❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

ShqipĂ«ria po “shuhet”, lindjet nĂ« 2025-n ishin 74% mĂ« tĂ« ulĂ«ta se nĂ« 1990-n

✇Revista Monitor
By: Ornela

Shqipëria po hyn me shpejtësi në një fazë të re të tkurrjes demografike, ku viti 2025 ka konfirmuar këtë fenomen në shkallë vendi. Sipas të dhënave zyrtare, numri total i lindjeve ka zbritur në 21,425 në 2025, duke shënuar një rënie prej 8.1% krahasuar me 2024.

Kjo humbje neto prej 1,885 foshnjash brenda një viti tregon se hendeku midis 2021-ës (me 27,211 lindje) dhe vitit aktual po thellohet me shpejtësi. Të dhënat tregojnë se presioni nuk është më vetëm në zonat e thella, por ka prekur zemrën ekonomike dhe industriale të vendit.

ShqipĂ«ria po pĂ«rjeton njĂ« nga krizat mĂ« tĂ« thella demografike nĂ« historinĂ« e saj modern. Shifrat e fundit tĂ« vitit 2025 tregojnĂ« njĂ« rĂ«nie drastike tĂ« numrit tĂ« lindjeve me rreth 74% krahasuar me fillimin e viteve ’90, ku ShqipĂ«ria regjistronte njĂ« rekord prej 82,125 lindjesh, ndĂ«rsa 35 vite mĂ« vonĂ«, ky numĂ«r ka zbritur nĂ« nivelin kritik prej 21,425

rënia më agresive është vërejtur në dekadën e fundit; nga 32,715 lindje në vitin 2015, Shqipëria ra nën kufirin psikologjik prej 25 mijë lindjesh në vitin 2023, për të arritur në rekordin negativ të këtij viti.

Faktorët kryesorë që kanë ushqyer këtë trend janë plakja progresive e popullsisë, ku mosha mesatare ka arritur në 44.3 vjeç, dhe ulja e shkallës së fertilitetit në vetëm 1.21 fëmijë për grua. Ky ndryshim i modelit të familjes, i kombinuar me ikjen e forcës riprodhuese drejt BE-së, e ka vendosur vendin përpara një sfide ekzistenciale

 

Dibra dhe Korça me rënien më të fortë

Goditjen më të rëndë e ka pësuar qarku i Dibrës, i cili kryeson listën me rënien më të madhe në rang kombëtar prej 20.4%, duke zbritur nga 1,095 lindje në 2024 në vetëm 872 në 2025. Pas saj vjen Korça, një qark që po përballet me një tkurrje drastike prej 18.5%, duke regjistruar 218 lindje më pak se në vitin 2024. Këto shifra sugjerojnë një zbrazje të vazhdueshme të këtyre rajoneve nga mosha riprodhuese, duke vënë në pikëpyetje qëndrueshmërinë sociale në afatgjatë.

 

Presioni në qarqet e mëdha dhe industriale

Edhe zonat që tradicionalisht kanë pasur një qëndrueshmëri më të lartë ekonomike, po shfaqin shenja dobësie. Fieri shënoi një rënie prej 12.7%, i ndjekur nga Elbasani me 12.4% dhe Vlora po ashtu me 12.4%. Në qarkun e Durrësit, i cili shërben si një nyje kryesore ekonomike, lindjet ranë me 11.7%, duke humbur mbi 300 lindje brenda vitit. Kjo tendencë pasqyrohet edhe në Lezhë, ku rënia fiksohet në 11.2%.

 

Tirana dhe Shkodra, rënie më të butë

Tirana, megjithĂ«se mbetet qarku me numrin mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« lindjeve (8,830), nuk ka mundur tĂ« ruajĂ« rritjen, duke pĂ«suar njĂ« rĂ«nie tĂ« lehtĂ« prej 2.0%. MegjithatĂ«, kjo Ă«shtĂ« rĂ«nia mĂ« e ulĂ«t nĂ« rang vendi, duke treguar se kryeqyteti mbetet i vetmi pol qĂ« thith ende popullsinĂ« aktive. Shkodra gjithashtu tregon njĂ« lloj rezistenc” me njĂ« rĂ«nie prej 9.7%, shifĂ«r kjo mĂ« e ulĂ«t se mesatarja e qarqeve tĂ« tjera, por sĂ«rish nĂ« territor negativ.

 

Gjirokastra, Kukësi dhe Berati gjithashtu me ulje

Në jug, Gjirokastra vijon të regjistrojë shifrat më të ulëta absolute me vetëm 301 lindje në vit, një rënie prej 10.4%. Kukësi shënoi një tkurrje prej 10.0%, ndërsa Berati regjistroi rënien më të ulët pas Tiranës, me 8.6% më pak lindje.

 

 

 

The post ShqipĂ«ria po “shuhet”, lindjet nĂ« 2025-n ishin 74% mĂ« tĂ« ulĂ«ta se nĂ« 1990-n appeared first on Revista Monitor.

↗

Shenjat e para të lodhjes profesionale po vijnë nga njerëzit që e përqafojnë më shumë IA-në

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Narrativa mĂ« joshĂ«se nĂ« kulturĂ«n amerikane tĂ« punĂ«s tani nuk Ă«shtĂ« se IA do tĂ« tĂ« marrĂ« vendin e punĂ«s. ËshtĂ« se IA do tĂ« tĂ« shpĂ«tojĂ« prej punĂ«s.

Ky është versioni që industria ka shitur për tre vitet e fundit për miliona njerëz të shqetësuar që janë të gatshëm ta besojnë. Po, disa vende pune në sektorin e punës së zyrës do të zhduken.

Por për shumicën e roleve të tjera, argumenti thotë se IA është një shumëzues force. Ti bëhesh një avokat, konsulent, shkrimtar, programues apo analist financiar më i aftë dhe më i pazëvendësueshëm. Mjetet punojnë për ty, ti punon më pak, të gjithë fitojnë.

Por një studim i ri i publikuar në Harvard Business Review e çon këtë premisë në përfundimin real dhe gjetjet tregojnë se nuk është një revolucion produktiviteti, por se kompanitë rrezikojnë të kthehen në makina lodhjeje (burnout).

Si pjesĂ« e asaj qĂ« e quajnĂ« “kĂ«rkim nĂ« zhvillim”, studiues nga UC Berkeley kaluan tetĂ« muaj brenda njĂ« kompanie teknologjike me 200 punonjĂ«s, duke vĂ«zhguar çfarĂ« ndodhte kur punonjĂ«sit pĂ«rqafonin realisht IA-nĂ«.

Nga më shumë se 40 intervista të thelluara rezultoi se askush nuk u vu nën presion. Askush nuk u detyrua të arrinte objektiva të reja. Njerëzit thjesht filluan të bënin më shumë sepse mjetet e bënin të mundur.

Por, pikĂ«risht sepse mund t’i bĂ«nin kĂ«to gjĂ«ra, puna filloi tĂ« hynte nĂ« pushimet e drekĂ«s dhe nĂ« orĂ«t e vona tĂ« mbrĂ«mjes. Listat e detyrave u zgjeruan pĂ«r tĂ« mbushur çdo orĂ« qĂ« IA lironte, dhe pastaj vazhduan tĂ« zgjateshin.

Siç tha njĂ« inxhinier: “Mendon se duke qenĂ« mĂ« produktiv me IA, kursen kohĂ« dhe punon mĂ« pak. Por nĂ« realitet nuk punon mĂ« pak. Punon po aq ose edhe mĂ« shumĂ«.”

NĂ« forumin e industrisĂ« sĂ« teknologjisĂ« Hacker News, njĂ« komentues shkroi: “E ndiej kĂ«tĂ«. QĂ« kur ekipi ynĂ« kaloi nĂ« stil pune ku gjithçka bĂ«het me IA, pritshmĂ«ritĂ« janĂ« trefishuar, stresi Ă«shtĂ« trefishuar dhe produktiviteti real Ă«shtĂ« rritur vetĂ«m rreth 10%. Duket sikur drejtuesit po ushtrojnĂ« presion tĂ« madh qĂ« tĂ« provohet se investimi nĂ« IA ia vlejti, dhe ne ndiejmĂ« presionin ta vĂ«rtetojmĂ« kĂ«tĂ«, ndĂ«rkohĂ« qĂ« punojmĂ« mĂ« gjatĂ«.”

ËshtĂ« njĂ«kohĂ«sisht interesante dhe alarmuese. Debati pĂ«r IA dhe punĂ«n gjithmonĂ« Ă«shtĂ« ndalur te e njĂ«jta pyetje: a janĂ« reale fitimet? Por shumĂ« pak janĂ« ndalur tĂ« pyesin çfarĂ« ndodh kur ato janĂ« reale.

Gjetjet e reja nuk janë krejtësisht të reja. Një provë verën e kaluar zbuloi se zhvilluesit me përvojë që përdornin mjete IA merrnin 19% më shumë kohë për detyra, ndërsa besonin se ishin 20% më të shpejtë.

Një studim i National Bureau of Economic Research, që ndoqi adoptimin e IA në mijëra vende pune, gjeti se fitimet në produktivitet ishin vetëm 3% kursim kohe, pa ndikim domethënës në paga apo orë pune.

Ky studim mund tĂ« jetĂ« mĂ« i vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u hedhur poshtĂ« sepse nuk sfidon idenĂ« qĂ« IA mund tĂ« rrisĂ« aftĂ«sitĂ« e punonjĂ«sve. E konfirmon atĂ« dhe pastaj tregon se ku çon kjo rritje: “lodhje, burnout dhe ndjesi nĂ« rritje se Ă«shtĂ« mĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« shkĂ«putesh nga puna, sidomos kur pritshmĂ«ritĂ« organizative pĂ«r shpejtĂ«si dhe reagim rriten”, sipas studiuesve.

Industria parashikon se ndihma pĂ«r t’i bĂ«rĂ« njerĂ«zit tĂ« bĂ«jnĂ« mĂ« shumĂ« do tĂ« zgjidhte gjithçka, por mund tĂ« rezultojĂ« fillimi i njĂ« problemi tjetĂ«r. / TechCrunch

The post Shenjat e para të lodhjes profesionale po vijnë nga njerëzit që e përqafojnë më shumë IA-në appeared first on Revista Monitor.

↗

Tregu i sigurimeve, kompanitë më të mëdha humbën lehtë pjesë tregu në 2025

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Kompanitë kryesuese të tregut të sigurimeve humbën lehtë terren gjatë vitit të kaluar.

Sipas të dhënave nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF), edhe për vitin 2025 tregu i sigurimeve, sipas primeve të shkruara bruto, u kryesua nga Sigal. Megjithatë, pjesa e saj e tregut pësoi rënie të lehtë në 25.37%, nga 25.49% që kishte qenë një vit më parë.

Albsig ruajti vendin e dytë në treg edhe për vitin 2025, por pjesa e saj e tregut ra në 19.09%, nga 19.23% që kishte qenë një vit më parë.

Eurosig edhe mbajti vendin e tretë në treg, me 13.73% të primeve të shkruara bruto, por edhe ajo pësoi rënie të lehtë nga niveli 13.8% që zotëronte një vit më parë.

Sigma Vienna Insurance Group e rriti pjesën e tregut për të dytin vit radhazi në 2025 dhe u rendit e katërta, me 12.69% të primeve të shkruara bruto, nga 12.59% që mbante një vit më parë.

Kompania tjetër e Vienna Insurance Group, Intersig për vitin 2025 mbante 9.22% të tregut, në rënie nga niveli prej 9.43% i vitit 2024.

Më tej, renditja e tregut sipas primeve të shkruara bruto vijon me Insig, që është rritur në 7.22%, nga 6.94% që mbante në vitin 2024 dhe Ansig, që në 2025 zotëronte 6.43% të tregut, nga 6.37% që mbante një vit më parë.

Atlantik edhe për vitin 2025 mbylli renditjen e tregut, me 6.25% të primeve të shkruara bruto, nga 6.15% që mbante një vit më parë.

Në nivel të grupeve siguruese, renditja për vitin 2025 kryesohet sërish nga Sigal Insurance Group, me 25.37% të primeve të shkruara bruto (25.49% në vitin 2024), e ndjekur nga Vienna Insurance Group, me 21.91% (22.01% në vitin 2024) dhe grupi Eurosig, me 20.95% (20.74% në vitin 2023).

