KĂ«tĂ« tĂ« hĂ«nĂ«, e ftuar nĂ« studion e âWake Upâ, ka qenĂ« moderatorja e njohur Kiara Tito, qĂ« kĂ«tĂ« sezon e shohim edhe nĂ« âBig Brother Fan Clubâ.
Si po e pĂ«rjeton ajo kĂ«tĂ« rol tĂ« ri, si e sheh edicionin e pestĂ« tĂ« âBig Brother VIPâ dhe a ka ajo ndonjĂ« banor tĂ« preferuar?
ĂfarĂ« mund tĂ« na thuash pĂ«r filmin e ri âLoja e funditâ, ku personazhet do tĂ« jenĂ« Kiara Pipo dhe Luiz Bejlli?
Prej vitesh jemi Kiara dhe Luiz dhe do jetë më e thjeshtë për publikun, që të qëndrojmë tek emrat tanë por me mbiemra të tjerë. Nuk ka të bëjë me historinë tonë të dashurisë, por mesazhi është pak a shumë i njejti. Kemi dhe një detaj tjetër. Do të jetë dhe Heidi tek një pjesë. Do ta shohim si aktore, ka dalë shumë bukur, do shihni një anë tjetër të saj.
Si u bëtë bashkë ju të dyja?
Kiara: Ka ardhur gradualisht. Heidi ka qenĂ« e ftuar nĂ« âPortokalliâ. Ka qenĂ« njĂ« gjĂ« qĂ« lindi shumĂ« natyrshĂ«m. Ka ngjitur pozitiviteti, energjia. NĂ«se dikush ka energji tĂ« mirĂ«, e dua afĂ«r vetes. Heidi nuk ka fare kunja. Shoh shumĂ« nga vetja ime tek Heidi.
Heidi: Nuk ka fare negativitet. Më pëlqen ajo qetësia.
Filmi del në shkurt, pse kjo zgjedhje?
Kemi dashur shumë ta nxjerrim në shkurt. Nuk ka gjë më të bukur që të kalosh muajin e dashurisë në kinema për të ndjekur një histori dashurie nga dy personazhe që i njeh publiku./TAR
Nga: Sam Woodhouse / BBC PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
Brizhit Bardo [Brigitte Bardot], e cila ka vdekur nĂ« moshĂ«n 91-vjeçare, fshiu nga kinemaja pĂ«rshkrimin e ndrojtur tĂ« grave nĂ« kinemanĂ« e viteve â50 tĂ« shekullit XX, duke u bĂ«rĂ« mishĂ«rim i njĂ« epoke tĂ« re tĂ« çlirimit seksual.
NĂ« ekran ajo ishte njĂ« pĂ«rzierje franceze e hijeshisĂ« lozonjare dhe sensualitetit kontinental. NjĂ« botim e quajti âprincesha e zymtĂ«sisĂ« dhe kontesha e joshjesâ, por ishte njĂ« imazh tĂ« cilin ajo vazhdimisht e urrente.
E prezantuar pamĂ«shirshĂ«m si njĂ« seks-simbol i hedonizmit, ajo ishte e zhgĂ«njyer nĂ« ambicien e saj pĂ«r tâu bĂ«rĂ« aktore serioze. MĂ« nĂ« fund, e braktisi karrierĂ«n e saj pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« fushatĂ« pĂ«r mirĂ«qenien e kafshĂ«ve.
Vite mĂ« vonĂ«, reputacioni i saj u dĂ«mtua kur bĂ«ri fyerje homofobike dhe u gjobit disa herĂ« pĂ«r nxitje tĂ« urrejtjes racore. Djali i saj gjithashtu e paditi pĂ«r dĂ«mtim emocional, pasi ajo tha se do tĂ« kishte preferuar tĂ« âlindte njĂ« qen tĂ« vogĂ«lâ.
Ishte një plagë në kujtesën e një ikone, e cila - në kulmin e saj - vuri bikinet, dëshirën femërore dhe kinemanë franceze në hartë.
Ndihmoi qĂ« bikinet tĂ« pranoheshin nĂ« shoqĂ«rinĂ« e viteve â50 tĂ« shekullit XX: Foto bardhezi pĂ«r fotografĂ«t e Festivalit tĂ« KanĂ«s mĂ« 1953(Lido/Shutterstock)
Brizhit Ana-Mari Bardo [Brigitte Anne-Marie Bardot] lindi në Paris më 28 shtator 1934.
Ajo dhe motra e saj, Marie-Jeanne, u rritën në një apartament luksoz në lagjen më të pasur të qytetit.
Prindërit e saj katolikë ishin të pasur dhe të devotshëm dhe kërkonin standarde të larta nga fëmijët e tyre.
Miqësitë e vajzave kontrolloheshin rreptësisht. Kur ato thyen vazon e preferuar të prindërve, u ndëshkuan me rrahje.
Bardo, më 1946: Prindërit e saj donin që ajo të bëhej balerinë(Roger Viollet via Getty Images)
Me gjermanët që pushtonin Parisin gjatë Luftës së Dytë Botërore, Bardo kalonte shumicën e kohës në shtëpi, duke kërcyer me disqe gramafoni.
E ëma e inkurajoi interesin e saj dhe e regjistroi në klasa baleti që në moshën shtatëvjeçare.
Mësuesi i saj në Konservatorin e Parisit e përshkroi si një nxënëse të shkëlqyer, dhe ajo vazhdoi të fitonte çmime.
Jeta si vajzë e re
Por, ajo e ndiente jetĂ«n klaustrofobike. NĂ« moshĂ«n 15-vjeçare, ka thĂ«nĂ« mĂ« vonĂ«, âpo kĂ«rkoja diçka, ndoshta njĂ« pĂ«rmbushje tĂ« vetvetesâ.
Një mik i familjes e bindi të pozonte për kopertinën e revistës Elle - revista kryesore e grave në Francë, dhe fotografitë shkaktuan sensacion.
Fotografitë e Bardos në kopertinat e revistave, riformësuan modën dhe konceptin e bukurisë (foto e vitit 1955)(Bettmann Archive/Getty Images)
Në atë kohë, gratë me stil kishin flokë të shkurtër, aksesorë të kombinuar me kujdes, dhe xhaketa të qepura me veshje të mëndafshta nate.
Flokët e Brizhitës vareshin në supe. Me trupin e hollë dhe atletik të një balerine, ajo nuk i ngjante aspak modeleve të tjera.
E fotografuar në një seri veshjesh rinore dhe moderne, ajo u bë mishërimi i një stili të ri jeune fille (vajzë e re).
Në moshën 16-vjeçare, ajo u perceptua si vajza më e famshme në kopertinat e Parisit.
Fotot e saj tërhoqën vëmendjen e regjisorit të filmit Marc Allegret, i cili i dha urdhër ndihmësit të tij, Roger Vadim, ta gjente atë.
Bardo përqafon Roger Vadimin, ndërsa ai është ulur në një tavolinë duke punuar në shtëpinë e tyre, më 1952: Ajo e dashuronte marrëzisht regjisorin aspirant Vadim(QUINIO/Gamma-Rapho via Getty Images)
Provat në ekran nuk ishin të suksesshme, por Vadimi - gjashtë vjet më i vjetër - e mori nën kujdes, fillimisht si favorite, pastaj si të fejuarën e tij.
Ata filluan një lidhje intensive, por kur prindërit e Bardos zbuluan lidhjen, kërcënuan ta dërgonin në Angli.
Si kundĂ«rpĂ«rgjigje, ajo u pĂ«rpoq tâia merrte jetĂ«n vetes, por u zbulua dhe u ndalua nĂ« çastin e fundit.
Brizhita ishte e mahnitur pas regjisorit aspirant.
Atij i dukej si njĂ« âujk i egĂ«râ.
âAi mĂ« shikonte, mĂ« frikĂ«sonte, mĂ« tĂ«rhiqte dhe unĂ« nuk e dija mĂ« ku ishaâ, shpjegoi ajo mĂ« vonĂ«.
Bardo dhe Vadim, duke qëndruar pranë altarit, gjatë ceremonisë së tyre të martesës në dhjetor të vitit 1952(Hulton Archive/Getty Images)
Nën një presion të tillë, prindërit e saj u dorëzuan, por ia ndaluan çiftit të martohej deri sa Brizhita të mbushte 18 vjeç.
Sapo ky prag u kapërcye, çifti u martua.
Të bëhesh ikonë
Vadimi filloi ta formësonte Bardon në yllin që ai besonte se ajo mund të bëhej.
Ai ia shiti fotografitë e martesës së tyre revistës Paris-Match dhe e udhëzoi se si të sillej në publik.
Ai e ndihmoi gruan e tij të re të gjente role të vogla në një duzinë filmash të parëndësishëm, shpesh duke luajtur tema dashurie të një femre tërheqëse, por të pafajshme.
Por, deri nĂ« vitin 1956, ajo ishte kryesisht e famshme pĂ«r pozimin me bikini - deri atĂ«herĂ« njĂ« veshje e ndaluar nĂ« SpanjĂ«, Itali dhe pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« AmerikĂ«s, pĂ«r shkak se ishte nĂ« kufirin e skajshĂ«m tĂ« mirĂ«sjelljes - dhe pĂ«r popullarizimin e modelit tĂ« flokĂ«ve âkoshereâ [beehive].
Pastaj erdhi shpërthimi dhe roli që e bëri yll.
Bardo nĂ« plazh, nĂ« njĂ« skenĂ« nga filmi âDhe Zoti krijoi gruanâ, veshur me njĂ« fustan pjesĂ«risht tĂ« hapur nga fundi, qĂ« hapet pĂ«r tâia zbuluar kofshĂ«n, ndĂ«rsa qĂ«ndron pranĂ« njĂ« burri tĂ« shtrirĂ« me fytyrĂ«n poshtĂ«(Marka/Universal Images Group via Getty Images)
Në një vend të mësuar me aktoren Doris Day, Bardo ishte një sensacion.
Personazhi i saj ndjek dëshirat e veta seksuale, pa turp, ashtu si burrat. Ajo vallëzon zbathur në një gjendje transi, me lëkurën që i shkëlqen nga djersa dhe me flokë të lëshuar lirshëm.
Mungesa e saj e frenimit bëri që rendi shoqëror të shembet; jashtë kinemasë, reagimi ishte po aq i fortë.
Filozofja ekzistencialiste Simone de Beauvoir e çmoi si ikonĂ« tĂ« âlirisĂ« absoluteâ - duke e ngritur BrizhitĂ«n nĂ« statusin e njĂ« filozofie.
Por, u mobilizua shumica morale amerikane. Filmi u ndalua në disa shtete dhe gazetat e dënuan si të degjeneruar.
PĂ«r publikun, Bardo u bĂ« e pandashme nga personazhi qĂ« luante. Paris-Match e etiketoi si âimorale nga koka te kĂ«mbĂ«tâ.
Dhe, kur ajo iku me aktorin tjetĂ«r tĂ« filmit, JeanâLouis Trintignant, imazhi i saj si libertine e shfrenuar u bĂ« i pashmangshĂ«m.
Brizhit Bardo, nĂ« njĂ« plazh shkĂ«mbor, nĂ« njĂ« pamje nga filmi âManina, vajza nĂ« bikiniâ [Manina, la fille sans voiles] me regji tĂ« Willy Rozierit, mĂ« 1958(Atlantis Films/Pictorial Parade/Courtesy of Getty Images)
Ajo u divorcua nga Vadimi, i cili reagoi ashtu siç vetëm një francez mund të reagojë.
âPreferoj tĂ« kem njĂ« grua tĂ« tillĂ«â, tha ai, âduke e ditur qĂ« Ă«shtĂ« e pabesĂ«, sesa tĂ« zotĂ«roj njĂ« grua qĂ« mĂ« do vetĂ«m mua dhe askĂ«nd tjetĂ«r.â
Ai vazhdoi të punonte sërish me Bardon dhe më vonë jetoi me aktore Catherine Deneuve dhe u martua me aktoren Jane Fonda.
Një nënë e pavullnetshme
Në vitin 1959, Brizhita - pas disa lidhjesh dashurie - u martua me aktorin Jacques Charrier, me të cilin luajti në filmin Babeta shkon në luftë [Babette s'en va-t-en guerre].
Ăifti pati njĂ« djalĂ«, Nicolasin, por Bardo e urrente shtatzĂ«ninĂ« e saj: e godiste vazhdimisht veten nĂ« bark dhe i lutej njĂ« mjeku pĂ«r morfinĂ« qĂ« tĂ« shkaktonte abort.
âE shikoja barkun tim tĂ« sheshtĂ« dhe tĂ« hollĂ« nĂ« pasqyrĂ« si njĂ« mik tĂ« dashur mbi tĂ« cilin isha gati tĂ« mbyllja kapakun e arkivolitâ, ka thĂ«nĂ« ajo mĂ« vonĂ«.
Brizhit Bardo, veshur me këmishë nate, duke mbajtur djalin e saj: Bardo më vonë u padit nga i biri për dëmtim emocional(AFP via Getty Images)
Pas divorcit të pashmangshëm, Nicolasi nuk e pa nënën e tij - për dekada.
Ai e paditi Bardon pĂ«r dĂ«mtim emocional kur ajo botoi njĂ« autobiografi nĂ« tĂ« cilĂ«n shprehej se do tĂ« kishte preferuar tĂ« âlindte njĂ« qen tĂ« vogĂ«lâ.
Brizhita ishte tani aktorja më e paguar në Francë, dhe disa sugjeronin se ajo kishte më shumë vlerë për tregtinë e jashtme sesa industria franceze e makinave.
Por, ajo donte tĂ« merrej seriozisht si aktore. âNuk kam pasur shumĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« aktruarâ, ankohej ajo, âkryesisht mĂ« Ă«shtĂ« dashur tĂ« zhvishemâ.
Por, cilësia e përgjithshme e veprave të saj ishte e përzier, veçanërisht kur e sprovoi veten jashtë Francës dhe në Holivud.
Një martesë e tretë, me një plejboj milioner gjerman, u pasua nga një sërë dashnorësh - ndonëse, në mënyrë të pazakontë, ajo refuzoi aktorin Sean Connery.
Bardo u lodh nga imazhi i saj si seks-simbol dhe hoqi dorë nga aktrimi për të bërë fushatë për mirëqenien e kafshëve(Bettmann Archive/Getty Images)
Ajo realizoi dhjetëra disqe muzikorë, përkrah kantautorëve Serge Gainsbourg dhe Sacha Distel.
Me Gainsbourgun incizoi kĂ«ngĂ«n provokuese TĂ« dua ... as unĂ« nuk tĂ« dua [Je Tâaime ... Moi Non Plus], ndonĂ«se iu lut atij tĂ« mos e publikonte.
Një vit më vonë, ai e incizoi sërish atë këngë me aktoren britanike Jane Birkin. Kënga u bë hit i madh në gjithë Evropën, ndërsa versioni i Bardos qëndroi i pazbuluar për 20 vjet.
Aktiviste për të drejtat e kafshëve
Pas gati 50 filmash, mĂ« 1974 njoftoi se po tĂ«rhiqej pĂ«r tâia kushtuar jetĂ«n mirĂ«qenies sĂ« kafshĂ«ve.
âIa dhashĂ« bukurinĂ« dhe rininĂ« time burraveâ, tha ajo. âKafshĂ«ve do tâua jap tash mençurinĂ« dhe pĂ«rvojĂ«n timeâ.
Brizhit Bardo duke parë një nga 50 ujqërit hungarezë që shpëtoi(Philippe Caron/Sygma/Getty Images)
Ajo mblodhi tre milionĂ« franga pĂ«r tĂ« themeluar Fondacionin âBrigitte Bardotâ, duke nxjerrĂ« nĂ« ankand bizhuteritĂ« dhe kujtimet e saj filmike.
Bardot - ose B.B., siç njihej në Francë - bëri fushatë kundër therjes vjetore të fokave në Kanada dhe zemëroi disa bashkëkombës të saj duke dënuar ngrënien e mishit të kalit.
Ajo u bĂ« vegjetariane, sulmoi qeverinĂ« kineze pĂ«r âtorturiminâ e arinjve dhe shpenzoi qindra-mijĂ«ra pĂ«r njĂ« program sterilizimi tĂ« qenve endacakĂ« nĂ« Rumani.
Brizhit Bardo duke mbajtur dy pankarta teksa protestonte kundër tregtisë së gëzofit(Sygma via Getty Images)
Një fund i trazuar për një jetë të trazuar
Në vitet e mëvonshme, ajo u ndoq disa herë penalisht për urrejtje racore.
Ajo kundërshtoi mënyrën se si besimet islame dhe hebraike therin kafshët për ushqim.
Por, mënyra se si ajo e shprehu kritikën e saj ishte e pafalshme dhe - në fakt - e paligjshme.
NĂ« vitin 1999, ajo shkroi se âatdheu im Ă«shtĂ« pushtuar nga njĂ« mbipopullim i tĂ« huajve, veçanĂ«risht myslimanĂ«veâ. Kjo e çoi Bardon drejt njĂ« gjobe tĂ« madhe.
Ajo vazhdoi tĂ« kritikonte martesat ndĂ«r-racore dhe tĂ« fyente burrat homoseksualĂ« tĂ« cilĂ«t, sipas fjalĂ«ve tĂ« saj, âtundin tĂ« pasmet, ngrenĂ« gishtat e vegjĂ«l nĂ« ajĂ«r dhe me zĂ«ra tĂ« hollĂ« si kastratĂ«t ankohen pĂ«r vuajtjen qĂ« ua kanĂ« shkaktuar ata heteroseksualĂ« tĂ« tmerrshĂ«mâ.
Ajo ishte aq shpesh nĂ« gjykatĂ« saqĂ«, nĂ« vitin 2008, prokurori deklaroi se ishte âlodhurâ duke e ndjekur penalisht.
Bardo jashtë Pallatit Elize(Gilles BASSIGNAC/Gamma-Rapho via Getty Images)
NĂ« vitet â60 tĂ« shekullit XX, Brizhit Bardo u zgjodh si fytyra zyrtare e MarianĂ«s - emblemĂ«s sĂ« lirisĂ« franceze.
Më pas, vetë ajo u bë ikonë: një grua e bukur, e çliruar, moderne, e cila refuzoi të përshtatej me stereotipat e vjetruar.
Pas tri martesash të dështuara dhe disa tentativash për vetëvrasje, ajo hoqi dorë nga qendra e vëmendjes për të bërë fushatë kundër mizorisë ndaj kafshëve. Për habinë e saj, magjepsja e mediave ndaj saj vazhdoi, edhe kur fama u kthye në nam të keq.
Ajo ka lĂ«nĂ« pas bashkĂ«shortin e saj tĂ« katĂ«rt, Bernard dâOrmale - ishâkĂ«shilltar i politikanit tĂ« ndjerĂ« tĂ« ekstremit tĂ« djathtĂ«, JeanâMarie Le Pen.
