Mësuesit e shkollave fillore dhe të mesme do të marrin rritje page nga marsi i vitit të ardhshëm, njoftoi Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska.
Sipas njoftimeve të saj, rritja do të jetë midis 7.5 dhe 10 përqind, varësisht nga llogaritjet përfundimtare.
Ministrja theksoi se kjo është një masë kyçe për motivimin e edukatorëve, e përforcuar më tej nga konkurrenca në karrierë.
"Ajo që nuk ka qenë e mundur të bëhet deri më tani, ne e kemi bërë. Jam krenare për suksesin që kemi arritur, i cili u vu re në raportin e Komisionit Evropian", tha Janevska në konferencën e sotme për shtyp./Telegrafi/
Nxënësit do të vijojnë mësimin deri në fund të muajit dhe pastaj shkojnë në pushim dimëror. Nuk do të ketë më herët pushim për shkak të ndotjes së ajrit. E pyetur nëse për shkak të ndotjes së ajrit MASH mendon për përfundim të parakohshëm të gjysmëvjetorit të parë të vitit shkollor 2025/2026, ministrja Vesna Janevska deklaroi sot se mbeten edhe pak ditë deri në pushim.
Siç tha, në këtë moment nuk kanë informacione se shëndeti i tyre është rrezikuar dhe se nuk është problem nëse për shkaqe shëndetësore mungojnë një-dy ditë nga mësimi. Por, shtoi, duhet të mënjanohet dukuria negative nga e kaluara kur për shkaqe të ndryshme janë shkurtuar ditët e shkollës.
âMĂ« vjen keq qĂ« duhet tĂ« bĂ«j krahasim tĂ« pĂ«rafĂ«rt, por nĂ« disa vende evropiane, fĂ«mijĂ«t, edhe kur kanĂ« grip, si nĂ« kopshte ashtu edhe nĂ« shkollĂ«, shkojnĂ« nĂ« mĂ«sim pĂ«r sa kohĂ« qĂ« shĂ«ndeti i tyre nuk Ă«shtĂ« i rrezikuar. E them kĂ«tĂ« pĂ«r shkak tĂ« komenteve se fĂ«mijĂ«t tanĂ« mĂ«sojnĂ« shumĂ« dhe janĂ« tĂ« ngarkuar. Jo, nuk janĂ«. NĂ«se shĂ«ndeti i tyre Ă«shtĂ« nĂ« rrezik, sigurisht, mjekĂ«t dhe prindĂ«rit do tĂ« vendosin pĂ«r kĂ«tĂ«, por nĂ«se nuk Ă«shtĂ« asgjĂ« serioze, mendoj se edhe nĂ«se mungojnĂ« pĂ«r njĂ« ose dy ditĂ«, nuk Ă«shtĂ« problem. Dhe do tĂ« ishte problem, siç ndodhi nĂ« tĂ« kaluarĂ«n, tĂ« shkurtohen ditĂ«t e mĂ«simit, qĂ« nxĂ«nĂ«sit tĂ« mungojnĂ« sepse prindĂ«rit e tyre i çojnĂ« nĂ« pushime mĂ« tĂ« lira, pĂ«r tâu pĂ«rgatitur pĂ«r provim me shkrim, etj. Do tĂ« duhet tĂ« fillojmĂ« ngadalĂ« tĂ« eliminojmĂ« kĂ«to fenomene negative.
Por gjithmonĂ« do tĂ« vendosim nĂ« favor tĂ« shĂ«ndetit tĂ« tyre. NĂ« kĂ«tĂ« moment, nuk kemi informacione se shĂ«ndeti i tyre Ă«shtĂ« i rrezikuarâ, tha Janevska, duke iu pĂ«rgjigjur pyetjes sĂ« gazetarĂ«ve gjatĂ« vizitĂ«s nĂ« Fakultetin Ekonomik nĂ« UKIM.
Burimet publike janĂ« tĂ« kufizuara. Angazhimi ynĂ«, si Ministri dhe si Qeveri, qĂ« nga viti nĂ« vit tĂ« orientojmĂ« mjete gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« mĂ«dha drejt shkencĂ«s dhe kĂ«rkimit, tregon vendosmĂ«rinĂ« pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« shoqĂ«ri tĂ« bazuar nĂ« dije, inovacion dhe zhvillim tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m, tha ministrja e Arsimit dhe ShkencĂ«s, Vesna Janevska, nĂ« Fakultetin Juridik âJustiniani i ParĂ«â nĂ« Shkup, ku u prezantuan rezultatet paraprake tĂ« hulumtimit âZgjidhje inovative shkencore pĂ«r uljen e pabarazisĂ« sociale dhe ekonomisĂ« gri nĂ« Maqedoni pĂ«rmes rregullativĂ«s tatimoreâ.
Hulumtimi po realizohet nga ekipi i Fakultetit Juridik, me mbështetje financiare nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës, për stimulimin e projekteve kërkimore-shkencore.
Nga MASH thonë se Maqedonia nuk mund të vazhdojë me praktikën e investimeve të vogla në shkencë. Shtetet e rajonit po i intensifikojnë investimet në zhvillimin shkencor-teknologjik dhe vend, nëse dëshiron të mbetet relevant edhe në skenën shkencore ndërkombëtare, është e domosdoshme të bëjë hap përpara drejt rritjes sistematike dhe domethënëse të mjeteve për kërkime, krijimit të infrastrukturës bashkëkohore dhe nxitjes së kapacitetit inovativ.
Ministrja Janevska theksoi se vitin e ardhshëm, 2026, do të kemi 773 milionë denarë për shkencën, që është rritje e vazhdueshme, nga 380 milionë denarë në vitin 2024 dhe 680 milionë denarë në vitin 2025.
âPo ndĂ«rmarrim aktivitete tĂ« shumta tĂ« orientuara drejt pĂ«rforcimit tĂ« kapaciteteve kĂ«rkimore-shkencore tĂ« shtetit. NjĂ«ra prej tyre Ă«shtĂ« mundĂ«sia pĂ«r pĂ«rfshirjen e shkencĂ«tarĂ«ve dhe studiuesve maqedonas nĂ« rrjetet evropiane tĂ« kĂ«rkimit, pĂ«r çka kemi nĂ«nshkruar marrĂ«veshje me QendrĂ«n e PĂ«rbashkĂ«t KĂ«rkimore tĂ« Komisionit Evropian. Me qasjen nĂ« burimet elitare, dije dhe projekte tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta me partnerĂ« evropianĂ«, shkencĂ«tarĂ«t tanĂ« fitojnĂ« mobilitet, ndĂ«rsa shteti perspektivĂ« zhvillimoreâ, theksoi Janevska.
Ministrja gjithashtu vuri në dukje rritjen e pagave të profesorëve universitarë për 14% dhe sigurimin e qasjes falas në bazat shkencore Web of Science dhe Scopus. Po përgatiten gjithashtu dy zgjidhje të reja ligjore, për arsimin e lartë dhe për veprimtarinë kërkimore-shkencore, të cilat, së bashku me reformën e Agjencisë për Cilësi në Arsimin e Lartë dhe hapjen e parkut të parë shtetëror shkencor-teknologjik, do të mundësojnë përmirësim të ndjeshëm të kushteve për kërkime shkencore.
Rasti i dhunës mes të miturve që ndodhi javën e kaluar në Komunën e Sarajit vazhdon të trajtohet nga institucionet kompetente, ndërsa hetimet për zbardhjen e plotë të ngjarjes janë ende në proces.
Nga shkolla fillore âDituriaâ bĂ«jnĂ« tĂ« ditur se siguria nĂ« kĂ«tĂ« shkollĂ« ka nivelin e duhur megjithatĂ« rastet e dhunĂ«s mes tĂ« miturve tregojnĂ« se bashkĂ«punimi i vazhdueshĂ«m mes prindĂ«rve, mĂ«simdhĂ«nĂ«sve dhe nxĂ«nĂ«sve Ă«shtĂ« thelbĂ«sor pĂ«r parandalimin e situatave tĂ« tilla.
