❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

ÇfarĂ« do hamĂ« nĂ« 2026-n?

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Si u ushqyem në 2025 ishte një udhëtim i çmendur, një kohë për të provuar shije të papritura, për të pirë kafe me matcha dhe shkume të ftohtë dhe për të zhytur gjithçka në salcë. Ndërsa shumë amerikanë shqetësoheshin për çmimin e mishit të viçit, të tjerë shpenzonin pa masë për biftekun më të shtrenjtë në botë, Wagyu. Në 2025-n mund të themi se arritëm kulmin e protesinës.

Duket se loja po ndryshon pĂ«r 2026-n. ËshtĂ« koha pĂ«r kujdes. KonsumatorĂ«t kĂ«rkojnĂ«

cilësi, besueshmëri dhe kënaqësi të vogla të papritura. Luksi i qetë është fjala kyçe.

Për ta kuptuar këtë, çdo dhjetor konsultohemi  me një ushtri studiuesish tregu, ekzekutivësh kompanish ushqimore, publicistësh restorantesh dhe kuzhinierësh dhe analizojmë parashikimet e tyre për vitin e ardhshëm.

Ja disa nga parashikimet

“Koha pĂ«r ushqimet e gjyshes”

Turshitë dhe ushqimet e fermentuara, së bashku me vazhdimin e trendit të bukës me maja, do të festohen për përfitimet specifike shëndetësore.

Jetojmë në një epokë të konsumit strategjik: pije proteinike, tase me ushqime super të fuqishme, superushqimesh dhe maksimizim metabolik, të gjitha të dizajnuara për të arritur qëllime të caktuara ushqimore. Parashikuesit presin që ky fokus të vazhdojë, por të fillojë të shfrytëzojë edhe lloje tradicionale gatimi.

Po flasim pĂ«r ushqime tĂ« ngrohta dhe ngushĂ«lluese qĂ« gjyshja juaj imagjinare do tĂ« kishte bĂ«rĂ«, si buka me maja, mollĂ«t e thara, lakra turshi dhe perimet qĂ« ajo ka konservuar vetĂ«. Disa e quajnĂ« kĂ«tĂ« “nona-stalgjia”.

“NdjekĂ«sit po zhvendosen pak nga shkenca dhe po kthehen te ushqimet e plota, tĂ« pĂ«rgatitura nĂ« larg nevojĂ«s pĂ«r tĂ« matur çdo pĂ«rbĂ«rĂ«s. ,” tha Melanie Bartelme nga kompania e kĂ«rkimit tĂ« tregut Mintel.

Tekstura

Shija dhe ushqimi i shĂ«ndetshĂ«m janĂ« arsyeja kryesore pse njerĂ«zit pĂ«lqejnĂ« ushqime tĂ« caktuara, por tani edhe tekstura ka rĂ«ndĂ«si. Ushqimet qĂ« janĂ« tĂ« buta, kremoza dhe ato me teksturĂ« “llastiku” si produktet xhelatinoze, po bĂ«hen shumĂ« tĂ« pĂ«lqyera. Madje kĂ«to produkte “llastiku” qĂ« pĂ«rtypen shumĂ«, po bĂ«hen mĂ« tĂ« preferuara se trendi “crunchy”, tĂ« forta jashtĂ« dhe tĂ« buta brenda.

Përbërësi i Vitit: Uthulla

Ajo mund tĂ« jetĂ« e fortĂ« ose e butĂ«, e shijuar ose e pjekur, dhe shĂ«rben si tonik shĂ«ndetĂ«sor dhe pĂ«rbĂ«rĂ«s i shijshĂ«m. ÇfarĂ« nuk ka pĂ«r t’u dashur?

Cilësia dhe llojet e uthullës për kuzhinierët shtëpiakë do të vazhdojë të zgjerohet, dhe shefat po gjejnë mënyra të reja për ta përdorur, si spërkatja e uthullës së rigonit mbi biskota të ngrohta ose kombinimi i xhelit të verës së kuqe me perime të freskëta. Uthulla është thelbësore për ushqimin filipinas, që po bëhet gjithnjë e më popullor në SHBA. Bartenderat po e përdorin për kokteje pa alkool me karakter më të pasur. Kuzhinierët që mërziten nga salcat tradicionale po i japin më shumë shije me uthull. Përfituesit e shëndetit popullor përdorin uthull të papërpunuar dhe të pa-filtruar për të luftuar shumë sëmundje.

Frytet e Oborrit

NjerĂ«zit po kĂ«rkojnĂ« nĂ« oborrin e tyre pĂ«r pĂ«rbĂ«rĂ«s unikĂ«. Çaji youpon, i bĂ«rĂ« nga njĂ« bimĂ« qĂ« rritet nĂ« jug-lindje, po promovohet si burimi i vetĂ«m natyral i kafeinĂ«s pa tarifa nĂ« AmerikĂ«n e Veriut. PaĂ«paĂ« po pĂ«rdoret nĂ« soda dhe margarita. Juneberries, njĂ« lloj mjedre, po shfaqen nĂ« menu. Çmimet e mishit tĂ« lopĂ«s kanĂ« rĂ«nĂ« bashkĂ« me kĂ«rkesĂ«n nga ndjekĂ«sit e dietĂ«s sĂ« mishit.

Kuzhina Couture

Shishet e bukura të vajit të ullirit ose kanaçet me peshk të konservuar përdoren si pjesë të bukura të dekorit. Koha të vendosni koleksionin tuaj të kanaçeve të kafesë nëpër shtëpi!

EkspertĂ«t e quajnĂ« kĂ«tĂ« “kuzhina couture.”

“KonsumatorĂ«t kĂ«rkojnĂ« produkte qĂ« reflektojnĂ« jetĂ«n e tyre tĂ« brendshme, jo vetĂ«m shijet,” tha Alon Chen, CEO i TasteWise. Ai shtoi se zgjedhjet e ushqimit  madje edhe enĂ«t ku vijnĂ«  janĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« treguar se kush jeni.

Ndjeshmëri e Rritur

NĂ« njĂ« botĂ« obsesivisht tĂ« automatizuar dhe jashtĂ« kontrollit, njerĂ«zit duan tĂ« ndjejnĂ« diçka reale. Si kundĂ«rpeshĂ«, shefat dhe menaxherĂ«t e restoranteve do t’i kushtojnĂ« mĂ« shumĂ« vĂ«mendje ngjyrĂ«s, aromĂ«s dhe dritĂ«s. KonsumatorĂ«t do tĂ« kĂ«rkojnĂ« rituale si ceremoni çaji, pĂ«rgatitje ushqimesh ku mund tĂ« marrin pjesĂ« dhe ekskursione pĂ«r tĂ« mbledhur midhje ose kĂ«rpudha.

Ky fokus rritet sidomos tek konsmatorĂ«t neurodivergjentĂ« qĂ« mund tĂ« jenĂ« tĂ« ndjeshĂ«m ndaj aromave, ndriçimit, teksturĂ«s dhe tingullit tĂ« restorantit. “Kjo Ă«shtĂ« njĂ« lĂ«vizje nga pĂ«rvoja e çuditshme tek pĂ«rvoja me qĂ«llim dhe njĂ« mundĂ«si pĂ«r pĂ«rfshirje mĂ« tĂ« madhe pĂ«r ata qĂ« zakonisht injorohen,” tha Joel Gregoire, drejtor asociativ pĂ«r ushqim dhe pije nĂ« Mintel. NĂ« disa restorante kjo do tĂ« thotĂ« menu tĂ« shkruara qartĂ«, vakte tĂ« personalizueshme dhe rezervimi i pjesĂ«s sĂ« restorantit pĂ«r njerĂ«zit qĂ« nuk mund tĂ« durojnĂ« zhurmĂ«n ose dritĂ«n e fortĂ«. NjĂ« bonus: kjo mund tĂ« sjellĂ« restorante mĂ« tĂ« qeta pĂ«r tĂ« gjithĂ«.

Fjala e Vitit: Vlera

NĂ«se “pĂ«rballueshmĂ«ria” ishte mantra e 2025, viti i ri mund tĂ« jetĂ«: “vlera.”

KĂ«rkimi i vlerĂ«s nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« domosdoshmĂ«risht me çmimin mĂ« tĂ« lirĂ«. Parashikuesit e ushqimeve thonĂ« se shumica do tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« zgjedhur. Do tĂ« shpenzojnĂ« pĂ«r pĂ«rvoja unike dhe ushqim cilĂ«sor nga kultura tĂ« ndryshme veçanĂ«risht nga burime tĂ« qĂ«ndrueshme qĂ« mund t’u besojnĂ«.

“ËshtĂ« ndjenja qĂ« dua tĂ« shpenzoj para, por jam pak nervoz, kĂ«shtu qĂ« nĂ«se shpenzoj dua tĂ« sigurohem qĂ« ia vlejti,” tha Freeman i AF & Co.

Shumë të pasurit do të vazhdojnë të shpenzojnë mijëra dollarë për një vakt, por për rregullat e fine-dining, menyja e arsyeshme me tre pjata do të ketë më shumë tërheqje se menuja e shtrenjtë me shumë pjata..

PĂ«r pjesĂ«n tjetĂ«r, cilĂ«sia do tĂ« ketĂ« edhe mĂ« shumĂ« rĂ«ndĂ«si. NĂ« njĂ« kohĂ« kur shitjet e fast-food po bien dhe buxhetet e shtĂ«pive janĂ« tĂ« ngushta, Ă«shtĂ« e lehtĂ« tĂ« humbasĂ«sh klientĂ«t. “Çdo herĂ« qĂ« shkojnĂ«, duhet tĂ« jetĂ« e njĂ«jtĂ«: e besueshme dhe e qĂ«ndrueshme,” tha Keith Albright, menaxher i lartĂ« i njohurive pĂ«r konsumatorĂ«t nĂ« Cargill. “Dhe duhet tĂ« pĂ«rmbushĂ« shijen.”

Mikpritje me Sasi të Vogla

Restorantet me më pak vende dhe shërbim më personal janë pjesë e dëshirës për prekje njerëzore.

Ata po kuptojnë vlerën e shërbimit të informuar dhe personal që ndihet i vërtetë, jo i shkruar. Për këtë arsye, disa shefa po zvogëlojnë shkallën.

“Restorantet mĂ« tĂ« vogla me menu tĂ« shkurtra, por me ambjent dhe shĂ«rbim tĂ« lartĂ«, po rriten,” tha Phoebe Ng, publiciste nga NeĂ« York.

Nuk bĂ«het fjalĂ« pĂ«r ekskluzivitet, por pĂ«r tĂ« ofruar mĂ« shumĂ« vĂ«mendje mysafirĂ«ve dhe pĂ«r tĂ« drejtuar njĂ« biznes nĂ« njĂ« shkallĂ« tĂ« menaxhueshme. Fokusi do tĂ« jetĂ« tek ajo qĂ« njĂ« konsulent i restoranteve e quajti “momentet e surprizĂ«s dhe kĂ«naqĂ«sisĂ«,” tĂ« udhĂ«hequra nga njĂ« stil i ri shĂ«rbimi, i relaksuar dhe personal, por i bazuar nĂ« saktĂ«si. Gjetja e kĂ«tyre kamarierĂ«ve mund tĂ« jetĂ« sfidĂ«, mes njĂ« brezi qĂ« preferon ekranet mbi bisedat live.