Në ndarjen e tregut sipas origjinës së kapitalit, kompanitë shqiptare vitin e kaluar e zgjeruan më tej dominimnin, pasi grupi austriak Uniqa u largua nga Shqipëria, duke e shitur kompaninë te aksionair shqiptar i kompanisë Sigal.

Kompanitë me kapital shqiptar zotëronin 78.09 % të tregut sipas primeve të shkruara bruto për vitin 2025, nga afërsisht 52.49% që zotëronin për vitin 2024.

Në tregun e sigurimeve të Jo-Jetës veprojnë tetë kompani sigurimesh dhe prej më shumë se një dekade nuk shënohen hyrje të reja në treg.

Sipas të dhënave nga Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare (AMF), primet e shkruara bruto në sigurime vitin e kaluar arritën një vlerë totale prej 27.1 miliardë lekësh, në rritje me 10.6% krahasuar me një vit më parë.

Tregu i sigurimeve të Jo-Jetës përbënte edhe pjesën dërrmuese të tregut, me 24.6 miliardë lekë prime (91% të totalit), në rritje me 9.9% krahasuar me vitin 2024./ E.Shehu

Burimi: AMF

The post Tregu i sigurimeve, kompanitë më të mëdha humbën lehtë pjesë tregu në 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Edhe detyrimet e papaguara vendore deri në 2014 do të falen, Drejtoria e Tiranës sqaron periudhat 

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Deri në 2014 përveç detyrimeve të papaguara në tatime dhe dogana do të falen edhe detyrimet e papaguara vendore.

Drejtoria e Taksave dhe Tarifave Vendore për bashkinë Tiranë ka sqaruar periudhat për të cilat detyrimet do të falen plotësisht, periudha për të cilat do të falen gjobat dhe kamatëvonesat, nëse do të paguhet pjesërisht në vlera nga 50 deri në 75% pricipali i detyrimit të papaguar, dhe vitet kur kërkohet pagesa e plotë e detyrimit për të përfituar faljen e gjobave dhe kamatëvonesave.

“Ligji nr. 86/2025 fal plotĂ«sisht detyrimet vendore deri nĂ« vitin 2014.

-PĂ«r vitet 2015–2019 paguhet vetĂ«m 50% ose 75% e detyrimit kryesor, ndĂ«rsa tĂ« gjitha gjobat dhe kamatĂ«vonesat falen.

Vlen për bizneset dhe qytetarët pronarë të njësive tregtare.

-PĂ«r vitet 2020–2024 kĂ«rkohet pagesa e plotĂ« e detyrimit kryesor deri mĂ« 31.12.2026.

Edhe në këtë rast, falen të gjitha gjobat dhe kamatëvonesat.

Nuk përfitojnë subjektet që janë dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë ose janë në proces gjyqësor apo hetim penal për vepra në fushën tatimore dhe/ose doganore.

-PĂ«r vitet 2020–2024 kĂ«rkohet pagesa e plotĂ« e detyrimit kryesor deri mĂ« 31.12.2026. Edhe nĂ« kĂ«tĂ« rast, gjobat dhe kamatĂ«vonesat falen”, theksohet nĂ« njoftim.

Drejtoria e Taksave dhe Tarifave Vendore ka theksuar se nuk do të përfitojnë nga ky ligj subjektet që janë dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë ose janë në proces gjyqësor apo hetim penal për vepra në fushën tatimore dhe/ose doganore.

Periudhat e zbatimit të ligjit për fshirjen e detyrimeve të papaguara përfshijnë edhe detyrimet në tatime dhe dogana. Ligji parashikon të njëjta afate. Edhe në tatime dhe dogana përcaktohet fshirja e plotë të detyrimeve të papaguara deri në 31 dhjetor 2014.

Ligji parashikon edhe faljen e pjesshme të detyrimeve të papaguara për periudhën nga 1 janar 2015 deri më 31 dhjetor 2019, me kushtin nëse paguhet 50 deri 75% e principalit. Për detyrimet e krijuara nga 1 janar 2020 deri më 31 dhjetor 2024, fshirja e gjobave dhe kamatëvonesave është e mundur vetëm nëse paguhet plotësisht principali deri më 31 dhjetor 2026.

The post Edhe detyrimet e papaguara vendore deri në 2014 do të falen, Drejtoria e Tiranës sqaron periudhat  appeared first on Revista Monitor.

↗

Shumica e europianëve presin një rritje më të shpejtë të çmimeve të ushqimeve në 2026

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Sondazhet tregojnë se shumica e europianëve ende presin që çmimet e ushqimeve të rriten këtë vit, pavarësisht pritshmërive të Bankës Qendrore Europiane se rritja e kostove të ushqimit do të zbutet.

Inflacioni i ushqimeve në BE pritet të tejkalojë inflacionin e përgjithshëm në vitin 2025. Të dhënat e Eurostat e vendosin rritjen e çmimeve për ushqimet dhe pijet joalkoolike në 3.3%, krahasuar me një normë inflacioni të përgjithshme 2.5%.

Në Eurozonë, Banka Qendrore Europiane parashikon që inflacioni i ushqimeve do të zbutet, ndërsa zbehet ndikimi i rritjeve të mëparshme të çmimeve globale të mallrave ushqimore dhe motit të pafavorshëm gjatë verës, përpara se të stabilizohet pak mbi 2% deri në fund të vitit 2026.

Megjithatë, ndjenja e konsumatorëve sugjeron se presionet mbi çmimet ende ndihen fort.

Studimi i ING Consumer Research tregon se rritja e çmimeve të ushqimeve mbetet një shqetësim kyç për konsumatorët në BE në vitin 2026, me shumë prej tyre që presin që çmimet e produkteve ushqimore të vazhdojnë të rriten shpejt, veçanërisht në vendet ku ushqimet dhe pijet joalkoolike zënë një peshë të madhe në shpenzimet familjare.

Kur bëhet fjalë për pritshmëritë për një përmirësim të fuqisë blerëse, pesimistët janë më të shumtë se optimistët.

Pra, si pritet të evoluojnë çmimet e ushqimeve në Europë gjatë vitit 2026? Ku presin konsumatorët rritje të mëtejshme? Dhe si ndryshon pesha e ushqimit në buxhetet familjare në Europë?

Frika nga rritja e çmimeve kalon 60% në tre vende

NĂ« total, 58% e tĂ« anketuarve thanĂ« se ishin plotĂ«sisht dakord ose dakord me deklaratĂ«n: “Pres qĂ« niveli i çmimeve tĂ« ushqimeve nĂ« vendin tim tĂ« rritet mĂ« shpejt gjatĂ« 12 muajve tĂ« ardhshĂ«m.”

Vetëm 14% e të anketuarve në gjashtë vendet nuk ishin dakord. Ekonomisti i ING, Thijs Geijer, e përshkroi këtë si një shenjë që presionet mbi çmimet po ngadalësohen, ndërsa paralajmëroi se shumë familje ende ndiejnë pasojat e inflacionit të fundit të ushqimeve.

“Kjo tregon se shumĂ« konsumatorĂ« janĂ« mendĂ«risht tĂ« pĂ«rgatitur ose po pĂ«rgatiten pĂ«r inflacion edhe mĂ« tĂ« lartĂ«,” tha Geijer. Ai shtoi se konsumatorĂ«t mund tĂ« kenĂ« nevojĂ« tĂ« shohin inflacion mĂ« tĂ« moderuar pĂ«r njĂ« periudhĂ« mĂ« tĂ« gjatĂ« pĂ«rpara se tĂ« ndryshojnĂ« pritshmĂ«ritĂ« e tyre.

Sondazhi i ING përfshiu gjashtë vende europiane, Gjermaninë, Spanjën, Holandën, Belgjikën, Poloninë dhe Rumaninë, me rreth 1,000 të anketuar në secilin vend.

Me përjashtim të Spanjës, shqetësimi për rritjen e çmimeve ishte më i lartë në vendet e tjera, duke kaluar dy në tre persona në disa raste. Në Rumani, 73% e të anketuarve presin që çmimet e ushqimeve të rriten më shpejt gjatë 12 muajve të ardhshëm. Shifra është 66% në Belgjikë dhe 64% në Holandë.

Në Gjermani, më shumë se gjysma e të anketuarve (57%) presin rritje më të shpejtë të çmimeve të ushqimeve, ndërsa në Poloni shifra është afër gjysmës (49%).

Pse norma në Spanjë është më e ulët?

Spanja regjistron përqindjen më të ulët, me vetëm rreth dy në pesë persona (39%) që kanë këtë pritshmëri.

Ekonomia e SpanjĂ«s u rrit me 2.8% nĂ« vitin 2025, shumĂ« mbi mesataren e EurozonĂ«s prej 1.5%. Çmimet mĂ« tĂ« ulĂ«ta tĂ« energjisĂ« dhe zbutja e inflacionit kanĂ« ndihmuar nĂ« ruajtjen e besimit tĂ« konsumatorĂ«ve dhe kanĂ« nxitur shpenzimet.

Të dhënat nga Indeed tregojnë gjithashtu se Spanja renditet e dyta mes pesë ekonomive më të mëdha europiane për numrin e shpalljeve të vendeve të punës, të cilat në fund të vitit 2025 ishin 54% mbi nivelet para pandemisë.

Parashikimet e OECD e vendosin gjithashtu Spanjën në krye mes pesë ekonomive më të mëdha europiane, me rritjen reale të PBB-së që pritet në 2.2%, krahasuar me 1.2% si në Eurozonë ashtu edhe në Mbretërinë e Bashkuar.

OECD pret që krijimi i fortë i vendeve të punës dhe rritja reale e pagave të vazhdojnë të mbështesin konsumin privat në Spanjë.

Konsumatorë skeptikë

A janë konsumatorët europianë optimistë për përmirësimin e fuqisë blerëse? Jo shumë.

NĂ« gjashtĂ« vendet, 39% e tĂ« anketuarve nuk ishin dakord me deklaratĂ«n “Pres qĂ« fuqia ime blerĂ«se nĂ« vitin 2026 tĂ« rritet krahasuar me kĂ«tĂ« vit”, shifĂ«r mĂ« e lartĂ« se 29% qĂ« ishin dakord.

“Edhe pse pagat reale janĂ« rikuperuar kryesisht, konsumatorĂ«t mbeten pesimistĂ« pĂ«r fuqinĂ« e tyre blerĂ«se nĂ« prag tĂ« vitit 2026,” tha ekonomisti i ING, Thijs Geijer.

Gjermania shfaq nivelin më të lartë të pesimizmit, me më shumë se gjysmën e të anketuarve (53%) që nuk ishin dakord me deklaratën, e ndjekur nga afër nga Belgjika (50%).

Pesha e të anketuarve që shprehin pesimizëm është më e ulët në vende të tjera, duke qenë 40% në Holandë, 36% në Poloni dhe 34% në Rumani.

Spanja sërish bie në sy. Vetëm 18% e të anketuarve nuk presin përmirësim të fuqisë blerëse, ndërsa më shumë se gjysma (52%) janë dakord me deklaratën, duke treguar një perspektivë më optimiste.

Geijer vuri në dukje se konsumatorët spanjollë janë dukshëm më optimistë, gjë që ka gjasa të pasqyrojë përmirësimin relativisht të fortë të pagave reale gjatë viteve të fundit.

Inflacioni i ushqimeve kundrejt peshës në shpenzimet familjare

Ekziston një lidhje pozitive mes inflacionit mesatar vjetor të ushqimeve dhe pijeve joalkoolike dhe peshës së tyre në shpenzimet familjare. Kur rritet njëra, zakonisht rritet edhe tjetra. Marrëdhënia nuk është perfekte, por është mjaft e fortë.

Kjo do të thotë se disa vende goditen më fort, pasi përballen me inflacion më të lartë të ushqimeve, ndërkohë që familjet shpenzojnë një pjesë më të madhe të buxhetit për ushqim.

Për shembull, në Rumani, inflacioni i ushqimeve ishte 6.8% në vitin 2025, ndërsa familjet shpenzonin 23.1% të buxheteve të tyre për ushqime dhe pije.

Ky model vërehet përgjithësisht në disa vende të Europës Lindore dhe të Ballkanit. / Euronews

The post Shumica e europianëve presin një rritje më të shpejtë të çmimeve të ushqimeve në 2026 appeared first on Revista Monitor.

