❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Policia ngre alarmin: Kujdes nga sms mashtruese për gjoba makinash!

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Drejtoria për Hetimin e Krimit Kibernetik ka informuar se po qarkullojnë mesazhe mashtruese të cilat imitojnë faqen zyrtare të Policisë dhe synojnë mashtrimin e qytetarëve nëpërmjet kërkesave për gjoba automjetesh.

Në mesazh është i vendosur edhe një link që të dërgon drejt një faqeje të rreme, e cila në pamje të parë paraqitet si faqe zyrtare e Policisë së Shtetit, duke përdorur stemën institucionale, imazhe të ndërtesës së Drejtorisë së Përgjithshme, si dhe elemente grafike që imitojnë shërbimet emergjente.

Në hapin e parë, qytetarëve iu kërkohet të konfirmojnë identitetin, duke vendosur numrin e telefonit celular. Në hapin vijues, faqja kërkon numrin e targës së automjetit, ndërsa në fazën e fundit iu kërkohet plotësimi i të dhënave bankare, me pretendimin për kryerjen e pagesës së gjobës.

Policia e Shtetit sqaron se kjo faqe nuk është faqe zyrtare, pasi përdor një adresë interneti të rreme (domain: aspalgov.cyou), e cila nuk i përket asnjë institucioni shtetëror.

Drejtoria e Hetimit të Krimit Kibernetik apelon për qytetarët që të mos klikojnë në mesazhe të dyshimta, të mos vendosin numra telefoni, të dhëna personale apo bankare në faqe që nuk janë zyrtare.

Gjithashtu, qytetarët duhet të kenë parasysh se Policia e Shtetit nuk kërkon konfirmim identiteti apo pagesa gjobash përmes linkeve të dërguara me SMS.

The post Policia ngre alarmin: Kujdes nga sms mashtruese për gjoba makinash! appeared first on Gazeta Si.

↗

Lamallari prezanton Kodin Penal: Ashpërsim dënimi për abuzimet seksuale, parkimin e dyfishtë e ndërtimet pa leje

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Korrigjimet në Kodin Penal ekzistues parashikojnë ashpërsimin e veprave penale me natyrë seksuale në raport me fëmijët, trafikimin e qenieve njerëzore apo shfrytëzimin e njeriut.

Ministri i Drejtësisë Besfort Lamallari ka prezantuar në Komisionin e Ligjeve paketën e ndryshimeve për Kodin Penal, që do të miratohet në javën pasardhëse.

Ashpërsime do të ketë për zaptimin e paligjshëm të tokës dhe ndërtimet pa leje, sidomos për zonat e mbrojtura. Rishikime do të ketë dhe për zjarrvënësit kur qëllimi është tjetërsimi i tokës.

“AshpĂ«rsojmĂ« veprat penale me natyrĂ« seksuale nĂ« raport me fĂ«mijĂ«t. Trafikimi i qenieve njerĂ«zore, pĂ«rjashtohet çdo justifikim me pĂ«lqimin e viktimave. Zero tolerancĂ« pĂ«r shfrytĂ«zimin e njeriut nga njeriu. AshpĂ«rsohen ndjeshĂ«m edhe dĂ«nimet pĂ«r zĂ«nien e paligjshme tĂ« tokĂ«s dhe ndĂ«rtimet pa leje, sidomos nĂ« zonat e mbrojtura”, tha Lamallari, duke shtuar se dĂ«nime tĂ« ashpra do tĂ« ketĂ« edhe pĂ«r parkimin e dyfishtĂ«.

“DĂ«nohet parkimi i dyfishtĂ« mĂ« shumĂ« kur pengon mjetet e emergjencĂ«s”, thotĂ« Lamallari.

Gjithashtu, projektligji forcon mbrojtjen e gazetarëve dhe lirinë e medias, duke përjashtuar përgjegjësinë penale për gazetarët që veprojnë me mirëbesim dhe në interes publik, ndërsa ashpërson ndëshkimet për dhunën dhe kërcënimet ndaj tyre.

Në përfundim, ministri e cilësoi paketën si një reformë të guximshme dhe të domosdoshme, që synon jo vetëm ndëshkimin e krimit, por edhe parandalimin dhe garantimin e sigurisë për qytetarët, duke ndërtuar një sistem penal modern dhe plotësisht të përputhshëm me standardet europiane.

The post Lamallari prezanton Kodin Penal: Ashpërsim dënimi për abuzimet seksuale, parkimin e dyfishtë e ndërtimet pa leje appeared first on Gazeta Si.

↗

Goditet një grup kriminal që shiste armë zjarri në Fresk dhe Tufinë, 3 të arrestuar (video)

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Pas 3 muajsh hetime, Policia e Tiranës ka arrestuar 3 persona, A. B., I. Z., dhe A. R., pjesë e një grupi kriminal që shiste armë zjarri.

Dy prej tyre u kapën në flagrancë, nga policia në zonën e Tufinës (pranë Kinostudios), në tentativë për të shitur 2 armë zjarri kallashnikov. Policia ka identifikuar dhe shpallur një person tjetër i cili dyshohet si pjestar i këtij grupi.

Gjatë arrestimit, policia ka sekuestruar 5 armë zjarri dhe municion luftarak, që dyshohet se do të shiteshin në Tufinë dhe në Fresk. 

I. Z., 55 vjeç, banues në Tiranë ka qenë i dënuar më parë për vrasje, A. B., 63 vjeç, banues në Tiranë, ka qenë i dënuar më parë për prodhim dhe shitje të narkotikëve dhe për mashtrim ndërsa A. R., 46 vjeç, banues në Tiranë ka qenë i dënuar më parë për plagosje të rëndë me dashje.

The post Goditet një grup kriminal që shiste armë zjarri në Fresk dhe Tufinë, 3 të arrestuar (video) appeared first on Gazeta Si.

↗

OKB: Bota ka hyrĂ« nĂ« njĂ« epokĂ« tĂ« ‘falimentimit tĂ« ujit’. ÇfarĂ« do tĂ« thotĂ« kjo?

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Aktiviteti njerĂ«zor e ka shtyrĂ« botĂ«n nĂ« njĂ« epokĂ« tĂ« “falimentimit global tĂ« ujit”, ndĂ«rsa ekspertĂ«t bĂ«jnĂ« thirrje pĂ«r njĂ« transformim urgjent dhe tĂ« bazuar nĂ« shkencĂ«.

NjĂ«  raport i ri nga Universiteti i Kombeve tĂ« Bashkuara (UNU) paralajmĂ«ron se dekada tĂ« tĂ«ra shpyllĂ«zimi, ndotja, degradimi i tokĂ«s, mbishpĂ«rndarja e ujit dhe pakĂ«simi kronik i ujĂ«rave nĂ«ntokĂ«sore, tĂ« pĂ«rkeqĂ«suara nga ngrohja globale, kanĂ« shkaktuar dĂ«me tĂ« pakthyeshme nĂ« furnizimin me ujĂ« tĂ« planetit dhe aftĂ«sinĂ« e tij pĂ«r t’u rikuperuar.

Ai argumenton se terma tĂ« tillĂ« si “stresi i ujit” dhe “kriza e ujit” nuk pasqyrojnĂ« mĂ« ne saktĂ«si realitetin e zymtĂ« tĂ« sotĂ«m, i cili po nxit “zhvendosjen dhe konfliktin” nĂ« tĂ« gjithĂ« botĂ«n.

ÇfarĂ« do tĂ« thotĂ« “falimentimi i ujit”?

Raporti i UNU-sĂ« e pĂ«rcakton falimentimin e ujit si njĂ« “tĂ«rheqje tĂ« vazhdueshme tĂ« tepĂ«rt nga ujĂ«rat sipĂ«rfaqĂ«sore dhe nĂ«ntokĂ«sore nĂ« krahasim me hyrjet e rinovueshme dhe nivelet e sigurta tĂ« pakĂ«simit”. Termi gjithashtu flet pĂ«r “humbje tĂ« pakthyeshme ose tepĂ«r tĂ« kushtueshme tĂ« kapitalit natyror tĂ« lidhur me ujin”.

Kjo ndryshon nga stresi ujor i cili pasqyron situata me presion të lartë që mbeten të kthyeshme ose një krizë uji, e cila përdoret për të përshkruar goditjet akute që mund të kapërcehen.

Edhe pse jo çdo pellg dhe vend është i falimentuar nga ana e ujit, autori kryesor Kaveh Madani, Drejtor i grupit të ekspertëve të OKB-së për ujin, thotë se mjaftueshëm sisteme kritike kanë kaluar tashmë këto pragje.

“KĂ«to sisteme janĂ« tĂ« ndĂ«rlidhura pĂ«rmes tregtisĂ«, migrimit, reagimeve klimatike dhe varĂ«sive gjeopolitike, kĂ«shtu qĂ« peizazhi global i rrezikut tani Ă«shtĂ« ndryshuar rrĂ«njĂ«sisht”, shton ai.

Si duket falimentimi i ujit?

Falimentimi i ujit nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« me sa i lagĂ«sht ose i thatĂ« duket njĂ« vend, ka tĂ« bĂ«jĂ« me ekuilibrin, kontabilitetin dhe qĂ«ndrueshmĂ«rinĂ«. Edhe rajonet qĂ« pĂ«rjetojnĂ« pĂ«rmbytje çdo vit mund tĂ« jenĂ« ende tĂ« falimentuara nga uji nĂ«se shpenzojnĂ« mĂ« shumĂ« seç duhet “tĂ« ardhurat” e tyre vjetore tĂ« rinovueshme nga uji.

Raporti argumenton se falimentimi i ujit duhet të shihet përmes një lente globale, ndërsa pasojat e tij përhapen.

“BujqĂ«sia pĂ«rbĂ«n shumicĂ«n dĂ«rrmuese tĂ« pĂ«rdorimit tĂ« ujĂ«rave tĂ« Ă«mbla dhe sistemet ushqimore janĂ« tĂ« ndĂ«rlidhura ngushtĂ« pĂ«rmes tregtisĂ« dhe çmimit”, thotĂ« Madani.

“Kur mungesa e ujit dĂ«mton bujqĂ«sinĂ« nĂ« njĂ« rajon, efektet pĂ«rhapen nĂ« tregjet globale, stabilitetin politik dhe sigurinĂ« ushqimore diku tjetĂ«r. Kjo e bĂ«n falimentimin e ujit jo njĂ« seri krizash lokale tĂ« izoluara, por njĂ« rrezik tĂ« pĂ«rbashkĂ«t global.”

Uji i botës në numra

Duke përdorur të dhëna globale dhe prova shkencore të kohëve të fundit, raporti harton një përmblehdje të zymtë të trendëve të ujit, duke fajësuar më së shumti aktivitetin njerëzor.

Kjo përfshin 50 për qind të liqeneve të mëdha në të gjithë botën që kanë humbur ujë që nga fillimi i viteve 1990, me 25 për qind të njerëzimit që varet drejtpërdrejt nga burimi i ujit, dhe dhjetëra lumenj të mëdhenj që tani nuk arrijnë të arrijnë në det për pjesë të vitit.