âMendoj qĂ« çdo incident duhet trajtuar me seriozitet dhe pĂ«rgjegjĂ«si, pa paragjykime. Shkolla ka siguri tĂ« lartĂ«, kemi rregulla tĂ« qarta sigurie nĂ« bashkĂ«punim me drejtoreshĂ«n. Edhe pse rasti ka ndodhur jashtĂ« oborrit tĂ« shkollĂ«s dhuna asesi nuk arsyetohet por jemi nĂ« monitorim maksimal tĂ« ngjarjes. FatkeqĂ«sisht, bashkĂ«punimi me prindĂ«rit Ă«shtĂ« pak i dobĂ«t. TrekĂ«ndĂ«shi prind-nxĂ«nĂ«s-arsimtar Ă«shtĂ« shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m. NĂ«se kemi bashkĂ«punim tĂ« vazhdueshĂ«m nuk besoj qĂ« arrijmĂ« deri te kĂ«to problemeâ, tha Meral Ademi, mĂ«simdhĂ«nĂ«se.
Edhe nxënësit shprehin shqetësim për rastin dhe theksojnë se konfliktet duhet të zgjidhen përmes dialogut dhe jo përmes dhunës, duke vënë në pah rëndësinë e komunikimit me prindërit, mësimdhënësit dhe shërbimet profesionale të shkollës.
âNe besojmĂ« nĂ« zgjidhjen e problemeve se problemet nuk duhet tĂ« zgjidhen me dhunĂ« por me bisedĂ«. Ne jemi shumĂ« tĂ« rinj qĂ« tĂ« bĂ«jmĂ« gjĂ«ra tĂ« tilla, duhet tĂ« koncentrohemi nĂ« mĂ«simâ, u shpreh njĂ« nxĂ«nĂ«s.
âNe gjithmonĂ« kemi mĂ«suar qĂ« respekt dhe bashkĂ«punim tĂ« kemi mes veti. Sidomos mĂ«suesit na kanĂ« folur pĂ«r kĂ«to tema dhe besoj se tĂ« gjithĂ« duhet tĂ« kemi bashkĂ«punim mes veteâ, theksoi njĂ« nxĂ«nĂ«s.
âĂfarĂ«do lloj problemi tĂ« kemi duhet tĂ« shkojmĂ« tek pedagogu apo psikologu qĂ« tâia themi dhe ta zgjidhim mĂ« mirĂ«â, tha njĂ« nxĂ«nĂ«s.
Pak ditë më parë në shkollën fillore Dituria në Saraj 6 nxënës të moshës deri 15 vjeçare rrahën brutalisht 2 nxënës të tjerë. Për 5 prej nxënësve dhunues vazhdon procedura hetimore dhe masat e kujdesit, ndërsa njëri prej tyre meqë është më i ri se 14 vjeç do të vijojë të ndiqet në procedurë të ndarë./Alsat/
Teksti shkollor Gjeografia për klasën e shtatë me mësim në gjuhën shqipe ku u shtrembëruan fakte për Republikën e Kosovës do të korrigjohet, mirëpo në formën online.
Gjithashtu, nga Ministria e Arsimit thanë për "Alsat" se në tekstet e shtypura një korrigjim i tillë pritet të ndodhë në botimin e teksteve të radhës.
Zëvendësministri i Arsimit, Lulzim Aliu në reagimin me shkrim thekson se fëmijët meritojnë libra të saktë, profesionalë dhe të përditësuara sipas standardeve bashkëkohore duke shtuare që korrigjimet e nevojshme të bëhen pa vonesë.
âNĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, respektoj faktin, se hartimi, vlerĂ«simi dhe miratimi i teksteve shkollore, Ă«shtĂ« kompetencĂ« profesionale e komisioneve dhe ekipeve tĂ« ekspertĂ«ve qĂ« janĂ« angazhuar nga MASH pĂ«r kĂ«tĂ« qĂ«llim. Nga informacionet qĂ« kam duket se bĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« gabim teknik (nĂ« pĂ«rkthim) nĂ« procesin e pĂ«rpilimit apo botimit tĂ« pĂ«rmbajtjes. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, kam kĂ«rkuar nga institucionet pĂ«rgjegjĂ«se, qĂ« tĂ« verifikojnĂ« menjĂ«herĂ« situatĂ«n, tĂ« evidentojnĂ« gabimin dhe tĂ« ndĂ«rmarrin korrigjimet e nevojshme pa vonesĂ«â, tha Lulzim Aliu, zv. ministĂ«r i Arsimit.
Pas reagimeve për pasaktësi në tekstin e Gjeografisë, mësuesi Gani Ameti kërkon më shumë kujdes dhe përgjegjësi në përpilimin dhe përkthimin e tyre. Ameti u bën thirrje mësimdhënësve që të mos mjaftohen me atë që shkruhet në libër, por të korrigjojnë çdo pasaktësi për të mos i lënë fëmijët me informacione të shtrembëruara.
âNuk Ă«shtĂ« dashur tĂ« pĂ«rmendet âMetohiaâ por Dukgjini, nĂ« kĂ«tĂ« rast unĂ« e shpjegoj Dukagjin ajo çka Ă«shtĂ« e jona duhet ta themi ashtu siç Ă«shtĂ«, sa nevojĂ« tĂ« merremi me atĂ« se a duhet ta pyes dikĂ« ose jo kur Ă«shtĂ« diçka qĂ« Ă«shtĂ« fakt. Ne arsimtarĂ«t duhet tĂ« jemi pak tĂ« kujdesshĂ«m nĂ« kĂ«to raste, tĂ« shpjegojmĂ« atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« realitet mos ta marrin fĂ«mijĂ«t atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« nĂ« libĂ«r dhe ti mbetet kujtim ajo se Ă«shtĂ« âMetohiâ apo âGazivodaâ e kĂ«shtu me radhĂ«. Mendoj se duhet tĂ« kemi qasje pak mĂ« tĂ« sinqertĂ« pĂ«r kĂ«to problematikaâ, u shpreh Gani Ameti, mĂ«sues i GjeografisĂ«.
NĂ« tekstin e GjeografisĂ« pĂ«r klasĂ«n VII, botuar nga âTrimaksâ dhe miratuar nga Komisioni KombĂ«tar pĂ«r Libra MĂ«simorĂ«, janĂ« vĂ«rejtur pasaktĂ«si qĂ«, sipas mĂ«simdhĂ«nĂ«sve, shtrembĂ«rojnĂ« informacionin pĂ«r RepublikĂ«n e KosovĂ«s. NĂ« njĂ«sinĂ« mĂ«simore thuhet se Kosova âgjendet nĂ« jugperĂ«ndim tĂ« SerbisĂ«â, formulim qĂ« kritikĂ«t e vlerĂ«sojnĂ« si tĂ« njĂ«anshĂ«m dhe jo nĂ« pĂ«rputhje me mĂ«nyrĂ«n se si pĂ«rshkruhen shtetet e tjera tĂ« rajonit. Debate ka shkaktuar edhe pĂ«rdorimi i termit âMetohiaâ nĂ« vend tĂ« âRrafshit tĂ« Dukagjinitâ, si dhe emĂ«rtimi âMitrovica e KosovĂ«sâdhe âGazivodaâ nĂ« vend tĂ« Mitrovica dhe Liqeni i Ujmanit, qĂ« mĂ«simdhĂ«nĂ«sit i konsiderojnĂ« terma tĂ« papĂ«rshtatshĂ«m dhe tĂ« huazuar nga narrativet serbe./Alsat/
NĂ« tekstin shkollor tĂ« GjeografisĂ« pĂ«r klasĂ«n e VII-tĂ«, botuar nga shtĂ«pia botuese âTrimaksâ, Shkup dhe miratuar me vendim zyrtar nga Komisioni KombĂ«tar pĂ«r Libra MĂ«simore mĂ« 5 gusht 2025, janĂ« identifikuar njĂ« sĂ«rĂ« pasaktĂ«sish dhe formulimesh tĂ« cilat, sipas mĂ«simdhĂ«nĂ«sve dhe prindĂ«rve, shkaktojnĂ« shtrembĂ«rime historike dhe nxisin interpretime tĂ« gabuara pĂ«r RepublikĂ«n e KosovĂ«s.