Dhe, nĂ« njĂ« fund tĂ« trazuar pĂ«r njĂ« jetĂ« tĂ« trazuar, pikĂ«pamjet politike tĂ« Bardos bĂ«nĂ« qĂ« ajo tâi kalonte vitet e fundit nĂ« njĂ« gjysmĂ« izolim, duke u pĂ«rballur me akuza pĂ«r urrejtje racore nĂ« gjykata. /Telegrafi/
Aktorja irlandeze Brenda Fricker, qĂ« luajti rolin ikonik tĂ« âZonjĂ«s sĂ« PĂ«llumbaveâ nĂ« âHome Alone 2â, ka zbuluar se si Ă«shtĂ« ndjerĂ« e lĂ«nĂ« pas dore nĂ« fazat e fundit tĂ« karrierĂ«s sĂ« saj.
Aktorja ka një numër rolesh të shkëlqyera në karrierën e saj, por për shumicën dërrmuese të audiencës ajo do të jetë përgjithmonë e huaja zemërmirë që ndihmoi Kevin McCallister, në aventurën e tij të Krishtlindjeve.
SĂ« bashku me âushtrinĂ«â e saj tĂ« pĂ«llumbave, ajo e mori nĂ«n mbrojtje heroin e Macaulay Culkin nĂ« filmin e vitit 1992, ndĂ«rsa âLiquid Banditsâ e ndiqnin atĂ« nĂ«pĂ«r rrugĂ«t e Nju Jorkut.
Në finale, ai e shpëton situatën duke hedhur fara në kokat e Harrit dhe Marvit, duke bërë që pëllumbat e Central Park të sulmojnë keqbërësit.
MegjithatĂ«, siç e thekson vetĂ«, âzonja me pĂ«llumbaâ, meriton shumĂ« mĂ« tepĂ«r respekt. Fricker ka dhĂ«nĂ« performanca tĂ« shkĂ«lqyera dhe ishte aktorja e parĂ« irlandeze qĂ« fitoi njĂ« çmim Oscar.
NĂ« vitin 1990, ajo u nderua me çmimin pĂ«r Aktoren mĂ« tĂ« MirĂ« nĂ« Rolin MbĂ«shtetĂ«s pĂ«r filmin âMy Left Footâ, duke bĂ«rĂ« histori.
MĂ« pas ajo u shfaq nĂ« filma tĂ« tillĂ« si âSo I Married an Axe Murdererâ, âAngels in the Outfieldâ, âA Time to Killâ, âVeronica Guerinâ, âInside Iâm Dancingâ dhe âAlbert Nobbsâ.
Pavarësisht karrierës së saj të shkëlqyer, aktorja zbuloi se pasi mbushi 70 vjeç, ofertat për punë pothuajse u zhdukën.
NĂ« njĂ« intervistĂ« me Times, ajo pĂ«rshkroi ndjesinĂ« e âpadukshmĂ«risĂ«â qĂ« ndjeu kur hyri nĂ« dekadĂ«n e shtatĂ« tĂ« jetĂ«s. âNuk shkruajnĂ« role pĂ«r gra tĂ« moshuaraâ, tha ajo.
âShekspiri shkroi, por shkrimtarĂ«t e rinj jo. Ka kaq shumĂ« gra interesante me histori dhe pĂ«rvojaâ.
Madje ajo kujtoi një citat nga Richard Harris, i cili i kishte thënë se në moshën 70-vjeç bëhesh i padukshëm.
âNĂ« ditĂ«lindjen time mendova se ai kishte gabim. NjĂ« javĂ« mĂ« vonĂ« e kuptova saktĂ«sisht se çfarĂ« donte tĂ« thoshte. ĂshtĂ« e çuditshme. Duhet tĂ« bĂ«rtasĂ«sh qĂ« tĂ« tĂ« dĂ«gjojnĂ«. Nuk jam pa punĂ« pĂ«r ndonjĂ« arsye tjetĂ«r. Thjesht nuk ka roleâ.
Sot, Fricker përballet me probleme serioze shëndetësore, të cilat, thotë ajo, e kanë detyruar të qëndrojë në shtrat.
Pa dhĂ«nĂ« detaje, ajo pranon se jeton âçdo ditĂ« me dhimbjeâ dhe ndihet vazhdimisht e rraskapitur. NĂ« njĂ« intervistĂ« tĂ« kohĂ«ve tĂ« fundit me Guardian, aktorja 80-vjeçare tha se i merrej fryma edhe kur flet.
âNuk kam pĂ«rjetuar kurrĂ« njĂ« lodhje tĂ« tillĂ« nĂ« jetĂ«n time. Ndihem e rraskapitur. Pyes veten nĂ«se do tĂ« ngrihem pĂ«rsĂ«ri. ĂshtĂ« njĂ« vdekje e tmerrshme, vdes çdo ditĂ« nga dhimbja. Ndoshta do tĂ« jetoj deri nĂ« 100 vjeçâ, tha ajo me humor tĂ« hidhur.
Kur nuk mund tĂ« flejĂ«, ajo gjen ngushĂ«llim duke parĂ« serialin âReal Housewives of Beverly Hillsâ, i cili, thotĂ« ajo, e argĂ«ton mĂ« shumĂ« se çdo gjĂ« tjetĂ«r.
Pavarësisht faktit se emri i saj është identifikuar me një nga filmat më të dashur të Krishtlindjeve të të gjitha kohërave, ajo ka pranuar se nuk i do veçanërisht Krishtlindjet.
Në një intervistë të mëparshme me BBC Radio 1, ajo tha se të jetosh vetëm dhe në pleqëri mund të jetë një kohë e errët.
Ajo e fik telefonin, ul perdet, shikon programe të regjistruara paraprakisht dhe kalon kohë me qenin e saj.
âĂshtĂ« thjesht njĂ« lloj tjetĂ«r Krishtlindjeshâ, shpjegoi ajo, duke shtuar se ajo qĂ« e gjen vĂ«rtet tĂ« vĂ«shtirĂ« nuk Ă«shtĂ« aq shumĂ« vetĂ« festa, por nata e Vitit tĂ« Ri.
TIRANĂ, 17 dhjetor/ATSH/ âKlubi i Filmitâ titullohej aktiviteti i pĂ«rbashkĂ«t mes Autoritetit pĂ«r Informimin mbi Dokumentet e ish-Sigurimit tĂ« Shtetit dhe Arkivit Qendror ShtetĂ«ror tĂ« Filmit.
TĂ« pranishmit nĂ« aktivitet, diskutuan mbi filmin âVitet e paraâ, i bazuar nĂ« romanin âKĂ«netaâ tĂ« Fatmir GjatĂ«s. Ata trajtuan marrĂ«dhĂ«niet mes artit, propagandĂ«s dhe historisĂ« gjatĂ« regjimit komunist nĂ« ShqipĂ«ri. Diskutimi e lidhi filmin me kinematografinĂ« dhe teatrin shqiptar tĂ« prodhuar nĂ« vitet e diktaturĂ«s, si mjete tĂ« indoktrinimit dhe ndĂ«rtimit tĂ« njĂ« kujtese tĂ« deformuar.
âKlubi i Filmitâ propozon qĂ« filmat e kĂ«saj periudhe tĂ« vijojnĂ« tĂ« shfaqen pĂ«r publikun, por tĂ« shoqĂ«ruar me komente dhe analiza kritike, me qĂ«llim qĂ« tĂ« sqarohet e vĂ«rteta historike e ngjarjeve dhe e personazheve, pĂ«rmes dokumenteve arkivore dhe dĂ«shmive reale, duke ndihmuar veçanĂ«risht brezat e rinj tĂ« dallojnĂ« propagandĂ«n nga realiteti.
Ky takim Ă«shtĂ« pjesĂ« e cikleve tĂ« klubit tĂ« filmit âMĂ«sojmĂ« nga e kaluaraâ, ku nĂ« fokus janĂ« temat e luftĂ«s sĂ« klasave, shkeljes sĂ« tĂ« drejtave themelore tĂ« njeriut, dĂ«nimi i inxhinierĂ«ve tĂ« Maliqit nga regjimi, si edhe simbolika filmike qĂ« pasqyron realitetin e njĂ« epoke tĂ« errĂ«t tĂ« historisĂ« sonĂ«.
Intervistë me regjisorin iranian, Jafar Panahi Intervistoi: Adam White / The Independent
Jafar Panahi dĂ«shiron tĂ« kthehet nĂ« shtĂ«pi. âQĂ« tĂ« jem i sinqertĂ«, koha ime po shpenzohet krejt kot me gjithĂ« kĂ«to udhĂ«time,â mĂ« tha regjisori nga njĂ« dhomĂ« hoteli nĂ« Nju-Jork, nĂ« mes tĂ« njĂ« turneu ndĂ«rkombĂ«tar pĂ«r shtyp qĂ« ka zgjatur me muaj. âNuk po pres dot sa tĂ« pĂ«rfundojĂ« gjithĂ« kjo, tĂ« kthehem nĂ« Iran, tĂ« ulem dhe tĂ« filloj me punĂ«n.â Si krijues profesionist i ngatĂ«rresave dhe po aq disident politik - njĂ«kohĂ«sisht i pĂ«rbuzur dhe i frikshĂ«m pĂ«r autoritetet iraniane - Panahi buzĂ«qesh me ironi. âDua tĂ« propozoj njĂ« zgjidhje ligjore pĂ«r tĂ« vazhduar tutje,â thotĂ« ai me njĂ« ironi tĂ« theksuar. âTĂ« gjithĂ« regjisorĂ«t duhet tĂ« kenĂ« ndalesĂ« nga braktisja e vendeve tĂ« veta, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« mund tĂ« bĂ«jnĂ« realisht ndonjĂ« punĂ«.â
Të enjten pasdite, kur folëm, ky koment më bëri të qesh. Të hënën në mbrëmje - kur dëgjova lajmin që Panahi është dënuar sërish me burg nga qeveria e vendit të tij - më bëri të stepem. Por, nëse është dikush më i aftë për të përballuar kërcënimet fizike dhe ekzistenciale, ai është njeriu që ka sfiduar sundimin autoritar për 25 vjet - duke mbijetuar një ndalesë 20-vjeçare për të udhëtuar, duke vuajtur dy qëndrime të mëparshme në burg dhe një ndalesë për të bërë filma.
Duke folur me optimizĂ«m, me njĂ« zĂ« tĂ« gĂ«rvishtur dhe tĂ« çjerrĂ« nga jeta me cigare, Panahi Ă«shtĂ« armik i shtetit nĂ« stilin e Fred Hamptonit ose Jane Fondas. Ai Ă«shtĂ« i guximshĂ«m. I palĂ«kundur. Pothuajse i frikshĂ«m nĂ« qetĂ«sinĂ« e vet. Filmat e tij - ndĂ«r ta drama e ndjeshme e vitit 1995, Balona e bardhĂ«, si dhe filmi i sivjetshĂ«m fitues i PalmĂ«s sĂ« ArtĂ« nĂ« KanĂ«, Ishte thjesht njĂ« aksident qĂ« jepet kĂ«tĂ« javĂ« nĂ« kinema - janĂ« pamje tĂ« ndjeshme tĂ« Iranit bashkĂ«kohor. Ato shpesh aludojnĂ«, por nuk ushqehen patjetĂ«r nga temat e shtypjes shtetĂ«rore, mizogjinia dhe brutaliteti policor, dhe janĂ« pĂ«lqyer gjerĂ«sisht nĂ« tĂ« gjithĂ« botĂ«n: Ishte thjesht njĂ« aksident pritet tĂ« marrĂ« vĂ«mendjen pĂ«r Oscar vitin e ardhshĂ«m, ndĂ«rsa Panahi ndĂ«rkohĂ« ishte i zĂ«nĂ« duke marrĂ«, tĂ« hĂ«nĂ«n, tri çmime Gotham nĂ« Nju-Jork - pĂ«r Regjisorin mĂ« tĂ« MirĂ«, Skenarin Origjinal mĂ« tĂ« MirĂ« dhe Filmin NdĂ«rkombĂ«tar mĂ« tĂ« MirĂ« - kur mĂ«soi pĂ«r dĂ«nimin e tij tĂ« ri. ShumĂ« nga filmat e tij janĂ« gjithashtu, sipas sundimtarĂ«ve tĂ« Iranit, âpropagandĂ« kundĂ«r qeverisĂ«â dhe janĂ« nĂ«n sulm tĂ« vazhdueshĂ«m.
NĂ«ntĂ« filmat e fundit tĂ« Panahit janĂ« ndaluar nĂ« vend dhe, pavarĂ«sisht çmimeve ndĂ«rkombĂ«tare (ka fituar çmimet mĂ« tĂ« mĂ«dha nĂ« festivalet e Berlinit dhe Venecias), ai Ă«shtĂ« pĂ«rballur me censura tĂ« pĂ«rsĂ«ritura: nĂ« vitin 2010 u dĂ«nua me gjashtĂ« vjet burg pĂ«r âpropagandĂ« kundĂ«r shtetitâ dhe u lirua pas tre muajsh. NĂ« vitin 2022 kaloi edhe shtatĂ« muaj tĂ« tjerĂ« pĂ«r pĂ«rfshirje tĂ« dukshme nĂ« protesta kundĂ«r qeverisĂ«, dhe u lirua vetĂ«m pasi bĂ«ri njĂ« grevĂ« 48-orĂ«she urie. DĂ«nimi i tij i fundit i papritur, i cili pĂ«rfshin njĂ« vit burg dhe njĂ« ndalim dyvjeçar pĂ«r tĂ« braktisur Iranin, ishte rezultat i aktiviteteve tĂ« panjohura âpropagandistikeâ - njoftoi tĂ« hĂ«nĂ«n avokati i tij, Mostafa Nili. Ata shtoi se do tĂ« apelojnĂ«, por Panahi do tĂ« kthehet gjithashtu nĂ« Iran, pavarĂ«sisht kĂ«rcĂ«nimit ndaj tij. Arratisja nuk Ă«shtĂ« stil i 65-vjeçarit.
Ka pasur mundĂ«si tĂ« mĂ«parshme pĂ«r tĂ« ikur, shpjegon ai. Ndalimi 20-vjeçar pĂ«r tĂ« udhĂ«tuar pĂ«rfundoi para kohe nĂ« vitin 2023, pas 14 vjetĂ«sh, dhe Panahi sĂ« bashku me gruan e tij lanĂ« Iranin pĂ«r nĂ« Paris ku ai montoi filmin Ishte thjesht njĂ« aksident. âPor, unĂ« nuk jam nĂ« gjendje tĂ« pĂ«rshtatem diku tjetĂ«r,â thotĂ« ai duke folur pĂ«rmes pĂ«rkthyeses Iante Roach. âProblemi qĂ«ndron brenda meje. Mund tĂ« jetoj vetĂ«m nĂ« Iran. Nuk kam njohje tĂ« thellĂ« pĂ«r njerĂ«zit nĂ« vendet e tjera - le tĂ« themi nĂ« Angli, apo nĂ« FrancĂ«. Dhe, nĂ«se do tĂ« bĂ«ja njĂ« film pĂ«r ta, do tĂ« ishte vetĂ«m sipĂ«rfaqĂ«sor.â
Panahi u ndalua zyrtarisht tĂ« bĂ«nte filma nĂ« vitin 2010, dhe pĂ«r njĂ« moment mendoi tĂ« pranonte fatin e tij. âU trondita thellĂ« nĂ« aspektin psikik,â kujton ai. Por, dĂ«nimi gjithashtu pĂ«rkoi me statusin e tij tĂ« sapo fituar si frymĂ«zim pĂ«r regjisorĂ« mĂ« tĂ« rinj ose aspirantĂ«. Ai e gjente veten teksa ata afroheshin dhe e pyesnin se si mund tĂ« bĂ«nin - sikurse ai - vepra interesante dhe armiqĂ«sore nĂ« kushte tĂ« vĂ«shtira. ShumĂ« prej tyre tashmĂ« kanĂ« hequr dorĂ«. âE pyeta veten çfarĂ« duhet tĂ« bĂ«ja,â thotĂ« Panahi. âA duhet tĂ« bĂ«hem njĂ« nga kĂ«ta njerĂ«z qĂ« ulen dhe ankohen se sa tĂ« vĂ«shtira janĂ« bĂ«rĂ« gjĂ«rat? Apo duhet tĂ« pĂ«rpiqem tĂ« gjej njĂ« mĂ«nyrĂ«? NĂ« fund, vendosa tĂ« bĂ«j gjithçka qĂ« duhej pĂ«r tĂ« vazhduar punĂ«n.â
Ajo qĂ« bĂ«ri ishte tĂ« pĂ«rkulte me zgjuarsi rregullat e ndĂ«shkimit tĂ« vet. SĂ« pari, e bĂ«ri njĂ« dokumentar pĂ«r rrethanat e tij dhe e quajti Ky nuk Ă«shtĂ« film. âDhe, pastaj e pyeta veten çfarĂ« tjetĂ«r mund tĂ« bĂ«ja,â thotĂ« ai. âMendova, epo mirĂ«, mund tĂ« ngas makinĂ«n - kĂ«shtu qĂ« mund tĂ« bĂ«hem shofer taksie, por nĂ«se bĂ«hem shofer taksie atĂ«herĂ« mund tĂ« vendos njĂ« kamerĂ« nĂ« taksi dhe pasagjerĂ«t do tâi tregojnĂ« historitĂ« e veta.â Pra, kĂ«shtu u bĂ« filmi i tij i vitit 2015, Taksi. NjĂ« film tjetĂ«r, njĂ« pseudo-dokumentar i quajtur Pa arinj, u bĂ« nĂ« fshehtĂ«si tĂ« rreptĂ« nĂ« vitin 2021.
âFilmat mĂ« tĂ« mirĂ« qĂ« bĂ«hen sot nĂ« Iran janĂ« bĂ«rĂ« ilegalisht,â thotĂ« ai. âDhe, njerĂ«zit gjejnĂ« mĂ«nyrat e veta pĂ«r tâi bĂ«rĂ« - shumĂ« prej tyre marrin leje tĂ« miratuara nga shteti pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« njĂ« film tĂ« caktuar, por mĂ« pas e bĂ«jnĂ« ndryshe ose shtojnĂ« njĂ« mesazh nĂ«nçmues brenda tij.â Ai nuk ka asnjĂ« bezdi ndaj filmave mĂ« komercial qĂ« lejohen nga sundimtarĂ«t e Iranit. âUnĂ« vetĂ«m kĂ«rkoj qĂ« shteti tĂ« tolerojĂ« filmat e mi, sa pĂ«r tâi lejuar qĂ« tĂ« shfaqen,â shton ai. VetĂ«m Balona e bardhĂ« dhe vazhdimi i tij i vitit 1997, Pasqyra, janĂ« shfaqur ligjĂ«risht nĂ« vend.
