TIRANĂ- Kryeministri i vendit, Edi Rama ka deklaruar se ngjarja e â21 janaritâ mbetet njĂ« krim i qartĂ« dhe i dokumentuar, pavarĂ«sisht humbjes sĂ« shumĂ« gjurmĂ«ve ndĂ«r vite.
Sipas tij, përgjegjësit janë të dukshëm dhe janë identifikuar edhe nga institucionet ndërkombëtare.
Rama u shpreh se Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut në Strasburg e ka nënvizuar qartë shkeljen, si në përdorimin e forcës vdekjeprurëse ndaj protestuesve, ashtu edhe në mungesën e një baze legjitime për mbrojtjen e godinës së Kryeministrisë me mjete vdekjeprurëse
Duke iu përgjigjur kritikave për mungesën e drejtësisë, Rama deklaroi se qeveria nuk e ka tradhtuar zotimin e saj solemn, pasi ka krijuar kushtet institucionale për fundin e pandëshkueshmërisë përmes reformës në drejtësi.
Ai përmendi ngritjen e SPAK-ut dhe Gjykatës së Posaçme, duke theksuar se drejtësia duhet të vijë nga organet e pavarura dhe jo nga qeveria.
â21 janari ka njĂ« specifikĂ«, ndĂ«rkohĂ« qĂ« gjurmĂ« tĂ« shumta janĂ« humbur, ujku Ă«shtĂ« krejtĂ«sisht i dukshĂ«m nĂ« sytĂ« e tĂ« gjithĂ«ve. Gjykata e Strasburgu i nĂ«nvizoi qartĂ« si shkelje, qoftĂ« nĂ« pĂ«rdorimin e forcĂ«s vdekjeprurĂ«s, qoftĂ« mungesĂ«n e bazĂ«s legjitime pĂ«r tĂ« mbrojtur zyrĂ«n e kryeministrit me forcĂ« vdekjeprurĂ«se duke kĂ«rkuar autoritetet tĂ« zbardhin krimin.
NdĂ«rsa nevoja pĂ«r drejtĂ«si nuk vdes kurrĂ« edhe kur vdes shpresa. UlĂ«rima e kĂ«saj padrejtĂ«sie nuk do tĂ« shuhet asnjĂ«herĂ« dhe nevojĂ« pĂ«r drejtĂ«si do tĂ« triumfojĂ« me se zben. Ne nuk e kemi tradhtuar zotimin solemn, pĂ«rderisa duke pavarĂ«suar pavarĂ«sinĂ« nga pushteti politik duke ngritur SPAK dhe GjykatĂ«n Speciale, kemi krijuar kushtet pĂ«r fundin e pandĂ«shkueshmerisĂ« me ligj, jo me zakon, pĂ«rmes organeve tĂ« drejtĂ«sisĂ« dhe jo qeverisĂ«. Ky Ă«shtĂ« fakti. KĂ«tĂ« sâe luan topi. Kush e kĂ«rkon nga ne pse nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« drejtĂ«si, tĂ« shikojĂ« te stacioni i trenit, jo tek kjo godinĂ«.â, tha Rama.
Ngjarja e 21 janarit vijon të mbetet një nga plagët më të rënda të shoqërisë, ndërsa kërkesa për drejtësi mbetet ende e hapur edhe pas më shumë se një dekade./abcnews.al
Kryeministri Edi Rama, nĂ« pĂ«rvjetorin e 15 -tĂ« tĂ« 21 janarit, u shpreh se kjo ngjarje mbetet njĂ« âkrim shtetĂ«ror i pashembullt pĂ«r EvropĂ«n demokratikeâ. Ai theksoi se drejtĂ«sia ka dĂ«shtuar tĂ« veprojĂ« edhe pas 15 vitesh.
Sipas Ramës, në protestën e 21 janarit armët u drejtuan ndaj qytetarëve të pambrojtur, duke marrë katër jetë të pafajshme dhe duke plagosur protestues të tjerë.
Ai u shpreh se kjo ngjarje ka lënë një plagë të thellë jo vetëm te familjarët e viktimave, por mbi gjithë shoqërinë shqiptare.
Rama nuk kurseu kritikat as ndaj sistemit të drejtësisë, duke e cilësuar mungesën e ndëshkimit si një dështim edhe të drejtësisë së re.
âTytat e pushkĂ«ve u ulĂ«n drejt protestuesve, ku morĂ«n katĂ«r jetĂ« tĂ« pafajshĂ«m dhe duke plagosur edhe protestues tĂ« tjerĂ«.
Krim shtetëror i pashembullt për Evropën demokratike duke përvëluar shpirtin e familjarëve të katër burrave, që nuk u kthyen më në shtëpi.
15 vjet pa drejtĂ«si pĂ«r 21 janarin janĂ« 15 vjetĂ«t tĂ« njĂ« padrejtĂ«sie tĂ« madhe jo thjesht pĂ«r disa, por mbi ShqipĂ«rinĂ« dhe mbi popullin shqiptar, ndĂ«rsa pĂ«r ju familjarĂ«t e dĂ«shmorĂ«ve tĂ« 21 janarit, 15 vjetĂ«t janĂ« sa njĂ« jetĂ« e tĂ«rĂ« e jetuar nĂ« ankth, dĂ«shpĂ«rim dhe poshtĂ«rim. DĂ«shtim edhe i drejtĂ«sisĂ« sĂ« re. I bĂ«mĂ« tĂ« pavarur, por nuk preken dot kriminelĂ«t e 21 janaritâ, tha ai.