↗

Ish-burgjet që janë shndërruar në hotele me pesë yje

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Me hapësira shumë të vogla jetese dhe ushqim jo fort tërheqës, burgjet nuk janë pikërisht sinonim i një pushimi luksoze.

Por me ndërtesat e trashëgimisë që janë kthyer në hotele ndër trendet kryesore të udhëtimit për vitin 2026, një numër i përzgjedhur burgjesh të vjetra po gjejnë jetë të re si prona me pesë yje.

Udhëtarët së shpejti mund të qëndrojnë në një ish-burg për të mitur në Japoni

I planifikuar të hapet në qershor të këtij viti, kjo pronë e Hoshino Resorts ndodhet brenda ish-Burgut të të Miturve në Nara.

I hapur për herë të parë në vitin 1908 gjatë periudhës Meiji, ndërtesa funksionoi si burg deri në vitin 2017, kur u mbyll dhe u shpall Pronë Kulturore Kombëtare me Rëndësi të Veçantë.

Marka japoneze e hoteleve ka punuar për të ruajtur ndjesinë e burgut, përfshirë fasadën me tulla të kuqe dhe strukturat e brendshme prej çeliku, pa krijuar ndjesinë e hapësirës së ngushtë.

Një hotel vetëm me suita, ku nga nëntë deri në 11 qeli të dikurshme burgu janë bashkuar për të krijuar secilën nga 48 dhomat, ndërsa krahu i dikurshëm i paraburgimit tani do të shërbejë si restorant japonezo-francez.

Muzeu i Burgut të Narës pritet gjithashtu të hapet në ambientet e kompleksit këtë prill, ku vizitorët do të mund të mësojnë më shumë për historinë e institucionit dhe trashëgiminë e tij arkitekturore.

Jashtë hotelit, mysafirët mund të vizitojnë Parkun Nara, i famshëm për drerët që lëvizin lirshëm, si dhe tempuj të ndryshëm, përfshirë Todai-ji, pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s dhe një nga Shtatë Tempullt e Mëdhenj të qytetit.

Burgu i Stambollit për disidentë intelektualë tani është një Four Seasons

I projektuar nga Mimar Kemaleddin Bey në stilin neoklasik turk, Four Seasons Hotel Istanbul At Sultanahmet u ndërtua në vitin 1918.

Ai shĂ«rbeu si burg deri nĂ« vitin 1969, periudhĂ« gjatĂ« sĂ« cilĂ«s mbajti kryesisht disidentĂ« intelektualĂ« si shkrimtarĂ« dhe gazetarĂ«. ShumĂ« klasike turke u shkruan kĂ«tu, pĂ«rfshirĂ« “Peizazhet njerĂ«zore nga vendi im” tĂ« Nazım Hikmet Ran dhe “Pavioni 72” tĂ« Orhan Kemal.

Pas një periudhe tjetër të shkurtër si burg për kriminelë politikë në vitet 1980, ndërtesa u restaurua gjerësisht dhe u rihap si Four Seasons Hotel Istanbul At Sultanahmet në vitin 1996.

Sot, përtej pamjes së jashtme dhe mermerit e gurit të ruajtur në disa zona si spa-ja, hoteli nuk i ngjan më një burgu, me 65 dhoma dhe suita të bollshme me pamje nga Bosfori.

Brenda do të gjeni Kurna Spa tradicionale me përvojë hamami, si dhe disa restorante dhe bare.

Vendndodhja e hotelit në lagjen Sultanahmet ju vendos pranë atraksioneve si Hagia Sophia dhe Pallati Topkapi.

Hoshinoya, Japoni

Një burg për luftëtarë të lirisë i kthyer në Hotel Liberty

Duke datuar nĂ« vitet 1840, “mysafirĂ«t” e parĂ« tĂ« Hotel Liberty ishin tĂ« burgosur politikĂ« nga Revolucioni i dĂ«shtuar i Badenit i vitit 1848.

I rihapur si hotel nĂ« vitin 2017, arkitekti JĂŒrgen Grossmann lidhi dy krahĂ«t e dikurshĂ«m me njĂ« kub xhami qĂ« tani shĂ«rben si recepsion.

Ka referenca ndaj funksionit origjinal të ndërtesës kudo, ndërsa dyert e qelive janë shumë të vogla për përdorim praktik, ato varen pranë secilës nga 38 suitat, ndërsa emri i restorantit të hotelit, Wasser&Brot, i referohet dietës tipike të një të burgosuri: ujë dhe bukë.

Offenburg është një nga qytetet hyrëse drejt Pyllit të Zi në Gjermani, duke ofruar shumë mundësi për ecje dhe alpinizëm në zonën përreth.

Burgu famëkeq Charles Street, tani The Liberty në Boston

I hapur për herë të parë në vitin 1851, Charles Street Jail u ndërtua në bashkëpunim me reformatorin e burgjeve Rev. Louis Dwight.

Projekti, që përfshin një ndërtesë qendrore tetëkëndore dhe dritare të harkuara trekatëshe në secilin nga katër krahët, lejonte që drita të hynte lirshëm në ndërtesë.

Duke funksionuar si burg deri në vitin 1990, atriumi i ndriçuar tani është një nga elementet përcaktuese të hotelit, i cili u hap në vitin 2007.

Elemente të tjera të trashëgimisë përfshijnë hekurat e farkëtuar në dritare dhe qelitë e ruajtura brenda restorantit të hotelit, ndërsa oborri i dikurshëm i stërvitjes është kthyer në një oborr të gjelbëruar.

Emrat e restoranteve janë referenca lozonjare ndaj funksionit të dikurshëm të ndërtesës, me barin Alibi të vendosur në zonën e dikurshme të paraburgimit për të dehurit. Madje mund të mësoni për historinë e burgut në një tur javor.

I vendosur në lagjen historike Beacon Hill, mysafirët mund të shëtisin drejt Charles River Esplanade ose të vizitojnë Boston Common.

Liberty Hotel, Boston

Qëndroni në një nga burgjet më famëkeqe të Australisë në The Interlude

Burgu Pentridge, dikur shtĂ«pia e kriminelĂ«ve famĂ«keqĂ« si Ronald Joseph Ryan dhe Mark “Chopper” Read, ka qenĂ« nĂ« transformim gjatĂ« dekadĂ«s sĂ« fundit.

Duke funksionuar si burg midis viteve 1851 dhe 1997, kompleksi sot përfshin restorante dhe bare të ndryshme, kinema dhe madje edhe një ambient për dasma.

Divizioni B tani është The Interlude, një hotel butik me vetëm 19 suita.

Për krijimin e çdo suite janë bashkuar katër ose pesë qeli individuale burgu, ndërsa interieri ruan punimin origjinal me gur duke shtuar komoditete moderne.

Hoteli e prezanton veten si “qendra e parĂ« urbane e mirĂ«qenies e vendosur nĂ« njĂ« burg tĂ« konvertuar”, me njĂ« pishinĂ« nĂ«ntokĂ«sore si element qendror.

Mysafirët mund të mësojnë më shumë për historinë e burgut në turin e Pentridge Prison, që zhvillohet në Divizionin H.

Pentridge u ndërtua mbi një zonë të shenjtë për popullin Wurundjeri dhe, përpara hapjes së hotelit, plaku Wurundjeri Bill Nicholson realizoi një ceremoni pastrimi të vendit.

Përveç eksplorimit të kompleksit më të gjerë Pentridge Coburg, lagjja njihet për kafenetë dhe restorantet e kuzhinës së Lindjes së Mesme.

The Interlude, Australi

/ Euronews, Shqip.al

The post Ish-burgjet që janë shndërruar në hotele me pesë yje appeared first on Revista Monitor.

↗

Tregjet në zhvillim duhet të ndërtojnë mbi suksesin e tyre të fundit

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Nga Kristalina Georgieva dhe Mohammed Al-Jadaan*

Dikur thuhej se kur ekonomitë e përparuara teshtinin, tregjet në zhvillim ftoheshin. Kjo nuk është më e vërtetë. Pas goditjeve të fundit globale, si rritja e inflacionit pas pandemisë dhe një valë e re tarifash, tregjet në zhvillim janë mbajtur mirë. Inflacioni ka vazhduar të ulet, monedhat në përgjithësi kanë ruajtur vlerën e tyre dhe kostot e emetimit të borxhit kanë mbetur në nivele të menaxhueshme. Nuk ka pasur shenja të turbulencave financiare që shoqëronin goditjet ekonomike të mëparshme.

Në fakt, tregjet në zhvillim kanë zgjeruar rolin e tyre si motor kyç i rritjes globale, me peshën e tyre në ekonominë botërore që është më shumë se dyfishuar që nga viti 2000. Vetëm dhjetë tregjet në zhvillim në G20 tani përbëjnë mbi gjysmën e rritjes globale.

Ndërsa kushtet e jashtme mbështetëse kanë luajtur një rol në qëndrueshmërinë mbresëlënëse të tregjeve në zhvillim, po aq rol kanë luajtur edhe politikat dhe institucionet që e mbështesin atë. Bankat qendrore janë bërë më të pavarura, me objektiva më të qarta inflacioni dhe me më pak varësi nga ndërhyrjet në tregun e këmbimit valutor për të përthithur goditjet. Gjithashtu, gjithnjë e më shumë tregje në zhvillim po përdorin rregulla fiskale për të vendosur disiplinë buxhetore.

Në Brazil, për shembull, reformat monetare kanë dhënë rezultat në luftën e vendit kundër inflacionit. Të udhëhequr nga një kuadër objektivash inflacioni i vendosur në vitin 1999, Brazili ishte një nga vendet e para që rriti normat e interesit ndërsa çmimet u rritën gjatë pandemisë. Që atëherë, ai ka përmirësuar kuadrin e tij dhe tani pritet të arrijë objektivin 3% vitin e ardhshëm.

Po ashtu, Nigeria ka zbatuar reforma të forta për të përmirësuar kuadrin e çmimeve të energjisë dhe për të hequr gradualisht financimin e deficitit buxhetor nga banka qendrore. Ndërkohë, Egjipti po ecën përpara me planet për të zgjeruar bazën e tij tatimore, përfshirë zgjerimin e TVSH-së, mbylljen e hapësirave për evazion fiskal dhe dixhitalizimin e administratës tatimore.

Por, ndonëse tregjet në zhvillim kanë bërë përparime të mëdha në përmirësimin e kuadrove të tyre të politikave dhe në rritjen e besueshmërisë, kjo nuk është koha për vetëkënaqësi. Performanca e tyre e fortë e fundit pasqyron gjithashtu rrethana të favorshme, si normat më të ulëta të interesit, kushtet lehtësuese financiare dhe çmimet e forta të mallrave bazë.

Për më tepër, qëndrueshmëria e tregjeve në zhvillim ende nuk është përkthyer në rritje më të shpejtë. Gati gjashtë vjet pas shpërthimit të COVID-19, PBB-ja në tregjet në zhvillim dhe ekonomitë në zhvillim po ndjek një trajektore rritjeje më të ngadaltë se para pandemisë, një prirje që ka penguar objektivin për të ngushtuar hendekun e të ardhurave me ekonomitë e avancuara. Në të njëjtën kohë, ndryshimet e thella në gjeopolitikë, tregti, teknologji dhe demografi mund ta bëjnë edhe më të vështirë, që tregjet në zhvillim të arrijnë nivelin e vendeve të zhvilluara.

NĂ« njĂ« botĂ« qĂ« ka gjasa tĂ« mbetet e paqĂ«ndrueshme edhe pĂ«r disa kohĂ«, tregjet nĂ« zhvillim duhet tĂ« ecin pĂ«rpara me reforma tĂ« fokusuara. Çdo vend duhet tĂ« gjejĂ« balancĂ«n midis politikave qĂ« nxisin rritjen dhe ruajtjes sĂ« qĂ«ndrueshmĂ«risĂ« ekonomike (pĂ«rmes rezervave dhe instrumenteve tĂ« tjera qĂ« ofrojnĂ« mbrojtje nĂ« periudha rĂ«nieje).

