregje të tjera.
Stresi, fituesi i edicionit të parë të Big Brother VIP Kosova, ka reaguar së fundmi në rrjetet sociale duke shprehur hapur mbështetjen e tij për banorin aktual të shtëpisë, Labinot Rexhën.
Përmes një postimi, Stresi u ka bërë thirrje ndjekësve që të votojnë për Labin, duke theksuar se prania e tij i jep energji lojës dhe mban gjallë debatin dhe emocionin brenda shtëpisë.
Ai shprehet se pa Labin, Big Brother do tĂ« bĂ«hej i mĂ«rzitshĂ«m dhe âdo ngelnin nĂ« gjumĂ«".
Foto: Facebook
Sipas Stresit, Labi sjell atmosferë, emocione, debate të forta, por edhe momente argëtuese, duke qenë një nga figurat kyçe të këtij edicioni.
Në fund, ai shton se po të kishte edhe artikulimin do të përfundonte Big Brotherin.
"Normal që Labin do të shpëtojmë të gjithë bashkë. Paramendoje mos me qenë Labi Big Brother fiket dhe fillon gjumi".
"Të paktën ky jep energji debate, këndim, atmosferë emocione, lot rrëmujë e gjëra argëtuese".
Programet arsimore të Pekinit po riformësojnë perceptimet te të rinjtë e Ballkanit, përderisa fuqia e butë shtrihet përtej infrastrukturës.
Përderisa investimet e mëdha të Kinës po vihen nën vëzhgim në mbarë Evropën, Pekini po i drejtohet një forme më të butë ndikimi në Ballkan: bursa, shkëmbime universitare dhe studentë të rinj që ndajnë jetën në Kinë me audiencat në vendet e tyre.
Kjo përfshin mundësi studimi të financuara nga Kina, e cila ofron bursa për shkollim, pagesa mujore dhe qasje në universitete me rritje të shpejtë. Shumë prej këtyre studentëve kanë ndarë, gjithashtu, përvojat e tyre në rrjetet sociale, ku kanë një numër të konsideruar ndjekësish, ndërsa të tjerë janë paraqitur në media ose në institucione zyrtare kineze.
âAplikova pĂ«r qejf [nĂ« kursin e gjuhĂ«s kineze], ngaqĂ« ishte njĂ« gjuhĂ« e re qĂ« nuk e kam mĂ«suar asnjĂ«herĂ«â, i tha Radios Evropa e LirĂ« (REL), Era KĂ«rnaja, njĂ« 24-vjeçare nga veriu i ShqipĂ«risĂ« qĂ« tani studion shkenca kompjuterike nĂ« Universitetin e ShkencĂ«s dhe TeknologjisĂ« Kunming, nĂ« provincĂ«n Yunnan tĂ« KinĂ«s.
âNĂ«se dikush do ta ma bĂ«nte njĂ« pyetje para tre vjetĂ«sh, unĂ« do tĂ« thosha qĂ« Kina Ă«shtĂ« komunizĂ«m, vend i mbyllur, kaq. Por, tani mĂ« ka ndryshuar [mendimi] 360 shkallĂ«â, tha ajo.
Derisa Pekini njihet më së shumti në rajon për projekte infrastrukturore në vlera miliarda dollarëshe, kredi dhe partneritete teknologjike, arsimi është shfaqur si një kanal më i butë përmes të cilit Kina po i formëson perceptimet.
Kjo është veçanërisht e theksuar te brezat më të rinj, për të cilët sondazhet tregojnë se janë më të hapur ndaj portretizimit që Pekini i bën vetes si një fuqi e mirë dhe e përgjegjshme.
âDoja tâua ndryshoja mendimin qĂ« kanĂ« shqiptarĂ«t pĂ«r KinĂ«n dhe tâju tregoja qĂ« mos besoni nĂ« çdo gjĂ« qĂ« shikoniâ, tha KĂ«rnaja, e cila qĂ« nga viti 2023 â kur nisi tĂ« jetonte nĂ« KinĂ« â ka filluar tĂ« postojĂ« pĂ«r pĂ«rvojĂ«n e saj nĂ« llogarinĂ« e saj nĂ«Â TikTok dhe tani ka mĂ« shumĂ« se 8 mijĂ« ndjekĂ«s.
Për Pekinin, thonë analistët, këto programe i shërbejnë një qëllimi afatgjatë: kultivimin e rrjeteve personale, narrativeve të favorshme dhe profesionistëve të ardhshëm që kanë përvojë të drejtpërdrejtë nga Kina dhe janë të gatshëm ta ndajnë atë në vendet e tyre.
Kjo shtytje e fuqisĂ« sĂ« butĂ« pĂ«rbĂ«n njĂ« plotĂ«sim tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m tĂ« ndikimit politik dhe ekonomik nĂ« rritje tĂ« KinĂ«s nĂ« Ballkan dhe mund tĂ« sjellĂ« audienca mĂ« tĂ« hapura ndaj pĂ«rpjekjeve tĂ« KinĂ«s pĂ«r tĂ« zgjeruar shtrirjen e saj ekonomike dhe pĂ«r tâi shtyrĂ« interesat e saj.
âPekini ka interes tĂ« dĂ«rgojĂ« sa mĂ« shumĂ« studentĂ« dhe shkencĂ«tarĂ« ndĂ«rkombĂ«tarĂ« nĂ« KinĂ«â, i tha REL-it Stefan Vlladisavljev, ekspert pĂ«r rolin e Pekinit nĂ« Ballkan pranĂ« Fondacionit BFPE, njĂ« institut kĂ«rkimor me seli nĂ« Beograd.
âAjo [Kina] po pĂ«rpiqet tĂ« pozicionohet si njĂ« ofruese e zhvillimit [dhe] tĂ« qenit e pranishme nĂ« EvropĂ« Ă«shtĂ« njĂ« aspekt shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m i shtrirjes globaleâ.
Përvoja e Kërnajës pasqyron një prirje më të gjerë që po zhvillohet në Ballkan, ku mundësitë arsimore kineze kanë ngjallur interes edhe në vende si Shqipëria dhe Kosova, të cilat mbeten fuqishëm pro perëndimore në orientimin e tyre politik, për shkak të mbështetjes historike amerikane për shtetësinë dhe demokracinë e tyre.
ShqipĂ«ria dhe Kosova â tĂ« lidhura nga lidhje tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta politike, gjuhĂ«sore dhe kulturore â janĂ« vende mĂ« tĂ« vĂ«shtira pĂ«r depĂ«rtimin kinez nĂ« Ballkan.
Ndikimi rajonal i Pekinit është zgjeruar përgjithësisht nga Serbia, ku Beogradi ka joshur miliarda dollarë investime dhe ka ndërtuar lidhje të thella politike.
Serbia dallohet si partneri më i avancuar arsimor i Kinës në rajon, ku janë vendosur tri institute Konfuci që mbështesin mësimin e gjuhës kineze në dhjetëra shkolla. Në historinë 20-vjeçare të Institutit në Serbi, numri i pjesëmarrësve është rritur nga disa dhjetëra në disa qindra çdo vit dhe bashkëpunimi arsimor është forcuar nga disa marrëveshje të reja mes dy shteteve të nënshkruara në vitin 2018.
âNĂ«se Kina ka njĂ« bastion nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor, ajo ka edhe njĂ« bastion nĂ« EvropĂ«â, tha Vlladisavljev.
Por, fuqia e butë kineze, kryesisht përmes programeve arsimore dhe përhapjes në rrjetet sociale, po shënon gjithashtu disa suksese të hershme edhe gjetkë në rajon.
Instituti Konfuci në Shqipëri, ku Kërnaja mësoi gjuhën kineze dhe mori udhëzime për të aplikuar për bursën e saj, është një nga kanalet më të dukshme të shkëmbimit arsimor brenda Universitetit të Tiranës.
Ai e pĂ«rshkruan veten si njĂ« âinstitut arsimor joqeveritar, jofitimprurĂ«sâ, i bashkorganizuar me Universitetin e Studimeve tĂ« Huaja tĂ« Pekinit, qĂ« ofron mĂ«sime tĂ« gjuhĂ«s kineze dhe programe kulturore. Gjithashtu ofron bursa dhe ndihmon studentĂ«t tĂ« aplikojnĂ« nĂ« nivele tĂ« ndryshme, pĂ«rfshirĂ« nĂ« universitete individuale ose nĂ« nivel federal dhe kombĂ«tar brenda KinĂ«s.
Këto institute ekzistojnë kudo në Ballkanin Perëndimor, përveç Kosovës, pavarësia e së cilës nuk njihet nga Kina dhe si rrjedhojë nuk ka përfaqësim zyrtar nga Pekini.
Institutet Konfuci janë nën vëzhgim gjithnjë e më të madh në të gjithë Evropën, derisa disa qeveri i kanë mbyllur ato për shkak të shqetësimeve lidhur me lirinë akademike dhe ndikimin politik.
Por, në pjesën më të madhe të Ballkanit, ato po shihen gjithnjë e më shumë nga të rinjtë si platforma të vlefshme fillestare për të ndjekur mundësi ekonomike dhe arsimore.
Si po e shfrytëzon Kina tërheqjen e Perëndimit për të zgjeruar praninë në rajon?
Ekspertët që ndjekin angazhimin kinez në rajon thonë se historitë dhe përvojat personale të ndara nga studentë vendas që studiojnë në Kinë kanë ndikim dhe duket se po ndjekin një model të kopjuar nga vende të tjera perëndimore, përfshirë Shtetet e Bashkuara.
âKina po merr njĂ« faqe nga libri i vendit qĂ« e ka bĂ«rĂ« mĂ« sĂ« miri fuqinĂ« e butĂ« â Shtetet e Bashkuaraâ, tha Vlladisavljev.
Bursa, shkëmbime dhe të dhëna të kufizuara
Angazhimi arsimor i Kinës në Ballkan ndërtohet mbi një mozaik programesh: bursa të Qeverisë kineze, grante të lidhura me institutet Konfuci, marrëveshje në nivel universitetesh dhe kurse trajnimi afatshkurtra.
MeqĂ« programet ndryshojnĂ« shumĂ« sipas vendit dhe vitit â dhe meqĂ« institucionet kineze dhe ato ballkanike nuk publikojnĂ« tĂ« dhĂ«na gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se â nuk ka njĂ« regjistĂ«r tĂ« qartĂ« publik qĂ« tĂ« tregojĂ« se sa studentĂ« ballkanikĂ« kanĂ« studiuar nĂ« KinĂ« ndĂ«r vite.
