❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

A e ka siguruar Kosova bukën?

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Zyrtarët shtetërorë kanë vlerësuar se rendimentet e këtij viti do të jenë më të larta se kërkesat për konsum. Sipas tyre vetëmjaftueshmëria pritet të arrijë në 125 për qind. Këtë vit në Kosovë, janë mbjellë mbi 75 mijë hektarë me drithëra të bardha, prej të cilave rreth 72 mijë hektarë me grurë.

 

Në kulmin e sezonit të korrje-shirjeve, Qeveria e Kosovës në detyrë po përcjell një mesazh optimist për bujqësinë.

Kryeministri Albin Kurti, dhe ministri nĂ« detyrĂ« i BujqĂ«sisĂ«, Armend Muja, deklarojnĂ« se kĂ«tĂ« vit Kosova pritet tĂ« arrijĂ« prodhimin mĂ« tĂ« madh tĂ« grurit qĂ« nga paslufta, duke vlerĂ«suar se vendi jo vetĂ«m do t’i plotĂ«sojĂ« nevojat pĂ«r konsum, por do tĂ« arrijĂ« edhe vetĂ«mjaftueshmĂ«ri prej rreth 125 pĂ«r qind.

Megjithatë, panorama në terren nuk është aq optimiste sa deklaratat politike. Në shumë komuna, fermerët po përballen me mungesë të tregut, mungesë të hapësirave për deponim dhe çmime që, sipas tyre, nuk mbulojnë as shpenzimet e prodhimit.

Fushata e korrje-shirjeve nisi në fermën e Malësor Sejdiut në Podujevë, ku institucionet prezantuan pritjet për një sezon të suksesshëm.

Sejdiu, i cili kultivon 140 hektarë me grurë, tha se rendimenti në parcelat e tij ka arritur rreth gjashtë tonë për hektar, më shumë se një vit më parë.

“Rendimentet kĂ«tu po i shihni, kemi korrur para shiut, kanĂ« qenĂ« 6 ton. Dikund mund tĂ« jenĂ« edhe mĂ« shumĂ«, por rendimentet janĂ« mĂ« tĂ« kĂ«naqshme se nĂ« vitin e kaluar”, deklaroi Sejdiu.

Edhe kryeministri Kurti tha se kushtet klimatike dhe gjendja në terren japin sinjale për rendimente mesatare prej katër deri në pesë tonë për hektar, ndërsa në disa zona ato janë dukshëm më të larta.

“Bazuar nĂ« gjendjen nĂ« terren dhe kushtet klimatike, presim rendimente mesatare prej 4 deri nĂ« 5 ton pĂ«r hektar. Rezultatet e vitit tĂ« kaluar na japin besim
 janĂ« prodhuar afĂ«r 380 mijĂ« ton grurĂ«. KĂ«to rezultate dĂ«shmojnĂ« potencialin e madh tĂ« bujqĂ«sisĂ« sonĂ«â€.

Ai njoftoi se këtë vit janë mbjellë mbi 75 mijë hektarë me drithëra të bardha, prej të cilave rreth 72 mijë hektarë me grurë, duke theksuar gjithashtu rritjen e subvencioneve për fermerët.

Më optimist u shfaq ministri në detyrë i Bujqësisë, Armend Muja, i cili tha se Kosova këtë vit pritet të prodhojë rreth 400 mijë tonë grurë, rreth 50 mijë tonë më shumë se në vitin 2021.

“Kosova po shkon drejt plotĂ«simit tĂ« tĂ« gjitha nevojave tĂ« saj. VetĂ«mjaftueshmĂ«ria sivjet do tĂ« duhej tĂ« arrijĂ« diku rreth 125 pĂ«r qind. Kosova sigurisht e ka siguruar bukĂ«n e vet”, deklaroi Muja.

Sipas tij, numri i fermerëve që përfitojnë nga skema e grurit është rritur nga rreth 6 mijë në vitin 2021 në rreth 23 mijë këtë vit, ndërsa mbështetja financiare ka kaluar nga rreth 4 milionë euro në afro 30 milionë euro.

Megjithatë, pretendimi për vetëmjaftueshmëri është kundërshtuar nga opozita. Deputetja e LDK-së, Janina Ymeri, i cilësoi deklaratat e qeverisë si propagandë politike.

“Me kĂ«to deklarata alla sistem socialist, na larg e kemi EvropĂ«n
 ‘Kosova sigurisht e ka siguru bukĂ«n e vet’. Edhe sa vjet duhet me dĂ«gju kĂ«to propaganda politike tĂ« viteve ’80”.

Në terren, fermerët përshkruajnë një realitet krejt tjetër nga ai i prezantuar në konferencat zyrtare.

Behgjet Kongjeli nga Janjeva thotë se shumë prodhues nuk kanë ku ta dërgojnë grurin.

“Nuk kemi ku ta plasojmĂ«. KĂ«to janĂ« ato qĂ« po na rĂ«ndojnĂ«â€, tha ai.

Edhe kombajneri Fitim Gashi tregon se puna është ndërprerë për shkak të mungesës së hapësirave për deponim.

“Ne nuk kemi ku ta deponojmĂ« grurin dhe u detyruam ta ndĂ«rpresim punĂ«n. Disa e marrin me 16, disa me 17 e disa me 18 centĂ«, por problemi nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m çmimi, por tĂ« kemi ku ta lĂ«mĂ« grurin”.

Ndërkohë, problemi më i madh nuk lidhet me prodhimin, por me shitjen e tij.

Aleanca Kosovare e Bizneseve ka reaguar duke thënë se fermerët po përballen me mungesë tregu, mungesë depozitash dhe çmime prej vetëm 16 deri në 18 centë për kilogram, çmim që sipas tyre nuk mbulon kostot e prodhimit. Organizata vlerëson se kjo situatë rrezikon jo vetëm bujqësinë, por edhe sigurinë ushqimore të vendit.

AKB kërkon që rezervat shtetërore të furnizohen nga prodhuesit vendorë dhe jo nga importi, duke kujtuar se vite më parë gruri për rezervat strategjike ishte blerë jashtë vendit me çmime dukshëm më të larta.

“Kosova nuk duhet tĂ« importojĂ« atĂ« qĂ« fermeri ynĂ« e prodhon me mund dhe sakrificĂ«. NĂ«se shteti ka nevojĂ« pĂ«r grurĂ« pĂ«r rezervat strategjike, zgjidhja mĂ« e drejtĂ« ekonomike Ă«shtĂ« ta blejĂ« atĂ« nga fermerĂ«t tanĂ«â€.

Përveç debatit politik, dilema shtohet edhe nga vetë shifrat. Autoritetet flasin për mbi 75 mijë hektarë të mbjellë me drithëra, ndërsa Anketa e Ekonomive Bujqësore 2025 e Agjencisë së Statistikave të Kosovës evidenton rreth 82 mijë hektarë me grurë dhe një prodhim prej afërsisht 380 mijë tonësh. Edhe vitin e kaluar pati deklarata kontradiktore për sipërfaqet e mbjella, ndërsa të dhënat zyrtare tregonin rënie të hektarëve krahasuar me vitin paraprak.

Deklarata kontradiktore pĂ«r sipĂ«rfaqet e mbjella ishin bĂ«rĂ« edhe vitin e shkuar nga ish-ministri, Faton Peci. NĂ« korrik 2025 se Peci ka deklaruar se ai vit ishte rekord me sipĂ«rfaqe tĂ« mbjella e tĂ« njĂ«jtĂ«n gjĂ« e pati thĂ«nĂ« edhe mĂ« 2024, kur ishte shprehur se Ă«shtĂ« “siguruar buka e motmotit”. Por sipas tĂ« dhĂ«nave publike, mĂ« 2024 pati pasur rĂ«nie tĂ« hektarĂ«ve tĂ« mbjellĂ« me grurĂ« krahasuar me vitin 2023.

 

 

The post A e ka siguruar Kosova bukën? appeared first on Revista Monitor.

↗

Pajisjet diagnostikuese in vitro, gati drafti që unifikon rregullat e tregut

✇Revista Monitor
By: Nertila

Qeveria po përgatit një kuadër të ri rregullator për pajisjet mjekësore diagnostikuese in vitro, përmes një projektligji të hedhur për konsultim nga Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale.  Sipas tekstit të bërë publik qëllimi i ligjit është të sigurojë një nivel të lartë të mbrojtjes së shëndetit dhe sigurisë së pacientëve, përdoruesve dhe personave të tjerë, duke përfshirë edhe mbrojtjen e shëndetit publik.

Projektligji përcakton rregullat për vendosjen në treg, bërjen të disponueshme në treg dhe vënien në shërbim të pajisjeve mjekësore diagnostikuese in vitro për përdorim njerëzor dhe të aksesorëve të tyre.

Rregullat do të zbatohen gjithashtu për studimet e performancës që lidhen me këto pajisje dhe aksesorët e tyre, kur ato kryhen në Republikën e Shqipërisë.

NĂ« tekstin e projektligjit, pajisjet mjekĂ«sore diagnostikuese in vitro dhe aksesorĂ«t e tyre referohen sĂ« bashku si “pajisje”.

Projektligji nuk zbatohet për produktet për përdorim të përgjithshëm laboratorik ose produktet vetëm për përdorim kërkimor, përveç rasteve kur ato janë destinuar në mënyrë specifike nga prodhuesi për ekzaminim diagnostikues in vitro.

Nga fusha e zbatimit përjashtohen gjithashtu produktet për marrjen e mostrave në mënyrë invazive ose produktet që aplikohen drejtpërdrejt në trupin e njeriut për marrjen e një kampioni.

Ligji nuk do të zbatohet as për materialet referuese të certifikuara ndërkombëtarisht dhe për materialet e përdorura në skemat e vlerësimit të jashtëm të cilësisë.

Kur një pajisje përfshin si pjesë integrale një pajisje mjekësore sipas legjislacionit të posaçëm, ajo do të rregullohet nga ai legjislacion, ndërsa kërkesat e projektligjit do të zbatohen për pjesën diagnostikuese in vitro.

Pajisjet që konsiderohen gjithashtu makineri duhet të përmbushin kërkesat thelbësore të shëndetit dhe sigurisë të përcaktuara në legjislacionin për makineritë, kur këto kërkesa janë më specifike. Projektligji parashikon se struktura përgjegjëse për inspektimin e pajisjeve ruan të drejtën të kufizojë përdorimin e llojeve të caktuara të pajisjeve për aspekte që nuk mbulohen nga ligji.

Teksti përcakton gjithashtu se ligji nuk cenon legjislacionin kombëtar për organizimin, ofrimin dhe financimin e shërbimeve shëndetësore dhe kujdesit shëndetësor. Kjo përfshin kërkesat që pajisje të caktuara të furnizohen vetëm me recetë mjekësore, të përdoren vetëm nga profesionistë ose institucione të caktuara shëndetësore, apo që përdorimi i tyre të shoqërohet me këshillim profesional.

Projektligji nuk kufizon lirinë e shtypit ose lirinë e shprehjes në media, të garantuara nga legjislacioni shqiptar dhe Karta e të Drejtave Themelore të Bashkimit Evropian. Sipas shënimit shoqërues, ligji është pjesërisht i harmonizuar me Rregulloren e Bashkimit Evropian 2017/746 për pajisjet mjekësore diagnostikuese in vitro.

 

The post Pajisjet diagnostikuese in vitro, gati drafti që unifikon rregullat e tregut appeared first on Revista Monitor.

↗

Banka e Shqipërisë bleu gati 140 milionë euro në tremujorin e parë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Banka e Shqipërisë bleu 139.6 milionë euro në tregun e brendshëm valutor për tremujorin e parë të këtij viti.