Disa parashikime të tjera:

Darkat solo (vetëm për një person) do të shihen si një formë kujdesi për veten, duke e konsideruar një darkë të qetë si një pushim spa.

Priten më shumë restorante me një vetëm një lloj ushqimi, si vetëm pula, tartat me vezë ose sanduiçet me steak.

Rolls me kanellë do të jenë kudo, duke kaluar nga ëmbëlsirat tek versionet e kripura.

Dhe së fundi, perimet e vitit: Lakra! Lakra konike e zier dhe kimchi shfaqeshin në shumë menu në 2024, por kjo perime e shëndetshme dhe e lirë pritet të bëhet shumë e popullarizuar ndërsa Amerika thellon dashurinë për lakrën/NYTimes

The post ÇfarĂ« do hamĂ« nĂ« 2026-n? appeared first on Gazeta Si.

↗

Euro rritet lehtë në fund të dhjetorit

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – NjĂ« ditĂ« para pĂ«rfundimit tĂ« vitit 2025, euro ka shĂ«nuar njĂ« forcim tĂ« lehtĂ« ndaj lekut, duke sinjalizuar njĂ« stabilizim tĂ« pĂ«rkohshĂ«m pas muajsh presioni nĂ« rĂ«nie.

Sipas kursit zyrtar të Bankës së Shqipërisë, 1 euro u këmbye me 96.6 lekë, niveli më i lartë i regjistruar gjatë muajit dhjetor. Megjithatë, pavarësisht këtij rikuperimi modest, euro mbetet pranë minimumit të saj historik në raport me monedhën vendase.

Në të njëjtën linjë, forcim të lehtë kanë shënuar edhe monedhat e tjera kryesore. Dollari amerikan u këmbye me rreth 82 lekë, ndërsa paundi britanik me 111 lekë, duke reflektuar lëvizje të moderuara në tregun valutor vendas.

Forcimi i lehtë i euros dhe monedhave të tjera duket të jetë një efekt sezonal dhe jo strukturor, ndërsa presim të shohim se si do të pozicionohet tregu valutor në muajt e parë të vitit 2026.

GjatĂ« gjithĂ« vitit 2025, euro ka shfaqur njĂ« lloj “imuniteti” artificial, i ndĂ«rtuar mbi ndĂ«rhyrjet e shpeshta tĂ« BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«. Sipas tĂ« dhĂ«nave zyrtare, gjatĂ« kĂ«tij viti banka qendrore ka tĂ«rhequr nga tregu rreth 800 milionĂ« euro, me qĂ«llim frenimin e zhvlerĂ«simit tĂ« mĂ«tejshĂ«m tĂ« monedhĂ«s europiane.

Megjithatë, kjo strategji nuk është parë me sy pozitiv nga institucionet ndërkombëtare. Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) ka theksuar vazhdimisht nevojën për një regjim të lirë këmbimi, pa ndërhyrje të vazhdueshme administrative, duke argumentuar se tregu duhet të reflektojë vetë balancat reale ekonomike.

The post Euro rritet lehtë në fund të dhjetorit appeared first on Gazeta Si.

↗

OpenAI pĂ«rballet me njĂ« vit vendimtar – ‘jetĂ« a vdekje’ nĂ« 2026

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Sam Altman është si një artist cirku që xhonglon ndërsa ecën mbi një biçikletë me një rrotë. Për shefin e OpenAI-t, ndërtimi i chatbot-eve shumë të zgjuar me inteligjencë artificiale nuk është më një synim i madh. Për të mbajtur vëmendjen e publikut dhe investitorëve, Altman vazhdon të shtojë gjithnjë e më shumë projekte njëherësh: çipa? Po. Tregti online? Pse jo. Konsulencë për biznese? E lehtë. Një pajisje për përdoruesit e zakonshëm? Sigurisht.

Por ndërkohë që ai përpiqet të mbajë gjithë këto projekte në ajër, i duhet vazhdimisht edhe të kërkojë para, sepse OpenAI po shpenzon gjithnjë e më shumë. Të dhëna të rrjedhura tregojnë se kompania pritet të shpenzojë rreth 17 miliardë dollarë në vitin 2026, krahasuar me 9 miliardë në 2025, dhe se humbjet do të vazhdojnë të rriten edhe për disa vite më pas. Deri tani, OpenAI ka mbledhur mbi 60 miliardë dollarë nga investitorët, më shumë se çdo kompani private tjetër në histori. Pothuajse të gjitha këto para erdhën pasi ChatGPT u bë i famshëm në fund të vitit 2022.

Dhe kjo nuk mjafton ende. Burime pranĂ« kompanisĂ« thonĂ« se nĂ« vitin 2026 OpenAI do tĂ« kĂ«rkojĂ« edhe mĂ« shumĂ« kapital, ndoshta deri nĂ« 100 miliardĂ« dollarĂ«, me njĂ« vlerĂ«sim rreth 830 miliardĂ« dollarĂ«. Amazon po diskuton tĂ« investojĂ« deri nĂ« 10 miliardĂ« dollarĂ«, ndĂ«rsa Nvidia ka sinjalizuar se mund tĂ« investojĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r, kryesisht pĂ«r t’i shitur OpenAI-t çipat e saj. Edhe pse Altman herĂ« pas here e ka mohuar, qarkullojnĂ« zĂ«ra se OpenAI po mendon edhe pĂ«r dalje nĂ« bursĂ«.

Këto investime gjigante kanë sjellë rritje të shpejtë. Në vitin 2023, OpenAI kaloi 1 miliard dollarë të ardhura. Në vitin 2025, thuhet se arriti në 13 miliardë, duke shkuar drejt 20 miliardëve në fund të vitit. Google dhe Facebook-ut iu deshën shumë më tepër vite për të arritur të njëjtin nivel.

Problemi kryesor është se kostot e OpenAI-t rriten pothuajse në të njëjtën masë me të ardhurat. Kërkesa për energji dhe fuqi kompjuterike është enorme. Në vitin 2023, OpenAI përdorte rreth 200 megavat energji; në 2025, kjo shifër u rrit në 1.9 gigavatë. Kompania ka plane të shtojë edhe shumë më tepër kapacitet në vitet e ardhshme, me një kosto totale që mund të arrijë 1.4 trilionë dollarë. Për momentin, investitorët janë ende të impresionuar, por herët a vonë OpenAI duhet të tregojë se mund të nxjerrë fitim.

Altman beson se me rritjen e kompanisĂ«, kostot do tĂ« bĂ«hen mĂ« tĂ« pĂ«rballueshme. Por konkurrenca Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« shumĂ« e fortĂ«. Modelet mĂ« tĂ« avancuara tĂ« AI-sĂ« tani janĂ« shumĂ« afĂ«r njĂ«ra-tjetrĂ«s pĂ«r nga cilĂ«sia. Google, me modelin Gemini 3, e ka kaluar OpenAI-n nĂ« disa matje, dhe pĂ«rgjigjja e OpenAI-t me GPT-5.2 nuk ishte aq bindĂ«se sa pritej. NdĂ«rkohĂ«, edhe modelet e hapura, qĂ« janĂ« falas pĂ«r t’u pĂ«rdorur dhe modifikuar, po afrohen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« me modelet e mbyllura si ato tĂ« OpenAI-t.

Ka edhe shenja se ChatGPT po humbet vrull. Edhe pse ka ende shumĂ« pĂ«rdorues, rritja e abonimeve Ă«shtĂ« ngadalĂ«suar, sidomos nĂ« EuropĂ«. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, nĂ« dhjetor Altman shpalli njĂ« “kod tĂ« kuq”, duke i kĂ«rkuar stafit tĂ« ndalĂ« projekte tĂ« tjera dhe tĂ« fokusohet vetĂ«m te pĂ«rmirĂ«simi i ChatGPT-sĂ«.

Një tjetër problem serioz është se OpenAI po humbet para edhe thjesht duke përdorur modelet e saj, veçanërisht për përdoruesit falas. Sipas disa të dhënave të publikuara, kostot e funksionimit kanë qenë më të larta se të ardhurat në disa periudha. Rritja e çmimeve ose kufizimi i aksesit do të sillte më shumë para, por do të rrezikonte humbjen e përdoruesve, sidomos përballë konkurrencës.

Për këtë arsye, OpenAI po kërkon mënyra të reja për të fituar para. Në të ardhmen mund të shtojë reklama në ChatGPT. Që tani, kompani si Etsy dhe Walmart shesin produkte përmes chatbot-it kundrejt një tarife. Gjithashtu, OpenAI po përqendrohet gjithnjë e më shumë te klientët biznesorë, duke ofruar shërbime konsulence dhe mjete për automatizim.

Një tjetër pjesë e strategjisë është të kontrollojë më shumë hallka të zinxhirit, siç ka bërë Google. OpenAI po zhvillon çipa të vetët dhe po punon për një pajisje të re për konsumatorët, të dizajnuar nga Jony Ive, njeriu pas iPhone-it.

Megjithatë, ndryshe nga Google, OpenAI nuk ka një burim të qëndrueshëm fitimesh si motori i kërkimit. Disa investitorë kanë filluar të shqetësohen seriozisht, duke e krahasuar situatën me historinë e WeWork-ut, një kompani që u rrit shumë shpejt dhe më pas u rrëzua.

Nëse OpenAI nuk arrin të fitojë mjaftueshëm nga bizneset dhe nga ChatGPT, rreziku i dështimit është real. Por për momentin, Sam Altman ende ka shumë mbështetës që besojnë se ai mund ta bëjë të pamundurën. Viti i ardhshëm do të tregojë nëse ai është vërtet një strateg i madh, apo thjesht një showman i talentuar./Economist

The post OpenAI pĂ«rballet me njĂ« vit vendimtar – ‘jetĂ« a vdekje’ nĂ« 2026 appeared first on Gazeta Si.

↗

Paraja cash në Shqipëri rritje rekord, pavarësisht përpjekjeve institucionale për ta frenuar

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Rreth 467.4 miliardĂ« lekĂ« qarkullojnĂ« aktualisht nĂ« ShqipĂ«ri jashtĂ« sistemit bankar. TĂ« dhĂ«nat mĂ« tĂ« fundit tĂ« BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«, qĂ« i referohen muajit nĂ«ntor, tregojnĂ« njĂ« rritje tĂ« parasĂ« cash, pavarĂ«sisht pĂ«rpjekjeve institucionale pĂ«r ta frenuar pĂ«rdorimin e saj. NĂ« njĂ« muaj Ă«shtĂ« shtuar me 4 mld lekĂ«.

Ulja e parasĂ« sĂ« thatĂ« Ă«shtĂ« njĂ« nga shtyllat kryesore tĂ« qeverisĂ« “Rama 4”. NĂ« kĂ«tĂ« kuadĂ«r, Paketa Fiskale e sapomiratuar vendos njĂ« kufi pĂ«r pagesat cash: deri nĂ« 500 mijĂ« lekĂ« pĂ«r individĂ«t dhe 150 mijĂ« lekĂ« pĂ«r bizneset. Kufiri u kundĂ«rshtua nga institucionet financiare, duke thĂ«nĂ« se nĂ« fakt, njĂ« tavan kaq i lartĂ« e stimulon cash-in dhe jo e zhduk atĂ«. shoqata e bankave kĂ«rkon njĂ« kufi rreth 600 euro ose 60 mijĂ« lekĂ«.