E pyes Panahin nĂ«se, me raste, ka ndonjĂ« emocion nga fakti qĂ« ia del mbanĂ« dhe bĂ«n njĂ« film tĂ« suksesshĂ«m nĂ«n radar; cilido qoftĂ« konteksti qĂ« i rrethon, a ka ndonjĂ«herĂ« ndonjĂ« zbavitje? Ai buzĂ«qesh. âE di ti, po e bĂ«jmĂ« njĂ« intervistĂ« serioze, por gjithashtu po qeshim mjaftueshĂ«m nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«,â thotĂ« ai. âE tillĂ« Ă«shtĂ« jeta. NĂ«se ia heq tĂ« qeshurĂ«n jetĂ«s, gjithçka bĂ«het artificiale, dhe bĂ«het shumĂ« e vĂ«shtirĂ«.â E marr kĂ«tĂ« si njĂ« âpoâ.
Ishte thjesht njĂ« aksident Ă«shtĂ«, ndoshta, filmi mĂ« i drejtpĂ«rdrejt politik i Panahit deri mĂ« sot. Ai ka nĂ« qendĂ«r Vahidin (luajtur nga Vahid Mobasseri), njĂ« ish-i burgosur politik qĂ« tani punon si mekanik dhe i cili Ă«shtĂ« i bindur se ka hasur njeriun e cili e kishte marrĂ« nĂ« pyetje, me dhunĂ«, disa vite mĂ« parĂ«. Ai e bazon kĂ«tĂ« bindje vetĂ«m nĂ« zĂ«rin e tij dhe nĂ« kĂ«rcitjen e veçantĂ« tĂ« kĂ«mbĂ«s sĂ« tij protetike, megjithĂ«se Ă«shtĂ« i vetĂ«dijshĂ«m se mund ta ketĂ« gabim. Vahidi gjithsesi e rrĂ«mben atĂ« dhe mĂ« pas kĂ«rkon ndihmĂ« nga miqtĂ« e tjerĂ« disidentĂ« pĂ«r tĂ« vendosur çfarĂ« tĂ« bĂ«jĂ« me tĂ«. ĂshtĂ« njĂ« film i tensionuar dhe shpesh tronditĂ«s - kurrĂ« didaktik, pavarĂ«sisht diskutimeve rrethanore pĂ«r dhunĂ«n dhe hakmarrjen - dhe ndĂ«rtohet drejt njĂ« kulmi mbresĂ«lĂ«nĂ«s tĂ« xhiruar nĂ« njĂ« plan tĂ« vetĂ«m tĂ« gjatĂ«.
PĂ«rvojat vetjake tĂ« Panahit nĂ« burg e formĂ«suan historinĂ« e filmit. âTĂ« burgosurit kanĂ« pĂ«rvojĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t, dhe ajo Ă«shtĂ« marrja nĂ« pyetje,â thotĂ« ai. âNa detyrojnĂ« tĂ« ulemi nĂ« njĂ« karrige pĂ«rballĂ« njĂ« muri, pa praninĂ« e avokatit tonĂ«, dhe me njĂ« hetues qĂ« na bĂ«n pyetje nga pas. Ajo qĂ« u ndodh tĂ« burgosurve Ă«shtĂ« se, nĂ« vend qĂ« tĂ« mendojnĂ« pĂ«r pyetjet dhe tâu pĂ«rgjigjen atyre, ata pĂ«rfshihen plotĂ«sisht nĂ« pĂ«rpjekjen pĂ«r tĂ« hamendĂ«suar dhe pĂ«rcaktuar se kush Ă«shtĂ« ky hetues. Si duket? Sa vjeç Ă«shtĂ«? Dhe, nĂ«se e shoh pronarin e kĂ«tij zĂ«ri jashtĂ« burgut, a do ta njoh?â
Panahi, pĂ«r aq sa di, nuk i ka hasur ndonjĂ«herĂ« hetuesit e tij nĂ« jetĂ«n reale, dhe nuk Ă«shtĂ« i sigurt se si do tĂ« reagonte nĂ«se kjo do tĂ« ndodhte. Por, ai nuk dĂ«shiron qĂ« audienca tĂ« ngecet patjetĂ«r te detajet specifike tĂ« subjektit tĂ« filmit; pĂ«rkundrazi, ai dĂ«shiron qĂ« ata tĂ« shtrojnĂ« pyetje mĂ« tĂ« gjera pasi ta shohin. âVĂ«rtet dua qĂ« njerĂ«zit tĂ« pĂ«rballen me [idenĂ« pĂ«r] ciklin e dhunĂ«s,â thotĂ« ai. âA duhet qĂ« hakmarrja tĂ« lejohet tĂ« vazhdojĂ«, apo duhet tĂ« pĂ«rfundojĂ« nĂ« njĂ« moment?â
E pyes Panahin pĂ«r njerĂ«zit qĂ« shfaqen nĂ« filmat e tij, tĂ« cilĂ«t zakonisht janĂ« njĂ« pĂ«rzierje aktorĂ«sh dhe jo-aktorĂ«sh. Si ai, ata janĂ« tĂ« vetĂ«dijshĂ«m se po pĂ«rfshihen nĂ« njĂ« punĂ« qĂ« fare lehtĂ« mund tĂ« vendos njĂ« shĂ«njestĂ«r mbi ta. A i paralajmĂ«ron ai pĂ«r rreziqet? I ngre supet. âAta e dinĂ« shumĂ« mirĂ« se me kĂ« u kĂ«rkohet tĂ« punojnĂ«, dhe tĂ« gjithĂ« janĂ« gjithashtu tĂ« etur tĂ« bĂ«jnĂ« diçka ndryshe,â thotĂ« ai.
Ai përmend lëvizjen Gratë, Jetë, Liri e cila filloi në vitin 2022 dhe ku qytetarët iranianë dolën në rrugë për të protestuar kundër shtypjes dhe korrupsionit të qeverisë - nxitur nga një incident ku një grua u arrestua nga policia e moralit e vendit sepse nuk e vuri, siç duhet, hixhabin.
âQĂ« atĂ«herĂ«, shumĂ« prej nesh nĂ« Iran kemi vendosur tĂ« bĂ«jmĂ« diçka pĂ«r kĂ«tĂ« lĂ«vizje, nĂ« çfarĂ«do forme qoftĂ«,â thotĂ« ai. PĂ«r Panahin dhe ata qĂ« marrin pjesĂ« nĂ« filmat e tij, kjo arrihet pĂ«rmes artit. âTĂ« gjithĂ« jemi mĂ« tĂ« shqetĂ«suar pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« vepĂ«r tĂ« mirĂ« sesa pĂ«r pasojat qĂ« mund tĂ« sjellĂ« ajo.â
Siç dëshmoi edhe kjo javë, pasojat kanë ardhur sërish për Panahin. Por, ai nuk do - dhe, e pranon se nuk mundet - të punojë apo të mendojë në ndonjë mënyrë tjetër. Më tregon për kohën kur bëri një triler 30-minutësh psikologjik gjatë shkollës së filmit, që ishte kryesisht një kopjim i stilit dhe gjuhës vizuale të Alfred Hitchcockut - një nga frymëzimet e tij të para.
âDukej bukur, por nuk kishte shpirt,â kujton ai. KĂ«shtu, ndoshta nĂ« aktin e tij tĂ« parĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« kundĂ«rshtimit, ai hyri fshehurazi nĂ« laboratorin e filmit tĂ« shkollĂ«s, gjatĂ« natĂ«s, dhe vodhi negativĂ«t e filmit. âDhe, pastaj i shkatĂ«rrova qĂ« askush tĂ« mos mund ta shihte ndonjĂ«herĂ« filmin tim,â qesh ai. âSigurisht, nĂ« atĂ« kohĂ« askush nuk dinte kush isha. Isha thjesht njĂ« nga shumĂ« studentĂ«t e filmit qĂ« pĂ«rpiqeshin tĂ« gjenin veten. MegjithatĂ«, e kuptova se nĂ«nshkrimi yt ka vlerĂ«, dhe se nuk mund ta vĂ«sh thjesht mbi çdo film. E dija se çfarĂ« do tĂ« thoshte tĂ« vendosje shenjĂ«n tĂ«nde mbi diçka.â /Telegrafi/
Nga: Hermione Eyre / The Telegraph PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
ShumĂ« shpejt pasi mbĂ«rrita nĂ« hotelin e Francis Ford Coppolas nĂ« rajonin Basilikata tĂ« ItalisĂ« jugore, u ndesha - rastĂ«sisht - me vetĂ« regjisorin e madh duke punuar nĂ« kuzhinĂ«n e hapur tĂ« hotelit. Ai kishte veshur njĂ« palĂ« rroba tĂ« gjelbra, mjaft elegante, dhe po priste perimet. U ndala, e habitur. A kishte rĂ«nĂ« deri kĂ«tu? Ishte pĂ«rhapur gjerĂ«sisht lajmi se regjisori i madh kishte shitur njĂ« nga kantinat e tij tĂ« verĂ«s pĂ«r tĂ« siguruar 90 milionĂ« paundĂ« [afro 104 milionĂ« euro] pĂ«r tĂ« financuar filmin e tij mĂ« tĂ« fundit Megalopolis, dhe qĂ« atĂ«herĂ« janĂ« raportuar shitjet nga ai tĂ« orĂ«ve tĂ« çmuara si dhe dorĂ«zimi i qirasĂ« sĂ« njĂ« ishulli privat pĂ«r tĂ« âmbajtur anijen mbi ujĂ«.â Por, tĂ« punonte nĂ« kuzhinĂ«?
PĂ«rveçse, natyrisht, nuk ishte kĂ«shtu. Ai thjesht kishte dĂ«shirĂ« tĂ« papritur pĂ«r tĂ« gatuar njĂ« pulĂ« kaçatore pĂ«r mysafirĂ«t e tij - me ndihmĂ«n e stafit tĂ« hotelit tĂ« tij. AtĂ« mbrĂ«mje, ai shĂ«rbeu gjellĂ«n ngjyrĂ« kafe me piper pĂ«r mua dhe pĂ«r dy nga miqtĂ« e tij kineastĂ«, sĂ« bashku me njĂ« rrĂ«ke debatesh dhe poezish dhe, nĂ« fund, megjithĂ«se nuk u konsumua vera, u kĂ«ndua sĂ« bashku Noel Cowardi. âNjĂ« ditĂ« do tĂ« tĂ« gjej / shkĂ«lqimi i HĂ«nĂ«s pas teje.â Ai nuk dukej si njĂ« njeri i shqetĂ«suar nga telashet financiare. âSapo mora njĂ« lajm tĂ« mirĂ«,â tha nĂ« njĂ« moment gjatĂ« darkĂ«s, duke parĂ« orĂ«n e tij Apple. Ai nuk tha asgjĂ« mĂ« tepĂ«r, por mĂ« bĂ«ri tĂ« kuptoj se bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r projektin e tij tĂ« ardhshĂ«m filmik - ende tĂ« pashpallur.
Coppola, 86 vjeç, Ă«shtĂ« njĂ« legjendĂ« e gjallĂ« e kinemasĂ«. Ai mund tĂ« mĂ« kishte pĂ«rzĂ«nĂ«, ose ta mbyllja gojĂ«n, siç bĂ«ri kur po pozoi pĂ«r fotografin tonĂ«, duke refuzuar tĂ« hiqte syzet e tij tĂ« errĂ«ta - ai preferon tĂ« qĂ«ndrojĂ« mĂ« shumĂ« pas kamerĂ«s sesa pĂ«rballĂ« saj. Por, ai ishte çuditĂ«risht mikpritĂ«s dhe i muhabetit. Kur e pyeta nĂ«se mund tâia dhuroja njĂ« kopje tĂ« njĂ« romani qĂ« kisha shkruar, ai bĂ«ri sikur u emocionua dhe kĂ«rkoi tĂ« shkruaja njĂ« dedikim: âJo, jo pĂ«r âz. Coppolaâ! Shkruaje âpĂ«r xhaxhi Frankunââ.
Salloni nĂ« âPalazzo Margheritaâ, hoteli i familjes Coppola, i restauruar me dashuri nĂ« BernaldaFoto: Giovanni Cipriano
Mund ta kuptoja pse aktorët dhe ekipi i tij e adhuronin atë, duke punuar me të përsëri e përsëri, si një familje; pse e ndiqnin atë në avangardë, duke realizuar Përgjimin [The Conversation, fituesi i Palmës së Artë i vitit 1974, një parashikim i frikshëm i skandalit Uotërgejt) dhe në ferr e prapa për të realizuar Apokalipsin sot [Apocalypse Now, 1979]. Sukseset e tij kanë qenë ekstreme; falimentimet e tij të shumta. Një temë e përgjithshme e shumë prej tregimeve që më tha ishte se si e anashkaloi këtë ose atë rregullore burokratike për të bërë një film që kishte pak gjasa për sukses.
Politikisht, ai ende flet si njĂ« radikal i viteve â60 tĂ« shekullit XX. Beson se sĂ« shpejti nuk do tĂ« kemi mĂ« shtete. âAto nuk janĂ« mĂ« tĂ« logjikshme. NĂ« tĂ« ardhmen shoh njĂ« botĂ« qĂ« ka tĂ« gjitha kulturat e kombeve tĂ« ndryshme, por pa vetĂ« kombet. Kjo do tĂ« ndodhĂ«. E di ti, pĂ«rpara vitit 1914 askush nuk kishte pasaporta. Ne jemi njĂ« familje njerĂ«zore. ĂshtĂ« Toka jonĂ«.â
Ai beson se tĂ« Ardhurat Bazike Universale (UBI) do tĂ« ndodhin. âĂshtĂ« e sigurt. Nuk kam asnjĂ« dyshim nĂ« mendjen time.â Dhe, sa i pĂ«rket sendeve materiale, ai fliste si dikush qĂ« nuk e kishte shumĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« tĂ« hiqte dorĂ« nga ato orĂ« tĂ« bukura qĂ« do tâi nxjerrĂ« nĂ« ankand mĂ« 6-7 dhjetor. âLuksi,â mĂ« tha ai, âĂ«shtĂ« tregu mĂ« shpĂ«rthyes, por Ă«shtĂ« njĂ« nxitĂ«s i madh i pakĂ«naqĂ«sisĂ«.â
Kur e pyeta se ku i mban gjashtĂ« çmimet e tij Oscar, ai bĂ«ri njĂ« grimasĂ«, duke ngritur pak supet: âAs qĂ« e di ku janĂ« çmimet e mia Oscar. JanĂ« te njĂ« kompani vere qĂ« kisha nĂ« pronĂ«si ...â NjĂ« pauzĂ«. Ai gjithmonĂ« ka pasur njĂ«, le tĂ« themi, marrĂ«dhĂ«nie tĂ« dyzuar me kĂ«to çmime, duke i hedhur ato nga dritarja kur ishte nevrik gjatĂ« pĂ«rzgjedhjes sĂ« aktorĂ«ve pĂ«r Apokalipsin. MĂ« tha: âAjo qĂ« e konsideroj mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme [se statujat e arta] Ă«shtĂ« kur kineastĂ«t e rinj mĂ« thonĂ« se u futĂ«n nĂ« kĂ«tĂ« profesion sepse panĂ« njĂ« nga filmat e mi.â Shembujt e tij janĂ« Edward Berger dhe Alfonso CuarĂłn.
Francis Ford Coppola me gruan e tij, Eleanor, në vitin 1987Foto: Juergen Vollmer/Popperfoto
Coppola mund tĂ« jetĂ« duke shitur pasuritĂ« e veta, por ai ende beson se Megalopolis do ta nxjerr investimin. âE njĂ«jta gjĂ« ndodhi me Apokalipsin. Interesi ishte i lartĂ« nĂ« ato ditĂ«, rreth 20 pĂ«r qind. Dhe, unĂ« duhej tĂ« jepja njĂ« pĂ«rqindje tĂ« madhe tĂ« tĂ« ardhurave bruto pĂ«r Marlon Brandon [11.5 pĂ«r qind]. Mendova, nuk do tâi kthej kurrĂ« paratĂ« e mia. Por, ende sjell tĂ« ardhura, 40 vjet mĂ« vonĂ«. NĂ« industri, ata e quajnĂ« âbisht i gjatĂ«â.â
MĂ« tha, me njĂ« buzĂ«qeshje djaloshare, se planifikon tĂ« nxjerrĂ« njĂ« version tĂ« tij tĂ« Megalopolisit, qĂ« do tĂ« quhet Megalopolis Unbound. Ky version do tĂ« ketĂ« pamje shtesĂ«, si skena me aktoren britanike Kathryn Hunter - e shfrytĂ«zuar pak nĂ« versionin origjinal si njĂ« matriarke romake. âDo tĂ« jetĂ« vĂ«rtet i çmendur.â ShumĂ« vetĂ« e panĂ« edhe versionin fillestar si mjaft tĂ« çmendur. Ai dukej i mençur, tundi kokĂ«n. âNjerĂ«zit kanĂ« nevojĂ« pĂ«r pak kohĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«lqyer gjĂ«rat e reja.â
âPalazzo Margheritaâ ndodhet mbi kreshtĂ«n e kodrĂ«s sĂ« BernaldĂ«s, jo larg pamjeve tĂ« gjera drejt detit Jon. MrekullitĂ« e rajonit pĂ«rfshijnĂ« qytetin-shpellĂ« tĂ« lashtĂ«, Matera, tĂ« mbrojtur nga UNESCO dhe, afĂ«r hotelit, tempullin dedikuar HerĂ«s nĂ« Metaponto. I njohur si Magna Graecia, rajoni dikur ishte kolonizuar nga Greqia. âDisa njerĂ«z ende flasin greqishte tĂ« lashtĂ«, kĂ«shtu qĂ« Ă«shtĂ« sikur papritur je nĂ« njĂ« bisedĂ« me Sofokliun ...â - tha Coppola.
E bleu âPalazzo Margheritaâ-n nĂ« vitin 2004. Ishte e papĂ«rmbajtshme: njĂ« perlĂ« neoklasike qĂ« tĂ« kujtonte [filmin] Leopardi [Il Gattopardo, 1963] tĂ« Viscontit, nĂ« mes tĂ« qytetit tĂ« prejardhjes familjare tĂ« tij. Coppolat jetuan nĂ« BernaldĂ« pĂ«r shumĂ« breza, duke inovuar (gjyshi i tij mekanik, Agostino, ndihmoi nĂ« sjelljen e energjisĂ« elektrike nĂ« rrethinĂ«) dhe duke u martuar brenda fisit. âDy herĂ«,â thotĂ« Francisi me ironi, âishte nevoja pĂ«r njĂ« leje papnore qĂ« njĂ« Coppola tĂ« mund tĂ« martohej me njĂ« tjetĂ«r Coppola.â Por, ky ishte rajoni mĂ« i varfĂ«r i ItalisĂ«, dhe ashtu si KorleonĂ«t fiktivĂ«, Coppolat emigruan nĂ« Nju-Jork nĂ« kĂ«rkim tĂ« punĂ«s, nĂ« vitin 1904, dhe nuk u kthyen mĂ«. Francisi u rrit nĂ« Nju-Jork dhe nĂ« Los Anxhelos, me njĂ« emĂ«r tĂ« mesĂ«m klasik amerikan.
