FOKUS â Guterres: Skadimi i traktatit bĂ«rthamor SHBA-Rusi shĂ«non njĂ« moment tĂ« rĂ«ndĂ«
NJU JORK, 5 shkurt /ATSH-AA/ â Sekretari i PĂ«rgjithshĂ«m i OKB-sĂ«, Antonio Guterres, paralajmĂ«roi tĂ« mĂ«rkurĂ«n se skadimi i marrĂ«veshjes sĂ« fundit tĂ« mbetur pĂ«r kontrollin e armĂ«ve bĂ«rthamore midis SHBA-sĂ« dhe RusisĂ« pĂ«rfaqĂ«son njĂ« âmoment tĂ« rĂ«ndĂ« pĂ«r paqen dhe sigurinĂ« ndĂ«rkombĂ«tareâ, duke i dhĂ«nĂ« fund dekadave tĂ« kufizimeve ligjĂ«risht tĂ« detyrueshme pĂ«r dy arsenalet mĂ« tĂ« mĂ«dha bĂ«rthamore nĂ« botĂ«.
âSkadimi i Traktatit tĂ« Ri START, qĂ« nga mesnata e sotme, shĂ«non njĂ« moment tĂ« rĂ«ndĂ« pĂ«r paqen dhe sigurinĂ« ndĂ«rkombĂ«tareâ, tha Guterres nĂ« njĂ« deklaratĂ« qĂ« shĂ«nonte skadimin e traktatit mĂ« 5 shkurt.
Ai theksoi se âpĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« mĂ« shumĂ« se gjysmĂ« shekulli, pĂ«rballemi me njĂ« botĂ« pa asnjĂ« kufizim detyrues pĂ«r arsenalet strategjike bĂ«rthamore tĂ« FederatĂ«s Ruse dhe Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, dy shtetet qĂ« zotĂ«rojnĂ« shumicĂ«n dĂ«rrmuese tĂ« rezervave globale tĂ« armĂ«ve bĂ«rthamoreâ.
Guterres tha se kontrolli i armëve bërthamore midis dy vendeve ka shërbyer prej kohësh si një forcë stabilizuese, duke ndihmuar në parandalimin e një katastrofe dhe në uljen e rrezikut të gabimeve shkatërruese.
Nga Bisedimet për Kufizimin e Armëve Strategjike (SALT) deri te New START, vuri në dukje ai, marrëveshjet dypalëshe çuan në reduktimin e mijëra armëve bërthamore dhe përmirësuan sigurinë globale.
âKjo shpĂ«rbĂ«rje e dekadave tĂ« arritjeve nuk mund tĂ« vinte nĂ« njĂ« kohĂ« mĂ« tĂ« keqeâ, paralajmĂ«roi ai, duke theksuar se ârreziku i pĂ«rdorimit tĂ« njĂ« arme bĂ«rthamore Ă«shtĂ« mĂ« i larti nĂ« dekadaâ.
Ai paralajmëroi se mungesa e kufijve të verifikueshëm mbi arsenalet strategjike rrit pasigurinë globale mes tensioneve gjeopolitike në rritje dhe ndryshimeve të shpejta teknologjike.
Megjithatë, Guterres vuri në dukje se momenti duhet të shihet edhe si një mundësi për të rivendosur përpjekjet për kontrollin e armëve.
âBota tani shikon nga Federata Ruse dhe Shtetet e Bashkuara pĂ«r tĂ« pĂ«rkthyer fjalĂ«t nĂ« veprimeâ, tha ai, duke i nxitur tĂ« dyja palĂ«t tĂ« kthehen nĂ« negociata pa vonesĂ« dhe tĂ« bien dakord pĂ«r njĂ« kornizĂ« pasardhĂ«se qĂ« ârivendos kufijtĂ« e verifikueshĂ«m, zvogĂ«lon rreziqet dhe forcon sigurinĂ« tonĂ« kolektiveâ.
Traktati i Ri për Reduktimin e Armëve Strategjike (New START) u nënshkrua më 8 prill 2010 në Pragë nga SHBA-ja dhe Rusia dhe hyri në fuqi më 5 shkurt 2011. Ai zëvendësoi traktatin START I të vitit 1991, i cili skadoi në dhjetor 2009, dhe zëvendësoi Traktatin e Reduktimit të Armëve Strategjike (SORT) të vitit 2002, i cili përfundoi kur START i Ri hyri në fuqi, sipas Shoqatës së Kontrollit të Armëve me seli në SHBA.  /os/
The post FOKUS â Guterres: Skadimi i traktatit bĂ«rthamor SHBA-Rusi shĂ«non njĂ« moment tĂ« rĂ«ndĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.