Maqedonia e Veriut po ndĂ«rmerr hapa drejt rritjes sĂ« sigurisĂ« nĂ« komunikacion, duke vendosur njĂ« sistem tĂ« avancuar tĂ« mbikĂ«qyrjes me kamera. PĂ«rmes projektit âQyteti i Sigurtâ, autoritetet synojnĂ« tâi zvogĂ«lojnĂ« shkeljet rrugore, tâi parandalojnĂ« aksidentet dhe ta ulin numrin e tĂ« lĂ«nduarve dhe viktimave nĂ« trafik.
GjatĂ« njĂ« periudhe testimi, kamerat kanĂ« regjistruar katĂ«r shkelje rrugore. Ministria e PunĂ«ve tĂ« Brendshme (MPB) njofton se diapazoni do tĂ« zgjerohet dhe se projekti âQyteti i Sigurtâ do tĂ« zbatohet nĂ« tĂ« gjithĂ« territorin e shtetit.
Sipas statistikave dhe pohimeve tĂ« policisĂ«, kamerat tashmĂ« po i âedukojnĂ«â shoferĂ«t, pasi nĂ« Shkup Ă«shtĂ« ulur si numri i shkeljeve dhe i tĂ« lĂ«nduarve nĂ« komunikacion.
ĂfarĂ« dihet deri tani para se tĂ« nisĂ« zbatimi i projektit mĂ« 1 shkurt?
Periudha testuese filloi mĂ« 1 dhjetor 2025 dhe do tĂ« pĂ«rfundojĂ« nĂ« fund tĂ« janarit. GjatĂ« periudhĂ«s testuese, shoferĂ«t do tĂ« marrin vetĂ«m vĂ«rejtje, ndĂ«rsa nga 1 shkurti 2026 do tĂ« shqiptohen gjoba pĂ«r shkeljet qĂ« do tâi regjistrojnĂ« kamerat.
Përveç kryeqytetit Shkup, sistemi do të jetë aktiv edhe në Kumanovë dhe Tetovë. Pajisje janë vendosur edhe në korridoret 8 dhe 10.
Ministria e Brendshme thotë se synimi është që gjatë vitit 2026 projekti të zbatohet në të gjithë territorin e shtetit.
Në fazën fillestare, kamerat regjistrojnë katër shkelje: parkim të parregullt, kalim në dritë të kuqe, drejtim të automjetit me regjistrim të skaduar dhe tejkalim shpejtësie.
Për tejkalimin e shpejtësisë, është paralajmëruar një prag tolerance që do të jetë: 6 kilometra në orë për vendet ku shpejtësia maksimale është deri në 100 kmh; 8 kmh për shpejtësi mbi 100 kmh dhe 12 kmh për vendet ku shpejtësia maksimale e lejuar është mbi 200 kmh.
âKjo nuk do tĂ« thotĂ« se nĂ«se dikush bĂ«n ndonjĂ« shkelje gjatĂ« drejtimit tĂ« automjetit dhe vozit me 52 kmh, pĂ«r tĂ« nuk do tĂ« vlejnĂ« dispozitat e Kodit Penal, nĂ«se kemi lĂ«ndim trupor ose lĂ«ndim tĂ« rĂ«ndĂ« trupor tĂ« ndonjĂ« pjesĂ«marrĂ«si nĂ« komunikacionâ, tha ministri i PunĂ«ve tĂ« Brendshme, Pançe Toshkovski.
PĂ«rveç kamerave nĂ« rrugĂ«, Ministria paralajmĂ«ron se do tĂ« vihen nĂ« pĂ«rdorim edhe automjete policore, tĂ« cilat, gjithashtu pĂ«rmes kamerave tĂ« integruara nĂ« sistemin âQyteti i Sigurtâ, do tĂ« regjistrojnĂ« shkelje dhe do tĂ« dĂ«rgojnĂ« vĂ«rejtje.
Në të ardhmen, përveç shtrirjes së sistemit në të gjithë shtetin, Ministria planifikon të zgjerojë edhe gamën e shkeljeve që do të detektohen nga kamerat. Megjithatë, për momentin nuk ka afat të saktë.
âZgjerimi i diapazonit tĂ« shkeljeve qĂ« do tâi detektojĂ« sistemi ka pĂ«r qĂ«llim tĂ« ulim shkaqet dhe jo vetĂ«m pasojat. QĂ«llimi pĂ«rfundimtar Ă«shtĂ« siguria nĂ« tĂ« gjithĂ« territorin dhe ulja e numrit alarmant tĂ« viktimave nĂ« komunikacionâ, tha Ministria pĂ«r ShĂ«rbimin e Ballkanit tĂ« Radios Evropa e LirĂ«.
Si funksionon sistemi âQyteti i Sigurtâ?
Kur bëhet një shkelje në komunikacion, përmes një mesazhi në numrin e telefonit dhe në adresën e emailit që pronari i automjetit ka lënë gjatë regjistrimit, mbërrin një vërejtje. Në mesazh ka një lidhje (link) që çon drejtpërdrejt te procesverbali i shkeljes. Në ka të dhëna se me cilin automjet është kryer shkelja, në cilën orë, në cilin vend dhe gjoba që duhet të paguhet.
Gjoba i dërgohet në emër të pronarit të automjetit, pavarësisht se kush e ka drejtuar atë.
GjatĂ« periudhĂ«s testuese, njĂ« pjesĂ« e qytetarĂ«ve kishin edhe vĂ«rejtje pĂ«r dobĂ«sitĂ« e sistemit, tĂ« cilat institucionet pĂ«rgjegjĂ«se duhet tâi zgjidhin.