410 milion hektarë ligatina natyrore, një sipërfaqe pothuajse e barabartë me madhësinë e BE-së, janë fshirë gjithashtu në pesë dekadat e fundit. Humbja globale e akullnajave që nga vitet 1970 është rritur me 30 për qind.

Kripëzimi ka dëmtuar rreth 100 milion hektarë tokë bujqësore dhe 70 për qind e akuiferëve kryesorë (të cilët mbajnë dhe transmetojnë ujëra nëntokësore) po tregojnë rënie afatgjatë.

‘Rivendosja’ e axhendĂ«s globale tĂ« ujit

Raporti argumenton se axhenda aktuale globale e ujit, e cila është kryesisht e përqendruar në ujin e pijshëm, kanalizimet dhe përmirësimet e efikasitetit, nuk është më e përshtatshme për qëllimin.

Ai bĂ«n thirrje pĂ«r njĂ« axhendĂ« tĂ« re qĂ« njeh zyrtarisht gjendjen e falimentimit tĂ« ujit, njeh ujin si “njĂ« kufizim dhe njĂ« mundĂ«si” pĂ«r pĂ«rmbushjen e angazhimeve klimatike dhe pĂ«rfshin monitorimin e falimentimit tĂ« ujit nĂ« njĂ« kornizĂ« globale.

Prandaj, qeveritë po nxiten të marrin masa drastike ndaj ndotjes dhe dëmtimit të ligatinave, të mbështesin tranzicionet për komunitetet, jetesa e të cilave duhet të ndryshojë dhe të transformojnë sektorët që përdorin intensivisht ujë, përfshirë bujqësinë.

Përndryshe, barra do të bjerë në mënyrë disproporcionale mbi fermerët e vegjël, popujt indigjenë, banorët urbanë me të ardhura të ulëta, gratë dhe të rinjtë, shton raporti.

“Falimentimi i ujit po bĂ«het njĂ« nxitĂ«s i brishtĂ«sisĂ«, zhvendosjes dhe konfliktit”, thotĂ« nĂ«nsekretari i pĂ«rgjithshĂ«m i OKB-sĂ«, Tshilidzi MarĂ«ala.

“Menaxhimi i tij nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« drejtĂ«, sigurimi qĂ« komunitetet e cenueshme tĂ« mbrohen dhe qĂ« humbjet e pashmangshme tĂ« ndahen nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« barabartĂ«, nuk Ă«shtĂ« thelbĂ«sor pĂ«r ruajtjen e paqes, stabilitetit dhe kohezionit social.”

The post OKB: Bota ka hyrĂ« nĂ« njĂ« epokĂ« tĂ« ‘falimentimit tĂ« ujit’. ÇfarĂ« do tĂ« thotĂ« kjo? appeared first on Gazeta Si.

↗

Rikthehet dëbora në veri e juglindje të vendit

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Në vendin tonë janë rikthyer reshjet e dëborës, duke zbardhur vendin edhe një herë tjetër.

Gjatë natës ka pasur reshje shiu me intensitet mesatar dhe ka filluar dëbora në të gjithë zonën veriore dhe juglindore të vendit. Sipas Autoritetit Rrugor Shqiptar, akset janë të hapura dhe qarkullimi vijon normalisht.

ARRSH këshillon drejtuesit e mjeteve për kujdes të shtuar dhe pajisjen e tyre me goma dimërore e zinxhirë.

Ndërkohë Policia e Qarkullimit Rrugor u bën apel drejtuesve të mjeteve që të bëjnë kujdes teksa qarkullojnë përgjatë akseve rrugore që përshkojnë veriun e vendit.

Bora ka zbardhur qytetin e Kukësit, ndërsa në zonat malore mbi 600 metra mbi nivelin e detit, trashësia e saj ka kaluar 5 centimetra.

Termometri ka zbritur në -2 gradë Celsius në qytetin e Kukësit, ndërsa në zonat më të thella malore temperaturat kanë arritur deri në -9 gradë. Këto kushte atmosferike kanë krijuar prezencë të ngricave në disa akse rrugore nacionale.

The post Rikthehet dëbora në veri e juglindje të vendit appeared first on Gazeta Si.

↗

Përmet, 31-vjeçari i jep fund jetës, gjendet i varur në shkallët e banesës

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Një ngjarje e rëndë ka ndodhur në Përmet, kur rreth orës 19:00, është gjetur i vetëvarur D. Muçenji, 31 vjeç, në fshatin Skutaraq, Njësia Administrative Petran.

Kanë qenë të afërmit e viktimës të cilët kanë gjetur viktimën të vetëvarur në shkallët e shtëpisë.

The post Përmet, 31-vjeçari i jep fund jetës, gjendet i varur në shkallët e banesës appeared first on Gazeta Si.

↗

Trump konferencë në Shtëpinë e Bardhë: Nuk ka kthim mbrapa për Groenlandën. Venezuelën e dua

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Presidenti amerikan Donald Trump, në një konferencë në Shtëpinë e Bardhë, ka ripërsëritur kërkesën për të marrë Groenlandën.

Ai tha se “nuk ka kthim prapa” nĂ« planin e tij pĂ«r tĂ« pĂ«rfshirĂ« GroenlandĂ«n si pjesĂ« tĂ« strategjisĂ« amerikane.

Trump gjithashtu vlerësoi lideren opozitare të Venezuelës, e cila i dërgoi edhe çmimin Nobel në Zyrën Ovale në takimin e pak ditëve më parë, duke thënë se ajo është grua e jashtëzakonshme.

“Po flasim me Machadon, ndoshta do tĂ« bĂ«jmĂ« diçka nĂ« VenezuelĂ« me tĂ«. NjĂ« grua jashtĂ«zakonisht e sjellshme, bĂ«ri gjithashtu diçka shumĂ« tĂ« pabesueshme. Po flasim me tĂ« dhe ndoshta mund ta pĂ«rfshijmĂ« nĂ« njĂ« farĂ« mĂ«nyre. Maria
 Ndoshta mund ta bĂ«jmĂ« kĂ«tĂ«â€, u shpreh ai.

Dhe duke folur për vendin amerikano-latin, shtoi:

“Dikur e urreja VenezuelĂ«n, por sot e dua”.

The post Trump konferencë në Shtëpinë e Bardhë: Nuk ka kthim mbrapa për Groenlandën. Venezuelën e dua appeared first on Gazeta Si.

↗

Kryeministri kanadez me fjalim provokues në Davos: Rendi i vjetër nuk do të kthehet

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Kryeministri kanadez Mark Carney dha njĂ« vlerĂ«sim tĂ« sinqertĂ« se si e sheh botĂ«n nĂ« njĂ« fjalim provokues nĂ« Davos tĂ« ZvicrĂ«s, ku tha se rendi ndĂ«rkombĂ«tar i udhĂ«hequr nga SHBA-tĂ« dhe i bazuar nĂ« rregulla ka mbaruar dhe fuqitĂ« e mesme si Kanadaja duhet tĂ« ndryshojnĂ« drejtim pĂ«r tĂ« shmangur rĂ«nien pre e “shtrĂ«ngimit” tĂ« mĂ«tejshĂ«m nga aktorĂ« tĂ« fuqishĂ«m.

Pa e pĂ«rmendur Presidentin e SHBA-sĂ« Donald Trump me emĂ«r, Carney iu referua “hegjemonisĂ« amerikane” dhe tha se “fuqitĂ« e mĂ«dha” po e pĂ«rdorin integrimin ekonomik si “armĂ«â€.

“KanadezĂ«t e dinĂ« se supozimi ynĂ« i vjetĂ«r dhe i rehatshĂ«m se gjeografia dhe anĂ«tarĂ«simi ynĂ« nĂ« aleancĂ« automatikisht siguronte prosperitet dhe siguri nuk Ă«shtĂ« mĂ« i vlefshĂ«m”, tha Carney.

NdĂ«rsa pĂ«rballet me kĂ«tĂ« dinamikĂ« tĂ« re, Carney tha se Kanadaja duhet tĂ« jetĂ« “parimore dhe pragmatike” dhe tĂ« kthehet nga brenda pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar vendin dhe pĂ«r tĂ« diversifikuar marrĂ«dhĂ«niet tregtare pĂ«r t’u bĂ«rĂ« mĂ« pak e varur nga vende si SHBA-ja, tani qĂ« Ă«shtĂ« e qartĂ« se “integrimi” mund tĂ« çojĂ« nĂ« “nĂ«nshtrim”.

Carney tha se “arkitektura e zgjidhjes kolektive tĂ« problemeve”, ​​duke u mbĂ«shtetur nĂ« institucione si Organizata BotĂ«rore e TregtisĂ«, Kombet e Bashkuara dhe Konferenca e PalĂ«ve (COP) pĂ«r bisedimet pĂ«r klimĂ«n, Ă«shtĂ« “zvogĂ«luar” dhe vendet duhet tĂ« pranojnĂ« se mund tĂ« duhet tĂ« veprojnĂ« vetĂ« mĂ« shpesh sesa nĂ« tĂ« kaluarĂ«n e afĂ«rt.

“ShumĂ« vende po nxjerrin tĂ« njĂ«jtat pĂ«rfundime. Ato duhet tĂ« zhvillojnĂ« njĂ« autonomi mĂ« tĂ« madhe strategjike: nĂ« energji, ushqim, minerale kritike, nĂ« financĂ« dhe zinxhirĂ« furnizimi. NjĂ« vend qĂ« nuk mund tĂ« ushqehet, tĂ« furnizohet me karburant ose tĂ« mbrohet ka pak mundĂ«si. Kur rregullat nuk tĂ« mbrojnĂ« mĂ«, duhet tĂ« mbrohesh”, tha Carney.

Carney tha se kjo qasje, ku ekziston njĂ« “botĂ« fortesash”, do t’i bĂ«jĂ« vendet mĂ« tĂ« varfra, tĂ« brishta dhe mĂ« pak tĂ« qĂ«ndrueshme. Por megjithatĂ« po vjen dhe Kanadaja duhet tĂ« punojĂ« me aleatĂ« me tĂ« njĂ«jtat mendje, sa herĂ« qĂ« Ă«shtĂ« e mundur, pĂ«r tĂ« kundĂ«rshtuar dominimin nga vendet mĂ« tĂ« mĂ«dha, mĂ« tĂ« pasura dhe mĂ« tĂ« armatosura mirĂ«.

“Ky nuk Ă«shtĂ« multilateralizĂ«m naiv. As nuk mbĂ«shtetet nĂ« institucione tĂ« dobĂ«suara. ËshtĂ« ndĂ«rtimi i koalicioneve qĂ« funksionojnĂ«, çështje pas çështjeje, me partnerĂ« qĂ« ndajnĂ« mjaftueshĂ«m terren tĂ« pĂ«rbashkĂ«t pĂ«r tĂ« vepruar sĂ« bashku. FuqitĂ« e mesme duhet tĂ« veprojnĂ« sĂ« bashku sepse nĂ«se nuk je nĂ« tryezĂ«, je nĂ« menu”, tha Carney.