Radio Evropa e Lirë gjeti se disa studentë shqiptarë që studiojnë në Kinë janë shfaqur gjithashtu në mediat shtetërore kineze, përfshirë Radio Kina Ndërkombëtare (CRI), që është botimi shqip i transmetuesit kryesor shtetëror kinez (CGTN), ku kanë ndarë rrëfime shumë pozitive për përvojat e tyre.
Sondazhet e opinionit publik në Shqipëri, përfshirë Barometrin e Sigurisë së Shqipërisë, tregojnë se pikëpamjet ndaj Kinës mbeten kryesisht neutrale, megjithëse perceptimet pozitive janë rritur lehtë vitet e fundit.
NdĂ«rkohĂ«, pavarĂ«sisht mungesĂ«s sĂ« bashkĂ«punimit institucional nĂ« KosovĂ«, studentĂ« individualĂ« â shpesh nga diaspora e shpĂ«rndarĂ« nĂ« EvropĂ« dhe AmerikĂ«n e Veriut â kanĂ« gjetur rrugĂ«n drejt KinĂ«s dhe ndajnĂ« pĂ«rvojat e tyre me popullsinĂ« e re nĂ« vend.
Vlera Kelmendi, e lindur në Kosovë dhe e migruar në Norvegji, i tha televizionit lokal kosovar ATV, në një intervistë në vitin 2025, se zgjodhi Kinën nga kureshtja, duke përshkruar një përvojë shumë pozitive atje.
Kelmendi, e cila refuzoi të fliste për REL-in, dokumenton jetën e saj në Kinë në llogarinë e saj publike në TikTok me më shumë se 16 mijë ndjekës, duke arritur audienca në Kosovë, ku opinioni publik ndaj Kinës mbetet kryesisht negativ.
Në anën tjetër, ndonëse nuk ka kurse zyrtare kineze në Kosovë, zyrtarët në Institutin Konfuci në Tiranë thanë se kanë vërejtur interes në rritje nga studentët e Kosovës.
âDo tĂ« donim shumĂ« tĂ« shihnim studentĂ« nga Kosova qĂ« tĂ« mĂ«sojnĂ« gjuhĂ«n kinezeâ, i tha Radios Evropa e LirĂ«, Zheng Baoguo, drejtori i Institutit Konfuci nĂ« TiranĂ«.
âDo tĂ« pĂ«rpiqemi maksimalisht tĂ« krijojmĂ« mundĂ«si pĂ«r ta, nĂ«se ata janĂ« tĂ« gatshĂ«m.â
Më pak se dy orë larg Kosovës, Kadir Ismajli, një student 26-vjeçar nga Maqedonia e Veriut, pati një rrugë shumë më të drejtpërdrejtë drejt Kinës.
Ndërsa fillimisht po kërkonte të studionte diku tjetër, studenti me nacionalitet shqiptar tha se mori një bursë shtetërore kineze për një diplomë master në provincën Yunnan, ku mori ndihmë edhe nga ambasada në procesin e aplikimit.
Ashtu si të tjerët, Ismajli ka ndërtuar një numër ndjekësish në TikTok me më shumë se 31 mijë persona, ku veç tjerash, poston edhe për jetën e tij në Kinë.
âE fillova TikTok-un pĂ«r biznes, por kur shoh diçka interesante kĂ«tu, e postojâ, tha ai.
âNĂ« shtĂ«pi njerĂ«zit mĂ« thonĂ« se nuk e kemi ditur si ishte nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« Kinaâ.
NjĂ«Â studim mbi ndikimin kinez nĂ« MaqedoninĂ« e Veriut, i kryer nga organizata Estima me seli nĂ« Shkup, zbuloi se âperceptimi i reputacionit tĂ« KinĂ«s nĂ« MaqedoninĂ« e Veriut Ă«shtĂ« njĂ« tablo e pĂ«rzier qĂ« ka tendencĂ« tĂ« jetĂ« mĂ« pozitive te njerĂ«zit qĂ« kanĂ« pasur pĂ«rvojĂ« dhe ndĂ«rveprim tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« me KinĂ«n dhe aktorĂ«t kinezĂ«â.
Sipas të dhënave të Estima-s nga viti 2005, numri i bursave kineze për studentët e Maqedonisë së Veriut ka qenë në rritje.
Programet e edukimit të gjuhës kineze po depërtojnë gjithashtu edhe në vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor.
Mali i Zi ka pasur një institut Konfuci që nga viti 2015 dhe ka dërguar më shumë se 100 studentë në Kinë gjatë kësaj periudhe, sipas një raporti nga Qendra për Analiza të Politikave Evropiane.
Në Bosnje-Hercegovinë ekziston një marrëveshje formale për shkëmbime arsimore me Kinën dhe programet e financuara nga Kina vazhdojnë të rriten, veçanërisht përmes Universitetit të Sarajevës Lindore, ku më shumë se 170 studentë kanë marrë pjesë në programe shkëmbimi në Kinë.
Mes këtij grupi është edhe Ana Jasarevic, një 23-vjeçare që studionte në departamentin e gjuhës kineze të Universitetit të Sarajevës Lindore.
Ajo kaloi vitin e kaluar në Universitetin e Vuhanit me disa kolegë të tjerë nga fakulteti.
âKur mbĂ«rritĂ«m, ishte pak tronditje kulturore sepse Ă«shtĂ« krejtĂ«sisht ndrysheâ, tha ajo. Pas diplomimit, ajo tani thotĂ« se planifikon tĂ« regjistrohet nĂ« njĂ« program tĂ« nivelit master nĂ« KinĂ«.
âMĂ« pĂ«lqeu atje, megjithĂ«se e kuptoj qĂ« shumĂ« njerĂ«z nuk e pĂ«lqejnĂ« mĂ«nyrĂ«n se si funksionojnĂ«â, tha ajo. âKam qenĂ« nĂ« shumĂ« qytete, kam udhĂ«tuar nĂ«pĂ«r vend dhe jam ndier e sigurt kudoâ./REL/
Gjatë qëndrimit të tij në Big Brother VIP Kosova 4, Ludo Lee, është përballur me fyerje dhe kërcënime nga disa banorë të shtëpisë, situatë që ka sjellë reagim nga familja dhe menaxhmenti i tij.
Ata kanë dalë me një qëndrim zyrtar për të sqaruar situatën dhe për të mbrojtur reputacionin e artistit.
Në komunikatën e tyre bëhet e ditur se këto veprime merren shumë seriozisht dhe aktualisht po shqyrtohen hapa ligjorë ndaj personave përgjegjës.
Foto: Instagram
Menaxhmenti është gjithashtu në kontakt me produksionin e Big Brother për të sqaruar çdo paqartësi dhe për të siguruar informacion të saktë mbi situatën.
Postimi i plotë nga Instagrami i Ludo Lee:
Njoftim i rëndësishëm për të gjithëSi familje dhe menaxhment i Ludo Lee, dëshirojmë të marrim qëndrim lidhur me kërcënimet dhe fyerjet ndaj Ludo Lee.
Këto veprime i marrim shumë seriozisht dhe aktualisht po shqyrtojmë hapa ligjorë ndaj personave përkatës.
Njëkohësisht, jemi në komunikim me produksionin për të sqaruar disa paqartësi.
PRISHTINĂ, 4 shkurt /ATSh/ Presidentja e KosovĂ«s, Vjosa Osmani, ka deklaruar se Kosova po i qaset inteligjencĂ«s artificiale me vizion tĂ« qartĂ« dhe vendosmĂ«ri, duke theksuar se shteti Ă«shtĂ« i gatshĂ«m ta pĂ«rqafojĂ« plotĂ«sisht kĂ«tĂ« teknologji pĂ«rmes investimeve nĂ« aftĂ«si, modernizimit tĂ« arsimit dhe krijimit tĂ« njĂ« mjedisi rregullator qĂ« inkurajon inovacionin, duke ruajtur njĂ«kohĂ«sisht dinjitetin njerĂ«zor.
NĂ« fjalimin e saj, nĂ« kuadĂ«r tĂ« Samitit BotĂ«ror tĂ« Qeverisjes, nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe, Osmani theksoi se teknologjia pa vlera pĂ«rfaqĂ«son fuqi pa pĂ«rgjegjĂ«si dhe se inteligjenca artificiale, nĂ«se nuk udhĂ«hiqet siç duhet, mund tâi thellojĂ« ndarjet shoqĂ«rore. Sipas saj, qeverisja e mençur e kĂ«saj teknologjie mund tĂ« zgjerojĂ« mundĂ«sitĂ«, tĂ« demokratizojĂ« dijen dhe tĂ« rrisĂ« potencialin njerĂ«zor.
âKosova nuk i qaset inteligjencĂ«s artificiale me frikĂ«, hezitim apo masa gjysmake. Ne i qasemi asaj me qartĂ«si dhe bindje. Jemi tĂ« gatshĂ«m ta pĂ«rqafojmĂ« plotĂ«sisht, tĂ« investojmĂ« nĂ« aftĂ«si, tĂ« modernizojmĂ« arsimin, tâi hapim institucionet tona ndaj inovacionit dhe tĂ« krijojmĂ« njĂ« mjedis rregullator tĂ« lirĂ« qĂ« inkurajon pĂ«rparimin, duke mbrojtur njĂ«kohĂ«sisht dinjitetin njerĂ«zor. Sepse teknologjia pa vlera Ă«shtĂ« fuqi pa pĂ«rgjegjĂ«si. Dhe inteligjenca artificiale, nĂ«se lihet pa udhĂ«zim, mund tâi thellojĂ« ndarjet. Por, nĂ«se qeveriset me mençuri, ajo mund tĂ« zgjerojĂ« mundĂ«sitĂ«, tĂ« demokratizojĂ« dijen dhe tĂ« ngrejĂ« potencialin njerĂ«zorâ, tha ajo.
Presidentja Osmani foli edhe pĂ«r ndĂ«rtimin e institucioneve tĂ« pavarura, profesionale dhe tĂ« qĂ«ndrueshme, duke theksuar se Kosova Ă«shtĂ« e vendosur tâi ruajĂ« dhe tâi forcojĂ« ato. Ajo shtoi se pĂ«rparimi i vendit nĂ« kĂ«to fusha po njihet gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« nĂ« nivel ndĂ«rkombĂ«tar.