VetĂ« kryeministri Edi Rama pushtoi mediat botĂ«rore kur shprehu ambicien e tij pĂ«r njĂ« ekonomi “cashless” – pa para tĂ« thata.

Indeksi europian, që mat përhapjen e parasë së thatë në botë, Shqipëria renditej ën vendin e katërt nga 100 shtete, me një përdorim të cash-it në masën 90%.

Banka raporton se edhe agregatët e tjerë kanë pasur luhatje.

M3 që njihet si paraja e gjerë ra në 1.9 trilionë lekë, nga 1.92 trilionë lekë që ishte në muajin tetor.

Sipas shifrave të BSH-së, në nëntor 2025, agregati M1 (paraja jashtë korporatave depozituese plus llogaritë rrjedhëse dhe depozitat pa afat në lekë të rezidentëve jobanka, pa qeverinë) është shtuar me rreth 5 mld lekë nga tetor dhe raportohet 935 mld lekë.

Agregati M2, ku përfshihen paratë jashtë korporatave depozituese, plus depozitat me afat në lekë të rezidentëve jobanka, është rritur me 7 miliardë lekë brenda një muaji duke prekur vlerën e 1.158trilion lekëve.

The post Paraja cash në Shqipëri rritje rekord, pavarësisht përpjekjeve institucionale për ta frenuar appeared first on Gazeta Si.

↗

Pse nuk po ju prin paraja?!

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

TĂ« jetosh mbi mundĂ«sitĂ« e tua dhe tĂ« grumbullosh borxhe me interesa tĂ« larta janĂ« zakone tĂ« kĂ«qija financiare, tĂ« cilat ndoshta e di qĂ« duhet t’i shmangĂ«sh. Por ekzistojnĂ« mĂ«nyra tĂ« tjera, qĂ« nĂ« pamje tĂ« parĂ« nuk duken tĂ« tilla, me tĂ« cilat njerĂ«zit sabotojnĂ« veten nĂ« rrugĂ«n drejt pasurisĂ«.

NjerĂ«zit qĂ« janĂ« “tĂ« shqetĂ«suar pĂ«r paratĂ«â€ dmth kanĂ« frikĂ« ose ndihen tĂ« pakĂ«ndshĂ«m pĂ«rballĂ« parave mund tĂ« adoptojnĂ« njĂ« qasje mĂ« pasive ndaj financave. Ja pesĂ« shenja qĂ« po ju mbajnĂ« “tĂ« varfĂ«r”.

1. Shmangni vlerësimin e situatës suaj financiare
Njerëzit që kanë frikë nga paratë mund të shmangin llogaritjen e pasurisë neto dhe rishikimin e deklaratave dhe bilanceve financiare, që do të thotë se nuk e dinë saktësisht se sa kanë kursyer për objektivat afatgjata, si pensioni. Nëse nuk i dini shifrat tuaja, është e vështirë të strategjizoni kursimet në mënyrë të duhur.

Edhe pse nuk duhet (dhe ndoshta nuk duhet) tĂ« kontrolloni vazhdimisht sa para keni, Ă«shtĂ« njĂ« ide e mirĂ« tĂ« caktoni njĂ« kohĂ« tĂ« rregullt, si njĂ« herĂ« nĂ« muaj ose çdo tremujor, pĂ«r tĂ« kontrolluar objektivat tuaja financiare dhe sa afĂ«r jeni pĂ«r t’i arritur ato. NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ« mund tĂ« bĂ«ni ndryshime nĂ«se Ă«shtĂ« e nevojshme.

2. Keni vështirësi të kërkoni më shumë
Negocimi i një rritjeje page në punë mund të jetë i vështirë, por ta bësh këtë me sukses mund të ndryshojë shumë situatën tuaj financiare. Përpiquni të largoheni nga mentaliteti që nuk duhet të kërkoni më shumë duke marrë parasysh se sa vlerë sillni tek punëdhënësi juaj dhe duke kërkuar një rritje të përshtatshme që reflekton kontributin tuaj.

Kini parasysh qĂ« punĂ«dhĂ«nĂ«sit gjithashtu kanĂ« shpenzime shtesĂ« pĂ«r tĂ« gjetur dhe trajnuar njĂ« punonjĂ«s tĂ« ri, kĂ«shtu qĂ« ata mund tĂ« kursejnĂ« para duke ju dhĂ«nĂ« njĂ« rritje page nĂ« vend qĂ« t’ju humbasin pĂ«r njĂ« biznes tjetĂ«r, thjesht sepse keni frikĂ« tĂ« kĂ«rkoni.

I njĂ«jti mentalitet mund t’ju ndalojĂ« tĂ« negocioni pĂ«r shĂ«rbime, si interneti ose plani i telefonit. Por shpesh mund tĂ« kurseni shumĂ« duke kĂ«rkuar alternativa ose duke telefonuar ofruesin tuaj dhe pyetur pĂ«r opsione mĂ« tĂ« lira.

3. Nuk merrni asnjë rrezik
Zakonisht, dëshironi të shmangni të investoni paratë tuaja në mënyrë spekulative. Por gjithashtu duhet të merrni disa rreziqe për të ndërtuar kursimet tuaja, si p.sh. të investoni në tregun e aksioneve. Disa individë që kanë frikë nga paratë mbajnë paratë e tyre në llogari kursimi sepse kanë frikë të humbasin në tregjet financiare, por lënia e parave në një llogari kursimi me interesa të ulëta do të thotë se ka të ngjarë të humbisni diçka nga inflacioni.

Edhe pse mund të humbni para në tregun e aksioneve, këshilltarët financiarë zakonisht rekomandojnë të merrni të paktën disa rreziqe që paratë tuaja të rriten. Ekzistojnë shumë fonde me kosto të ulët që e bëjnë investimin të thjeshtë duke reflektuar tregues të njohur si S&P 500. Performanca e kaluar nuk garanton rezultatet e ardhshme, por investimi në tregun e aksioneve është një mënyrë e provuar kohore për të arritur objektivat tuaja afatgjata financiare.

4. Nuk merrni të gjitha përfitimet tuaja
TĂ« kuptuarit e tĂ« gjitha opsioneve tuaja pĂ«r Medicare, Sigurimet ShoqĂ«rore dhe pĂ«rfitimet e pensionit mund tĂ« jetĂ« e komplikuar. Por injorimi i kĂ«tyre pĂ«rfitimeve herĂ«t zakonisht Ă«shtĂ« njĂ« gabim, sepse nuk mund t’i merrni parasysh kur planifikoni dhe vlerĂ«soni sa para keni nevojĂ« pĂ«r kursimet tuaja pĂ«r pension.

Rishikimi i pĂ«rfitimeve mund tĂ« sigurojĂ« qĂ« tĂ« mos pensionoheni shumĂ« herĂ«t dhe gjithashtu tĂ« mos punoni mĂ« shumĂ« vite sesa Ă«shtĂ« e nevojshme. Gjithashtu do t’ju lejojĂ« tĂ« pĂ«rfitoni nga pĂ«rfitimet si kontributi i kompanisĂ« nĂ« 401(k) herĂ«t, duke i dhĂ«nĂ« kohĂ« parave tĂ« rriten.

5. Dhuroni pa planifikim të duhur
Dhurimi i dhuratave për të dashurit mund të jetë një pjesë e veçantë e festave, ditëlindjeve dhe ngjarjeve të tjera, por kërkon planifikim të duhur. Dhurimi i parave për miq, familje dhe madje organizata bamirëse pa e vlerësuar se si kjo do të ndikojë në buxhetin dhe kursimet tuaja mund të sjellë probleme financiare më vonë.

Hartoni një plan për sa para keni dhe sa duhet të kurseni për të arritur objektivat tuaja, dhe caktoni një shumë të caktuar për dhurime./Money.com

The post Pse nuk po ju prin paraja?! appeared first on Gazeta Si.

↗

‘500 mijĂ« familje nĂ« pritje’/ NAREA e shqetĂ«suar pĂ«r mosmiratimin e ligjit tĂ« RivlerĂ«simit

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – NAREA, shoqata KombĂ«tare e NdĂ«rmjetĂ«sve tĂ« Pasurive tĂ« Paluajtshme, i ka dĂ«rguar njĂ« letĂ«r presidentit tĂ« ShqipĂ«risĂ«, duke kĂ«rkuar dekretimin e ligjit per rivlerĂ«simin e pasurive.

Në letër, shoqata thotë se vonesa e miratimit të këtij ligji po mban pezull tregun prej 18 muajsh tashmë dhe ka krijuar presione inflacioniste në treg.

Shoqata thotë se janë 500 mijë familje shqiptare që presin të rivlerësojnë pasurinë e tyre në vlerën e tregut si dhe dhjetëra mijëra familje të tjera që shpresojnë për një alternativë strehimi të përballueshëm.

 “NAREA pavarĂ«sisht se ka shprehur nĂ« mĂ«nyrĂ« konstante rezerva pĂ«r masĂ«n e Tatimit 5% pĂ«r banesat, pavarĂ«sisht se ka ngritur pikĂ«pyetje mbi zbatueshmĂ«rinĂ« e Amortizimit 1%/vit vjetĂ«rsi, beson shumĂ« se njĂ« vonesĂ« e mĂ«tejshme e Dekretimit tĂ« kĂ«tij ligji do tĂ« sjellĂ« efekte shumĂ« mĂ« negative, duke shtuar stresin nĂ« treg pĂ«rtej presioneve inflacioniste, prezentĂ« prej 18 muajsh tashmĂ«â€, thuhet nĂ« deklaratĂ«.

Qeveria ka dhënë datën 1 janar si nisje të fushatës së Rivlerësimit, por ende nuk ka një miratim përfundimtar të ligjit, që sipas parashikimit do të zgjasë deri në shtator 2026.

Ligji do të përfshijë edhe pasuritë që janë në proces regjistrimi apo legalizimi, ndërsa për subjektet juridike do të kërkohet rivlerësim nga ekspertë të licencuar.

The post ‘500 mijĂ« familje nĂ« pritje’/ NAREA e shqetĂ«suar pĂ«r mosmiratimin e ligjit tĂ« RivlerĂ«simit appeared first on Gazeta Si.

↗

Amnistia e fundvitit, lirohen 380 të burgosur dhe 900 përfitojnë ulje dënimi

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Qeveria shqiptare pritet tĂ« miratojĂ« njĂ« amnisti penale me synim lehtĂ«simin e sistemit penitenciar dhe dhĂ«nien e njĂ« shansi tĂ« dytĂ« pĂ«r kategori tĂ« caktuara tĂ« dĂ«nuarish. Nisma Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« publike nga Ministri i DrejtĂ«sisĂ«, Besfort Lamallari, pĂ«rmes njĂ« video-mesazhi, ku ai ka dhĂ«nĂ« detaje mbi pĂ«rfituesit dhe kriteret qĂ« do tĂ« zbatohen.

Sipas vlerësimeve paraprake të Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve, nga zbatimi i kësaj amnistie rreth 380 persona do të përfitojnë lirim të menjëhershëm, ndërsa afërsisht 900 të tjerë do të përfitojnë ulje dënimi. Ministri Lamallari thekson se numri real i përfituesve pritet të jetë edhe më i lartë, pasi përfshihen edhe persona që do të përfitojnë nga pushimi i ndjekjes penale si dhe nga masat alternative.