Të dhënat e Bankës Qendrore tregojnë se blerjet e valutës u rritën me 320% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Blerjet e Euros në tregun e brendshëm valutor ndahen në dy grupe, ato të planifikuara në kalendarin vjetor të ankandeve, me qëllim rritjen e rezervës valutore dhe blerjet direkte në treg, me qëllim frenimin e mbiçmimit të kursit të Lekut ndaj monedhës europiane.

Blerjet e planifikuara në ankandet e zhvilluara nga Banka e Shqipërisë për tremujorin e parë arritën vlerën e 44.1 milionë eurove, në rritje me 33% krahasuar me një vit më parë.

Por, diferencën më të madhe e bënë blerjet direkte, me qëllimin për të ngadalësuar rënien e kursit të Euros. Në tre muajt e parë të vitit (saktësisht në shkurt dhe mars), Banka e Shqipërisë bleu 95.5 milionë euro në kuadrin e këtyre ndërhyrjeve.

Në tremujorin e parë të vitit të kaluar nuk kishte pasur blerje të tilla, sepse përgjithësisht në këtë periudhë të vitit presionet për zhvlerësimin e Euros kanë qenë të dobëta.

Por, për herë të parë këtë vit, Euro ka shfaqur një tendencë të ndjeshme rënëse dhe kjo e ka detyruar Bankën e Shqipërisë të nisë ndërhyrjet që në tremujorin e parë të vitit.

Blerjet e tremujorit të parë 2026 ndjekin trajektoren e blerjeve të mëdha të valutës nga Banka e Shqipërisë duke filluar nga viti 2024. Në periudhën 2024-2025, blerjet arritën vlerën e më shumë se dy miliardë eurove. Vetëm vitin e kaluar, Banka e Shqipërisë bleu 1 miliard e 27 milionë euro në tregun e brendshëm.

Në rast se tendenca e tremujorit të parë do të shtrihet edhe në pjesën e mbetur të këtij viti, gjasat janë që blerjet valutore të shënojnë një rekord të ri këtë vit.

KĂ«tĂ« vit, Banka e ShqipĂ«risĂ« parashikon tĂ« rrisĂ« mĂ« tej blerjet e planifikuara tĂ« valutĂ«s, tĂ« paktĂ«n nĂ« pjesĂ«n e tyre tĂ« planifikuar. Ajo synon tĂ« blejĂ« pĂ«rmes ankandeve 330 – 450 milionĂ« euro, me objektiv rritjen e rezervĂ«s valutore. Objektivi i blerjeve Ă«shtĂ« rritur ndjeshĂ«m krahasuar me nivelin faktik prej afĂ«rsisht 300 milionĂ« eurosh tĂ« vitit 2025.

Kursi i këmbimit Euro-Lek këtë vit po shfaq tendenca të mëtejshme në rënie. Sipas kursit zyrtar të Bankës së Shqipërisë, aktualisht Euro këmbehet me 93.67 lekë. Që nga fillimi i vitit, Euro është zhvlerësuar me më shumë se 3%, ndërsa me bazë vjetore rënia ka arritur në më shumë se 4%.

Banka e Shqipërisë vlerëson se arsyeja kryesore e rënies së Euros është përmirësimi i bilancit të pagesave, falë flukseve hyrëse të lidhura kryesisht me turizmin dhe investimet në pasuri të paluajtshme, ndërsa një pjesë e publikut percepton rol të konsiderueshëm edhe të flukseve valutore nga aktivitetet e jashtëligjshme.

Një efekt shtesë ka dhënë edhe politika fiskale shtrënguese, e karakterizuar nga suficite buxhetore në pjesën më të madhe të vitit dhe ulje graduale e borxhit publik.

 

The post Banka e Shqipërisë bleu gati 140 milionë euro në tremujorin e parë appeared first on Revista Monitor.

↗

Fshihen 28.8 mln euro gjoba të papaguara deri në 2024, përfitojnë rreth 17 mijë biznese

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Përveç fshirjes së plotë të detyrimeve të papaguara deri në 2014, faljes së tyre me kusht nëse paguhet deri 75% e principalit, ligji i faljes parashikon edhe fshirjen e gjobave dhe kamatëvonesave për detyrimet e papaguar për vitet 2020 deri dhjetor 2024.

Administrata tatimore njoftoi se deri tani kanë përfituar 15,715 tatimpagues, me 28.8 milionë euro detyrime të fshira/shuara.

Procesi përfshin fshirjen e gjobave për mosdeklarim në afat, të llogaritura deri më 31 dhjetor 2024 dhe të gjobave për dorëzimin me vonesë të vendimit për destinimin e rezultatit dhe pasqyrave financiare, për detyrimet e llogaritura deri më 31 dhjetor 2024.

Konkretisht ligji parashikon qĂ« detyrimet tatimore pĂ«r periudhĂ«n 1 janar 2020 – 31 dhjetor 2024, fshihen gjobat dhe kamatĂ«vonesat me kusht qĂ« tatimi pĂ«r periudhĂ«n pĂ«rkatĂ«se tĂ« paguhet i plotĂ« (100% e principalit) nga data 10.06.2026 deri mĂ« 31.12.2026.

Po ashtu sipas ligjit detyrimet tatimore deri më 31 dhjetor 2014, fshihen plotësisht, përfshirë gjobat dhe kamatëvonesat. Për kontributet e sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore nuk falet detyrimi principal.

Detyrimet tatimore pĂ«r periudhĂ«n 1 janar 2015 – 31 dhjetor 2019

Shuhet 50% e detyrimit principal, nëse 50% e mbetur paguhet njëherësh nga 10.06.2026 deri më 30.06.2026; Shuhet 25% e detyrimit principal, nëse 75% e mbetur paguhet nga 10.06.2026 deri më 31.12.2026. Në të dy rastet, gjobat dhe kamatëvonesat fshihen plotësisht. Në të dy rastet, gjobat dhe kamatëvonesat fshihen plotësisht.

Përfitime të tjera të parashikuara nga ligji

Sipas ligjit nr. 86/2025:
Fshihen detyrimet për subjektet e çregjistruara në QKB ose me vendim gjykate deri më 31.12.2024, përveç kontributeve te sigurimeve shoqërore dhe shëndetësore;

Fshihen gjobat për mosdeklarim ose deklarim të vonuar të deklaratave që i përkasin periudhave deri në 31.12.2024, me kusht që deklaratat e padorëzuara të dorëzohen deri më 30.06.2026;

Fshihen gjobat për dorëzim të vonuar të pasqyrave financiare dhe vendimit për destinimin e rezultatit, të llogaritura deri më 31.12.2024;

Fshihen gjobat dhe interesat e krijuara nga ndryshimet e listëpagesave si pasojë e akteve ligjore/nënligjore me efekt prapaveprues ose vendimeve gjyqësore të formës së prerë.

Fshihen gjobat administrative për periudhat deri më 31.12.2024.

Tatimet: 20 mijë subjekte përfituan nga falja me kusht 60 mln euro detyrime të papaguara

The post Fshihen 28.8 mln euro gjoba të papaguara deri në 2024, përfitojnë rreth 17 mijë biznese appeared first on Revista Monitor.

↗

Investimet e Credins bank, drejt digjitalizimit të shërbimeve financiare!

✇Revista Monitor
By: Anda Laska

Në një kohë që digjitalizimi po transformon gjithmonë e më shumë mënyrën e pagesave në Shqipëri, Credins bank vijon investimet në ofrimin e zgjidhjeve moderne për bizneset, duke i lehtësuar dhe ndihmuar në performancën e tyre. Në këtë aspekt, digjitalizimi ka sjellë një ndryshim të ndjeshëm në mënyrën se si sot bizneset operojnë dhe ndërveprojnë me klientët e tyre. Kryerja e pagesave me kartë, përdorimi i terminaleve POS po ndryshon gradualisht sjelljen e konsumatorëve duke krijuar standarde të reja për bizneset, të cilat kërkojnë zgjidhje më të shpejta, më të sigurta dhe njëherazi më efikase për menaxhimin e pagesave. Ndër vite Credins, ka investuar vazhdimisht në zhvillimin dhe zgjerimin e kanaleve të saj digjitale, duke ndërtuar një infrastrukturë moderne pagesash që i përgjigjet nevojave në rritje të tregut shqiptar.

Përmes investimeve në terminalet POS, platformat e-commerce, Credins Online, instalimin e mbi 100 ATM-ve në të gjithë Shqipërinë, si dhe kanalet e kujdesit ndaj klientit, Credins ka synuar të ofrojë një eksperiencë fleksibël, komode të thjeshtë si për klientët biznes ashtu edhe për ata individë. Investimet e kryera edhe në teknologji & inovacion vazhdojnë të mbetet sërish një prioritet strategjik dhe afatgjatë për Credins bank, duke sjellë kështu edhe ndryshime pozitive në përdorimin e kanaleve digjitale. Numri i transaksioneve të realizuara në terminalet POS të Credins bank, gjatë vitit 2025 u rrit me 40% krahasuar me vitin 2024, ndërsa vetëm gjatë tremujorit të parë të vitit 2026 është regjistruar një rritje prej 51% në raport me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Këto shifra konfirmojnë edhe një herë se pagesat elektronike po bëhen gjithmonë e më shumë pjesë e rëndësishme e stilit të jetës së klientëve si dhe e aktivitetit ekonomik në vend në tërësi.

Ajo qĂ« Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« theksohet Ă«shtĂ« ndĂ«rgjegjĂ«simi qĂ« sot klientĂ«t kanĂ« mbi pĂ«rfitimet e pagesave me kartĂ« dhe pĂ«rdorimit tĂ« terminaleve POS, fleksibiliteti i pagesave tĂ« cilat kryhen menjĂ«herĂ«, pa nevojĂ«n e mbajtjes sĂ« cash-it. Gjurmimi i çdo transaksioni Ă«shtĂ« i verifikueshĂ«m nĂ« çdo kohĂ«, ku çdo biznes ka mundĂ«sinĂ« pĂ«r njĂ« monitorim nĂ« kohĂ« reale. E gjithĂ« kjo e bĂ«n procesin jo thjesht tĂ« sigurt por edhe mĂ« efikas, ku klientĂ«t kanĂ« mundĂ«si tĂ« kontrollojnĂ« shpenzimet e tyre. Pajisja me njĂ« terminal POS Ă«shtĂ« tashmĂ« njĂ« proces instalimi i thjeshtĂ« dhe i shpejtĂ« pĂ«r çdo biznes, ku aplikimi mund tĂ« realizohet online ose pranĂ« degĂ«ve tĂ« Credins. PĂ«r bizneset, sot njĂ« terminal POS nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« mjet pĂ«r pranimin e pagesave, por edhe njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« administruar mĂ« mirĂ« likuiditetet, pĂ«r tĂ« reduktuar pĂ«rdorimin e cash-it si dhe njĂ«herazi pĂ«r t’u ofruar klientĂ«ve njĂ« shĂ«rbim mĂ« tĂ« shpejtĂ« e mĂ« cilĂ«sor. LehtĂ«sitĂ« dhe avantazhet qĂ« POS ofron sot pĂ«r biznesin janĂ« tĂ« shumta, qĂ« nga ofrimi i optimizimit tĂ« proceseve tĂ« pĂ«rditshme, mundĂ«sinĂ« e rritjes sĂ« potencialit pĂ«r gjenerimin e shitjeve, menaxhimin nĂ« mĂ«nyrĂ« fleksibĂ«l, tĂ« sigurt dhe tĂ« shpejtĂ« tĂ« transaksioneve dhe monitorimin e tyre nĂ« kohĂ« reale, etj.