Presidentja Osmani theksoi gjithashtu se Kosova sot është më e lidhur me botën se kurrë më parë, përmes zgjerimit të regjimeve bilaterale pa viza, përfshirë edhe me Emiratet e Bashkuara Arabe, si dhe përmes marrëveshjeve të tregtisë së lirë me Bashkimin Evropian, vendet e EFTA-s, Turqinë dhe tregje të tjera.
âKosova sot Ă«shtĂ« mĂ« e lidhur me botĂ«n se kurrĂ« mĂ« parĂ«. PĂ«rmes njĂ« rrjeti nĂ« zgjerim tĂ« regjimeve bilaterale pa viza, pĂ«rfshirĂ« me Emiratet e Bashkuara Arabe kĂ«tu dhe shumĂ« vende tĂ« tjera, sipĂ«rmarrĂ«sit, inovatorĂ«t dhe profesionistĂ«t tanĂ« lĂ«vizin, lidhen dhe bĂ«jnĂ« biznes me mĂ« shumĂ« lehtĂ«si. PĂ«rmes qasjes tonĂ« nĂ« tregjet e BE-sĂ«, vendet e EFTA-s, TurqinĂ« dhe mĂ« gjerĂ«, falĂ« marrĂ«veshjeve ekzistuese tĂ« tregtisĂ« sĂ« lirĂ«, kompanitĂ« e bazuara nĂ« KosovĂ« operojnĂ« brenda njĂ« hapĂ«sire ekonomike me mĂ« shumĂ« se 700 milionĂ« konsumatorĂ«. KĂ«shtu ndĂ«rtohet besimi. Dhe besimi Ă«shtĂ« themeli i çdo ekonomie konkurruese. Pilar i tretĂ« i ekonomive tĂ« gjeneratĂ«s sĂ« ardhshme Ă«shtĂ« njĂ« mjedis biznesi qĂ« shpĂ«rblen iniciativĂ«nâ, ka thĂ«nĂ« Osmani.
Kolektivi pĂ«r Mendim dhe Veprim Feminist dhe organizata âPĂ«rpjekjaâ kanĂ« ftuar qytetarĂ«t tĂ« dalin nĂ« rrugĂ« nĂ« orĂ«n 13:00, me nisje para ndĂ«rtesĂ«s sĂ« KEDS-it dhe pĂ«rfundim para QeverisĂ« sĂ« KosovĂ«s.
Organizatorët e protestës kanë deklaruar se që nga viti 2022 faturat e energjisë elektrike janë shtrenjtuar në baza vjetore, duke theksuar se kërkesat e KEDS-it për rritje çmimesh po aprovohen nga Zyra e Rregullatorit për Energji (ZRrE) në dëm të qytetarëve.
Sipas tyre, qytetarët nuk po paguajnë vetëm koston reale të energjisë, por edhe humbjet dhe keqmenaxhimin e kompanisë, ndërkohë që përballen me ndërprerje të shpeshta të rrymës, mungesë ngrohjeje dhe rritje të vazhdueshme të kostos së jetesës.
Aktivistët përmendin rritjen prej 16.1 për qind të çmimit të energjisë elektrike vitin e kaluar, duke paralajmëruar se sivjet po diskutohet një rritje tjetër rreth 20 për qind, të cilën e cilësojnë si të papranueshme.
OrganizatorĂ«t kanĂ« ftuar tĂ« gjithĂ« qytetarĂ«t e KosovĂ«s qĂ« tâu bashkohen nĂ« protestĂ«, duke theksuar se vetĂ«m pĂ«rmes reagimit qytetar mund tĂ« ndalet, siç thonĂ« ata, âhajnia shumĂ«vjeçareâ dhe tĂ« mbrohet interesi publik.
âQĂ« nga viti 2022 faturat e rrymĂ«s shtrenjtohen nĂ« baza vjetore. KEDS-i kĂ«rkon rritje tĂ« faturave, ndĂ«rsa ZRrE-ja, si tĂ« ishte argat i tyre, ia aprovon çdo kĂ«rkesĂ« nĂ« kurriz tĂ« popullit. Sot qytetarĂ«t/et e KosovĂ«s nuk paguajnĂ« vetĂ«m koston e rrymĂ«s: ne paguajmĂ« pĂ«r humbjet e KEDS-it, paguajmĂ« pĂ«r keqmenaxhimin e tyre, paguajmĂ« pĂ«r etjen e tyre tĂ« pafund e pĂ«r çdo gabim qĂ« ata bĂ«jnĂ«, krejt kjo vetĂ«m pĂ«r tâi siguruar qĂ« xhepat e tyre tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« trashen nĂ« kurrizin tonĂ«.
NĂ« shkĂ«mbim ne prapĂ« kalojmĂ« ditĂ« pa rrymĂ«, me mosfurinizim tĂ« bollshĂ«m, pa ngrohje nĂ« ditĂ« dimri e me shtrenjtime tĂ« vazhdueshme tĂ« çdo aspekti tĂ« jetĂ«s sonĂ« si pasojĂ« e rritjes sĂ« çmimit tĂ« rrymĂ«s. Pas rritjes prej 16.1% qĂ« na u bĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« grabitqare nga ZRrE-ja vitin e kaluar, edhe sivjet po na paralajmĂ«rohet njĂ« vjedhje tjetĂ«r, tash diku 20%. Kjo hile e radhĂ«s prapĂ« po i bashkon institucione publike e private qĂ« pĂ«r ta pasuru KEDS-in po na e kthejnĂ« kamxhikun neve, pĂ«r tĂ« na rrjepĂ« deri nĂ« cent tĂ« funditâ.
Zyra e Rregullatorit për Energji ka treguar se aplikimet për shtrenjtim të tarifave të operatoreve energjetik janë në fazën e shqyrtimit. Sipas tyre vendimi do të merret në muajin mars.
âInformacioni i shpallur lidhet me kĂ«rkesĂ«n pĂ«r pĂ«rcaktimin e tĂ« hyrave dhe tarifave pĂ«r Operatorin e Nominuar tĂ« EnergjisĂ« Elektrike (ALPEX) dhe konfirmimin e tarifave pĂ«r vitin 2026, tĂ« cilat do tĂ« mbeten tĂ« pandryshuara krahasuar me periudhĂ«n paraprake. Ky vendim nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« me tarifat pĂ«r operatorĂ«t e tjerĂ« tĂ« energjisĂ«, si KOSTT, KEDS dhe KESCO, tĂ« cilat janĂ« ende subjekt i njĂ« procesi tĂ« rishikimit dhe vlerĂ«simit tĂ« aplikacioneve pĂ«r tĂ« hyrat e lejuara maksimale. NdĂ«rsa njĂ« vendim pĂ«r shtrenjtim apo jo te rrymĂ«s pĂ«r te gjithĂ« konsumatorĂ«t pritet tĂ« merret nĂ« muajin marsâ.
Ditë më parë është konfirmuar se KESCO ka kërkuar një shtrenjtim të rrymës prej 21%, një ndër arsyetimet e tyre ishte edhe rritja e pagës minimale fillimisht prej 425 euro e më pas 500 euro.
Kurse, Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) ka bërë të ditur se që nga 19 dhjetori është duke operuar në një regjim të jashtëzakonshëm prodhimi të energjisë elektrike, duke mbajtur tri blloqe të Termocentralit Kosova A në punë paralelisht për plot 31 ditë.
Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« KEK-ut, operimi me tri njĂ«si tĂ« KosovĂ«s A Ă«shtĂ« realizuar nĂ« periudha tĂ« ndryshme gjatĂ« muajve dhjetor, janar dhe fillimit tĂ« shkurtit. Konkretisht, sipas njoftimit tĂ« KEK-ut, gjatĂ« muajit dhjetor janĂ« regjistruar 9 ditĂ« operim paralel, ndĂ«rsa nĂ« janar ky regjim Ă«shtĂ« mbajtur pĂ«r 20 ditĂ«, pĂ«rfshirĂ« periudhat 1â7 janar, 15â16 janar dhe 21â31 janar. Edhe nĂ« fillim tĂ« shkurtit, mĂ« 1 dhe 2 shkurt, tri njĂ«sitĂ« kanĂ« qenĂ« nĂ« punĂ« njĂ«kohĂ«sisht, duke e çuar totalin nĂ« 31 ditĂ«.
âKy nivel operimi pĂ«rfaqĂ«son njĂ« ngarkesĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme teknike dhe njerĂ«zore pĂ«r termocentralin mĂ« tĂ« vjetĂ«r nĂ« vendâ, thuhet nĂ« reagimin e KorporatĂ«s
KEK-u thekson se standardi operativ qĂ« nga paslufta ka qenĂ« funksionimi me katĂ«r njĂ«si gjeneruese â dy nga Kosova A dhe dy nga Kosova B â ndĂ«rsa njĂ« njĂ«si tjetĂ«r ka shĂ«rbyer gjithmonĂ« si rezervĂ« e nxehtĂ« pĂ«r siguri tĂ« sistemit dhe reagim emergjent.
Megjithatë, për shkak të rritjes së konsumit dhe nevojës për garantim të sigurisë energjetike, nga 19 dhjetori KEK-u ka kaluar në një gjendje të jashtëzakonshme, duke arritur të operojë me pesë njësi gjeneruese njëkohësisht për rreth 30 ditë. Ky operim ka përfshirë tri njësi nga Kosova A dhe dy nga Kosova B, duke tejkaluar standardin normal të punës.
Gjatë muajve të fundit, Kosova është përballur me reduktime të shpeshta. Së fundmi, KESCO ka kërkuar nga ZRRE-ja të rritet çmimi i rrymës për 21 për qind.
Qytetarët në Kosovë janë përballur me mungesë të energjisë elektrike edhe në të kaluarën, dhe rasti i fundit ishte në dhjetorin e vitit 2025, kur autoritetet bën thirrje për kursim të energjisë elektrike në orët e pikut.
Kosova prodhon pjesën më të madhe të energjisë elektrike përmes dy termocentraleve të vjetra, Kosova A dhe B.
Përmes këtyre dy termocentraleve, që funksionojnë me thëngjill, Kosova prodhon 94 për qind të energjisë, apo rreth 800 megavat në orë, ndërkaq pjesa tjetër sigurohet përmes energjisë së gjelbër, përkatësisht nga hidrocentralet, turbinat e erës dhe panelet diellore.