Ai sqaron se në kategoritë përfituese përfshihen të mitur, gra dhe persona të dënuar për vepra penale me rrezikshmëri të ulët shoqërore, duke vënë theksin te rehabilitimi dhe riintegrimi i tyre në shoqëri dhe pranë familjeve.

Nga ana tjetër, ministri ka theksuar qartë se nga kjo amnisti nuk do të përfitojnë persona të dënuar për krime të rënda, korrupsion apo vepra me rrezikshmëri të lartë shoqërore. Po ashtu, nuk përfshihen subjekte që janë hetuar nga SPAK dhe janë gjykuar nga GJKKO. Sipas tij, nuk bëhet fjalë për një amnisti selektive apo favorizuese, por për kritere ligjore të qarta dhe transparente.

The post Amnistia e fundvitit, lirohen 380 të burgosur dhe 900 përfitojnë ulje dënimi appeared first on Gazeta Si.

↗

Politico: Kosova shkon drejt kutive të votimit me shpresën për të thyer ngërçin politik

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Kosova mban tĂ« dielĂ«n zgjedhje tĂ« parakohshme parlamentare pas gati njĂ« viti paralizĂ« politike, nĂ« njĂ« votim qĂ« shihet si vendimtar pĂ«r formimin e institucioneve tĂ« reja dhe pĂ«r tĂ« ardhmen e vendit nĂ« procesin e integrimit nĂ« Bashkimin Europian.

Zgjedhjet vijnë pasi votimi i shkurtit prodhoi një fitues të qartë, partinë Vetëvendosje të kryeministrit në detyrë Albin Kurti, e cila mori 42 përqind të votave, por pa arritur shumicën absolute për të formuar qeveri. Përpjekjet e mëvonshme për krijimin e një koalicioni dhe zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit dështuan, duke çuar në një ngërç institucional.

Kryeministri nĂ« detyrĂ« Kurti madje ofroi dorĂ«heqjen pĂ«r tĂ« zhbllokuar situatĂ«n, por partitĂ« kryesore opozitare – Lidhja Demokratike e KosovĂ«s (LDK), Partia Demokratike e KosovĂ«s (PDK) dhe Aleanca pĂ«r ArdhmĂ«rinĂ« e KosovĂ«s (AAK) – refuzuan çdo bashkĂ«punim me VetĂ«vendosjen. Si pasojĂ«, presidentja Vjosa Osmani shpalli zgjedhje tĂ« parakohshme nĂ« nĂ«ntor, duke i bĂ«rĂ« kĂ«to zgjedhjet e shtata parlamentare qĂ« nga shpallja e pavarĂ«sisĂ« nĂ« vitin 2008.

PartitĂ« opozitare e kritikojnĂ« Kurtin pĂ«r qasjen e tij populiste dhe pĂ«r pĂ«rkeqĂ«simin e marrĂ«dhĂ«nieve me SHBA-nĂ« dhe Bashkimin Evropian, veçanĂ«risht pĂ«r shkak tĂ« veprimeve nĂ« veriun e KosovĂ«s me shumicĂ« serbe, qĂ« sollĂ«n edhe masa ndĂ«shkuese nga partnerĂ«t perĂ«ndimorĂ«. Sipas Haki Abazit nga AAK-ja, Kurti shihet si njĂ« figurĂ« “toksike dhe fragmentuese”, çka e bĂ«n tĂ« pamundur njĂ« koalicion me tĂ«.

Nga ana tjetër, Vetëvendosje mbron bilancin qeverisës, duke theksuar forcimin e institucioneve demokratike, përmirësimin e treguesve ekonomikë dhe zgjerimin e mbrojtjes sociale. Kandidatja e partisë, Liza Gashi, deklaroi se partia hyn në zgjedhje me mbështetje të gjerë publike dhe një rekord të fortë qeverisës.

Ndërkohë, procesi i integrimit evropian i Kosovës mbetet i bllokuar. Aplikimi për anëtarësim në BE, i dorëzuar në vitin 2022, ende nuk ka avancuar, ndërsa vendi rrezikon të humbasë aksesin në Planin e Rritjes prej 6 miliardë eurosh për Ballkanin Perëndimor nëse nuk formon shpejt një qeveri funksionale.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, njoftoi së fundmi heqjen e sanksioneve të vitit 2023 dhe zhbllokimin e mbi 400 milionë eurove ndihmë për Kosovën.

Presidentja Osmani shprehu besimin se zgjedhjet do të përmbushin standardet demokratike dhe do të sjellin formimin e shpejtë të institucioneve. Ndërkohë, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, deklaroi se shpreson në një rezultat të fortë për Listën Serbe, partinë kryesore serbe në Kosovë, për të përfaqësuar interesat e komunitetit serb.

The post Politico: Kosova shkon drejt kutive të votimit me shpresën për të thyer ngërçin politik appeared first on Gazeta Si.

↗

‘Foltorja’ nĂ« Korçë, Berisha: Korrupsioni nĂ« ShqipĂ«ri po shqetĂ«son edhe Uashingtonin

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ –Kryetari i PartisĂ« Demokratike Sali Berisha ishte sot nĂ« qytetin e Korçës, si pjesĂ« e turit tĂ« “Foltores”.

GjatĂ« fjalĂ«s sĂ« tij, Berisha deklaroi se shqetĂ«simet pĂ«r korrupsionin, kapjen e institucioneve dhe lidhjet e qeverisĂ« me krimin e organizuar tashmĂ« nuk janĂ« vetĂ«m çështje tĂ« brendshme, por sipas tij kanĂ« ndezur ‘sirenat e alarmit’ edhe nĂ« Uashington, duke e cilĂ«suar situatĂ«n nĂ« ShqipĂ«ri si rrezik pĂ«r demokracinĂ« dhe stabilitetin europian.

Berisha vazhdoi me akuzat ndaj qeverisĂ« duke thĂ«nĂ« se Rama dhe Balluku i kanĂ« ditĂ«t e numĂ«ruara, teksa theksoi se nĂ« qeverisjen e PD nuk i bĂ«hej rezistencĂ« ProkurorisĂ« dhe ish-kryeprokurores “armike e betuar” e tij, Ina RamĂ«s, por hiqej imuniteti i deputetit kur kĂ«rkohej.

Më tej Berisha tha se qëllimi i Ramës dhe mazhorancës është të copëtojnë opozitën.

“Ne vijmĂ« nĂ« kĂ«tĂ« 35-vjetor si e vetmja parti pa asnjĂ« tjetĂ«r, nĂ« tĂ« gjitha vendet ish-komuniste, qĂ« jemi gjallĂ«, nĂ« kĂ«mbĂ«, tĂ« fortĂ« dhe tĂ« sigurtĂ« nĂ« fitore. Jemi njĂ« forcĂ« ndaj tĂ« cilĂ«s nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« padrejtĂ« u morĂ«n akte brutale, tĂ« turpshme, nĂ« projektin ShqipĂ«ria pa opozitĂ«, projekt pĂ«r copĂ«timin e saj, me qĂ«llimin ShqipĂ«ria pa opozitĂ«. PĂ«r izolimin mĂ« tĂ« thellĂ« tĂ« forcĂ«s mĂ« properĂ«ndimore nĂ« historinĂ« e kombit, megjithatĂ« ne triumfuam. Ne u ringritĂ«m me kauzat tona, nga izolimi, si feniksi nga hiri u ringritĂ«m”.

Berisha hodhi akuza edhe ndaj Ramës, se ka marrë të gjitha pushtetet.

“Donin tĂ« na shkatĂ«rronin, kauzat tona u sanksionuan me 7 rezoluta. Rama donte tĂ« na zhdukte, si diktaturĂ«, qĂ« ka pĂ«rqendruar tĂ« gjitha pushtetet nĂ« duart e tij”, u shpreh kreu i selisĂ« blu.

The post ‘Foltorja’ nĂ« Korçë, Berisha: Korrupsioni nĂ« ShqipĂ«ri po shqetĂ«son edhe Uashingtonin appeared first on Gazeta Si.

↗

Google zbulon se çfarë fjalësh u kërkuan më shumë në vitin 2025

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Teksa viti 2025 po i afrohet fundit, Google ka publikuar përmbledhjen vjetore të kërkimeve më të shpeshta, duke reflektuar ngjarjet, personazhet dhe temat që kanë dominuar interesin publik gjatë vitit në mbarë botën.

Në Shtetet e Bashkuara, lista e kërkimeve kryesohet nga emri i Charlie Kirk, i cili u shndërrua në termin më të kërkuar për shkak të një ngjarjeje tragjike. Themeluesi i organizatës Turning Point USA u vra më 10 shtator gjatë një fjalimi në kampusin e Universitetit Utah Valley, ngjarje që shkaktoi një valë të gjerë kërkimesh dhe la në hije zhvillime të tjera të rëndësishme të vitit.

Pas tij, nĂ« pesĂ«shen e parĂ« tĂ« kĂ«rkimeve renditen filmi i suksesshĂ«m i Netflix “KPop Demon Hunters”, lodra virale prej pelushi Labubu, modeli i ri i Apple, iPhone 17, si dhe ligji i njohur si “One Big Beautiful Bill Act”, i cili hyri nĂ« fuqi nĂ« muajin korrik.

Interes të lartë ngjallën edhe emra dhe tema të tjera, përfshirë kryetarin e sapozgjedhur të bashkisë së Nju Jorkut, Zohran Mamdani, platformën e inteligjencës artificiale DeepSeek, mbylljen e qeverisë amerikane, Kupën e Botës për Klube të FIFA-s dhe tarifat tregtare. Këto kërkime pasqyrojnë një vit të mbushur me tensione politike, zhvillime teknologjike dhe ngjarje sportive me ndikim global.

NĂ« kategorinĂ« e lajmeve, mĂ« tĂ« kĂ«rkuarat ishin Akti “One Big Beautiful Bill”, mbyllja e qeverisĂ« federale dhe vrasja e Charlie Kirk. Po ashtu, interes tĂ« madh patĂ«n temat qĂ« lidhen me tarifat, protestat “No Kings”, zjarret masive nĂ« Los Angeles, zgjedhjen e njĂ« Pape tĂ« ri, publikimin e dokumenteve Epstein, inaugurimin e presidentit tĂ« SHBA-sĂ« dhe uragani shkatĂ«rrues Melissa.

Sa i përket personave më të kërkuar, kryesimin e mban Zohran Mamdani, i ndjekur nga Tyler Robinson dhe muzikanti D4VD. Në listë përfshihen edhe Erika Kirk, Papa i ri Leo XIV, sportisti Shediur Sanders, Caroline Leavitt, Andy Byron dhe prezantuesi i njohur Jimmy Kimmel. Në botën e kinemasë, aktori Pedro Pascal ishte më i kërkuari, përpara emrave si Malachi Burton, Walton Goggins, Pamela Anderson dhe Charlie Sheen.

