❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Një epokë e re e blerjeve me IA: Si zgjidhen markat nga algoritmet

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Inteligjenca artificiale (IA) po bëhet gjithnjë e më e pranishme në botën e biznesit, me gjithnjë e më shumë blerës që përdorin këtë teknologji për të orientuar blerjet e tyre. Por çfarë do të thotë kjo për të ardhmen e tregtisë?

Përhapja më e gjerë e IA po detyron një sërë sektorësh të kalojnë në një tranzicion të shpejtë, dhe blerjet nuk bëjnë përjashtim.

NjĂ« e katĂ«rta e konsumatorĂ«ve pĂ«rdorĂ«n mjete blerjeje me inteligjencĂ« artificiale gjeneruese nĂ« vitin 2025 dhe edhe 31% tĂ« tjerĂ« planifikojnĂ« t’i adoptojnĂ« ato nĂ« tĂ« ardhmen.

Kjo sipas një raporti të ri nga kompania e transformimit të biznesit Capgemini, i bazuar në përgjigje të konsumatorëve në nivel global dhe intervista me drejtues të sektorit të shitjes me pakicë.

“Markat duhet tĂ« shkojnĂ« pĂ«rtej optimizimit pĂ«r kĂ«rkimin dhe tĂ« kalojnĂ« te optimizimi pĂ«r pĂ«rzgjedhjen”, tha Dreen Yang, zĂ«vendĂ«spresidente ekzekutive dhe drejtuese globale pĂ«r produktet e konsumit dhe shitjen me pakicĂ« nĂ« Capgemini. “Suksesi varet gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« i pĂ«rzgjedhjes nga algoritmet, jo vetĂ«m nga gjetja nga konsumatorĂ«t.”

Në praktikë, blerësit mund ta përdorin IA në mënyra të ndryshme, qoftë duke bërë blerje drejtpërdrejt përmes një chatbot-i, duke përdorur algoritme për këshilla, ose duke lejuar një asistent virtual të shpenzojë para në emër të tyre.

Vitin e kaluar, pĂ«r shembull, OpenAI njoftoi se do t’u lejonte pĂ«rdoruesve nĂ« SHBA tĂ« blinin produkte nga Etsy, Shopify dhe Walmart pĂ«rmes ChatGPT.

Kompani të tjera, si Amazon, janë treguar më hezituese, duke bllokuar crawler-at e OpenAI dhe duke kufizuar kështu aksesin në listat e produkteve të saj.

Duke u përqendruar në ambiciet e veta për IA, Amazon shpreson të ruajë kontrollin mbi tregun e reklamimit në tregtinë elektronike.

Sipas Capgemini, 63% e konsumatorëve të anketuar duan që inteligjenca artificiale gjeneruese të ofrojë përmbajtje blerjeje hiper-të personalizuar, megjithëse shqetësimet rreth kësaj teknologjie mbeten.

Për shembull, 71% e të anketuarve thanë se ishin të shqetësuar për mënyrën se si IA gjeneruese përdor informacionin e tyre.

Dëshira për ndihmë njerëzore mbetet gjithashtu e fortë, me 66% të të anketuarve që vlerësojnë mbështetjen njerëzore në momentin e blerjes.

Kjo do tĂ« thotĂ« se markat duhet tĂ« ofrojnĂ« “njĂ« pĂ«rzierje tĂ« balancuar mes komoditetit dixhital dhe mbĂ«shtetjes njerĂ«zore”, tha Capgemini.

Në veçanti, chatbot-ët e  ndihmës në faqet e kompanive, të menduar për të ofruar mbështetje të menjëhershme 24/7, rezultuan relativisht jopopullorë, duke kënaqur vetëm 57% të të anketuarve.

T’u bĂ«sh pĂ«rshtypje robotĂ«ve

Sipas raportit, shitësit me pakicë duhet të përshtaten me epokën e re të blerjeve ose rrezikojnë të mbeten pas.