Libri, i përgatitur nga autori Bllagoja Markoski, me recensentë Dragan Kollçakovski, Nikolla V. Dimitrov dhe Nevenka Stoeva, i përkthyer në gjuhën shqipe nga Roland Poloska dhe i lekturuar nga Farketa Dibra Zeqiri është futur në përdorim gjatë vitit shkollor 2025. Megjithatë, pavarësisht procesit të recensimit dhe aprovimit, njësia mësimore për Kosovën ka nxitur reagime për shkak të disa përmbajtjeve të konsideruara të papërshtatshme.
Kritikat fillojnĂ« me mĂ«nyrĂ«n se si teksti e pĂ«rcakton pozitĂ«n gjeografike tĂ« KosovĂ«s, duke theksuar se âgjendet nĂ« jugperĂ«ndim tĂ« SerbisĂ«â, njĂ« formulim qĂ« nuk pĂ«rdoret pĂ«r asnjĂ« shtet tjetĂ«r nĂ« libĂ«r. MĂ«simdhĂ«nĂ«sit vlerĂ«sojnĂ« se njĂ« qasje e tillĂ« i jep SerbisĂ« rolin e pikĂ«-referencĂ«s pĂ«r KosovĂ«n, duke anashkaluar faktin se Maqedonia e Veriut e njeh KosovĂ«n si shtet tĂ« pavarur dhe se praktika shkencore kĂ«rkon pĂ«rshkrimin e pozitĂ«s brenda Gadishullit Ballkanik, njĂ«soj si pĂ«r vendet e tjera.
Polemikat thellohen edhe mĂ« shumĂ« me pĂ«rdorimin e termit âMetohiaâ pĂ«r zonĂ«n e Rrafshit tĂ« Dukagjinit. PĂ«r mĂ«simdhĂ«nĂ«sit, futja e tij nĂ« njĂ« libĂ«r mĂ«simor nĂ« gjuhĂ«n shqipe pĂ«rbĂ«n devijim tĂ« rĂ«ndĂ« nga standardet shkencore dhe rrezikon tĂ« ngulĂ« te nxĂ«nĂ«sit njĂ« perspektivĂ« tĂ« huaj dhe tĂ« njĂ«anshme pĂ«r territorin e KosovĂ«s.
Reagime ka shkaktuar edhe pĂ«rdorimi i formulimit âMitrovica e KosovĂ«sâ, qĂ« nuk pĂ«rputhet me emĂ«rtimin zyrtar tĂ« qytetit. Sipas kritikĂ«ve, ky lloj terminologjie reflekton qasje tĂ« terminologjisĂ« serbe âKosovska Mitrovicaâ dhe nuk duhet tĂ« jetĂ« pjesĂ« e njĂ« teksti shkollor tĂ« aprovuar institucionalisht.
Duke qenë se libri ka kaluar nëpër duart e recensentëve universitarë dhe është miratuar nga organi më i lartë shtetëror për libra mësimorë, shumë prindër dhe profesionistë të arsimit kërkojnë përgjegjësi për këto gabime të lejuara. Ata shtrojnë pyetjen se si një tekst me elemente kaq të ndjeshme politike ka marrë aprovimin përfundimtar, duke rrezikuar që nxënësit të marrin njohuri të shtrembëruara për historinë dhe realitetin politik të Kosovës.
Ekspertët e arsimit kërkojnë rishikim urgjent të njësisë mësimore, korrigjim të terminologjisë dhe harmonizim me standardet shkencore dhe me politikat shtetërore të Maqedonisë së Veriut, në mënyrë që brezat e rinj të mos ekspozohen ndaj interpretimeve të gabuara të një teme kaq të rëndësishme historike dhe gjeopolitike.
Për të sqaruar këto çështje, Alsat dërgoi pyetje në Ministrinë e Arsimit megjithatë, deri në këto momente nuk morëm asnjë përgjigje.
Ndryshe, termi âMetohiâ (nĂ« serbisht Metohija) vjen nga fjala greke âmetohionâ, qĂ« do tĂ« thotĂ« pronĂ« manastiri ose tokĂ« e shenjtĂ« e nĂ« pronĂ«si tĂ« kishave dhe manastireve.
Me kalimin e kohĂ«s, Serbia e pĂ«rdori termin âMetohijaâ si emĂ«rtim gjeografik-politik, duke e lidhur atĂ« me pretendimet historike dhe territoriale ndaj KosovĂ«s.
NĂ« kontekst shkollor nĂ« MaqedoninĂ« e Veriut, pĂ«rdorimi i kĂ«tij termi cenon neutralitetin akademik dhe krijon shtrembĂ«rime tĂ« realitetit gjeopolitik, sidomos kur vendi e njeh KosovĂ«n si shtet tĂ« pavarur. Prandaj, pĂ«rdorimi i âMetohiâ nĂ« njĂ« libĂ«r shkollor Ă«shtĂ« i pasaktĂ«, joprofesional dhe i papranueshĂ«m nga kĂ«ndvĂ«shtrimi i standardeve edukative dhe tĂ« politikĂ«s sĂ« jashtme tĂ« vendit. /Alsat/
Ministria e Arsimit dhe Shkencës (MASH) ka publikuar rezultatet e Konkursit për dhënien e 900 bursave për mbështetje sociale për nxënësit e shkollave të mesme publike dhe të Konkursit për dhënien e 1,570 bursave për nxënësit e regjistruar në programet duale (arsim profesional me praktikë të zgjeruar), për vitin shkollor 2025/2026.
MASH nĂ« njoftim thotĂ« se se tĂ« gjithĂ« aplikantĂ«t do tĂ« marrin vendimin pĂ«rmes portalit elektronik e-uslugi.mon.gov.mk nĂ« seksionin âAplikimet e miaâ, nĂ« kolonĂ«n âDokument vendimiâ. Ministria thekson se aplikantĂ«t qĂ« nuk janĂ« tĂ« kĂ«naqur nuk duhet tĂ« dorĂ«zojnĂ« ankesĂ« apo padi para se tĂ« marrin vendimin. Pas marrjes sĂ« vendimit, pĂ«r aplikantĂ«t e mitur, ankesa duhet tĂ« dorĂ«zohet nga prindi ose kujdestari.
âPas marrjes sĂ« vendimit, ankesat dorĂ«zohen pranĂ« Komisionit ShtetĂ«ror pĂ«r Vendimmarrje nĂ« Procedurat Administrative, MarrĂ«dhĂ«nie Pune dhe MbikĂ«qyrje Inspektuese nĂ« ShkallĂ« tĂ« DytĂ«, brenda 15 ditĂ«ve nga marrja e vendimit. Zyrat e Komisionit ndodhen nĂ« Bulevardi âGoce Dellçevâ nr. 18, kati 11, ndĂ«rtesa e RTVM-sĂ«â, njofton MASH.
Nxënësit e shkollave të mesme që do të përfitojnë bursën nuk duhet të dorëzojnë kontrata të printuara dhe të nënshkruara; të drejtat dhe detyrimet e tyre lidhur me përdorimin e bursës janë të përcaktuara në vendim.