Krijimi i kushteve për një valë të re rritjeje me shumë vende pune kërkon forcimin e klimës së biznesit për të mobilizuar investitorët vendas dhe për të tërhequr kapital të huaj. Institucionet dhe qeverisja më e fortë do të çojnë në tregje financiare më të thelluara, ku kompanitë më dinamike dhe më premtuese mund të rriten. Politikëbërësit duhet gjithashtu të pozicionojnë ekonomitë e tyre për të përfituar nga rritjet e mundshme të produktivitetit nga IA. Arabia Saudite, India dhe anëtarë të tjerë të Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit Persik, për shembull, kanë shpallur investime mbresëlënëse në infrastrukturë që do të vendosin bazat për adoptimin e IA për dekadat në vijim. Aty ku është e mundur, tregjet e tjera në zhvillim duhet të ndjekin këtë shembull.

Disa tregje kufitare kanë gjithashtu avantazhin e një popullsie të re dhe me rritje të shpejtë në moshë pune, e etur për mundësi. Ky aset demografik mund të sjellë një dividend të madh, por vetëm nëse vendet bëjnë investime të konsiderueshme në arsim dhe trajnim për të përgatitur fuqinë punëtore për sfidat e së ardhmes.

Megjithëse tensionet në aleancat e vjetra kanë sjellë pasiguri shtesë, peizazhi në ndryshim i gjeopolitikës dhe tregtisë paraqet mundësi për forma të reja integrimi dhe bashkëpunimi. Tregjet në zhvillim tashmë po luajnë një rol udhëheqës në këtë ndryshim. Nga Azia Juglindore në Afrikë dhe Amerikën Latine, grupimet rajonale po krijojnë lidhje të reja tregtare dhe po thellojnë lidhjet ekonomike dhe financiare mes anëtarëve të tyre.

Ndërsa pesha ekonomike e tregjeve në zhvillim është rritur, është rritur edhe ndikimi i tyre në debatet globale. Gjithnjë e më shumë, këto ekonomi po bashkohen për të diskutuar se si mund të shfrytëzojnë shkallën e tyre në rritje dhe të ndërtojnë mbi qëndrueshmërinë e fituar me shumë përpjekje.

Rritja e rolit të tyre është në qendër të vëmendjes në Konferencën për Ekonomitë e Tregjeve në Zhvillim, e mbajtur në AlUla, Arabinë Saudite. E organizuar bashkërisht nga Arabia Saudite dhe Fondi Monetar Ndërkombëtar, ky aktivitet vjetor mbledh politikëbërës, drejtues biznesi dhe mendimtarë ekonomikë për të përcaktuar drejtimin e këtyre ekonomive. Drejtuesit e tregjeve në zhvillim do të hartojnë plane për të pasur sukses në një botë me partneritete në ndryshim, duke theksuar hapjen e vazhdueshme dhe bashkëpunimin. Qëllimi i tyre i përbashkët është të përballen me paqëndrueshmërinë globale me politika ekonomike të shëndosha, që forcojnë qëndrueshmërinë dhe ndihmojnë qytetarët e tyre të bëhen më të pasur dhe më të sigurt.

 

*Kristalina Georgieva është Drejtoreshë e Përgjithshme e Fondit Monetar Ndërkombëtar. Mohammed Al-Jadaan është Ministër i Financave i Arabisë Saudite.

 

E drejta e autorit: Project Syndicate, 2026.
www.project-syndicate.org

The post Tregjet në zhvillim duhet të ndërtojnë mbi suksesin e tyre të fundit appeared first on Revista Monitor.

↗

Aeroporti i VlorĂ«s “peng” nĂ« gjykata, MACBO: Jemi pĂ«rjashtuar nga vendimet, auditim ndĂ«rkombĂ«tar

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Hapja dhe nisja e operimit të Aeroportit të Vlorës është ende e pasigurt. Aksioneri mazhoritar i kontratës koncesionare, MACBO, zotërues i 98 për qind të aksioneve në shoqërinë e Aeroportit të Vlorës deklaroi sot para mediave se gjendja mbetet shqetësuese dhe alarmante.

Përfaqësues të kompanisë thanë se çështja mbetet peng i vendimeve të gjykatave në vend. Zanafilla e konfliktit është mes dy kompanive aksionare të shoqërisë që ka kontratën koncesionare me shtetin shqiptar MACBO me 98 për qind dhe 2A Group me 2 për qind qëndron tek një kontrate për shitjen e 47 për qind të aksioneve nga aksioneri i madh tek më i vogli diçka që MACBO nuk e pranon të ketë ndodhur.

Përfaqësuesi juridik për MACBO tha se kalimi i aksioneve është bërë përpara një noteri dhe pretendimi është se është nënshkruar nga zoti Behxhet Pacolli diçka që sipas tyre nuk është e vërtetë dhe për të cilën është bërë një padi në gjykatë.

“Gjykata e shkallĂ«s sĂ« parĂ« i dha tĂ« drejtĂ« aksionerit mĂ« tĂ« vogĂ«l ndĂ«rkohĂ« qĂ« ajo e Apelit na dha tĂ« drejtĂ« ne. MenjĂ«herĂ« pas kĂ«saj kur u duk sikur ngĂ«rçi u zgjidh me njĂ« tjetĂ«r sigurim padie nĂ« gjykatĂ« u vendos pezullimi çka la lĂ«nĂ« aksionerin mĂ« tĂ« madh tĂ« pĂ«rjashtuar nga vendimmarrja dhe çdo hap qĂ« hidhet lidhur me zbatimin e kontratĂ«s” thanĂ« pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« kompanisĂ«.

Ata theksuan se duke qenë të përjashtuar nga ky proces nuk kanë akses në asnjë zhvillim që lidhet me aeroportin dhe se kërkojnë një auditim ndërkombëtar që do të investojë cilësinë dhe aspektet teknike të aeroportit si një vepër e rëndësisë së veçantë.

Dy skenarët për konfliktin

Përfaqësues të kompanisë thanë se nëse gjykata do të zgjidhë ngërçin kompania MACBO e cila është garantore e një kredie 57 milionë euro me asete në vlerën 180 milionë euro mund të përshpejtojë punimet dhe të vijojë me certifikimet e nevojshme që aeroporti i Vlorës të hyjë në operim brenda disa muajve.

NĂ«se çështja zvarritet dhe ai mbetet i pĂ«rjashtuar duke u “shpronĂ«suar” kĂ«shtu nga e drejta e tij nĂ« kĂ«tĂ« koncesion atĂ«herĂ« çështja do tĂ« ndiqet nĂ« Arbitrazh. SipĂ«r pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« kompanisĂ« ShqipĂ«ria ka nĂ«nshkruar njĂ« marrĂ«veshje nĂ« vitin 1993 me ZvicrĂ«n pĂ«r mbrojtjen e investimeve. Po kĂ«shtu tĂ« drejtat e kompanive mbrohen me marrĂ«veshje ndĂ«rkombĂ«tare ndaj nĂ«se zgjidhja do tĂ« mungojĂ« MACBO do t’i drejtohet IÇ nĂ« LondĂ«r.

 

The post Aeroporti i VlorĂ«s “peng” nĂ« gjykata, MACBO: Jemi pĂ«rjashtuar nga vendimet, auditim ndĂ«rkombĂ«tar appeared first on Revista Monitor.

↗

Fondi Social 2026, kryeministri Rama prezanton 14 shërbime të reja për nënat dhe të moshuarit

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

14 shĂ«rbime tĂ« reja sociale u prezantuan sot nga Ministria e ShĂ«ndetĂ«sisĂ« dhe MirĂ«qenies Sociale, nĂ« kuadĂ«r tĂ« eventit “Fondi Social 2026 – Garanci pĂ«r QĂ«ndrueshmĂ«rinĂ« e ShĂ«rbimeve pĂ«r MirĂ«qenien e QytetarĂ«ve”, ku mori pjesĂ« edhe Kryeministri Edi Rama.

Gjatë vitit 2026, Fondi Social do të financojë 14 shërbime të reja, të dedikuara për fëmijët dhe nënat në nevojë, fëmijët dhe të rriturit me aftësi ndryshe, të moshuarit, gratë dhe vajzat viktima të dhunës, si dhe për fëmijët pa kujdes prindëror.

Nga këto, 12 shërbime të reja do të ofrohen në bashkitë Durrës, Përrenjas, Kurbin, Skrapar, Himarë, Kavajë, Vorë, Korçë, Mat, Patos, Cërrik dhe Kamëz, ndërsa dy shërbime të reja Emergjence dhe Linje Këshillimi për fëmijë do të ngrihen në nivel qarku.

Kryeministri Edi Rama gjatë fjalës së tij theksoi transformimin rrënjësor të sistemit të shërbimeve sociale në dekadën e fundit, duke theksuar se sot Shqipëria mbështet në mënyrë të organizuar rreth 65 mijë individë përmes një rrjeti institucionesh dhe shërbimesh në nivel qendror dhe vendor.

Ai nënvizoi se risia më e rëndësishme e këtij procesi është shtrirja e shërbimeve në nivelin vendor dhe përfshirja aktive e bashkive, si një garanci për qëndrueshmërinë dhe eficiencën e tyre.

“Çuarja e kĂ«tij procesi pĂ«rpara nĂ«nkupton qĂ« tĂ« shkojmĂ« pĂ«rtej volumit dhe pĂ«rtej shifrave qĂ« janĂ« jashtĂ«zakonisht inkurajuese, sepse qĂ« sot ShqipĂ«ria tĂ« kujdeset nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« posaçme pĂ«r 65 mijĂ« individĂ« Ă«shtĂ« diçka shumĂ« domethĂ«nĂ«se dhe nuk janĂ« 65 mijĂ« individĂ« tĂ« cilĂ«t i prek njĂ« sistem financimi, por janĂ« 65 mijĂ« individĂ«, tĂ« cilĂ«t i prek njĂ« sistem i organizuar institucionesh, pikash shĂ«rbimi, kujdestarĂ«sh dhe kĂ«shtu me radhĂ«.

ËshtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« me bashkitĂ« tĂ« shtyjmĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r pĂ«rfshirjen e familjeve nĂ« kĂ«tĂ« sistem pĂ«rkujdesjeje sociale.

Shembulli qĂ« u paraqit kĂ«tu ishte shumĂ« prekĂ«s, shumĂ« motivues dhe nxitĂ«s pĂ«r tĂ« kĂ«rkuar mĂ« shumĂ« familje, tĂ« cilat janĂ« tĂ« gatshme tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« kĂ«tĂ« pĂ«rpjekje sociale dhe tĂ« kujdesen pĂ«r fĂ«mijĂ« qĂ« kanĂ« nevojĂ« jo thjesht pĂ«r njĂ« strehĂ«, por pĂ«r njĂ« strehĂ« nĂ«n tĂ« cilĂ«n ka njĂ« ngrohtĂ«si familjare dhe kĂ«tu duhen gjetur mekanizmat e financimit bashkĂ«risht me pushtetin vendor, por nĂ« kĂ«tĂ« pikĂ« pushteti vendor Ă«shtĂ« kyç dhe kryetarĂ«t e bashkive janĂ« absolutisht aktorĂ«t kryesor pĂ«r tĂ« arritur qĂ« tĂ« pĂ«rcjellin sensin e kĂ«saj qasjeje dhe pĂ«r tĂ« arritur qĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« punĂ«n e nevojshme bindĂ«se pĂ«r familje, tĂ« cilat mund tĂ« bashkohen nĂ« kĂ«tĂ« qasje dhe tĂ« cilave duhet t’u dedikojmĂ« njĂ« fond tĂ« veçantĂ«.

Thënë të gjitha këto, dua të shtoj se buxheti është gjithmonë e më domethënës sigurisht.

ËshtĂ« rritur siç e tha ministrja 6 herĂ« nga momenti kur ne kemi nisur kĂ«tĂ« pĂ«rpjekje.

ËshtĂ« 17 % mĂ« i lartĂ« kĂ«tĂ« vit sesa vitin e shkuar, por buxheti nuk Ă«shtĂ« e gjitha dhe nuk i thotĂ« dhe as i zgjidh dot tĂ« gjitha. KĂ«shtu qĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« arsye na duhet qĂ« kĂ«tĂ« proces decentralizimi ta thellojmĂ«, ta bĂ«jmĂ« mĂ« tĂ« konsoliduar dhe nĂ« ndĂ«rkohĂ« tĂ« rrisim patjetĂ«r edhe cilĂ«sinĂ« e jetĂ«s nĂ«n strehĂ«t e kujdesit shoqĂ«ror.