Nga ana tjetĂ«r, klientĂ«t pĂ«rfitojnĂ« gjithashtu edhe nga oferta tĂ« ndryshme promocionale, si pjesĂ« e skemave tĂ« besnikĂ«risĂ« tĂ« zhvilluara nga Credins nĂ« bashkĂ«punim me partnerĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ« Visa dhe Mastercard. Programet cashback si dhe iniciativa tĂ« tjera tĂ« shpĂ«rblimit tĂ« aplikuara, kanĂ« kontribuar nĂ« rritjen e pĂ«rdorimit tĂ« kartave si dhe nĂ« nxitjen e pagesave elektronike nĂ« treg, duke i bĂ«rĂ« klientĂ«t Credins tĂ« ndihen mĂ« mirĂ« apo edhe mĂ« tĂ« vlerĂ«suar pĂ«r besnikĂ«rinĂ« e tyre. Nga ana tjetĂ«r, i gjithĂ« ky transformim kulture vjen njĂ«herazi edhe nĂ« pĂ«rputhje me vendimet e reja ligjore tĂ« ndĂ«rmarra nga qeveria, ku bizneset janĂ« tĂ« obliguara drejt orientimit tĂ« pajisjes me POS. PĂ«r t’i ardhur nĂ« ndihmĂ« edhe ndryshimeve tĂ« detyrueshme, Credins e ka mbĂ«shtetur kĂ«tĂ« proces me oferta apo fushata tĂ« dedikuara, duke pĂ«rfshirĂ« kĂ«shtu zgjidhje me kosto 0 pĂ«r sektorĂ« tĂ« caktuar.

NĂ« njĂ« treg gjithmonĂ« e nĂ« evoluim, ku klientĂ«t kanĂ« kĂ«rkesa dhe pritshmĂ«ri tĂ« reja nĂ« stilin modern tĂ« jetesĂ«s, Credins paralelisht me zgjerimin e rrjetit tĂ« POS-eve, pĂ«rgjatĂ« viteve tĂ« fundit Ă«shtĂ« fokusuar edhe nĂ« platformat tĂ« tjera digjitale, nĂ« e-commerce, etj. Platforma e-commerce e Credins bank ofron tashmĂ« disa mĂ«nyra fleksibĂ«l integrimi pĂ«r çdo biznes, pĂ«rmes plug-ins, API apo Redirect, duke u pĂ«rshtatur me platformat mĂ« tĂ« pĂ«rdorura nĂ« treg. Gjithashtu, funksionalitete si PayByLink, paneli i menaxhimit nĂ« kohĂ« reale si dhe opsionet pĂ«r pagesa tĂ« pĂ«rsĂ«ritura apo “One Click Payment” u japin bizneseve mĂ« shumĂ« fleksibilitet dhe njĂ« eksperiencĂ« mĂ« tĂ« mirĂ« pĂ«r klientĂ«t e tyre. Gjithashtu bizneset pĂ«rfitojnĂ« nga ky shĂ«rbim njĂ« panel menaxhimi nĂ« kohĂ« reale, ku mund tĂ« monitorojnĂ« transaksionet, tĂ« menaxhojnĂ« rimbursimet dhe tĂ« kontrollojnĂ« mĂ« mirĂ« procesin e pagesave. Funksionalitete si PayByLink, pagesat e pĂ«rsĂ«ritura dhe pagesa me njĂ« klikim krijojnĂ« mundĂ«si tĂ« reja pĂ«r rritjen e shitjeve online si dhe pĂ«rmirĂ«simin e pĂ«rvojĂ«s sĂ« klientĂ«ve. MundĂ«simi i pagesave nĂ« monedhĂ«n ALL dhe EUR, etj i bĂ«n kĂ«to zgjidhje mĂ« tĂ« pĂ«rshtatshme pĂ«r biznese me modele tĂ« ndryshme operimi. Sot jemi nĂ« fazĂ«n ku bizneset shqiptare pĂ«rmes pĂ«rdorimit tĂ« platformave & shĂ«rbimeve tĂ« reja digjitale, po e shohin si njĂ« mundĂ«si shumĂ« tĂ« mirĂ« pĂ«r tĂ« operuar pa kufizime orari, pĂ«r tĂ« tĂ«rhequr gjithashtu klientĂ« tĂ« rinj, apo edhe pĂ«r t’i ofruar produkte & shĂ«rbime e tyre nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« praktike nĂ« njĂ« jetĂ« gjithmonĂ« e mĂ« dinamike.

Në këtë transformim një rol të rëndësishëm ka luajtur së fundmi edhe zhvillimi i sektorit të turizmit, ku përmes rritjes së numrit të vizitorëve të huaj ka sjellë një kërkesë gjithmonë e më të madhe për pagesat elektronike. Kjo ka nxitur bizneset veçanërisht ato në zonat turistike, të investojnë në infrastrukturën e pagesave elektronike për të përmbushur pritshmëritë e klientëve si dhe për të ofruar standarde shërbimi më të larta. Në këtë botë dinamike të shërbimeve digjitale, si dhe në kuadër të strategjisë së saj të inovacionit, Credins tashmë po sjell edhe një nga risitë më të fundit në fushën e pagesave, teknologjinë Soft POS. Kjo zgjidhje transformon çdo pajisje smart në një pikë pranimi pagesash, duke eliminuar nevojën për pajisje fizike shtesë. Përmes aplikacionit të dedikuar, bizneset mund të pranojnë pagesa direkt nga telefoni apo tableti i tyre, ndërsa klientët mund të kryejnë pagesa në kohë reale përmes kartave virtuale, Apple Pay apo Google Pay. Soft POS ofron fleksibilitet maksimal për bizneset që operojnë si në ambiente fizike ashtu edhe në terren, duke krijuar kështu një eksperiencë moderne, të shpejtë dhe të sigurt për të gjitha palët e përfshira.

PĂ«r Credins, investimet nĂ« inovacion mbeten njĂ« nga prioritetet strategjike afatgjata. NĂ« njĂ« kohĂ« ku aspiratat e ShqipĂ«risĂ« pĂ«r t’u anĂ«tarĂ«suar nĂ« BE janĂ« intensifikuar, edhe pĂ«r Credins zhvillimi i vazhdueshĂ«m i infrastrukturĂ«s sĂ« pagesave, zgjerimi i kanaleve digjitale si dhe ofrimi i alternativave tĂ« reja janĂ« tashmĂ« pjesĂ« e vizionit pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« ekosistem financiar sa modern po aq edhe efikas e tĂ« aksesueshĂ«m si pĂ«r klientĂ«t biznes ashtu edhe pĂ«r ata individĂ«. Krahas teknologjisĂ«, Credins ka ditur t’i ofrojĂ« gjithmonĂ« bizneseve mbĂ«shtetje tĂ« dedikuar/personalizuar pĂ«r produkte dhe shĂ«rbime tĂ« ndryshme, qĂ« nga instalimi/konfigurimi i tyre e deri te mirĂ«mbajtja e vazhdueshme e zgjidhjeve tĂ« pagesave. Me synimin pĂ«r tĂ« qenĂ« partner i besueshĂ«m, Credins synon tĂ« jetĂ« gjithmonĂ« promotor suksesi i çdo biznesi qĂ« ka ambicien tĂ« modernizojĂ« jo vetĂ«m procesin e pagesave por njĂ«herazi tĂ« tĂ« gjithĂ« performancĂ«s sĂ« tij, duke i ofruar gjithmonĂ« zgjidhje tĂ« shpejta, fleksibĂ«l, komode pĂ«rmes produkte dhe shĂ«rbime tĂ« personalizuara nĂ« çdo kohĂ«.

The post Investimet e Credins bank, drejt digjitalizimit të shërbimeve financiare! appeared first on Revista Monitor.

↗

AAPSK rriti me 31.7% të ardhurat nga qiradhënia e pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Agjencia e Administrimit të Pasurive të Sekuestruara dhe Konfiskuara (AAPSK) vijon të shënojë rezultate pozitive në administrimin e aseteve të sekuestruara dhe të konfiskuara, duke rritur ndjeshëm të ardhurat e siguruara nga qiradhënia e tyre.

GjatĂ« periudhĂ«s janar–qershor 2026, tĂ« ardhurat nga qiradhĂ«nia arritĂ«n nĂ« 131.5 milionĂ« lekĂ«, krahasuar me 99.8 milionĂ« lekĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« tĂ« vitit 2025. Kjo pĂ«rfaqĂ«son njĂ« rritje prej 31.7 milionĂ« lekĂ«sh, ose 31.7% mĂ« shumĂ« nĂ« raport me njĂ« vit mĂ« parĂ«.

Rritja e të ardhurave është rezultat i administrimit më efikas të portofolit të pasurive, zgjerimit të pasurive të dhëna me qira, si dhe ndjekjes së një politike aktive për maksimizimin e vlerës ekonomike të aseteve që administrohen nga Agjencia.

Gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2026, të ardhurat mujore nga qiradhënia kanë qenë vazhdimisht më të larta se në të njëjtët muaj të vitit 2025, duke reflektuar një trend të qëndrueshëm rritës. Në muajin qershor, të ardhurat arritën në rreth 22.9 milionë lekë, kundrejt 18.2 milionë lekëve në qershor 2025.

Rritja e vazhdueshme e të ardhurave nga qiradhënia konfirmon se administrimi aktiv i pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara është një instrument i rëndësishëm jo vetëm për ruajtjen e vlerës së tyre, por edhe për krijimin e të ardhurave që mbështesin financimin e institucioneve ligjzbatuese dhe projekteve me interes public, sipas njoftimit zyrtar.

The post AAPSK rriti me 31.7% të ardhurat nga qiradhënia e pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara appeared first on Revista Monitor.

↗

Çmimet e larta ndryshojnĂ« konsumin e kafesĂ«, rritet kĂ«rkesa pĂ«r kafe nĂ« kokĂ«rr, qĂ« e bluajnĂ« vetĂ«

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Rritja e çmimeve të kafesë po i orienton konsumatorët drejt kafesë në kokërr dhe pajisjeve që e bluajnë dhe e përgatisin atë në shtëpi, sipas kompanisë italiane Lavazza.

Giuseppe Lavazza, kryetar i grupit familjar, tha pĂ«r Financial Times se konsumatorĂ«t po zgjedhin tĂ« blejnĂ« “mĂ« pak, por mĂ« mirĂ«â€, duke u zhvendosur nga kafeja e çastit dhe kapsulat drejt produkteve me cilĂ«si mĂ« tĂ« lartĂ«.

Në Mbretërinë e Bashkuar, shitjet e kafesë në kokërr u rritën me 20.3% në vëllim gjatë një viti, ndërsa në vlerë u zgjeruan me 36.8%. Në të njëjtën periudhë, shitjet e aparateve automatike që bluajnë kafenë dhe e përgatisin drejtpërdrejt në filxhan u rritën me 33.5%, sipas të dhënave të raportuara nga Financial Times.

Lavazza tha se e njëjta prirje po vërehet edhe në Francë, Itali dhe Gjermani. Në tregun gjerman, shitjet e kafesë në kokërr kanë kaluar ato të kafesë tradicionale të bluar.

Sipas Financial Times, rritja e kërkesës për kafe në kokërr lidhet me përpjekjen e konsumatorëve për të përgatitur në shtëpi një kafe të ngjashme me atë të kafeneve, në një kohë kur çmimet e konsumit janë rritur.

Lavazza nuk pret ulje të shpejtë të çmimeve

Çmimet e kontratave tĂ« kafesĂ« arabica dhe robusta janĂ« ulur nga nivelet rekord tĂ« vitit 2025, por Lavazza tha se tregu mbetet tepĂ«r i paqĂ«ndrueshĂ«m pĂ«r tĂ« ulur çmimet e produkteve pĂ«rfundimtare.