“Ne po angazhohemi gjerĂ«sisht, strategjikisht, me sy hapur. Ne e trajtojmĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« aktive botĂ«n ashtu siç Ă«shtĂ«, jo duke pritur qĂ« bota tĂ« jetĂ« ashtu siç dĂ«shirojmĂ«â€, tha ai.

“Rendi i vjetĂ«r nuk po kthehet. Nuk duhet ta vajtojmĂ«. Nostalgjia nuk Ă«shtĂ« strategji. Por nga thyerja, ne mund tĂ« ndĂ«rtojmĂ« diçka mĂ« tĂ« mirĂ«, mĂ« tĂ« fortĂ« dhe mĂ« tĂ« drejtĂ«.”

Përmend shpenzimet e mbrojtjes, tregtinë e diversifikuar

Carney tha se që nga marrja e detyrës, ai ka ndërmarrë hapa për të ndryshuar trajektoren e Kanadasë: duke dyfishuar shpenzimet e mbrojtjes, duke diversifikuar me shpejtësi tregtinë duke nënshkruar 12 marrëveshje tregtare dhe sigurie në katër kontinente në gjashtë muaj dhe duke u afruar edhe më shumë me Bashkimin Evropian.

MĂ« parĂ« kĂ«tĂ« javĂ«, Carney gjithashtu arriti njĂ« marrĂ«veshje tregtare me KinĂ«n pĂ«r automjetet elektrike dhe produktet bujqĂ«sore – duke i dhĂ«nĂ« fund viteve tĂ« armiqĂ«sisĂ« dypalĂ«she – dhe i bĂ«ri thirrje fuqisĂ« sĂ« Lindjes sĂ« Mesme, Katarit.

Kanadaja po ndjek gjithashtu pakte të tregtisë së lirë me Indinë, Tajlandën, Filipinet dhe vendet në Shoqatën e Kombeve të Azisë Juglindore dhe Mercosur, bllokun e Amerikës së Jugut që përfshin Argjentinën, Bolivinë, Brazilin, Paraguain dhe Uruguain.

“FuqitĂ« e mĂ«dha mund tĂ« pĂ«rballojnĂ« tĂ« ecin vetĂ«. Ato kanĂ« madhĂ«sinĂ« e tregut, kapacitetin ushtarak, ndikimin pĂ«r tĂ« diktuar kushtet. FuqitĂ« e mesme nuk e kanĂ«. Por kur negociojmĂ« vetĂ«m nĂ« mĂ«nyrĂ« bilaterale me njĂ« hegjemon, negociojmĂ« nga dobĂ«sia. Ne pranojmĂ« atĂ« qĂ« ofrohet. Ne konkurrojmĂ« me njĂ«ri-tjetrin pĂ«r tĂ« qenĂ« mĂ« tĂ« akomodueshmit. Ky nuk Ă«shtĂ« sovranitet. ËshtĂ« performanca e sovranitetit duke pranuar nĂ«nshtrimin”, tha Carney.

“NĂ« njĂ« botĂ« me rivalitet tĂ« fuqive tĂ« mĂ«dha, vendet midis tyre kanĂ« njĂ« zgjedhje: tĂ« konkurrojnĂ« me njĂ«ri-tjetrin pĂ«r favor, ose tĂ« bashkohen pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« rrugĂ« tĂ« tretĂ« me ndikim”.

Kanadaja njĂ« ‘partner i qĂ«ndrueshĂ«m dhe i besueshĂ«m’

NdĂ«rsa mban njĂ« ton skeptik pĂ«r disa institucione globale dhe vajton atĂ« qĂ« ai e quajti njĂ« “kĂ«putje” nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si gjĂ«rat kanĂ« funksionuar prej kohĂ«sh, Carney tha se ndihet i sigurt pĂ«r tĂ« ardhmen e KanadasĂ« pavarĂ«sisht rĂ«rĂ«s sĂ« lĂ«vizshme.

Kanadaja Ă«shtĂ« njĂ« “partner i qĂ«ndrueshĂ«m dhe i besueshĂ«m” qĂ« “vlerĂ«son marrĂ«dhĂ«niet afatgjata”, gjĂ« qĂ« e bĂ«n atĂ« tĂ«rheqĂ«se pĂ«r vendet e tjera, tha ai.

“Kanadaja ka atĂ« qĂ« dĂ«shiron bota. Ne jemi njĂ« superfuqi energjetike. Ne kemi popullsinĂ« mĂ« tĂ« arsimuar nĂ« botĂ«â€, tha ai. “Ne kemi kapital, talent dhe njĂ« qeveri me kapacitet tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m fiskal pĂ«r tĂ« vepruar me vendosmĂ«ri. Dhe ne kemi vlerat qĂ« shumĂ« tĂ« tjerĂ« aspirojnĂ«.”

Duke folur më vonë në një bisedë në Forumin Ekonomik Botëror, Carney pranoi se Kanadaja është e ndjeshme ndaj një SHBA-je gjithnjë e më të vendosur, duke pasur parasysh gjeografinë dhe lidhjet ekonomike afatgjata.

Por ai tha se Kanadaja tashmë e ka provuar qëndrueshmërinë e saj përballë një lufte tregtare të SHBA-së: vendi ka shtuar më shumë vende pune sesa Shtetet e Bashkuara që kur Trump vendosi tarifa për mallrat globale.

I pyetur nĂ«se prerja e marrĂ«veshjeve me KinĂ«n e bĂ«n KanadanĂ« tepĂ«r tĂ« varur nga superfuqia aziatike, Carney tha se po luan “sulm” dhe thellimi i lidhjeve ekonomike me vendin e dytĂ« mĂ« tĂ« madh nĂ« botĂ« Ă«shtĂ« njĂ« veprim i kujdesshĂ«m nĂ« kĂ«tĂ« pikĂ«.

“Ne duhet tĂ« kemi njĂ« partneritet strategjik me ta”, tha ai pĂ«r KinĂ«n, ndĂ«rsa tha se do tĂ« ketĂ« “gardhe mbrojtĂ«se”.

NdĂ«rsa Trump kĂ«mbĂ«ngul se SHBA-tĂ« duhet tĂ« marrin GroenlandĂ«n, gjoja pĂ«r qĂ«llime tĂ« sigurisĂ« kombĂ«tare, Carney tha se Kanadaja qĂ«ndron “vendosmĂ«risht” me DanimarkĂ«n, e cila nĂ« fund tĂ« fundit kontrollon territorin autonom.

“Angazhimi ynĂ« ndaj Nenit 5 Ă«shtĂ« i palĂ«kundur”, tha Carney, duke iu referuar parimit tĂ« NATO-s pĂ«r mbrojtje kolektive. “Ne po punojmĂ« me aleatĂ«t tanĂ« tĂ« NATO-s pĂ«r tĂ« siguruar mĂ« tej krahĂ«t veriorĂ« dhe perĂ«ndimorĂ« tĂ« aleancĂ«s”.

Duke folur pĂ«r territorin danez tĂ« lakmuar nga Trump, Carney tha: “Mendoj se NATO po pĂ«rjeton njĂ« provĂ« tani”.

Ai tha se Kanadaja po e rrit praninĂ« e saj ushtarake nĂ« Arktik, ndĂ«rkohĂ« qĂ« po nxit gjithashtu “diskutime” midis aleatĂ«ve pĂ«r tĂ« sjellĂ« njĂ« “rezultat mĂ« tĂ« mirĂ«â€ nĂ« Atlantikun e Veriut.

Komentet e Carney-t vijnĂ« pas kĂ«rcĂ«nimit tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m tĂ« Trump pĂ«r tĂ« vendosur tarifa ndaj aleatĂ«ve evropianĂ« dhe BritanisĂ« derisa Uashingtonit t’i lejohet tĂ« blejĂ« GroenlandĂ«n. Kryeministri tha se Kanadaja “kundĂ«rshton fuqimisht” planin e SHBA-sĂ« pĂ«r t’i goditur aleatĂ«t me taksa ndĂ«shkuese nĂ«se nuk pajtohen me imperializmin e Trump.

Marrë nga CBC. Përshtati: Gazeta Si.

The post Kryeministri kanadez me fjalim provokues në Davos: Rendi i vjetër nuk do të kthehet appeared first on Gazeta Si.

↗

Makron në Davos: Bota është përballë një zgjedhjeje kritike

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

NĂ« fjalimin e tij gjatĂ« Forumit Ekonomik BotĂ«ror nĂ« Davos, presidenti francez Emmanuel Macron theksoi se bota Ă«shtĂ« pĂ«rballĂ« njĂ« zgjedhjeje kritike: tĂ« pranohet ligji i mĂ« tĂ« fortit, qĂ« do tĂ« çonte nĂ« njĂ« “qasje tĂ« re koloniale”, ose tĂ« mbrohet multilateralizmi efektiv, i cili i shĂ«rben interesave tĂ« shteteve dhe siguron rendin global.

Macron theksoi se ky Ă«shtĂ« njĂ« moment kyç pĂ«r tĂ« mbrojtur sovranitetin dhe pavarĂ«sinĂ« kombĂ«tare. Ai shtoi se masa e fundit pĂ«r stacionimin tĂ« ushtrisĂ« franceze nĂ« GroenlandĂ« ishte njĂ« hap pĂ«r tĂ« mbrojtur kĂ«tĂ« territor strategjik, pa “kĂ«rcĂ«nuar askĂ«nd”, por pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur njĂ« aleat dhe njĂ« vend tjetĂ«r europian.

Kreu i FrancĂ«s gjithashtu theksoi rĂ«ndĂ«sinĂ« e G7 nĂ« kĂ«tĂ« kontekst. Ai theksoi se Franca, pĂ«rmes presidencĂ«s sĂ« saj tĂ« Grupit tĂ« ShtatĂ«, do tĂ« kĂ«rkojĂ« tĂ« ringjallĂ« G7 si njĂ« forum pĂ«r “dialog tĂ« sinqertĂ«â€ dhe pĂ«r tĂ« parandaluar luftĂ«rat tregtare, rritjen e proteksionizmit dhe pĂ«rpjekjet pĂ«r tĂ« prishur rendin ekonomik global.

“Objektivi ynĂ« pĂ«rmes G7 Ă«shtĂ« tĂ« tregojmĂ« se fuqitĂ« kryesore tĂ« botĂ«s janĂ« ende tĂ« afta tĂ« arrijnĂ« njĂ« diagnozĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t tĂ« ekonomisĂ« globale”, tha Macron.

Në këtë kuadër, ai bëri thirrje për një angazhim më të madh në nivele ndërkombëtare, për të siguruar që shtetet të mund të bashkëpunojnë për të zgjidhur krizat globale, përfshirë ato tregtare dhe gjeopolitike.

The post Makron në Davos: Bota është përballë një zgjedhjeje kritike appeared first on Gazeta Si.