Për të përmirësuar shikueshmërinë dhe rekomandimin nga botët e IA, kompanitë duhet të ofrojnë të dhëna të lexueshme nga makinat, të përditësuara vazhdimisht dhe të pasuruara me atribute të produkteve. Kjo i mundëson teknologjisë të interpretojë, shfaqë dhe rekomandojë produkte në kohë reale.

Mjetet e IA kanë më shumë gjasa të rekomandojnë kompani që ofrojnë kontekst të detajuar rreth produkteve të tyre, pasi për botët është më e lehtë të kuptojnë se për kë është një artikull dhe pse është i përshtatshëm.

Burime të palëve të treta, si vlerësimet dhe komentet, kanë gjithashtu rëndësi, tha Capgemini, pasi ato ndikojnë në mënyrën se si modelet e mëdha gjuhësore përshkruajnë produktet ose markën.

Duke parë përpara, popullariteti i vazhdueshëm i blerjeve përmes chatbot-ëve varet, megjithatë, nga një sërë faktorësh. Një pyetje kyçe lidhet me oreksin e kompanive të IA për reklama.

Nëse asistentët e blerjeve mbushen me reklama, është e mundur që besimi i konsumatorëve te rekomandimet e tyre të bjerë.

Të përfshihesh në tranzicion

Kur bëhet fjalë për ofertat e veta të IA, është e rëndësishme që kompanitë ta përshtatin teknologjinë me preferencat e konsumatorëve, tha Capgemini.

Me fjalë të tjera, markat që dallohen janë ato që ofrojnë përvoja të larmishme blerjeje përmes një ndërfaqeje të vetme.

Disa përdorues pëlqejnë të eksplorojnë vetë, ndërsa të tjerë preferojnë rekomandime hap pas hapi, të dyja mund të përmbushen duke përdorur mjete IA.

Transparenca dhe kontrolli mbi këtë teknologji janë gjithashtu thelbësore, thuhet në raport. Shumica e blerësve duan të vendosin kufij të rreptë për asistentët dixhitalë, si kufij shpenzimesh, dhe 63% duan të miratojnë ose refuzojnë blerjet e nisura nga IA.

Një tjetër 67% duan që markat të etiketojnë reklamat dhe përmbajtjen e gjeneruar nga IA, duke nënvizuar dëshirën për kontroll njerëzor në çdo hap. / Euronews, Shqip.al

The post Një epokë e re e blerjeve me IA: Si zgjidhen markat nga algoritmet appeared first on Revista Monitor.

↗

Shqipëria, destinacioni i parë i eksporteve të Kosovës

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Tregtia e jashtme e KosovĂ«s nĂ« vitin 2025 arriti nivele tĂ« larta – me 7 miliardĂ« euro importe dhe 859 milionĂ« euro eksporte. ShqipĂ«ria dhe Gjermania mbeten partnerĂ«t kryesorĂ« tregtarĂ« tĂ« vendit.

 

Tregtia e jashtme e Kosovës gjatë vitit 2025 ka arritur shifra të larta, me gjithsej 7 miliardë euro importe dhe 859 milionë euro eksporte, sipas të dhënave të Doganës së Kosovës të publikuara nga Instituti GAP.

Në anën e eksporteve, Kosova ka shitur mallra në vlerë prej 859 milionë eurosh, ku Shqipëria renditet si partnerja kryesore me 159 milionë euro.

Pas saj vjen Maqedonia e Veriut me 137 milionë euro, ndërsa Gjermania zë vendin e tretë me 102 milionë euro.

Në pesëshen e parë përfshihen edhe Zvicra me 95 milionë euro dhe Serbia me 61 milionë euro, ndërsa pjesa tjetër e dhjetëshes plotësohet nga Mali i Zi, Turqia, Italia, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Franca.

Këto të dhëna tregojnë se tregjet e rajonit, veçanërisht Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, mbeten destinacionet më të rëndësishme për produktet kosovare, ndërsa eksportet drejt Gjermanisë dhe Zvicrës po rriten me ritëm të qëndrueshëm.

Në anën tjetër, importet e Kosovës për vitin 2025 arritën në 7 miliardë euro, me Gjermaninë që këtë vit del në krye të listës me 1 miliard euro mallra të importuara.