Qeveria në detyrë e Kosovës ka thënë se vetëm më 2025 ka ndarë miliona euro për rehabilitimin e tyre.
Të dhënat e Doganës së Kosovës tregojnë se vendi ka importuar rrymë në vlerë të rreth 248 milionë eurove në periudhën janar-nëntor 2025, ndërsa ka eksportuar në vlerë të rreth 48 milionë eurove.
Importin, Kosova e ka siguruar kryesisht nga Maqedonia e Veriut, në vlerë të 114 milionë eurove, dhe nga Shqipëria, në vlerë të 94 milionë eurove, ndërsa ka importuar në vlera nga 3-4 milionë edhe nga Sllovenia, Serbia e Danimarka.
Prishtina renditet si kryeqyteti mĂ« i lirĂ« nĂ« EvropĂ« sa i pĂ«rket kostos sĂ« jetesĂ«s, qirave, çmimeve tĂ« ushqimeve dhe nĂ« restorante. MegjithatĂ«, edhe fuqia blerĂ«se Ă«shtĂ« ndĂ«r mĂ« tĂ« ulĂ«tat, duke lĂ«nĂ« prapa vetĂ«m AthinĂ«n, Shkupin, Beogradin, LisbonĂ«n, Kievin, Kishinjevin dhe TiranĂ«n. Shifrat tregojnĂ« koston e jetesĂ«s nĂ« qytete tĂ« ndryshme, krahasuar me Nju Jorkun. Kur njĂ« indeks ka vlerĂ«n 80âŠ
Policia e KosovĂ«s njoftoi se sot nĂ« datĂ« 03 shkurt 2026, gjatĂ« njĂ« operacioni nĂ« veri tĂ« MitrovicĂ«s, Ă«shtĂ« gjetur dhe sekuestruar njĂ« tjetĂ«r arsenal armĂ«sh dhe mjete ilegale qĂ« rrezikonin sigurinĂ« e qytetarĂ«ve. Informacioni pĂ«r praninĂ« e kĂ«tyre mjeteve erdhi direkt nga qytetarĂ«t, duke treguar rĂ«ndĂ«sinĂ« e bashkĂ«punimit tĂ« qytetarĂ«ve me institucionet e rendit publik. Policia e KosovĂ«s thekson se pas pranimit tĂ« informacionit, u ndĂ«rmorrĂ«n veprime tĂ« menjĂ«hershme dhe u kontrollua njĂ« bodrum kolektiv i njĂ« ndĂ«rtese nĂ« rrugĂ«n âVasilije Ostroshkiâ nĂ« MitrovicĂ«n e Veriut, ku gjatĂ« kontrollit u gjet dhe u sekuestrua njĂ« numĂ«r i konsiderueshĂ«m i armĂ«ve dhe municionit.
Në mesin e armëve të sekuestruara ishin tri armë të gjata, një tytë vazhduese, një kondak për armë të gjatë, 764 fishekë të kalibrave të ndryshëm, 14 karikatorë, 10 krehër për fishekë, një granatë dore tymuese, dy antiplumb ushtarak, dy xhaketa ushtarake, një bluzë e uniformës ushtarake, një palë pantallona ushtarake, mbështjellës me material tekstili dhe shirita ngjitës. Policia e Kosovës thekson se ky rast është një tjetër tregues i pranisë së armëve dhe mjeteve ilegale në veri të vendit dhe rrezikon sigurinë e komunitetit.
Policia e KosovĂ«s vĂ« nĂ« dukje gjithashtu se lidhur me rastin Ă«shtĂ« njoftuar Prokurori i Shtetit, i cili udhĂ«zoi inicimin e rastit pĂ«r veprĂ«n penale âMbajtje nĂ« pronĂ«si, kontroll ose posedim tĂ« paautorizuar tĂ« armĂ«veâ. Deri mĂ« tani nuk ka persona tĂ« arrestuar, ndĂ«rsa rasti mbetet nĂ«n hetime intensive.
Policia e Kosovës inkurajon qytetarët që të raportojnë çdo veprim të dyshimtë ose aktivitet të kundërligjshëm, duke theksuar se vetëm përmes bashkëpunimit të ndërsjellë mund të sigurohet një ambient më i sigurt për të gjithë qytetarët, pa dallim.
Kjo nuk është hera e parë që Policia e Kosovës gjen armë në veriun e vendit.
Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP) ka aprovuar ankesën e Listës Serbe lidhur me vendimin e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për të mos përfshirë listën e kandidatëve të këtij subjekti në shpalljen e rezultateve për zgjedhjet parlamentare të 28 dhjetorit.
PZAP tha se vendimi i 31 janarit i KQZ-sĂ« Ă«shtĂ« âi pajustifikuarâ dhe nĂ« kundĂ«rshtim âme dispozitat ligjoreâ.
Sipas vendimit, PZAP tha se shpallja e rezultatit pĂ«rfundimtar bĂ«het pas pĂ«rfundimit tĂ« numĂ«rimit dhe rinumĂ«rimit pĂ«r tĂ« gjitha subjektet politike dhe duhet tâi pĂ«rfshijĂ« tĂ« gjitha subjektet zgjedhore âpa pĂ«rjashtimâ.
âĂdo shpallje e pjesshme e rezultatit pĂ«rfundimtar, nĂ« rrethana tĂ« tilla, nuk ka bazĂ« ligjore dhe bie ndesh me parimet e barazisĂ« sĂ« subjekteve zgjedhore, sigurisĂ« juridike dhe transparencĂ«s sĂ« procesit zgjedhor. Andaj ky vendim Ă«shtĂ« nĂ« kundĂ«rshtim me praktikat e mira zgjedhore dhe po ashtu ne kundĂ«rshtim me standardet e Komisionit te Veneciasâ, u tha nĂ« vendimin e PZAP-sĂ« tĂ« publikuar mĂ« 3 shkurt.
Për këtë vendim mund të dërgohet ankesë në Gjykatën Supreme brenda 48 orëve. Po ashtu, përveç vendimit për Listën Serbe, PZAP shqyrtoi edhe gjashtë ankesa të tjera, të cilat i refuzoi duke i cilësuar si të pabazuara.
Lista Serbe, partia kryesore e serbĂ«ve nĂ« KosovĂ« qĂ« ka mbĂ«shtetjen e Beogradit, dorĂ«zoi ankesĂ« nĂ« PZAP mĂ« 2 shkurt, duke e vlerĂ«suar vendimin si tĂ« âpaligjshĂ«m, antiserb dhe diskriminuesâ.
Kjo parti e vlerĂ«soi vendimin e PZAP-sĂ« si âfitore tĂ« sĂ« drejtĂ«s, ligjit dhe parimeve demokratikeâ, si dhe tha se Ă«shtĂ« njĂ« konfirmim i vullnetit zgjedhor tĂ« qytetarĂ«ve qĂ« i dhanĂ« mbĂ«shtetje kĂ«tij subjekti.
âPresim qĂ« institucionet kompetente tĂ« veprojnĂ« nĂ« pĂ«rputhje me vendimin e marrĂ« dhe tĂ« mundĂ«sojnĂ« zbatimin e tij tĂ« plotĂ« dhe pa pengesaâ, u tha nĂ« njoftim.
MĂ« 31 janar, KQZ-ja shpalli rezultatet pĂ«rfundimtare tĂ« zgjedhjeve tĂ« parakohshme parlamentare tĂ« 28 dhjetorit. Por, gjatĂ« mbledhjes, anĂ«tarĂ«t e Komisionit miratuan listat e kandidatĂ«ve tĂ« tĂ« gjithĂ« partive, pĂ«rveç ListĂ«s Serbe â partisĂ« kryesore tĂ« serbĂ«ve nĂ« KosovĂ« qĂ« ka mbĂ«shtetjen e Beogradit.
Tre anëtarë të KQZ-së votuan për, dy kundër nga Lëvizja Vetëvendosje, dhe anëtarët tjerë abstenuan.
GjatĂ« mbledhjes, vetĂ« kreu i KQZ-sĂ«, Kreshnik Radoniç, e cilĂ«soi si âtĂ« pakuptimtĂ«â mosmiratimin e pĂ«rbĂ«rjes sĂ« ListĂ«s Serbe nga anĂ«tarĂ«t e Komisionit, duke argumentuar se kishte kaluar afati pĂ«r ankesa pasi votat veçse janĂ« rinumĂ«ruar dhe, sipas ligjeve, nuk parashihen ankesa pĂ«r njĂ« proces tĂ« tillĂ«.
Vendimi i KQZ-së u kritikua nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian.
NjĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i ambasadĂ«s amerikane nĂ« PrishtinĂ« i tha Radios Evropa e LirĂ« se vendimi i KQZ-sĂ« Ă«shtĂ« ânĂ« kundĂ«rshtim me tĂ« drejtĂ«n e qytetarĂ«ve pĂ«r tĂ« zgjedhur nĂ« mĂ«nyrĂ« demokratike pĂ«rfaqĂ«suesit e tyreâ.
âĂdo pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« shkelur kĂ«tĂ« parim bazĂ« minon partneritetin mes Shteteve tĂ« Bashkuara dhe KosovĂ«sâ.
âBE-ja pĂ«rsĂ«rit thirrjen e saj pĂ«r depolitizimin e punĂ«s sĂ« KQZ-sĂ«, nĂ« pĂ«rputhje me raportin e Misionit tĂ« BE-sĂ« pĂ«r VĂ«zhgim tĂ« Zgjedhjeve, dhe u bĂ«n thirrje tĂ« gjitha partive tĂ« punojnĂ« sĂ« bashku, nĂ« pĂ«rputhje me KushtetutĂ«nâ, tha zĂ«dhĂ«nĂ«si i BE-sĂ« nĂ« njĂ« pĂ«rgjigje pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«.
Ai shtoi se Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« tĂ« gjithĂ« kandidatĂ«t e zgjedhur tĂ« jenĂ« nĂ« gjendje tâi marrin mandatet e tyre nĂ« Kuvendin e KosovĂ«s.
Lëvizja Vetëvendosje e kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, që ka fituar zgjedhjet e dhjetorit, edhe më herët kishte tentuar që ta pengonte Listën Serbe që të merrte pjesë në zgjedhje. Por, PZAP vazhdimisht ka rrëzuar vendimet e KQZ-së.