Evropa duhet tĂ« mbajĂ« njĂ« qĂ«ndrim mĂ« tĂ« fortĂ« ndaj âshpĂ«rthimeve armiqĂ«soreâ tĂ« presidentit amerikan Donald Trump lidhur me GroenlandĂ«n, duke ofruar njĂ« rrugĂ«dalje qĂ« pĂ«rfshin marrĂ«veshje ekonomike dhe tĂ« sigurisĂ«, shkroi tĂ« martĂ«n ish-kryeministri danez dhe ish-sekretari i pĂ«rgjithshĂ«m i NATO-s, Anders Fogh Rasmussen.
NĂ« njĂ« artikull tĂ« shkruar pĂ«r revistĂ«n âThe Economistâ, Rasmussen theksoi mbĂ«shtetjen e gjatĂ« ushtarake tĂ« DanimarkĂ«s pĂ«r SHBA-nĂ« dhe vuri nĂ« dukje: âNĂ« 52 raste midis viteve 2002 dhe 2021, arkivolĂ«t e mbuluar me flamur tĂ« bijve dhe bijave tĂ« DanimarkĂ«s u kthyen nĂ« atdhe nga Afganistani dhe Iraku, ku kĂ«ta ushtarĂ« tĂ« rĂ«nĂ« kishin dhĂ«nĂ« jetĂ«n duke luftuar krah pĂ«r krah me SHBA-nĂ«â.
âDanimarka pĂ«soi mĂ« shumĂ« viktima nĂ« raport me popullsinĂ« e saj se çdo anĂ«tar tjetĂ«r i koalicionit tĂ« udhĂ«hequr nga Amerika, pĂ«rveç GjeorgjisĂ« â madje mĂ« shumĂ« edhe se vetĂ« Amerikaâ shtoi ai.
â âMjaft Ă«shtĂ« mjaftâ
Rasmussen tha se prej kohĂ«sh e kishte âadmiruar AmerikĂ«nâ.
âSi kryeministĂ«r i DanimarkĂ«s dhe sekretar i pĂ«rgjithshĂ«m i NATO-s, e konsideroja AmerikĂ«n si udhĂ«heqĂ«sen natyrore tĂ« botĂ«s sĂ« lirĂ«. Por duke parĂ« shpĂ«rthimet armiqĂ«sore tĂ« presidentit Donald Trump kundĂ«r njĂ«rit prej aleatĂ«ve mĂ« besnikĂ« tĂ« AmerikĂ«s, tani duhet tĂ« pĂ«rfundoj se mjaft Ă«shtĂ« mjaftâ, tha ai.
Groenlanda, argumentoi ai, nuk paraqet asnjë kërcënim për SHBA-në dhe është e mbrojtur nga NATO-ja.
âNĂ«se Rusia ose Kina do tĂ« pĂ«rpiqeshin tĂ« zbarkonin forca nĂ« GroenlandĂ«, ato do tĂ« pĂ«rballeshin me fuqinĂ« e kombinuar tĂ« aleatĂ«ve tĂ« NATO-s, jo vetĂ«m me forcat danezeâ, u shpreh ai.
Sipas marrëveshjes së sigurisë SHBA-Danimarkë të vitit 1951, forcat amerikane mund të rrisin praninë e tyre atje dhe Rasmussen sugjeroi se mund të ofrohen stimuj ekonomikë.
âNĂ«se kompanitĂ« amerikane do tĂ« dĂ«shironin tĂ« investonin mĂ« shumĂ« nĂ« burimet e GroenlandĂ«s ⊠ato do tĂ« ishin tĂ« mirĂ«prituraâ nĂ«nvizoi ai.
MegjithatĂ«, ai paralajmĂ«roi se diplomacia tradicionale mund tĂ« mos mjaftojĂ« me Trumpin. âZoti Trump do tĂ« donte ta aneksonte GroenlandĂ«n sepse beson se mundet ⊠Ai beson se Evropa Ă«shtĂ« e pĂ«rçarĂ« dhe e pafuqishme dhe se, kur vjen puna seriozisht, ne do tĂ« kapemi pas deklaratave tona tĂ« mosmarrĂ«veshjes sĂ« thellĂ« ndĂ«rsa i japim atij atĂ« qĂ« dĂ«shironâ, theksoi Rasmussen.
Rasmussen bëri thirrje për një reagim të fortë evropian nëse SHBA-ja do të sfidonte sovranitetin e Groenlandës.
âNĂ«se administrata Trump do tĂ« pĂ«rpiqej tĂ« ndryshonte njĂ« kufi sovran evropian, Amerika duhet tĂ« pĂ«rballet me tĂ« gjithĂ« fuqinĂ« e âbazukĂ«sâ ekonomike tĂ« BE-sĂ« â me kufizime masive tĂ« importeve dhe eksporteve dhe me pĂ«rjashtimin e kompanive amerikane nga prokurimet publike evropianeâ, vuri nĂ« dukje ai.
Ai tha se Evropa duhet tĂ« veprojĂ« me vendosmĂ«ri, duke shtuar: âDuhet tĂ« vizatojmĂ« njĂ« vijĂ« tĂ« pakalueshme nĂ« borĂ«n e GroenlandĂ«s ⊠Duhet tĂ« lĂ«vizim shpejt pĂ«r tĂ« zgjeruar marrĂ«dhĂ«niet tona tregtare ⊠pĂ«r tĂ« ulur rrezikun nga tekat e Washingtonitâ.
âEvropa, pra, mbetet me njĂ« zgjedhje. Ose luajmĂ« lojĂ«n e forcĂ«s sĂ« Trumpit â ose detyrohemi tĂ« vuajmĂ« atĂ« qĂ« na pret,â shkroi Rasmussen.
Kryeministri britanik Keir Starmer tha se qeveria duhet të marrë masa shtesë për të mbrojtur të rinjtë në platformat online, pas polemikave të fundit me Grok AI të Elon Musk, që krijonte imazhe me përmbajtje seksuale pa lejen e individëve.