"Shkenca në Maqedoni po bëhet gjithnjë e më e dukshme jo vetëm si temë diskutimi, por edhe si fushë veprimi. Këtë e vërteton edhe raporti i fundit i Komisionit Evropian mbi përparimin e vendit në fushën e shkencës, dhe përbën rezultat të politikave kombëtare efektive dhe të buxhetit dukshëm të rritur për mbështetjen e veprimtarisë kërkimore-shkencore. Nga 380 milionë denarë në vitin 2024, buxheti u rrit në 680 milionë denarë në vitin 2025, ndërsa për vitin e ardhshëm 2026 është paraparë buxhet rekord prej 1,37 miliardë denarësh për shkencën", thonë nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës.
Gjithashtu thonë se Ministria e Arsimit dhe Shkencës këtë vit kalendarik, përmes tre thirrjeve për shpërndarjen e mjeteve, ka stimuluar realizimin e projekteve shkencore dhe kërkimore në universitetet publike, fakultetet dhe institucionet shkencore, në ASHAM dhe komunitetin e biznesit, të cilat janë në përputhje me qëllimet e Strategjisë për Specializim Inteligjent të Maqedonisë. Projektet po realizohen me sukses.
âShkenca Ă«shtĂ« shtylla e zhvillimit shoqĂ«ror, dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye nĂ« vitin 2026 buxheti pĂ«r shkencĂ«n do tĂ« arrijĂ« 1,37 miliardĂ« denarĂ«, me tĂ« cilĂ«t do tĂ« vazhdojĂ« financimi i projekteve kĂ«rkimore-shkencore, pĂ«r zhvillimin e resurseve laboratorike, pjesĂ«marrjen nĂ« konferenca shkencore ndĂ«rkombĂ«tare dhe organizimin e atyre vendore, botimin e punimeve shkencore nĂ« revista me faktor impakti, ndarja e bursave pĂ«r shkencĂ«tarĂ« tĂ« rinj, bursave pĂ«r ciklin e dytĂ« dhe tĂ« tretĂ« tĂ« studimeve nĂ« vend, si dhe organizimi i qĂ«ndrimeve shkencore dhe studimore jashtĂ« vendit".
"VeçanĂ«risht gĂ«zon rritja e interesit te tĂ« rinjtĂ« pĂ«r tĂ« u marrĂ« me shkencĂ« dhe inovacione, e cila reflektohet nĂ« shfrytĂ«zimin e masave qĂ« MASh i vĂ« nĂ« dispozicion, kĂ«shtu qĂ«, sĂ« bashku me institucionet e tjera kompetente qeveritare, vazhdojmĂ« tâi mbĂ«shtesim ata nĂ« realizimin e ambicieve personale", thonĂ« nga MASH.
Politikat zhvillimore marrin vazhdimĂ«si, sepse çdo investim nĂ« shkencĂ« shpĂ«rblehet dhe se pĂ«r mjete dhe punĂ« nĂ« kĂ«tĂ« sektor nuk duhet kursyer. Urime 10 NĂ«ntori â Dita BotĂ«rore e ShkencĂ«s!â, thonĂ« nĂ« MASH.
Ministria e Arsimit dhe ShkencĂ«s (MASH) dhe Byroja pĂ«r Zhvillimin e Arsimit organizojnĂ« debat publik pĂ«r listĂ«n e re tĂ« propozuar tĂ« librave letrarĂ« pĂ«r arsimin fillor dhe ftojnĂ« tĂ« gjitha palĂ«t e interesuara â mĂ«suesit, shĂ«rbimet profesionale dhe faktorĂ«t e tjerĂ« nĂ« arsim â âtĂ« pĂ«rfshihen aktivisht nĂ« pĂ«rcaktimin e njĂ« liste bashkĂ«kohore, gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se dhe cilĂ«sore tĂ« librave, qĂ« do tâu pĂ«rgjigjet nevojave reale tĂ« nxĂ«nĂ«sve dhe procesit mĂ«simor".
MASH nĂ« faqen e saj zyrtare ka publikuar listĂ«n e propozuar tĂ« librave, duke theksuar se nevoja pĂ«r pĂ«rditĂ«sim tĂ« kĂ«saj liste vjen ânga synimi pĂ«r pĂ«rputhje tĂ« vazhdueshme tĂ« pĂ«rmbajtjeve mĂ«simore me qĂ«llimet bashkĂ«kohore arsimore, karakteristikat zhvillimore tĂ« nxĂ«nĂ«sve dhe kontekstin e tyre social e emocional".
"Lista e propozuar Ă«shtĂ« pĂ«rgatitur mbi bazĂ«n e listĂ«s qĂ« zbatohej nĂ« mĂ«sim nga viti shkollor 2019/2020. Disa tituj janĂ« hequr pĂ«r shkak tĂ« lexueshmĂ«risĂ« sĂ« ulĂ«t, mospĂ«rshtatshmĂ«risĂ« me moshĂ«n apo pĂ«rmbajtjen. PĂ«r shkak tĂ« ndryshimeve nĂ« programet mĂ«simore dhe lidhjeve ndĂ«rdisiplinore nĂ« mĂ«sim, disa vepra janĂ« zhvendosur nĂ« klasa tĂ« tjera ose kanĂ« marrĂ« status tĂ« ri â nga tĂ« detyrueshme janĂ« bĂ«rĂ« zgjedhore dhe anasjelltas. NĂ« propozim janĂ« pĂ«rfshirĂ« vepra qĂ« trajtojnĂ« tema bashkĂ«kohore dhe tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, si: identiteti dhe vetĂ«besimi, miqĂ«sitĂ« dhe marrĂ«dhĂ«niet ndĂ«rnjerĂ«zore, jeta shkollore dhe bullizmi, sfidat emocionale dhe psikologjike, shumĂ«llojshmĂ«ria kulturore, pĂ«rfshirja e fĂ«mijĂ«ve me nevoja tĂ« veçanta arsimore", thuhet nĂ« njoftimin e MinistrisĂ« sĂ« Arsimit dhe ShkencĂ«s.
QĂ«llimi Ă«shtĂ« qĂ« nxĂ«nĂ«sit tĂ« lexojnĂ« pĂ«rmbajtje qĂ« janĂ« tĂ« afĂ«rta me realitetin e tyre, por, shton MASH, âedhe mjaftueshĂ«m tĂ« thelluara pĂ«r analizĂ« dhe interpretim simbolik, qĂ« nxisin tĂ« menduarin kritik, diskutimin dhe zhvillimin personal.â
Lista e propozuar e librave për lexim është e hapur për sugjerime për të gjitha klasat nga e dyta deri në të nëntën. Parashihet gjithashtu mundësia e përfshirjes së një vepre nga letërsitë kombëtare të të gjitha gjuhëve mësimore, me kusht që çdo vepër të përkthehet në të gjitha gjuhët zyrtare të mësimdhënies në Maqedoninë e Veriut.
Në njoftimin e MASH është publikuar edhe formulari për propozimin e një libri, i cili duhet të dërgohet më së voni deri në fund të këtij muaji (30 nëntor) në adresën elektronike të Byrosë për Zhvillimin e Arsimit: bro.macedonia@bro.gov.mk.
NĂ«n organizimin e Analitika Tink Tenk, sot nĂ« Shkup u mbajt punĂ«tori rajonale me temĂ«n âPĂ«rforcimi i bashkĂ«punimit ndĂ«rmjet medieve, ekspertĂ«ve dhe institucioneve pĂ«r politika mĂ« tĂ« mira tĂ« kontrollit tĂ« duhanit dhe mbrojtje tĂ« shĂ«ndetit publik nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimorâ.
Në diskutim mori pjesë edhe ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Prof. Dr. Vesna Janevska, e cila theksoi se arsimi është mekanizmi më i mirë për rritjen e ndërgjegjësimit tek të rinjtë për zakonet e shëndetshme dhe kujdesin ndaj shëndetit personal.
