Shtetet e Bashkuara duket se po rrisin ndjeshëm praninë e tyre ushtarake në Lindjen e Mesme, duke ngritur pikëpyetje serioze nëse Uashingtoni po përgatitet për një tjetër sulm ndaj Iranit.
NĂ« fillim tĂ« kĂ«tij muaji, presidenti amerikan Donald Trump u dĂ«rgoi njĂ« mesazh iranianĂ«ve qĂ« protestojnĂ« kundĂ«r regjimit, duke deklaruar se ândihma Ă«shtĂ« rrugĂ«sâ.
Që prej asaj kohe, është vërejtur një shtim gradual, por i qëndrueshëm, i forcave ushtarake amerikane në rajon.
SHBA-tĂ«, fuqia ushtarake mĂ« e madhe nĂ« botĂ«, e ka treguar tashmĂ« se Ă«shtĂ« e aftĂ« tĂ« godasĂ« Iranin. NĂ« qershor tĂ« vitit tĂ« kaluar, operacioni âMidnight Hammerâ shĂ«njestroi objektiva bĂ«rthamore iraniane, duke pĂ«rfshirĂ« mbi 100 avionĂ« luftarakĂ«, mes tyre edhe bombarduesit B-2 qĂ« u nisĂ«n direkt nga territori amerikan pĂ«r tĂ« pĂ«rdorur bomba âantibunkerâ, pa asnjĂ« humbje.
Tani pyetja kryesore është: A po përgatiten SHBA-të ta godasin sërish Iranin?
NjĂ« postim i fundit i Donald Trump nĂ« rrjetet sociale e forcon kĂ«tĂ« dyshim. Ai paralajmĂ«roi Iranin se nĂ«se nuk pranon njĂ« marrĂ«veshje pĂ«r kufizimin e programit bĂ«rthamor, âsulmi i radhĂ«s do tĂ« jetĂ« shumĂ« mĂ« i ashpĂ«râ. Trump foli pĂ«r njĂ« âarmatĂ« masiveâ qĂ« po i afrohet Iranit dhe deklaroi se SHBA-tĂ« janĂ« âgati, tĂ« aftĂ« dhe tĂ« vendosurâ tĂ« veprojnĂ« me shpejtĂ«si dhe forcĂ«, nĂ«se do tĂ« jetĂ« e nevojshme.
Aktualisht, SHBA-të kanë rreth 50 mijë trupa ushtarake në Lindjen e Mesme. Rreth 10 mijë prej tyre ndodhen në bazën ajrore al-Udeid në Katar, ndërsa baza të tjera amerikane gjenden në Jordani, Arabinë Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Oman dhe Bahrein.
Sipas raportimeve nga burime të hapura, javët e fundit janë regjistruar dhjetëra avionë ushtarakë amerikanë që kanë mbërritur në rajon. Në bazën al-Udeid janë vërejtur struktura të reja, ndërsa në rrjete sociale është raportuar për ardhjen e avionëve luftarakë F-15, avionëve cisternë për furnizim në ajër dhe avionëve transportues. Disa prej tyre dyshohet se kanë sjellë sisteme shtesë të mbrojtjes ajrore, çka tregon se SHBA-të po përgatiten edhe për ndonjë kundërpërgjigje të mundshme iraniane.
Edhe Britania e Madhe ka dĂ«rguar njĂ« skuadron avionĂ«sh Typhoon nĂ« rajon âpĂ«r tĂ« forcuar sigurinĂ« rajonaleâ. NdĂ«rkohĂ«, Forcat Ajrore Amerikane kanĂ« njoftuar zhvillimin e njĂ« stĂ«rvitjeje tĂ« madhe ushtarake, tĂ« quajtur âAgile Spartanâ, pĂ«r tĂ« demonstruar aftĂ«sinĂ« e tyre pĂ«r dislokim dhe operim luftarak nĂ« zonĂ«n e KomandĂ«s Qendrore Amerikane.
Një element tjetër domethënës është mbërritja e një grupi goditës me aeroplanmbajtëse. USS Abraham Lincoln, që ndodhej në Indo-Paqësor, u urdhërua të ndryshojë kurs dhe të drejtohet drejt Gjirit Persik. Ky grup përfshin rreth 70 avionë, mes tyre edhe F-35 stealth, tre shkatërrues të armatosur me raketa Tomahawk dhe zakonisht shoqërohet nga një nëndetëse bërthamore.
Sipas ekspertit ushtarak Matthew Savill nga instituti RUSI, me kĂ«tĂ« pozicionim ushtarak SHBA-tĂ« âmund tĂ« godasin pothuajse çdo objektiv nĂ« Iranâ, pĂ«rjashtuar vetĂ«m instalimet mĂ« tĂ« thella nĂ«n tokĂ«, qĂ« do tĂ« kĂ«rkonin pĂ«rdorimin e bombarduesve B-2.
Sipas tij, SHBA-të kanë disa opsione. Mund të synojnë kapacitetet ushtarake iraniane, si raketat balistike dhe bateritë raketore bregdetare, për të kufizuar aftësinë e Iranit për kundërsulm. Një tjetër skenar do të ishte goditja e qendrave të pushtetit të regjimit, përfshirë Gardën Revolucionare dhe strukturat që shtypin protestat.
Megjithatë, përpjekja për të goditur drejtpërdrejt udhëheqjen iraniane mbetet shumë e rrezikshme dhe me pasoja të paparashikueshme. Edhe pse SHBA-të kanë aftësi për të eliminuar figura të larta, mbetet e paqartë se çfarë efekti real do të kishte kjo në rrëzimin e regjimit.
Donald Trump ka treguar më parë se është i gatshëm të përdorë forcën ushtarake, por gjithashtu ka theksuar se nuk dëshiron të përfshihet në një konflikt të gjatë. Ndërhyrjet e tij kanë qenë të shkurtra dhe të kufizuara, ndërsa ai nuk e ka përjashtuar as rrugën diplomatike për një marrëveshje bërthamore me Iranin.
Sipas Savill, Trump tani duhet tĂ« balancojĂ« dĂ«shirĂ«n pĂ«r tâu dukur vendimtar me mundĂ«sinĂ« reale pĂ«r tĂ« arritur njĂ« rezultat pĂ«rfundimtar. NĂ«se paralajmĂ«rimet do tĂ« kthehen nĂ« veprime konkrete, mbetet pĂ«r tâu parĂ« shumĂ« shpejt.