âĂshtĂ« e nevojshme tĂ« veprojmĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«r sigurinĂ« e fĂ«mijĂ«ve, ndaj po shqyrtojmĂ« tĂ« gjitha mundĂ«sitĂ«,â deklaroi Starmer, duke theksuar se asnjĂ« opsion nuk Ă«shtĂ« i pĂ«rjashtuar.
Kompania xAI e Musk njoftoi se kishte bërë ndryshime në Grok për të penguar krijimin e imazheve të njerëzve me veshje të tilla si bikini, si dhe për të bllokuar përdorues në vende ku ligjet e vendosin këtë të ndaluar, pa specifikuar se cilat janë ato juridiksione.
Sipas ligjit të ri britanik, krijimi i imazheve me përmbajtje seksuale pa pëlqimin e personave të tjerë do të jetë i paligjshëm, përveç rasteve kur ato ndahen me leje.
TIRANĂâ Presidenti i Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, Donald Trump ka kĂ«rcĂ«nuar se do tĂ« vendosĂ« tarifĂ« 200 pĂ«r qind pĂ«r verĂ«rat dhe shampanjat franceze.
ParalajmĂ«rimi erdhi pas lajmit se presidenti francez Emmanuel Macron ka refuzuar tâi bashkohet iniciativĂ«s sĂ« tij pĂ«r krijimin e âBordi tĂ« Paqesâ.
Më herët Trump vendosi tarifa të reja shtesë 10% ndaj 7 vendeve të Evropës, duke i paralajmëruar se mund te arrijnë në 25%.
Ekspertja e ekonomisĂ«, Teuta Nunaj, e ftuar nĂ« âMoney Reportâ nĂ« ABC News, u shpreh se Donald Trump po tenton tĂ«pĂ«rdorĂ« tarifat, si instrument pĂ«r tĂ« arritur disa qĂ«llime politike dhe gjeopolitike, mes tĂ« cilave dhe marrja e GroernlandĂ«s.
Ajo theksoi se pĂ«rballĂ« njĂ« kĂ«rcĂ«nimi tĂ« tillĂ« edhe Bashkimi Evropian nuk ka qĂ«ndruar pasiv, por krerĂ«t e unionit kanĂ« paralajmĂ«ruar se do tâi kundĂ«rvihen pĂ«rpjekjeve tĂ« presidenti amerikan.
Sipas saj, lufta tregtare mes dy tregjeve të mëdha do të sillte pasoja negative si për SHBA ashtu dhe për Bashkimin Evropian.
âDuke qenĂ« se vendosja e tarifĂ«s ishte politikĂ«, qĂ« i solli Donald Trump disa rezultate tĂ« prekshme, ai i referohet sĂ«rish tarifave duke synuar marrjen e GroenlandĂ«s. Ai po tenton tĂ« pĂ«rdorĂ« politikĂ«n e tarifave pĂ«r tĂ« realizuar njĂ« benefit politik dhe gjeopolitik, pĂ«r tĂ« zgjeruar territorin e SHBA.
BE ka menduar variantin e vet, qĂ« mos tĂ« jetĂ« vetĂ«m pjesa e negociatave, por edhe pĂ«r tâiu kundĂ«rpĂ«rgjigjur. Lufta tregtare do tâi dĂ«mtonte tĂ« dyja tregjet , si atĂ« tĂ« Bashkimit Evropian dhe atĂ« tĂ« SHBAâ, tha ajo.
Këto përpjekje të Trump shtoi Nunaj kanë hedhur bazat për krijimin e një rendi të ri ekonomik, por gjithsesi mbetet ende herët për të folur mbi rezultate konkrete dhe të prekshme.
âKemi njĂ« rrugĂ«timi, drejt njĂ« ekonomie nacionale. NĂ«se do flasim pĂ«r rendin e ri botĂ«ror, ka nisur njĂ« zhvillim, por kjo duhet parĂ« nĂ« vijimĂ«siâ, tha ajo./abcnews.al
Leku shqiptar mbush një shekull që është hedhur në qarkullim. Në vitin 1926 filloi përdorimi i serisë së parë të kartëmonedhës shqiptare me dy prerje, 5 franga dhe 20 Franga Ari.
E gjithë historia e monedhës shqiptare dhe rrugëtimi i saj në një dekadë janë pasqyruar në një ekspozitë të veçantë në ambientet e Bankës së Shqipërisë  me anë të dokumenteve historike  artefakte të prodhimit të parasë, imazheve dhe rrëfimeve të paraqitura.
Guvernatori Gent Sejko tha se historia monetare na kujton se stabiliteti nuk është i përhershëm dhe  se krizat mund të rikthehen
Edhe pse ka diskutime të shumta emërtimi i monedhës shqiptare mendohet se vjen për nder të Aleksandrit të Madh, mbretit Maqedonas, që ndryshe quhej edhe Leka i Madh nga shqiptarët, por kryesisht emërtimi vjen në nderim të feudalit shqiptar Lekë Dukagjini/abcnews.al
Kreu i OKB-së, Antonio Guterres nuk do të mund të marrë pjesë në Forumin Ekonomik Botëror (WEF) në Davos për shkak të një ftohjeje të rëndë, njoftoi sot një zëdhënës në Gjenevë.
âSekretari i pĂ«rgjithshĂ«m, fatkeqĂ«sisht, duhet tĂ« anulojĂ« pjesĂ«marrjen e tij nĂ« takimin vjetor tĂ« Forumit Ekonomik BotĂ«ror nĂ« Davos, i cili ishte parashikuar pĂ«r nesĂ«r, sepse Ă«shtĂ« prekur nga njĂ« ftohje e rĂ«ndĂ«â, deklaroi Rolando Gomez gjatĂ« njĂ« konference pĂ«r shtyp nĂ« GjenevĂ«.