Ne kemi nisur njĂ« proces nĂ« TiranĂ« me transformimin e kushteve pĂ«r jetimoren e famshme, shtĂ«pinĂ« e pĂ«rkujdesjes pĂ«r fĂ«mijĂ« “Zyber Hallulli” nĂ« njĂ« fshat tĂ« pĂ«rkujdesjes brenda qytetit natyrisht dhe me kĂ«tĂ« frymĂ« Ă«shtĂ« mirĂ« Ă« tĂ« shohim me bashkitĂ« dhe tĂ« tjera mundĂ«si pĂ«r tĂ« krijuar hapĂ«sira komunitare tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nga pikĂ«pamja e kushteve dhe cilĂ«sisĂ«â€, u shpreh ndĂ«r tĂ« tjera kryeministri Rama gjatĂ« fjalĂ«s sĂ« tij.

The post Fondi Social 2026, kryeministri Rama prezanton 14 shërbime të reja për nënat dhe të moshuarit appeared first on Revista Monitor.

↗

Kadastra digjitale, vendimet e legalizimit do të dërgohen në e-Albania

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Agjencia ShtetĂ«rore e KadastrĂ«s ka ndĂ«rmarrĂ« njĂ« hap tĂ« ri nĂ« drejtim tĂ« digjitalizimit tĂ« shĂ«rbimeve, duke mundĂ«suar qĂ« vendimet pĂ«r legalizimin e ndĂ«rtimeve informale t’u dĂ«rgohen qytetarĂ«ve drejtpĂ«rdrejt nĂ« profilin e tyre nĂ« platformĂ«n e-Albania.

Sipas njoftimit, dokumenti përkatës do të mbërrijë menjëherë në telefon ose kompjuter, duke eliminuar nevojën për paraqitje fizike në sportele, pritje në radhë apo dërgim përmes shërbimit postar.

Ky ndryshim synon të përshpejtojë procedurat dhe të rrisë sigurinë në dorëzimin e dokumentacionit zyrtar.

Ndër përfitimet kryesore të këtij shërbimi përmenden rritja e sigurisë në dorëzimin e vendimeve, shkurtimi i kohës për pajisjen me titullin e pronësisë, si dhe thjeshtimi dhe rritja e transparencës së procesit për qytetarët.

Në këtë mënyrë synohet shmangia e radhëve dhe burokracive, ndërsa procedurat do të zhvillohen në kohë reale.

Digjitalizimi i shërbimeve të Kadastrës konsiderohet pjesë e reformës për modernizimin e administratës publike, me qëllim ofrimin e aksesit më të shpejtë dhe më efikas në dokumentet e pronësisë për qytetarët.

 

The post Kadastra digjitale, vendimet e legalizimit do të dërgohen në e-Albania appeared first on Revista Monitor.

↗

Europa në garë me kohën, DIGITALEUROPE kërkon investime urgjente në teknologji

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Europa ndodhet në një moment vendimtar. Në një botë të shënuar nga pasiguria gjeopolitike, fragmentimi ekonomik dhe konkurrenca e ashpër teknologjike, aftësia e Europës për të vepruar si një fuqi globale do të varet nga sa shpejt mund të dixhitalizohet, të mobilizohen investimet, të reduktohet fragmentimi i brendshëm dhe të zgjerohet kapaciteti industrial dhe digjital.

Sipas DIGITALEUROPE, shtetet anĂ«tare tĂ« BE-sĂ« duhet t’i japin BE-sĂ« njĂ« mandat mĂ« tĂ« fortĂ« pĂ«r tĂ« vepruar nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« bashkuar jo vetĂ«m pĂ«rsa i pĂ«rket rregullimit, por edhe pĂ«r investime, prokurim tĂ« pĂ«rbashkĂ«t dhe integrim tregu. Kjo pĂ«rfshin instrumente qĂ« mund tĂ« kthejnĂ« ambicien nĂ« zbatim konkret, si prokurimet publike tĂ« koordinuara pĂ«r teknologjitĂ« kritike, projektet infrastrukturore ndĂ«rkufitare dhe masat qĂ« rrisin kĂ«rkesĂ«n pĂ«r zgjidhjet evropiane.

Infrastruktura dixhitale strategjike, nga teknologjitë për dronë, lidhshmërinë dhe hapësirën, deri te kuantumi, cloud, kibernetika, inteligjenca artificiale dhe sistemet e energjisë, duhet të trajtohet si aset strategjik i Evropës, i rëndësishëm për stabilitetin ekonomik, shoqëror dhe ushtarak të bllokut.

Europa ka kompani shumĂ« inovative, por aktualisht i mungojnĂ« strukturat pĂ«r t’i bĂ«rĂ« ato tĂ« rriten nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ«. Mungesa e instrumenteve kryesore tĂ« politikave, si stimuj fiskalĂ« evropianĂ«, prokurime nĂ« nivel BE-sĂ«, financime tĂ« ngadalta dhe rregullore tĂ« rĂ«nda, vazhdon tĂ« pengojĂ« ndĂ«rtimin dhe funksionimin e sistemeve kritike me shpejtĂ«si.

Për më tepër, përfundimi i Unionit të Tregjeve Kapitaliste është thelbësor për të drejtuar kursimet e mëdha të Evropës drejt këtyre prioriteteve. Sipas DIGITALEUROPE, tregjet kapitale të thella dhe të integruara duhet të punojnë krah për krah me prokurimin e përbashkët për të reduktuar rrezikun e investimeve dhe për të krijuar projekte të mëdha me parashikueshmëri.

Organizata përfundon duke theksuar se nëse nuk ndryshon kjo qasje, Evropa rrezikon të mbetet strategjikisht e ekspozuar, ekonomikisht e varur dhe strukturisht më e ngadaltë sesa konkurrentët globalë. Përmes një strategjie të re, mund të ndërtohen themelet e sovranitetit teknologjik dhe reziliencës afatgjatë./ DIGITALEUROPE.ORG

The post Europa në garë me kohën, DIGITALEUROPE kërkon investime urgjente në teknologji appeared first on Revista Monitor.

↗

Garancia Sovrane, Financat dhe Banka e Shqipërisë do nxisin kreditimin me interes 2% në bujqësi

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Ministria e Financave organizoi një takim të zgjeruar në nivel të lartë institucional, në vijim të dialogut të vazhdueshëm mbi përdorimin e Skemës së Garancisë Sovrane të Qeverisë Shqiptare dhe Programit të Financimit të Biznesit Mikro, të Vogël dhe të Mesëm (PFBVM) nga sektori bankar.

Takimi u zhvillua nën drejtimin e Ministrit të Financave, z. Petrit Malaj, me pjesëmarrjen e Guvernatorit të Bankës së Shqipërisë, z. Gent Sejko, Ministrit të Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, z. Andis Salla, si dhe Drejtorëve të Përgjithshëm të bankave tregtare që operojnë në vend dhe përfaqësuesve nga Shoqata Shqiptare e Bankave.

Qëllimi i këtij takimi ishte vlerësimi i progresit të deritanishëm në zbatimin e instrumenteve të financimit, identifikimi i çështjeve që ndikojnë në transmetimin efektiv të kreditimit drejt ekonomisë reale, si dhe adresimi i sfidave të evidentuara nga sektori bankar dhe subjektet përfituese. Ndër të tjera, takimi synoi gjithashtu edhe përcaktimin e masave konkrete për përmirësimin e aksesit në financim për fermerët, ndërmarrjet bujqësore dhe bizneset mikro, të vogla dhe të mesme, në përputhje me parimet e menaxhimit të kujdesshëm të rrezikut dhe stabilitetit financiar.

Ministri i Financave, z. Petrit Malaj, theksoi se sektori bujqësor mbetet një prioritet strategjik i Qeverisë së Shqipërisë. Me afrimin e integrimit të ekonomisë shqiptare në tregun e përbashkët evropian është e nevojshme që biznesi shqiptar të përmirësojë produktiviteti dhe të rrisë vlerën e shtuar përgjatë të gjithë zinxhirit prodhues. Si rrjedhojë, Skema e Garancisë Sovrane duhet parë si një mundësi që përshpejton pikërisht këtë proces sa jetik aq edhe imediat.

Ndërkohë, Qeveria do vazhdojë të mbështesë sektorin edhe nëpërmjet kanaleve të tjera, duke synuar përthithjen e investimeve të mëtejshme e duke siguruar kështu sektorin bankar për rentabilitetin afatgjatë të sektorit. Nëpërmjet skemës kombëtare të bujqësisë, paketës fiskale si dhe rifillimin e IPARD III, sektori do vazhdojë të jetë në vëmendjen e politikave qeveritare përgjatë gjithë mandatit.

Në fjalën e tij, Guvernatori i Bankës së Shqipërisë, z. Gent Sejko, duke vlerësuar angazhimin e Bankës së Shqipërisë në kuadër të Marrëveshjes Kuadër për zbatimin e Skemës së Garancisë Sovrane, theksoi rolin e institucionit në mbështetjen e kësaj nisme, në përputhje me objektivat më të gjera të politikave të sektorit financiar dhe zhvillimit ekonomik të vendit. Ai nënvizoi se Skema është konceptuar si një instrument plotësues, që kontribuon në përmirësimin e transmetimit të kreditimit drejt ekonomisë reale, duke ruajtur njëkohësisht parimet e menaxhimit të kujdesshëm të rrezikut dhe stabilitetin financiar.

Guvernatori evidentoi gjithashtu disa vëzhgime mbi zbatimin e Skemës, duke vlerësuar progresin e arritur deri më tani, si dhe duke theksuar nevojën për adresimin e disa çështjeve operacionale, me qëllim rritjen e efektivitetit dhe përthithjes së saj. Në këtë kontekst, ai theksoi rëndësinë e koordinimit të vazhdueshëm ndërmjet autoriteteve publike, sektorit bankar dhe institucioneve të tjera të përfshira, për të siguruar që Skema të vijojë të jetë në linjë me objektivat strategjikë të politikave financiare dhe të kontribuojë në një rritje të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse të kreditimit.

Nga ana e tij, Ministri i Bujqësisë dhe Zhvillimit Rural, z. Andis Salla, u shpreh se Skema e Garancisë ka filluar të shfaqë efektet pas një periudhe ku fermerët kishin nevojë të njiheshin me të. Rritja e interesit dhe e aplikimeve nga fermerë apo biznese agro-përpunuese tregon qoftë nevojën që ka sektori për financim, po aq edhe potencial afatgjatë që sipërmarrësit shohin.

MBZHR dhe agjencitĂ« e saj tĂ« varĂ«sisĂ« do vazhdojnĂ« tĂ« bashkĂ«punojnĂ« me fermerĂ«t pĂ«r informimin e tyre dhe pĂ«r t’i asistuar ata pĂ«rgjatĂ« procesit tĂ« aplikimit. Rritja e kĂ«tij bashkĂ«punimi trepalĂ«sh mes agjencive publike, bankave dhe fermerĂ«ve po krijon mundĂ«si pĂ«r tĂ« njohur dhe hulumtuar mĂ« tej potencialin zhvillimor tĂ« sektorit.

Drejtuesit e sektorit bankar ndanë përshtypjet e tyre për ecurinë e dy skemave. Ata ranë dakord që pas një periudhe njohje, për sipërmarrësit dhe për bankat, muajt e fundit kanë treguar një gjallërim të skemës. Për më tepër, sipas të dhënave të brendshme, bankat konfirmojnë se një sërë aplikimesh të tjera janë aktualisht në proces vlerësimi.

Nga ana e sektorit bankar u ofruan disa opinione mbi ndërhyrje të ndryshme që mund të ndërmerren në të ardhmen me synim rritjen e efikasitetit të përdorimit të skemave. Ministrat dhe Guvernatori u angazhuan për vlerësim serioz të këtyre opinioneve dhe vazhdimin e diskutimit në takimet e ardhshme.

Pjesëmarrësit u bënë thirrje bankave që të intensifikojnë përpjekjet për orientimin e fermerëve drejt mundësive të pashfrytëzuara të financimit dhe investimit në sektorin bujqësor. Në këtë kontekst, autoritetet publike bëjnë thirrje që bizneset dhe fermerët të orientohen drejt mundësive të pashfrytëzuara të financimit, duke përfituar nga programet dhe skemat ekzistuese, për të zhvilluar aktivitetet e tyre dhe për të kontribuar në rritjen e qëndrueshme ekonomike të vendit.