âDĂ«gjonim tregime pĂ«r âBernaldĂ«n e bukurâ qĂ« na vinin qĂ« nga fĂ«mijĂ«ria, dhe duhej tĂ« hanim gjithĂ« atĂ« ushqim italian. Ishim fĂ«mijĂ«, e urrenim. E di çfarĂ« Ă«shtĂ« lampashoni? QepĂ«za hajaçinti, tĂ« skuqura. E di çfarĂ« Ă«shtĂ« kapucele? Gjysma e kokĂ«s sĂ« njĂ« qengji. I haja trutĂ« sepse doja tĂ« bĂ«hesha i zgjuar.â
NjĂ« vĂ«shtrim brenda âPalazzo MargheritaâKredi: Giovanni Cipriano
NĂ« vitin 1962, Coppola, nĂ« moshĂ«n 22-vjeçare, e kuptoi se ishte nĂ« distancĂ« tĂ« arritshme nga vendi i vjetĂ«r. âPo punoja nĂ« njĂ« film nĂ« Dubrovnik dhe pashĂ« hartĂ«n dhe e pashĂ« qĂ« ishte afĂ«r. Mora tragetin pĂ«r nĂ« BernaldĂ«.â MegjithĂ«se nuk e fliste gjuhĂ«n, njerĂ«zit e njohĂ«n mbiemrin e tij. Nuk kishte hotele, por ia gjetĂ«n njĂ« shtrat pĂ«r tĂ« fjetur atĂ« natĂ«. âNjĂ« çift i sapomartuar mĂ« priti, fjeta nĂ« shtrat me burrin; mendoj se gruaja ka fjetur nĂ« hambar. Mendo pak!â Ai pati njĂ« kthim mĂ« ndryshe, nĂ« vitet â70 tĂ« shekullit XX. âKur u ktheva, pasi kisha bĂ«rĂ« KumbarĂ«n [The Godfather], ishte njĂ« sukses aq i madh saqĂ« mĂ« vendosi nĂ« hartĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ«n qĂ« nuk e prisja. Kisha mĂ« shumĂ« kushĂ«rinj sesa e kisha kuptuar ndonjĂ«herĂ«.â
Coppola bleu âPalazzo Margheritaâ-n nga brezi i katĂ«rt i familjes Margherita, tĂ« cilĂ«t bĂ«nĂ« pasuri duke eksportuar vaj ulliri. Ai e donte pĂ«r shtĂ«pi, por e dinte se do tĂ« mungonte shpesh, ndaj kishte kuptim ta shndĂ«rronte nĂ« njĂ« hotel me nĂ«ntĂ« dhoma. Ai kontraktoi dizajnerin e famshĂ«m francez tĂ« interierit, Jacques Grange. âIdeja ishte tĂ« ruhej njĂ« patinĂ« e moshĂ«s,â thotĂ« Coppola, duke treguar murin e rrĂ«nuar nĂ« mĂ«nyrĂ« romantike nĂ« oborr. âKjo Ă«shtĂ« dy herĂ« mĂ« e vĂ«shtirĂ« se njĂ« restaurim.â
Bari âCinecittĂ â i hotelit Ă«shtĂ« njĂ« faltore pĂ«r kinemanĂ« italiane. âBĂ«ra njĂ« film nĂ« studiot âCinecittĂ â nĂ« RomĂ« dhe, sinqerisht, nuk mĂ« pĂ«lqeu mĂ«nyra se si menaxhohej,â thotĂ« Coppola. âKishte policĂ« gjithandej, duhej tĂ« kishe flamurin italian ... gjĂ«ja mĂ« e mirĂ« e saj ishte bari.â
Salloni i madh nĂ« katin e parĂ« shndĂ«rrohet nĂ« kinema shtĂ«piake me shtypjen e njĂ« butoni, teksa projektori zbret dhe llambadari, duke u lĂ«kundur paksa, ngrihet. NjĂ« listĂ« shikimi me rreth 200 filma, tĂ« zgjedhur nga Coppola, thekson neorealizmin italian, si dhe vepra nga familja dhe miqtĂ«, plus disa filma nga âPixarâ-i pĂ«r mĂ« tĂ« vegjlit. Stafi me uniformĂ« Ă«shtĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« diskrete mahnitĂ«s. NĂ«se mendon se tingĂ«llon si hoteli i Ă«ndrrave tĂ« Wes Andersonit, ke tĂ« drejtĂ« - ai Ă«shtĂ« vizitor i rregullt. Pishina Ă«shtĂ« gjysmĂ« me klor, gjysmĂ« me kripĂ«, krejtĂ«sisht joshĂ«se. âĂshtĂ« e pazakontĂ«, sepse veshja e pishinĂ«s Ă«shtĂ« e zezĂ«,â thotĂ« menaxherja, Rossella De Filippo. âKjo ishte ideja e z. Coppola.â
Vajza e tij, regjisorja e filmave Sofia Coppola, u martua me muzikantin francez, Thomas Mars - kĂ«tu, nĂ« vitin 2011. âIshte njĂ« natĂ« e mrekullueshme,â thotĂ« ai, duke kujtuar kamerierĂ«t qĂ« sillnin ushqim nga restorantet lokale. âNĂ« cilĂ«n dhomĂ« po qĂ«ndron?â - mĂ« pyet. E pĂ«rshkruaj tavanin e harkuar, afresket e bardha - âAh, je te âGeorge Lucasâ. Aty qĂ«ndroi ai kur erdhi pĂ«r dasmĂ«n e Sofias.â
Kur e kuptoi ai qĂ« Sofia do tĂ« bĂ«hej gjithashtu regjisore? âAjo gjithmonĂ« ishte e pazakontĂ«, edhe kur ishte e vogĂ«l, unike. MĂ« erdhi kur ishte 13 ose 14 vjeçe dhe tha âjam vetĂ«m njĂ« diletante?â âPo studioj pikturĂ«, por mĂ« pĂ«lqen moda, mĂ« pĂ«lqen tĂ« shkruaj tregime, por gjithashtu mĂ« pĂ«lqen fotografia.â I thashĂ«, Sofia, thjesht bĂ«j atĂ« qĂ« ti do. NĂ« gjimnaz bĂ«nĂ« njĂ« film, LĂ«pije yllin [Lick the Star], mund ta gjesh nĂ« internet. E pashĂ« dhe thashĂ«, ajo vajzĂ« Ă«shtĂ« regjisore.â
Thashetheme filmash ka plot. âE di çfarĂ« i pĂ«lqente Olivia de Havillandit? Shampanja. Sofia dhe unĂ« ia çuam njĂ« shishe kur mbushi 100 vjet. Mund tĂ« bĂ«hesh mĂ« i mirĂ« nĂ« aktrim nĂ«se punon pĂ«r kĂ«tĂ« - shiko Kevin Spaceyn. MĂ« ofruan tĂ« shkruaja filmin Kauboji i mesnatĂ«s [Midnight Cowboy], por isha i ri, nuk kisha asnjĂ« referencĂ« pĂ«r atĂ« se çfarĂ« ishte njĂ« mashkull qĂ« shet trupin, pastaj sigurisht e pashĂ« filmin dhe e pĂ«lqeva. John Schlesinger ishte shumĂ« mbĂ«shtetĂ«s, njĂ« njeri i mrekullueshĂ«m .... Ken Russell, tani, ai ishte njĂ« ndikim pĂ«r tĂ« gjithĂ« ...â
Al Pacino dhe Francis Ford Coppola gjatĂ« xhirimeve tĂ« âKumbarĂ«sâ nĂ« vitin 1990Burimi: ScreenProd / Photononstop / Alamy Stock Photo
Kujtimet e fĂ«mijĂ«risĂ« dalin nĂ« sipĂ«rfaqe. I ati e mĂ«soi tĂ« luante nĂ« tubĂ« qĂ« tĂ« mund tĂ« merrte njĂ« bursĂ« nĂ« AkademinĂ« Ushtarake tĂ« Nju-Jorkut. NjĂ« ide e shkĂ«lqyer, pĂ«rveçse ai e urrente, dhe vendosi menjĂ«herĂ« tĂ« largohej. A e takoi Trumpin, i cili studioi gjithashtu atje? âJo, ai ishte mĂ« i ri se unĂ«. Ai ishte njĂ« fĂ«mijĂ« i pasur, unĂ« isha e kundĂ«rta. E shita uniformĂ«n time pĂ«r shumĂ«n e mrekullueshme prej 200 dollarĂ«sh. Kisha frikĂ« tĂ« kthehesha nĂ« shtĂ«pi, kĂ«shtu qĂ« rrija nĂ« Nju-Jork, krejtĂ«sisht vetĂ«m, flija nĂ« strehimore tĂ« lira, shpenzoja paratĂ« pĂ«r gra profesioniste qĂ« do tĂ« kĂ«rcenin me ty pĂ«r disa dollarĂ«.â PĂ«r fat tĂ« mirĂ«, me vete kishte librin perfekt tĂ« asaj kohe: Gjuetari nĂ« thekĂ«r [The Catcher in the Rye] i JD Salingerit.
Tani, ai sapo ka lexuar MidĂ«marçin tĂ« George Eliot-it, Kim tĂ« Rudyard Kipling-ut, dhe njĂ« biografi tĂ« Herbert Spencerit. Ndoshta ca tĂ« dhĂ«na nĂ«se filmi i tij i ardhshĂ«m do tĂ« jetĂ« i vendosur nĂ« Angli. I pĂ«lqeu libri i Katherine Rundellit, Super-Infinit, pĂ«r poetin anglez John Donne. ĂshtĂ« i fiksuar pas Christopher Marloweit. âPa tĂ«, sâdo tĂ« kishte Shakespeare!â
E pyeta nĂ«se botoksi Ă«shtĂ« nĂ« rregull pĂ«r aktoret. âEpo, kjo Ă«shtĂ« e frikshme. LulĂ«zimi i rinisĂ« Ă«shtĂ« nĂ« moshĂ«n 27 vjeçe. Por, nĂ« çdo dekadĂ«, gratĂ« janĂ« tĂ« bukura. Nuk ka asnjĂ« moshĂ« gruaje qĂ« nuk Ă«shtĂ« e bukur. GjithmonĂ« mĂ« ka pĂ«lqyer tâi ftoja pĂ«r drekĂ« zonjat 90-vjeçare, prej tĂ« cilave pata fatin tĂ« njihja disa. JanĂ« magjepsĂ«se, do tĂ« tĂ« tregojnĂ« histori pĂ«r jetĂ«n.â NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, gjatĂ« gjithĂ« intervistĂ«s sonĂ« ai ka pĂ«rmendur me admirim zonja tĂ« mĂ«dha, si shoqĂ«ruesja amerikane Lee Radziwill dhe Antonia Fraser (âdo tĂ« mund tĂ« bĂ«je ti atĂ« qĂ« bĂ«ri ajo? TĂ« ikĂ«sh me Harold Pinterin pasi e takove nĂ« njĂ« festĂ«?â). âThjesht, mos u pĂ«rpiq tĂ« dukesh e lulĂ«zuar kur je lule. Fillon vetĂ«m me pak kĂ«tu, dhe pastaj ajo bie, dhe bĂ«n mĂ« shumĂ«, dhe kur pĂ«rfundon, nuk dukesh mĂ« as si njeri!â
Pjesa mĂ« e bukur e hotelit tĂ« tij Ă«shtĂ« kopshti. I freskuar nga njĂ« shatĂ«rvan tradicional prej guri, Ă«shtĂ« i mbjellĂ« me shtigje tĂ« vogla dhe vende tĂ« fshehta pĂ«r tâu ulur nĂ«n dritĂ«n e diellit mes gjelbĂ«rimit.
Pas mĂ«ngjesit, e pash rastĂ«sisht tĂ« ulur nĂ« njĂ« prej kĂ«tyre vendeve, vetĂ«m, me laptopin e tij. MĂ« ftoi tĂ« ulesha me tĂ«, dhe filloi tĂ« fliste pĂ«r gruan. Ai ishte i martuar me Eleanor Coppolan - mbiemri i vajzĂ«risĂ« Neil - pĂ«r 61 vjet. âDhe, e humba njĂ« vit mĂ« parĂ«,â thotĂ« ai. âKoha ime e preferuar me tĂ« [Eleanor] ka qenĂ« gjithmonĂ« nĂ« mĂ«ngjes. GjithĂ« jetĂ«n time kisha dikĂ« pĂ«r tâu lidhur emocionalisht - kĂ«shtu qĂ« tani, unĂ« ... nuk e di ku jam. A mundem?â Ai ma kapi dorĂ«n shkurtimisht.
Coppola dhe Hermione Eyre nĂ« kopshtin e âPalazzo Margheritaâ-sBurimi: Hermione Eyre
Ajo ishte artiste. âMĂ«sova aq shumĂ« vetĂ«m nga bisedat e pĂ«rditshme me tĂ«. MĂ« tregoi pĂ«r artin konceptual, se si gjithçka mund tĂ« jetĂ« art - dikush qĂ« qĂ«ron njĂ« patate mund tĂ« jetĂ« art. Mendova se ishte gjĂ«ja mĂ« budallaqe qĂ« kisha dĂ«gjuar ndonjĂ«herĂ«, por ishte interesante - edhe nĂ«se nuk e kuptoja apo nuk pajtohesha me tĂ«.â
Ai beson nĂ« martesĂ«. âE di çfarĂ« shpresoj tĂ« mbijetojĂ« nĂ« tĂ« ardhmen? Martesa. Ka shumëçka mĂ« tepĂ«r nĂ« martesĂ« sesa besnikĂ«ria.â Ai e lĂ«vizte Eleanorin dhe tre fĂ«mijĂ«t e tyre sa herĂ« qĂ« xhironte njĂ« projekt tĂ« madh. âGjithmonĂ« e merrja tĂ« gjithĂ« familjen, i nxirrja fĂ«mijĂ«t nga shkolla - ata e adhuronin aventurĂ«n. Por, Eleanor kishte gjĂ«ra qĂ« ndodhnin nĂ« jetĂ«n e saj. Ajo tha: âĂfarĂ« do tĂ« bĂ«j unĂ«?â I thashĂ«: Pse tĂ« mos bĂ«sh njĂ« dokumentar pĂ«r filmin, dhe ia bleva njĂ« kamerĂ« dore pĂ«r film artistik. Ajo ishte njĂ« nga mĂ« tĂ« mirat qĂ« kam parĂ« ndonjĂ«herĂ«. E mbante atĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« unĂ« nuk mund ta bĂ«ja kurrĂ«.â
Dokumentari i saj, i vlerĂ«suari Zemrat e errĂ«sirĂ«s: Apokalipsi i regjisorit [Hearts of Darkness: A Filmmakerâs Apocalypse], u shfaq nĂ« vitin 1991. NĂ« moshĂ«n 84-vjeçare, ajo publikoi filmin e saj tĂ« parĂ« artistik, Parisi mund tĂ« presĂ« [Paris Can Wait], me Alec Baldwinin dhe Diane Lanein. NjĂ« kujtim i ri nga Eleanora, Dy nga vetja [Two Of Me], pĂ«r jetĂ«n e saj paralele si artiste, grua dhe nĂ«nĂ«, botohet pas vdekjes kĂ«tĂ« muaj. Ajo nuk ishte e pranishme pĂ«r premierĂ«n e Megalopolisit, por vdiq duke ditur se ai mĂ« nĂ« fund e kishte pĂ«rfunduar. âE pa,â ai tund kokĂ«n. âE pa, nĂ« versionin e tij pĂ«rfundimtar.â
PĂ«r tĂ« ruajtur qetĂ«sinĂ« pa Eleanoran, ai ka zhvilluar njĂ« rutinĂ« tĂ« re tĂ« mĂ«ngjesit. MĂ« tregoi laptopin e tij. âĂdo mĂ«ngjes shkruaj njĂ« listĂ« me 10 fjalĂ« pozitive, tĂ« cilat i kthej nĂ« njĂ« poezi. Dhe, mĂ«soj njĂ« fjalĂ« tĂ« re.â Fjala e sotme Ă«shtĂ« rescind. âĂshtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« gjesh njĂ« burim tĂ« mirĂ« tĂ« ri pĂ«r fjalĂ«.â
Coppola kohĂ«t e fundit ka jetuar nĂ« LondĂ«r. âArsyeja pse u shpĂ«rngula nĂ« Putni ishte se nuk kisha jetuar kurrĂ« atje me tĂ«.â NjĂ« fillim i ri, pa kujtime - pĂ«rveç atyre gazmore nga hera e fundit qĂ« kishte qĂ«ndruar atje nĂ« vitet â60 tĂ« shekullit XX. âKa disa vajza boheme nĂ« Putni qĂ« duan tĂ« kujdesen pĂ«r mua, dhe tĂ« mĂ« çojnĂ« nĂ« shfaqje. Kemi kaluar shumĂ« mirĂ«. Kam qenĂ« duke qĂ«ndruar me njĂ« ish-tĂ« dashur tĂ« mikut tim, shkrimtarit britanik David Benedictus.â
Coppola e takoi Benedictusin në vitin 1964 - i cili kishte bërë bujë me romanin e tij të parë, Katër qershor [The Fourth of June], për seksin, snobizmin dhe sadizmin në Eton, dhe po rikuperohej nga një lidhje me aktoren Sarah Milesin. (Ai u bë për vazhdimin e tregimeve të Vini Pu / Winnie-the-Pooh të A.A. Milneit, por ajo kthesë do të vinte më vonë.)
Francis Ford Coppola dhe Eleanor në ndarjen e çmimeve Oscar në vitin 2022Burimi: ABC
âDavid ishte njĂ« djalĂ« shumĂ« interesant nĂ« atĂ« qĂ« atĂ«herĂ« njihej si Londra Ritmike [Swinging London]. Mora tĂ« drejtĂ«n e pĂ«rshtatjes sĂ« romanit tĂ« tij TashmĂ« je djalĂ« i rritur [Youâre a Big Boy Now] dhe ishte filmi im i parĂ«. Kishte plot vajza tĂ« bukura nĂ« shtĂ«pinĂ« e tij dhe tĂ« dyve na pĂ«lqente tĂ« shihnim filma - ai kishte njĂ« projektor 16 milimetĂ«rsh. Filmin Gjenerali [The General] tĂ« Buster Keatonit e pashĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« me tĂ«.â
MiqĂ«sia vazhdoi. âUnĂ« isha thjesht ky tipi i çmendur dhe pastaj u bĂ«ra ai qĂ« bĂ«ri KumbarĂ«n, dhe edhe Davidi e ndjeu emocionin e kĂ«saj. Filmin tim mĂ« tĂ« fundit, Megalopolis, ia dĂ«rgoja nĂ« versione tĂ« ndryshme. Pastaj mora njĂ« shĂ«nim tĂ« trishtĂ« nga vajza e tij, Jessica, qĂ« thoshte se kishte vdekur.â Ai ndaloi.