âPas njĂ« vizite tĂ« sĂ« shtunĂ«s nĂ« LondĂ«r, Guterres ka ardhur nĂ« ZvicĂ«r pĂ«r tĂ« takuar pĂ«rfaqĂ«suesit dhe tĂ« dĂ«rguarit e tij tĂ« veçantĂ«, tĂ« cilĂ«t do tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« samitin vjetorâ, shtoi ai.
âKjo mbledhje tani ka pĂ«rfunduar dhe ai Ă«shtĂ« rrugĂ«s pĂ«r nĂ« Nju Jorkâ, sqaroi  Gomez.
TIRANĂ- Ministrja e Shtetit pĂ«r AdministratĂ«n Publike, Adea Pirdeni u shpreh se nĂ« kuadĂ«r tĂ« negociatave me BE, janĂ« propozuar disa nisma ligjore, tĂ« cilat synojnĂ« tĂ« forcojnĂ« âtransparencĂ«n dhe llogaridhĂ«nienâ me qĂ«llim parandalimin e korrupsionit.
Mes nismave dhe ligjeve të miratuara dhe atyre që janë aktualisht në diskutim publik, vihet re ligji për financimin e partive politike, procesi i lobimit, sponsorizimet dhe donacionet.
KĂ«to veprimtari tha ajo do tâi nĂ«nshtrohet rregullave strikte, qĂ« synojnĂ« tĂ« frenojnĂ« çdo abuzim tĂ« mundshĂ«m.
Nismat dhe ligjet që u publikuan nga ministrja Pirdeni:
-Fokusi është tek forcimi i parandalimit të korrupsionit. Në këto pesë nisma, është vendosja e disa themeleve dhe standardeve në legjislacionin shqiptar, duke mundësuar që korrupsioni të mos ndodhë në praktikë. Pra, për ta parandaluar para se të ndodhë. Këto nisma, tre prej tyre janë iniciuar nga qeveria dhe dy prej tyre janë nisma të propozuara nga deputetët.
-Ligji për sinjalizimin dhe mbrojtjen e sinjalizuesve, është miratuar në Kuvend dhe ka hyrë në fuqi, Parashikohet mbrojta e çdo personi të punësuar, në raste se denoncojnë shkeljet ligjore. Ky ligj u jep mundësi që të raportojnë çdo shkelje ligjore. Ligji parashikon mbrojtje të mirëfilltë nuk do kenë vetëm sinjalizuesit, por dhe familjarët e tij si dhe ortakët e tij të biznesit.
-Për herë të parë kemi një ligj për lobimin. Do garantohet së pari transparencë e plotë mes lobistëve profesionistë dhe zyrtarëve publikë nga ana tjetër. Do krijohet dhe regjistri i lobimit.
Brenda kësaj jave do nisim diskutimet në Komisionet Parlamentare dhe besoj se ky ligj do të miratohet brenda këtij muaji.
-Projektligji për sponsorizmin dhe donacioneve, rregullon mënyrën dhe funksionimi të dhënies së donacioneve. Adreson në mënyrë tërësore çështjet që kanë të bëjnë me çështjet e sponsorizimeve. Do ketë një regjistër publik dhe transparent të çdo donacioni të bërë. Ky projektligj i iniciuar nga qeveria është aktualisht në konsultim publik.
-Dy janë nisma që lidhen me parandalimin e korrupsionit dhe janë në proces shqyrtimi. Siç është ligji për konfliktin e interesit. Ky ligj synon parandalimin e dhuratave dhe përfitimin financiar për çdo zyrtar publik gjatë ushtrimit të funksionit të tyre publik.
-Nisma tjetër lidhet me financimi i partive politike. Duhet draftuar një ligj për financimin, i cili vjen në kuadër të rekomandimeve të OSBE ODIHR,në lidhje me transparencës para dhe pas procesit zgjedhor. Kjo është në proces diskutim në komisionin bipartizan në Komisionin për Reformën Zgjedhore.
Kina bĂ«ri thirrje pĂ«r âzgjidhje politikeâ si dhe stabilitet pĂ«r tĂ« rindĂ«rtuar SirinĂ«, e cila pa shkatĂ«rrim nĂ«n regjimin e rrĂ«zuar tĂ« Bashar al-Assadit.
âKina shpreson qĂ« Siria tĂ« arrijĂ« paqe dhe stabilitet sa mĂ« shpejt tĂ« jetĂ« e mundurâ, u tha gazetarĂ«ve nĂ« Pekin zĂ«dhĂ«nĂ«si i MinistrisĂ« sĂ« Jashtme, Guo Jiakun.
âShpresojmĂ« qĂ« tĂ« gjitha palĂ«t nĂ« Siri do tĂ« lehtĂ«sojnĂ« procesin e zgjidhjes politike pĂ«rmes dialogut dhe negociatave dhe do tĂ« gjejnĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« rindĂ«rtuar vendin qĂ« Ă«shtĂ« nĂ« interes tĂ« popullit sirianâ, shtoi ai.
Komentet e Pekinit pasuan një operacion ushtarak të nisur nga Ushtria Siriane, përmes të cilit ajo rimori zona të gjera në Sirinë lindore dhe verilindore pas shkeljeve të përsëritura nga SDF të marrëveshjeve të mëparshme të nënshkruara me Damaskun gati një vit më parë.
TĂ« dielĂ«n, presidenti sirian Ahmad al-Sharaa njoftoi njĂ« armĂ«pushim tĂ« ri dhe marrĂ«veshje pĂ«r integrimin e plotĂ« tĂ« SDF nĂ« institucionet shtetĂ«rore. Sipas marrĂ«veshjes, SDF do tĂ« tĂ«rheqĂ« formacionet e saj ushtarake nĂ« lindje tĂ« lumit Eufrat dhe do tâia dorĂ«zojĂ« shtetit sirian kontrollin administrativ dhe tĂ« sigurisĂ« tĂ« provincave Raqqa dhe Deir ez-Zor.