Kompania e lidh pasigurinë me kushtet atmosferike në vendet prodhuese, furnizimet e kufizuara dhe kujdesin më të madh të kompanive përpunuese në blerjen e lëndës së parë.

Sipas të dhënave të cituara nga The Guardian, çmimi i kafesë arabica është rritur me 230% që nga viti 2021, ndërsa ai i robustës me 325%. Rritja është lidhur me motin e pafavorshëm në Brazil dhe Vietnam, si dhe me kostot më të larta të energjisë, transportit dhe punës.

Të ardhurat e Lavazza-s arritën në 3.9 miliardë euro

Lavazza raportoi të ardhura prej 3.9 miliardë eurosh në vitin 2025, me rritje 15.7% krahasuar me një vit më parë, sipas Financial Times.

Kompania po pĂ«rgatitet gjithashtu tĂ« hedhĂ« nĂ« treg sistemin “Tablì”, njĂ« tabletĂ« kafeje pĂ«r njĂ« pĂ«rdorim, pa ambalazh plastik ose alumini. Produkti vjen nĂ« njĂ« kohĂ« kur kĂ«rkesa pĂ«r disa lloje kapsulash po dobĂ«sohet dhe konsumatorĂ«t po orientohen mĂ« shumĂ« drejt kafesĂ« nĂ« kokĂ«rr. Burimi kryesor: Financial Times

The post Çmimet e larta ndryshojnĂ« konsumin e kafesĂ«, rritet kĂ«rkesa pĂ«r kafe nĂ« kokĂ«rr, qĂ« e bluajnĂ« vetĂ« appeared first on Revista Monitor.

↗

Individët janë klientët më cilësorë të sektorit bankar, kreditë me probleme ranë në 2.6%

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Segmenti i individëve ruajti nivelin më të ulët të kredive edhe vitin e kaluar.

Sipas të dhënave të bankës së Shqipërisë, në fund të vitit 2025 raporti i kredive me probleme në portofolin e klientëve individë ishte në nivelin 2.6%, në rënie të mëtejshme nga niveli prej 2.9% i një viti më parë.

Klientët biznes vazhdojnë të kenë nivele më të larta të kredive me probleme, por gjatë vitit të kaluar përmirësimi në këtë segmenti ishte më i lartë. Raporti i kredive me probleme për bizneset zbriti në 4.7%, nga 5.2% që kishte qenë një vit më parë.

Segmenti i individëve ka pasur historikisht një raport të kredive me probleme më të ulët krahasuar me bizneset, sepse ekspozimet janë më të vogla dhe rreziku i kredisë është më i shpërndarë. Gjithashtu, duke qenë se pjesa më e madhe e portofolit konsiston në kredi për blerjen e banesave, angazhimi i huamarrësve ndaj shlyerjes së detyrimeve në përgjithësi është i madh.

Pavarësisht rritjes së shpejtë të kreditimit në segmentin për individë në vitet e fundit, cilësia e portofolit të kredisë vazhdon të përmirësohet. Megjithatë, Banka e Shqipërisë ka shprehur shqetësimin e saj lidhur me rritjen e shpejtë të huadhënies, sidomos në segmentin e pasurive të paluajtshme.

Duke filluar nga mesi i vitit të kaluar, Banka e Shqipërisë nisi të aplikojë kufizime për standardet e kredidhënies së re për blerjen e banesave, duke u përpjekur të frenojë rritjen e huasë në segmentin e individëve. Raporti tavan i kredisë ndaj vlerës në monedhën Lekë është vendosur 85% për shtëpinë e parë dhe 80% për shtëpinë e dytë, ndërsa në valutë të huaj kufiri i lejuar është 75% për shtëpinë e parë dhe 70% për shtëpinë e dytë.

Ndërsa raporti i shërbimit të borxhit ndaj të ardhurave për kreditë në Lekë është në nivelin 40% për shtëpinë e parë dhe 35% për shtëpinë e dytë. Në valutë të huaj, niveli tavan është 35% për shtëpinë e parë dhe 30% për shtëpinë e dytë.

Deri në fund të vitit të kaluar efektet e këtyre masave ishin të dobëta, por në pjesën e parë të këtij viti kredia për blerje banesash nga individët është ngadalësuar.

Për sa i përket ndarjes së kredive me probleme sipas monedhës, raporte më të ulëta vazhdojnë të regjistrohen te kredia në valutë të huaj.

Treguesi i kredive me probleme në valutë vitin e kaluar pësoi një rënie me 0.6 pikë përqindje, duke arritur në nivelin 2.8%. Gjithashtu, edhe treguesi i kredive në Lek pësoi një rënie, por më të lehtë, me 0.2 pikë përqindje, duke arritur në nivelin 4.6% në fund të vitit 2025.

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, në fund të vitit të kaluar raporti i përgjithshëm i kredive me probleme zbriti në 3.8%, nga 4.17% që kishte qenë një vit më parë. Kjo ishte hera e parë në afërsisht 18 vjet që raporti i kredive me probleme bie poshtë nivelit të 4%. Raporti i kredive ka arritur nivelin më të ulët që prej janarit të vitit 2008./ E.Shehu

Burimi: Banka e Shqipërisë

The post Individët janë klientët më cilësorë të sektorit bankar, kreditë me probleme ranë në 2.6% appeared first on Revista Monitor.

↗

Shmangni turmat: 5 ishuj europianë më pak të njohur që ia vlen të vizitoni

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Zëvendësoni destinacionet e mbipopulluara me brigje më të qeta në këta ishuj më pak të njohur, ku do të gjeni peizazhe mahnitëse, jetë autentike lokale dhe më pak turistë se në ishujt e tyre të famshëm fqinjë.

Ishujt e Evropës i kanë magjepsur udhëtarët prej shekujsh, nga brigjet mesdhetare të përmbytura nga dielli deri te formacionet shkëmbore të ashpra të shpërndara në Atlantikun e Veriut.

Ndërsa shumë prej ishujve më të njohur të kontinentit tërheqin turma të mëdha çdo verë, ka ende plot destinacione më të qeta që presin të zbulohen.

Ishuj si Tenerife, Santorini dhe Capri janĂ« tĂ« famshĂ«m me tĂ« drejtĂ«, por njĂ«kohĂ«sisht njihen edhe pĂ«r mbipopullimin turistik. Duke zgjedhur njĂ« ishull mĂ« tĂ« vogĂ«l dhe mĂ« pak tĂ« njohur, mund tĂ« shijoni po ato peizazhe tĂ« bukura dhe atmosferĂ«n e çlodhur, por me mĂ« pak gjasa pĂ«r t’u pĂ«rballur me turma apo çmime tĂ« fryra kudo qĂ« shkoni.

KĂ«ta janĂ« disa nga ishujt mĂ« tĂ« mirĂ« dhe mĂ« pak tĂ« njohur tĂ« EvropĂ«s qĂ« ia vlen t’i eksploroni tani.

Zëvendësoni Tenerifen me La Gomerën

La Gomera, ishulli i dytë më i vogël ndër ishujt kryesorë të arkipelagut spanjoll të Ishujve Kanarie, ndodhet shumë pranë Tenerifes, por në shumë aspekte duket sikur është një botë krejt tjetër.

Ndërsa Tenerife, ishulli më popullor i arkipelagut, tërheq rreth pesë milionë vizitorë në vit, La Gomera pret shumë më pak turistë, pjesërisht sepse infrastruktura e saj nuk është përshtatur për turizmin masiv.

Megjithatë, ishulli ka shumë për të ofruar, veçanërisht për ata që kërkojnë aventura.

La Gomera është e famshme për malet e saj vullkanike, të përshkuara nga shtigje ecjeje. Parku Kombëtar Garajonay, i përfshirë në listën e UNESCO-s, strehon një nga pyjet me re më mbresëlënëse të Evropës, si edhe grykën e mrekullueshme Valle Gran Rey.

Plazhet me rërë të zezë janë ndër vendet që duhen parë patjetër, ndërsa kaktusët e lulëzuar gjenden kudo.

Mos lini pa provuar specialitetet vendëse, si almogrote, një krem i pasur dhe pikant me djathë dhie, si edhe prodhimet e detit tepër të freskëta. Toni i verdhë është një nga më të preferuarit.

Zëvendësoni Hvarin me Ơoltën

Ć olta ndodhet pĂ«rballĂ« Splitit, megjithatĂ« shpesh lihet nĂ« hije nga ishujt fqinjĂ« mĂ« tĂ« njohur, Hvari dhe Brači. Ishulli arrihet nĂ« mĂ« pak se njĂ« orĂ« me tragetet e rregullta, duke e bĂ«rĂ« njĂ« nga arratisjet ishullore mĂ« tĂ« lehta dhe mĂ« tĂ« nĂ«nvlerĂ«suara tĂ« KroacisĂ«.

Jeta kĂ«tu ecĂ«n me njĂ« ritĂ«m mĂ« tĂ« qetĂ«. Fshatrat e pĂ«rgjumur tĂ« peshkatarĂ«ve, gjiret e veçuara me guralecĂ«, ullishtat dhe vreshtat i japin ishullit njĂ« atmosferĂ« autentike dalmate, e cila po bĂ«het gjithnjĂ« e mĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u gjetur pĂ«rgjatĂ« Adriatikut.

Notoni në ujërat e famshme, të kaltra dhe të kristalta, më pas pushoni në një mjedis rustik dhe shëtisni në portin piktoresk të Stomorskës, që duket si i dalë nga një kartolinë.

Eksploroni fshatin e bukur të Maslinicës dhe uluni në një restorant buzë ujit për të shijuar një pjatë me prodhime deti të kapura po atë ditë.

Zëvendësoni Santorinin me Serifosin

Serifosi ofron gjithçka që udhëtarët duan te ishujt e Cikladeve, por pa turmat që tashmë janë bërë tipar dallues i Santorinit.

I arritshëm me traget nga Athina për rreth dy orë, ky ishull me atmosferë të qetë deri më tani i ka shpëtuar turizmit masiv, falë mungesës së një aeroporti dhe resorteve të mëdha.

Në vend të tyre, do të gjeni plazhe të qeta, fshatra me shtëpi të lyera me të bardhë dhe një ritëm më të ngadaltë jetese, çka e ka bërë prej kohësh Serifosin një nga destinacionet e preferuara të athinasve për arratisjet e fundjavës.

Me më shumë se 40 plazhe të shpërndara përgjatë vijës së tij të thyer bregdetare, ka hapësirë të mjaftueshme për të shijuar qetësinë. Ndërkohë, kryeqyteti Chora, i ngritur mbi kodër, është një labirint rrugicash gjarpëruese, kishash me kupola blu dhe mullinjsh tradicionalë me erë.

NdĂ«rsa dielli nis tĂ« perĂ«ndojĂ«, porositni njĂ« pije nĂ« njĂ« nga baret nĂ« tarracat e ChorĂ«s dhe shikoni Egjeun teksa merr nuanca tĂ« arta dhe rozĂ«. ËshtĂ« pĂ«rvoja tipike e njĂ« ishulli grek, por pa radhĂ«t pĂ«r tĂ« realizuar fotografinĂ« perfekte.

Zëvendësoni Caprin me Procidën

Capri është i famshëm në mbarë botën për restorantet, hotelet dhe klubet e plazhit tejet luksoze, por njihet gjithashtu edhe për çmimet marramendëse.

Megjithatë, në Gjirin e Napolit ka alternativa po aq të bukura dhe shumë më të përballueshme.