âI dua njerĂ«zit dhe kam kaluar njĂ« jetĂ« dashurie. MiqtĂ« janĂ« njĂ« fe pĂ«r mua ... Familja ime thoshte se nga tre fĂ«mijĂ«t, vĂ«llai im Augusti Ă«shtĂ« ai i zgjuari, motra ime Talia Ă«shtĂ« e bukura, por Francisi Ă«shtĂ« ai i dashuri.â
Ai qesh, por me të vërtetë ka shpërndarë dashuri. Babai i tij, Carmine Coppola, për shumë vite një muzikant i zhgënjyer, fitoi një Oscar për Muzikën më të Mirë Origjinale për Kumbarën, pjesa II; motra e tij, Talia Shire, u nominua për Oscar për interpretimin e saj si Koni Korleone në të njëjtin film.
NĂ« kĂ«tĂ« moment tĂ« bisedĂ«s sonĂ«, prushi i mbrĂ«mjes po shuhej, dhe ai filloi tĂ« kĂ«ndojĂ«. Coppola Ă«shtĂ« kĂ«ngĂ«tar i shkĂ«lqyer, i njohur pĂ«r kĂ«tĂ« mes miqve tĂ« tij. Ulur pranĂ« tij nĂ« tryezĂ«, iu bashkova kĂ«ngĂ«s, teksa ai kĂ«ndonte, fjalĂ« pĂ«r fjalĂ«, Cole Porterin dhe [dyshen] Gilbert dhe Sullivan: âDhe tani jam kapiten nĂ« marinĂ«n e mbretĂ«reshĂ«s.â
âSi,â thotĂ« ai, âmund tĂ« jenĂ« njerĂ«zit tĂ« trishtuar, kur ka kaq shumĂ« pasuri pĂ«r tâu shijuar?â /Telegrafi/
Filmi i ri Hamnet, qĂ« po pĂ«rflitet pĂ«r çmime Oscar, paramendon jetĂ«n familjare tĂ« Uilliam dhe Agnes Shekspirit - dhe humbjen e djalit tĂ« tyre. ĂshtĂ« njĂ« histori prekĂ«se qĂ« mbush shumĂ« boshllĂ«qe.
Faktet e pakta rreth familjes së Shekspirit janë shumë më të pakta në numër nga pyetjet që ato ngrenë. Regjistrimet tregojnë se në vitin 1582, Ulliam Shekspiri, atëherë 18 vjeç, u martua me 26-vjeçare Anne Hathaway, e cila ishte shtatzënë me fëmijën e tyre të parë, Susanna. Tre vjet më vonë lindën binjakët e tyre, Judith dhe Hamnet - një emër që në atë kohë përdorej në mënyrë të ndërrueshme me Hamlet. Në vitin 1596, kur ishte vetëm 11 vjeç, Hamneti vdiq. U varros më 11 gusht, dhe është pothuajse e sigurt që Shekspiri, i cili ndodhej në udhëtim me trupën e tij teatrale, nuk ka mundur të kthehet me kohë në Stratford për funeralin. Rreth katër vjet më vonë, ai shkroi Hamletin. Nxirrni çfarë të doni nga kjo.
Paul Mescal dhe Jessie Buckley interpretojnĂ« Uilliam dhe Agnes Shekspirin nĂ« filmin âHamnetâ (Burimi: Alamy)
Askush nuk e di nëse Shekspiri u detyrua të martohej me Annen sepse ajo ishte shtatzënë, apo nëse ishin lidhur vërtet nga dashuria. Askush nuk e di saktësisht si vdiq Hamneti, por murtaja ishte përhapur shumë në atë kohë dhe është shkaku më i mundshëm. Më e rëndësishmja për librin dhe filmin, askush nuk di shumë për vetë Annen, përfshirë nëse ajo dinte të lexonte e të shkruante. Letërsia ia jep asaj një personalitet të fortë (siç e portretizon fuqishëm Jessie Buckley në një rol që pritet të nominohet për Oscar), dhe një romancë pasionante me Shekspirin (të luajtur nga Paul Mescal). Në të vërtetë, Hamneti flet për Agnesën.
NĂ« shĂ«nimet e autores nĂ« fund tĂ« romanit, OâFarrell pranon se dihet shumĂ« pak pĂ«r Hamnetin dhe prindĂ«rit e tij. Por, ajo e mbush rrĂ«fimin e saj me kĂ«rkime tĂ« kujdesshme pĂ«r fundin e shekullit XVI, duke e vendosur ngjarjen nĂ« kontekstin historik. GjatĂ« hulumtimit, ajo i tha BBC-sĂ«: "U tĂ«rhoqa paksa nga mĂ«nyra se si historia dhe studimet akademike e kanĂ« trajtuar keq gruan e Shekspirit, gruan qĂ« na mĂ«suan ta quajmĂ« Anne Hathaway. Na Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« vetĂ«m njĂ« version pĂ«r tĂ«, dhe shumica e biografĂ«ve thjesht janĂ« pajtuar me tĂ« - se ajo ishte njĂ« fshatare analfabete e cila e detyroi atĂ« nĂ« martesĂ«, se ai e urrente, se iku nĂ« LondĂ«r pĂ«r tĂ« qenĂ« larg sajâ.
Edhe emri i saj Ă«shtĂ« i pasigurt. Babai i saj, njĂ« fermer i suksesshĂ«m, ia la asaj njĂ« pajĂ« nĂ« testament, duke e quajtur Agnes. OâFarrell zgjodhi tâia japĂ« personazhit tĂ« saj kĂ«tĂ« emĂ«r, duke arsyetuar: â[nĂ«se] ndokush do ta dinte emrin e saj, do tĂ« ishte i ati.â Ajo thotĂ«: âU ndje vĂ«rtet si simbolikĂ« qĂ«, pĂ«rveç gjithçkaje tjetĂ«r, nuk kemi arritur as emrin tâia dimĂ« saktĂ«.â
OâFarrell ka njĂ« argument tĂ« fortĂ« sa i pĂ«rket demonizimit tĂ« gruas sĂ« Shekspirit. Jo Eldridge Carney, autore e studimit GratĂ« i kundĂ«rpĂ«rgjigjen Shekspirit: Adaptime dhe pĂ«rshtatje bashkĂ«kohore dhe profesoreshĂ« e gjuhĂ«s angleze nĂ« Kolexhin e Nju-Xhersit, i tha BBC-sĂ«:
âKy portretim nga OâFarrelli Ă«shtĂ« mohim i qĂ«llimshĂ«m i shekujve tĂ« paragjykimeve dhe supozimeve tĂ« pabazuara pĂ«r Annen - qoftĂ« si shenjtore e duruar, por e mĂ«rzitshme, qĂ« ruante vatrĂ«n nĂ« Stratford, qoftĂ« si grua e pĂ«rdalĂ« qĂ« e joshi Shekspirin nĂ« njĂ« martesĂ« tĂ« mjerĂ«.â
Ky vizatim në formë portreti nga viti 1708, është imazhi i vetëm i mbijetuar që mund të paraqesë gruan Anne Hathaway - ose Agnes, siç quhet në film.(Burimi: Getty Images)
Zbulimi i emrit tĂ« saj tĂ« vĂ«rtetĂ« Ă«shtĂ« mĂ« i ndĂ«rlikuar. David Scott Kastan, njĂ« studiues i njohur i Shekspirit dhe profesor emeritus i anglishtes nĂ« Universitetin Jejlit, i tha BBC-sĂ«: âNĂ« thuajse tĂ« gjitha dokumentet ajo quhet Anne, dhe vetĂ«m nĂ« njĂ« - testamentin e tĂ« atit - quhet Agnes.â AsgjĂ« tjetĂ«r nuk Ă«shtĂ« e sigurt. ĂshtĂ« e mundur, thotĂ« ai, âqĂ« ajo tĂ« jetĂ« pagĂ«zuar Agnes, por tĂ« jetĂ« quajtur Anne.â Ai shton: âMĂ« pĂ«lqen mĂ«nyra se si romani e shfrytĂ«zon kĂ«tĂ« mundĂ«si pĂ«r tâia dhĂ«nĂ« asaj njĂ« identitet tĂ« vetin, tĂ« ndarĂ« nga martesa pĂ«r tĂ« cilĂ«n dimĂ« shumĂ« pak dhe qĂ« gjithnjĂ« e shohim pĂ«rmes lentes sĂ« Shekspirit.â
PĂ«r tĂ« krijuar personazhin e veçantĂ« tĂ« AgnesĂ«s, O'Farrell e pĂ«rpunoi atĂ« nga dramat e Shekspirit. âAjo çfarĂ« bĂ«ra ishte tĂ« kthehesha te dramat dhe tâi rilexoja nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« tjetĂ«r, duke parĂ« nĂ«se mund ta gjeja aty - sepse gjithnjĂ« kam ndier se e shoh Hamnetin te Hamleti. Por, pyesja veten - mendoja se duhej tĂ« ishte diku.â
NjĂ« frymĂ«zim pĂ«r intuitĂ«n e AgnesĂ«s vjen nga kĂ«to rilexime. âKa shumĂ« vizione dhe parandjenja nĂ« dramĂ«,â thotĂ« OâFarrell. âMendo pĂ«r shembull pĂ«r orakullin te Jul Cezariâ.â NjohuritĂ« letrare tĂ« AgnesĂ«s pĂ«r bimĂ«t dhe ilaçet kanĂ« gjithashtu njĂ« paralelizĂ«m me dramat e Shekspirit - veçanĂ«risht nĂ« monologun e OfelisĂ« te Hamleti, kur ajo duket se humb mendjen dhe u shpĂ«rndan lule e bimĂ« personazheve tĂ« tjerĂ«, duke pĂ«rmendur vargjet: âRozmarina Ă«shtĂ« pĂ«r kujtesĂ«n.â
âLexova qĂ« çdo shtĂ«pi, nĂ« atĂ« kohĂ«, kishte njĂ« kopsht mjekĂ«sor,â thotĂ« OâFarrell. âDhe, do tĂ« ishte pĂ«rgjegjĂ«si e gruas sĂ« shtĂ«pisĂ«, matriarkes, tĂ« dinte si tĂ« pĂ«rgatiste ilaçe dhe tĂ« trajtonte sĂ«mundjet. Nuk ishte diçka qĂ« burrat dinin.â PĂ«r kĂ«tĂ« pjesĂ« tĂ« dialogut, OâFarrell thotĂ« se mund tĂ« paramendohet se Shekspiri Ă«shtĂ« mbĂ«shtetur te njohuritĂ« e gruas sĂ« tij.
TĂ« shohĂ«sh AgnesĂ«n si partnere tĂ« barabartĂ« nĂ« martesĂ«, kjo na ofron - ndoshta si njĂ« dĂ«shirĂ« e fshehtĂ« - njĂ« Anne/Agnes pĂ«r shekullin XXI. Agnesa e Buckleyt Ă«shtĂ« lloji i gruas qĂ« mund tĂ« donim qĂ« Shekspiri tĂ« kishte - qĂ« Ă«shtĂ« e veçantĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ«n e saj. Ajo Ă«shtĂ« aq e pazakontĂ« saqĂ« pĂ«rflitet, siç paralajmĂ«ron nĂ«na e Shekspirit nĂ« film, se Ă«shtĂ« âfĂ«mijĂ« i njĂ« magjistareje tĂ« pyllit.â ĂshtĂ« e mençur, me bindje tĂ« forta dhe mjaft e kuptueshme pĂ«r ta pranuar se burri i saj duhet tĂ« ndjekĂ« thirrjen e tij artistike nĂ« LondĂ«r. Ajo Ă«shtĂ« njĂ« grua pĂ«r tĂ« cilĂ«n gjeniu mund tĂ« kishte rĂ«nĂ« nĂ« dashuri - dhe ne kuptojmĂ« se pse Shekspiri i Mescalit ndien njĂ« tĂ«rheqje ndaj saj qĂ« nĂ« fillim.
Ilustrim i shekulli XIX: Shekspirit duke recituar âHamletinâ pĂ«r familjen e tij, me gruan ulur nĂ« karrige djathtas dhe djalin e tij, Hamnet, pas tij nĂ« tĂ« majtĂ«(Burimi: Alamy)
Ky konceptim i Anne/AgnesĂ«s nuk Ă«shtĂ« domosdo njĂ« dĂ«shirĂ« romantike. Carney thotĂ«: âEdhe pse mund tĂ« jetĂ« joshĂ«se ta shohim Annen e OâFarrellit si pĂ«rpjekje pĂ«r ta kthyer atĂ« thjesht nĂ« njĂ« feministe tĂ« epokĂ«s sĂ« hershme moderne - njĂ« figurĂ« mĂ« e pĂ«rputhshme me ndjesitĂ« tona - ky portretizim, nĂ« fakt, pĂ«rputhet me atĂ« qĂ« dimĂ« pĂ«r jetĂ«n e shumĂ« grave tĂ« asaj kohe.â Ajo shton: âE dimĂ« se shumĂ« gra drejtonin me sukses atĂ« qĂ« sot do ta quanim âbiznes tĂ« vogĂ«lâ: prodhimin e birrĂ«s, mjekĂ«sinĂ« bimore, pĂ«rpunimin e elbit, tregtinĂ«, endjen dhe mĂ« shumĂ«. Shkalla e edukimit tĂ« nevojshĂ«m pĂ«r kĂ«to profesione ka qenĂ« mĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r tâu vlerĂ«suar.â
Ne ende nuk e dimĂ« nĂ«se gruaja e Shekspirit dinte tĂ« lexonte. Agnesa fiktive, nĂ« roman, mundet, por vetĂ« OâFarrell mendon se nĂ« versionin real tĂ« saj ajo ka qenĂ« ndoshta analfabete. âDo tĂ« ishte e kotĂ« tĂ« edukohej vajza e njĂ« blegtori pĂ«r tĂ« shkruar dhe lexuar,â thotĂ« ajo.
Martesa që përshkruhen në libër dhe në film, bëhet më e distancuar kur Shekspiri largohet nga familja për periudha të gjata kohore, duke jetuar në Stratford-mbi-Ejvën ndërsa punon në teatër në Londër - mungesa që janë historikisht të dokumentuara. Por, kur bëhet fjalë për vdekjen e Hamnetit dhe pasojat e saj të dhimbshme, ka vetëm spekulim.
OâFarrell, nĂ« pĂ«rputhje me esenĂ« me ndikim tĂ« studiuesit tĂ« Shekspirit, Stephen Greenblatt, Vdekja e Hamnetit dhe krijimi i Hamletit (2004), sheh njĂ« lidhje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« me dramĂ«n, pĂ«rtej ngjashmĂ«risĂ« sĂ« emrit. NĂ« film, kur Agnesa udhĂ«ton drejt LondrĂ«s pĂ«r ta parĂ« vetĂ« dramĂ«n - njĂ« shtesĂ« e sajuar artistike - ne shohim, ashtu si ajo, se aktori qĂ« luan Hamletin Ă«shtĂ« veshur dhe stilizuar qĂ« tĂ« ngjajĂ« me Hamnetin. NĂ« njĂ« zgjedhje brilante tĂ« kastit, Jacobi Jupe luan djalin Hamnet, ndĂ«rsa Noah Jupe, vĂ«llai i tij, luan Hamletin nĂ« skenĂ«. NgjashmĂ«ria vizuale mes tyre Ă«shtĂ« e padiskutueshme. NĂ« kĂ«tĂ« interpretim, drama nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r Shekspirin pĂ«r tĂ« shprehur pikĂ«llimin e tij - por, edhe njĂ« mundĂ«si pĂ«r tâia thĂ«nĂ« lamtumirĂ«n tĂ« birit nĂ« skenĂ«, ashtu siç nuk mundi ta bĂ«nte nĂ« jetĂ«.
Kastan thotĂ« pĂ«r lidhjen mes vdekjes sĂ« Hamnetit dhe dramĂ«s: âAjo patjetĂ«r duhej tĂ« kishte njĂ« ndikim - thjesht nuk e dimĂ« se çfarĂ« ishte. ĂshtĂ« joshĂ«se, ndoshta e parezistueshme, ta lidhĂ«sh vdekjen e djalit me Hamletin. Vdekja e Hamnetit/Hamletit duhet tĂ« jetĂ« ndier nga Shekspiri dhe familja e tij si humbje shkatĂ«rrimtare pĂ«r shpirtin. Mund tĂ« ketĂ« qenĂ«, tĂ« paktĂ«n pjesĂ«risht, arsyeja se pse, brenda pak vitesh nga vdekja e djalit, Shekspiri iu kthye njĂ« drame tĂ« vjetĂ«r (ndoshta nga Thomas Kyd) pĂ«r njĂ« djalĂ« tĂ« quajtur Hamlet dhe njĂ« fantazmĂ« qĂ« thĂ«rret pĂ«r âhakmarrjeâ - pĂ«r tĂ« shkruar Hamletin e tij, nĂ« tĂ« cilin do tĂ« interpretonte edhe vetĂ«.â ĂshtĂ« spekuluar prej kohĂ«sh se Shekspiri vetĂ« e luajti rolin e fantazmĂ«s nĂ« dramĂ«n e tij - duke pĂ«rmbysur rolet mes tĂ« gjallit dhe tĂ« vdekurit. Por, ka shumĂ« ndikime tĂ« tjera nĂ« dramĂ«, si letrare, ashtu edhe kulturore. âLidhjet mes ngjarjeve tĂ« jetĂ«s dhe artit tĂ« Shekspirit janĂ« thjesht spekulime - sado intriguese qĂ« janĂ«,â thotĂ« Kastano.