Marrëveshja parashikon integrimin e personelit ushtarak dhe të sigurisë të SDF-së në ministritë siriane të mbrojtjes dhe të brendshme pas verifikimit individual të sigurisë si dhe transferimin e pikave kufitare, fushave të naftës dhe gazit si dhe institucioneve civile nën kontrollin e qeverisë.
Regjimi i Asadit ra në dhjetor 2024, pas 24 vitesh në pushtet ndërsa Al-Sharaa u emërua president janarin e kaluar.
TIRANĂ- Elvis Roshi paraqitet nĂ«  SPAK. NĂ« praninĂ« e avokatit tĂ« tij Andi SkĂ«nderi, Roshit pritet tâi komunikohet mbyllja e hetimeve.
Ai është marrë i pandehur për shpërdorim detyre në kohën kur ka drejtuar bashkinë Kavajë.
Abuzim me tenderat, konkretisht për dëm ekonomik prej 33 milionë lekësh.
Po ashtu ai po hetohet edhe për krime zgjedhore ku pak ditë para zgjedhjeve parlamentare te 11 majit te vitit 2025 iu sekuestrua celulari./abcnews.al
Ndërsa presidenti amerikan Donald Trump vazhdon të këmbëngulë se SHBA-të duhet të zotërojnë Groenlandën, fokusi i tij më i gjerë në rajonin e Arktikut ka bërë që Uashingtoni të porosisë akullthyes të rinj.
PĂ«r kĂ«to anije, tĂ« cilat mund tĂ« lundrojnĂ« nĂ«pĂ«r dete tĂ« mbuluara me akull tĂ« ngurtĂ«, SHBA-tĂ« i janĂ« drejtuar ekspertit botĂ«ror â FinlandĂ«s. Temperaturat janĂ« nĂ«n zero brenda laboratorit tĂ« akullit tĂ« Aker Arctic Technology, ndĂ«rsa modeli nĂ« shkallĂ« i njĂ« akullthyesi lundron poshtĂ« njĂ« rezervuari simulimi 70 metra tĂ« gjatĂ«.
Ai hap një kanal të pastër përmes sipërfaqes së ngrirë të ujit. Duke iu nënshtruar testimeve në një strukturë në Helsinki, kryeqytetin e Finlandës, ky është një dizajn për gjeneratën e ardhshme të akullthyesve të vendit.
âĂshtĂ« thelbĂ«sore qĂ« tĂ« ketĂ« forcĂ« tĂ« mjaftueshme strukturore dhe fuqi motoriâ, thotĂ« inxhinieri i performancĂ«s sĂ« akullit, Riikka Matala.
Mika Hovilainen, drejtori ekzekutiv i firmës, shton se forma e anijes është gjithashtu thelbësore.
âDuhet tĂ« kesh njĂ« formĂ« tĂ« trupit qĂ« thyen akullin duke e pĂ«rkulur poshtĂ«. Nuk Ă«shtĂ« duke prerĂ«, nuk Ă«shtĂ« duke prerĂ« nĂ« fetaâ, thotĂ« ai.
Finlanda është lideri i padiskutueshëm botëror kur bëhet fjalë për akullthyesit. Kompanitë finlandeze kanë projektuar 80% të të gjitha atyre që janë aktualisht në funksion dhe 60% janë ndërtuar në kantieret detare në Finlandë.
Vendi udhëheq rrugën për të dalë nga nevoja, shpjegon Maunu Visuri, president dhe drejtor ekzekutiv i kompanisë shtetërore finlandeze Arctia, e cila operon një flotë prej tetë akullthyesish.
Gjatë muajve më të ftohtë, akullthyesit i mbajnë portet e Finlandës të hapura dhe punojnë si udhërrëfyes për anijet e mëdha mallrash.
âĂshtĂ« me tĂ« vĂ«rtetĂ« njĂ« domosdoshmĂ«ri pĂ«r FinlandĂ«n. Ne themi se Finlanda Ă«shtĂ« njĂ« ishullâ, shtoi ai.
âPo blejmĂ« akullthyeset mĂ« tĂ« mira nĂ« botĂ« dhe Finlanda Ă«shtĂ« e njohur pĂ«r prodhimin e tyreâ, tha Trump.
Ky shqetësim i SHBA-së vjen ndërsa ndryshimi i klimës vazhdon ta bëjë Oqeanin Arktik më të lundrueshëm për anijet e mallrave, të paktën nëse akullthyeset udhëheqin duke hapur një shteg. Kjo hap rrugë tregtare nga Azia në Evropë, ose mbi Rusinë, ose në veri të Alaskës dhe kontinentit të Kanadasë, dhe poshtë përtej Grenlandës.
Nivelet e reduktuara të akullit gjithashtu do të thotë që fushat e naftës dhe gazit nën Arktik janë më të arritshme.
âThjesht ka shumĂ« mĂ« tepĂ«r trafik nĂ« atĂ« pjesĂ« tĂ« botĂ«s taniâ, vĂ«ren Peter Rybski, njĂ« oficer nĂ« pension i MarinĂ«s Amerikane dhe ekspert i akullthyesve me bazĂ« nĂ« Helsinki.
âNĂ« Rusi keni njĂ« industri aktive tĂ« eksplorimit dhe nxjerrjes sĂ« naftĂ«s dhe gazit, si dhe njĂ« rrugĂ« tĂ« re trans-dĂ«rgesash nga Evropa nĂ« Aziâ, shtoi ai.
Pas njoftimit të Trump për planin e ndërtimit vjeshtën e kaluar, kontratat e para u dhanë më 29 dhjetor.