"Sistemi ynĂ« edukativo-arsimor Ă«shtĂ« strukturuar nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« njohuritĂ« shĂ«ndetĂ«sore tĂ«pĂ«rfaqĂ«sohen nĂ« tĂ« gjitha klasat nĂ« lĂ«ndĂ«t e rregullta, veçanĂ«risht nĂ« "Shkencat natyrore", dhe nga ky vit shkollor kemi futur njĂ« lĂ«ndĂ« tĂ« re zgjedhore nĂ« klasĂ«n e 7-tĂ« "MĂ«soj pĂ«r shĂ«ndetin timâ dhe me mbĂ«shtetjen e OrganizatĂ«s BotĂ«rore tĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ« pĂ«rgatitĂ«m udhĂ«zues pĂ«r mĂ«simdhĂ«nĂ«sit pĂ«r mĂ«nyrĂ«n e mĂ«simdhĂ«nies sĂ« materies, e cila pĂ«rfshin edhe aspekte tĂ« dedikuara pasojave shĂ«ndetĂ«sore nga pĂ«rdorimi i duhanit dhe cigareve elektronikeâ, theksoi Janevska.
Duke folur për masat që po zbatohen në nivel kombëtar si pjesë e politikave parandaluese, ministrja theksoi se këtë vit, me ndryshimet ligjore, shkollat fillore dhe të mesme janë të detyruara, krahas programeve për mbrojtje nga dhuna, abuzimi dhe neglizhimi i nxënësve, parandalimin e diskriminimit, delikuencës së të miturve dhe të ngjashme, të zbatojnë edhe programe për parandalimin e abuzimit me alkoolin dhe duhanin, abuzimit me droga dhe substanca të tjera psikotrope.
NĂ« vitin e ri shkollor, MASH-i dhe BZHA sĂ« bashku me ZyrĂ«n e Kombeve tĂ« Bashkuara pĂ«r DrogĂ«n dhe Krimin dhe FederatĂ«n NdĂ«rkombĂ«tare tĂ« Lions Club, do tĂ« trajnojnĂ« 50 bashkĂ«punĂ«torĂ« profesionalĂ« dhe 150 mĂ«simdhĂ«nĂ«s nĂ« 50 shkolla fillore pĂ«r tĂ« realizuar programin parandalues "AftĂ«si pĂ«r AdoleshencĂ«nâ. BĂ«het fjalĂ« pĂ«r program i strukturuar, i cili bazohet nĂ« prova, pĂ«r parandalimin e pĂ«rdorimit tĂ« cigareve, drogĂ«s dhe alkoolit, dhe i cili deri mĂ« tani Ă«shtĂ« zbatuar me sukses nĂ« 105 vende nĂ« mbarĂ« botĂ«nâ, shtoi ministrja.
Ajo theksoi se gjithmonë ka hapësirë për avancimin e edukimit shëndetësor në shkolla dhe se institucionet po punojnë në atë drejtim.
"Arsimi Ă«shtĂ« materie e gjallĂ« dhe pĂ«rshtatet me kohĂ«n dhe trendet. Kam pritshmĂ«ri qĂ« pikĂ«risht nga kjo punĂ«tori, pĂ«rvojat dhe praktikat e ndryshme tĂ« ndara do tĂ« na ndihmojnĂ« tĂ« gjithĂ«ve qĂ« tâi avancojmĂ« politikat kombĂ«tare", u shpreh Janevska.
Sukseset e të rinjve tanë gjithmonë ngjallin emocione të fuqishme dhe inkurajojnë besimin se kemi duar të sigurta ku mund ta lëmë Maqedoninë dhe të besojmë në një të ardhme më të mirë. Prandaj, e rritëm mbështetjen ndaj të talentuarve, në mënyrë që ata të ndiejnë kujdes të mjaftueshëm nga shteti, të qëndrojnë këtu dhe të kontribuojnë në zhvillimin e tij.
Kështu deklaroi ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, në konferencën e organizuar nga Instituti i Kimisë pranë Fakultetit të Shkencave Matematiko-Natyrore në Shkup, ku u prezantuan sukseset e nxënësve dhe mentorëve të tyre të arritur në olimpiadat ndërkombëtare shkencore në fushën e kimisë gjatë këtij viti kalendarik.
âI ndjek pjesĂ«marrjet e tĂ« gjithĂ« tĂ« rinjve tanĂ« nĂ« garat ndĂ«rkombĂ«tare, dhe e udhĂ«hequr nga sukseset tuaja dhe tĂ« gjeneratave para jush, ndjeva detyrĂ« tĂ« angazhohem. NdĂ«rsa Qeveria mĂ« dha mbĂ«shtetje dhe sĂ« bashku e zgjidhĂ«m sfidĂ«n qĂ« zvarritej nga e kaluara dhe qĂ« e vĂ«nĂ« nĂ« pikĂ«pyetje pjesĂ«marrjen e pĂ«rfaqĂ«suesve maqedonas nĂ« gara tĂ« mĂ«dha ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r nxĂ«nĂ«s. Nga ky vit, Ministria e Arsimit dhe ShkencĂ«s mbulon plotĂ«sisht shpenzimet pĂ«r udhĂ«tim dhe regjistrim tĂ« nxĂ«nĂ«sve dhe mentorĂ«ve tĂ« cilĂ«t do tĂ« kualifikohen nĂ« olimpiadat ose garat ndĂ«rkombĂ«tare shkencore. Krijuam zgjidhje sistematike dhe askush mĂ« nuk do tĂ« ketĂ« sfida financiare pĂ«r tĂ« udhĂ«tuar dhe pĂ«r tĂ« pĂ«rfaqĂ«suar vendin e vetâ, tha Janevska.
NĂ« OlimpiadĂ«n NdĂ«rkombĂ«tare tĂ« KimisĂ« qĂ« u mbajt kĂ«tĂ« vit nĂ« Dubai, nxĂ«nĂ«sit nga Maqedonia fituan nga njĂ« medalje tĂ« argjendtĂ« dhe tĂ« bronztĂ«, si dhe njĂ« mirĂ«njohje , ndĂ«rsa nĂ« olimpiadĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare âMendeleevâ nĂ« Belo Horizonte tĂ« Brazilit fituan dy medalje tĂ« bronzta.
âKĂ«ta fĂ«mijĂ« janĂ« pjesĂ« e atij brezi qĂ« ne besojmĂ« se mund tĂ« sjellin kohĂ« mĂ« tĂ« mira. Sepse e vlerĂ«sojnĂ« diturinĂ«, pĂ«r tâu avancuar vazhdimisht, ata e dinĂ« se shkenca Ă«shtĂ« shtyllĂ« e prosperitetitâ, tha Janevska.
Sukseset e të rinjve tanë gjithmonë ngjallin emocione të fuqishme dhe inkurajojnë besimin se kemi duar të sigurta ku mund ta lëmë Maqedoninë dhe të besojmë në një të ardhme më të mirë. Prandaj, e rritëm mbështetjen ndaj të talentuarve, në mënyrë që ata të ndiejnë kujdes të mjaftueshëm nga shteti, të qëndrojnë këtu dhe të kontribuojnë në zhvillimin e tij.
Këtë e theksoi ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska, në konferencën e organizuar nga Instituti i Kimisë pranë Fakultetit të Shkencave Matematiko-Natyrore në Shkup, ku u prezantuan sukseset e nxënësve maqedonas dhe mentorëve të tyre të arritur në olimpiadat ndërkombëtare shkencore në fushën e kimisë gjatë këtij viti kalendarik.