Në Kuvendin e Kosovës, 10 vende janë të rezervuara për komunitetin serb. Lista Serbe në zgjedhjet e dhjetorit fitoi nëntë, ndërsa një e siguroi Nenad Rashiç nga Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë.
LVV-ja kĂ«mkĂ«mbĂ«ngul nĂ« qĂ«ndrimin e saj se Lista Serbe Ă«shtĂ« âdorĂ« e zgjatur e Beograditâ.
Si një nga arsyet përse nuk dëshiron bashkëpunim me të, përmend faktin se ajo nuk është distancuar kurrë nga ish-nënkryetari i saj, Millan Radoiçiç, i cili ka marrë përgjegjësinë për sulmin e armatosur në Banjskë, në shtator të vitit 2023.
Partia e Kurtit shprehet e hapur pĂ«r bashkĂ«punim me Rashiqin dhe kĂ«mbĂ«ngul qĂ« pozitat nĂ« QeverinĂ« apo Kuvendin e KosovĂ«s, tĂ« cilat me KushtetutĂ« u takojnĂ« pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« komunitetit serb, tâi jepen pikĂ«risht partisĂ« sĂ« tij.
Por, Gjykata Kushtetuese e Kosovës konstatoi javën e kaluar se nënkryetari i Kuvendit nga radhët e komunitetit serb, mund të emërohet vetëm nga partia më e madhe parlamentare e këtij komuniteti, që në këtë rast është Lista Serbe.
Vetëm pas përfundimit të afatit për ankesa në Gjykatën Supreme, KQZ-ja mund të certifikojë rezultatin e zgjedhjeve, proces që hap rrugën për formimin e institucioneve të reja të Kosovës./Marrë nga REL
Drejtori i Shërbimit Korrektues të Kosovës (SHKK), Ismail Dibrani, ka deklaruar se institucionet korrektuese në vend ndodhen në fazën përfundimtare të përgatitjeve për zbatimin e marrëveshjes ndërmjet Kosovës dhe Danimarkës për shfrytëzimin e Burgut të Gjilanit nga shteti danez.
Në Debat Plus, Dibrani bëri të ditur se tashmë ka përfunduar faza e parë e trajnimit të stafit korrektues, ndërsa një grup tjetër pritet të dërgohet për trajnim në Danimarkë, në përputhje me sistemin dhe rregullat e funksionimit të burgjeve daneze.
Ai ka theksuar se menaxhimi i burgut në Gjilan do të realizohet përmes një bashkëqeverisjeje ndërmjet Kosovës dhe Danimarkës.
Sipas tij, rreth 220 oficerë korrektues do të jenë nga Kosova, ndërsa pjesa tjetër e stafit do të përbëhet nga personel danez.
âJemi nĂ« fazĂ«n e fundit. Grupi i parĂ« i trajnimit tĂ« stafit veç ka pĂ«rfunduar. Pritet qĂ« grupi tjetĂ«r tĂ« filloj trajnim nĂ« DanimarkĂ«s, sipas sistemit dhe rendit shtĂ«piak danez atje. Dhe kĂ«shtu prilli i viti 2027, do jetĂ« muaji kur pritet tĂ« vendosen tĂ« burgosurit e parĂ«. Atje do tĂ« jetĂ« njĂ« bashkĂ«qeverisje 220 oficerĂ« korrektues do tĂ« jenĂ« kosovar, pjesa tjerĂ« e stafit do tĂ« jenĂ« danez. Guvernatori do tĂ« jetĂ« danez, drejtori do tĂ« jetĂ« shqiptarâ, ka thĂ«nĂ« Dibrani.
Gjashtëqind mijë tonë. Kaq qymyr nxjerr përafërsisht Korporata Energjetike e Kosovës (KEK) në muaj.
Por, kjo sasi e nxjerrĂ« e e pĂ«rpunuar dhe transformuar nĂ« energji elektrike, nuk ka mjaftuar nĂ« dimrat e fundit pĂ«r tâi mbuluar nevojat e konsumatorĂ«ve nĂ« KosovĂ«.
Kjo, pasi që pothuajse gjithë barrën për furnizim me energji elektrike e mbajnë mbi supe dy termocentralet e vjetruara, Kosova A dhe Kosova B.
Burimi i energjisë elektrike në Kosovë
Sipas statistikave të fundit, nga nëntori i vitit të kaluar, vetëm rreth 11 për qind e energjisë elektrike të prodhuar në Kosovë vjen nga burime të ripërtëritshme, si uji, era e dielli.
Një inxhinier i KEK-ut tregoi për Radion Evropa e Lirë se, pavarësisht se a nxirret më shumë qymyr nga miliarda tonët në dispozicion, dy termocentralet nuk kanë kapacitet të prodhojnë më shumë rrymë.
Rreth dy dekada më parë, Kosova planifikonte të ndërtonte një termocentral të ri, Kosovën e Re, për ta shtuar prodhimin. Por, pas tërheqjes së Bankës Botërore nga projekti në vitin 2018 dhe dështimit të marrëveshjes me Countour Global në vitin 2020, ky projekt nuk u realizua.
Për Faruk Foniqin, ekspert i Sistemeve të Informacionit Gjeografik (GIS) dhe i Teledetektimit (Remote Sensing), Kosova duhet ta synojë tashmë rehabilitimin nga varësia prej thëngjillit.
Këtë kërkesë të tij ai e arsyeton me pasojat për shëndetin publik, ndotjen e ajrit përmes lirimit të grimcave të imëta dhe gazrave serrë, ndotjen e tokave bujqësore, ujërave nëntokësore etj.
Ky Ă«shtĂ« njĂ« model i vjetruar i energjisĂ«, qĂ« Ă«shtĂ« shumĂ« ndotĂ«s dhe i dĂ«mshĂ«mâ, thotĂ« Foniqi pĂ«r REL-in.
Në linjë me këtë, në 2020-tën, Kosova u bë një nga vendet që nënshkruan Deklaratën për Agjendën e Gjelbër, duke u zotuar që deri në vitin 2050 të jetë plotësisht e dekarbonizuar - pra të prodhojë energji vetëm nga burimet e ripërtëritshme, si: era, dielli dhe uji.
Por, e tërhequr nga projekti për një termocentral të ri të thëngjillit e pa projekte për rritje domethënëse të kapaciteteve të energjisë së ripërtëritshme, Kosova, aktualisht, mbështetet në import për të mbuluar kërkesat.
Importi dhe eksporti i energjisë elektrike
Ădo vit, Kosova importon mĂ« shumĂ« energji elektrike sesa qĂ« eksporton. Por, ky dallim ishte mĂ« i dukshĂ«m gjatĂ« vitit 2025, kur sasia e eksportit nuk e kaloi atĂ« tĂ« importit nĂ« asnjĂ« muaj.
Kjo gjë, sipas Dardan Abazit, nga Instituti për Politika Zhvillimore (INDEP), nuk është detyrimisht problematike.
âNe nuk jemi tĂ« vetĂ«mjaftueshĂ«m as pĂ«r domate, as pĂ«r patate, as pĂ«r naftĂ«. Nuk do tĂ« jemi as pĂ«r energjiâ, thotĂ« ai pĂ«r REL-in.
Sipas Abazit, problemi qëndron te varësia nga një prodhues i vetëm i energjisë: KEK-u.
Ai thotë se Kosova duhet të ecë përtej idesë që shteti ta prodhojë, shpërndajë e faturojë energjinë vetë.
âOperatori pĂ«r Furnizim me Energji Elektrike (KESCO) i ofron njĂ« avantazh tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m KEK-ut dhe asnjĂ« furnizues tjetĂ«r nuk mund tĂ« hyjĂ« realisht nĂ« tregâ, thotĂ« Abazi.
Kështu, ai propozon një lloj liberalizimi të tregut të energjisë dhe integrim në tregun rajonal dhe evropian të energjisë, ku mund të arrihet një traktat për bashkëpunim me Shqipërinë.
Shqipëria, që prodhon energji vetëm nga burimet e ripërtëritshme, është kryesisht e varur nga hidrocentralet.
Nga i gjithë rajoni i Ballkanit Perëndimor, Kosova është më së shumti e varur nga qymyri.
Foniqi, gjeograf, tregon se Kosova ka potencialin kryesor për prodhim të energjisë diellore nëpër zonat ku tokat bujqësore janë të një cilësie më të ulët.
Ai sheh potencial edhe në prodhimin e energjisë përmes turbinave të erës, por thekson se zonat kryesore me kapacitet më të madh për prodhim janë ato ku shtrihen parqet kombëtare. Ai thotë se, megjithatë, kjo s'duhet ta pengojë zhvillimin e parqeve të erës.
Kosova ka realizuar vetëm një ankand përmes të cilit ka synuar realizimin e një parku solar me kapacitet prodhimi prej 100 megavatesh në orë, në Kramovik të Rahovecit, në jug të Kosovës. Projekti ende nuk është finalizuar.
NdĂ«rkohĂ«, janĂ« finalizuar dy parqe tĂ« erĂ«s, nĂ« KamenicĂ« dhe nĂ« BajgorĂ«, ndĂ«rsa potencial Ă«shtĂ« parĂ« edhe nĂ« ĂyçavicĂ«, Zatriq, BudakovĂ« dhe KozhicĂ«.
Por, kjo nuk është e mjaftueshme për të ecur drejt dekarbonizimit më 2050, sipas Abazit nga INDEP-i.
Ai kërkon që sa më shpejt të hartohet dhe miratohet në Kuvend Strategjia Dalëse nga Qymyri dhe të miratohet Plani Kombëtar për Energji dhe Klimë.
Fillimisht, thekson ai, Qeveria e Kosovës duhet ta ketë një plan të qartë për afatet kohore drejt këtij synimi.
âNuk mund tĂ« mendojmĂ« tĂ« shkojmĂ« deri mĂ« 2050 me thĂ«ngjill dhe pastaj tĂ« zgjohemi njĂ« tĂ« hĂ«nĂ«, nĂ« mĂ«ngjes, dhe tĂ« themi qĂ« nga sot sâdo tĂ« pĂ«rdorim thĂ«ngjillâ, thotĂ« Abazi.
Radio Evropa e Lirë ka dërguar pyetje për këtë çështje te Ministria e Ekonomisë, në kuadër të së cilës funksionon Departamenti i Energjisë, por nuk ka marrë përgjigje.