Procida ndodhet vetĂ«m 40 minuta larg Napolit me traget dhe ofron gjithçka qĂ« e bĂ«n Caprin tĂ«rheqĂ«s: ujĂ«ra tĂ« kristalta, pamje mahnitĂ«se, shtĂ«pi me ngjyra tĂ« ndezura dhe kuzhinĂ« italiane tĂ« shkĂ«lqyer. PavarĂ«sisht kĂ«saj, ishulli mbetet relativisht pak i njohur dhe Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« i lirĂ« se fqinji i tij, ndaj Ă«shtĂ« vendi ideal pĂ«r tĂ« ngadalĂ«suar ritmin dhe pĂ«r t’u çlodhur vĂ«rtet.

Fshati i peshkatarëve Marina di Corricella duhet parë patjetër, me ndërtesat e tij në nuanca pastel, që duken edhe më bukur kur shihen nga lart.

Numri i makinave në ishull është i kufizuar dhe shumica e turistëve vijnë nga pjesë të tjera të Italisë. Vizitorë të tjerë tërhiqen nga skenat e filmit të vitit 1999, The Talented Mr. Ripley, i cili u xhirua pjesërisht në ishull.

Provoni prodhimet e freskĂ«ta tĂ« detit, limoncellon e prodhuar nĂ« vend dhe spaghetti alla pescatora povera, njĂ« pjatĂ« me makarona dhe açuge, emri i sĂ« cilĂ«s pĂ«rkthehet si “spageti tĂ« peshkatarit tĂ« varfĂ«r”.

Zëvendësoni Ishullin Skye me Luingun

Luing, një ishull i vogël pranë bregut perëndimor të Skocisë, shpesh lihet në hije nga Skye më i njohur, por pikërisht kjo është pjesë e hijeshisë së tij. Vetëm 16 milje në jug të Obanit dhe i arritshëm me një udhëtim të shkurtër me traget nga ishulli Seil, ky ishull i Hebrideve të Brendshme është shtëpia e një komuniteti të lidhur ngushtë artistësh, zejtarësh dhe vetëm disa qindra banorësh.

Megjithëse është pak më shumë se gjashtë milje i gjatë, Luingu ka shumë për të ofruar. Shëtitjet panoramike përgjatë bregdetit hapin pamje të gjera nga deti, ndërsa Qendra e Ishujve të Atlantikut është vendi ideal për të mësuar më shumë rreth jetës në ishull.

Ai është gjithashtu një destinacion i ëndrrave për adhuruesit e natyrës së egër.

Vidrat shihen shpesh këtu, ashtu si fokat e portit dhe fokat e zakonshme. Në agim dhe në muzg mund të keni fatin të dalloni edhe delfinë, balena dhe marsuinë./ Euronews

The post Shmangni turmat: 5 ishuj europianë më pak të njohur që ia vlen të vizitoni appeared first on Revista Monitor.

↗

Si tĂ« bĂ«heni sipĂ«rmarrĂ«s, 8 kĂ«shilla pĂ«r tĂ« nisur biznesin tuaj, edhe nĂ«se nuk dini nga t’ia filloni

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Sipërmarrësit e suksesshëm e dinë se çdo rrugëtim në biznes nis me një ide të mirë. Megjithatë, një ide e mirë nuk mjafton për ta kthyer një sipërmarrës aspirant në pronar biznesi.

Siç tregojnë historitë e njerëzve si Steve Jobs apo Mark Zuckerberg, bizneset e suksesshme nuk krijohen brenda natës. Ato kërkojnë shumë punë, përkushtim dhe durim përpara se të japin rezultate.

NĂ«se dĂ«shironi tĂ« hapni biznesin tuaj, por nuk dini nga t’ia filloni, mos u shqetĂ«soni – nuk jeni i vetmi. PavarĂ«sisht nĂ«se jeni lodhur nga puna aktuale apo dĂ«shironi tĂ« ndiqni pasionin tuaj, mund tĂ« hidhni hapin e parĂ« qĂ« sot.

KĂ«to janĂ« tetĂ« kĂ«shilla qĂ« mund t’ju ndihmojnĂ« tĂ« nisni sipĂ«rmarrjen tuaj.

  1. Merrni përgjegjësinë për ndryshimin

Nëse nuk jeni të kënaqur me situatën tuaj aktuale, pranoni se askush tjetër nuk mund ta ndryshojë atë përveç jush. Nuk ka kuptim të fajësoni ekonominë, shefin, partnerin apo familjen.

Ndryshimi fillon vetëm kur merrni vendimin e vetëdijshëm për ta realizuar atë.

  1. Gjeni biznesin e duhur për ju

Jepini vetes lirinë për të eksploruar. Analizoni personalitetin tuaj, mënyrën si ndërveproni me njerëzit, përvojën dhe interesat që keni. Dëgjoni intuitën tuaj, sepse shpesh e dimë përgjigjen përpara se ta pranojmë.

Pyeteni veten:

“ÇfarĂ« mĂ« jep energji edhe kur jam i lodhur?”

Ekzistojnë tre rrugë të zakonshme drejt sipërmarrjes:

Bëni atë që dini

NĂ«se keni humbur punĂ«n ose kĂ«rkoni njĂ« ndryshim, mendoni pĂ«r aftĂ«sitĂ« qĂ« keni pĂ«rdorur pĂ«r tĂ« tjerĂ«t dhe si mund t’i ktheni ato nĂ« shĂ«rbime apo produkte tuajat.

Bëni atë që bëjnë të tjerët

Studioni biznese që ju pëlqejnë. Nëse gjeni një model të suksesshëm, përshtateni dhe ndërtoni versionin tuaj.

Zgjidhni një problem

A ekziston një nevojë e paplotësuar në treg? A ka një produkt ose shërbim që do të donit ta sillnit në treg?

Kjo është rruga më e rrezikshme, ndaj filloni me kërkime tregu dhe investoni kohë në mësim përpara se të investoni para.

  1. Një plan biznesi rrit shanset për sukses

Shumë njerëz e anashkalojnë planifikimin, por ai ju ndihmon të hyni më shpejt në treg.

Një plan biznesi ju jep qartësi, fokus dhe besim. Nuk ka nevojë të jetë një dokument i gjatë; edhe një faqe mund të mjaftojë.

Bëjini vetes këto pyetje:

  • ÇfarĂ« po ndĂ«rtoj?
  • Kujt do t’i shĂ«rbej?
  • ÇfarĂ« premtimi po u bĂ«j klientĂ«ve dhe vetes?
  • Cilat janĂ« objektivat, strategjitĂ« dhe hapat konkretĂ« pĂ«r t’i arritur?
  1. Njihni klientin përpara se të shpenzoni para

Përpara se të investoni qoftë edhe një euro, sigurohuni që njerëzit do të blejnë produktin ose shërbimin tuaj.

Kjo është ndoshta gjëja më e rëndësishme që duhet të bëni.

Pyesni veten:

  • Kush do ta blejĂ« produktin tim?
  • Sa i madh Ă«shtĂ« tregu?
  • ÇfarĂ« problemi zgjidh?
  • Pse klientĂ«t kanĂ« nevojĂ« pĂ«r tĂ«?

Mund tĂ« gjeni studime dhe statistika falas, por mĂ«nyra mĂ« e mirĂ« Ă«shtĂ« tĂ« flisni drejtpĂ«rdrejt me klientĂ«t potencialĂ« dhe t’i dĂ«gjoni me kujdes.

  1. Kuptoni financat tuaja personale

Jeta personale dhe biznesi janë të lidhura ngushtë, veçanërisht në fazat e para.

Shpesh, investitori i parë i biznesit do të jeni vetë ju.

Prandaj është e rëndësishme të dini saktësisht gjendjen tuaj financiare dhe të monitoroni të ardhurat dhe shpenzimet.

Gjithashtu duhet të kuptoni çfarë lloj biznesi po ndërtoni:

  • njĂ« biznes tĂ« vogĂ«l qĂ« mbĂ«shtet stilin tuaj tĂ« jetesĂ«s;
  • njĂ« ekskluzivitet (franchise);
  • njĂ« biznes teknologjik me potencial tĂ« lartĂ« rritjeje.

Secili prej tyre kërkon nivele të ndryshme financimi dhe burime të ndryshme kapitali.

  1. Ndërtoni një rrjet mbështetës

Pasi tĂ« keni marrĂ« vendimin pĂ«r tĂ« nisur biznesin, krijoni njĂ« rrjet njerĂ«zish qĂ« mund t’ju mbĂ«shtesin.

Këta mund të jenë:

  • mentorĂ«;
  • kĂ«shilltarĂ«;
  • partnerĂ«;
  • furnitorĂ«;
  • klientĂ« tĂ« mundshĂ«m.

Merrni pjesë në aktivitete biznesi, dhoma tregtie dhe rrjete profesionale.

Kur takoni njerëz të rinj:

  • dĂ«gjoni mĂ« shumĂ« sesa flisni;
  • mendoni si mund t’i ndihmoni ata;
  • krijoni lidhje mes njerĂ«zve pa kĂ«rkuar pĂ«rfitim tĂ« menjĂ«hershĂ«m.

Njerëzit kujtojnë ata që i kanë ndihmuar.

  1. Shisni duke krijuar vlerë

NjerĂ«zit blejnĂ« produkte dhe shĂ«rbime çdo ditĂ«, por askujt nuk i pĂ«lqen t’i shesin me forcĂ«.

PĂ«rqendrohuni te ndihma qĂ« mund t’u jepni klientĂ«ve.

Pyeteni veten:

  • ÇfarĂ« vlere mund t’u ofroj?
  • Si mund t’i ndihmoj tĂ« kenĂ« sukses?

Sa më shumë vlerë të krijoni për të tjerët, aq më shumë do të rriten të ardhurat e biznesit tuaj.

  1. Bëjeni biznesin tuaj të njohur

Mos kini frikë të tregoni qartë se kush jeni dhe çfarë bëni.

Përdorni rrjetet sociale si LinkedIn, Facebook, YouTube, Instagram apo X për të promovuar aktivitetin tuaj.

Por mos u mbështetni vetëm te kanalet digjitale.

Edhe sot mbeten shumë efektive:

  • rekomandimet nga klientĂ«t;
  • faqja e internetit;
  • marrĂ«dhĂ«niet me publikun;
  • artikujt dhe blogjet;
  • prezantimet publike;
  • email-et dhe buletinet informative;
  • telefonatat.

Nëse ndiqni këta hapa, do të jeni në rrugën e duhur për të ndërtuar një biznes të suksesshëm.

Mbi të gjitha, mbani mend se nuk jeni vetëm. Lidheni veten me sipërmarrës të tjerë, kërkoni këshilla dhe ndani përvoja. Shpesh, kontaktet dhe mundësitë më të vlefshme janë më pranë sesa mendoni./ Entrepreneur

 

The post Si tĂ« bĂ«heni sipĂ«rmarrĂ«s, 8 kĂ«shilla pĂ«r tĂ« nisur biznesin tuaj, edhe nĂ«se nuk dini nga t’ia filloni appeared first on Revista Monitor.

↗

Dy ligje që nuk zgjidhin problemet reale të bujqësisë shqiptare

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Nga Eduart Sharka, ekspert i bujqësisë

 

Në të njëjtën seancë, Kuvendi miratoi dy projektligje që, sipas qeverisë, synojnë të modernizojnë bujqësinë shqiptare.

I pari krijon “DĂ«ftesat Tregtare mbi Produktet BujqĂ«sore”, duke u dhĂ«nĂ« fermerĂ«ve mundĂ«sinĂ« tĂ« pĂ«rdorin prodhimin e ardhshĂ«m ose produktin e magazinuar si kolateral pĂ«r financim.

I dyti lejon që deri në 40% e tokës bujqësore të përdoret për instalime fotovoltaike, eolike dhe sisteme të magazinimit të energjisë. Në pamje të parë, të dy ligjet duken moderne. Në thelb, të dy shmangin problemet reale të sektorit.