âI ndjek pjesĂ«marrjet e tĂ« gjithĂ« tĂ« rinjve tanĂ« nĂ« garat ndĂ«rkombĂ«tare, dhe e udhĂ«hequr nga sukseset tuaja dhe tĂ« gjeneratave para jush, ndjeva detyrĂ« tĂ« angazhohem. NdĂ«rsa Qeveria mĂ« dha mbĂ«shtetje dhe sĂ« bashku e zgjidhĂ«m sfidĂ«n qĂ« zvarritej nga e kaluara dhe qĂ« e vĂ«nĂ« nĂ« pikĂ«pyetje pjesĂ«marrjen e pĂ«rfaqĂ«suesve maqedonas nĂ« gara tĂ« mĂ«dha ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r nxĂ«nĂ«s. Nga ky vit, Ministria e Arsimit dhe ShkencĂ«s mbulon plotĂ«sisht shpenzimet pĂ«r udhĂ«tim dhe regjistrim tĂ« nxĂ«nĂ«sve dhe mentorĂ«ve tĂ« cilĂ«t do tĂ« kualifikohen nĂ« olimpiadat ose garat ndĂ«rkombĂ«tare shkencore. Krijuam zgjidhje sistematike dhe askush mĂ« nuk do tĂ« ketĂ« sfida financiare pĂ«r tĂ« udhĂ«tuar dhe pĂ«r tĂ« pĂ«rfaqĂ«suar vendin e vetâ, tha Janevska.
NĂ« OlimpiadĂ«n NdĂ«rkombĂ«tare tĂ« KimisĂ« qĂ« u mbajt kĂ«tĂ« vit nĂ« Dubai, nxĂ«nĂ«sit maqedonas fituan ngs njĂ« medalje tĂ« argjendtĂ« dhe tĂ« bronztĂ«, si dhe njĂ« mirĂ«njohje , ndĂ«rsa nĂ« olimpiadĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare âMendeleevâ nĂ« Belo Horizonte tĂ« Brazilit fituan dy medalje tĂ« bronztĂ«.
âKĂ«ta fĂ«mijĂ« janĂ« pjesĂ« e atij brezi qĂ« ne besojmĂ« se mund tĂ« sjellin kohĂ« mĂ« tĂ« mira. Sepse e vlerĂ«sojnĂ« diturinĂ«, pĂ«r tâu avnasuar vazhdimisht, ata e dinĂ« se shkenca Ă«shtĂ« shtyllĂ« e pros-peritetiâ, tha Janevska.
I ashtuquajturi fakultet për biznes dhe ekonomi është mbyllur pasi nuk i ka plotësor kushtet, tha ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska.
Janevska tha se shkolla e lartë kishte humbur edhe hapësirat ku zhvillonte aktivitete, pas çka Agjencioni për Kualitet në Arsim të Lartë ka konstatuar që kjo shkollë e lartë është jofunksionale.
âSiç e dini, kemi mbyllur 14 universitete private, kjo Ă«shtĂ« shkolla e parĂ« e lartĂ« private qĂ« nuk do tĂ« punojĂ« mĂ«. Dhe unĂ« shpresoj qĂ« universitetet private, sepse njĂ« pjesĂ« prej tyre kur panĂ« se po kontrollojmĂ« dhe se po i mbyllim, edhe vetĂ« vendosĂ«n qĂ« tĂ« mbyllen. UnĂ« shpresoj qĂ« edhe njĂ« pjesĂ« e institucioneve pĂ«r arsim tĂ« lartĂ« qĂ« me tĂ« vĂ«rtetĂ« nuk i plotĂ«sojnĂ« kushtet, qĂ« vetĂ« tĂ« hyjnĂ« nĂ« proces tĂ« mbylljes, nĂ«se jo, ne do tâi mbyllimâ, theksoi Janevska.
Paqja, respekti, miqĂ«sia dhe bashkĂ«punimi janĂ« tĂ« nevojshme qĂ« bota tĂ« ecĂ« pĂ«rpara. KĂ«to janĂ« nĂ« fakt vlerat qĂ« duhet tâu mĂ«sojmĂ« tĂ« rinjve si brenda komuniteteve familjare ashtu edhe brenda institucioneve arsimore. Ideja e programit RYCO Ă«shtĂ« e kompletuar me atĂ« qĂ« po them, ajo mbĂ«shtet pĂ«rpjekjet e ndĂ«rtimit tĂ« gjeneratave tĂ« cilĂ«t do tĂ« duan tĂ« jenĂ« tĂ« bashkuar dhe me qĂ«llim identik â pĂ«r ta transformuar rajonin nĂ« njĂ« vend mĂ« tĂ« mirĂ«, mĂ« tĂ« lumtur dhe mĂ« tĂ« prosperuar pĂ«r tĂ« jetuar.
KĂ«tĂ« e theksoi sekretarja shtetĂ«rore nĂ« MinistrinĂ« e Arsimit dhe ShkencĂ«s, Elena Ivanovska, nĂ« promovimin e sotĂ«m tĂ« 23 shkollave tĂ« reja tĂ« mesme nga Maqedonia qĂ« do tĂ« ndĂ«rtojnĂ« partneritete me shkollat e tjera nĂ« rajon pĂ«rmes programit rajonal pĂ«r shkĂ«mbimin e shkollave tĂ« mesme nga Ballkani PerĂ«ndimor i cili zbatohet nga RYCO â Zyra Rajonale e BashkĂ«punimit Rinor.
âUrime juve si organizatĂ« dhe urime shkollave. Ju, udhĂ«heqĂ«sit e shkollave dhe kuadri mĂ«simor duhet tĂ« jeni krenarĂ« qĂ« po ndĂ«rtoni breza tĂ« cilĂ«t i shohin sfidat dhe dallimet si mundĂ«si pĂ«r bashkim. Dhe kĂ«to gjenerata njĂ« ditĂ« do tĂ« jenĂ« pararojĂ« e ndryshimeve qĂ« tĂ« gjithĂ« duam tâi shohim, pĂ«r tĂ« parĂ« njĂ« Ballkan PerĂ«ndimor tĂ« bashkuar dhe tĂ« prosperuar, njĂ« rajon tĂ« lirĂ« nga paragjykimet dhe njĂ« vend plot tolerancĂ«, mirĂ«kuptim dhe harmoniâ, tha Ivanovska.
Programi Super Shkolla i RYCO-s Ă«shtĂ« zbatuar qĂ« nga viti 2021 dhe promovon mĂ«simin ndĂ«rkulturor, dialogun dhe partneritetet midis nxĂ«nĂ«sve tĂ« shkollave tĂ« mesme nga rajoni. MbĂ«shtetet nga Bashkimi Evropian dhe disa ambasada, Ministria e Arsimit dhe ShkencĂ«s dhe ShoqĂ«ria Gjermane pĂ«r BashkĂ«punim NdĂ«rkombĂ«tar â GIZ. Deri mĂ« tani janĂ« krijuar rreth 100 partneritete mes shkollave pĂ«rmes kĂ«tij programi.
PĂ«r shkollat nĂ« tĂ« cilat mungojnĂ« librat pĂ«r shkak se nuk i kanĂ« paraqitur tirazhet e nevojshme nĂ« kohĂ«, MASH do tâua sigurojĂ« ato nĂ« formate PDF qĂ« do tĂ« vendosen nĂ« ueb faqen e ShĂ«rbimit pedagogjik.
Ministrja e Arsimit dhe Shkencës Vesna Janevska deklaroi sot se MASH e ka kërkuar këtë nga shtëpitë botuese, ato i dorëzojnë librat në formate PDF dhe Ministria, tha, tashmë po i ngarkon librat në formate PDF në ueb faqen e internetit të Shërbimit pedagogjik. Dhe këtë herë, ajo theksoi se janë dorëzuar aq libra sa kanë paraqitur vetë shkollat.