NĂ« industrinĂ« e filmit, “KPop Demon Hunters” kryesoi kĂ«rkimet, ndĂ«rsa “Sinners” dhe “The Minecraft Movie” patĂ«n gjithashtu interes tĂ« lartĂ«. NĂ« televizion, seriali “The Hunting Wives” dominoi kĂ«rkimet, i ndjekur nga “The White Lotus” dhe “The Pitt”, si dhe nga sezonet e reja tĂ« serialeve shumĂ« tĂ« ndjekura “Squid Game” dhe “Severance”. NĂ« muzikĂ«, D4VD ishte artisti mĂ« i kĂ«rkuar, ndĂ«rsa grupe dhe artistĂ« si KATSEYE, Bad Bunny, Sombr dhe Doechii fituan vĂ«mendje tĂ« konsiderueshme. NĂ« sport, mĂ« i kĂ«rkuari ishte futbollisti amerikan Shediur Sanders, pĂ«rpara boksierit Terence Crawford dhe talentit tĂ« basketbollit Cooper Flagg.

Viti 2025 u shënua edhe nga humbja e disa figurave të njohura publike. Në krye të listës së personave të ndjerë ishte Charlie Kirk, ndërsa kërkime të shumta u bënë edhe për Gene Hackman, Ozzy Osbourne dhe Papa Françeskun. Po ashtu, interes pati për ndarjen nga jeta të Ann Burrell, Diane Keaton, Michelle Trachtenberg, Hulk Hogan, Malcolm-Jamal Warner dhe Val Kilmer.

NjĂ« tjetĂ«r kategori qĂ« tĂ«rhoqi vĂ«mendje ishte ajo e frazave tĂ« pĂ«rdorura nga brezat e rinj, e titulluar “ÇfarĂ« thonĂ« fĂ«mijĂ«t?”. Termat “6-7”, “Sigma”, “41”, “Skibidi” dhe “Ohio” kryesuan kĂ«tĂ« listĂ«, duke treguar se zhargoni digjital vijon tĂ« evoluojĂ« me shpejtĂ«si. PĂ«r krahasim, kĂ«rkimet kryesore tĂ« vitit tĂ« kaluar nĂ« SHBA pĂ«rfshinin zgjedhjet presidenciale, Donald Trump, lojĂ«n “Connections” tĂ« New York Times, New York Yankees dhe zĂ«vendĂ«spresidenten e atĂ«hershme Kamala Harris.

The post Google zbulon se çfarë fjalësh u kërkuan më shumë në vitin 2025 appeared first on Gazeta Si.

↗

Foto/ Dhunohet barbarisht gazetari i rubrikës rozë, familjarët: Rrezikon shikimin!

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – NjĂ« ngjarje e rĂ«ndĂ« ka tronditur mbrĂ«mjen e djeshme opinionin publik.

Gazetari i rubrikĂ«s rozĂ«, Elton Tozaj Ă«shtĂ« dhunuar rreth orĂ«s 19:30, nĂ« autostradĂ«n Tiranë–DurrĂ«s, nĂ« rrethana qĂ« ende mbeten shqetĂ«suese dhe tĂ« paqarta.

Sipas informacioneve të bëra publike nga familjarët e tij, gazetari është sulmuar në mënyrë barbare nga disa persona, të cilët, sipas tyre, janë tashmë të identifikuar. Dhuna e ushtruar ndaj Tozajt ka qenë e rëndë, duke i shkaktuar dëmtime serioze fizike.

Familja ka bërë të ditur se Elton Tozaj ndodhet aktualisht në gjendje të rënduar shëndetësore dhe po merr trajtim intensiv mjekësor. Sipas tyre, situata është delikate, pasi gazetari po lufton për të mos humbur shikimin, çka e bën edhe më alarmante këtë ngjarje.

Familjarët shprehen të tronditur nga ajo që ka ndodhur dhe kërkojnë që autorët të vihen sa më parë përpara drejtësisë.

The post Foto/ Dhunohet barbarisht gazetari i rubrikës rozë, familjarët: Rrezikon shikimin! appeared first on Gazeta Si.

↗

E reja përplas për vdekje 69-vjeçarin me biçikletë në Durrës

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – NjĂ« aksident tragjik ka ndodhur paraditen e kĂ«saj tĂ« shtune, mĂ« 27 dhjetor, nĂ« qytetin e DurrĂ«sit, ku si pasojĂ« ka humbur jetĂ«n njĂ« 69-vjeçar.

Ngjarja ka ndodhur nĂ« aksin rrugor Katund Sukth–FllakĂ«, ku njĂ« 29-vjeçare dyshohet se ka humbur kontrollin mbi drejtimin  e automjetit dhe pĂ«r pasojĂ«, ka pĂ«rplasur 69 vjeçarin R. B., i cili po lĂ«vizte me biçikletĂ«.

Ai është dërguar në spital, ku fatkeqësisht më pas ka ndërruar jetë.

ShĂ«rbimet e PolicisĂ« Rrugore kanĂ« njoftuar se pas aksidentit, arrestuan nĂ« flagrancĂ« drejtuesen e mjetit me inicialet Xh. Ç., 29 vjeçe, banuese nĂ« DurrĂ«s.

The post E reja përplas për vdekje 69-vjeçarin me biçikletë në Durrës appeared first on Gazeta Si.

↗

Çmimi i energjisĂ« pĂ«r familjarĂ«t nuk ndryshon nĂ« 2026-n

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Çmimi i energjisĂ« elektrike do tĂ« mbetet i pandryshuar edhe pĂ«r vitin 2026.

Në mbledhjen e fundit, Enti Rregullator i Energjisë vendosi të vazhdojë deri më 31 dhjetor 2026 zbatimin e vendimit të marrë në janar për uljen e çmimit të energjisë. Kështu, konsumatorët familjarë që përdorin deri në 700 kilovator energji në muaj do të vazhdojnë të paguajnë 8.5 lekë për kilovat, ndërsa ata që tejkalojnë këtë konsum mujor do të paguajnë 9.5 lekë për kilovat për gjithë sasinë e energjisë së përdorur.

Sipas njoftimit të ERE-së, vendimi u mor pasi Shoqëria e Furnizimit të Shërbimit Universal tregoi në pasqyrat financiare se, pavarësisht uljes së çmimit që filloi të aplikohet nga shkurti i këtij viti, të ardhurat e saj kanë mbuluar kostot operative dhe kanë lejuar funksionimin normal të shoqërisë. Pritet që kjo situatë të vazhdojë edhe gjatë vitit 2026.

Sipas llogarive, ky reduktim në çmim i kursen familjeve shqiptare deri në 100 euro në vit.

Gjithashtu, ERE vendosi të mbajë të pandryshuar edhe çmimin e energjisë elektrike për karikimin e automjeteve elektrike në stacionet e karikimit, të vendosura në tetor të këtij viti.

The post Çmimi i energjisĂ« pĂ«r familjarĂ«t nuk ndryshon nĂ« 2026-n appeared first on Gazeta Si.

↗

Kreu ndĂ«rhyrje tek ‘Ura e VashĂ«s’ dhe ndĂ«rtoi pa leje njĂ« objekt pranĂ« saj, arrestohet 44-vjeçari nĂ« Klos

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – NjĂ« 44-vjeçar u arrestua nĂ« flagrancĂ« nga policia nĂ« Klos pasi kreu ndĂ«rhyrje nĂ« monumentin e kulturĂ«s Ura e VashĂ«s, pranĂ« tĂ« cilit ndĂ«rtoi edhe njĂ« ndĂ«rtim pa leje njĂ« objekt ngjitur me urĂ«n.

Objekti u zbulua nga kontrollet e policisë për parandalimin e krimeve mjedisore. 44-vjeçari është në akuzë për 2 vepra penale, shkatërrim i veprave kulturore dhe ndërtim i paligjshëm.

Ura e VashĂ«s, me mbi 300 vjet histori, ndodhet nĂ« fshatin Fshat tĂ« Klosit, me njĂ« hark karakteristik, monument kulture qĂ« nĂ« vitet ’80.

Njoftimi

“NĂ« vijim tĂ« punĂ«s dhe kontrolleve tĂ« territorit pĂ«r parandalimin, evidentimin dhe goditjen e krimeve mjedisore, specialistĂ«t pĂ«r Hetimin e Krimeve tĂ« Komisariatit tĂ« PolicisĂ« Mat arrestuan nĂ« flagrancĂ« shtetasin M. S., 44 vjeç, banues nĂ« fshatin Fshat, Klos. Ky shtetas dyshohet pĂ«r kryerjen e veprave penale “ShkatĂ«rrimi i veprave kulturore” dhe “NdĂ«rtimi i paligjshĂ«m”, pasi u kap nĂ« flagrancĂ« duke ndĂ«rtuar njĂ« objekt pa u pajisur me lejen pĂ«rkatĂ«se, si dhe duke kryer ndĂ«rhyrje dhe punime tĂ« paligjshme nĂ« monumentin e kulturĂ«s “Ura e VashĂ«s”. Monitorimi i territorit pĂ«r goditjen e paligjshmĂ«rive vijon”, njoftoi Policia.

The post Kreu ndĂ«rhyrje tek ‘Ura e VashĂ«s’ dhe ndĂ«rtoi pa leje njĂ« objekt pranĂ« saj, arrestohet 44-vjeçari nĂ« Klos appeared first on Gazeta Si.

↗

6 parashikime për kriptomonedhat në 2026

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Megjithëse viti përfundoi pa ndonjë kulmim dramatik, 2025 shënoi një pikë kthimi për industrinë e kriptomonedhave.

I nxitur nga premtimi i Presidentit Donald Trump pĂ«r ta bĂ«rĂ« Shtetet e Bashkuara “kryeqytetin e kriptos nĂ« botĂ«â€, Bitcoin u rrit mbi 65% gjatĂ« 12 muajve pas zgjedhjeve tĂ« 2024.

Së fundmi, shqetësimet për një mundësi flluske në tregun e aksioneve kanë bërë që investitorët të zvogëlojnë rrezikun. Bitcoin ka humbur më shumë se 1/4 e vlerës së tij në vetëm dy muaj, duke u tregtuar 13% më poshtë që nga fillimi i vitit. Por, ndryshe nga tregjet e mëparshme, këtë herë mbijetesa e industrisë nuk është në rrezik. Pas më shumë se një dekade ciklesh të rritjes dhe rënies, skandalesh dhe goditjesh rregullatore, kripto po lë vendet periferike dhe po kalon në një fazë të re: integrim institucional.

“Me njĂ« mjedis rregullator tĂ« ngrohtĂ« dhe mikpritĂ«s, zbutjen masive tĂ« rregullave ekzistuese dhe njĂ« gatishmĂ«ri tĂ« dukshme pĂ«r tĂ« falur kĂ«do pĂ«r çdo krim financiar, Ă«shtĂ« njĂ« kohĂ« e shkĂ«lqyer tĂ« jesh ose inovator ose mashtrues,” thotĂ« Dave Nadig, president dhe drejtor i kĂ«rkimeve nĂ« ETF.com.

ÇfarĂ« pritet pĂ«r kriptomonedhat nĂ« 2026, sipas analistĂ«ve

Pritet “qartĂ«si”

Kryekomisari për kripto në Shtëpinë e Bardhë, David Sacks, njoftoi në një postim javën e kaluar se Senati do të votojë për Ligjin CLARITY (Digital Asset Market Clarity Act) deri në janar 2026, pas miratimit me mbështetje dy-partiake në Dhomën e Përfaqësuesve në korrik.