Tash e një vit, Kosova funksionon me qeveri në detyrë, të udhëhequr nga Albin Kurti i Lëvizjes Vetëvendosje. Zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit të vitit të kaluar i fitoi sërish LVV-ja, me përkrahje mbi 50 për qind.
Ministria e Ekonomisë ka subvencionuar faturat e energjisë elektrike për familjet që janë konsideruar të cenueshme dhe për ata që kanë kursyer, mirëpo statistikat tregojnë se është një pjesë e vogël e konsumatorëve që shpenzojnë një pjesë të madhe të energjisë, pa e kursyer atë.
Kjo ministri publikoi vetë disa të dhëna që tregonin se, në janar të vitit 2025, rreth 30 për qind e gjithë energjisë së konsumuar në Kosovë shpenzohej nga 9 për qind e konsumatorëve.
Problem kyç vazhdon të mbetet ngrohja gjatë muajve të dimrit, pasi që një pjesë e madhe e qytetarëve të Kosovës varen nga ngrohja përmes energjisë elektrike.
Sipas Abazit, kjo do të thotë se investimet shtetërore duhet fillimisht të foksuohen në efiçiencë të energjisë dhe, pastaj, konsumatorët privatë të jenë edhe vetë të përfshirë në prodhim të energjisë.
Si mund të bëhet kjo? Për shembull, duke vendosur panele solare, që transformojnë rrezet e diellit në energji elektrike, në kulmet e shtëpive.
Hasim Gashi, nga kompania Muqa Solar Company, tregon se shumë konsumatorë që prodhojnë energjinë që shfrytëzojnë përmes paneleve solare në shtëpi, veçanërisht gjatë verës, paguajnë vetëm tarifën prej 3 eurosh për kyçje në rrjetin e energjisë.
Ndërsa, gjatë dimrit, ai thotë se për bizneset dhe individët me të cilët bashkëpunojnë, mbulueshmëria e konsumit përmes energjisë nga panelet solare sillet rreth 50 për qind.
Në vitet e fundit, kurçmimi i energjisë elektrike është rritur vazhdimisht, Ministria e Ekonomisë në Kosovë ka ofruar mbulimin e një pjese të kostos së instalimit të paneleve solare nëpër shtëpi.
âKa pasur diçka, por janĂ« vlera tepĂ«r tĂ« vogla dhe jostimuluese. Edhe ka pasur disa pengesa gjatĂ« marrjes sĂ« lejeve dhe licencave. ĂshtĂ« punuar domethĂ«nĂ«, por jo mjaftueshĂ«mâ, thotĂ« Gashi pĂ«r REL-in, duke theksuar pengesat burokratike nĂ« proces.
Sipas të dhënave të Zyrës së Bashkimit Evropian për Statistika (Eurostat) nga tetori i vitit të kaluar, vetëm rreth 18 për qind e qytetarëve të Kosovës thonë se janë të mirinformuar me problemet që lidhen me ndryshimet klimatike.
Edhe pse kjo është më e ulët se mesatarja e Bashkimit Evropian (23 për qind), kosovarët shprehen më të gatshëm për fokusimin e energjisë në burime të ripërtëritshme.
Në mesin e burimeve të ripërtëritshme të energjisë hyn edhe ajo e prodhuar nga hidrocentralet. Megjithatë, ky burim ka hasur në më shumë rezistencë nga banorët lokalë dhe ambientalistët.
Ankesat kryesore nxiten nga dëmet që u janë shkaktuar lumenjve dhe zonave përreth hidrocentraleve të ndërtuara. Rasti i hidrocentralit të ndërtuar në Deçan kishte shkuar deri në Gjykatë Kushtetuese, për shkak të parregullsive në lejet e dhëna për operim.
Xhevat Ahmetaj, menaxher i përgjithshëm i hidrocentralit në Radac të Pejës, thotë se kapaciteti i Kosovës për të prodhuar energji nga hidrocentralet është i ulët.
Megjithatë, ai shton se qytetarët duhet ta kenë një gjë në mendje: që hidrocentralet duhet të lejohen të funksionojnë duke respektuar rregullat e operimit ashtu që të mbrohet mjedisi.
Sipas tij, prodhimi i rrymĂ«s pĂ«rmes hidrocentraleve duhet tĂ« shihet thjesht si âdisa lopata mĂ« pak thĂ«ngjill nĂ« termocentraleâ.
âNĂ« KosovĂ« shfrytĂ«zohet kryesisht uji i tĂ« reshurave tĂ« shiut dhe kur shkrihet bora. Ne kĂ«ta ujĂ«ra i shohim vetĂ«m duke na vĂ«rshuar nĂ« qytete. Ai Ă«shtĂ« uji qĂ« duhet tĂ« shfrytĂ«zohet pĂ«r prodhim tĂ« energjisĂ«â, thotĂ« Ahmetaj pĂ«r REL-in.
Por, Foniqi, i cili ka analizuar të dhënat e reshjeve në Kosovë, thotë se shumica e lumenjve në vend nuk kanë rrjedhë konstante të mjaftueshme për prodhim të energjisë, për shkak se reshjet tani janë sporadike.
Për këtë arsye, ai thekson se fokusi duhet të jetë tek energjia solare dhe ajo e erës.
"Hidroenergjinë mund ta shohim si burim ndihmës, jo si zgjidhje kryesore për sistemin energjetik. Ajo ka përparësi sepse prodhon energji me emetime të ulëta dhe ndihmon në stabilizimin e rrjetit, por njëkohësisht Kosova është vend me burime ujore të ndjeshme dhe të paqëndrueshme", thotë Foniqi.
Ai shton se si hidrocentrale mund të funksionojnë, në kapacitet të ulët, vetëm disa prej atyre që kanë nivel më të madh të ujit, si ai i Radacit.
PĂ«r Abazin nga INDEP-i, e rĂ«ndĂ«sishme Ă«shtĂ« qĂ« tĂ« ketĂ« njĂ« strategji konkrete dhe investime adekuate, pasi qĂ«, siç thotĂ«, âsektori i energjisĂ« nuk mund tĂ« zhvillohet pĂ«rmes arnimeveâ.
âJemi zhytur nĂ« varfĂ«ri energjetike dhe kjo vjen nga ngecja - qysh nga investimet nĂ« efiçiencĂ«, qĂ« do ta ulnin kĂ«rkesĂ«n, deri tek investimet nĂ« prodhim, qĂ« do ta decentralizonin prodhiminâ, pĂ«rfundon Abazi./REL.
Gjatë ditës së sotme, Klodi ndërpreu një bisedë që po zhvillohej mes Labit dhe Benitës.
Në ato momente, kur Benita u zgjua dhe dukej se po përgatitej të largohej nga ai ambient, Klodi e ndaloi për një çast.
âNdalu njĂ« sekondĂ«, tĂ« lutemâ, i thoshte Klodi asaj, duke tentuar ta ndalonte dhe tĂ« bisedonin. Por Benita reagoi menjĂ«herĂ«, duke i kĂ«rkuar qĂ« tĂ« mos e prekte.
âVeç njĂ« sekondĂ«, no me mĂ« prekĂ«, mos mĂ« prekĂ«, nuk tĂ« lejojâ, i tha ajo me vendosmĂ«ri, ndĂ«rsa Klodi i pĂ«rgjigjej me disa fjalĂ« tĂ« tjera, duke insistuar tĂ« bisedonin.
âA don me folĂ« a jo? Sa palidhje je tu reaguâ, i tha ai tutje, derisa Benita po largohej nga dhoma e grimit.
PRISHTINĂ, 3 shkurt/ATSH/ Paneli Zgjedhor pĂ«r Ankesa dhe Parashtresa (PZAP) ka aprovuar ankesĂ«n e ListĂ«s Serbe lidhur me vendimin e Komisionit Qendror tĂ« Zgjedhjeve pĂ«r tĂ« mos pĂ«rfshirĂ« listĂ«n e kandidatĂ«ve tĂ« kĂ«tij subjekti nĂ« shpalljen e rezultateve pĂ«r zgjedhjet parlamentare tĂ« 28 dhjetorit.
PZAP tha se vendimi i 31 janarit i KQZ-sĂ«Â Ă«shtĂ« âi pajustifikuarâ dhe nĂ« kundĂ«rshtim âme dispozitat ligjoreâ.
Sipas vendimit, PZAP tha se shpallja e rezultatit pĂ«rfundimtar bĂ«het pas pĂ«rfundimit tĂ« numĂ«rimit dhe rinumĂ«rimit pĂ«r tĂ« gjitha subjektet politike dhe duhet tâi pĂ«rfshijĂ« tĂ« gjitha subjektet zgjedhore âpa pĂ«rjashtimâ.
âĂdo shpallje e pjesshme e rezultatit pĂ«rfundimtar, nĂ« rrethana tĂ« tilla, nuk ka bazĂ« ligjore dhe bie ndesh me parimet e barazisĂ« sĂ« subjekteve zgjedhore, sigurisĂ« juridike dhe transparencĂ«s sĂ« procesit zgjedhor. Andaj ky vendim Ă«shtĂ« nĂ« kundĂ«rshtim me praktikat e mira zgjedhore dhe po ashtu ne kundĂ«rshtim me standardet e Komisionit te Veneciasâ, u tha nĂ« vendimin e PZAP-sĂ« tĂ« publikuar mĂ« 3 shkurt.
Për këtë vendim mund të dërgohet ankesë në Gjykatën Supreme brenda 48 orëve. Po ashtu, përveç vendimit për Listën Serbe, PZAP-i shqyrtoi edhe gjashtë ankesa të tjera, të cilat i refuzoi duke i cilësuar si të pabazuara.
Lista Serbe, partia kryesore e serbĂ«ve nĂ« KosovĂ« qĂ« ka mbĂ«shtetjen e Beogradit, dorĂ«zoi ankesĂ« nĂ« PZAP mĂ« 2 shkurt, duke e vlerĂ«suar vendimin si tĂ« âpaligjshĂ«m, antiserb dhe diskriminuesâ.
Kjo parti e vlerĂ«soi vendimin e PZAP-sĂ« si âfitore tĂ« sĂ« drejtĂ«s, ligjit dhe parimeve demokratikeâ, si dhe tha se Ă«shtĂ« njĂ« konfirmim i vullnetit zgjedhor tĂ« qytetarĂ«ve qĂ« i dhanĂ« mbĂ«shtetje kĂ«tij subjekti.