âLibra ka, gjithçka qĂ« shkollat kĂ«rkuan, gjithçka Ă«shtĂ« dorĂ«zuar. MinistrisĂ« nuk i intereson nĂ«se shtyp njĂ« milion apo njĂ« milion e dyqind mijĂ« libra sepse kemi njĂ« marrĂ«veshje kornizĂ« pĂ«r shtypje. Pra, ajo qĂ« Ă«shtĂ« kĂ«rkuar Ă«shtĂ« dorĂ«zuar. E pĂ«rsĂ«ris edhe njĂ« herĂ« â çdo libĂ«r qĂ« Ă«shtĂ« kĂ«rkuar nga Ministria Ă«shtĂ« siguruar. Prandaj, nuk pranoj qĂ« mund tĂ« thuhet se nuk ka libra. NĂ«se janĂ« nĂ« gjendje mĂ« tĂ« mirĂ« apo mĂ« tĂ« keqe, kjo varet nga komisioni qĂ« i ka pranuar, nga drejtorĂ«t, dhe tani e tutje besoj se kjo çështje duhet tĂ« mbyllet dhe se nuk do tĂ« kemi probleme tĂ« tilla nĂ« tĂ« ardhmen, tha Janevska sot, duke u pĂ«rgjigjur pyetjeve gazetareske gjatĂ« njĂ« vizite nĂ« shkollĂ«n âShĂ«n Naumi i Ohritâ.
Siç tha, janĂ« vendosur rregulla tĂ« qarta, ekziston njĂ« ligj i qartĂ« dhe preciz qĂ« funksionon, udhĂ«zime dhe njĂ« rregullore pune qĂ« âdo tĂ« duhet tĂ« respektohet deri nĂ« detajet e fundit duke filluar nga viti i ardhshĂ«mâ.
ShpĂ«rndarja e librave Ă«shtĂ« pĂ«rfunduar, mbeten, tha, dy libra pĂ«r vitin e parĂ« tĂ« gjimnazit â njĂ«ri Ă«shtĂ« i diskutueshĂ«m dhe tjetri Ă«shtĂ« nĂ« procedurĂ«.
âAto do tĂ« shpĂ«rndahen kur kjo do tĂ« zgjidhet. TĂ« gjitha lbirat tjera janĂ« shpĂ«rndarĂ«â, shtoi Janevska.
Maqedonia e Veriut dhe Turqia do të nënshkruajnë protokoll për bashkëpunim në fushën e shkencës, teknologjisë dhe inovacionit, u bë e ditur nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës e Maqedonisë së Veriut, transmeton Anadolu.
Ministria tha se përcaktimi i përmbajtjes së dokumentit është në fazën përfundimtare dhe u diskutua në takimin e sotëm midis ministres së Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska dhe ambasadorit turk në Shkup Fatih Ulusoy.
âTĂ« dyja palĂ«t shprehĂ«n gatishmĂ«rinĂ« e tyre pĂ«r tĂ« pĂ«rfunduar procesin deri nĂ« fund tĂ« vitit ndĂ«rsa nĂ«nshkrimi i protokollit do tĂ« forcojĂ« marrĂ«dhĂ«niet midis dy vendeve dhe do tĂ« sigurojĂ« bashkĂ«punim mĂ« tĂ« madh midis institucioneve arsimore dhe shkencore, shkĂ«mbim tĂ« stafit mĂ«simdhĂ«nĂ«s dhe shkencor, nxĂ«nĂ«sve dhe studentĂ«veâ, thuhet nĂ« njoftim.
Gjatë takimit, ministrja Janevska prezantoi konceptin për themelimin e parkut të parë teknologjik në Shkup ndërsa pala turke shprehu gatishmërinë e saj për të mbështetur realizimin e kësaj ideje përmes përfaqësuesve të komunitetit të biznesit turk në vend, theksohet më tej.
Sipas njoftimit, Janevska dhe Ulusoy diskutuan gjithashtu mbi përmirësimin e mësimdhënies në gjuhën turke në Maqedoninë e Veriut, të cilën e ndjekin mbi 8.000 nxënës, përmes më shumë trajnimeve për stafin mësimdhënës dhe investimeve në mjete dhe pajisje shtesë mësimore.
Ministria e Arsimit dhe ShkencĂ«s thekson se tĂ« gjithĂ« nxĂ«nĂ«sit do tĂ« kenĂ« tekste shkollore nĂ« fillim tĂ« vitit tĂ« ri shkollor edhe atĂ« pĂ«r tĂ« gjitha lĂ«ndĂ«t, sipas planeve mĂ«simore nĂ« klasat pĂ«rkatĂ«se. Nga MASH thonĂ« se âpĂ«r tĂ« dytin vit radhazi, shtypja dhe shpĂ«rndarja e teksteve shkollore realizohet me kohĂ«, dhe çdo shkollĂ« do ta marrĂ« tirazhin qĂ« e ka kĂ«rkuar pĂ«rmes aplikacionit tĂ« veçantĂ« elektronik tĂ« MinistrisĂ« sĂ« Arsimit dhe ShkencĂ«sâ.
âJanĂ« siguruar edhe tekste shkollore pĂ«r gjuhĂ«t e huaja, pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pas shtatĂ« vitesh gjatĂ« tĂ« cilave mungonin, ndĂ«rsa mĂ«simdhĂ«nĂ«sit dhe nxĂ«nĂ«sit janĂ« detyruar tĂ« gjejnĂ« vetĂ« literaturĂ«. Tekste tĂ« reja shkollore me pĂ«rmbajtje tĂ« avancuar janĂ« gjithashtu nĂ« dispozicion pĂ«r klasĂ«n e shtatĂ« tĂ« arsimit fillor dhe pĂ«r vitin e parĂ« nĂ« arsimin e mesĂ«m gjimnaz, ku fillon zbatimi i programeve tĂ« reja mĂ«simore. Mbi 100 tituj tĂ« rinj do tĂ« jenĂ« tĂ« disponueshĂ«m edhe pĂ«r nxĂ«nĂ«sit e shkollave tĂ« mesme profesionaleâ.
âPĂ«rgatitja, botimi dhe shpĂ«rndarja e teksteve shkollore ishte sfidĂ« e madhe nĂ« tĂ« kaluarĂ«n. Kjo çështje Ă«shtĂ« zgjidhur nĂ« mĂ«nyrĂ« sistematike, me Ligjin e ri pĂ«r Tekstet Shkollore, nĂ« pĂ«rpilimin e tĂ« cilit kanĂ« marrĂ« pjesĂ« tĂ« gjithĂ« palĂ«t e pĂ«rfshira â pĂ«rfshirĂ« edhe autorĂ«t, recensentĂ«t, por edhe tĂ« gjitha shtĂ«pitĂ« botuese nĂ« vendâ, thonĂ« nga MASH.
Në fund thonë se të gjitha institucionet kompetente, organet dhe trupat që marrin pjesë në procedurën për sigurimin e teksteve shkollore i kanë përmbushur detyrimet e tyre në mënyrë të përpiktë dhe me kohë, për të cilën Ministria e Arsimit dhe Shkencës shpreh mirënjohje dhe bën thirrje që veprimi i përbashkët për të siguruar vazhdimin e arsimimin më të mirë edhe më tej.
Qeveria ka miratuar metodologji të re për llogaritjen dhe ndarjen e mjeteve financiare me të cilat komunat organizojnë arsimin fillor dhe të mesëm, zbatimi i së cilës fillon më 1 janar të vitit 2026. Metodologjia është zhvilluar nga Ministria e Arsimit dhe Shkencës me mbështetjen e UNICEF-it, Bankës Botërore, Ambasadës Zvicerane, shoqatës ZMAI, ZELS dhe qeverive lokale, ndërsa pritshmëria është që ndryshimi të stimulojë proces edukativo-
arsimor me cilësi më të mirë .