Institucionet pjesëmarrëse riafirmuan angazhimin e tyre për bashkëpunim të ngushtë dhe të qëndrueshëm, në funksion të rritjes së aksesit në financim, nxitjes së investimeve dhe mbështetjes së zhvillimit ekonomik, me fokus të veçantë sektorin e bujqësisë dhe ndërmarrjet mikro, të vogla dhe të mesme.

Skema e Garancisë sovrane për bujqësinë, për herë të parë, mbështet drejtpërdrejt fermerët dhe ndërmarrjet mikro, të vogla dhe të mesme në sektorin bujqësor dhe agropërpunues, me një fond prej 3 miliardë lekësh (30 milionë euro).

Garancia Sovrane mbulon deri në 70% të vlerës së kredisë, me normë interesi të kufizuar në 2%, periudhë grace minimale 12 muaj dhe pa penalitete për shlyerje të parakohshme.

The post Garancia Sovrane, Financat dhe Banka e Shqipërisë do nxisin kreditimin me interes 2% në bujqësi appeared first on Revista Monitor.

↗

Nga 170 në 300 euro, rritet subvencioni mujor për punësimin e të rinjve në Kosovë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Agjencia e Punësimit e Kosovës ka njoftuar se nga ky vit është rritur subvencioni mujor për punësimin e të rinjve në kuadër të skemës Kosovo Generation Unlimited.

 

Në një kohë kur shumë të rinj përballen me vështirësi për të hyrë në tregun e punës, një lajm i mirë ka ardhur nga Agjencia e Punësimit, duke treguar se subvencioni për punësim rritet nga 170 në 300 euro.

Agjencia ka njoftuar se nga viti 2026 është rritur subvencioni mujor për punësimin e të rinjve në kuadër të skemës Kosovo Generation Unlimited, një program që synon të lehtësojë hyrjen e të rinjve në tregun e punës përmes praktikave të subvencionuara dhe bashkëpunimit me sektorin privat.

Kjo skemë, e cila zbatohet nga Qeveria e Kosovës në bashkëpunim me UNICEF dhe Odën Ekonomike Gjermano-Kosovare (OEGJK), do të ofrojë mbështetje më të madhe financiare për bizneset që pranojnë të rinj në punë apo në programe praktike.

Sipas njoftimit zyrtar, shuma mujore e subvencionit është rritur nga 170 euro në 300 euro, një ndryshim i konsiderueshëm që synon të motivojë më shumë kompanitë të hapin vende pune për të rinjtë dhe të ndihmojë të rinjtë të fitojnë përvojën e parë profesionale.

“Nga ky vit, skema Kosovo Generation Unlimited, e zbatuar nga Qeveria e KosovĂ«s đŸ‡œđŸ‡° nĂ« bashkĂ«punim me UNICEF dhe OEGJK, rrit subvencionin mujor pĂ«r praktikĂ« nĂ« punĂ« nga 170€ nĂ« 300€. MĂ« shumĂ« mbĂ«shtetje pĂ«r bizneset. MĂ« shumĂ« motivim pĂ«r punĂ«simin e tĂ« rinjve. MĂ« shumĂ« ndikim real nĂ« tregun e punĂ«s”, thuhet nĂ« njoftim.

Nga Agjencia e Punësimit theksohet se rritja e subvencionit pritet të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen e punësimit të të rinjve, duke lehtësuar përfshirjen e tyre në tregun e punës.

Të rinjtë e interesuar për të përfituar nga kjo skemë ftohen të paraqiten në zyrën më të afërt të punësimit për informim dhe aplikim, ndërsa prioritet do të kenë ata që janë në kërkim të punës për herë të parë.

Rritja e subvencionit përputhet me rritjen e pagës minimale, e cila nga 1 janari 2026 është përcaktuar në 425 euro bruto, ndërsa pritet të arrijë në 500 euro në fazën e dytë të zbatimit gjatë verës.

Sipas të dhënave të fundit të Agjencisë së Statistikave të Kosovës, norma e papunësisë tek të rinjtë mbetet mbi 25 për qind, ndërsa mbi 17 mijë të rinj janë të regjistruar aktualisht si punëkërkues aktivë në Agjencinë e Punësimit.

 

The post Nga 170 në 300 euro, rritet subvencioni mujor për punësimin e të rinjve në Kosovë appeared first on Revista Monitor.

↗

Bie lehtë kërkesa, por yield-et e bonove 12-mujore ngelen të ulëta

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Yield-et e bonove 12-mujore ngelën në nivele të ulëta edhe në ankandin e parë të muajit shkurt. Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, yield-i mesatar i ponderuar rezultoi në nivelin 2.42%, nga 2.4% që kishte qenë në ankandin e mëparshëm.

Rritja, gjithsesi shumë e vogël e yield-eve, duket se erdhi nga një frenim i kërkesës së tregut, krahasuar me ankandet e mëparshme.

Nga 11 miliardë lekë që ishte shuma e shpallur për financim nga Ministria e Financave, vlera totale e kërkesave në ankand ishte lehtësisht më e ulët, në 10.82 miliardë lekë. Pavarësisht mosplotësimit të shumës, rrija e yield-it ishte shumë e vogël dhe duket se për momentin tendencat e tregut duken për ruajtjen e niveleve të ulëta të tyre.

Bonot 12-mujore janë edhe instrumenti kryesor referues për përcaktimin e interesave të kredisë afatgjatë për sektorin privat. Yield-et e ulëta të bonove 12-mujore reflektohen në norma më të ulëta për kreditë interesa të ndryshueshme. Normat e ulëta të interesit vazhdojnë të favorizojnë rritjen me ritme të larta të kredisë për ekonominë, veçanërisht në monedhën vendase.

Portofoli i kredisë për ekonominë në fund të vitit 2025 arriti vlerën e 943.5 miliardë lekëve, në rritje vjetore me 12.9%. Rritja e portofolit u përshpejtua më tej, krahasuar me rritjen prej 12.3% të vitit 2024, duke shënuar rritjen më të lartë në 16 vitet e fundit.

Deri tani, as rritja sezonale e kërkesës për financim nga qeveria shqiptare në tregun e brendshëm financiar nuk ka sjellë presione të mirëfillta për rritjen e yield-eve të titujve qeveritarë. Tremujori i parë i vitit ka edhe përqendrimin më të larta të huamarrjes së qeverisë në tregun e brendshëm financiar, me afërsisht 35% të vlerës totale vjetore të emetimeve të parashikuara në tregun e brendshëm.

Në analizën e fundit për ecurinë e normave të interesit në Shqipëri, Raiffeisen Research vlerësonte se tregu i brendshëm financiar ngelet relativisht i dobëta dhe i pazhvilluar, me pjesëmarrje të kufizuar përtej bankave, disa fondeve të investimeve dhe vetëm kohët e fundit një numër të vogël investitorësh ndërkombëtarë, që po testojnë tregun me shuma ende modeste.

Sipas Raiffeisen Research, dominimi i bankave në tregun e titujve qeveritarë bëjnë që ndryshimet në preferencat e tyre të likuiditetit dhe oreksi për rrezik ndikojnë shumë në ecurinë e yield-eve. Aktiviteti i kufizuar i fondeve të pensioneve dhe një prani ende në zhvillim e sipër e investitorëve ndërkombëtarë do të thotë se tregu është më i ndjeshëm ndaj cikleve të likuiditetit vendas. Hyrja e fundit e investitorëve ndërkombëtarë, duke rritur me kujdes ekspozimin, ka shtuar disa dinamika të reja, por ende nuk i ka stabilizuar plotësisht tendencat e yield-eve./ E.Shehu

Burimi: BSH

The post Bie lehtë kërkesa, por yield-et e bonove 12-mujore ngelen të ulëta appeared first on Revista Monitor.

↗

Si do shpërndahen 15 mln euro kompensim për fëmijët në llogaritë bankare të përfituesve

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Pak ditë më parë u hapën aplikimet për përfitimin e vlerës së kompensimit për arsimin e fëmijëve, për të gjithë ata individë që plotësuan Deklaratën Vjetore e të Ardhurave Personale, DIVA 2025 dhe rezultuan me tatim të mbipaguar nga zbritja e shpenzimeve me vlerë 48 mijë lekë apo 100 mijë lekë në vit për fëmijët nën 18 vjeç.

Më shumë detaje këtu: https://monitor.al/hapen-aplikimet-per-perfitim-te-kompensimit-per-arsimin-procedura-dhe-dokumentacioni-qe-dorezohet/

Vlera e kompensimit nuk do të disbursohet menjëherë pas dorëzimit të kërkesës për rimbursim, në llogaritë bankare të përfituesve.

Administrata tatimore sqaroi se pas dorëzimit të kërkesës do të bëjë verifikimet e nevojshme të dokumentacionit justifikues të shpenzimeve të dorëzuara nga individët aplikues.

Duke qenĂ« se dhĂ«nia e kompensimit pĂ«r arsimin e fĂ«mijĂ«ve, zbatohet pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, pritet qĂ« vlera e kompensimit tĂ« disbursohet njĂ« herĂ« nĂ« muaj pĂ«r njĂ« numĂ«r tĂ« caktuar pĂ«rfituesish. Tatimet sqaruan se Ă«shtĂ« zgjedhur kjo procedurĂ« me qĂ«llim administrimin sa mĂ« efikas tĂ« numrit tĂ« lartĂ« tĂ« verifikimeve, tĂ« cilat para dhĂ«nies sĂ« kompensimit do t’i nĂ«nshtrohen edhe verifikimit tĂ« nevojshĂ«m tĂ« dokumentacionit tĂ« dorĂ«zuar.

Afati i lejuar për dorëzimin e kërkesës për rimbursim është 60 ditë pas plotësimit të DIVA.

Ndërsa afati për plotësimin e DIVA 2025 është deri më 31 Mars.

Pas plotĂ«simit dhe dorĂ«zimit tĂ« DIVA, kĂ«rkesa pĂ«r pĂ«rfitimin e kompensimit do tĂ« bĂ«het nĂ«pĂ«rmjet sistemit e-Filing, nĂ« rubrikĂ«n “Pyetje tĂ« PĂ«rgjithshme”, ku krahas dokumentit me tĂ« dhĂ«nat e llogarisĂ« personale bankare (IBAN), pĂ«rfituesit duhet tĂ« ngarkojnĂ«, edhe certifikatĂ«n familjare dhe dokumentacionin justifikues qĂ« vĂ«rteton shpenzimet e kryera pĂ«r arsimimin e fĂ«mijĂ«ve, si: kontratat me institucionet arsimore dhe dokumentet e pagesĂ«s (faturat) pĂ«r fĂ«mijĂ«t, dokumentet (faturat) pĂ«r fĂ«mijĂ«t, dokumentet (faturat) pĂ«r pagesĂ«n e gjuhĂ«ve tĂ« huaja etj.

Fondi i vënë në dispozicion nga buxheti i shtetit për kompensimin e arsimit është në vlerën e 15 mln eurove.

Administrata tatimore parashikon që në total numri i individëve që do të plotësojnë dhe dorëzojnë DIVA 2025 të arrijë në 200 mijë.

Për shkak të aplikimeve të zbritjes së shpenzimeve për arsimin e fëmijëve me vlerë 48 mijë lekë dhe 100 mijë lekë DIVA po plotësohet edhe nga individët që nuk kanë detyrimin ta dorëzojnë, pra ata me të ardhura bruto vjetore nën 1.2 mln lekë.

Për shkak të këtyre ndryshimeve, krahasuar me deklarimet e bëra në 2025 për DIVA 2024, parashikon që numri i deklaruesve të rritet me rreth 75.5 mijë apo 60% më tepër./ Dorina Azo

https://monitor.al/hapet-aplikimi-per-diva-e-tax-llogarit-automatikisht-kompensimin-e-arsimit/

 

The post Si do shpërndahen 15 mln euro kompensim për fëmijët në llogaritë bankare të përfituesve appeared first on Revista Monitor.

↗

Indeksi i korrupsionit: ShqipĂ«ria nĂ«n “lupĂ«â€ pĂ«r Sazanin, institucionet e dobĂ«ta mbeten pengesĂ«

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Indeksi i Perceptimit të Korrupsionit (CPI) për vitin 2025, i publikuar nga Transparency International së fundmi vuri në dukje se institucionet e dobëta dhe prapambetja demokratike po nxisin korrupsionin dhe po tkurrin hapësirën e shoqërisë civile në Ballkanin Perëndimor, duke lënë rajonin në një nivel mesatar prej vetëm 34 pikësh nga 100 të mundshme.