Ligji CLARITY do tĂ« krijojĂ« njĂ« kornizĂ« pĂ«r rregullimin e aseteve digjitale, duke nxjerrĂ« industrinĂ« “nga errĂ«sira dhe duke e futur nĂ« ekonominĂ« e rregulluar,” shkroi fondi i kriptos i Andreessen HoroĂ«itz nĂ« korrik. “Ky qartĂ«sim ligjor do tĂ« hapĂ« derĂ«n pĂ«r gjeneratĂ«n e ardhshme tĂ« infrastrukturĂ«s sĂ« decentralizuar, mjeteve financiare dhe aplikacioneve tĂ« zotĂ«rimit nga pĂ«rdoruesit,” shtoi ai.

TĂ« njĂ«jtĂ«n muaj, Consumer Reports paralajmĂ«roi se Ligji CLARITY “prioritizon sigurinĂ« rregullatore pĂ«r industrinĂ« e kriptos nĂ« kurriz tĂ« mbrojtjes sĂ« konsumatorĂ«ve.” Drejtori i avokatisĂ« sĂ« grupit, Chuck Bell, paralajmĂ«roi se ligjshmĂ«ria mund tĂ« zvogĂ«lojĂ« aftĂ«sinĂ« e Komisionit tĂ« Sigurimeve dhe Tregjeve (SEC) pĂ«r “tĂ« mbrojtur investitorĂ«t dhe pĂ«r tĂ« ruajtur integritetin e tregut.”

ThelbĂ«sore, projektligji do tĂ« ndajĂ« dhe pĂ«rcaktojĂ« mbikĂ«qyrjen midis SEC dhe Komisionit pĂ«r Tregjet e TĂ« Ardhurave tĂ« Mallrave. Kjo do t’u lejojĂ« rregullatorĂ«ve tĂ« japin udhĂ«zime se si shĂ«rbimet financiare mund tĂ« angazhohen me kripto, thotĂ« Ric Edelman, themelues i Digital Assets Council of Financial Professionals.

“TĂ« gjitha kĂ«to hapin rrugĂ«n pĂ«r angazhim shumĂ« mĂ« tĂ« madh nga investitorĂ«t institucionalĂ« dhe firmat kryesore tĂ« Wall Street pĂ«r tĂ« alokuar fonde nĂ« kripto,” thotĂ« ai.

Qarkullimi i Stablecoin mund të trefishohet

Stablecoin (monedhat digjitale që mbështeten në valutë) pritet të kalojë 1 trilion dollarë në qarkullim deri në 2026, më shumë se trefishi i tregut aktual, sipas një parashikimi javën e kaluar nga emetuesi i ETF-ve të kriptos 21Shares.

Miratuar në korrik, Ligji GENIUS (Guiding and Establishing National Innovation for U.S. Stablecoins) është korniza e parë rregullatore për stablecoin-et e pagesave. Deri në korrik 2026, pritet që rregullatorët të njoftojnë rregulloret e tyre për zbatimin e ligjit, gjë që pritet të përshpejtojë adoptimin institucional nga bankat, fintech-et dhe rrjetet e pagesave, me kompani si JPMorgan, PayPal, Visa dhe Mastercard që tashmë përdorin stablecoin.

“Duke kuptuar se lufta kundĂ«r stablecoin Ă«shtĂ« si tĂ« luftosh internetin, vitin e ardhshĂ«m njĂ« grup bankash do tĂ« fillojĂ« t’i adoptojĂ« ato, qoftĂ« duke i mbajtur nĂ« bankĂ« ose duke lançuar tĂ« vetat,” thotĂ« Austin Campbell, themelues i Zero KnoĂ«ledge Consulting dhe profesor pĂ«r asete digjitale nĂ« NYU Stern.

“Agimi i epokĂ«s institucionale”

Bitcoin historikisht lĂ«viz nĂ« cikle katĂ«rvjeçare, pĂ«r shkak tĂ« ngjarjes sĂ« quajtur halving qĂ« ndodh çdo katĂ«r vjet, e cila ul furnizimin e ri tĂ« monedhave me 50%. Mençuria konvencionale parashikon se Bitcoin do tĂ« ketĂ« arritur kulmin nĂ« tetor, duke krijuar njĂ« “dimĂ«r kriptosh” nĂ« 2026.

Megjithatë, me investitorët institucionalë që tani përbëjnë pjesë më të madhe të tregut, ky cikël po bëhet një tregues më pak i besueshëm i çmimeve. Në 2025, korrelacioni midis Bitcoin dhe indeksit teknologjik NASDAQ 100 është më shumë se dyfishuar. Korrelacioni matet nga -1 deri 1, ku vlerat mbi zero tregojnë korrelacion pozitiv. Mesatarja e këtij viti ishte 0.52, nga 0.23 në 2024.

Menaxheri i aseteve kripto Grayscale parashikon se 2026 do tĂ« shĂ«nojĂ« fundin e ciklit katĂ«rvjeçar, duke hapur rrugĂ«n pĂ«r “agimin e epokĂ«s institucionale.” Me fjalĂ« tĂ« tjera, trajektoria e tregut do tĂ« kalojĂ« nga zgjerimi i shpejtĂ« i nxitur nga investitorĂ«t retail nĂ« njĂ« kanal mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m dhe nĂ« rritje, i drejtuar nga ristrukturimi institucional.

Që nga fillimi në 2024, blerjet e Bitcoin nga ETF-të amerikane të kriptos kanë dyfishuar emetimin e ri të Bitcoin. Menaxheri më i madh i aseteve në botë, BlackRock, e renditi të mërkurën iShares Bitcoin Trust ETF (IBIT) midis tre temave kryesore të investimeve për 2025, duke tërhequr rreth 25 miliardë dollarë flukse neto këtë vit.

Ndërsa më shumë furnizim kalon në ETF, thesaret korporative, zyrat familjare dhe fondet e lidhura me sovranët, Bitcoin ndalon së u tregtuari si aset retail, sepse këta mbajtës nuk tregtojnë sipas momentit apo tregimeve afatshkurtra, thotë Cory Klippsten, CEO i Sëan.com.

“Historia mĂ« e madhe nĂ« 2026 nuk Ă«shtĂ« ku tregtohet Bitcoin; Ă«shtĂ« qĂ« njĂ« pjesĂ« gjithnjĂ« e mĂ« e madhe e furnizimit thjesht ndalon lĂ«vizjen, dhe tregu po pĂ«rshtatet me kĂ«tĂ«,” thotĂ« Klippsten.

Bast mbi “praktikisht gjithçka”

Tregjet e parashikimeve, miq apo armiq, janë një nga segmentet që po rriten më shpejt në kripto. Mbështetësit thonë se ato grumbullojnë informacion më efikas se sondazhet, ndërsa kritikët argumentojnë se e kthejnë botën në kazino. Me afërsi të zgjedhjeve të mesme në SHBA, ato pritet të tërheqin tregtarë, gazetarë dhe operativë politikë.

Polymarket, tregu mĂ« i madh i parashikimeve nĂ« botĂ«, tashmĂ« afrohet me 1 miliard dollarĂ« volum javore, por analisti i Galaxy Research, Ëill OĂ«ens, parashikon se kjo shifĂ«r do tĂ« kalojĂ« 1.5 miliardĂ« dollarĂ« vitin e ardhshĂ«m, “ndĂ«rsa shtresat e reja tĂ« efikasitetit tĂ« kapitalit thellojnĂ« likuiditetin dhe fluksi i urdhĂ«rave i drejtuar nga AI rrit frekuencĂ«n e tregtimit.” BitĂ«ise gjithashtu parashikon qĂ« interesimi i hapur nĂ« Polymarket do tĂ« arrijĂ« nivel rekord, duke kaluar nivelet e zgjedhjeve tĂ« 2024.

Heqja e disa pengesave rregullatore po rrit gjithashtu optimizmin. Fillimisht këtë muaj, Polymarket njoftoi se është përsëri në dispozicion në SHBA, pas një pauze katërvjeçare. Për më tepër, Coinbase po padit shtetet Michigan, Illinois dhe Connecticut, duke kërkuar që gjykatat të konfirmojnë se shtetet nuk mund të ndërhyjnë në juridiksionin ekskluziv të CFTC mbi tregjet e parashikimeve, tha kompania për Bloomberg. Gjithashtu, në maj, rregullatori hoqi një apel për një vendim gjykate që lejon platformën Kalshi të listojë kontrata investimi që përdoruesit amerikanë mund të përdorin për të bastuar mbi rezultatet e zgjedhjeve.

“Duke pasur kĂ«tĂ« mjedis masivisht deregulues, dyshoj se tregjet e parashikimeve do tĂ« dalin jashtĂ« kontrollit nĂ« 2026 duke u afruar zgjedhjeve,” thotĂ« Nadig. “Praktikisht gjithçka do tĂ« jetĂ« e ligjshme pĂ«r tĂ« bastuar pĂ«rmes njĂ« tregu parashikimesh, nga kush fiton njĂ« primare tĂ« kontestuar deri te sa herĂ« teshtin Sekretari i Thesarit Scott Bessent,” shton ai.

Tregjet e kriptos mbeten “emocionale”

Megjithëse ka konsensus se kripto do të vazhdojë të shkojë mainstream vitin e ardhshëm, analistët janë të ndarë për mënyrën se si kjo do të reflektohet në çmimet e Bitcoin, me tregjet e opsioneve që aktualisht japin probabilitet të barabartë për 50.000 ose 250.000 dollarë deri në fund të vitit 2026.

Mes optimistĂ«ve: Edelman parashikon njĂ« rritje prej 50% deri 100% pĂ«r shkak tĂ« “rritjes masive tĂ« angazhimit tĂ« kĂ«shilltarĂ«ve,” ndĂ«rsa Grayscale parashikon njĂ« rekord tĂ« ri pĂ«r Bitcoin nĂ« gjysmĂ«n e parĂ« tĂ« 2026, sipas njĂ« raporti tĂ« fundit.

“NjĂ« arkitekturĂ« mĂ« e plotĂ« rregullatore nĂ« ekonomitĂ« kryesore po thellon integrimin e blockchain-ve publike me financĂ«n tradicionale dhe po nxit flukse kapitale afatgjata nĂ« treg,” shkruajnĂ« analistĂ«t e Grayscale.

Analistja e Galaxy Research, Alex Thorn, vĂ«ren se njĂ« rekord i ri Ă«shtĂ« “ende i mundshĂ«m,” por thotĂ« se 2026 Ă«shtĂ« “shumĂ« kaotik pĂ«r t’u parashikuar,” me “rrezik nĂ« rĂ«nie nĂ« afat tĂ« shkurtĂ«r.” MegjithatĂ«, ajo shton se “perspektiva optimiste (pĂ«r periudha mĂ« tĂ« gjata) vetĂ«m sa po forcohet,” duke parashikuar se aseti do tĂ« arrijĂ« 250,000 dollarĂ« nĂ« 2027.

Megjithatë, disa argumentojnë se turma e investitorëve institucionalë nuk ndryshon një të vërtetë universale për tregjet e kriptos: ato ushqehen nga emocionet.