↗

Nga gushti, në vendet e BE do të ndalohen paketimet plastike njëpërdorimshe të produkteve në restorante e hotele

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Lamtumirë ketchup dhe majoneza në restorante! Duke nisur nga gushti i këtij viti nuk do të jetë më e mundur të përdoren qese njëpërdorimëshe për salca, vaj, kripë dhe uthull.

Rregullorja e re që i referohet Rregullores së Paketimit dhe Mbeturinave të Paketimit, e cila hyri në fuqi në janar të vitit të kaluar dhe ndalon përdorimin e këtyre produkteve duke filluar nga vera e ardhshme. Ndryshimet do të ndikojnë gjithashtu në sektorin e mikpritjes, ku do të futet një ndalim për paketimin njëpërdorimësh për shampon dhe produktet e kujdesit për trupin.

Deri nĂ« fund tĂ« verĂ«s sĂ« ardhshme, restorantet nĂ« tĂ« gjithĂ« EuropĂ«n do tĂ« duhet tĂ« ndalojnĂ« shĂ«rbimin e salcave, tĂ« tilla si ketchup dhe majonezĂ«, vaj dhe kripĂ« nĂ« qese njĂ«pĂ«rdorimĂ«she shpesh tĂ« bĂ«ra prej plastike. Prandaj, pronarĂ«t e restoranteve do tĂ« duhet tĂ« pajisen me enĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme shpesh tĂ« konsideruara mĂ« pak higjienike dhe burim mbeturinash dhe t’u shĂ«rbejnĂ« klientĂ«ve nĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«.

Sipas mediave të huaja, objektet e akomodimit do të duhet gjithashtu të përputhen me rregulloren e re evropiane. Hotelet do të duhet të braktisin paketimin njëpërdorimësh për shampon, balsam dhe produkte të kujdesit personal dhe higjienës në favor të zgjidhjeve alternative, të tilla si shpërndarësit e rimbushshëm. Komisioni Europian e mbron fuqimisht këtë veprim, duke theksuar ndikimin mjedisor të plastikës, e cila, shpesh e pa ricikluar siç duhet, përfundon në ekosistemet detare dhe kështu hyn në zinxhirin ushqimor.

The post Nga gushti, në vendet e BE do të ndalohen paketimet plastike njëpërdorimshe të produkteve në restorante e hotele appeared first on Gazeta Si.

↗

Seanca për rritjen e pagave të gjyqtarëve në Kushtetuese, reagon Rama: Turp kombëtar nëse miratohet

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Një farsë të shëmtuar e ka cilësuar kryeministri Edi Rama seancën e cila po zhvillohet sot në Gjykatën Kushtetuese për rritjen e rrogave të gjyqtarëve. Në një reagim në X kreu i qeverisë shprehet se gjyqtarët synojnë të thyejnë piramidën shtetërore të pagave, ndonëse janë tashmë kategoria më e paguar në vend.

“Sot Gjykata Kushtetuese po zhvillon (fatkeqĂ«sisht pa transmetim direkt pĂ«r shkaqe teknike) farsĂ«n mĂ« tĂ« shĂ«mtuar tĂ« imagjinueshme, e cila i Ă«shtĂ« imponuar nga dy shoqata gjyqtarĂ«sh, tĂ« cilĂ«t duan tĂ« rrisin rrogat e tyre me gjyq, duke thyer piramidĂ«n shtetĂ«rore tĂ« pagave”, shkruan Rama, duke shtuar se, sipas tij, gjyqtarĂ«t kĂ«rkojnĂ« tĂ« marrin kompetencat kushtetuese tĂ« qeverisĂ« dhe parlamentit pĂ«r politikĂ«n e pagave. Rama thotĂ« se kjo pĂ«rbĂ«n njĂ« skandal logjik, moral, ligjor dhe kushtetues, teksa uroi qĂ« Kushtetuesja tĂ« mos e lejojĂ« tĂ« kthehet nĂ« njĂ« turp kombĂ«tar.

“Tani kĂ«ta duan qĂ« nĂ« pĂ«rjetĂ«si t’u jepet e drejta ta rrisin vetĂ« rrogĂ«n sa herĂ« rriten pagat e tjera, pra ShqipĂ«ria tĂ« jetĂ« pĂ«rgjithmonĂ« i vetmi vend nĂ« botĂ« ku gjykatĂ«sit paguhen mĂ« shumĂ« se sa çdokush tjetĂ«r duke marrĂ« kompetencat kushtetuese tĂ« qeverisĂ« e tĂ« parlamentit pĂ«r politikĂ«n e pagave, ky Ă«shtĂ« njĂ« skandal logjik, moral, ligjor dhe kushtetues, tĂ« cilin uroj qĂ« Gjykata Kushtetuese tĂ« mos e lejojĂ« kurrĂ«sesi tĂ« kthehet nĂ« njĂ« turp kombĂ«tar! Respekte pĂ«r SPAK-un qĂ« nuk iu bashkua kĂ«saj marrĂ«babĂ«zie nĂ« emĂ«r tĂ« pavarĂ«sisĂ« sĂ« gjyqĂ«sorit”, shkruan Rama. 

The post Seanca për rritjen e pagave të gjyqtarëve në Kushtetuese, reagon Rama: Turp kombëtar nëse miratohet appeared first on Gazeta Si.

↗

Si të shpëtojmë nga influencerat shqiptarë që janë kthyer si mjek popullor digjital

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Debati i hapur së fundmi në Shqipëri mes aktores Eliona Pitarka dhe pediatrit Edi Tushe ka rikthyer në vëmendje një çështje gjithnjë e më të ndjeshme: kufiri mes komunikimit publik, përvojës personale dhe autoritetit mjekësor, veçanërisht kur bëhet fjalë për shëndetin e fëmijëve.

Mjeku Edi Tushe akuzon aktoren Eliona Pitarka se ka pĂ«rdorur emrin e tij pa autorizim nĂ« pĂ«rmbajtje qĂ« lidhen me dieta pĂ«r fĂ«mijĂ«, “me qĂ«llime qĂ« nuk kanĂ« asnjĂ« lidhje me qĂ«ndrimin tim profesional dhe qĂ« nuk i kam miratuar apo mbĂ«shtetur. Nuk kam autorizuar Eliona PitarkĂ«n apo asnjĂ« person tjetĂ«r tĂ« pĂ«rdorĂ« emrin tim pĂ«r tĂ« promovuar dieta pĂ«r fĂ«mijĂ«, kĂ«shilla ushqimore apo pĂ«rfitime personale tĂ« çfarĂ«do forme”, tha mjeku Tushe, duke sqaruar mĂ« tej se situatĂ«n do e ndjekĂ« nĂ« rrugĂ« gjyqĂ«sore.

Pas kësaj ka reaguar Pitarka, duke thënë se postimet e saj ishin vetëm informacion i përgjithshëm për ndihmën e prindërve që nuk përballojnë dot klinikat private.

“AsnjĂ«herĂ« nuk kam publikuar regjimin ushqimor tĂ« fĂ«mijĂ«ve tĂ« mi, as nuk e kam lidhur emrin e Dr. Edit me produkte apo pĂ«rfitime. NĂ« komunikime private, ai mĂ« ka mbĂ«shtetur tĂ« ndaj kĂ«shilla tĂ« pĂ«rgjithshme pĂ«r nĂ«nat”.

Por si i trajton Europa situata të ngjashme dhe sa i ndryshëm është konteksti shqiptar?

Europa ka rregulla të qarta dhe tolerancë minimale. Në shumicën e vendeve europiane, influencerat nuk ndalohen të flasin për shëndetin, por u ndalohet qartë të japin këshilla konkrete mjekësore, sidomos për fëmijët. Qasja është kryesisht parandaluese dhe institucionale, jo e bazuar në përplasje individuale.

Praktikisht, vija ndarëse është e përcaktuar qartë!

Në Francë, influencerat ndalohen të promovojnë ose të rekomandojnë trajtime mjekësore, veçanërisht kur bëhet fjalë për fëmijë.

Shkeljet ndëshkohen me gjoba të rënda, ndalim të përkohshëm të aktivitetit online dhe në raste ekstreme, ndjekje penale.

Franca ka miratuar një ligj që e bën të paligjshme promovimin e praktikave të caktuara mjekësore dhe pajisjeve shëndetësore nga influencuesit, me penalitet deri në 2 vjet burg dhe gjobë deri në 300,000 euro për shkelësit.

Ligji francez e trajton këtë si mbrojtje të shëndetit publik, jo si debat mbi lirinë e shprehjes.

Ndërsa në Gjermani, çdo përmbajtje nga një influencer jo-mjek që duket si trajtim ose rekomandim i produkteve konkrete, klasifikohet si reklamë e paligjshme shëndetësore ose ushtrim i paautorizuar i profesionit mjekësor. Ndërhyrja zakonisht vjen nga autoritetet rregullatore, jo nga mjekë individualë.

Postim i bërë nga aktorja Eliona Pitarka në Instagramin e saj.

NĂ« Itali e SpanjĂ« qasja Ă«shtĂ« e ngjashme. Lejohet informacioni edukativ por ndalohet tĂ« thuash çfarĂ« tĂ« pĂ«rdorĂ«sh dhe çfarĂ« t’i japĂ«sh fĂ«mijĂ«s ose personit qĂ« Ă«shtĂ« sĂ«murĂ«, sidomos kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r simptoma si diarreja, temperatura apo infeksionet.

Raste konkrete kur influencerat janë paditur

Brittany Dawn Davis, një influencer fitness-i e popullarizuar në rrjete sociale, u padit nga Zyrtarët e Prokurorisë së Texasit për praktika të padrejta të konsumatorit, përfshirë dhënien e planeve ushqimore dhe këshillave shëndetësore pa kualifikim adekuat.

NdĂ«rsa Thierry Casasnovas Ă«shtĂ« njĂ« influencer francez i njohur pĂ«r kĂ«shillat “natyraliste” mbi shĂ«ndetin dhe ushqimin, qĂ« ka pĂ«rfunduar nĂ«n hetim dhe nĂ«n kontrolle gjyqĂ«sore pĂ«r mashtrim, praktikĂ« e paautorizuar ‘mjekĂ«sore’ dhe abuzim me persona tĂ« cĂ«nueshĂ«m.

Prokuroria franceze e çoi çështjen para drejtësisë duke e akuzuar për këshilla të pasakta dhe të rrezikshme shëndetësore dhe për praktika komerciale mashtruese, madje ai u ndalua nga të jepte këshilla shëndetësore online brenda kontrollit të tij gjyqësor.

NĂ« EuropĂ«, influencerat mund tĂ« flasin pĂ«r diarrenĂ« pĂ«r shembull, por jo t’u thotĂ« prindĂ«rve çfarĂ« tĂ« pĂ«rdorin pĂ«r ta trajtuar tek fĂ«mijĂ«t.

Kjo vijë është thelbësore pasi sapo informacioni kthehet në rekomandim trajtimi, përgjegjësia nuk është më thjesht morale, por ligjore.