Në vendin e dytë është Turqia me 929 milionë euro, e ndjekur nga Kina me 920 milionë euro.

Më pas vijnë Italia (368 milionë euro), Maqedonia e Veriut (350 milionë euro) dhe Shqipëria (286 milionë euro).

Në dhjetëshen e parë përfshihen gjithashtu Greqia, Polonia, Serbia dhe India, me vlera që variojnë nga 279 deri në 185 milionë euro.

Sipas analizĂ«s sĂ« Institutit GAP, struktura e partnerĂ«ve tregtarĂ« mbetet e ngjashme me vitet e kaluara, por me disa ndryshime nĂ« renditje – ku Gjermania ka marrĂ« pozitĂ«n e parĂ« nĂ« importe, ndĂ«rsa ShqipĂ«ria vazhdon tĂ« kryesojĂ« nĂ« eksporte.

Këto të dhëna pasqyrojnë varësinë e lartë të ekonomisë së Kosovës nga importet, por edhe rritjen graduale të eksporteve drejt vendeve të rajonit dhe Bashkimit Evropian.

Eksportet e Kosovës gjatë vitit 2025 arritën në gjithsej 859 milionë euro, duke shënuar një rritje të lehtë krahasuar me vitet paraprake.

Në krye të listës së partnerëve më të mëdhenj tregtarë të vendit renditet Shqipëria, me vlerë eksportesh prej 159 milionë eurosh, duke e ruajtur pozitën e parë nga viti 2024.

Eksportet – gjithsej 859 milionĂ« €

ShqipĂ«ria – 159 mln €

Maqedonia e Veriut – 137 mln €

Gjermania – 102 mln €

Zvicra – 95 mln €

Serbia – 61 mln €

Mali i Zi – 56 mln €

Turqia – 33 mln €

Italia – 28 mln €

Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s – 23 mln €

Franca – 20 mln €

Në anën tjetër, importet e Kosovës për vitin 2025 arritën në 7 miliardë euro, me Gjermaninë që këtë vit del në krye të listës me 1 miliard euro mallra të importuara.

Importet – gjithsej 7 miliardĂ« €

Gjermania – 1 miliard €

Turqia – 929 mln €

Kina – 920 mln €

Italia – 368 mln €

Maqedonia e Veriut – 350 mln €

ShqipĂ«ria – 286 mln €

Greqia – 279 mln €

Polonia – 273 mln €

Serbia – 234 mln €

India – 185 mln €.

The post Shqipëria, destinacioni i parë i eksporteve të Kosovës appeared first on Revista Monitor.

↗

Ish-kryetarë të FED dënojnë hetimin penal ndaj Jerome Powell

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Tre ish-drejtues të Rezervës Federale të SHBA-së kritikuan ashpër një hetim penal ndaj kryetarit aktual Jerome Powell, duke e përshkruar atë si një përpjekje për të cënuar pavarësinë e bankës qendrore.

Në një deklaratë, Janet Yellen, Ben Bernanke dhe Alan Greenspan, së bashku me 10 ish-zyrtarë të tjerë të shquar, u rreshtuan në mbështetje të Powell.

“KĂ«shtu bĂ«het politika monetare nĂ« vendet nĂ« zhvillim me institucione tĂ« dobĂ«ta, me pasoja jashtĂ«zakonisht negative pĂ«r inflacionin dhe funksionimin mĂ« tĂ« gjerĂ« tĂ« ekonomive tĂ« tyre”, shkruan ish-zyrtarĂ«t.

“Kjo nuk ka vend nĂ« Shtetet e Bashkuara, forca mĂ« e madhe e tĂ« cilave Ă«shtĂ« sundimi i ligjit, qĂ« Ă«shtĂ« themeli i suksesit tonĂ« ekonomik”, shtuan ata.

Veprimi i Departamentit të Drejtësisë (DoJ) vjen pas një viti sulmesh të pandërprera ndaj Powell nga presidenti i SHBA-së, Donald Trump.