Problemi i bujqësisë shqiptare nuk është mungesa e instrumenteve juridike.

Problemi është se bujqësia shqiptare nuk prodhon fitim të qëndrueshëm. Një biznes që humbet para nuk shpëtohet duke i krijuar një formë të re kolaterali. Një tokë që duhet të prodhojë ushqim nuk bëhet domosdoshmërisht më e vlefshme duke prodhuar energji.

 

1.Dëftesat tregtare, zgjidhje për një problem që nuk ekziston

Logjika e kĂ«tij ligji Ă«shtĂ« e njohur. NĂ« SHBA ekzistojnĂ« “Warehouse Receipts”. NĂ« Brazil pĂ«rdoret “CĂ©dula de Produto Rural” (CPR), ndĂ«rsa nĂ« disa vende afrikane funksionojnĂ« “Warehouse Receipt Systems”.

Por të gjitha këto modele kanë lindur në ekonomi krejtësisht të ndryshme nga Shqipëria. Ato mbështeten në disa kushte të përbashkëta: prodhim të madh drithërash; magazina të certifikuara; tregje të kontratave të së  ardhmes (futures); sigurim të prodhimit; standardizim cilësor; kontrata të qëndrueshme shitjeje.

Fermeri ruan grurin për gjashtë muaj dhe merr kredi duke përdorur produktin e magazinuar si garanci. Kjo funksionon, por vetëm sepse ekziston produkti, magazinimi, standardizimi dhe tregu.

Shqipëria nuk e ka këtë strukturë.

Sektori ynë bujqësor është krejt tjetër. Produktet kryesore konkurruese janë domatet, kastravecat, specat, luleshtrydhet dhe zarzavatet. Ato janë produkte shumë të prishshme, që nuk magazinohen për muaj, por duhet të shiten brenda pak ditësh.

Për këtë arsye, instrumenti kryesor i ligjit praktikisht nuk gjen objekt të gjerë zbatimi. Drithërat, që janë produktet tipike për skemat e dëftesave të magazinimit, zënë një pjesë relativisht të vogël të ekonomisë bujqësore shqiptare.

Pra, ligji merr një instrument të krijuar për Kansasin, Mato Grosson apo Ukrainën dhe përpiqet ta zbatojë në Divjakë, Lushnjë apo Berat. Kjo nuk funksionon jo sepse instrumenti është i keq, por sepse ekonomia është tjetër.

 

Problemi nuk është kolaterali

Qeveria pretendon se fermeri nuk merr kredi sepse nuk ka garanci. Por faktet tregojnë se problemi nuk qëndron vetëm te mungesa e kolateralit. Sot, bujqësia shqiptare përfaqëson vetëm një pjesë të vogël të portofolit të kredive bankare. Gjatë viteve të fundit kanë ekzistuar fondi sovran i garancisë, kreditë e buta, skema të garantuara nga BERZH-i dhe programe të Bashkimit Europian.

Megjithatë, përdorimi i tyre ka mbetur modest. Pse? Sepse problemi nuk është vetëm banka. Problemi është përfitueshmëria e aktivitetit.

Asnjë bankë nuk financon me dëshirë një biznes që ka probabilitet të lartë humbjeje. Bujqësia shqiptare nuk konsiderohet investim i sigurt sepse fermeri nuk kontrollon pothuajse asnjë nga faktorët që përcaktojnë fitimin.

Ai përballet me kriza ciklike të tregut, mungesë kontratash të garantuara, luhatje të forta të çmimeve, kosto të larta inputesh, energji të kushtueshme, probleme me ujitjen, konkurrencë nga importet e subvencionuara, mbështetje financiare më të ulët se në vendet fqinje dhe mungesë orientimi të prodhimit sipas kërkesës së tregut. Në këto kushte, kolaterali nuk ndryshon thelbin e problemit.

ËshtĂ« si t’i japĂ«sh njĂ« jelek shpĂ«timi dikujt, ndĂ«rkohĂ« qĂ« anija vazhdon tĂ« fundoset.

 

2.Fotovoltaikët në tokë bujqësore, një gabim strategjik

Edhe mĂ« shqetĂ«sues Ă«shtĂ« projektligji tjetĂ«r. ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« ndĂ«r vendet me mĂ« pak tokĂ« bujqĂ«sore pĂ«r frymĂ« nĂ« EuropĂ«. Kjo nuk Ă«shtĂ« thjesht çështje statistikash. ËshtĂ« çështje sigurie kombĂ«tare.

Pandemia e COVID-19 tregoi se shtetet mund të vendosin kufizime eksporti. Lufta në Ukrainë dëshmoi se zinxhirët e furnizimit mund të ndërpriten brenda pak javësh. Krizat gjeopolitike po bëhen gjithnjë e më të shpeshta.

NĂ« kĂ«to kushte, çdo vend serioz duhet tĂ« pyesĂ« fillimisht: “Sa ushqim prodhoj vetĂ«?”. VetĂ«m mĂ« pas duhet tĂ« pyesĂ«: “Sa energji prodhoj?”.

 

Sovraniteti ushqimor është pjesë e sigurisë kombëtare

FAO, Komisioni Europian dhe shumë strategji kombëtare të hartuara pas pandemisë e trajtojnë sigurinë ushqimore si element të qëndrueshmërisë dhe rezistencës kombëtare.

Një vend që nuk prodhon ushqimet bazë është shumë më i ekspozuar ndaj krizave. Shqipëria sot importon një pjesë të madhe të produkteve ushqimore.

Në vend që toka bujqësore të ruhet dhe të vihet në funksion të prodhimit, ligji lejon përdorimin industrial të saj. Kjo është një zgjedhje strategjike me pasoja afatgjata.

 

Agrivoltaika nuk është ajo që po kuptojmë

Qeveria mund të argumentojë se në Europë ekzistojnë sistemet agrivoltaike. Kjo është e vërtetë. Por agrivoltaika nuk do të thotë mbulim i tokës me panele. Në Francë, Gjermani apo Itali, panelet vendosen në lartësi dhe projektohen në mënyrë që prodhimi bujqësor të vazhdojë pothuajse normalisht.

Studimet tregojnë se, për disa kultura, këto sisteme mund të ulin avullimin dhe të përmirësojnë rendimentin. Por këto modele janë shumë të kushtueshme, kontrollohen në mënyrë rigoroze dhe lejohen vetëm kur provohet se prodhimi bujqësor nuk dëmtohet.

NĂ« ShqipĂ«ri nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« publik asnjĂ« studim qĂ« tĂ« tregojĂ« se si do tĂ« garantohet ky standard. Rreziku Ă«shtĂ« qĂ« koncepti “agrivoltaik” tĂ« pĂ«rdoret si justifikim pĂ«r shndĂ«rrimin gradual tĂ« tokĂ«s bujqĂ«sore nĂ« park energjetik.

Energjia mund të prodhohet pa konsumuar tokë bujqësore.

Shqipëria ka alternativa shumë më të përshtatshme, si çatitë e ndërtesave publike; çatitë e serave; zonat industriale; tokat e degraduara; ish-zonat minerare; sipërfaqet kodrinore dhe malore pa potencial bujqësor. Atëhere, pse duhet të fillohet pikërisht nga toka më e çmuar?

 

PĂ«rfundim

Dy ligjet e miratuara kanë një element të përbashkët: asnjëri nuk trajton shkakun e problemeve.

Njëri nis nga ideja se problemi i fermerit është mungesa e kolateralit. Tjetri e trajton tokën bujqësore si një aset që mund të krijojë vlerë edhe kur nuk prodhon ushqim.

Në fakt, problemi është krejt tjetër.

Fermeri shqiptar nuk ka nevojë fillimisht për më shumë letra. Ka nevojë për fitim, treg, mbrojtje nga konkurrenca e padrejtë dhe politika që e bëjnë bujqësinë një biznes ku ia vlen të investosh.

Mbi të gjitha, Shqipëria duhet të kuptojë se toka bujqësore nuk është thjesht një aset ekonomik. Ajo është një pasuri strategjike kombëtare.

NĂ« njĂ« botĂ« ku krizat ushqimore dhe gjeopolitike po bĂ«hen mĂ« tĂ« shpeshta, ruajtja e kapaciteteve prodhuese nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m politikĂ« bujqĂ«sore. ËshtĂ« politikĂ« e sigurisĂ« kombĂ«tare.

 

 

The post Dy ligje që nuk zgjidhin problemet reale të bujqësisë shqiptare appeared first on Revista Monitor.

↗

ARRSH tender 5 milionë euro për lidhjen e Unazës Verilindore me Rrugën e Arbrit

✇Revista Monitor
By: Nertila

Autoriteti Rrugor Shqiptar synon të lidhë Unazën Verilindore me Rrugën e Arbrit përmes një rruge për të cilën çeli këtë të hënë tenderin me fond limit 491 milionë lekë, ose rreth 5 milionë euro.

Projekti parashikon realizimin e njĂ« lidhjeje rrugore nĂ« pjesĂ«n verilindore tĂ« TiranĂ«s, nĂ« zonĂ«n ku ndodhet edhe rruga “Myslym Keta”. Kjo rrugĂ« shtrihet nĂ« NjĂ«sinĂ« Administrative 4, kufizohet nga rruga “AleksandĂ«r Moisiu” dhe lidhet me RrugĂ«n e Arbrit.

Sipas raportit teknik, segmenti i marrë në studim ka një gjatësi prej rreth 3,000 metrash dhe një gjerësi ekzistuese që varion nga 7 deri në 10 metra. Aksi është i asfaltuar, por në disa pjesë paraqet çarje, gropa dhe dëmtime të sipërfaqes.

Trotuaret përgjatë rrugës janë të dëmtuara dhe në disa zona nuk ofrojnë kushte të përshtatshme për lëvizjen e këmbësorëve. Ndriçimi publik është i pranishëm vetëm në segmente të caktuara, ndërsa pjesë të tjera të aksit mbeten të pandriçuara.

Raporti evidenton gjithashtu se sistemet ekzistuese të kanalizimeve për ujërat e bardha dhe të zeza janë të vjetruara. Në disa zona, kapaciteti i tyre rezulton i pamjaftueshëm gjatë reshjeve intensive.

Zgjidhja teknike e propozuar parashikon një gjerësi kaluese prej 12 metrash, të ndarë në dy pjesë nga 6 metra secila. Në profilin e rrugës është përfshirë një ndarëse qendrore me gjerësi 1 metër.

Në të dyja anët e aksit janë parashikuar kuneta me gjerësi 0.5 metra dhe trotuare me gjerësi 2 metra. Projekti përfshin rehabilitimin e plotë të shtresave rrugore dhe rikonstruksionin ose ndërtimin e trotuareve përgjatë segmentit.

Ndërhyrja parashikon instalimin e ndriçimit të ri rrugor me teknologji LED përgjatë gjithë aksit. Pjesë e punimeve do të jenë edhe rehabilitimi dhe zgjerimi i sistemeve të kanalizimeve për ujërat e bardha dhe të zeza.

Në projekt janë përfshirë gjithashtu sinjalistika horizontale dhe vertikale, elemente për aksesin e personave me aftësi të kufizuara, si dhe ndërhyrje për gjelbërimin dhe mobilimin urban.

Preventivi paraprak pĂ«r ndĂ«rhyrjen e plotĂ« nĂ« rrugĂ«n “Myslym Keta” Ă«shtĂ« pĂ«rllogaritur nĂ« rreth 672 milionĂ« lekĂ« me TVSH. Fondi limit i tenderit tĂ« hapur nga ARRSH Ă«shtĂ« 491 milionĂ« lekĂ«.