Kulmi emocional i filmit âHamnetâ ndodh kur Agnesa udhĂ«ton drejt LondrĂ«s pĂ«r tĂ« parĂ« vetĂ« Hamletin(Burimi: Alamy)
Fakti Ă«shtĂ« qĂ« nuk ekziston asnjĂ« provĂ« e mbijetuar qĂ« tĂ« tregojĂ« se çfarĂ« ka menduar apo ndier Shekspiri pĂ«r gruan dhe familjen e tij - as edhe njĂ« copĂ« letre. Por, studimet e reja mbi njĂ« fragment letre nga njĂ« dĂ«rgues i panjohur, mund tĂ« hedh ose tĂ« mos hedh dritĂ« mbi martesĂ«n e ShekspirĂ«ve. Matthew Steggle, profesor i gjuhĂ«s angleze nĂ« Universitetin e Bristolit, sugjeron se njĂ« letĂ«r drejtuar âZonjĂ«s Shekspirâ nĂ« LondĂ«r, mund tĂ« ketĂ« qenĂ« pĂ«r Annen. Kjo do tĂ« nĂ«nkuptonte se ajo ka jetuar nĂ« LondĂ«r me burrin e saj midis viteve 1600 dhe 1610 - dhe do tĂ« dĂ«shmonte se ajo dinte shkrim-lexim. VetĂ« Steggle ka thĂ«nĂ« se kĂ«rkimi i tij thjesht âhap derĂ«nâ ndaj kĂ«saj mundĂ«sie, se âĂ«shtĂ« njĂ« mundĂ«si qĂ« duket e vĂ«shtirĂ« pĂ«r tâu mohuar, por jo e sigurt.â
MegjithatĂ«, mĂ« shumĂ« sesa çdo kĂ«rkim studimor, ky film me vlerĂ« ka mĂ« shumĂ« gjasa tĂ« ndryshojĂ« perceptimin publik pĂ«r gruan e Shekspirit, duke e pĂ«rforcuar atĂ« si Agnes. Kjo do tĂ« ishte âshumĂ« bukur, nĂ«se Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ«,â thotĂ« OâFarrell. Por, ândoshta do tĂ« jetĂ« njĂ« gjĂ« kalimtare. Ndoshta, ashtu si kjo letĂ«r, do tĂ« dalĂ« nĂ« dritĂ« diçka tjetĂ«r dhe tĂ« gjithĂ«ve do tĂ« na duhet tĂ« ndryshojmĂ« mendim pĂ«rsĂ«ri.â Ajo shton dy fjalĂ«t qĂ« pĂ«rkufizojnĂ« aq shumĂ« nga ajo qĂ« dimĂ« pĂ«r ShekspirĂ«t dhe pĂ«r djalin e tyre: âKush e di?â /Telegrafi/
Gëzimi i publikimit të pamjeve të para të filmit të shumëpritur me Luiz Ejllin është zbehur paksa për Kiara Titon, e cila orët e fundit është përballur me një valë sulmesh kibernetike në profilin e saj në Instagram.
Vetëm pak kohë pas publikimit të teaser-it, moderatorja ka njoftuar se është detyruar të marrë një vendim drastik: mbylljen e komenteve në postimet e saj.
NĂ« njĂ« reagim zyrtar, ajo sqaroi se shkak pĂ«r kĂ«tĂ« u bĂ«nĂ« âkomentet e ulĂ«ta dhe fjalori i pisĂ«tâ qĂ« vĂ«rshuan menjĂ«herĂ« nĂ« profilin e saj.
Kiara nuk e la me kaq, por vendosi tĂ« âdemaskojĂ«â publikisht atĂ« qĂ« ajo e quan njĂ« sulm tĂ« orkestruar. Ajo publikoi disa âscreenshotâ-e tĂ« komenteve negative (si âkeq keqâ, âcringeâ, âshfaqje e pakuptimtĂ«â), tĂ« cilat vinin kryesisht nga profile pa foto ose me emra tĂ« huaj e tĂ« dyshimtĂ«.
E revoltuar, ajo shkroi: âJanĂ« disa grupe tĂ« organizuara qĂ« mundohen tĂ« prishin postimet, si nuk lodheni duke hap accounts, pse nuk shikoni punĂ«n tuaj?â
NĂ« njĂ« pĂ«rgjigje tĂ« ashpĂ«r ndaj kĂ«tyre sulmeve anonime, Kiara u shpreh: âNuk e di kush ka mĂ« shumĂ« energji kĂ«tu, unĂ« qĂ« bĂ«j punĂ«n time, apo adresat fake qĂ« krijohen çdo 5 minuta vetĂ«m pĂ«r tĂ« shkruar vrer. Imagjino tĂ« mos kesh as emĂ«r, as foto, as identitet, por tĂ« kesh mendim pĂ«r çdo gjĂ«.â
Ajo e mbylli reagimin e saj me njĂ« mesazh force, duke ndarĂ« qartĂ« pozicionin e saj nga ai i âurrejtĂ«sveâ anonimĂ«: âFlisni, shkruani, shpikni, unĂ« prapĂ« jam kĂ«tu me emĂ«r, me fytyrĂ« dhe me jetĂ«. Ju, vazhdoni me komentet. UnĂ« vazhdoj me suksesin.â
Luiz Ejlli dhe Kiara Tito, një nga çiftet më të komentuara dhe më të dashura të publikut shqiptar, kanë konfirmuar zyrtarisht se projekti i tyre më i ri, një film i shumëpritur është drejt finalizimit. Pas muajsh pritjeje dhe aludimesh, dyshja njoftuan se filmi do të shfaqet për herë të parë në shkurt të vitit 2026.
Lajmi Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« publik pĂ«rmes rrjeteve tĂ« tyre sociale, ku Luiz dhe Kiara ndanĂ« njĂ« postim tĂ« shkurtĂ«r, por shumĂ« domethĂ«nĂ«s: âShkurt 2026 nĂ« kinema.â Ky konfirmim ka ngjallur menjĂ«herĂ« reagime tĂ« shumta, si nga fansat e çiftit, ashtu edhe nga ndjekĂ«s tĂ« filmit shqiptar qĂ« presin tĂ« shohin çfarĂ« historie do tĂ« sjellin dy protagonistĂ«t.
Filmi, për të cilin çifti ka punuar prej kohësh në heshtje, besohet të jetë një ndër projektet më personale të tyre. Edhe pse detajet rreth skenarit, zhanrit apo kastës së aktorëve nuk janë zbuluar ende, burime pranë ekipit kanë sugjeruar se projekti përfshin elemente dramatike, romancë dhe momente të frymëzuara nga vetë eksperiencat e tyre të përbashkëta.
Ky është herën e parë që Luiz dhe Kiara sjellin një projekt artistik të përbashkët në formë filmi, duke e ngritur edhe më tej profilin e tyre si figurat publike që nuk ndalen së befasuari audiencën.
Gjatë vizitës Begaj vlerësoi trashëgiminë kulturore audiovizuale, duke e cilësuar atë si pjesë të kujtesës kolektive që ndihmon në edukimin dhe formimin e brezave bazuar në historinë e vendit tonë.
âĂshtĂ« njĂ« memorie e kombit, ka tĂ« bĂ«jĂ« me identitetin, me mentalitetin, me ngjarjet, me emocionet e atyre njerĂ«zve qĂ« kanĂ« qenĂ« shumĂ« tĂ« pĂ«rkushtuar, prandaj jam kĂ«tu pĂ«r tĂ« shprehur mirĂ«njohje pĂ«r tĂ« gjithĂ« kĂ«ta njerĂ«z, tĂ« cilĂ«t janĂ« pasionantĂ« dhe shumĂ« tĂ« pĂ«rkushtuar pĂ«r trashĂ«gimi tonĂ«â, u shpreh Presidenti Begaj pĂ«r gazetarĂ«t, mbi qĂ«llimin e vizitĂ«s nĂ« Arkivin Qendror ShtetĂ«ror tĂ« Filmit, tĂ« parĂ«n e njĂ« Kryetari Shteti nĂ« kĂ«tĂ« institucion.
Kreu i Shtetit theksoi gjithashtu, se filmat tanë kombëtarë janë mësues të heshtur për të rinjtë, përmes të cilëve ata kuptojnë të shkuarën dhe kanë mundësi të reflektojnë mbi të ndërsa ndërtojnë të ardhmen.
Një rëndësi të veçantë, sipas Presidentit Begaj, ka ruajtja dhe restaurimi i materialeve audiovizive historike.
Ndërsa vlerësoi punën e kryer nga Arkivi Qendror Shtetëror i Filmit, Presidenti i Republikës shprehu mbështetje për shpëtimin e këtyre materialeve.
âDuhet tĂ« investojmĂ« mĂ« shumĂ« nĂ« digjitalizimin e pasurisĂ« filmike qĂ« kemi trashĂ«guar, pĂ«r ta bĂ«rĂ« tĂ« aksesueshme pĂ«r brezat e rinj dhe studiuesitâ, theksoi Presidenti Begaj gjatĂ« bashkĂ«bisedimit me drejtues e specialistĂ« tĂ« kĂ«tij institucioni, si dhe kineastĂ« nga Kosova.
Veç shkĂ«mbimit tĂ« pikĂ«pamjeve pĂ«r rĂ«ndĂ«sinĂ« e filmit kombĂ«tar, nĂ« Arkivin Qendror ShtetĂ«ror tĂ« Filmit u shfaq filmi me metrazh tĂ« shkurtĂ«r â117â i regjisorit Besim Sahatçiu, njĂ« material mbi vlerat e familjes shqiptare.
Me këtë rast, mbesa e regjisorit Sahatçiu, këngëtarja e famshme shqiptare Rita Ora, përcolli një përshëndetje të posaçme.
Aktorja e njohur amerikane, Sydney Sweeney, ka reaguar pas rezultateve tĂ« filmit tĂ« saj tĂ« fundit, âChristyâ, njĂ« dramĂ« biografike pĂ«r boksieren e famshme, Christy Martin. Filmi, i cili u lansua mĂ« 7 nĂ«ntor nĂ« mbi 2,000 kinematĂ« amerikane, arriti tĂ« fitojĂ« 1.3 milion dollarĂ« nĂ« javĂ«n e tij tĂ« parĂ« tĂ« premierĂ«s, duke u renditur nĂ« vendin e 11-tĂ« mes filmave tĂ« tjerĂ« tĂ« shfaqur atĂ« fundjavĂ«. MegjithatĂ«, ndonĂ«se shifrat nuk ishin ato qĂ« priteshin, audienca ka reaguar pozitivisht, me njĂ« vlerĂ«sim 99% nĂ« Rotten Tomatoes.
NĂ« njĂ« postim emocionues nĂ« rrjetet sociale, Sweeney shprehu krenarinĂ« e saj pĂ«r kĂ«tĂ« projekt dhe pĂ«r ekipin qĂ« e krijoi atĂ«. Ajo theksoi se ky film pĂ«rfaqĂ«son mbijetesĂ«n, guximin dhe shpresĂ«n dhe se ka ndihmuar nĂ« rritjen e ndĂ«rgjegjĂ«simit pĂ«r dhunĂ«n nĂ« familje. âKy film Ă«shtĂ« njĂ« nder i madh pĂ«r mua. Jam krenare pĂ«r kĂ«tĂ« histori qĂ« treguam dhe pĂ«r mundĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rfaqĂ«suar dikĂ« si Christy Martin, njĂ« grua kaq e fortĂ« dhe e qĂ«ndrueshme,â shkroi aktorja.
Sweeney beson se arti nuk është gjithmonë për shifra, por për ndikimin që lë tek të tjerët. Ajo e mbylli postimin duke falenderuar publikun për mbështetjen dhe duke shtuar se nëse filmi ka ndihmuar një grua të bëjë hapin e parë drejt sigurisë, atëherë ata e kanë arritur qëllimin e tyre.
âChristyâ tregon historinĂ« e boksieres Christy Martin, njĂ« gruaje qĂ« luftoi pĂ«r tâu bĂ«rĂ« njĂ« nga boksierĂ«t mĂ« tĂ« njohur nĂ« botĂ«, duke sfiduar normat dhe presionet shoqĂ«rore.
Kosova po bĂ«het sĂ«rish skenĂ« e produksioneve ndĂ«rkombĂ«tare me filmin e ri horror âThe Sixthâ, me regji nga Michael Caissie dhe producent Clayton Turnage nga Hollywoodi. Projekti Ă«shtĂ« realizuar nĂ« bashkĂ«punim me kompaninĂ« kosovare Kras Production dhe synon tĂ« promovojĂ« vendin pĂ«rmes bukurive natyrore dhe lokacioneve unike, duke treguar potencialin e KosovĂ«s si destinacion pĂ«r produksione ndĂ«rkombĂ«tare.
Filmi është xhiruar tërësisht në Kosovë, duke përfshirë lokacione si Trepça, Prishtina dhe Shpella e Gadimes, dhe është pjesë e një serie projektesh të producentëve kosovarë që jetojnë në SHBA, Fitim dhe Fahri Krasniqi, të cilët vazhdojnë të sjellin projekte ndërkombëtare në vendin tonë.
âThe Sixthâ Ă«shtĂ« njĂ« film i zhanrit horror qĂ« kombinon elemente dramatike dhe thriller me lokacione natyrore dhe historike tĂ« KosovĂ«s, duke ofruar njĂ« eksperiencĂ« tĂ«rheqĂ«se vizuale dhe emocionale pĂ«r audiencĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare. Ky projekt tregon edhe mundĂ«sitĂ« e jashtĂ«zakonshme qĂ« vendi ynĂ« ofron pĂ«r produksione tĂ« mĂ«dha dhe tĂ« profilit tĂ« lartĂ«.
Producentët kosovarë po bashkëpunojnë ngushtë me ekipin ndërkombëtar për të garantuar një standard të lartë të produksionit dhe për të krijuar një film që të shërbejë si promovim i Kosovës në skenën globale të kinemasë.
Për të ndarë më shumë detaje rreth filmit dhe përvojës së xhirimeve, ekipi i filmit ka planifikuar një konferencë për media, që do të mbahet më 7 nëntor në Shpellën e Gadimes, në Lipjan. Në këtë ngjarje do të prezantohen regjisorët dhe producentët, si dhe do të diskutohen sfidat dhe eksperiencat gjatë xhirimeve në Kosovë.
Filmi âThe Sixthâ synon tĂ« vendosĂ« KosovĂ«n nĂ« hartĂ«n e kinemasĂ« botĂ«rore, duke treguar se vendi jonĂ« mund tĂ« jetĂ« njĂ« destinacion ideal pĂ«r produksione ndĂ«rkombĂ«tare dhe projekte artistike me profil tĂ« lartĂ«.
Nga Albert Vataj Kryeministri Edi Rama ka ndarĂ« nĂ« rrjetet sociale lajmin e rikthimit tĂ« filmit âLiri a vdekjeâ (1979) nĂ« versionin e restauruar 4K, duke e cilĂ«suar si njĂ« vepĂ«r monumentale tĂ« kinemasĂ« shqiptare. Ky film historik, qĂ« portretizon heroizmin e Ăerçiz Topullit dhe luftĂ«n e MashkullorĂ«s, vjen si njĂ« homazh i fuqishĂ«m ndaj rezistencĂ«s pĂ«r liri dhe pavarĂ«si. Restaurimi i tij synon tĂ«âŠ
Prestigjiozja Amerikane NYT PĂ«rfshin Filmin e Robert BudinĂ«s nĂ« ListĂ«n e 5 Filmave NdĂ«rkombĂ«tarĂ« pĂ«r tâu ParĂ«
New York Times ka pĂ«rfshirĂ« filmin âWaterdropâ (PikĂ« Uji) tĂ« regjisorit Robert Budina nĂ« listĂ«n prestigjioze tĂ« âFive International Movies to Stream Nowâ, duke i dhĂ«nĂ« kinematografisĂ« shqiptare njĂ« platformĂ« qĂ« rrallĂ« ka pasur nĂ« median prestigjioze amerikane.
Në artikullin e publikuar më 19 shtator 2025 nga kritikja Devika Girish, New York Times rekomandon filmin shqiptar bashkë me katër filma të tjerë ndërkombëtarë, duke e vendosur Shqipërinë në hartën e kinematografisë botërore në një mënyrë të paprecedentë.
New York Times pĂ«rshkruan filmin si njĂ« vepĂ«r qĂ« tregon âatmosferĂ«n e zymtĂ« tĂ« korrupsionitâ duke ndjekur historinĂ« e Aida-s (Gresa Pallaska) dhe bashkĂ«shortit tĂ« saj Ilir (Arben Bajraktaraj), tĂ« cilĂ«t âjetojnĂ« nĂ« njĂ« pallat tĂ« lartĂ« mbi qytetin e Pogradecit nĂ« ShqipĂ«ri, me dritare tĂ« mĂ«dha xhami qĂ« ofrojnĂ« njĂ« pamje mahnitĂ«se tĂ« Liqenit tĂ« Ohrit.â
Kritikja e New York Times vlerĂ«son veprĂ«n e regjisorit Robert Budina, duke thĂ«nĂ« se âai i mbĂ«shtjell personazhet nĂ« njĂ« atmosferĂ« tĂ« zymtĂ« me ngjyra blu dhe gri dhe perspektiva tĂ« shtrembĂ«ruara, duke theksuar kalbĂ«zimin e thellĂ« qĂ« shtrihet nĂ«n sipĂ«rfaqen e jetĂ«ve tĂ« tĂ« pasurve dhe tĂ« fuqishmĂ«ve.â
Suksesi i New York Times vjen pas një sërë vlerësimesh pozitive nga publikimet më të respektuara të industrisë së filmit:
Variety â NjĂ« DramĂ« Kaptivuese
Variety e pĂ«rshkroi filmin si ânjĂ« dramĂ« kaptivuese shqiptareâ qĂ« eksploron âsistemin qĂ« krijon rrethana tĂ« tilla qĂ« lejojnĂ«â personazhet e privilegjuar âta afrojnĂ« atĂ« qĂ« bĂ«nĂ« me indiferencĂ«n e privilegjuarve.â
Cineuropa â NjĂ« AkuzĂ« e Fuqishme
Cineuropa e quajti filmin ânjĂ« akuzĂ« realiste tĂ« pĂ«rfshirjes kolektive nĂ« sistemet patriarkale dhunoreâ dhe theksoi se ânjĂ« pikĂ« Ă«shtĂ« e gjitha qĂ« nevojitet pĂ«r tĂ« thyer digĂ«n.â
Rotten Tomatoes â Performanca e PĂ«rsosur
KritikĂ«t e Rotten Tomatoes theksuan âperformancĂ«n e fuqishmeâ tĂ« Gresa Pallaska-s, duke e quajtur ânjĂ« grua shumĂ« ambicioze qĂ« bĂ«ri atĂ« qĂ« duhej tĂ« bĂ«nte pĂ«r tĂ« pasur sukses dhe pĂ«r tĂ« lulĂ«zuar nĂ« qytetin e vogĂ«l shqiptar ku u rrit.â
Filmi është një bashkëpunim ndërkombëtar i prodhuar nga Erafilm e Shqipërisë, Redibis Film e Italisë, Avanpost e Rumanisë, Iliria Film e Kosovës dhe Manufaktura Production e Maqedonisë së Veriut me producente Sabina Kodra.