NĂ« ShqipĂ«ri, kjo ndarje nuk Ă«shtĂ« ende e qartĂ«. Rasti Pitarka–Tushe nuk lidhet me reklamĂ« apo dezinformim klasik, por me pĂ«rdorimin e emrit tĂ« njĂ« mjeku real nĂ« komunikim publik, çka e zhvendos debatin nga “çfarĂ« u tha” te “kush ka tĂ« drejtĂ« ta thotĂ«â€.

Ndryshe nga Europa, në Shqipëri mungojnë udhëzimet e qarta për influencuesit dhe nuk ka një kornizë të konsoliduar për komunikimin shëndetësor online. Në këto kushte, vijnë dhe pasojat ku konfliktet shpesh personalizohen, në vend që të trajtohen institucionalisht.

Në vendet europiane, këto çështje janë trajtuar prej vitesh si problem rregullimi dhe mbrojtjeje të publikut, sidomos të fëmijëve. Në Shqipëri, rasti i fundit tregon se ky debat sapo ka nisur dhe se mungesa e rregullave të qarta e lë hapësirën të hapur për përplasje publike, pa zgjidhje strukturore.

The post Si të shpëtojmë nga influencerat shqiptarë që janë kthyer si mjek popullor digjital appeared first on Gazeta Si.

↗

Reanimacioni i QSUT pati ndërprerje të energjisë, Lila: Ka pajisje Back Up që mbajnë në punë pajisjet, i burgosuri vdiq se ishte rëndë

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Krenar Lilaj, shefi i Shërbimit Anestezi Reanimacionit në Qendrën Spitalore Universitare Nënë Tereza në Tiranë ka treguar se çfarë ndodhi një ditë më parë me pacientët pas ndërprerjes së energjisë elektrike për disa minuta.

NĂ« njĂ« komunikim pĂ«r mediat ai tha se defekti ishte tepĂ«r i rĂ«ndĂ«, por theksoi se pacientĂ«t me aparat tĂ« ventiluar janĂ« tĂ« pajisur me ‘backup’, duke mundĂ«suar funksionimin edhe pas ndĂ«rprerjes sĂ« energjisĂ«.

Sipas tij, trajtimi i pacientëve u krye në mënyrë të kontrolluar edhe tek reanimacioni i kardiologjisë, ku edhe u transferuan.

“Momenti mĂ« delikat Ă«shtĂ« trajtimi i tĂ« sĂ«murĂ«ve qĂ« kanĂ« nevojĂ« pĂ«r asistencĂ«n aspiratore. KĂ«to pacientĂ«, nĂ« kushte te ndĂ«rprerjes sĂ« dritave janĂ« me pajisje back up qĂ« siguron funksionimin e tyre tĂ« potĂ« mĂ« energji tĂ« akumuluar qĂ« janĂ« tĂ« inkorporuar nĂ« kĂ«to aparatĂ«. Trajtim i i kĂ«tyre tĂ« sĂ«murĂ«ve vazhdoi normalisht, pasi kĂ«ta tĂ« sĂ«murĂ« e marrin mjekimin nĂ«pĂ«rmjet aparateve qĂ« janĂ« me back up”, thotĂ« mjeku, duke shtuar se ndĂ«rprerja a e energjisĂ« zgjati disa minuta, dhe nga informacionet, bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r njĂ« defekt tĂ« rĂ«ndĂ« dhe rikthimi i energjisĂ« ishte i pakonfirmuar.

Në këto kushte, për të shmangur rënien e apo mosfunksionimin e njëkohshëm të aparateve aspiratore, Lilaj thotë se vendosën kalimin e të sëmurëve në godinën tjetër të spitalit.

“Zhvendosja e u bĂ« vetĂ«m 20 metra mĂ« larg duke siguruar vazhdimin e trajtimit. VendosĂ«m qĂ« tĂ« transportojmĂ« vetĂ«m 10 tĂ« sĂ«murĂ«, 9 tĂ« cilĂ«t ishin nĂ« respiracion tĂ« drejtuar”.

Shefi i shërbimit thotë për mediat se në spital janë mjetet që transporti i pacientëve të realizohej me respiratorë portativë, pa u cënuar shërbimi.

“E them me pĂ«rgjegjĂ«si tĂ« plotĂ«, nga pikĂ«pamja funksionale, ndĂ«rprerja e energjisĂ«, nuk ka cenuar aspak trajtimin e pacientĂ«ve.  Ato qĂ« kanĂ« qenĂ« nĂ« reaminacionin kirurgjikal, ata vazhduan ta merrnin trajtimin aty pa vĂ«shtirĂ«si dhe nuk ka komplikacion tĂ« situatĂ«s pĂ«rsa i pĂ«rket kĂ«tyre pacientĂ«ve”, thotĂ« mjeku.

Duke folur dhe për vdekjen e të burgosurit Mihal Mërkuri, mjeku thotë se gjendja e tij ishte e rëndë që kur ka mbërritur në spital ditën e dielë pasdite.

“Ka pasur cirroza hepatike dhe  ka pasur hemorragji masive pĂ«r tĂ« cilĂ«n Ă«shtĂ« trajtuar kirurgjikalisht. SaktĂ«sisht i sĂ«muri Ă«shtĂ« ndarĂ« nga jeta nĂ« orĂ«n 04:13”, thotĂ« mjeku.

The post Reanimacioni i QSUT pati ndërprerje të energjisë, Lila: Ka pajisje Back Up që mbajnë në punë pajisjet, i burgosuri vdiq se ishte rëndë appeared first on Gazeta Si.

↗

ÇfarĂ« roli ka MEK i strehuar nĂ« ShqipĂ«ri nĂ« protestat e Iranit

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Një kamp i fortifikuar në Manzë, një fshat i vogël në Shqipërinë qendrore pranë kryeqytetit, Tiranës, është shtëpia e rreth 3,000 anëtarëve të Organizatës Popullore të Muxhahedinëve të Iranit (PMOI ose Mujahideen-e Khalq, MEK).

KĂ«ta anĂ«tarĂ« kanĂ« qenĂ« nĂ« vend qĂ« kur qeveria shqiptare pranoi t’i strehonte nĂ« vitin 2013 me kĂ«rkesĂ« tĂ« SHBA-sĂ« dhe Kombeve tĂ« Bashkuara.

ÇfarĂ« Ă«shtĂ« MEK?

MEK është një grup opozitar politik islamik me tendenca socialiste.

I themeluar në Iran në vitin 1965, ai mori armët kundër dinastisë në pushtet Pahlavi, duke zhvilluar fushata bombardimi kundër qeverisë së Shahut dhe objektivave amerikane në vitet 1970 dhe duke mbështetur Ajatollah Khomeinin në Revolucionin Islamik 1978/1979.

Megjithatë, pak pas revolucionit, MEK u prish me sundimtarët e rinj në Teheran dhe u ndalua në vend. Më pas shkoi në mërgim, duke vazhduar aktivitetet e tij opozitare nga jashtë.

MEK mĂ« vonĂ« u zhvendos nĂ« Irak, nga ku kreu operacione ushtarake kundĂ«r Iranit gjatĂ« luftĂ«s Iran-Irak – diçka qĂ« shumĂ« nĂ« Iran e urrejnĂ« deri mĂ« sot.

Departamenti Amerikan i Shtetit e shpalli MEK-un një organizatë terroriste në vitin 1997, por e hoqi atë nga lista e organizatave të huaja terroriste në vitin 2012.

Grupi ishte i pari që zbuloi publikisht në vitin 2002 se Irani kishte një program sekret të pasurimit të uraniumit. Pas rrëzimit të Sadam Huseinit, u dëbua nga Iraku.

Protestat e fundit në Iran

PĂ«r Andreas Krieg, ekspert i Lindjes sĂ« Mesme dhe pedagog nĂ« King’s College London, vala aktuale e protestave nĂ« Iran “duket mĂ« pak si njĂ« ‘ngjarje’ e vetme sesa si njĂ« konvergjencĂ« e vazhdueshme e ankesave tĂ« gjata qĂ« mĂ« nĂ« fund u sinkronizuan”.

“Filloi me njĂ« tronditje akute ekonomike, kolapsi i monedhĂ«s dhe inflacioni qĂ« pĂ«rktheheshin nĂ« rritje tĂ« menjĂ«hershme tĂ« çmimeve, mungesa dhe paralizĂ« tregtare dhe mĂ« pas u politizuan me shpejtĂ«si pasi njerĂ«zit arritĂ«n nĂ« pĂ«rfundimin se shteti ose nuk mund ose nuk do tĂ« stabilizojĂ« jetĂ«n e pĂ«rditshme”, i tha ai DË.

“Ajo qĂ« bie nĂ« sy Ă«shtĂ« profili i koalicionit: Pazari dhe shitĂ«sit ndihmuan nĂ« nxitjen e momentit, studentĂ«t dhe lagjet urbane ruajtĂ«n dukshmĂ«rinĂ«, ndĂ«rsa qytetet periferike dhe zonat minoritare shtuan gjerĂ«si”, tha Krieg.

“Reagimi i shtetit ka kaluar shpejt nga frenimi nĂ« shtypje, duke pĂ«rfshirĂ« njĂ« ndĂ«rprerje tĂ« komunikimeve nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin, e projektuar pĂ«r tĂ« ngadalĂ«suar koordinimin dhe pĂ«r tĂ« zvogĂ«luar kontrollin e jashtĂ«m, gjĂ« qĂ« zakonisht pĂ«rkon me pĂ«rdorim mĂ« tĂ« ashpĂ«r tĂ« forcĂ«s nĂ« terren”, tha ai.

Një opozitë e fragmentuar

Pavarësisht faktit se ka pasur shumë protesta në të gjithë vendin në Iran në dekadat e fundit, opozita iraniane, si brenda ashtu edhe jashtë vendit, nuk është e organizuar dhe karakterizohet nga një numër i madh grupesh rivale dhe fraksionesh ideologjike.

“Aty ku ‘qĂ«ndron’ opozita kuptohet mĂ« mirĂ« si fragmentim sesa mungesĂ«â€, tha Krieg, duke shtuar se brenda Iranit, veprimi kolektiv mbetet kryesisht pa udhĂ«heqĂ«s dhe i rrjetĂ«zuar: Mobilizimi lokal, lidhjet shoqĂ«rore, dinamika e vendit tĂ« punĂ«s dhe ekosistemet universitare prodhojnĂ« shpĂ«rthime protestash tĂ« koordinuara pa njĂ« strukturĂ« tĂ« integruar kombĂ«tare komanduese.

Opozita iraniane jashtë vendit

Jashtë Iranit, dy grupet më të mëdha të opozitës janë monarkistët dhe MEK. Udhëheqësit dhe anëtarët e të dy grupeve kanë jetuar në mërgim që nga përmbysja e dinastisë Pahlavi në vitin 1979.

Reza Pahlavi, trashëgimtari i Shahut të fundit të Iranit, Mohammed Reza Pahlavi, jeton në SHBA.