âPresim qĂ« institucionet kompetente tĂ« veprojnĂ« nĂ« pĂ«rputhje me vendimin e marrĂ« dhe tĂ« mundĂ«sojnĂ« zbatimin e tij tĂ« plotĂ« dhe pa pengesaâ, u tha nĂ« njoftim.
MĂ« 31 janar, KQZ-ja shpalli rezultatet pĂ«rfundimtare tĂ« zgjedhjeve tĂ« parakohshme parlamentare tĂ« 28 dhjetorit. Por, gjatĂ« mbledhjes, anĂ«tarĂ«t e Komisionit miratuan listat e kandidatĂ«ve tĂ« tĂ« gjithĂ« partive, pĂ«rveç ListĂ«s Serbe â partisĂ« kryesore tĂ« serbĂ«ve nĂ« KosovĂ« qĂ« ka mbĂ«shtetjen e Beogradit.
Tre anëtarë të KQZ-së votuan për, dy kundër nga Lëvizja Vetëvendosje, dhe anëtarët tjerë abstenuan.
GjatĂ« mbledhjes, vetĂ« kreu i KQZ-sĂ«, Kreshnik Radoniqi, e cilĂ«soi si âtĂ« pakuptimtĂ«â mosmiratimin e pĂ«rbĂ«rjes sĂ« ListĂ«s Serbe nga anĂ«tarĂ«t e Komisionit, duke argumentuar se kishte kaluar afati pĂ«r ankesa pasi votat veçse janĂ« rinumĂ«ruar dhe, sipas ligjeve, nuk parashihen ankesa pĂ«r njĂ« proces tĂ« tillĂ«.
Vendimi i KQZ-së u kritikua nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian.
NjĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i ambasadĂ«s amerikane nĂ« PrishtinĂ« i tha Radios Evropa e LirĂ« se vendimi i KQZ-sĂ« Ă«shtĂ« ânĂ« kundĂ«rshtim me tĂ« drejtĂ«n e qytetarĂ«ve pĂ«r tĂ« zgjedhur nĂ« mĂ«nyrĂ« demokratike pĂ«rfaqĂ«suesit e tyreâ.
âĂdo pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« shkelur kĂ«tĂ« parim bazĂ« minon partneritetin mes Shteteve tĂ« Bashkuara dhe KosovĂ«sâ.
âBE-ja pĂ«rsĂ«rit thirrjen e saj pĂ«r depolitizimin e punĂ«s sĂ« KQZ-sĂ«, nĂ« pĂ«rputhje me raportin e Misionit tĂ« BE-sĂ« pĂ«r VĂ«zhgim tĂ« Zgjedhjeve, dhe u bĂ«n thirrje tĂ« gjitha partive tĂ« punojnĂ« sĂ« bashku, nĂ« pĂ«rputhje me KushtetutĂ«nâ, tha zĂ«dhĂ«nĂ«si i BE-sĂ« nĂ« njĂ« pĂ«rgjigje pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«.
Ai shtoi se Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« tĂ« gjithĂ« kandidatĂ«t e zgjedhur tĂ« jenĂ« nĂ« gjendje tâi marrin mandatet e tyre nĂ« Kuvendin e KosovĂ«s.
Lëvizja Vetëvendosje e kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, që ka fituar zgjedhjet e dhjetorit, edhe më herët kishte tentuar që ta pengonte Listën Serbe që të merrte pjesë në zgjedhje. Por, PZAP-i vazhdimisht ka rrëzuar vendimet e KQZ-së.
Në Kuvendin e Kosovës, dhjetë vende janë të rezervuara për komunitetin serb. Lista Serbe në zgjedhjet e dhjetorit fitoi nëntë, ndërsa një e siguroi Nenad Rashiq nga Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë.
LVV-ja kĂ«mkĂ«mbĂ«ngul nĂ« qĂ«ndrimin e saj se Lista Serbe Ă«shtĂ« âdorĂ« e zgjatur e Beograditâ.
Si një nga arsyet përse nuk dëshiron bashkëpunim me të, përmend faktin se ajo nuk është distancuar kurrë nga ish-nënkryetari i saj, Millan Radoiçiq, i cili ka marrë përgjegjësinë për sulmin e armatosur në Banjskë, në shtator të vitit 2023.
Partia e Kurtit shprehet e hapur pĂ«r bashkĂ«punim me Rashiqin dhe kĂ«mbĂ«ngul qĂ« pozitat nĂ« QeverinĂ« apo Kuvendin e KosovĂ«s, tĂ« cilat me KushtetutĂ« u takojnĂ« pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« komunitetit serb, tâi jepen pikĂ«risht partisĂ« sĂ« tij.
Por, Gjykata Kushtetuese e Kosovës konstatoi javën e kaluar se nënkryetari i Kuvendit nga radhët e komunitetit serb, mund të emërohet vetëm nga partia më e madhe parlamentare e këtij komuniteti, që në këtë rast është Lista Serbe.
Vetëm pas përfundimit të afatit për ankesa në Gjykatën Supreme, KQZ-ja mund të certifikojë rezultatin e zgjedhjeve, proces që hap rrugën për formimin e institucioneve të reja të Kosovës. /rel/
Kryeministri Albin Kurti kujton dĂ«bimin e mijĂ«ra shqiptarĂ«ve nĂ« natĂ«n mes 3 dhe 4 shkurtit tĂ« vitit 2000, kur shteti i SerbisĂ« pĂ«rmes policisĂ« dhe grupit paraushtarak kriminal âRojet e urĂ«sâ, kreu spastrim etnik nĂ« zonĂ«n veriore tĂ« qytetit tĂ« MitrovicĂ«s nga banorĂ«t shqiptarĂ« vendas.
Nën kërcënimin e armëve dhe vdekjes, atë natë, mijëra shqiptarë u dëbuan dhunshëm prej shtëpive të tyre për në jug të lumit Ibër. Gjatë këtij aksioni kriminal të drejtuar nga Serbia, u vranë dhjetë shqiptarë dhe u plagosën 25 të tjerë, qytetarë të Mitrovicës.
âPor do tĂ« duhet ende kohĂ«, qĂ« drejtĂ«sia pĂ«r kĂ«tĂ« rast tĂ« vihet nĂ« vend plotĂ«sisht. Ashtu siç do tĂ« duhet kohĂ«, shumĂ« pĂ«rkujdesje shtetĂ«rore dhe solidaritet ndĂ«rnjerĂ«zor, qĂ« viktimat e kĂ«tij spastrimi etnik tĂ« rehabilitohen nga dĂ«met dhe humbjet e pĂ«suara 26 vite mĂ« parĂ« dhe nga pasojat prej tyre qĂ« nga atĂ«herĂ« e deri mĂ« sotâ, shkruan kryeministri i KosovĂ«s.
PavarĂ«sisht pranisĂ« sĂ« kudondodhur nĂ« KosovĂ« tĂ« forcave ushtarake paqeruajtĂ«se dhe administratĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare, gjatĂ« muajit shkurt tĂ« vitit 2000, pĂ«rmes strukturave tĂ« saj tĂ« sigurisĂ«, Serbia arriti qĂ« tâi dĂ«bonte nga Mitrovica, 1564 familje shqiptare me gjithsej 11364 anĂ«tarĂ«.
Kryeministri Albin Kurti thekson se gjatë dy dekadave pasuese, këta mijëra qytetarë shqiptarë të dëbuar nga Mitrovica gjatë shkurtit të vitit 2000, jetuan si mundën pa arritur të kthehen në shtëpitë dhe pronat e tyre.
âVetĂ«m nĂ« vitet e fundit, pas shtrirjes sĂ« sovranitetit shtetĂ«ror, sundimit tĂ« ligjit dhe kontrollit tĂ« territorit nga qeveria demokratike e RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s, nĂ« kĂ«tĂ« territor tĂ« saj, ka filluar kthimi i atyre mijĂ«ra tĂ« dĂ«buarve nĂ« shtĂ«pitĂ« dhe pronat e tyre tĂ« uzurpuara. Mbi 150 shtĂ«pi janĂ« ndĂ«rtuar dhe rindĂ«rtuar nĂ« katĂ«r komunat veriore tĂ« KosovĂ«s, vetĂ«m gjatĂ« katĂ«r viteve tĂ« funditâ, vijon ai.
Albin Kurti thekson se çdo veprim gjatë pesë viteve të fundit i Qeverisë së Republikës së Kosovës në veri të Mitrovicës dhe në veri të Kosovës në përgjithësi, duhet lexuar duke e ruajtur në sfond, historinë e ngjarjeve të shkurtit të vitit 2000 në Mitrovicë, po aq sa edhe sulmin terrorist në Banjskë me qëllim aneksim territori, më 24 shtator 2023.
âAndaj, sot nĂ« 26 vjetorin e fillimit tĂ« spastrimit etnik tĂ« veriut tĂ« qytetit tĂ« MitrovicĂ«s nga shteti i SerbisĂ«, i kujtojmĂ« dhe i nderojmĂ« tĂ« rĂ«nĂ«t, i mbĂ«shtesim tĂ« plagosurit dhe tĂ« dĂ«buarit, pĂ«r drejtĂ«si, pĂ«r paqe dhe pĂ«r historinĂ« dhe ardhmĂ«rinĂ« e KosovĂ«s. PĂ«rgjithmonĂ«â, pĂ«rmbyll kryeministri./et
Ndonëse procesi i certifikimit të rezultateve po zvarritet, ende mbetet e paqartë nëse vendi do të shkojë sërish në zgjedhje. Pas certifikimit të rezultateve, fillimisht pritet formimi i Kuvendit dhe më pas i qeverisë. E nëse një gjë e tillë nuk ndodh deri më 4 mars, kur edhe duhet të zgjidhet presidenti i ri, atëherë vendi automatikisht shkon në zgjedhje.
Analisti politik Afrim Kasolli vlerësoi se kryeministri në detyrë, Albin Kurti, mund ta çojë vendin në zgjedhje për shkak të zotimeve ndërkombëtare që ka marrë Kosova. Sipas tij, çështja e zgjedhjes së presidentit mund të përdoret si pretekst për të justifikuar shkuarjen në zgjedhje.
Në aspektin e deklarimeve publike, sipas tij, subjektet politike kanë shprehur gatishmëri për të kërkuar një emër konsensual për pozitën e presidentit.