Rauma Marine Constructions e Finlandës do të ndërtojë dy akullthyes për Rojën Bregdetare të SHBA-së në kantierin e saj detar në portin finlandez të Raumës. Anija e parë pritet të dorëzohet në vitin 2028. Katër të tjera do të ndërtohen në Luiziana, me të gjashtë anijet me energji elektrike dizel duke përdorur një dizajn nga Aker Arctic Technology, së bashku me partnerin kanadez Seaspan.
Porositë e SHBA-së janë pjesë e një përpjekjeje për të kapur numrin e akullthyesve rusë. Aktualisht Rusia ka rreth 40, përfshirë tetë që janë me energji bërthamore. Në të kundërt, SHBA-ja aktualisht ka vetëm tre në veprim. Ndërkohë, Kina operon rreth pesë anije të afta për polare.
âAsnjĂ«ra prej tyre nuk Ă«shtĂ« teknikisht akullthyes. Por ata po e rrisin flotĂ«n e tyreâ, thotĂ« Rybski, duke treguar se dizajni i tyre nuk i plotĂ«son kriteret strikte.
Dy oficerĂ« tĂ« MarinĂ«s MbretĂ«rore Holandeze do tĂ« largohen sot nga Groenlanda, pasi tĂ« kenĂ« pĂ«rfunduar punĂ«n e tyre âsiç ishte planifikuarâ, sipas MinistrisĂ« sĂ« Mbrojtjes.
âDy oficerĂ«t e MarinĂ«s MbretĂ«rore Holandeze qĂ« morĂ«n pjesĂ« nĂ« zbulimin nĂ« GroenlandĂ« pĂ«r njĂ« stĂ«rvitje tĂ« pĂ«rbashkĂ«t ushtarake nĂ« rajonin e Arktikut e kanĂ« pĂ«rfunduar punĂ«n e tyre siç ishte planifikuar. Ata do tĂ« largohen nga Gorenlandaâ, tha ministria nĂ« njĂ« deklaratĂ«.
Ajo vuri në dukje se oficerët holandezë kontribuan si me ekspertizë operacionale ashtu edhe me atë logjistike në Groenlandë, si pjesë e një zbulimi të udhëhequr nga Danimarka me pjesëmarrjen e disa aleatëve të NATO-s.
âNjĂ« vendosje mĂ« e madhe brenda NATO-s (Arctic Sentry) Ă«shtĂ« njĂ« hap i mundshĂ«m i ardhshĂ«mâ, tha deklarata, duke shtuar se kjo do tĂ« diskutohet mĂ« tej brenda NATO-s nĂ« periudhĂ«n e ardhshme.
Të dielën, një ekip zbulimi ushtarak gjerman prej 15 ushtarësh u largua gjithashtu nga Groenlanda, një ditë pasi presidenti amerikan Donald Trump njoftoi planin e tij për të vendosur tarifa ndaj kombeve që kundërshtojnë kontrollin e SHBA-së mbi Groenlandën.
Të shtunën, presidenti Trump tha se do të vendoste tarifa prej 10 për qind për Mbretërinë e Bashkuar, Danimarkën, Norvegjinë, Suedinë, Francën, Gjermaninë, Holandën dhe Finlandën deri më 1 shkurt, me tarifat që do të rriten në 25 për qind deri më 1 qershor, për shkak të kundërshtimit të tyre ndaj kontrollit amerikan të Groenlandës.
Në përgjigje, udhëheqësit evropianë hodhën poshtë kërcënimet e Trump për tarifa kundër tetë vendeve evropiane dhe përsëritën solidaritetin me Danimarkën. Ata lëshuan deklaratë të përbashkët të dielën, duke denoncuar kërcënimet e fundit të tarifave të SHBA-së dhe duke u zotuar për angazhim ndaj sigurisë së Arktikut, duke ruajtur njëkohësisht sovranitetin e tyre.
Presidenti i SHBA-sĂ«, Donald Trump konfirmoi tĂ« hĂ«nĂ«n se homologu i tij rus, Vladimir Putin, Ă«shtĂ« ftuar tĂ« bashkohet me âBordin e Paqesâ pĂ«r GazĂ«n, transmeton Anadolu.
âAi Ă«shtĂ« ftuarâ, u tha Trump gazetarĂ«ve.
Më herët të hënën, zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov tha se Putini ishte ftuar të bashkohej me iniciativën e udhëhequr nga SHBA-ja.
âPo, me tĂ« vĂ«rtetĂ« presidenti Putin ka marrĂ« pĂ«rmes kanaleve diplomatike ftesĂ« pĂ«r tâu bashkuar me kĂ«tĂ« KĂ«shill tĂ« Paqes. PĂ«r momentin, po shqyrtojmĂ« tĂ« gjitha detajet e kĂ«tij propozimi, pĂ«rfshirĂ« shpresĂ«n pĂ«r kontakte me palĂ«n amerikane pĂ«r tĂ« sqaruar tĂ« gjitha nuancatâ, tha Peskov.
ShtĂ«pia e BardhĂ« nĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« premten njoftoi formimin e Bordit tĂ« Paqes, duke thĂ«nĂ« se ai do tĂ« âluajĂ« rol thelbĂ«sor nĂ« pĂ«rmbushjenâ e 20 pikave tĂ« planit tĂ« Trumpit pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« fund pĂ«rgjithmonĂ« luftĂ«s sĂ« Izraelit nĂ« Gaza dhe pĂ«r tĂ« rindĂ«rtuar enklavĂ«n si dhe âpĂ«r tĂ« siguruar mbikĂ«qyrje strategjike, duke mobilizuar burimet ndĂ«rkombĂ«tare dhe duke siguruar llogaridhĂ«nie ndĂ«rsa Gaza kalon nga konflikti nĂ« paqe dhe zhvillimâ.