Ndërsa ai ka shumë admirues brenda diasporës iraniane, mbetet e paqartë se cfarë mbështetje ka brenda vendit.

“JashtĂ« Iranit, diaspora mbetet me ndikim nĂ« formĂ«simin e narrativĂ«s dhe moralit, por Ă«shtĂ« e ndarĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« organizative dhe shpesh nuk i besohet njerĂ«zve brenda vendit dhe kanĂ« frikĂ« si nga manipulimi ashtu edhe nga njĂ« boshllĂ«k pas rĂ«nies”, thotĂ« Krieg.

Ai shton se kjo ka rëndësi për sigurinë e regjimit sepse zvogëlon probabilitetin e ndarjeve të shpejta dhe të pastra të elitës, edhe pse rrit gjasat e cikleve të përsëritura të protestave.

“Shtypja e njĂ« vale nuk zgjidh faktorĂ«t themelorĂ« qĂ« vazhdojnĂ« tĂ« mbushin rrugĂ«t”, thotĂ« ai.

ÇfarĂ« roli ka luajtur MEK nĂ« protesta?

Grupi i dytë i madh opozitar iranian është MEK, anëtari më i madh i Këshillit Kombëtar të Rezistencës së Iranit (NCRI), një koalicion i grupeve opozitare iraniane.

Por çfarë roli ka luajtur MEK në trazirat e fundit?

Ali Safavi i NCRI thotë se MEK ka qenë i përfshirë në mënyrë aktive në protesta.

“NjĂ«sitĂ« e saj tĂ« RezistencĂ«s drejtojnĂ«, koordinojnĂ« dhe organizojnĂ« rezistencĂ«n kundĂ«r forcave shtypĂ«se”, tha ai pĂ«r DË. “NĂ« shumĂ« raste, ata gjithashtu kanĂ« luajtur njĂ« rol tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« mbrojtjen e protestuesve kundĂ«r sulmit tĂ« IRGC (Korpusit tĂ« GardĂ«s Revolucionare Islamike). Po tĂ« mos ishte pĂ«r rolin e tyre, regjimi do ta kishte shtypur kryengritjen shumĂ« shpejt”.

Safavi i tha DË se “njĂ« numĂ«r i konsiderueshĂ«m aktivistĂ«sh tĂ« MEK janĂ« midis 3,000 tĂ« vrarĂ«ve nga forcat e sigurisĂ«â€.

MEK – probleme legjitimiteti midis shumĂ« iranianĂ«ve

MegjithatĂ«, pĂ«r ekspertin e Lindjes sĂ« Mesme Krieg, “kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r MEK, Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« ndash shtrirjen e perceptuar nga tĂ«rheqja reale nĂ« terren”.

“Organizata Ă«shtĂ« e disiplinuar, e aftĂ« nĂ« pĂ«rdorimin e medias dhe e aftĂ« tĂ« gjenerojĂ« zhurmĂ«, presion lobimi dhe volum mesazhesh nga jashtĂ«. MegjithatĂ«, ajo ka probleme tĂ« thella legjitimiteti midis shumĂ« iranianĂ«ve pĂ«r shkak tĂ« historisĂ« sĂ« saj, akuzave pĂ«r kontroll tĂ« brendshĂ«m dhe qĂ«ndrimit tĂ« saj tĂ« gjatĂ« nĂ« mĂ«rgim, faktorĂ« qĂ« kufizojnĂ« aftĂ«sinĂ« e saj pĂ«r tĂ« vepruar si njĂ« mjet unifikues i opozitĂ«s brenda vendit. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse pretendimet se funksionon si njĂ« ‘kalĂ« Troje’ i huaj kanĂ« jehonĂ«.”

“MEK Ă«shtĂ« i lehtĂ« pĂ«r t’u instrumentalizuar nga aktorĂ« tĂ« shumtĂ« nĂ« hapĂ«sirĂ«n e informacionit, duke pĂ«rfshirĂ« edhe informatorĂ«t anti-Iran nĂ« SHBA dhe Izrael. Por efekti praktik Ă«shtĂ« mĂ« shpesh reputacional. I jep regjimit njĂ« kornizĂ« tĂ« pĂ«rshtatshme pĂ«r pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« huaj. Por nuk ka asnjĂ« rol pĂ«r tĂ« luajtur nĂ« udhĂ«heqjen e kĂ«tyre protestave”, tha Krieg.

I konsideruar si një grup terrorist nga Teherani, MEK tani po i bën thirrje Europës të ndërmarrë veprime të forta kundër qeverisë në Iran.

“Europa duhet ta caktojĂ« menjĂ«herĂ« Korpusin e GardĂ«s Revolucionare Islamike (IRGC) si njĂ« entitet terrorist, tĂ« dĂ«bojĂ« diplomatĂ«t e regjimit, tĂ« tĂ«rheqĂ« ambasadorĂ«t e saj nga Teherani, tĂ« shkĂ«pusĂ« regjimin nga sistemi financiar ndĂ«rkombĂ«tar, tĂ« bojkotojĂ« shitjen e naftĂ«s dhe tĂ« nxjerrĂ« udhĂ«heqĂ«sit e saj para gjykatave ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r t’u ndjekur penalisht pĂ«r krime kundĂ«r njerĂ«zimit. Dhe kjo pĂ«rfshin UdhĂ«heqĂ«sin Suprem Ali Khamenei dhe zyrtarĂ« tĂ« tjerĂ« tĂ« lartĂ«â€, tha Ali Safavi.

Pikëpamja nga Shqipëria

Media shqiptare ka raportuar rregullisht si për protestat ashtu edhe për MEK në Shqipëri që kur filluan protestat në Iran.

Nga ana e tyre, anëtarët e MEK në Shqipëri kanë qenë aktivë në mediat sociale, duke ndarë postime dhe fotografi në lidhje me protestuesit që kanë humbur jetën dhe anëtarët e MEK që ata thonë se u vranë gjatë protestës.

Kryeministri shqiptar Edi Rama, i cili ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Iranin në shtator 2022 pasi pretendoi se sulmet kibernetike ndaj Shqipërisë ishin orkestruar nga Republika Islamike, nuk ka bërë asnjë koment mbi protestat në Iran./Marrë nga DW/

The post ÇfarĂ« roli ka MEK i strehuar nĂ« ShqipĂ«ri nĂ« protestat e Iranit appeared first on Gazeta Si.

↗

Britania ndjek shembullin e Australisë, shqyrton kufizimet e mediave sociale për të miturit

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Britania ka nisur një konsultim publik mbi përdorimin e mediave sociale nga fëmijët , duke i hapur rrugën një ndalimi të mundshëm të aksesit, njoftoi qeveria.

Iniciativa përfshin gjithashtu udhëzime më të rrepta për shkollat, duke u përqendruar në përdorimin e telefonave celularë nga nxënësit.

Sipas njoftimit, qeveria do të shqyrtojë provat dhe përvojat ndërkombëtare në lidhje me propozimet që janë vënë në tryezë, duke vlerësuar nëse një ndalim i tillë do të ishte efektiv dhe, nëse zbatohet, si mund të zbatohet në praktikë.

Në këtë kontekst, ministrat do të vizitojnë Australinë, e cila muajin e kaluar u bë vendi i parë në botë që ndaloi mediat sociale për fëmijët nën 16 vjeç, me qëllim studimin dhe shfrytëzimin e përvojës nga regjimi që është vendosur.

Qeveria britanike nuk specifikoi njĂ« kufi specifik moshe, por sqaroi se po shqyrton njĂ« ndalim “pĂ«r fĂ«mijĂ«t nĂ«n njĂ« moshĂ« tĂ« caktuar”, sĂ« bashku me masa tĂ« tjera tĂ« tilla si kontrolle mĂ« tĂ« rrepta tĂ« moshĂ«s dhe njĂ« shqyrtim nĂ«se pragu aktual i pĂ«lqimit dixhital Ă«shtĂ« shumĂ« i ulĂ«t.

Shqetësimet janë shtuar më tej nga përhapja e shpejtë e përmbajtjes së gjeneruar nga inteligjenca artificiale, e shkaktuar nga protesta publike mbi raportet e fundit se chatbot-i Grok AI i Elon Musk prodhoi imazhe seksuale pa pëlqim, duke përfshirë imazhe të të miturve.

Qeveria britanike ka njoftuar tashmĂ« planet pĂ«r tĂ« ndaluar plotĂ«sisht mjetet e inteligjencĂ«s artificiale qĂ« “zhveshin” imazhet nĂ« mĂ«nyrĂ« digjitale, ndĂ«rkohĂ« qĂ« punon gjithashtu pĂ«r tĂ« parandaluar fĂ«mijĂ«t nga bĂ«rja, ndarja ose shikimi i imazheve nudo nĂ« pajisjet e tyre.

The post Britania ndjek shembullin e Australisë, shqyrton kufizimet e mediave sociale për të miturit appeared first on Gazeta Si.

↗

Debati/ Pediatri Edi Tushe padit Eliona Pitarkën për shpifje dhe dëmtim imazhi

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Debati mes Eliona Pitarkës dhe mjekut pediatër Edi Tushe ka kaluar nga një debat publik në dyert e gjykatës.

Ishte mjeku Edi Tushe, i cili me anĂ« tĂ« njĂ« reagimi zyrtar tha se “Po sqaroj publikisht se emri im po pĂ«rdoret pa autorizimin tim nĂ« pĂ«rmbajtje qĂ« lidhen me dieta pĂ«r fĂ«mijĂ«, me qĂ«llime qĂ« nuk kanĂ« asnjĂ« lidhje me qĂ«ndrimin tim profesional dhe qĂ« nuk i kam miratuar apo mbĂ«shtetur. Nuk kam autorizuar Eliona PitarkĂ«n apo asnjĂ« person tjetĂ«r tĂ« pĂ«rdorĂ« emrin tim pĂ«r tĂ« promovuar dieta pĂ«r fĂ«mijĂ«, kĂ«shilla ushqimore apo pĂ«rfitime personale tĂ« çfarĂ«do forme”, tha Tushe, referuar disa videove ku Pitarka pĂ«rmend emrin e doktorin nĂ« kĂ«shillat qĂ« jep pĂ«r kujdesin e fĂ«mijĂ«ve.

Pas kësaj ka reaguar Pitarka, duke thënë se postimet e saj ishin vetëm informacion i përgjithshëm për ndihmën e prindërve që nuk përballojnë dot klinikat private.

“AsnjĂ«herĂ« nuk kam publikuar regjimin ushqimor tĂ« fĂ«mijĂ«ve tĂ« mi, as nuk e kam lidhur emrin e Dr. Edit me produkte apo pĂ«rfitime. NĂ« komunikime private, ai mĂ« ka mbĂ«shtetur tĂ« ndaj kĂ«shilla tĂ« pĂ«rgjithshme pĂ«r nĂ«nat”.

Pitarka mohon çdo promovim personal, duke thënë se synimi ishte vetëm ndërgjegjësimi dhe jo shkelja etike.