Sipas tij, edhe çështja e aktgjykimit të fundit të Gjykatës Kushtetuese për pozitën e nënkryetarit të komunitetit serb mbetet një tjetër faktor që mund ta mbajë të bllokuar vendin.
Ende nuk janĂ« certifikuar rezultatet e zgjedhjeve tĂ« 28 dhjetorit pĂ«r shkak se tĂ« gjitha votat shkuan nĂ« rinumĂ«rim pas dyshimeve pĂ«r manipulim me vota tĂ« disa kandidatĂ«ve. ĂĂ«shtja ka mbetur te ankesat nĂ« PZAP pas shpalljes sĂ« rezultateve pĂ«rfundimtare, tĂ« cilat janĂ« 7 ankesa duke u shqyrtuar.
PRISHTINĂ, 3 shkurt/ATSH/ ArmĂ«, municion dhe mjete tĂ« tjera ilegale ka gjetur sĂ«rish Policia e KosovĂ«s nĂ« veri tĂ« vendit.
Sipas njoftimit tĂ« organeve tĂ« rendit, ky arsenal armĂ«sh u gjet sot gjatĂ« njĂ« aksioni nĂ« njĂ« bodrum kolektiv tĂ« njĂ« ndĂ«rtese nĂ« rrugĂ«n âVasilije Ostroshkiâ, nĂ« MitrovicĂ« tĂ« Veriut.
Sipas Policisë, gjatë kontrollit janë konfiskuar: 3 armë të gjata, 1 tytë vazhduese, 1 kondak për armë të gjatë, 764 fishekë të kalibrave të ndryshëm, 14 karikatorë, 10 krehër për fishekë, 1 granatë dore tymuese, 2 antiplumb ushtarak, 4 mostër ADN-je të mundshme, 2 xhaketa ushtarake, 1 bluzë dhe 1 palë pantallona të uniformës ushtarake dhe mbështjellës me material tekstili dhe shirita ngjitës.
Lidhur me rastin Ă«shtĂ« njoftuar Prokurori i Shtetit, i cili ka udhĂ«zuar inicimin e procedurĂ«s pĂ«r veprĂ«n penale âMbajtje nĂ« pronĂ«si, kontroll ose posedim tĂ« paautorizuar tĂ« armĂ«veâ, thuhet nĂ« njoftim.
Në këtë rast nuk ka persona të arrestuar, ndërsa hetimet vazhdojnë. /KosovaPress/
Edhe Bashkimi Europian ka reaguar pĂ«r moskonfirmimin e rezultateve tĂ« ListĂ«s Serbe nĂ« zgjedhjet e fundit nĂ« KosovĂ«. Brukseli ka shprehur âshqetĂ«sim seriozâ dhe ka kĂ«rkuar qĂ« tĂ« depolitizohet puna e Komisionit Qendror tĂ« Zgjedhjeve.
âBE shpreh shqetĂ«sim serioz pĂ«r dĂ«shtimin e Komisionit Qendror tĂ« Zgjedhjeve pĂ«r miratimin e rezultatit final pĂ«r ListĂ«n Serbe nĂ« zgjedhjet e fundit parlamentare.â
Brukseli përsërit thirrjen për depolitizimin e punës së KQZ-së, në përputhje me raportin e Misionit vëzhgues të zgjedhjeve dhe u bën thirrje të gjitha palëve që të punojnë së bashku, në përputhje me Kushtetutën.
Bashkimi Europian ka përsëritur edhe thirrjen për legjislaturën e ardhshme të Kosovës që të përshpejtojë reformat e lidhura me BE-në dhe të ratifikojë Planin e Rritjes.
âĂshtĂ« me rĂ«ndĂ«si qĂ« tĂ« gjithĂ« deputetĂ«t e zgjedhur tĂ« marrin ulĂ«set e tyre nĂ« Kuvendin e ri. Legjislatura e ardhshme e KosovĂ«s duhet tĂ« pĂ«rshpejtojĂ« reformat e lidhura me BE-nĂ« dhe tĂ« ratifikojĂ« marrĂ«veshjet nga Plani i Rritjes.â
Një ditë më parë, vendimin e anëtarëvë të lëvizjes Vetevendosje në KQZ për të mos votuar konfirmimin e 9 deputeve nga lista Serbe që kanë fituar një vend në Kuvendin e ri e ka kritikuar ambasada amerikane në Prishtinë duke e konsideruar një vendim në kundërshtim me të drejtën e qytetarëve për të zgjedhur në mënyrë demokratike përfaqësuesit e tyre minim të partneritetit të Prishtinës Zyrtare me Shtete e Bashkuara të Amerikës.
Edhe misioni vëzhgues i OSBE-së e ka quajtur këtë akt cënim të demokracisë.
Lista serbe është ankuar në panelin për ankesa dhe parashtresa, ndërsa ky institucion ka afat katër ditë nga dorëzimi i kërkesës për të marrë një vendim, i cili po ashtu mund të apelohet edhe në gjykatën supreme, si hallka e fundit e këtij procesi, për ti hapur rrugë më pas certifikimit zyrtar të zgjedhjeve të 28 dhjetorit./et
120 vetura, vila me qira 24 mijĂ« franga nĂ« muaj, targa speciale, 1,5 milionĂ« franga dĂ«m, kredi tĂ« papaguara. NjĂ« sheh nga Kosova pĂ«rfshiu familjen e tij prej gjashtĂ« anĂ«tarĂ«sh, si dhe dy ndihmĂ«s, nĂ« mashtrime sistematike. Nga njĂ« gjykatĂ« zvicerane ai u dĂ«nua me 3 vjet e gjysmĂ« burg â dhe 3 vjet ndalimhyrje nĂ« ZvicĂ«r.
NjĂ« skemĂ« mashtrimi nĂ« ZvicĂ«r ka marrĂ« epilog nĂ« GjykatĂ«n e Dietikonit afĂ«r ZĂŒrichut, duke zbuluar prapaskenat e njĂ« jete pĂ«rrallore tĂ« ndĂ«rtuar mbi gĂ«njeshtra, mashtrime dhe keqpĂ«rdorime tĂ« shtetit zviceran. NĂ« qendĂ«r tĂ« kĂ«tij skandali Ă«shtĂ« njĂ« 57-vjeçar nga Kosova, i cili njihet si âsheh-imamâ dhe pretendon se udhĂ«heq rreth 8000 besimtarĂ« dervishĂ«, shkruan gazeta âTages Anzeigerâ. Ai akuzohet se ka organizuar njĂ« sistem kriminal familjar duke shkaktuar njĂ« dĂ«m total prej 1,5 milion frangash zvicerane.
Hetimet e policisĂ« kishin nisur me njĂ« bastisje nĂ« njĂ« vilĂ« luksoze afĂ«r ZĂŒrichut, pĂ«r tĂ« cilĂ«n shehu paguante qira marramendĂ«se prej 24 mijĂ« frangash nĂ« muaj. GjatĂ« operacionit, hetuesit konfiskuan dokumente dhe pajisje elektronike; po ashtu u zbulua njĂ« sistem kompleks i firmave fiktive qĂ« shĂ«rbenin si mbulesĂ« pĂ«r pasurimin e paligjshĂ«m. Sipas prokurorisĂ«, ky sheh luante rolin e njĂ« sipĂ«rmarrĂ«si tĂ« patundshmĂ«rive, duke mashtruar bankat dhe shtetin zviceran me bilance tĂ« falsifikuara, veçanĂ«risht duke pĂ«rfituar mbi gjysmĂ« milioni franga nga kreditĂ« emergjente tĂ« Covid-19 (pandemia e koronĂ«s).
Ajo që ka lënë pa fjalë opinionin publik është luksi i shfrenuar që familja shfaqte me paratë e vjedhura. Ndonëse para zyrave të shtetit shehu deklaronte se ishte i varfër, familja kishte në pronësi një flotë prej 120 automjetesh. Mes tyre bien në sy vetura të tipit Porsche Panamera, disa modele Mercedes dhe një Hummer H2 Luxury. Si merakli i veturave shehu shpenzoi rreth 100 mijë franga vetëm për blerjen e tri tabelave të regjistrimit me numra të veçantë, të cilat në Zvicër shiten në ankand si simbole prestigji.
Gjatë procesit gjyqësor, i cili zgjati gjashtë ditë, i akuzuari kryesor u dënua me 42 muaj burg dhe dëbim të detyrueshëm nga territori i Zvicrës për një periudhë prej 3 vitesh. Prokuroria kishte kërkuar 15 vjet dëbim nga Zvicra.
Sa i pĂ«rket anĂ«tarĂ«ve tĂ« tjerĂ« tĂ« familjes, pĂ«rfshirĂ« ish-bashkĂ«shorten dhe katĂ«r fĂ«mijĂ«t, gjykata vendosi tâi lirojĂ« nga akuzat ose tâi dĂ«nojĂ« me gjoba minimale. Arsyetimi i gjykatĂ«s ishte se brenda familjes mbretĂ«ronte njĂ« strukturĂ« strikte patriarkale ku shehu vendoste pĂ«r çdo gjĂ«. FĂ«mijĂ«t dĂ«shmuan se kishin nĂ«nshkruar dokumente verbĂ«risht pĂ«r shkak tĂ« besimit ndaj babait dhe nuk kishin njohuri pĂ«r financat. Madje, pĂ«r shkak tĂ« muajve tĂ« kaluar nĂ« paraburgim, vajza dhe njĂ«ri nga djemtĂ« e tij do tĂ« dĂ«mshpĂ«rblehen me rreth 70 mijĂ« franga nga shteti, pasi gjykata vlerĂ«soi se nuk mund tĂ« ketĂ« âpĂ«rgjegjĂ«si kolektiveâ pĂ«r mĂ«katet e kryefamiljarit.
Gjatë procesit, shehu kërkoi falje duke u arsyetuar se si prijës fetar nuk dëshironte të figuronte publikisht si pronar biznesesh, andaj përdori anëtarët e familjes. Gjykatësja ishte e bindur se energjia kriminale e shehut kosovar ishte rritur me kalimin e kohës dhe dënimet e mëparshme me gjoba nuk kishin pasur asnjë efekt reflektimi tek ai. Njëri ndihmës i shehut u dënua me kusht, aktgjykimi për tjetrin do të pasojë më vonë.
Teksti i Tages Anzeiger në komentin e parë.
Login
Foto: Facebook
Foto: Instagram
Foto: Instagram
Foto: Instagram
Foto: Instagram
Foto: Instagram