Siç ka thĂ«nĂ« vetĂ« regjisori Robert Budina: âNe donim tĂ« kishim njĂ« lloj anatomie tĂ« shoqĂ«risĂ« sonĂ«, por edhe tĂ« marrĂ«dhĂ«nies qĂ« keni me familjen, karrierĂ«n, shoqĂ«rinĂ« dhe politikĂ«n.â Filmi trajton tema universale por me njĂ« kĂ«ndvĂ«shtrim specifik shqiptar, duke eksploruar âsistemin toksik tĂ« dhunĂ«s mizogjine dhe lojĂ«s sĂ« pushtetitâ nĂ« kontekstin e njĂ« shoqĂ«rie post-komuniste.
New York Times rekomandon shikimin e filmit nĂ« platformĂ«n Film Movement Plus, duke e bĂ«rĂ« tĂ« aksesueshĂ«m pĂ«r audiencĂ«n amerikane dhe ndĂ«rkombĂ«tare. Rekomandimi i New York Times pĂ«r âPikĂ« Ujiâ pĂ«rfaqĂ«son njĂ« nga arritjet mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« kinematografisĂ« shqiptare nĂ« dekada. Filmi i Robert Budina-s po hap rrugĂ« tĂ« reja pĂ«r artistĂ«t shqiptarĂ« dhe po tregon se kinematografia kombĂ«tare mund tĂ« konkurrojĂ« me veprat mĂ« tĂ« mira botĂ«rore.
Nga: Adrian Horton / The Guardian PĂ«rkthimi: Telegrafi.com
Robert Redford, i cili vdiq tĂ« martĂ«n nĂ« moshĂ«n 89-vjeçare, me tĂ« drejtĂ« do tĂ« mbahet mend si njĂ« nga aktorĂ«t kryesorĂ« mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« Holivudit, si njĂ« yll i vĂ«rtetĂ« filmi dhe aktor i sigurt nĂ« vetvete i cili, pĂ«r tĂ« cituar nĂ«nĂ«n time dhe me siguri shumĂ« tĂ« tjerĂ«, ishte âshumĂ«, shumĂ« i pashĂ«mâ. Interpretimet e tij ikonike - nĂ« filmat Butch Cassidy and the Sundance Kid, All the Presidentâs Men, The Way We Were, The Sting dhe tĂ« tjerĂ« - lanĂ« padyshim gjurmĂ« tĂ« pashlyeshme nĂ« kinemanĂ« amerikane. Por, ndoshta ai duhet tĂ« mbahet mend mĂ« shumĂ« pĂ«r punĂ«n e tij pas kamerĂ«s, si bamirĂ«si mĂ« i madh i kinemasĂ« sĂ« pavarur amerikane.
PĂ«rmes festivalit tĂ« filmit Sundance dhe institut tĂ« tij jofitimprurĂ«s, Redfordi vuri nĂ« dispozicion famĂ«n dhe fondet e tij pĂ«r kinemanĂ« e pavarur amerikane dhe krijoi atĂ« qĂ« edhe sot Ă«shtĂ« shtylla mĂ« e qĂ«ndrueshme dhe mĂ« e fortĂ« e mbĂ«shtetjes sĂ« saj. Ai u dha hapĂ«sirĂ« kineastĂ«ve tĂ« pavarur dhe novatorĂ« nĂ« njĂ« treg tĂ« vrullshĂ«m, duke ndihmuar nĂ« nisjen - pĂ«r breza me radhĂ« - tĂ« karrierĂ«s sĂ« regjisorĂ«ve tĂ« vlerĂ«suar nga kritika. Me Sundance-in Redford luajti rolin e mentorit, mbĂ«shtetĂ«sit, kampionit tĂ« tĂ« vegjĂ«lve dhe tĂ« guximshmĂ«ve - ai ishte nuni bujar i kinemasĂ« sĂ« pavarur. PikĂ«risht pĂ«rmes Sundance-it - mĂ« shumĂ« sesa filmave tĂ« tij - Redfordi u bĂ«, siç e pĂ«rshkroi themeluesi i faqes The Black List, Franklin Leonard (nĂ« platformĂ«n X), ândoshta figura mĂ« me ndikim nĂ« industrinĂ« e filmit amerikan gjatĂ« pesĂ«dhjetĂ« vjetĂ«ve tĂ« funditâ.
Redfordi themeloi nĂ« vitin 1981 Institutin Sundance - i emĂ«rtuar sipas personazhit tĂ« tij nĂ« filmin e vitit 1969 - si njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur zĂ«rat qĂ« rrezikonin tĂ« mbetnin jashtĂ« sistemit tĂ« studiove tĂ« Holivudit. Misioni kishte tĂ« bĂ«nte me zhgĂ«njimin e vĂ«rtetĂ« - tĂ« aktorit 44-vjeçar tĂ« asaj kohe - me industrinĂ« e filmit. âE nisĂ«m kĂ«tĂ« pa ndonjĂ« pritshmĂ«riâ, i tha Redfordi kritikut Roger Ebert nĂ« vitin 1981, nĂ« njĂ« nga edicionet e hershme tĂ« festivalit tĂ« filmit. âNuk kam asnjĂ« ide se nĂ« çfarĂ« do tĂ« shndĂ«rrohet kjo. Ajo qĂ« di Ă«shtĂ« se Ă«shtĂ« gjithnjĂ« e mĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« shpĂ«rndash siç duhet filmin nĂ« kĂ«tĂ« vend, pĂ«rveç nĂ«se ka potencialin tĂ« fitojĂ« miliona dollarĂ«â. Si njĂ« eksperiment alternativ, Redfordi ftoi 10 skenaristĂ« qĂ« tĂ« zhvillonin skenarĂ«t e tyre me buxhet tĂ« vogĂ«l nĂ« njĂ« kabinĂ« nĂ« malet Uasaç tĂ« Jutahut, aty ku ylli i tĂ«rhequr nga vĂ«mendja kishte blerĂ« tokĂ« dhe kishte ndĂ«rtuar shtĂ«pinĂ« e vet.
Instituti i vogĂ«l Sundance u bĂ« festival i vogĂ«l pasi nĂ« vitin 1984 Redfordi bleu festivalin e filmit qĂ« ishte nĂ« krizĂ«, Utah/US. Deri nĂ« vitin 1989, kur filmi Sex, Lies and Videotape i Steven Soderberghut pati premierĂ«n nĂ« atĂ« qĂ« tashmĂ« ishte kthyer nĂ« njĂ« ngjarje vjetore nĂ« janar nĂ« Park-Siti, festivali i filmit Sundance (siç u riemĂ«rtua nĂ« vitin 1991) pĂ«rfaqĂ«sonte pararojĂ«n krijuese. Disa nga filmat mĂ« me ndikim dhe mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m tĂ« viteve â90 tĂ« shekullit XX dolĂ«n nga ky festival - si Reservoir Dogs, Before Sunrise dhe The Blair Witch Project, si dhe dokumentarĂ«t Hoop Dreams dhe Paris Is Burning.
Krahas filmave tĂ« guximshĂ«m artistikĂ« dhe jashtĂ« rrjedhĂ«s, festivali Ă«shtĂ« kthyer edhe nĂ« destinacionin kryesor pĂ«r dokumentarĂ«t qĂ« pĂ«rballen me çështje tĂ« vĂ«shtira. Bumi i transmetimeve me dokumentarĂ«, nĂ« njĂ« farĂ« mĂ«nyre, nisi nĂ« festivalin e vitit 2017, kur Netflix-i bleu Icarus-in - njĂ« film pĂ«r skandalin rus me doping, qĂ« mĂ« pas fitoi çmimin Oscar, tĂ« parin pĂ«r Netflix-in - atĂ«herĂ« pĂ«r njĂ« shumĂ« mbresĂ«lĂ«nĂ«se prej pesĂ« milionĂ« dollarĂ«sh. PĂ«r disa vjet me radhĂ« pas kĂ«saj, festivali u bĂ« njĂ« treg tĂ«rheqĂ«s pĂ«r dokumentarĂ« - tĂ« mĂ«dhenj e tĂ« vegjĂ«l. Yjet si Taylor Swift, Brooke Shields dhe Michael J. Fox debutuan me filmat pĂ«r veten nĂ« Jutah; dokumentarĂ«t pĂ«r figurat si Christopher Reeve, lideri opozitar rus Alexei Navalny dhe Hillary Clinton krijuan titujt ndĂ«rkombĂ«tarĂ« dhe u shitĂ«n pĂ«r shuma gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« mĂ«dha. MegjithĂ«se tregu Ă«shtĂ« sot mĂ« i vakĂ«t, festivali mbetet njĂ« inkubator pĂ«r dokumentarĂ« me rĂ«ndĂ«si aktuale - kĂ«tĂ« vit pati filma pĂ«r ligjet âvija nĂ« rĂ«rĂ«â [Stand-your-ground] nĂ« FloridĂ«, burgjet e tmerrshme nĂ« Alabama dhe ndalimet e librave nĂ« shkollat amerikane - si dhe pretendentĂ« pĂ«r çmime. DokumentarĂ«t e mbĂ«shtetur nga instituti kanĂ« fituar gjithsej 20 çmime Oscar; tĂ« gjithĂ« kĂ«ta, pĂ«rveç njĂ«rit nga nominimet pĂ«r dokumentarin mĂ« tĂ« mirĂ« vitin e kaluar, debutuan nĂ« festival.
Duke qenë në qendër të vëmendjes, me këtë vijnë edhe personazhet e famshme dhe, me ta, turmat, sponsorët dhe influencerët. Duke filluar nga viti 2010, festivali është bërë edhe sinonim për të famshmit me rroba trendi të dimrit, radhë të gjata dhe lokale të përkohshme të markave të njohura, po aq sa edhe me filmin e pavarur. Pas viteve me sfida logjistike - për çfarë dikur tërhiqte vetëm disa qindra dashamirës të kinemasë, ndërsa sot sjell mbi 85 mijë vizitorë në çdo janar - festivali njoftoi më herët këtë vit se do të zhvendoset më 2027 në Bolder të Kolorados.
Megjithatë, instituti ka mbetur besnik ndaj misionit themelues të Redfordit. Sipas Sundance-it, më shumë se 11 mijë artistë, në fillim të karrierës, kanë marrë mbështetje - që nga themelimi - në formën e granteve, laboratorëve, programeve intensive, mentorimeve dhe bursave. Unë personalisht njoh kineastë dhe skenaristë që kanë aplikuar për laboratorin që është konsideruar si maja e mentorimit për fazën e hershme të karrierës - një shenjë miratimi dhe besimi. Dhe, që nga themelimi i programit për amerikanët autoktonë dhe komunitetet indigjene në vitin 1994, organizata jofitimprurëse ka mbetur një prej mbështetësve kryesor të talentit indigjen në film - një talent që për shumë kohë është injoruar nga Holivudi institucional. Grantet, laboratorët dhe komuniteti i këtij programi kanë ndihmuar në nisjen e karrierave të emrave si Chris Eyre (filmi i të cilit Smoke Signals pati premierën në vitin 1998), Sterlin Harjo dhe Taika Waititi të Reservation Dogs.
NĂ« vitet e mĂ«vonshme, Redfordi shpesh shprehte pakĂ«naqĂ«si pĂ«r komercializimin e festivalit tĂ« cilit i kushtoi gati gjysmĂ«n e jetĂ«s; âDua qĂ« marketingu gllabĂ«rues - markat e vodkĂ«s, njerĂ«zit e çantave me dhurata dhe paris-hiltonat - tĂ« zhduken njĂ« herĂ« e mirĂ«â, i tha njĂ« gazetari gjatĂ« festivalit tĂ« vitit 2012. ĂshtĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« festivali nuk Ă«shtĂ« mĂ« ai rebeli ikonoklastik qĂ« ishte dikur dhe se çdo vit prodhon disa filma imitues tĂ« Sundance-it - drama tĂ« lehta, me skenar tĂ« dobĂ«t, peizazhe tĂ« bukura dhe dritĂ« natyrale. Por, ndikimi i Sundance-it - nĂ« kohĂ«, nĂ« hapĂ«sirĂ«, nĂ« mentorim, para dhe komunitet - Ă«shtĂ« i paçmueshĂ«m pĂ«r peizazhin e kinemasĂ« amerikane. QĂ«llimi i Redfordit, siç e tha nĂ« fjalimin e tij nĂ« Oscar-in e nderit tĂ« vitit 2002, ishte âtĂ« sigurohej qĂ« liria e shprehjes artistike tĂ« mbĂ«shtetej dhe tĂ« mbetej gjallĂ«â. Me 40 vjet udhĂ«heqje nĂ« Sundance, Robert Redford ka bĂ«rĂ« mĂ« shumĂ« se shumica pĂ«r ta siguruar kĂ«tĂ«. /Telegrafi/
Për pesë ditë do të shfaqen mbi 30 filma dokumentarë e artistikë, nga Kosova, Zvicra dhe diaspora. Portugalia është vendi mysafir i festivalit.
Sonte bĂ«het hapja e festivalit âKino Kosovaâ, nĂ« BernĂ«. ĂshtĂ« edicioni i gjashtĂ« i kĂ«tij festivali i cili, me çdo edicion tĂ« ri po shĂ«non rritje nĂ« sasi dhe nĂ« cilĂ«si.
Kësaj here, filmdashësit do të kenë rastin që për pesë ditë ose mbrëmje, të shohin mbi 30 filma të përzgjedhur, dokumentarë e artistikë, të metrazhit të shkurtë e të gjatë, nga Kosova, Zvicra dhe diaspora. Vend mysafir i festivalit këtë vit do të jetë Portugalia. Krahas filmave do të ketë edhe debate, koncerte dhe ekspozita të arteve pamore.
Albinfo.ch edhe kësaj here është sponsor medial i festivalit.
Edicioni i gjashtĂ« i âKino KosovĂ«sâ zhvillohet nga 10 (sonte) deri mĂ« 14 shtator nĂ«n temĂ«n âSense of Purposeâ, qĂ« pasqyron tensionin midis ndjenjĂ«s sĂ« humbjes dhe gjetjes sĂ« forcĂ«s, duke sfiduar audiencĂ«n tĂ« reflektojĂ« mbi rolin e artistit dhe komunitetit artistik nĂ« kohĂ« tĂ« trazuar, shkruan albinfo.ch.
Drejtori artistik, Sabahet Meta, thekson se festivali synon të krijojë hapësira ku publiku mund të gjejë frymëzim dhe të ndjejë lidhjen me ngjarjet kulturore dhe politike në vend dhe botë.
NĂ« program janĂ« pĂ«rfshirĂ« filma nga regjisorĂ« kosovarĂ« si Samir Karahoda, Norika Sefa, Ilir Hasanaj, IbĂ«r Deari, Besim Ugzmajli, Florenc Papas, Belkis Bayrak, Aulona Fetahaj, si dhe njĂ« numĂ«r filmash nga Portugalia, mysafire e kĂ«tij edicioni, nĂ« kuadĂ«r tĂ« programit âClose-up: Portugalâ. Zgjedhja e saj lidhet drejtpĂ«rdrejt me misionin qĂ« ka Kino Kosova: tĂ« trajtojĂ« pĂ«rmes filmit temat e migrimit, identitetit dhe pĂ«rvojave tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta njerĂ«zore, duke nxitur dialogun ndĂ«rkulturor. Pastaj, Kosova dhe Portugalia ndajnĂ« njĂ« histori tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« raport me ZvicrĂ«n. TĂ« dy komunitetet kanĂ« dhĂ«nĂ« dhe vazhdojnĂ« tĂ« japin kontribut tĂ« çmuar nĂ« jetĂ«n ekonomike, shoqĂ«rore dhe kulturore tĂ« vendit, realitet qĂ« pasqyrohet edhe nĂ« kinematografinĂ« e tyre.
NĂ« BernĂ« do tĂ« takohen zĂ«rat e rinj tĂ« kinemasĂ« kosovare me realizmin poetik tĂ« kinemasĂ« portugeze. Programi i vendit mysafir Ă«shtĂ« kuruar nga CĂntia Gil, e njohur pĂ«r punĂ«n e saj nĂ« festivalin prestigjioz Doclisboa.
Eksplorimi i temave që lidhen me identitetin kulturor
Festivali gjithashtu pĂ«rfshin programin âSwiss Shortsâ dhe projektin âRe-Connectâ, bashkĂ«punim mes artistĂ«ve tĂ« rinj nga Kosova dhe Zvicra pĂ«r tĂ« eksploruar tema si identiteti, trashĂ«gimia kulturore, demokracia dhe tĂ« drejtat e njeriut.
Muzika shqiptare është e pranishme me performanca nga Agona Sporta, ndërsa ekspozita e artistit Yll Xhaferi dhe dy panele diskutimi përforcojnë temën e festivalit.
âKino Kosovaâ nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« festival filmi; ai funksionon si njĂ« platformĂ« qĂ« lidh komunitetin shqiptar me atĂ« zviceran, duke trajtuar çështje shoqĂ«rore, kulturore dhe politike dhe duke nxitur dialogun ndĂ«rkulturor.
NĂ« kĂ«tĂ« edicion publiku do tĂ« ketĂ« mundĂ«sinĂ« tĂ« shohĂ« premierat zvicerane tĂ« filmave âLuna Parkâ dhe âEverybody Calls Redjoâ.
Programi i Filmave
Edicioni i kĂ«tij viti sjell mbi 30 filma artistikĂ« dhe dokumentarĂ«, tĂ« gjatĂ« e tĂ« shkurtĂ«r, qĂ« eksplorojnĂ« ekuilibrin mes shpresĂ«s pĂ«r njĂ« tĂ« ardhme mĂ« tĂ« mirĂ« dhe sfidĂ«s pĂ«r tâu pĂ«rballur me realitetin.
Në një program të veçantë do të prezantohen edhe filma të shkurtër zviceranë, të kuruar nga John Canciani, drejtor artistik i festivalit Kurzfilmtage Winterthur.
Adriana Matoshi, në fokus të festivalit
NĂ« qendĂ«r tĂ« vĂ«mendjes Ă«shtĂ« aktorja kosovare Adriana Matoshi, e njohur pĂ«r rolet e saj nĂ« filma si Zana, The Marriage, Agaâs House dhe Cold November (aktualisht nĂ« Netflix), vepra qĂ« janĂ« shfaqur nĂ« pesĂ« vitet e fundit nĂ« Kino Kosova. NdĂ«rsa nĂ« kĂ«tĂ« edicion do tĂ« shfaqen dy filma me pjesĂ«marrjen e saj: âLuna Parkâ dhe âEverybody Calls Redjoâ, qĂ« do tĂ« kenĂ« premierĂ«n e tyre zvicerane nĂ« Kino Kosova./ Albinfo.ch/ KultPlus.com
Prej sot e deri më 13 shtator, në qytetin e Korçës do të zhvillohet Festivali i Filmit të Shkurtër KO:SH Film Fest 2025.