Por, ky reagim nuk ka bindur doktor Edi Tushen, i cili në një tjetër reagim ka deklaruar se cështjen do e dërgojë në gjyq.

“NĂ« vitin 2023 e kam kĂ«shilluar personalisht qĂ« tĂ« mos publikonte informacione dezinformuese dhe tĂ« pasakta mbi shĂ«ndetin e fĂ«mijĂ«ve, pĂ«rfshirĂ« temperaturat febrile dhe dietat pediatrike, tĂ« cilat kĂ«rkojnĂ« kompetencĂ« profesionale dhe pĂ«rgjegjĂ«si ligjore. PavarĂ«sisht kĂ«saj, ajo ka vijuar tĂ« publikojĂ« pĂ«rmbajtje qĂ« krijon konfuzion te prindĂ«rit dhe dĂ«mton seriozitetin e profesionit tonĂ«â€, shkruan nĂ« deklaratĂ« mjeku, duke shtuar se si person publik dhe influencer, Pitarka ka pĂ«rdorur faqen e saj nĂ« Instagram pĂ«r tĂ« publikuar “deklarata shpifĂ«se dhe tĂ« pavĂ«rteta kundĂ«r meje personalisht dhe stafit tĂ« KlinikĂ«s Vera–VIRHOV, duke cenuar rĂ«ndĂ« imazhin profesional tĂ« institucionit dhe duke dĂ«mtuar besimin e publikut ndaj mjekĂ«ve tanĂ«â€.

Për më tepër, Tushe thotë se Pitarka ka dërguar mesazhe kërcënuese në numrin e tij personal të telefonit, të cilat janë të dokumentuara dhe përbëjnë element shtesë në vlerësimin penal të kësaj çështjeje.

PĂ«r tĂ« gjitha sa mĂ« sipĂ«r, Klinika Vera–VIRHOV ka nisur procedurat ligjore pĂ«r: shpifje, fyerje, dĂ«mtim imazhi, cĂ«nim tĂ« reputacionit profesional dhe shkelje tĂ« pronĂ«s intelektuale.

Ky proces ligjor bazohet në dispozitat e Kodit Penal të Republikës së Shqipërisë, të cilat parashikojnë për veprat penale përkatëse dënime që shkojnë deri në 3 (tre) vite burg, sipas rasteve dhe rrethanave konkrete të faktit.

The post Debati/ Pediatri Edi Tushe padit Eliona Pitarkën për shpifje dhe dëmtim imazhi appeared first on Gazeta Si.

↗

Studimi i fundit: Dëshira seksuale tek meshkujt arrin kulmin në moshën 40-vjeçare

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Një studim i ri bie ndesh me bindjet e vjetra se dëshira seksuale mashkullore bie në të 20-at, duke nxjerrë në pah ndikimin e varianteve individuale mbi statistikat e thjeshta të biologjisë.

Burrat e shqetësuar për humbjen e shkëndijës së tyre seksuale pas rinisë nuk duhet të shqetësohen më, me një studim të ri që sugjeron se dëshira mashkullore arrin kulmin në moshën 40 vjeç.

Në të kaluarën, dëshira seksuale është matur kryesisht në lidhje me nivelet e hormoneve.

Testosteroni, hormoni përgjegjës për nxitjen e dëshirës seksuale të burrave, fillon të bjerë me rreth 1 për qind në vit pas moshës 30 vjeç, sipas studimeve. Kjo ka çuar në bindjen e përhapur se burrat janë në kulmin e kënaqësisë së tyre në të 20-at.

Megjithatë, një ekip studiuesish nga Universiteti i Estonisë kanë zbuluar se e vërteta është e kundërta.

Duke analizuar të dhënat e më shumë se 67 mijë të rriturve të moshës 20 deri në 84 vjeç, ata zbuluan se libidoja e burrave vazhdoi të rritej deri në fillim të të 40-ave, duke filluar një rënie graduale në vitet pasuese.

“Hormonet kanĂ« rĂ«ndĂ«si, por ato nuk janĂ« e gjithĂ« historia, dhe rĂ«ndĂ«sia e tyre relative ndryshon gjatĂ« gjithĂ« jetĂ«s”, thotĂ« Toivo Avik, bashkautor i studimit.

Ai thotë se të dhënat argumentojnë se dëshira zgjat më shumë sesa parashikon një llogari e pastër hormonale, dhe se faktorët socialë/marrëdhëniet shpjegojnë shumë ndryshime.

Studimi, i botuar në revistën Scientific Report, ngre pyetje të rëndësishme rreth kompleksitetit të dëshirës njerëzore përtej biologjisë, si ndikohet ajo nga një mori faktorësh psikologjikë dhe mjedisorë që përcaktojnë kënaqësinë tonë të përgjithshme në jetë.

“DĂ«shira nuk Ă«shtĂ« njĂ« kuriozitet i vogĂ«l. ËshtĂ« thelbĂ«sore pĂ«r mĂ«nyrĂ«n se si njerĂ«zit i pĂ«rjetojnĂ« e krijojnĂ« marrĂ«dhĂ«niet seksuale dhe vlerĂ«sojnĂ« jetĂ«n e tyre intime. Praktikisht, Ă«shtĂ« gjithashtu jashtĂ«zakonisht e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r shĂ«ndetin e marrĂ«dhĂ«nieve dhe sigurisht pĂ«r shĂ«ndetin nĂ« tĂ«rĂ«si”, tha Avik.

Studimi zbuloi gjithashtu se disa profesione ishin të lidhura me një oreks më të lartë seksual, duke përfshirë operatorët e makinerive, menaxherët, shoferët dhe ushtarët.

Nga ana tjetër, punonjësit e zyrës dhe ata në role të shërbimit ndaj klientit raportuan një dëshirë më të ulët seksuale.

Kompleksitetet e dëshirës seksuale tek femrat

Në dallim nga gjetjet e tij tek burrat, studimi raportoi se dëshira seksuale tek femrat arrin kulmin midis moshës 20 dhe 30 vjeç, duke rënë ndjeshëm pas moshës 50 vjeç.

Kjo përputhet me hulumtimet e mëparshme mbi efektet e rënies së estrogjenit tek gratë gjatë dhe pas menopauzës. Siç dokumentohet nga John Hopkins Medicine, gratë raportuan një rënie prej 23 për qind në aktivitetin e tyre seksual midis të 50-ave dhe të 70-ave.

Megjithatë, kjo nuk merr parasysh ndikimet shoqërore, siç janë kujdesi për fëmijët dhe stigma, që ndikojnë në dëshirën seksuale të grave dhe stigmës për ta shprehur atë.

“NĂ« shumĂ« shoqĂ«ri, burrat shprehet mĂ« lirshĂ«m dhe Ă«shtĂ« shoqĂ«risht legjitim pĂ«r t’u raportuar ndĂ«rsa gratĂ« mund ta nĂ«n-raportojnĂ« dĂ«shirĂ«n nĂ« anketa anonime pĂ«r njĂ« sĂ«rĂ« arsyesh”, tha Avik.

The post Studimi i fundit: Dëshira seksuale tek meshkujt arrin kulmin në moshën 40-vjeçare appeared first on Gazeta Si.

↗

Stresi në punë/ Kompanitë nuk respektojnë ligjin e shëndetit, mungojnë mjeku dhe psikologu

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- “Kam ditĂ« jam i shqetĂ«suar, sepse mĂ« duket se, sa herĂ« hyj nĂ« zyrĂ« tĂ« tjerĂ« ikin. Nuk e di pse mĂ« largohen. U duket sikur vij erĂ«, por unĂ« nuk vuaj nga asnjĂ« sĂ«mundje. I kam bĂ«rĂ« tĂ« gjitha analizat dhe kam dalĂ« mirĂ«â€.

25-vjeçari, punonjës në një kompani private, tregon se prej disa muajsh po përjeton makthin e braktisjes nga kolegët e zyrë. Aq e fortë është bërë kjo ndjesi, sa ai tashmë po e flet dhe me drejtuesit në formën e ankesës.

“MĂ« kanĂ« vĂ«nĂ« kamera, e di unĂ« kush e ka bĂ«rĂ«. Ja kam thĂ«nĂ« dhe drejtueses, tĂ« merren masa”.

E pyetur nga Gazetasi.al, mjekja psikiatre Valentina Asabelli, thotë se presioni në punë po i vë të rinjtë në një situatë që po krijon çrregullime në funksionim.

Natyra të ndjeshme, të cilat e kanë të pamundur integrimin, janë gjendur para këtij presioni, i cili i bashkohet vështirësive të tyre të mëparshme familjare dhe sociale duke formuar çrregullime edhe më të rënda e të vështira.

Sipas ekspertëve, rastet e psikozave tek të rinjtë po rriten ndjeshëm.

Shqetësuese paraqitet mosha 20-35 vjeç, aktive për punë, të cilët shfaqin probleme të vetëvlerësimit të ulët, inferioritetit.

Në disa raste, pacientë të kësaj moshe kanë qenë dhe viktima të bullizimit në shkollë apo dhunës fizike dhe psikologjike në familje.

“Psikoza Ă«shtĂ« njĂ« çrregullim i rĂ«ndĂ« mendor qĂ« karakterizohet nga njĂ« dĂ«mtim i thellĂ« i funksionimit social dhe emocional. Ajo ndikon nĂ« personalitetin e individit, duke i bĂ«rĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« dallimin midis realitetit dhe pĂ«rjetimeve tĂ« tyre tĂ« brendshme. PacientĂ«t me psikoza shpesh pĂ«rjetojnĂ« deluzione dhe halucinacione, tĂ« cilat i ndajnĂ« plotĂ«sisht nga bota e jashtme dhe funksionimi normal i pĂ«rditshĂ«m. Ky çrregullim mund tĂ« jetĂ« i pĂ«rkohshĂ«m ose kronik dhe ka njĂ« ndikim tĂ« madh nĂ« jetĂ«n e individit, duke ndikuar nĂ« marrĂ«dhĂ«niet shoqĂ«rore, aftĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« punuar dhe cilĂ«sinĂ« e pĂ«rgjithshme tĂ« jetesĂ«s”, thotĂ« mjekja psikiatre.

Duke u fokusuar tek rasti i djalit 25-vjeçar, ekspertët theksojnë se personat me psikoza shpesh përballen me vështirësi në vendin e punës, për shkak të problemeve me përqendrimin dhe vendimmarrjen.

Megjithatë, me mbështetjen e duhur, ata mund të riintegrohen dhe të kenë një jetë profesionale të suksesshme.

“Psikoza Ă«shtĂ« njĂ« gjendje e rĂ«ndĂ« mendore qĂ« kĂ«rkon vĂ«mendje dhe trajtim tĂ« specializuar. Me trajtimin e duhur, shumĂ« pacientĂ« mund tĂ« pĂ«rmirĂ«sojnĂ« cilĂ«sinĂ« e jetĂ«s sĂ« tyre dhe tĂ« rikthehen nĂ« njĂ« funksionim tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m social dhe emocional”, thotĂ« psikiatrja Valentina Likaj.