Dokumentacioni teknik parashikon edhe organizimin e punimeve dhe menaxhimin e trafikut gjatë fazës së ndërtimit.

The post ARRSH tender 5 milionë euro për lidhjen e Unazës Verilindore me Rrugën e Arbrit appeared first on Revista Monitor.

↗

Kompania e parë europiane e kompjuterëve kuantikë del në bursë

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Ndërsa gara globale për kompjuterët kuantikë po intensifikohet, kompania finlandeze IQM Quantum Computers është bërë kompania e parë europiane e sektorit që listohet në bursën amerikane Nasdaq, me një vlerësim prej rreth 1.9 miliardë dollarësh. Megjithatë, debutimi nuk ishte aq entuziast sa pritej: aksionet e saj ranë nën çmimin fillestar gjatë ditës së parë të tregtimit, duke reflektuar skepticizmin e investitorëve.

Ajo qĂ« tĂ«rhoqi mĂ« shumĂ« vĂ«mendje nuk ishte vetĂ«m listimi, por edhe njĂ« paralajmĂ«rim i pazakontĂ« nĂ« dokumentet zyrtare tĂ« kompanisĂ«. IQM pranon se “komercializimi nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ« i kompjuterĂ«ve kuantikĂ« mund tĂ« mos ndodhĂ« kurrĂ«â€, duke theksuar se ende nuk ka garanci se kjo teknologji do tĂ« arrijĂ« tĂ« krijojĂ« njĂ« treg masiv.

Ky Ă«shtĂ« njĂ« pranim i rrallĂ« nĂ« njĂ« industri ku shpesh flitet pĂ«r potencialin revolucionar tĂ« kompjuterĂ«ve kuantikĂ«. KĂ«to sisteme premtojnĂ« tĂ« zgjidhin probleme qĂ« kompjuterĂ«t tradicionalĂ« nuk mund t’i pĂ«rballojnĂ«, nga zhvillimi i ilaçeve tĂ« reja te simulimet kimike, optimizimi i logjistikĂ«s dhe kriptografia. Por ndĂ«rtimi i tyre mbetet jashtĂ«zakonisht kompleks dhe ende nuk Ă«shtĂ« provuar se mund tĂ« pĂ«rdoren nĂ« mĂ«nyrĂ« fitimprurĂ«se nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ«.

Megjithatë, IQM nuk është vetëm një projekt eksperimental. Kompania ka shitur tashmë 23 kompjuterë kuantikë, nga të cilët 18 janë dorëzuar, dhe bashkëpunon me qendra superkompjuterike dhe institucione kërkimore në Europë dhe SHBA. Përveç shitjes së pajisjeve, ajo ofron edhe akses në kompjuterët e saj përmes cloud-it, duke u mundësuar organizatave të eksperimentojnë me teknologjinë pa investuar në infrastrukturë fizike.

Sipas drejtuesit ekzekutiv Jan Goetz, industria ndodhet nĂ« njĂ« pikĂ« kthese, por sfida mĂ« e madhe mbetet arritja e tĂ« ashtuquajturit “avantazh kuantik” (quantum advantage) – momenti kur kompjuterĂ«t kuantikĂ« do tĂ« zgjidhin probleme reale mĂ« shpejt dhe mĂ« mirĂ« se superkompjuterĂ«t tradicionalĂ«. Askush nuk mund tĂ« parashikojĂ« me siguri se kur do tĂ« ndodhĂ« kjo.

Pavarësisht pasigurive, investimet në këtë sektor vazhdojnë të rriten. SHBA, Bashkimi Europian dhe Kina po financojnë miliarda dollarë për zhvillimin e teknologjive kuantike, ndërsa kompani si IBM, Google, IonQ dhe Rigetti po garojnë për të ndërtuar kompjuterë gjithnjë e më të fuqishëm. Investitorët vazhdojnë të besojnë se, edhe nëse fitimet janë ende larg, kompjuterët kuantikë mund të përbëjnë revolucionin e ardhshëm teknologjik pas Inteligjencës Artificiale.

Rasti i IQM tregon se industria kuantike po hyn në një fazë të re. Nga njëra anë ka optimizëm dhe miliarda dollarë investime, ndërsa nga ana tjetër vetë kompanitë pranojnë se rruga drejt komercializimit është ende e pasigurt. Për momentin, kompjuterët kuantikë mbeten një bast afatgjatë: një teknologji me potencial të jashtëzakonshëm, por pa garanci se do të shndërrohet në një biznes masiv./TECH CRUNCH

The post Kompania e parë europiane e kompjuterëve kuantikë del në bursë appeared first on Revista Monitor.

↗

Struktura e punësimit- 2025

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Sektori publik mori rolin kryesor në thithjen e forcës së punës vitin e kaluar, ndërkohë që degët tradicionale të ekonomisë si bujqësia, shërbimet dhe industria pësuan tkurrje në raport me punësimin total. Nëse në vitin 2024 administrata dhe shërbimet publike zinin 17.1% të totalit të punësimit, teksa vitin e kaluar ky tregues arriti në 21.7% te totalit, duke regjistruar një rritje prej 4.6 pikë p...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Struktura e punësimit- 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Manifaktura po fiket, Shqipëria po humbet motorin e eksporteve; Alarmi i industrisë së veshje-këpucë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Nga Florian Zekja, përfaqësues i Manifakturës

 

Nëse nuk veprohet me shpejtësi, Shqipëria rrezikon të humbasë një nga avantazhet e saj më të rëndësishme konkurruese. Por nëse ndërmerren politikat e duhura, kriza aktuale mund të shndërrohet në një mundësi për të transformuar industrinë prodhuese në një sektor më modern, më produktiv dhe më konkurrues, duke garantuar më shumë eksporte, më shumë vende pune dhe një zhvillim ekonomik më të qëndrueshëm për vendin


 

Të dhënat më të fundit të INSTAT konfirmojnë se industria e veshjeve dhe këpucëve vazhdon të ndjekë një trajektore shqetësuese.

Në muajin qershor, eksportet e sektorit shënuan një rënie prej 3.8%, pas tkurrjes rekord prej 14.2% të regjistruar në muajin maj.

Për gjashtëmujorin e parë të këtij viti, rënia kumulative ka arritur në 6.7%, ose rreth 3.7 miliardë lekë, duke e bërë këtë sektor të vetmin grup të madh eksportues që vijon të paraqesë një tendencë të fortë negative.

Shkaqet janë të shumta dhe janë analizuar vazhdimisht, por faktori kryesor mbetet rënia e euros kundrejt lekut. Mbiçmimi i monedhës vendase ka rritur artificialisht kostot për eksportuesit shqiptarë, duke i bërë ata çdo ditë e më pak konkurrues në tregjet ndërkombëtare.

Po flasim për sektorin që ende përfaqëson rreth 30% të eksporteve shqiptare dhe që, për më shumë se tre dekada, ka qenë një nga shtyllat kryesore të industrializimit të vendit.

Pasojat tashmë janë të dukshme. Kompani të rëndësishme po zhvendosin aktivitetin drejt vendeve që ofrojnë kushte më konkurruese. Paralelisht, po zbehet besimi i investitorëve të huaj dhe i sipërmarrësve vendas për të zgjeruar apo edhe për të vijuar aktivitetin në Shqipëri.

Por ndikimi nuk kufizohet vetëm te eksportet.

Çdo fabrikĂ« qĂ« redukton prodhimin ose mbyll aktivitetin nuk prek vetĂ«m punonjĂ«sit e saj. Ajo godet dhjetĂ«ra biznese tĂ« tjera qĂ« lidhen me tĂ«: transportin, logjistikĂ«n, paketimin, mirĂ«mbajtjen, furnizuesit e materialeve ndihmĂ«se, shĂ«rbimet financiare, sigurimet, bizneset e vogla pranĂ« zonave industriale dhe, nĂ« fund, vetĂ« konsumin e familjeve shqiptare.

Manifaktura ka qenë historikisht një nga sektorët me ndikimin më të madh në punësim, veçanërisht për gratë dhe vajzat. Për mijëra familje shqiptare, paga e siguruar nga ky sektor ka qenë burimi kryesor i të ardhurave dhe një faktor i rëndësishëm për uljen e varfërisë, emigracionit dhe për ruajtjen e stabilitetit social.

Humbja e vendeve të punës në këtë industri nuk zëvendësohet lehtësisht. Shumë punonjës largohen nga tregu i punës, emigrojnë ose kalojnë në sektorë me produktivitet më të ulët, duke ulur potencialin afatgjatë të ekonomisë shqiptare.

Në të njëjtën kohë, vendi humbet një nga shkollat më të rëndësishme të formimit profesional. Industria e veshjeve dhe këpucëve nuk ka prodhuar vetëm eksporte; ajo ka krijuar menaxherë, teknikë, specialistë të cilësisë, inxhinierë, stilistë dhe një kulturë pune sipas standardeve europiane. Humbja e këtij kapitali njerëzor është shumë më e kushtueshme sesa rënia e eksporteve në një vit të vetëm.

Paradoksi bëhet edhe më i madh kur shohim zhvillimet ndërkombëtare.

Evropa dhe ekonomitë më të zhvilluara po investojnë miliarda euro për të afruar prodhimin pranë kufijve të tyre, duke reduktuar varësinë nga tregjet e largëta. Krizat e viteve të fundit kanë treguar se një ekonomi nuk mund të mbështetet vetëm te shërbimet apo konsumi; ajo ka nevojë për një bazë të fortë prodhuese.

Në këtë kontekst, Shqipëria ka një avantazh real. Pozicioni gjeografik, përvoja shumëvjeçare, marrëdhëniet me markat ndërkombëtare dhe fuqia punëtore e kualifikuar e bëjnë industrinë shqiptare të veshjeve dhe këpucëve një partner strategjik për Bashkimin Europian.

Pikërisht për këtë arsye, ky sektor nuk duhet parë thjesht si një industri fason apo si një sektor që punon me material porositësi. Ai është një instrument i rëndësishëm për zhvillimin ekonomik, për rritjen e eksporteve, për transferimin e teknologjisë, për përgatitjen e kapitalit njerëzor dhe për integrimin ekonomik të Shqipërisë në Bashkimin Europian.

Së bashku me agropërpunimin, përpunimin e peshkut, industrinë automotive dhe turizmin, manifaktura përbën një nga shtyllat mbi të cilat duhet të ndërtohet ekonomia shqiptare e dekadës së ardhshme. Këta sektorë nuk gjenerojnë vetëm të ardhura, por krijojnë vende pune, nxisin investimet, mbështesin zhvillimin rajonal dhe forcojnë rezistencën e ekonomisë ndaj krizave.

Nëse Shqipëria humbet gradualisht bazën e saj prodhuese, rrezikon të mbetet një ekonomi e mbështetur kryesisht te importet, ndërtimi, konsumi dhe shërbimet, duke u bërë gjithnjë e më e varur nga zhvillimet e jashtme. Një ekonomi pa një sektor prodhues të fortë është më pak konkurruese, më pak inovative dhe më e brishtë përballë çdo krize.

Prandaj, mbĂ«shtetja e industrisĂ« prodhuese nuk Ă«shtĂ« njĂ« kĂ«rkesĂ« e njĂ« sektori tĂ« vetĂ«m. ËshtĂ« njĂ« investim nĂ« punĂ«simin, eksportet, stabilitetin social dhe tĂ« ardhmen ekonomike tĂ« ShqipĂ«risĂ«.

Kjo situatë kërkon një ndryshim të qartë të politikave ekonomike. Nuk mjafton të konstatojmë rënien e eksporteve apo mbylljen e fabrikave; nevojitet një strategji kombëtare për mbrojtjen dhe zhvillimin e sektorëve prodhues.