Sipas raportit të posaçëm Rajoni i Ballkanit për një dekadë rresht nuk ka bërë hapa para me reformat. Korrupsioni po gjen terren për shkak të tkurrjes së hapësirës qytetare dhe kontrollit mbi institucionet e pavarura. Në rastin specifik të Shqipërisë, e cila vlerësohet me 39 pikë, raporti i këtij viti vendos gishtin në mungesën e transparencës në projektet strategjike të investimeve.

NjĂ« shembull konkret qĂ« pĂ«rmendet nĂ« deklaratĂ«n zyrtare tĂ« CPI-sĂ« Ă«shtĂ« rreziku i degradimit mjedisor nĂ« ishullin e Sazanit, ku procedurat e pakontrolluara dhe mungesa e konkurrencĂ«s e vĂ«nĂ« pasurinĂ« kombĂ«tare nĂ« rrezik korrupsioni. Ky rast ilustron njĂ« tendencĂ« mĂ« tĂ« gjerĂ« rajonale ku qeveritĂ« po pezullojnĂ« rregullat e transparencĂ«s pĂ«r t’u dhĂ«nĂ« kompetenca tĂ« pakontrolluara projekteve me vlerĂ« tĂ« lartĂ«, duke gĂ«rryer besimin e publikut dhe duke e lĂ«nĂ« mjedisin nĂ« mĂ«shirĂ« tĂ« interesave tĂ« investitorĂ«ve privatĂ«.

Përqendrimi i pushtetit dhe ndikimi i tepruar mbi sistemin gjyqësor mbeten shqetësime kyçe, pasi këta faktorë po dobësojnë sistemin e kontrolleve dhe balancave që duhet të mbikëqyrin institucionet publike.

Ndërsa në Shqipëri dhe vende të tjera të Ballkanit vihet re një presion i shtuar mbi shoqërinë civile dhe mediat e pavarura, reagimi gjyqësor mbetet i pafuqishëm për të goditur abuzimet në nivele të larta.

Kjo situatë krijon paradokse ku, ndonëse ligjet miratohen, zbatimi i tyre sabotohet nga sulmet qeveritare ndaj prokurorëve dhe gjyqtarëve që guxojnë të hetojnë anëtarë të kabineteve. Ky trend prapambetës në Ballkan bie në kontrast të fortë me zhvillimet në vende si Ukraina dhe Moldavia, të cilat, pavarësisht presioneve të forta gjeopolitike, po forcojnë verifikimin gjyqësor dhe po arrijnë dënime në raste politikisht të ndjeshme falë një shoqërie civile mjaft aktive, vë në dukje raporti.

Transparency International nënvizon se për Shqipërinë, progresi i ardhshëm do të varet tërësisht nga vullneti politik për të mbrojtur pavarësinë e gjyqësorit dhe për të siguruar që burimet natyrore, si ato në zonat bregdetare, të mos trajtohen si mallra për shkëmbim pa mbikëqyrje publike.

Pa këto ndryshime rrënjësore, konvergjenca me standardet demokratike të Bashkimit Evropian do të mbetet një aspiratë e largët, ndërsa qytetarët do të vazhdojnë të mbeten të prekshëm ndaj abuzimit të pushtetit të rrënjosur që po favorizon një pakicë në dëm të interesit të përgjithshëm kombëtar./ B.Hoxha

 

Indeksi/ Korrupsioni përkeqësohet globalisht, Shqipëria nën mesataren, bie 11 vende nga renditja

 

The post Indeksi i korrupsionit: ShqipĂ«ria nĂ«n “lupĂ«â€ pĂ«r Sazanin, institucionet e dobĂ«ta mbeten pengesĂ« appeared first on Revista Monitor.

↗

ShqipĂ«ria “ngec” tek aftĂ«sitĂ« dixhitale, raporti: Mbetet larg standardeve tĂ« BE

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Shqipëria vazhdon të ketë performancë nën mesataren rajonale dhe ndërkombëtare në arsimin profesional dhe kompetencat digjitale, sipas një raporti të Fondacionit Europian të Trajnimit (ETF).

Raporti evidenton se “rezultatet e dobĂ«ta nĂ« shkrim-lexim, matematikĂ« dhe shkenca te tĂ« rinjtĂ«, tĂ« kombinuara me kapacitete tĂ« kufizuara mĂ«simdhĂ«nieje, materiale tĂ« vjetruara dhe mungesĂ« infrastrukture digjitale, po dĂ«mtojnĂ« pĂ«rgatitjen e brezit tĂ« ri pĂ«r tregun e punĂ«s. ShqipĂ«ria renditet poshtĂ« mesatares sĂ« EvropĂ«s Juglindore dhe dukshĂ«m mĂ« poshtĂ« se standardet ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r aftĂ«sitĂ« themelore.”

Raporti nënvizon se djemtë përballen me nivele shumë të ulëta të shkrim-leximit dhe aftësive bazë, me mbi 80% të tyre që performojnë në ose nën nivelin minimal të testimeve ndërkombëtare, duke reflektuar dobësi strukturore në arsimin profesional fillestar. Vajzat, ndonëse shfaqin aftësi më të mira organizative dhe komunikuese, mbeten të kufizuara nga zgjedhje profesionale të forta sipas gjinisë, çka redukton zhvillimin e kompetencave teknike dhe digjitale.

DobĂ«sitĂ« janĂ« edhe mĂ« tĂ« theksuara te tĂ« rriturit. “PavarĂ«sisht niveleve tĂ« larta formale tĂ« shkrim-leximit, pjesĂ«marrja nĂ« arsimin gjatĂ« gjithĂ« jetĂ«s mbetet nĂ«n 1%, ndĂ«rsa aftĂ«sitĂ« digjitale tĂ« avancuara janĂ« ndĂ«r mĂ« tĂ« ulĂ«tat nĂ« EvropĂ«. VetĂ«m njĂ« pakicĂ« e vogĂ«l e tĂ« rriturve zotĂ«ron njohuri bazĂ« tĂ« teknologjisĂ« sĂ« informacionit, duke kufizuar produktivitetin dhe aftĂ«sinĂ« pĂ«r riorientim profesional,” vĂ«ren raporti.

PabarazitĂ« gjinore dhe territoriale mbeten shqetĂ«suese. Raporti thekson se “gratĂ« dhe zonat rurale pĂ«rballen me akses mĂ« tĂ« kufizuar nĂ« aftĂ«si digjitale dhe numerike, duke thelluar hendekun mes kĂ«rkesave tĂ« ekonomisĂ« moderne dhe kapaciteteve reale tĂ« fuqisĂ« punĂ«tore shqiptare.”

TĂ« dhĂ«nat e pĂ«rdorura pĂ«r llogaritjen e SPI-ve (Treguesi i PanoramĂ«s sĂ« AftĂ«sive) tregojnĂ« dobĂ«si konkrete nĂ« aftĂ«sitĂ« digjitale: “VetĂ«m 10.1 % e grave dhe 8.7 % e burrave mund tĂ« pĂ«rdorin formula bazĂ« nĂ« fletĂ«-llogaritĂ«se, ndĂ«rsa 16.3 % dhe 17.6 % pĂ«rkatĂ«sisht mund tĂ« krijojnĂ« prezantime elektronike.

VetĂ«m rreth njĂ« nĂ« pesĂ« persona mund tĂ« transferojnĂ« skedarĂ« midis pajisjeve ose tĂ« konfigurojnĂ« programe dhe aplikacione, dhe mĂ« pak se 5 % kanĂ« pĂ«rfunduar njĂ« kurs online.”/ N.Maho

The post ShqipĂ«ria “ngec” tek aftĂ«sitĂ« dixhitale, raporti: Mbetet larg standardeve tĂ« BE appeared first on Revista Monitor.

↗

Tatimet zbulojnë evazion në vlera të larta në shitjen e apartamenteve dhe në Durrës e Lezhë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Pas Tiranës, Vlorës dhe Sarandës, Drejtoria e Hetimit Tatimor dhe Drejtoria e Verifikimit dhe Koordinimit në terren kanë përqendruar kontrollet në Durrës dhe Lezhë.

Administrata Tatimore njoftoi se kontrollet e kryera, në zbatim të planit operacional në sektorin e ndërtimit, kanë identifikuar shkelje të rënda të legjislacionit tatimor, praktika të qëllimshme që agjencitë imobiliare apo subjektet ndërtuese aplikojnë me qëllim shmangien e detyrimeve tatimore, si dhe parregullsi në deklarim dhe në dokumentimin e aktivitetit ekonomik.

Sipas tatimeve, konkretisht, në agjencitë imobiliare dhe subjektet ndërtuese të kontrolluara në Durrës dhe Lezhë, u konstatuan raste të përdorimit të dokumentacionit jotatimor dhe mospërputhje të theksuara mes të dhënave financiare të deklaruara dhe aktivitetit real ekonomik.

“NjĂ«soj si nĂ« TiranĂ«, VlorĂ«, SarandĂ«, edhe nĂ« DurrĂ«s e LezhĂ« janĂ« evidentuar raste tĂ« evazionit fiskal nĂ« vlera tĂ« larta.

Me qëllim uljen e detyrimeve tatimore, subjektet imobiliare dhe ndërtuese shesin apartamente dhe pasuri të tjera me çmime shumë herë më të larta se ato të deklaruara në kontratat noteriale dhe të raportuara pranë Administratës Tatimore, në shkelje të plotë të ligjit.

Hetimi vijon me analizimin e mëtejshëm të deklarimeve të subjekteve, për të dokumentuar fshehjen e të ardhurave përmes të dhënave të siguruara nga njësitë kompjuterike të sekuestruara, ku rezulton se janë kryer shitje në cash, bonuse të paguara cash, si dhe praktika të tjera në kundërshtim me legjislacionin në fuqi.

NĂ« pĂ«rfundim tĂ« hetimit, Drejtoria e Hetimit Tatimor do tĂ« referojĂ« pranĂ« Prokurorive pĂ«rkatĂ«se materialet pĂ«r çdo rast ku evidentohen elementĂ« tĂ« veprĂ«s penale tĂ« evazionit fiskal”, theksohet ndĂ«r tĂ« tjera nĂ« deklaratĂ«.

Administrata Tatimore bën me dije se kontrollet në sektorin e ndërtimit dhe tregun imobiliar do të intensifikohen dhe do të shtrihen në mbarë territorin e vendit në funksion të formalizimit të pagave dhe rritjes së pensioneve.

Tatimet sekuestrojnë kompjuterat e agjencive imobiliare, pas evazionit me çmimet e apartamenteve

The post Tatimet zbulojnë evazion në vlera të larta në shitjen e apartamenteve dhe në Durrës e Lezhë appeared first on Revista Monitor.

↗

AmCham: E-Albania, rreziqe serioze për stabilitetin ekonomik, bizneset dhe sigurinë kombëtare

✇Revista Monitor
By: Ornela

Dhoma Amerikane e Tregtisë (AmCham) në një deklaratë publike vlerëson përpjekjet dhe investimet publike të Qeverisë së Shqipërisë në digjitalizimin e shërbimeve publike, përfshirë zhvillimin e platformës e-Albania, si një hap të rëndësishëm drejt modernizimit të administratës dhe përmirësimit të shërbimeve për qytetarët dhe bizneset. Megjithatë, duke qenë se sistemet digjitale qeveritare administrojnë të dhëna shumë sensitive, mungesa e auditimit, sigurisë dhe përditësimit të vazhdueshëm në përputhje me standardet ndërkombëtare përbën rreziqe serioze për stabilitetin ekonomik, vazhdimësinë e bizneseve dhe sigurinë kombëtare.

AmCham shpreh shqetësim të veçantë në lidhje me reagimet e vazhdueshme të marra nga anëtarët e saj pas zhvillimeve të fundit që lidhen me AKSHI-n. Sipas raportimeve të anëtarëve, disa shërbime të platformës e-Albania aktualisht funksionojnë në mënyrë të paqëndrueshme dhe nuk përmbushin nevojat operacionale të bizneseve dhe qytetarëve. Këto shqetësime përfshijnë ndërprerje të shërbimeve, vonesa, akses të kufizuar gjatë orareve të ngarkuara dhe performancë të paparashikueshme të sistemit, të cilat ndikojnë drejtpërdrejt në ndërprerjen e aktivitetit normal të bizneseve.