Mungesa e psikologut në punë

Ajo që vihet re rëndom në Shqipëri, është mungesa e psikologut në kompanitë publike dhe private.

Sipas psikologes Eksena Qirici, psikologu në vendin e punës është një domosdoshmëri në disa profesione.

“NĂ« kultura si e jona ku vendi i punĂ«s konsiderohet luks, privilegj qĂ« ta ka dhĂ«nĂ« dikush, sakrificĂ« sublime, etj., aspekti psikologjik i funksionimit tĂ« punonjĂ«sit nuk pĂ«rbĂ«n interes, sepse ne kemi njĂ« pĂ«rgjigje “ka tĂ« tjerĂ« qĂ« presin”.

Psikologe Eksena Qirici. Gazeta Si, Janar, 2026.

Sot, ka njĂ« njohje ndryshe tĂ« vlerĂ«s sĂ« mendjes dhe kjo krijon mundĂ«si qĂ« tĂ« vihen nĂ« pah shumĂ« keqfunksionime tĂ« kolegĂ«ve qĂ« kemi nĂ« vendin e punĂ«s”, thotĂ« pĂ«r Gazeta Si.al, psikologia Eksena Qirici.

Problemet e shëndetit mendor tek të rinjtë, e kanë zanafillën më herët, në fëmijërinë e tyre.

Një studim ndërsektorial u  krye në Shqipëri në vitin 2022, duke përfshirë një mostër përfaqësuese mbarëkombëtare prej 5454 nxënësish të moshës 11, 13 dhe 15 vjeç.

Rezultatet treguan se, prevalenca e indekseve më të dobëta të shëndetit mendor ishte 5.2% për shëndetin jo të mirë, 61% për ndjenjën e ulët, 59% për nervozizmin, 56% për nervozizmin, 33% për vështirësitë e gjumit, 31% për vetminë, 16% për humorin e ulët, 36% për vetëefikasitetin e ulët, 15% për ankthin dhe 35% për ndikimin negativ të COVID-19 në shëndetin mendor.

Vajzat, nxënësit më të vjetër dhe ata baballarët e të cilëve ishin të papunë shfaqën një prevalencë dukshëm më të lartë të shëndetit mendor më të dobët për shumicën e indekseve.

Fëmijët nga zonat rurale dhe ata nga familjet më pak të pasura kishin një prevalencë më të lartë të shëndetit më të dobët të vetëvlerësuar.

The post Stresi në punë/ Kompanitë nuk respektojnë ligjin e shëndetit, mungojnë mjeku dhe psikologu appeared first on Gazeta Si.

↗

13 mijĂ« tĂ« infektuar nga viruset respiratore dhe Covid, ShqipĂ«ria ‘mbĂ«rthehet’ nga epidemia

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Shqipëria regjistroi javën e parë të muajit janar mbi 13 mijë raste të sëmurësh të prekur nga virozat respiratore dhe Covid-19.

Sipas ekspertĂ«ve, rritja e kurbĂ«s sĂ« rasteve tregon se po shkojmĂ« drejt “vijĂ«s sĂ« kuqe” tĂ« pandemisĂ« e cila ka pragun 15 mijĂ« raste nĂ« javĂ«.

“Nga totali i rasteve tĂ« regjistruara nĂ« sistemin e survejancĂ«s sĂ« ISHP, 80% e tyre janĂ« raste me grip, çka tregon se ShqipĂ«ria tashmĂ« gjendet “nĂ«n pushtetin” e gripit”, thonĂ« ekspertĂ«t pĂ«r Gazetasi.al.

Situata paraqitet më problematike tek fëmijët, kryesisht mosha pediatrike.

Mbi 300 pacientë të vegjël paraqiten çdo ditë në urgjencën e spitalit të Pediatrisë në QSUT.

Mjekët thonë se moshat pediatrike 0-6 vjeç janë rastet më të shpeshta që kërkojnë  ndihmë të specializuar mjekësore, pasi vijnë me simptoma të rënda, temperaturë e lartë, kollë dhe në disa raste dhe diarre.

Sipas mjekes pediatre, Suada Hilaj, prej muajit dhjetor, kapacitetet e urgjencës dhe spitalit pediatrik janë rritur ndjeshëm. Ndikim ka patur dhe ulja e ndjeshme e temperaturave gjatë muajit janar.

Mjekja Hilaj thotë se megjithëse simptomat janë pothuajse të njëjta, nga testet e kryera apo analizat, konstatohet në dominancë gripi i cili këtë vit qarkullon në dy variante, janë tipi Australian A/H3 dhe A/H1, ku varianti A/H3 ose gripi Australian ka rritur ndjeshëm numrin e të prekurve në rang vendi.

PacientĂ«t e prekur kanĂ« raportuar temperaturĂ« tĂ« lartĂ« deri nĂ« 38–40 gradĂ« Celsius, ethe, djersitje, dhimbje tĂ« forta koke, dhimbje muskujsh dhe kyçesh, lodhje tĂ« theksuar, dobĂ«si, kollĂ« tĂ« thatĂ«, dhimbje fyti, rrufĂ« ose hundĂ« tĂ« bllokuar, humbje oreksi, si dhe nauze, tĂ« vjella apo diarre, mĂ« shpesh te fĂ«mijĂ«t.

Te grupet e rrezikut, përfshirë të moshuarit, fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna dhe personat me sëmundje kronike, gripi A/H3 mund të shoqërohet më shpesh me komplikacione, si bronkiti, pneumonia dhe përkeqësimi i sëmundjeve ekzistuese, veçanërisht ato të zemrës, mushkërive dhe diabetit.

The post 13 mijĂ« tĂ« infektuar nga viruset respiratore dhe Covid, ShqipĂ«ria ‘mbĂ«rthehet’ nga epidemia appeared first on Gazeta Si.

↗

E hëna blu: Miti i ditës më depresive të vitit

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Krishtlindjet dhe Viti i Ri mbaruan, jashtĂ« Ă«shtĂ« ftohtĂ« dhe errĂ«sirĂ« ​​dhe Ă«shtĂ« koha qĂ« t’i ktheheni punĂ«s intensive.

E hëna blu, e njohur si dita më depresive e vitit, ka qenë në trend online prej vitesh.

Sipas TikTok, numri i postimeve të etiketuara me këtë term është rritur nga viti në vit në 68,600, një rritje prej 35%.

Edhe pse nuk fshihet asgjë shkencore pas saj, emri thuhet se u shpik nga psikologu Cliff Arnall në vitin 2004, dhe kjo ditë bie të hënën e tretë të janarit çdo vit.

Kjo është kundërshtuar nga të tjerë gjatë viteve.

Ai e shpiku atĂ« pasi njĂ« kompani pushimesh i kĂ«rkoi njĂ« “formulĂ« shkencore” pĂ«r trishtimin e janarit.

Dr. Philip Clarke, lektor nĂ« psikologji thotĂ« se ka filluar tĂ« flasĂ« kundĂ«r “TĂ« hĂ«nĂ«s blu” kur pa qĂ« kompanitĂ« po pĂ«rpiqeshin tĂ« shisnin produkte duke e pĂ«rdorur kĂ«tĂ« ditĂ« si justifikim.

“Mund ta kuptoj pse njerĂ«zit ndihen keq nĂ« janar, sapo ke kaluar festat, duke kaluar shumĂ« kohĂ« me familjen, duke u kĂ«naqur shumĂ« dhe tashmĂ« gjithçka duket shumĂ« mĂ« e errĂ«t. GjĂ«ja kryesore pĂ«r t’u mbajtur mend Ă«shtĂ« se “E hĂ«na Blu” nuk Ă«shtĂ« provuar shkencĂ«risht, nuk ka asnjĂ« provĂ« qĂ« janari sheh njĂ« rritje tĂ« referimeve pĂ«r shĂ«ndetin mendor, megjithĂ«se mund tĂ« duket kĂ«shtu”, tha ai.

MegjithatĂ«, ai mendon se njĂ« “pĂ«rfitim vĂ«rtet i fortĂ«â€ i konceptit Ă«shtĂ« se i bĂ«n njerĂ«zit tĂ« zhvillojnĂ« ato “biseda tĂ« vĂ«shtira” rreth depresionit dhe ankthit dhe “çfarĂ« mund tĂ« bĂ«jnĂ« nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« pĂ«r tĂ« ndihmuar me kĂ«tĂ«â€.

Ka pasur sugjerime pĂ«r ta shndĂ«rruar “TĂ« hĂ«nĂ«n Blu” nĂ« “HĂ«nĂ«n e BreĂ«â€, me organizatĂ«n bamirĂ«se tĂ« shĂ«ndetit mendor nĂ« AmerikĂ« qĂ« inkurajon njĂ« bisedĂ« me familjen dhe miqtĂ« mbi bisedat virtuale.

Edhe pse Philip mendon se Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« mos e ngatĂ«rroni ndjenjĂ«n e depresionit me depresionin, ai ka kĂ«shilla qĂ« tĂ« gjithĂ« mund t’i pĂ«rdorin pĂ«r njĂ« shĂ«ndet mĂ« tĂ« mirĂ« mendor.

– Ushtrime fizike

“Ushtrimet fizike janĂ« njĂ« gjĂ« fantastike qĂ« njerĂ«zit mund tĂ« bĂ«jnĂ«, pasi çlirojnĂ« endorfina dhe kimikate tĂ« lumtura. Nuk ka pse tĂ« jetĂ« ushtrim nĂ« palestĂ«r sepse kjo mund tĂ« jetĂ« e bezdisshme pĂ«r disa njerĂ«z”, tha ai.

“BĂ«het fjalĂ« vetĂ«m pĂ«r rritjen e aktivitetit tuaj fizik.”

– VlerĂ«soni qĂ«llimet tuaja tĂ« Vitit tĂ« Ri

“ShumĂ« njerĂ«z dĂ«shtojnĂ« nĂ« pĂ«rmbushjen e qĂ«llimeve tĂ« Vitit tĂ« Ri brenda dy ose tre javĂ«sh”, vuri nĂ« dukje ai.

“Por nĂ«se keni dĂ«shtuar, shikoni pse dhe pĂ«rdoreni atĂ« si njĂ« pĂ«rvojĂ« mĂ«simi.

“Kjo u jep njerĂ«zve shpresĂ« se ata ende mund tĂ« punojnĂ« drejt njĂ« qĂ«llimi pĂ«r vitin dhe tĂ« mos e qortojnĂ« veten pĂ«r kĂ«tĂ«.”

– VullnetarizĂ«m

“NjĂ« arsye pse njerĂ«zit e duan Krishtlindjen nuk Ă«shtĂ« domosdoshmĂ«risht marrja, por kĂ«naqĂ«sia qĂ« marrin duke ndihmuar njerĂ«zit”, shtoi ai.

“Kjo mund tĂ« jetĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« e mirĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« njĂ« shtysĂ« lumturie pa pasoja financiare.”

The post E hëna blu: Miti i ditës më depresive të vitit appeared first on Gazeta Si.

❌