Tema e kĂ«tij viti Ă«shtĂ« âZhvendosjaâ, qoftĂ« e shkaktuar nga lufta, mungesa e demokracisĂ«, vĂ«shtirĂ«sitĂ« ekonomike apo korrupsioni sistemik, njĂ« çështje e cila po formĂ«son jetĂ«t e miliona njerĂ«zve anembanĂ« botĂ«s.
KO:SH Film Fest është një nga ngjarjet më të rëndësishme të kinematografisë në rajon. Gjatë pesë ditëve të festivalit, do të shfaqen 81 filma nga 40 vende të botës, duke e kthyer Korçën në një qendër të vërtetë të artit dhe kulturës ndërkombëtare.Recently Spotted Asteroid Set for Near Miss With EarthKeep Watc
Aktivitetet do të zhvillohen në Kinema Majestic, Galerinë e Arteve Digjitale Korçë, Bibliotekën e Korçës dhe Qendrën Rinore Korçë.
Vendi nĂ« fokus kĂ«tĂ« vit Ă«shtĂ« Bullgaria, dhe njĂ« program i kuruar nga âIn The Palace Short Film Festivalâ, qĂ« do tĂ« shfaqet sonte ne mbrĂ«mje. NĂ« program janĂ« 6 filma tĂ« shkurtĂ«r bullgarĂ«. Programi pĂ«r fĂ«mijĂ« do tĂ« pĂ«rfshijĂ« shfaqje filmash, punĂ«tori dhe masterklasa, ku fĂ«mijĂ«t e moshave tĂ« ndryshme do tĂ« kenĂ« mundĂ«sinĂ« tĂ« marrin pjesĂ«.
Gjithashtu, gjatë ditëve të KO:SH Film Fest 2025 do të organizohen edhe seanca diskutimesh mbi tema të ndjeshme, duke e bërë këtë edicion një hapësirë gjithëpërfshirëse për të gjithë.
Bashkia Korçë ftoi të gjithë qytetarët dhe vizitorët të bëhen pjesë e këtyre ditëve të mbushura me art, kulturë dhe diskutime frymëzuese, shkruan atsh.
Edicioni i 17-të i Festivalit Ndërkombëtar i Filmit në Prishtinë paraqet kategorinë e filmave artistik  me metrazh të gjatë nga Ballkani ku vjen speficikisht me 6 filma që rrëfejnë histori prekëse dhe dramatike për lirinë, identitetin dhe dashurinë.
Festivali do të ketë përzierje premierash botërore, rajonale dhe vendore për të përcjellur energjinë e shpirtit të kinemasë.
PĂ«rveç filmit âNgrykâ nga regjisori Ilirjan Himaj â KosovĂ« dhe ShqipĂ«ri, garojnĂ« nĂ« kategorinĂ« kryesore tĂ« âPriFestâ edhe filmat:
 Emilyâ nga Ajola Daja- ShqipĂ«ri;
 âThe pavilionâ nga Dino Mustafiq- Bosnje dhe HercegovinĂ«, Kroaci, Maqedoni e    Veriut, Serbi dhe Mali i Zi;
 âEternity Packageâ nga Magdelena Ilieva- Bullgari dhe Itali;
 âBurri i shtĂ«pisĂ«â nga Andamion Murataj- ShqipĂ«ri, Itali, Austri, Kroaci, KosovĂ« dhe Maqedoni e Veriut;
 âCycleâ nga Erkan TahhuĆoÄlu-, Turqi dhe KosovĂ«.
Sikurse edicionet e fundit, edhe kĂ«tĂ« vit, PriFest do tĂ« mbahet nĂ« Kino Armata. Cermonia e kĂ«tij edicioni fillon nĂ« ora 19:00, kurse festivali do tĂ« zgjasĂ« deri mĂ« 14 shtator./ KultPlus.comÂ
âThe Conjuring: Last Ritesâ debutoi nĂ« kinema mĂ« 5 shtator. Patrick Wilson dhe Vera Farmiga u rikthyen nĂ« rolet e Ed dhe Lorraine Warren, çiftit tĂ« famshĂ«m tĂ« hetuesve paranormalĂ«.
âLast Ritesâ Ă«shtĂ« pjesa e fundit e sagĂ«s qĂ« nisi nĂ« vitin 2013 me âThe Conjuringâ, i cili tregonte historinĂ« e njĂ« familjeje tĂ« pĂ«rndjekur nga fantazmat e cila ndihmohet nga çifti. PĂ«rveçse njĂ« film i frymĂ«zuar nga figura tĂ« njohura paranormale, filmi prekte disa ngjarje tĂ« vĂ«rteta dhe rastĂ«si tĂ« çuditshme shoqĂ«ruan xhirimet.
NdĂ«rsa frika shfaqej nĂ« ekran dhe jashtĂ« saj, âThe Conjuringâ grumbulloi mbi 320 milionĂ« dollarĂ« nĂ« arkĂ«n globale. Nga ai moment, kanĂ« vijuar njĂ« seri prodhimesh tĂ« tjera tĂ« ndĂ«rlidhura me tĂ« si âAnnabelleâ (2014) dhe âThe Nunâ (2018) qĂ« sĂ« bashku pĂ«rbĂ«jnĂ« universin e âThe Conjuringâ.
NĂ« shtator tĂ« vitit 2023, âThe Nun IIâ pushtoi kinematĂ«. NĂ« tĂ«rĂ«si janĂ« 10 prodhime tĂ« realizuara brenda kĂ«tij universi filmik qĂ« ka grumbulluar njĂ« komunitet besnik admiruesish. NĂ«se po mendoni tĂ« shihni âLast Ritesâ apo thjesht tĂ« (ri)shihni gjithĂ« filmat e tjerĂ«, ju tregojmĂ« radhĂ«n qĂ« duhet tĂ« ndiqni.
The Nun (2018)
Edhe pse doli pesĂ« vite pas âThe Conjuringâ, Ă«shtĂ« kronologjikisht filmi i parĂ«. Ngjarjet ndodhin nĂ« RumaninĂ« e vitit 1952 ku murgesha demon Valak endet nĂ« korridoret e njĂ« manastiri tĂ« largĂ«t. Demoni qĂ« njihet mĂ« shumĂ« si âmurgeshaâ, u shfaq pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« âThe Conjuring 2â dhe shkurtimisht nĂ« âAnnabelle: Creationâ.
Annabelle: Creation (2017)
Shfaqet pak nĂ« filmin âThe Conjuringâ, por kukulla e pushtuar Annabelle u kthye shpejt nĂ« njĂ« objekt tĂ« preferuar pĂ«r shkak tĂ« buzĂ«qeshjes sĂ« frikshme dhe origjinĂ«s sĂ« saj, bazuar nĂ« histori tĂ« vĂ«rtetĂ«. Filmi tregon sesi kukulla u pushtua nga djajtĂ«: njĂ« grup vajzash jetime çlirojnĂ« gabimisht njĂ« ligĂ«si tĂ« lashtĂ«âŠdhe duhet tĂ« luftojnĂ« pĂ«r jetĂ«n e tyre.
The Nun II (2023)
KatĂ«r vite pas âThe Nunâ, pjesa e dytĂ« tregon historinĂ« e motrĂ«s Irene, e mbijetuara e vetme qĂ« jep mĂ«sim nĂ« njĂ« shkollĂ« me konvikt nĂ« FrancĂ«. Valak e gjen sĂ«rish dhe asaj i duhet tĂ« mbrojĂ« nxĂ«nĂ«sit.
Annabelle (2014)
NĂ« fillim tĂ« âThe Conjuringâ, çifti Warren prezanton kukullĂ«n, e cila nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« gjendet nĂ« muzeun e tyre me objekte paranormale. Filmi, i cili u kthye nĂ« hit, tregon se nĂ« vitin 1967 Annabelle torturoi njĂ« çift dhe vajzĂ«n e tyre tĂ« sapolindur.
The Conjuring (2013)
Filmi është bazuar në një histori të vërtetë të një ferme të pushtuar në Rhode Island. Në film, çifti i hetuesve paranormalë shkojnë të ndihmojnë familjen Perron e cila përballet me ngjarje të çuditshme në shtëpinë e tyre, në vitin 1971. Më pas, ngjarjet përshkallëzojnë në një pushtim të plotë demoniak dhe trupa që fluturojnë në ajër.
Annabelle Comes Home (2019)
Në 1972, çifti Warren largohet për një hetim tjetër dhe punësojnë një dado që të kujdeset për vajzën e tyre, Judy, në shtëpinë ku ndodhet edhe Annabelle. Nuk do shumë dhe Annabelle ia mbath duke thirrur djaj të tjerë. Judy dhe dadoja duhet të luftojnë shpirtrat e ligj dhe të mos pushtohen prej tyre.
The Curse of La Llorona (2019)
ĂshtĂ« film qĂ« nuk lidhet shumĂ« me tĂ« tjerĂ«t dhe bazohet nĂ« legjendĂ«n meksikane tĂ« La Llorona, njĂ« fantazme hakmarrĂ«se qĂ« mbyt fĂ«mijĂ«t. Lidhja e vetme e kĂ«tij filmi me tĂ« tjerĂ«t Ă«shtĂ« prifti Perez, i cili shfaqet edhe te âAnnabelleâ. Filmi nis nĂ« vitin 1673 me zanafillĂ«n e legjendĂ«s dhe mĂ« pas ngjarjet vendosĂ«n nĂ« Los Anxhelesin e 1973-shit, ku Anna pĂ«rfshihet nĂ« ca ngjarje misterioze.
The Conjuring 2 (2016)
âThe Conjuring 2â ishte gjithashtu i bazuar nĂ« njĂ« histori tĂ« vĂ«rtetĂ« pĂ«r njĂ« familje nĂ« periferi tĂ« LondrĂ«s, vajza e sĂ« cilĂ«s pushtohet nga demonĂ«t. NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, çifti Warren e hetoi kĂ«tĂ« ngjarje dhe deklaroi se panĂ« orendi qĂ« lĂ«viznin dhe zĂ«ra jashtĂ« trupave. NĂ« film, ngjarjet zhvillohen nĂ« vitin 1977 dhe pas pushtimit Ă«shtĂ« Valak, por jashtĂ« ekranit kishte shumĂ« skeptikĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« ngjarje e cila njihet si Poltergeisti i Enfield.
The Conjuring: The Devil Made Me Do It (2021)
Ngjarjet ndodhi nĂ« vitin 1981 dhe lidhen me gjyqin e vĂ«rtetĂ« tĂ« Arne Cheyenne Johnson, i cili vrau shefin e bashkĂ«shortes. NjĂ« vit mĂ« parĂ«, çifti Warren e kishte takuar Johnson ndĂ«rsa pĂ«rpiqeshin tĂ« nxirrnin njĂ« djall jashtĂ« trupit tĂ« njĂ« djali tĂ« vogĂ«l qĂ« ai njihte. GjatĂ« ekzorcizmit, Johnson iu vetĂ«ofrua djallit qĂ« ai tĂ« largohej nga trupi i vogĂ«lushit. MĂ« pas, ai nisi tĂ« sillej çuditshĂ«m dhe tĂ« pĂ«rkeqĂ«sohej duke arritur tĂ« vriste. Ngjarja vazhdon tĂ« ketĂ« vĂ«mendje mediatike dhe Ă«shtĂ« trajtuar nĂ« kronika tĂ« veçanta dhe librin âThe Devil in Connecticutâ tĂ« Gerald Brittle.
The Conjuring: Last Rites (2025)
Filmi mĂ« i ri ndodh nĂ« vitin 1986 kur çifti Warren Ă«shtĂ« gati tĂ« heqĂ« dorĂ« nga hetimi i ngjarjeve paranormale, por njĂ« familje ka nevojĂ« pĂ«r ndihmĂ«n e tyre dhe sâmund tâi kthejnĂ« kurrizin. Filmi bazohet te njĂ« ngjarje qĂ« pĂ«rfshin njĂ« çift nĂ« jetĂ«n e vĂ«rtetĂ«, Janet dhe Jack Smurl, tĂ« cilĂ«t thanĂ« se njĂ« prani demoniake po lĂ«ndonte familjen e tyer, madje thanĂ« se po sulmonte seksualisht Jack./KultPlus.com
Filmi âLejlekuâ i regjisorit Isa Qosja, i cili mori pjesĂ« nĂ« festivalin e filmit Xhada nĂ« PodgoricĂ«, u ndĂ«rpre derisa po shfaqej pĂ«r publikun nĂ« mjedis tĂ« hapur mĂ« 3 shtator.
Bajrush Kajtazi producent i filmit përmes një postimi në profilin e tij në Facebook, ka shkruar se shfaqja e filmit u ndërpre për shkak të pakënaqësive të shprehura zëshëm nga një grup personash ende të panjohur, të cilëve, siç thuhet, u pengoi fakti që filmi ishte në gjuhën shqipe.
âKy Ă«shtĂ« njĂ« akt i turpshĂ«m dhe i papranueshĂ«m, por fakti qĂ« Lejleku ngjalli reagime kaq tĂ« forta tregon fuqinĂ« e tij: ky film hap dialog, sfidon tabutĂ« dhe prek plagĂ« qĂ« disa pĂ«rpiqen tâi fshehinâ, ka shkruar ai.
Tutje ai ka thënë se si producent, thotë me krenari se Lejleku do të vazhdojë rrugëtimin e tij në festival, kinematë dhe hapësirat kulturore të rajonit dhe të Evropës.
âKy film Ă«shtĂ« dĂ«shmi se arti shqip ka zĂ«, ka dinjitet dhe ka mbĂ«shtetje tĂ« forte ndĂ«rkombĂ«tare dhe ky zĂ« nuk do tĂ« heshtet kurrĂ«, ka shkruar Kajtazi.
Lidhur me kĂ«tĂ« rast ka reaguar edhe zyra e BE-sĂ« nĂ« PodgoricĂ« duke thĂ«nĂ« se âliria e shprehjes artistike Ă«shtĂ« njĂ« nga vlerat thelbĂ«sore tĂ« demokracisĂ«â./KultPlus.com
Login
Ndihmoi qĂ« bikinet tĂ« pranoheshin nĂ« shoqĂ«rinĂ« e viteve â50 tĂ« shekullit XX: Foto bardhezi pĂ«r fotografĂ«t e Festivalit tĂ« KanĂ«s mĂ« 1953(Lido/Shutterstock)
Bardo, më 1946: Prindërit e saj donin që ajo të bëhej balerinë(Roger Viollet via Getty Images)
Fotografitë e Bardos në kopertinat e revistave, riformësuan modën dhe konceptin e bukurisë (foto e vitit 1955)(Bettmann Archive/Getty Images)
Bardo përqafon Roger Vadimin, ndërsa ai është ulur në një tavolinë duke punuar në shtëpinë e tyre, më 1952: Ajo e dashuronte marrëzisht regjisorin aspirant Vadim(QUINIO/Gamma-Rapho via Getty Images)
Bardo e shtrirĂ« nĂ« bar, nĂ« njĂ« pamje nga filmi âNusja Ă«shtĂ« shumĂ« e bukurâ [La mariĂ©e est trop belle] i vitit 1956: Roger Vadim ndihmoi gruan e tij adoleshente tĂ« niste karrierĂ«n kinematografike(S.N. Pathe Cinema/Getty Images)
Bardo dhe Vadim, duke qëndruar pranë altarit, gjatë ceremonisë së tyre të martesës në dhjetor të vitit 1952(Hulton Archive/Getty Images)
Bardo nĂ« plazh, nĂ« njĂ« skenĂ« nga filmi âDhe Zoti krijoi gruanâ, veshur me njĂ« fustan pjesĂ«risht tĂ« hapur nga fundi, qĂ« hapet pĂ«r tâia zbuluar kofshĂ«n, ndĂ«rsa qĂ«ndron pranĂ« njĂ« burri tĂ« shtrirĂ« me fytyrĂ«n poshtĂ«(Marka/Universal Images Group via Getty Images)
Brizhit Bardo, nĂ« njĂ« plazh shkĂ«mbor, nĂ« njĂ« pamje nga filmi âManina, vajza nĂ« bikiniâ [Manina, la fille sans voiles] me regji tĂ« Willy Rozierit, mĂ« 1958(Atlantis Films/Pictorial Parade/Courtesy of Getty Images)
Brizhit Bardo, veshur me këmishë nate, duke mbajtur djalin e saj: Bardo më vonë u padit nga i biri për dëmtim emocional(AFP via Getty Images)
Bardo u lodh nga imazhi i saj si seks-simbol dhe hoqi dorë nga aktrimi për të bërë fushatë për mirëqenien e kafshëve(Bettmann Archive/Getty Images)
Brizhit Bardo duke parë një nga 50 ujqërit hungarezë që shpëtoi(Philippe Caron/Sygma/Getty Images)
Brizhit Bardo duke mbajtur dy pankarta teksa protestonte kundër tregtisë së gëzofit(Sygma via Getty Images)
Bardo jashtë Pallatit Elize(Gilles BASSIGNAC/Gamma-Rapho via Getty Images)
Salloni nĂ« âPalazzo Margheritaâ, hoteli i familjes Coppola, i restauruar me dashuri nĂ« BernaldaFoto: Giovanni Cipriano
Francis Ford Coppola me gruan e tij, Eleanor, në vitin 1987Foto: Juergen Vollmer/Popperfoto
NjĂ« vĂ«shtrim brenda âPalazzo MargheritaâKredi: Giovanni Cipriano
Al Pacino dhe Francis Ford Coppola gjatĂ« xhirimeve tĂ« âKumbarĂ«sâ nĂ« vitin 1990Burimi: ScreenProd / Photononstop / Alamy Stock Photo
Coppola dhe Hermione Eyre nĂ« kopshtin e âPalazzo Margheritaâ-sBurimi: Hermione Eyre
Francis Ford Coppola dhe Eleanor në ndarjen e çmimeve Oscar në vitin 2022Burimi: ABC
Paul Mescal dhe Jessie Buckley interpretojnĂ« Uilliam dhe Agnes Shekspirin nĂ« filmin âHamnetâ (Burimi: Alamy)
Ky vizatim në formë portreti nga viti 1708, është imazhi i vetëm i mbijetuar që mund të paraqesë gruan Anne Hathaway - ose Agnes, siç quhet në film.(Burimi: Getty Images)
Ilustrim i shekulli XIX: Shekspirit duke recituar âHamletinâ pĂ«r familjen e tij, me gruan ulur nĂ« karrige djathtas dhe djalin e tij, Hamnet, pas tij nĂ« tĂ« majtĂ«(Burimi: Alamy)
Kulmi emocional i filmit âHamnetâ ndodh kur Agnesa udhĂ«ton drejt LondrĂ«s pĂ«r tĂ« parĂ« vetĂ« Hamletin(Burimi: Alamy)