Qeveria duhet ta konsiderojë industrinë prodhuese si një sektor me rëndësi strategjike, njësoj siç po veprojnë sot shumë vende të Bashkimit Europian dhe Shtetet e Bashkuara. Në një botë ku zinxhirët globalë të furnizimit po rikonfigurohen dhe konkurrenca për investime po bëhet gjithnjë e më e fortë, Shqipëria nuk mund të mbështetet vetëm te avantazhi i kostos së ulët të punës. Ajo duhet të ndërtojë një model të ri konkurrueshmërie.

Së pari, duhet të merren masa për të zbutur ndikimin që kursi i këmbimit po ka mbi eksportuesit. Ndërsa kursi i këmbimit përcaktohet nga tregu, qeveria ka në dorë instrumente fiskalë dhe financiarë për të kompensuar një pjesë të kostove që po rëndojnë mbi bizneset eksportuese.

Së dyti, është i domosdoshëm një program kombëtar investimesh nëpërmjet granteve për automatizimin, dixhitalizimin dhe modernizimin teknologjik të industrisë . Rritja e produktivitetit është mënyra më e qëndrueshme për të përballuar konkurrencën ndërkombëtare dhe mungesën e fuqisë punëtore.

NjĂ« tjetĂ«r prioritet duhet tĂ« jetĂ« lehtĂ«simi i aksesit nĂ« financim. GarancitĂ« sovrane pĂ«r investimet prodhuese, kreditĂ« me norma preferenciale interesi dhe skemat e mbĂ«shtetjes pĂ«r ndĂ«rmarrjet eksportuese do t’u jepnin kompanive mundĂ«sinĂ« tĂ« investojnĂ« nĂ« teknologji, nĂ« produkte me vlerĂ« mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« shtuar dhe nĂ« zgjerimin e kapaciteteve prodhuese.

Po aq e rëndësishme është edhe politika fiskale. Lehtësimi i barrës tatimore mbi investimet, stimulimi i fitimit të riinvestuar, përshpejtimi i amortizimit të makinerive dhe pajisjeve, si edhe politikat që ulin kostot e formalizimit, do të rrisnin konkurrueshmërinë e industrisë shqiptare.

NjĂ« vĂ«mendje e veçantĂ« duhet t’i kushtohet kapitalit njerĂ«zor. ShqipĂ«ria nuk mund tĂ« ketĂ« industri moderne pa punonjĂ«s tĂ« kualifikuar. BashkĂ«punimi mes bizneseve, universiteteve dhe arsimit profesional duhet tĂ« shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« politikĂ« tĂ« mirĂ«filltĂ« shtetĂ«rore, me programe tĂ« dedikuara pĂ«r formimin e teknikĂ«ve, inxhinierĂ«ve dhe specialistĂ«ve tĂ« industrisĂ«.

Po kështu, vendi duhet të ndërtojë politika që nxisin kalimin gradual nga modeli tradicional fason drejt krijimit të markave shqiptare, dizajnit, kërkimit dhe zhvillimit, si edhe integrimit më të thellë në zinxhirët europianë të vlerës. Vetëm kështu vlera e shtuar do të mbetet në ekonominë shqiptare.

Nëse nuk veprohet me shpejtësi, Shqipëria rrezikon të humbasë një nga avantazhet e saj më të rëndësishme konkurruese. Por nëse ndërmerren politikat e duhura, kriza aktuale mund të shndërrohet në një mundësi për të transformuar industrinë prodhuese në një sektor më modern, më produktiv dhe më konkurrues, duke garantuar më shumë eksporte, më shumë vende pune dhe një zhvillim ekonomik më të qëndrueshëm për vendin.

Burimi: Instat

The post Manifaktura po fiket, Shqipëria po humbet motorin e eksporteve; Alarmi i industrisë së veshje-këpucë appeared first on Revista Monitor.

↗

Nafta kalon sërish mbi 90 dollarë, sulmet ndaj cisternave në Hormuz ngrenë frikën për furnizimet

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Çmimet e naftĂ«s u rritĂ«n me rreth 3% tĂ« hĂ«nĂ«n, ndĂ«rsa nafta Brent kaloi sĂ«rish kufirin e 90 dollarĂ«ve pĂ«r fuçi, e nxitur nga pĂ«rshkallĂ«zimi i konfliktit mes Shteteve tĂ« Bashkuara dhe Iranit dhe nga frika se transporti i energjisĂ« pĂ«rmes NgushticĂ«s sĂ« Hormuzit mund tĂ« ndĂ«rpritet edhe mĂ« tej.

Kontratat e së ardhmes për naftën Brent u rritën me 2.77 dollarë, ose 3.14%, duke arritur në 90.87 dollarë për fuçi, niveli më i lartë që nga 11 qershori. Nafta amerikane West Texas Intermediate u tregtua me 84.84 dollarë për fuçi, me një rritje prej 2.85%. Gjatë javës së kaluar, të dy standardet e naftës u shtrenjtuan me rreth 16%.

Rritja e çmimeve erdhi pasi Garda Revolucionare e Iranit deklaroi se dy cisterna nafte kishin shpërthyer dhe kishin mbetur të bllokuara gjatë përpjekjes për të kaluar përmes një rruge jugore në Ngushticën e Hormuzit.

Autoritetet iraniane nuk dhanë të dhëna për emrat dhe flamujt e anijeve, ekuipazhet apo viktimat e mundshme, ndërsa Reuters raportoi se nuk kishte mundur ta verifikonte në mënyrë të pavarur incidentin.

Tensionet u shtuan gjatë fundjavës, pasi forcat amerikane kryen natën e nëntë radhazi sulme ndaj Iranit. Teherani raportoi goditje edhe ndaj objektivave dhe bazave amerikane në rajon, ndërsa Kuvajti dhe Bahreini njoftuan sulme të reja iraniane.

SHBA deklaroi se operacionet synojnë të dobësojnë aftësinë e Iranit për të sulmuar anijet tregtare që kalojnë në Hormuz.

Ngushtica e Hormuzit Ă«shtĂ« njĂ« nga korridoret mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme energjetike nĂ« botĂ«, pasi nĂ« kushte normale nĂ«pĂ«r tĂ« kalon rreth njĂ« e pesta e tregtisĂ« globale tĂ« naftĂ«s. Çdo kufizim i trafikut nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ« prek drejtpĂ«rdrejt furnizimet nga prodhuesit e Gjirit Persik dhe ushtron presion mbi çmimet ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« naftĂ«s dhe gazit.

Të dhënat e transportit detar tregojnë se trafiku në ngushticë është reduktuar në mënyrë drastike. Të dielën kaluan vetëm katër anije, nga tetë një ditë më parë. Pak ditë më herët, numri i anijeve tregtare që kaluan gjatë një dite kishte rënë në vetëm tre, ndërsa përpara luftës mesatarja ishte rreth 125 anije në ditë.

Analistët e ING thanë se kapërcimi i nivelit prej 90 dollarësh lidhet me mungesën e shenjave për uljen e tensioneve në Gjirin Persik.
Sipas tyre, vazhdimi i sulmeve mund ta rikthejë rajonin në një situatë me goditje të përhapura ndaj infrastrukturës dhe transportit detar.

Barclays paralajmëroi se tregu mund të jetë duke e nënvlerësuar ndikimin që bllokadat dhe kufizimet e dyanshme mund të kenë mbi rezervat globale të naftës, të cilat tashmë ndodhen në nivelet më të ulëta të pesë viteve të fundit.

NjĂ« rrezik tjetĂ«r Ă«shtĂ« mundĂ«sia e zgjerimit tĂ« ndĂ«rprerjeve edhe nĂ« Detin e Kuq. Irani ka sinjalizuar se mund t’u kĂ«rkojĂ« forcave Houthi nĂ« Jemen tĂ« godasin ose tĂ« bllokojnĂ« rrugĂ«n e Bab al-Mandebit, nĂ« rast se SHBA sulmon infrastrukturĂ«n energjetike iraniane.
Mbyllja ose kufizimi njëkohësisht i Hormuzit dhe korridorit të Detit të Kuq do të godiste dy prej rrugëve më të rëndësishme të transportit të energjisë. Rritja e çmimit të naftës pritet të shtojë presionet inflacioniste në ekonomitë importuese, përmes shtrenjtimit të karburanteve, transportit dhe kostove të prodhimit.
Burimi: Reuters

The post Nafta kalon sërish mbi 90 dollarë, sulmet ndaj cisternave në Hormuz ngrenë frikën për furnizimet appeared first on Revista Monitor.

↗

Tri mënyra se si tregu i GNL-së mund të tronditet para dimrit

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Lufta, moti dhe ndĂ«rprerjet e furnizimit mund t’i çojnĂ« sĂ«rish çmimet e gazit nĂ« rritje tĂ« fortĂ«, shkruan The Economist   MĂ« 28 qershor, Hlaitan, njĂ« cisternĂ« e ngarkuar me gaz natyror tĂ« lĂ«ngshĂ«m, u nis nga Freeport, nĂ« Teksas, drejt FrancĂ«s. Pothuajse menjĂ«herĂ«, ajo ndryshoi kurs. TotalEnergies, kompania qĂ« e kishte marrĂ« me qira, kishte marrĂ« njĂ« ofertĂ« mĂ« tĂ« mirĂ« nga Azia. Sipas Kpler, n...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Tri mënyra se si tregu i GNL-së mund të tronditet para dimrit appeared first on Revista Monitor.

↗

Gjigantët po dominojnë ekonominë

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Flukset gjigante tĂ« kapitalit po riformĂ«sojnĂ« biznesin dhe po shtojnĂ« rreziqet, shkruan The Economist   Sot Ă«shtĂ« e lehtĂ« tĂ« humbasĂ«sh ndjeshmĂ«rinĂ« ndaj shifrave tĂ« mĂ«dha. Çdo javĂ« njoftohen marrĂ«veshje tĂ« mĂ«dha. VetĂ«m katĂ«r ditĂ« pasi SpaceX, kompania e raketave e Elon Musk, siguroi 86 miliardĂ« dollarĂ« nĂ« listimin mĂ« tĂ« madh publik tĂ« realizuar ndonjĂ«herĂ«, mĂ« 12 qershor, ajo njoftoi se do tĂ«...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Gjigantët po dominojnë ekonominë appeared first on Revista Monitor.

↗

Takimi me Jordan Bardella, presidentin e mundshëm të Francës

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Politikani populist 30-vjeçar do të kandidojë nëse Marine Le Pen nuk lejohet të garojë. Kush është ai, shkruan The Economist   Rruga Gabriel Péri në Saint-Denis është karakteristike për një periferi veriore të Parisit. Koka qengjash të rrjepura janë vendosur në vitrinën e kasapit; bluza në një shportë metalike shiten për 2 euro (2.30 dollarë) në një dyqan me ulje; shitës ambulantë shesin cig...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Takimi me Jordan Bardella, presidentin e mundshëm të Francës appeared first on Revista Monitor.

↗

Bullgari, riklasifikim nga treg i izoluar në treg kufitar

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Ofruesi global i indekseve MSCI njoftoi se ka vendosur ta riklasifikojë Bullgarinë nga statusi Standalone Market në Frontier Market, sipas një njoftimi të Komisionit të Mbikëqyrjes Financiare të Bullgarisë. Vendimi është pjesë e rishikimit të klasifikimit të tregjeve për vitin 2026 dhe konsiderohet një hap i rëndësishëm në zhvillimin e tregut bullgar të kapitaleve. Sipas rregullatorit, riklasifiki...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Bullgari, riklasifikim nga treg i izoluar në treg kufitar appeared first on Revista Monitor.

❌