Sot në konferencë për shtyp në MASH, ministrja e Arsimit dhe Shkencës Vesna Janevska tha se ndryshimi i formulave për llogaritjen e bllok -granteve ishte i nevojshëm, sepse ato ekzistuese nuk sigurojnë efikasitet në financim. Aktualisht, sa 90% e mjeteve të cilat i marrin komunat përdoren për të paguar pagat dhe shpenzimet e përgjithshme të shkollave, që është dukshëm mbi mesataren e BE-së prej 70% .Bllok -grantet po rriten, por kryesisht vetëm për të mbuluar rritjen e pagave, dhe jo për zhvillimin e shkollave dhe përmirësimin e cilësisë së mësimdhënies.
Janevska shpjegoi se formula e re pĂ«r financimin e arsimit fillor ka dy komponentĂ« â bazĂ« dhe variabĂ«l.
Komponenti bazĂ« do tĂ« mbulojĂ« shpenzimin e standardizuar pĂ«r nxĂ«nĂ«s, tĂ« cilĂ«n e kemi pĂ«rcaktuar tĂ« jetĂ« 112,747 denarĂ« nĂ« vit. KĂ«tu pĂ«rfshihen pagat dhe kontributet e punonjĂ«sve, zhvillimi i tyre profesional dhe shpenzimet e pĂ«rgjithshme tĂ« shkollĂ«s. Ky komponent merr parasysh nivelin e zhvillimit tĂ« shkollave, i cili llogaritet me koeficient qĂ« varion nga 0.75 deri nĂ« 2.55. â
âKĂ«shtuqĂ« , shkollat mĂ« tĂ« zhvilluara do tĂ« marrin njĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« vogĂ«l, dhe shkollat mĂ« pak tĂ« zhvilluara, nĂ« pĂ«rputhje me normĂ«n e pĂ«rcaktuar pĂ«r hapsirat dhe pajisjet, do tĂ« marrin njĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« madhe, pĂ«r tĂ« pĂ«rshpejtuar zhvillimin e tyre.
Komponenti variabĂ«l Ă«shtĂ« pĂ«r shpenzimet e transportit tĂ« nxĂ«nĂ«sve, mbĂ«shtetja pĂ«r nxĂ«nĂ«sit me nevoja tĂ« veçanta arsimore, pĂ«r nxĂ«nĂ«sit qĂ« vijojnĂ« mĂ«simin nĂ« gjuhĂ«n turke, boshnjake dhe serbe dhe pĂ«r nxĂ«nĂ«sit qĂ« vijojnĂ« mĂ«simin nĂ« shkollat rajonaleâ, tha Ministrja.
Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska deklaroi se prej 1 shtatorit do të ketë libra.
âTĂ« gjithĂ« tĂ« jenĂ« tĂ« qetĂ« dhe nuk Ă«shtĂ« ky viti i parĂ« qĂ« do tĂ« ketĂ« libra. Edhe vitin e kaluar me pĂ«rpjekje tĂ« fuqishme arritĂ«m tĂ« sigurojmĂ« libra shkollorĂ« pĂ«r nxĂ«nĂ«sit. Disa libra tashmĂ« janĂ« dĂ«rguar nĂ«pĂ«r shkolla. Gjithsesi, mĂ«simdhĂ«nĂ«sit janĂ« nĂ« pushim kolektiv deri mĂ« datĂ«n 15 dhe mĂ« pas do tĂ« vazhdojĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« intensive distribuimi i librave. NĂ« kĂ«tĂ« moment ende ka disa procedura tĂ« caktuara tĂ« cilat po pĂ«rfundohen. Por, edhe ato do tĂ« kryhen dhe libra do tĂ« ketĂ«â, deklaroi Janevska nĂ« âKanal5â.
Rreth çështjes pĂ«r librin e historisĂ« dhe atĂ« nĂ«se do tĂ« merren parasysh rekomandimet e Komisionit historik, ajo u pĂ«rgjigj se, siç tha, âdo tĂ« pĂ«rmenden tĂ« gjitha personalitetet e rĂ«ndĂ«sishme historike tĂ« cilt duhet tĂ« pĂ«rmendenâ.
Lidhur me librat e dĂ«mtuar nga viti i kalaur, Janevska sqaroi se shkollat duhet tâi paraqesin nĂ« Ministri, e cila do tĂ« dĂ«rgojĂ« ekzemplarĂ« tĂ« rinj sipsa numrit tĂ« paraqitur.
âLibrat e vjetĂ«r tĂ« cilĂ«t duhet tĂ« zĂ«vendĂ«sohen shkollat i paraqesin nĂ« MinistrinĂ« e Arsimit dhe ShkencĂ«s. Cilin numĂ«r tĂ« librave pĂ«r secilĂ«n lĂ«ndĂ« individualisht do tĂ« paraqesin, aq numĂ«r do tĂ« dĂ«rgojmĂ«. Po, ndodhĂ« qĂ« disa shkolla tĂ« bĂ«jnĂ« lĂ«shime, atje duhet tĂ« ketĂ« komision pĂ«r pranim tĂ« librave tĂ« vjetĂ«r i cili duhet tâi shqyrtojĂ«, tĂ« shohĂ« nĂ«se janĂ« tĂ« dĂ«mtuar apo jo. Ligji thotĂ« se librat e dĂ«mtuar prindĂ«rit duhet tâi paguajnĂ« nĂ« 70 pĂ«r qind. Shkollat, posaçërisht disa komuna, nuk dĂ«shirojnĂ« tâua kĂ«rkojnĂ« ato mjete prindĂ«rve dhe paraqesin numĂ«r mĂ« tĂ« vogĂ«l tĂ« librave tĂ« dĂ«mtuarâ, sqaroi ajo, duke shtuar se kĂ«tĂ« vit u Ă«shtĂ« potencuar se Ă«shtĂ« e domsodoshme tâi paraqesin tĂ« gjithĂ« librat e dĂ«mtuar dhe do tĂ« marrin aq libra sa kanĂ« kĂ«rkuar
Nota mesatare e suksesit nga dy provimet e maturës shtetërore të jashtme në qershor është 3.69, përcjell Telegrafi Maqedoni.
Ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska dhe Drejtoresha e Qendrës Shtetërore të Provimeve, Daniela Jovçevska-Mihajlovska shpallën rezultatet e periudhës së provimeve të qershorit në një konferencë për shtyp, në të cilën u regjistruan 15.004 maturantë nga të gjitha llojet e arsimit (shkollë e mesme, profesionale, artistike) dhe të gjitha gjuhët e mësimdhënies. Rreth 3 përqind nuk erdhën në provime.
Janevska shprehu kĂ«naqĂ«sinĂ« qĂ« shkalla e suksesit Ă«shtĂ« mĂ« e lartĂ« se vitin e kaluar kur nota mesatare ishte 3.26 dhe pĂ«r shkak se nuk kishte numĂ«r tĂ« madh tĂ« riprovimeve. Siç tha ajo, 172 u pĂ«rpoqĂ«n tĂ« kopjonin dhe ta âtejkaloninâ sistemin.
Gjuha amtare dhe letërsia (maqedonisht, shqip, turqisht dhe serbisht), e cila është e detyrueshme për të gjithë maturantët, u dha më 31 maj, dhe provimi i dytë, i cili është opsional për nxënësit, ishte më 11 qershor.
Maturantët e shkollave të mese që nuk e kanë kaluar provimin shtetëror në qershor, do të japin porovim në afatin e gushtit më 12 gusht është provimi në gjuhën amtare (maqedonisht, shqip, turqisht, serbisht) dhe letërsi, dhe më 14 gusht është provimi opsional i jashtëm (matematikë, anglisht, frëngjisht, gjermanisht, rusisht, italisht, filozofi, estetikë).
Provimi shtetëror i shkollës së mesme në sistemin tonë arsimor është zbatuar që nga viti 2007, në sesionet e provimeve të qershorit dhe gushtit. Nuk u organizua vetëm një herë, në fund të vitit shkollor 2019/2020 për shkak të pandemisë së Covid-19./Telegrafi/
Login