“Trump kaloi nga antagonisti nĂ« entuziastin kryesor tĂ« kĂ«saj industrie. Kjo e rriti Bitcoin nĂ« njĂ«pikĂ« qĂ« u bĂ« tepĂ«r i shtrenjtĂ«. PĂ«r mua, 2024 ishte maksimumi, 2025 Ă«shtĂ« pasiguria, dhe 2026, mendoj, do tĂ« jetĂ« njĂ« treg bjerrĂ«s ekstrem,” thotĂ« Mike McGlone, Strateg i LartĂ« i Mallrave nĂ« Bloomberg Intelligence. “ShumĂ« tregtarĂ« dhe investitorĂ« janĂ« thjesht tepĂ«r emocionalĂ«,” shton ai, duke theksuar se shumica e 37 milionĂ« kriptomonedhave janĂ« “spekulative” dhe duhet tĂ« “pastrohen” pĂ«r tĂ« stabilizuar tregun.

NdĂ«rsa shmang njĂ« parashikim tĂ« çmimit, Nadig e pĂ«rforcon kĂ«tĂ« mendim: “Bitcoin do tĂ« tregtohet, ashtu si ka bĂ«rĂ« qĂ« ditĂ«n e parĂ«, si njĂ« mall psikologjik. Ajo do tĂ« vlejĂ« dhe gjithmonĂ« ka vlejtur vetĂ«m sa dikush tjetĂ«r Ă«shtĂ« i gatshĂ«m tĂ« paguajĂ« pĂ«r tĂ«.”

The post 6 parashikime për kriptomonedhat në 2026 appeared first on Gazeta Si.

↗

Tregu i makinave bĂ«n ‘indietro’. Europa i rikthehet mjeteve me naftĂ« e benzinĂ«

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Makinat me lĂ«ndĂ« djegĂ«se po i mbijetojnĂ« politikave qĂ« vendosĂ«n “vdekjen” e tyre.

Prova pĂ«r kĂ«tĂ« Ă«shtĂ« vendimi i fundit i Bashkimit Europian qĂ« deklaroi se do tĂ« tĂ«rhiqej nga zotimi se deri nĂ« 2035-n do tĂ« zhdukte makinat me naftĂ« apo benzinĂ« dhe do tĂ« kishte vetĂ«m elektrike (EV). Njoftimi erdhi njĂ« ditĂ« pasi gjigandi i makinave Ford tha se ka hequr dorĂ« nga prodhimi i makinave elektrike, njĂ«soj si shumĂ« prodhues tĂ« tjerĂ« qĂ« po i lĂ«nĂ« nĂ« plan dytĂ«sor “strategjitĂ« e mbrojtjes sĂ« klimĂ«s”.

Këto zhvillime tregojnë se tranzicioni energjetik është shumë më i alrgët nga se e kishim menduar dhe se makinat ndotëse do të vazhdojnë të dominojnë rrugët e Europës dhe Amerikës për të paktën edhe disa dekada. Kjo po ashtu thellon edhe kontrasttin midis Perëndimit dhe Kinës, që ka zhvilluar një treg të mjeteve elektrike, me mbështetjen e shtetit.

NĂ« SHBA, ku presidenti Donald Trump i quan makinat elektrike si “mashtrim”, ShtĂ«pia e BardhĂ« ka ndĂ«rprerĂ« ndihmat ekonomike pĂ«r ata qĂ« donin tĂ« blinin makina elektrike. Po ashtu njoftoi se do tĂ« zbusĂ« kriteret pĂ«r mjetet dhe kamionĂ«t, qĂ« ishin vendosur mĂ« herĂ«t nĂ« kuadĂ«r tĂ« mbrojtjes klimatike.

ZyrtarĂ«t europianĂ« thonĂ« se favorizojnĂ« njĂ« tĂ« ardhme kryesisht elektrike, dhe shumĂ« vende ende kanĂ« incentiva pĂ«r automjetet elektrike. Por Brukseli Ă«shtĂ« pĂ«rballur me presion tĂ« madh nga prodhuesit e automjeteve tĂ« kontinentit pĂ«r tĂ« zbutur ndalimin e planifikuar pĂ«r vitin 2035. Prodhuesit e “vjetĂ«r” tĂ« makinave, me fuqinĂ« punĂ«tore tĂ« madhe dhe fabrikat e ndĂ«rtuara pĂ«r motorĂ« me djegie tĂ« brendshme, kanĂ« pasur vĂ«shtirĂ«si tĂ« konkurrojnĂ« me EV-tĂ« kineze, qĂ« janĂ« me kosto tĂ« ulĂ«t dhe cilĂ«si tĂ« lartĂ«.

Propozimi i rishikuar do t’i detyrojĂ« prodhuesit tĂ« arrijnĂ« reduktimin e 90% tĂ« emetimeve tĂ« flotĂ«s krahasuar me nivelin e vitit 2021. Kjo do tĂ« thotĂ« se shumica e automjeteve do tĂ« jenĂ« plotĂ«sisht elektrike. Por gjithashtu lejon hapĂ«sirĂ« pĂ«r hibride duke pĂ«rfshirĂ« ato me opsion plug-in dhe automjete me karburant.

Ferdinand Dudenhöffer, drejtori i QendrĂ«s pĂ«r KĂ«rkimin Automobilistik nĂ« Bochum, Gjermani, tha se sheh industrinĂ« globale tĂ« ndahen nĂ« tre pjesĂ« – njĂ« nĂ« Shtetet e Bashkuara, plotĂ«sisht mbĂ«shtetĂ«se e makinave me benzinĂ« e naftĂ«; njĂ« nĂ« KinĂ«, e fokusuar tĂ«rĂ«sisht nĂ« EV; dhe njĂ« tjetĂ«r nĂ« EuropĂ«, ku politikat tani janĂ« tĂ« paqarta. Ai tha se prodhuesit kinezĂ« do tĂ« pĂ«rfitojnĂ« mĂ« sĂ« shumti nga kjo dinamikĂ«, sepse tregu kinez tejkalon atĂ« amerikan dhe europian dhe duket se do tĂ« vazhdojĂ« tĂ« rritet dhe tĂ« elektrifikohet.

Tregjet amerikane dhe europiane kanë pasur vështirësi të shkëputen nga automjetet me djeguie sepse motorët me djegie të brendshme kanë marzh më të lartë fitimi. Por kjo strategji i vendos ata në një pozicion të vështirë afatgjatë.

“NĂ« tĂ« ardhmen, Kina do tĂ« vendosĂ« rregullat e industrisĂ« automobilistike,” tha Dudenhöffer.

Me njĂ« leje pĂ«r tĂ« vazhduar prodhimin e makinave me benzinĂ«, ai tha se prodhuesit perĂ«ndimorĂ« “fitonin njĂ« pĂ«rfitim afatshkurtĂ«r. Por nĂ« plan afatgjatĂ«, ata humbasin shumĂ«. Avantazhet e prodhuesve kinezĂ« do tĂ« rriten gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ«.”

Ford, nĂ« njoftimin e saj, tha se po kĂ«rkonte “mundĂ«si me kthim mĂ« tĂ« lartĂ«â€ duke zgjeruar opsionet me benzinĂ« dhe hibride. Ajo tha se do tĂ« prodhojĂ« njĂ« kamion me benzinĂ« nĂ« njĂ« fabrikĂ« nĂ« Tennessee, ndĂ«rsa pezullon prodhimin e EV-sĂ« kryesore, F-150 Lightning.

Prodhues të tjerë si Volvo dhe Porsche gjithashtu kanë tërhequr planet më ambicioze për EV. Më herët këtë vit, Stellantis, që përfshin markat Jeep dhe Fiat, ka ndryshuar drejtimin duke u larguar nga planet për të qenë plotësisht elektrik në Europë deri në 2030.

Ndalimi i automjeteve me benzinĂ« e naftĂ« ishte njĂ« komponent kryesor i planit tĂ« EuropĂ«s pĂ«r klimĂ«n, i prezantuar katĂ«r vite mĂ« parĂ«, ndĂ«rsa zyrtarĂ«t e quajtĂ«n njĂ« “detyrĂ« tĂ« brezave” pĂ«r tĂ« shpĂ«tuar planetin. NĂ« atĂ« kohĂ«, udhĂ«heqĂ«sit e BE-sĂ« thanĂ« se kishin vendosur industrinĂ« e makinave tĂ« kontinentit qĂ« pĂ«rbĂ«n 7% tĂ« PBB-sĂ« sĂ« EuropĂ«s nĂ« krye tĂ« inovacionit duke krijuar njĂ« objektiv tĂ« qartĂ« pĂ«r tĂ« ardhmen.

Por prodhuesit e mëdhenj të makinave, përfshirë Mercedes-Benz, Volkswagen dhe BMW, kanë parë vlerat e tyre të tregut të bien ndjeshëm. Në një gabim strategjik, EV-të që ata prodhuan zakonisht ishin të segmentit të lartë, jo për masën. Ndërkohë, udhëheqësit në Gjermani dhe Itali përshkruan objektivin e vitit 2035 si një rrezik për vendet e punës europiane.

“NjĂ« kufizim kaq i rreptĂ« nĂ« 2035 nuk do tĂ« ndodhĂ«, nĂ«se Ă«shtĂ« pĂ«r mua,” tha kancelari gjerman Friedrich Merz./Washington Post – Gazetasi.al

The post Tregu i makinave bĂ«n ‘indietro’. Europa i rikthehet mjeteve me naftĂ« e benzinĂ« appeared first on Gazeta Si.

↗

83% e mjeteve të reja që regjistrohen në Shqipëri janë të përdorura

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« DrejtorisĂ« sĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« ShĂ«rbimeve tĂ« Transportit Rrugor (DPSHTRR), nga janari deri nĂ« nĂ«ntor tĂ« kĂ«tij viti shqiptarĂ«t kanĂ« regjistruar gjithsej 5.312 mjete elektrike, duke shĂ«nuar njĂ« rritje vjetore prej rreth 70%. MegjithatĂ«, pavarĂ«sisht kĂ«tij ritmi tĂ« lartĂ« rritjeje, pesha e mjeteve elektrike nĂ« flotĂ«n e re mbetet ende e ulĂ«t, pasi ato pĂ«rbĂ«jnĂ« vetĂ«m rreth 6% tĂ« regjistrimeve tĂ« reja.

Tregu i mjeteve elektrike në Shqipëri dominohet nga marka kineze, BYD me mbi 2.800 mjete elektrike aktive në qarkullim, duke u pozicionuar ndjeshëm përpara konkurrencës. Në vend të dytë renditet Volkswagen, por me një diferencë të konsiderueshme, me vetëm 982 mjete elektrike aktive.

Në total, gjatë 11 muajve të parë të vitit, në Shqipëri janë regjistruar mbi 89 mijë mjete të reja. Pjesa dërrmuese e tyre janë mjete me naftë, rreth 53.5 mijë njësi, ndërsa struktura e tregut vijon të dominohet nga automjetet e përdorura. Sipas shifrave zyrtare, rreth 83% e mjeteve të regjistruara janë të përdorura, kryesisht të importuara nga tregjet e Bashkimit Europian.

Sa i përket markave, Volkswagen kryeson listën e regjistrimeve totale me rreth 17 mijë mjete të reja, i ndjekur nga Mercedes-Benz me rreth 12.6 mijë mjete. Kjo pasqyron një treg që mbetet i orientuar drejt automjeteve tradicionale me karburant fosil, pavarësisht përpjekjeve për diversifikim.