Për parregullsi, ndryshim të të dhënave dhe çështje të tjera që kanë shoferët, Ministria ka hapur një sportel në ndërtesën e vet në Shkup. Ekziston edhe mundësia për dërgimin elektronik të vërejtjeve në adresën e emailit.
Ministria paralajmĂ«ron se do tĂ« vihet nĂ« pĂ«rdorim edhe njĂ« platformĂ« digjitale pĂ«rmes sĂ« cilĂ«s qytetarĂ«t do tĂ« mund tâi pĂ«rditĂ«sojnĂ« tĂ« dhĂ«nat dhe tĂ« marrin informacione nga sistemi âQyteti i Sigurtâ.
Që sistemi të mund të zbatohet, institucionet përkatëse kanë përgatitur edhe ndryshime në një sërë zgjidhjesh ligjore, si ligjet për automjetet, për ekzekutimin e sanksioneve, për kundërvajtjet dhe Kodin Penal. Një pjesë e ndryshimeve tashmë janë miratuar në Kuvend, ndërsa një pjesë janë në procedurë dhe ende duhet të marrin dritën jeshile nga deputetët.
Shumica e qytetarëve e mbështesin projektin
Po çfarĂ« mendojnĂ« qytetarĂ«t â a Ă«shtĂ« futja e projektit âQyteti i Sigurtâ njĂ« gjĂ« e mirĂ« apo e keqe dhe a do ta pĂ«rmirĂ«sojĂ« sigurinĂ« nĂ« komunikacion â ishte edhe pyetja qĂ« REL-i ua parashtroi qytetarĂ«ve nĂ« njĂ« video-anketĂ« nĂ«pĂ«r kryeqytet. Shumica e tyre e mbĂ«shtetĂ«n projektin.
âĂshtĂ« njĂ« punĂ« e shkĂ«lqyer. Duhet tĂ« zgjidhet ky kaos nĂ« komunikacion. Mendoj se kjo do tĂ« jetĂ« parandaluese. Por, ne jemi tĂ« tillĂ« â vetĂ«m ndĂ«shkimi funksionon. PolitikĂ« ndĂ«shkuese, pa mĂ«shirĂ« pĂ«r askĂ«nd, jo selektive, pĂ«r disa kĂ«shtu e pĂ«r disa ashtu. PĂ«r tĂ« gjithĂ« njĂ«soj dhe do tĂ« vendoset rregulliâ, thotĂ« Sllobodan Danevski.
âĂshtĂ« mirĂ« pĂ«r tĂ« vendosur rregull, sepse vozitet shumĂ« shpejtâ, theksoi njĂ« qytetare nga Shkupi, Dragana.
Megjithatë, ajo shtoi se çështja e privatësisë duhet të rregullohet me ligj.
âEh, do tĂ« pĂ«rmirĂ«sohetâ, komentoi me skepticizĂ«m njĂ« tjetĂ«r qytetar nga Shkupi, duke shtuar: âDo tĂ« mbledhin para pĂ«r QeverinĂ«â.
Toshkovski: ĂshtĂ« ulur numri i tĂ« lĂ«nduarve
Nga ana tjetĂ«r, institucionet pĂ«rgjegjĂ«se pohojnĂ« se rezultate tashmĂ« ka edhe gjatĂ« rreth njĂ« muaji tĂ« kaluar â sa zgjat periudha testuese nĂ« Shkup â kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r sigurinĂ« nĂ« komunikacion.
âMe qetĂ«simin e komunikacionit nĂ« Shkup, qytetarĂ«t kontribuuan drejtpĂ«rdrejt nĂ« uljen e numrit tĂ« tĂ« lĂ«nduarve qĂ« trajtohen nĂ« QendrĂ«n e TraumĂ«s pranĂ« QendrĂ«s Klinike. Me respektimin e rregullave, qĂ« Ă«shtĂ« dukshĂ«m mĂ« i madh krahasuar me fillimin e projektit, janĂ« ulur ndjeshĂ«m vĂ«rejtjet dhe kemi njĂ« ulje konkrete tĂ« numrit tĂ« personave tĂ« lĂ«nduar qĂ« dĂ«rgohen nĂ« KlinikĂ«n e TraumĂ«sâ, deklaroi Toshkovski mĂ« 26 dhjetor.
Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« publikuara nga Ministria, ditĂ«n e parĂ« tĂ« fillimit tĂ« periudhĂ«s testuese â mĂ« 1 dhjetor â kamerat nĂ« Shkup regjistruan plot 110.000 shkelje. Prej tyre, rreth 90% ishin pĂ«r tejkalim shpejtĂ«sie. VetĂ«m njĂ« ditĂ« mĂ« pas, mĂ« 2 dhjetor, shifra ra ndjeshĂ«m nĂ« 50.652 shkelje pĂ«r 24 orĂ«.
Pasojat fatale nga aksidentet e komunikacionit në Maqedoninë e Veriut janë mbi mesataren evropiane, e cila është 45 viktima në vit për një milion banorë. Bilanci i zi në rrugët maqedonase është 65 viktima në vit për një milion banorë, ose një të katërtën më shumë se vendet evropiane.
Në tetë muajt e parë të vitit 2025, në aksidente komunikacioni në vend kanë humbur jetën 91 persona, ose mesatarisht 11.3 persona në muaj.
Në vitin 2024, numri i viktimave në rrugë ishte 142 persona, ose mesatarisht 11.8 jetë të humbura në muaj./REL