NdĂ«rprerje tĂ« tilla kanĂ« njĂ« ndikim tĂ« prekshĂ«m dhe tĂ« menjĂ«hershĂ«m negativ nĂ« aftĂ«sinĂ« e kompanive pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur detyrimet rregullatore, pĂ«r t’u shĂ«rbyer klientĂ«ve dhe pĂ«r tĂ« zhvilluar operacionet e pĂ«rditshme. Ky shqetĂ«sim Ă«shtĂ« veçanĂ«risht i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r AmCham, pasi Dhoma pĂ«rfaqĂ«son njĂ« numĂ«r tĂ« konsiderueshĂ«m kompanish anĂ«tare qĂ« operojnĂ« nĂ« ekosistemin e TeknologjisĂ« sĂ« Informacionit dhe Komunikimit (TIK) dhe sektorĂ« tĂ« lidhur me tĂ«. ShumĂ« prej kĂ«tyre kompanive janĂ« tĂ« certifikuara ndĂ«rkombĂ«tarisht, zbatojnĂ« standarde tĂ« larta sigurie dhe rregullatore, dhe disa prej tyre janĂ« tĂ« verifikuara plotĂ«sisht dhe tĂ« autorizuara pĂ«r tĂ« ofruar shĂ«rbime pĂ«r QeverinĂ« e Shteteve tĂ« Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s. MegjithatĂ«, pavarĂ«sisht kĂ«saj eksperience tĂ« fortĂ« vendase dhe ndĂ«rkombĂ«tare, anĂ«tarĂ«t e AmCham raportojnĂ« shqetĂ«sime tĂ« vazhdueshme lidhur edhe me proceset e prokurimit publik nĂ« sektorin TIK. KĂ«to shqetĂ«sime cenojnĂ« konkurrencĂ«n e ndershme dhe pĂ«rdorimin efektiv tĂ« fondeve publike, duke rritur njĂ«kohĂ«sisht rreziqet qĂ« lidhen me menaxhimin dhe mbrojtjen e tĂ« dhĂ«nave tepĂ«r sensitive.

Këto të dhëna përfshijnë informacion që lidhet me institucionet publike, bizneset, të dhënat personale dhe pasurore të qytetarëve, si dhe informacione të tjera me rëndësi kritike për funksionimin e shtetit dhe ekonomisë.

Në krahasim, në Shtetet e Bashkuara dhe në ekonomitë e tjera të avancuara, kompanitë e përfshira në sistemet TIK qeveritare dhe sistemet sensitive i nënshtrohen proceseve strikte të verifikimit, kërkesave për autorizim sigurie dhe kontrolleve financiare, përfshirë edhe kufizime mbi marzhet e fitimit, me qëllim garantimin e transparencës, eficiencës dhe mbrojtjes së fondeve të taksapaguesve.

Për këtë arsye, AmCham i bën thirrje Qeverisë të ndërmarrë masa korrigjuese të menjëhershme për të garantuar funksionimin e pandërprerë, të qëndrueshëm dhe të besueshëm të të gjitha shërbimeve të e-Albania-s, me fokus të veçantë te shërbimet kritike për aktivitetin e biznesit dhe prokurimet.

Në zgjidhjet afat shkurtra, AmCham propozon ndërmarrjen e veprimeve të menjëhershme si më poshtë:

  • AmCham propozon krijimin e njĂ« kuadri ligjor tĂ« detyrueshĂ«m pĂ«r auditime periodike dhe tĂ« pavarura tĂ« IT-sĂ« dhe sigurisĂ« kibernetike pĂ«r tĂ« gjitha platformat kritike tĂ« e-Government, tĂ« kryera nĂ« pĂ«rputhje me standarde ndĂ«rkombĂ«tare dhe praktikat mĂ« tĂ« mira tĂ« BE-sĂ«, pĂ«rfshirĂ« ISO/IEC 27001, ISO/IEC 22301, NIST, SOC 2 dhe udhĂ«zimet e ENISA, me pĂ«rmbledhje ekzekutive tĂ« disponueshme pĂ«r palĂ«t e interesuara.
  • Autorizim sigurie, verifikim dhe kontroll aksesi: AmCham sugjeron forcimin e efektivitetit dhe nivelit tĂ« maturimit tĂ« mekanizmave ekzistues pĂ«r autorizim sigurie, verifikim dhe kontroll aksesi nĂ« sistemet TIK qeveritare, nĂ« pĂ«rputhje me rregulloret nĂ« fuqi pĂ«r sigurinĂ« e informacionit, menaxhimin e databazave shtetĂ«rore, prokurimin e informacionit tĂ« klasifikuar dhe ligjin e prokurimit publik. Duke njohur praktikat e zbatuara prej AKSHI-t, rekomandohet vlerĂ«simi dhe pĂ«rmirĂ«simi i kĂ«tyre mekanizmave, pĂ«rfshirĂ« kontrollin e aksesit tĂ« bazuar nĂ« role, nĂ« linjĂ« me DirektivĂ«n NIS2 tĂ« BE-sĂ« dhe praktikat mĂ« tĂ« mira tĂ« shteteve anĂ«tare.
  • Standarde pĂ«r disponueshmĂ«ri dhe vazhdimĂ«si: PĂ«rcaktimi dhe zbatimi i kĂ«rkesave minimale pĂ«r nivelin e shĂ«rbimit (SLA) lidhur me funksionimin, kohĂ«n e rikuperimit dhe performancĂ«n e sistemeve kritike, duke pĂ«rfshirĂ« redundancĂ«n, rikuperimin nga fatkeqĂ«sitĂ« dhe vazhdimĂ«sinĂ« e biznesit, nĂ« pĂ«rputhje me ISO/IEC 22301 dhe parimet e reziliencĂ«s digjitale tĂ« BE-sĂ«.
  • AmCham sugjeron rritjen e efektivitetit dhe maturimit tĂ« procedurave ekzistuese tĂ« prokurimit nĂ« sektorin TIK, nĂ« pĂ«rputhje me kuadrin ligjor nĂ« fuqi pĂ«r sigurinĂ« e informacionit, menaxhimin e databazave shtetĂ«rore, prokurimin e informacionit tĂ« klasifikuar dhe ligjin e prokurimit publik. Duke njohur praktikat aktuale tĂ« AKSHI-t, rekomandohet forcimi i vlerĂ«simit mbi bazĂ« merite, pĂ«rmes peshimit mĂ« tĂ« qartĂ« tĂ« kritereve teknike, certifikimeve, pĂ«rvojĂ«s dhe profilit tĂ« sigurisĂ«, nĂ« linjĂ« me Direktivat e BE-sĂ« pĂ«r Prokurimin Publik.
  • Komunikim i strukturuar dhe njoftim i detyrueshĂ«m pĂ«r incidentet: Krijimi i mekanizmave zyrtarĂ« pĂ«r njoftimin e bizneseve dhe qytetarĂ«ve mbi mirĂ«mbajtjet e planifikuara, incidentet dhe ndĂ«rprerjet e shĂ«rbimit, pĂ«rfshirĂ« kohĂ«n e parashikuar tĂ« zgjidhjes dhe raportet pas incidentit, nĂ« pĂ«rputhje me detyrimet e raportimit sipas NIS2.
  • KuadĂ«r i rregulluar pĂ«r integrimin e sistemeve: Krijimi i njĂ« kuadri tĂ« sigurt dhe tĂ« rregulluar qĂ« u mundĂ«son sistemeve tĂ« autorizuara tĂ« sektorit privat tĂ« integrohen me platformat e e-Government, aty ku Ă«shtĂ« e pĂ«rshtatshme, nĂ« pĂ«rputhje strikte me GDPR, eIDAS / eIDAS2, standardet e sigurisĂ« kibernetike dhe rregullat e pĂ«rcaktuara tĂ« kontrollit tĂ« aksesit, pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur automatizimin dhe reduktuar barrĂ«n administrative.

AmCham shpreh gatishmërinë për të bashkëpunuar me Qeverinë duke ofruar ekspertizë teknike dhe duke ndarë praktikat më të mira ndërkombëtare, veçanërisht ato të zbatuara në Shtetet e Bashkuara, me qëllim forcimin e qeverisjes, minimizimin e rreziqeve të korrupsionit, mbrojtjen e të dhënave sensitive dhe rritjen e sigurisë kombëtare dhe ekonomike, përfundon deklarata.

The post AmCham: E-Albania, rreziqe serioze për stabilitetin ekonomik, bizneset dhe sigurinë kombëtare appeared first on Revista Monitor.

↗

Raiffeisen Research parashikon një rritje të vogël të normës bazë në 2026

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Raiffeisen Research pret një rritje të vogël të normës bazë të interesit në Shqipëri për vitin 2026. Sipas projeksioneve të Raiffeisen Research, Banka e Shqipërisë mund ta rrisë normën bazë në 2.75% deri në fund të këtij viti.

Sipas parashikimeve më të fundit të publikuara, Banka e Shqipërisë pret që inflacioni të kthehet pranë objektivit prej 3% në tremujorin e dytë të vitit 2026. Ndërkohë, raporti më i ri i politikës monetare, për tremujorin I 2026, nuk është miratuar dhe publikuar, për shkak të mungesës së kuorumit vendimmarrës në Këshillin Mbikëqyrës.

Monedha e fortë, megjithëse e menaxhuar nëpërmjet ndërhyrjeve në kursin e këmbimit valutor, ka ulur inflacionin e importuar, por nga ana tjetër po sfidon konkurrueshmërinë e mallrave të tregtueshme, duke theksuar nevojën për reforma me qëllim rritjen e produktivitetit.

Në analizën e vet, Raiffeisen Research nënvizon që, megjithëse inflacioni total ngelet poshtë objektivit të Bankës Qendrore, inflacioni bazë është i lartë, i nxitur nga kërkesa e fortë e brendshme, rritja e pagave dhe presionet specifike me natyrë sektoriale.

Diferencat mes inflacionit total dhe atij bazë, sipas Raiffeisen Research, evidenton sfidën me të cilën përballen politikëbërësit në balancimin e goditjeve të jashtme me dinamikën e brendshme të inflacionit, duke sugjeruar që arritja e objektivit të inflacionit mund të mbetet e vështirë në afat të shkurtër.

Raiffeisen Research evidenton se tregu i punës vazhdon të karakterizohet nga rritja e fortë e pagave dhe përpjekjet e shtuara për ta formalizuar punësimin, veçanërisht në sektorë kyç si ndërtimi dhe turizmi. Rritjet e konsiderueshme të pagave minimale dhe rritja e përpjekjeve në luftën kundër nëndeklarimeve kanë kontribuar në rritjen e pagave të raportuara dhe përmirësimin e mbledhjes së të ardhurave, duke sinjalizuar progres në uljen e informalitetit.

Megjithatë, Raiffeisen Research nënvizon se rritja e qëndrueshme e pagave që tejkalon produktivitetin, veçanërisht në shërbime dhe ndërtim, mund të ushtrojë presion në rritje mbi kostot e punës për njësi dhe inflacionin bazë, duke e komplikuar zhvendosjen përfundimtare të inflacionit drejt objektivit.

Raiffeisen Research gjithashtu vlerëson se, në përgjithësi, mekanizmi i transmetimit të politikës monetare të Shqipërisë po funksionon mirë, pavarësisht nivelit të lartë të Euroizimit të ekonomisë. Një nga arsyet mund të jetë regjimi fleksibël i kursit të këmbimit dhe ekuilibrat e tregut të kredisë.

Raiffeisen Research shprehet se trajektorja e politikës fiskale, me suficite primare të konsiderueshme të pritshme pas vitit 2027, pritet të ulë borxhin publik, të rrisë besueshmërinë fiskale dhe të ulë primet e rrezikut sovran, duke mbështetur kështu kosto më të ulëta huamarrjeje dhe duke nxitur një mjedis të qëndrueshëm për rritje të vazhdueshme ekonomike./ E.Shehu

 

The post Raiffeisen Research parashikon një rritje të vogël të normës bazë në 2026 appeared first on Revista Monitor.

❌