SHBA-ja gjithashtu themeloi Komitetin KombĂ«tar pĂ«r Administrimin e GazĂ«s (NCAG) pĂ«r tĂ« zbatuar fazĂ«n e dytĂ« tĂ« planit gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«s tĂ« Trumpit pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« fund konfliktit nĂ« Gaza, sĂ« bashku me njĂ« bord ekzekutiv themelues dhe njĂ« bord ekzekutiv tĂ« GazĂ«s nĂ« mbĂ«shtetje tĂ« NCAG-ut.
Spanja shpalli tri ditĂ« zi kombĂ«tare, njoftoi kryeministri Pedro Sanchez, i cili shtoi edhe se do tĂ« kishte njĂ« âtransparencĂ« absoluteâ pĂ«r shkakun e aksidentit qĂ« shkaktoi 39 viktima dhe 170 tĂ« plagosur.
Një tren, i cili ishte nisur dje nga Malaga në orën 18:40 me destinacion stacionin Puerta de Atocha të Madridit, me 317 pasagjerë, nxori nga shinat tre vagonët e tij të fundit duke u përplasur me një tjetër tren Renfe që shkonte në Huelva, i cili gjithashtu doli nga shinat.
Përplasje fatale e trenave të shpejtësisë së lartë në Spanjë ka shkaktuar sipas raportimeve 39 viktima dhe 170 të plagosur, ku 24 prej tyre janë në gjendje të rëndë, nga të cilët katër janë të mitur.
Një numër i madh forcash shpëtimi mbërritën në vendngjarje duke u përpjekur të nxjerrin njerëzit e bllokuar nga rrënojat.
Sipas ministrit spanjoll të Transportit, Oscar Puente, linja ku ndodhi tragjedia ishte modernizuar së fundmi.
Ndërkaq më shumë se 200 trena janë prekur nga pezullimi i trafikut hekurudhor në linjat me shpejtësi të lartë midis Madridit dhe qyteteve andaluziane të Seviljes, Kordobës, Malagës dhe Huelvës./abcnews.al
Danimarka po vendos më shumë ushtarë në Groenlandë, njoftuan sot mediat lokale. Forcat e Armatosura Daneze konfirmuan vendosjen për transmetuesin danez TV 2.
NjĂ« numĂ«r mĂ« i madh ushtarĂ«sh luftarakĂ« danezĂ« pritet tĂ« mbĂ«rrijnĂ« nĂ« Kangerlussuaq tĂ« hĂ«nĂ«n nĂ« mbrĂ«mje, nĂ« atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rshkruar si ânjĂ« kontribut i konsiderueshĂ«mâ.
Sipas raportit, rreth 100 ushtarë danezë kanë mbërritur tashmë në Nuuk, kryeqytetin e Groenlandës, me një numër të ngjashëm të vendosur në Kangerlussuaq.
Trupat do tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« stĂ«rvitjen âArctic Enduranceâ, tĂ« cilĂ«n autoritetet daneze thonĂ« se Ă«shtĂ« pĂ«rshpejtuar dhe intensifikuar pas deklaratave tĂ« fundit tĂ« presidentit tĂ« SHBA-sĂ«, Donald Trump.
Trump tha se dĂ«shiron âblerjen e plotĂ« dhe totaleâ tĂ« territorit danez, duke argumentuar se Ă«shtĂ« thelbĂ«sore pĂ«r sigurinĂ« e SHBA-sĂ« dhe atĂ« globale.
Shtëpia e Bardhë ka thënë se Groenlanda mund të merret edhe ushtarakisht.
Të shtunën, presidenti Trump tha se do të vendoste tarifa prej 10 për qind për Mbretërinë e Bashkuar, Danimarkën, Norvegjinë, Suedinë, Francën, Gjermaninë, Holandën dhe Finlandën deri më 1 shkurt, me tarifat që do të rriten në 25 për qind deri më 1 qershor, për shkak të kundërshtimit të tyre ndaj kontrollit amerikan të Groenlandës.
Pas njoftimit, tetë vendet evropiane lëshuan deklaratë të përbashkët të dielën, duke denoncuar kërcënimin amerikan dhe duke riafirmuar angazhimin e tyre për sigurinë e Arktikut.
TIRANĂ- Pas njĂ« ndĂ«rprerje njĂ« orĂ«she ku avokatĂ«t kĂ«rkuan tĂ« njihen me aktet, Gjykata e Posaçme dha masat e sigurisĂ« pĂ«r 8 tĂ« arrestuarit qĂ« mashtronin qytetarĂ«t italianĂ« dhe tĂ« vendeve tĂ« BE-sĂ« pĂ«rmes call centerave. Gjykata vendosi arrest me burg pĂ«r 8 tĂ« arrestuarit, ku dy prej tyre u lanĂ« me masĂ«n e sigurisĂ« burg me afat 20 ditĂ«.
TĂ« arrestuarit janĂ«âšRemir Gjoligaj,âšEndri Gjata,âšDavid Qerimi,âšElis Merkaj,âšRentjan Peposhi,âšOdeas Kuqi. GJKKO vendosi burg me afat 20 ditĂ« pĂ«r Odeas Kuqi dhe Rentjan Peposhi. Sakaq, la nĂ« burg Remir Gjoligaj, Endri Gjata, David Qerimi, Elis Merkaj, Hysen Xhepexhiu, Klaudio Kaçupi.