Edhe pse vitet e fundit kanĂ« pasur nisma nga qeveria pĂ«r ta orientuar ShqipĂ«rinĂ« drejt njĂ« transporti mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m dhe “tĂ« gjelbĂ«r”, nĂ« praktikĂ« transformimi ka qenĂ« i ngadaltĂ«. Aktualisht, mjetet elektrike pĂ«rdoren kryesisht nga kompanitĂ« e taksive, ndĂ«rsa adoptimi nga familjarĂ«t mbetet i kufizuar, pĂ«r shkak tĂ« kostove fillestare, mungesĂ«s sĂ« infrastrukturĂ«s sĂ« karikimit dhe pasigurisĂ« mbi kostot afatgjata.

Situata është komplikuar edhe më tej pas vendimit të fundit të Entit Rregullator të Energjisë (ERE), i cili dyfishoi çmimin e energjisë për karikimin e mjeteve elektrike, nga 11 në 22 lekë për kilovat-orë. Ky vendim u kundërshtua nga shoqatat e taksive, të cilat kërkuan pezullimin e tij, por pa sukses. Kritikat janë përqendruar në faktin se rritja e kostos së karikimit bie në kundërshtim me politikat e deklaruara për nxitjen e përdorimit të mjeteve elektrike. Qeveria ka paralajmëruar plane për ndërtimin e kullave të karikimit me çmime preferenciale për familjarët, si një përpjekje për të nxitur përdorimin individual të mjeteve elektrike.

Nga ana tjetĂ«r njĂ« vendim i qeverisĂ« pritet tĂ« ndikojĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« nĂ« tregun e mjeteve nĂ« vend. Pak ditĂ« mĂ« parĂ« u vendos rritja e cmimeve pĂ«r zhdoganimin e mjeteve, me tarifa tavan pĂ«Ă«r tĂ« shmangur nĂ«ndeklarimet dhe evazionin. Po ashtu, kjo lĂ«vizje pritet tĂ« sjellĂ« rritje cmimesh edhe pĂ«r blerĂ«sit, duke cuar nĂ« njĂ« “korrigjim” tĂ« tregut, qĂ« vitet e fundit pĂ«rjetoi njĂ« turbo.

The post 83% e mjeteve të reja që regjistrohen në Shqipëri janë të përdorura appeared first on Gazeta Si.

↗

Projektligji i SHBA-së për Shqipërinë dhe Ballkanin: Të nxjerrim lidera të rinj dhe të luftojmë korrupsionin!

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Kongresi i Shteteve tĂ« Bashkuara ka prezantuar njĂ« projektligj tĂ« ri tĂ« quajtur “Western Balkans Democracy and Prosperity Act”, i cili synon forcimin e demokracisĂ«, rritjen e tregtisĂ« dhe investimeve, si edhe zgjerimin e mbĂ«shtetjes politike amerikane pĂ«r vendet e Ballkanit PerĂ«ndimor.

Projektligji është depozituar më 10 shtator 2025 në Dhomën e Përfaqësuesve dhe përfshin Shqipërinë, Kosovën, Bosnjë-Hercegovinën, Malin e Zi, Maqedoninë e Veriut, Serbinë dhe Kroacinë, duke e cilësuar rajonin si strategjik për paqen, stabilitetin dhe sigurinë e Europës.

Dokumenti parashikon forcimin e demokracisë dhe luftën kundër korrupsionit përmes mbështetjes për sistemin e drejtësisë, transparencën në prokurimet publike dhe mbrojtjen e mediave të pavarura. Një tjetër objektiv kryesor është rritja e tregtisë dhe investimeve amerikane në rajon, veçanërisht në sektorë si energjia e pastër, infrastruktura, bujqësia, teknologjia dhe bizneset e vogla.

Projektligji synon gjithashtu uljen e varësisë nga energjia ruse duke nxitur diversifikimin energjetik dhe zhvillimin e burimeve të rinovueshme, si edhe parashikon kodifikimin e sanksioneve amerikane ndaj individëve dhe subjekteve që minojnë stabilitetin, demokracinë dhe sundimin e ligjit në Ballkanin Perëndimor.

Në fokus është edhe ndikimi destabilizues rus dhe kinez, për të cilin kërkohen raporte të detyrueshme mbi fushatat e dezinformimit, ndërhyrjet politike dhe kërcënimet kibernetike. Projektligji parashikon mbështetje për sigurinë kibernetike dhe mbrojtjen e infrastrukturës digjitale në vendet e rajonit, si edhe zgjerimin e programeve arsimore dhe shkëmbimeve ndërkombëtare, përfshirë universitetet, Peace Corps dhe nisma për të rinjtë.

NjĂ« element i veçantĂ« Ă«shtĂ« krijimi i programit “Young Balkan Leaders Initiative”, i cili synon zhvillimin e liderĂ«ve tĂ« rinj tĂ« moshĂ«s 18 deri nĂ« 35 vjeç nĂ« fushat e biznesit, teknologjisĂ«, qeverisjes dhe gazetarisĂ«. Po ashtu, projektligji riafirmon mbĂ«shtetjen e Shteteve tĂ« Bashkuara pĂ«r integrimin euroatlantik dhe anĂ«tarĂ«simin nĂ« Bashkimin Europian dhe NATO tĂ« vendeve qĂ« pĂ«rmbushin kriteret.

Edhe pse projektligji nuk përmend raste apo emra konkretë për Shqipërinë, vendi përfshihet qartësisht në analizën dhe politikat amerikane për Ballkanin Perëndimor. Kongresi amerikan e identifikon korrupsionin, veçanërisht në nivelet e larta politike, si pengesën kryesore për zhvillimin demokratik dhe ekonomik të rajonit.

The post Projektligji i SHBA-së për Shqipërinë dhe Ballkanin: Të nxjerrim lidera të rinj dhe të luftojmë korrupsionin! appeared first on Gazeta Si.

↗

Zgjedhjet në Kosovë, sot voton Diaspora

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Prej orĂ«s 7:00 tĂ« mĂ«ngjesit e deri nĂ« orĂ«n 19:00 tĂ« mbrĂ«mjes, sipas kohĂ«s lokale nĂ« pĂ«rfaqĂ«sitĂ« e ndryshme diplomatike, diaspora po voton pĂ«r zgjedhjet e parakohshme parlamentare.

Votimi në përfaqësi diplomatike ishte mundësuar për herë të parë në zgjedhjet parlamentare të 9 shkurtit të këtij viti, ndërsa më herët kishte qenë i mundur vetëm votimi përmes postës.

Procesi i votimit po zhvillohet në 40 vendvotime, që u përkasin 16 ambasadave dhe 13 konsullatave të Kosovës në 18 shtete të huaja.

KĂ«tu bĂ«jnĂ« pjesĂ« gjashtĂ« vendvotime nĂ« Gjermani, tri nĂ« ZvicĂ«r, dy nĂ« SHBA, dy nĂ« Kanada, dy nĂ« Itali, dy nĂ« FrancĂ«, dhe nga njĂ« nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar, BelgjikĂ«, Suedi, Austri, Norvegji, Slloveni, DanimarkĂ«, Turqi, Kroaci, HolandĂ«, Hungari dhe Çeki.

Në zgjedhjet e fundit parlamentare, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) doli dukshëm e para nga votat në përfaqësi diplomatike.

Por, gjithsej 42 për qind e votave të fituara nga LVV-ja në ato zgjedhje ishin të pamjaftueshme që kjo parti, e cila ka qenë në pushtet e vetme që nga viti 2021, të qeverisë sërish vetë.

Dhe, pas shumë muajve me Kuvend të bllokuar e dështimit të dy mandatarëve për kryeministër për të siguruar vota të mjaftueshme për formimin e një qeverie të re, 28 dhjetori u vendos si data e zgjedhjeve të parakohshme.

Për të votuar në përfaqësi diplomatike janë regjistruar gjithsej 19.187 votues, nga gjithsej mbi dy milionë qytetarët me të drejtë vote në këto zgjedhje.

Gjithsej numri i diasporës që është regjistruar për të votuar në këto zgjedhje, përfshirë përmes votimit me postë është pak mbi 77 mijë.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka bërë të ditur se për votim do të vlejnë dokumentet identifikuese me afat të skaduar.

Por, askush që është regjistruar për të votuar nga diaspora nuk do të mund të votojë fizikisht në Kosovë të nesërmen, më 28 dhjetor, pasi që emrat e tyre janë tërhequr nga listat votuese në vend.

The post Zgjedhjet në Kosovë, sot voton Diaspora appeared first on Gazeta Si.

↗

Trump dhe Zelensky do të takohen këtë të dielë në Florida

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka thĂ«nĂ« se do tĂ« takohet me homologun e tij amerikan Donald Trump nĂ« Florida tĂ« dielĂ«n, ndĂ«rsa vazhdojnĂ« bisedimet pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s nĂ« shkallĂ« tĂ« plotĂ« tĂ« RusisĂ«.

Zelensky tha se donte tĂ« pĂ«rqendrohej nĂ« njĂ« plan paqeje tĂ« ndĂ«rmjetĂ«suar nga SHBA-ja dhe propozime tĂ« ndara pĂ«r garancitĂ« e sigurisĂ« sĂ« SHBA-sĂ«. Por njĂ« zyrtar i lartĂ« rus tha se plani ishte “rrĂ«njĂ«sisht i ndryshĂ«m” nga ai qĂ« Rusia po negocionte me SHBA-nĂ«.

Kremlini nuk ka komentuar ofertën e Zelensky-t për të tërhequr trupat nga rajoni lindor i Donbasit të Ukrainës, nëse edhe Rusia tërhiqet

Gjatë natës, të paktën pesë persona u plagosën në kryeqytet, Kiev, në një valë të re sulmesh ajrore ruse, tha kryebashkiaku. Një person tjetër u plagos në rajonin e Kievit.

Majori i Kievit, Vitaliy Klitschko, tha se forcat e mbrojtjes ajrore të Ukrainës po e zmbrapsnin sulmin, me dëshmitarë okularë që raportuan shpërthime në qytet.

Sulmi rus vazhdoi të shtunën në mëngjes, me forcat ajrore të Ukrainës që paralajmëruan se një kërcënim me dronë dhe raketa është në fuqi për të gjithë vendin.

Rusia nisi një pushtim në shkallë të plotë të Ukrainës në shkurt të vitit 2022.

Presidenti i Ukrainës u takua për herë të fundit me Presidentin Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë në tetor.

Ukraina Ă«shtĂ« pĂ«rpjekur tĂ« sigurojĂ« garanci nga SHBA-tĂ« si pjesĂ« e njĂ« marrĂ«veshjeje paqeje, dhe Zelensky ka sugjeruar qĂ« njĂ« “zonĂ« e lirĂ« ekonomike” e demilitarizuar Ă«shtĂ« njĂ« mundĂ«si e mundshme pĂ«r zonat e Donbasit qĂ« Rusia nuk ka arritur t’i marrĂ« me forcĂ«.

TĂ« premten, Zelensky u tha gazetarĂ«ve se plani 20-pikĂ«sh ishte 90% i pĂ«rfunduar: “Detyra jonĂ« Ă«shtĂ« tĂ« sigurohemi qĂ« gjithçka Ă«shtĂ« 100% gati.”

The post Trump dhe Zelensky do të takohen këtë të dielë në Florida appeared first on Gazeta Si.

❌