Në kërkim mbeten organizatorët e aktivitetit kriminal vëllezërit Agim, Alfred dhe Arjan Prekaj
Dënimi me vdekje në botë ka shënuar një rritje alarmante, paralajmëroi sot Komisioneri i Lartë i OKB-së për të Drejtat e Njeriut, duke shprehur shqetësim për situatën në Iran, Arabinë Saudite dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
âNdĂ«rsa tendenca globale vazhdon tĂ« shkojĂ« drejt shfuqizimit universal tĂ« dĂ«nimit me vdekje, numri i ekzekutimeve Ă«shtĂ« rritur ndjeshĂ«m nĂ« 2025, kryesisht pĂ«r shkak tĂ« njĂ« rritjeje tĂ« dukshme nĂ« disa shtete qĂ« e ruajnĂ« kĂ«tĂ« dĂ«nimâ, theksoi Volker Turk nĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« publikuar sot nĂ« GjenevĂ«.
âZyra ime ka konstatuar njĂ« rritje alarmante tĂ« pĂ«rdorimit tĂ« dĂ«nimit me vdekje nĂ« 2025, veçanĂ«risht pĂ«r shkelje qĂ« nuk pĂ«rfshihen nĂ« kriterin e krimeve mĂ« tĂ« rĂ«nda tĂ« kĂ«rkuara nga ligji ndĂ«rkombĂ«tarâ, deklaroi zyrtari i OKB-sĂ«.
Në Iran, ku sipas Turk të paktën 1 500 persona janë ekzekutuar në 2025, shkalla dhe ritmi i ekzekutimeve tregojnë një përdorim sistematik të dënimit me vdekje si mjet intimidimi nga shteti.
Në Arabinë Saudite, të paktën 356 persona, përfshirë të paktën dy të mitur, janë ekzekutuar në 2025, duke tejkaluar rekordin e mëparshëm të vitit 2024.
Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, sipas Komisionerit të Lartë, kanë ndodhur 47 ekzekutime në 2025, që përbën numrin më të lartë në 16 vitet e fundit/abcnews.al
TIRANĂ- Pak ditĂ« mĂ« parĂ« kryeministri , Edi Rama nĂ« njĂ« takim me kryebashkiakĂ«t e vendit njoftoi krijimin e njĂ« Agjencie tĂ« re Planifikimi qĂ« do tĂ« jetĂ« nĂ« dispozicion tĂ« pushtetit vendor, duke e cilĂ«suar si njĂ« kanal ndĂ«rveprimi mĂ« tĂ« shpejtĂ« me qeverisĂ« dhe bashkive.
Por si do të funksionojë kjo agjenci dhe cilat janë përfitimet e saj?
Eksperti i pushtetit vendor, Agron Haxhimali, i ftuar nĂ« âMoney Reportâ tha se bashkitĂ« dhe qeveria duhet tĂ« bashkĂ«punojnĂ« nĂ« shumĂ« fusha, ndĂ«rsa nĂ« lidhje me agjencinĂ« nĂ« fjalĂ«, u shpreh se fillimisht duhet tĂ« presim se çfarĂ« kompetencash do tâi atribuohen asaj.
Ai u shpreh se bashkitë kanë nevojë të forcojnë pozitat e tyre dhe të jenë më produktive, sa i takon menaxhimit të territorit të saj. Sipas ekspertit, agjenci të tilla kanë edhe vendet e zhvilluara të Bashkimit Evropian.
âVullnet politik i kryeministrit Edi RamĂ«s. Se si do jetĂ« organizuar dhe strukturuar kjo agjenci, do presim tĂ« shikojmĂ« vendimin e KĂ«shillit tĂ« Ministrave. BashkitĂ« dhe qeveria duhet tĂ« bashkĂ«punojnĂ«.
Vendet e tjera kanĂ« agjenci qendrore, qĂ« janĂ« mĂ« tepĂ«r teknike dhe asistojnĂ« bashkitĂ«, por kjo varet se çfarĂ« pozitash dhe autoriteti do tâi japĂ«sh kĂ«saj agjencie. Duhet tĂ« presim, tĂ« shohim thelbin e agjencisĂ«. QĂ«llimi Ă«shtĂ« tĂ« forcojmĂ« bashkitĂ« atje ku janĂ«, jo tĂ« vijmĂ« tĂ« gjithĂ« nĂ« TiranĂ«â, tha ai.
Ai u ndal dhe tek  pjesa e âPaketĂ«s sĂ«  Maleveâ, ndĂ«rsa komentoi pjesĂ«n e vonesave nĂ« lidhje me dorĂ«zimin e hartave nga ana e bashkive tĂ« vendit. Sipas ekspertit, vonesat janĂ« legjitime pasi pjesa e pronave nĂ« vend mbart probleme tĂ« natyrave tĂ« ndryshme.
âKa vonesa te Paketa e Maleve. Nuk kanĂ« neglizhencĂ« nga kryetarĂ«t e bashkive, por nuk e kanĂ« lehtĂ« ta bĂ«jnĂ«, sepse çështja e pronave nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« e llahtarshme. Vonesat janĂ« legjitimeâ, tha ai./abcnews.al
TIRANĂâ Pas njĂ« muaji hetimesh tĂ« zhvilluara me metoda speciale, Policia e Shtetit goditi njĂ« raste tĂ« veprimtarisĂ« kriminale tĂ« dhĂ«nies ndihmĂ« emigrantĂ«ve tĂ« huaj pĂ«r kalim tĂ« paligjshĂ«m tĂ« kufijve.
Në pranga u vu një 31-vjeçar, banues në Kukës, i cili dyshohet se transportonte emigrantë të huaj kundrejt pagesës, nga Tirana drejt Kukësit, me qëllim kalimin ilegal fillimisht në Kosovë dhe më pas në shtetet e Bashkimit Evropian.
Gjatë operacionit, 31-vjeçari u kap në flagrancë në rrugën e vjetër të Rinasit, duke transportuar me automjetin e tij 6 emigrantë nga Egjipti.
Si prova materiale, policia sekuestroi automjetin e përdorur për transportin e emigrantëve, si dhe 2 aparate celularë./abcnews.al
Login