PĂ«rveç kritikave ndaj vendimeve tĂ« Powell pĂ«r normat e interesit, Trump ka ndĂ«rmarrĂ« edhe sulme personale. Presidenti tha se nuk “dinte asgjĂ«â€ pĂ«r hetimin.

Hetimi i DoJ u bë publik për herë të parë nga vetë Powell në një deklaratë me video të paplanifikuar të dielën. Ai tha se Departamenti i Drejtësisë kishte kërcënuar me një padi penale për shkak të dëshmisë që ai kishte dhënë vitin e kaluar përpara një komisioni të Senatit, lidhur me rinovimet e ndërtesave të Rezervës Federale.

Powell e quajti hetimin “tĂ« paprecedent” dhe tha se besonte se ai buronte nga zemĂ«rimi i Trump qĂ« Fed nuk i kishte ulur normat e interesit mĂ« shpejt.

“KĂ«rcĂ«nimi i ri nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« me dĂ«shminĂ« time nĂ« qershorin e kaluar apo me rinovimin e ndĂ«rtesave tĂ« RezervĂ«s Federale”, tha Powell. “KĂ«to janĂ« pretekste.”

Banka qendrore uli objektivin për normën e saj kryesore të kreditimit tri herë në gjysmën e dytë të vitit 2025, duke e çuar atë në një interval prej 3.50% deri në 3.75%, niveli më i ulët në tre vjet. Por Trump ka thënë vazhdimisht se banka qendrore nuk i ka ulur normat e interesit aq shumë sa ai do të donte.

Hetimi i DoJ “duhet parĂ« nĂ« kontekstin mĂ« tĂ« gjerĂ« tĂ« kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« administratĂ«s dhe presionit tĂ« vazhdueshĂ«m”, tha Powell nĂ« deklaratĂ«n e tij.

Dënimi publik i së hënës ndaj veprimit të DoJ është nënshkruar nga ish-zyrtarë federalë të emëruar si nga presidentë demokratë ashtu edhe republikanë.

Kur u pyet nga Fox News të hënën për pavarësinë e Fed, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, ia kaloi çështjen Departamentit të Drejtësisë.

“Jerome Powell ka provuar se nuk Ă«shtĂ« i zoti nĂ« punĂ«n e tij”, tha Leavitt. “Sa i pĂ«rket nĂ«se Ă«shtĂ« apo jo kriminel, kjo Ă«shtĂ« njĂ« pĂ«rgjigje qĂ« Departamenti i DrejtĂ«sisĂ« do tĂ« duhet ta gjejĂ«.”

Trump i ka bërë thirrje publikisht Powell që të ulë normat e interesit për të reduktuar kostot e larta të huamarrjes së qeverisë së SHBA-së dhe për ta bërë më të lehtë për amerikanët marrjen e kredive hipotekore dhe huave të tjera.

Vitin e kaluar, ai kaloi muaj të tërë duke sulmuar Powell në rrjetet sociale dhe në deklarata për gazetarët. Ai hodhi idenë e shkarkimit të Powell, por e braktisi shpejt, gjë që, sipas analistëve, do të trondiste tregjet financiare dhe do të nxiste një betejë ligjore.

Yellen, e cila shĂ«rbeu si kryetare e Fed pĂ«r njĂ« vit gjatĂ« mandatit tĂ« parĂ« tĂ« Trump pĂ«rpara se tĂ« zĂ«vendĂ«sohej nga Powell, tha nĂ« komente tĂ« ndara se hetimi ishte “jashtĂ«zakonisht frikĂ«sues”.

“Duke e njohur Powell aq mirĂ« sa e njoh, shanset qĂ« ai tĂ« ketĂ« gĂ«njyer janĂ« zero, ndaj besoj se po e ndjekin sepse duan postin e tij dhe duan ta largojnĂ«.”

Ajo sugjeroi se investitorët duhet të jenë të shqetësuar për këtë zhvillim.

Trump pritet të emërojë dikë në javët në vijim për të zëvendësuar Powell, mandati i të cilit si kryetar i Fed përfundon në maj.

Por hetimi i Departamentit të Drejtësisë dhe reagimi i mëpasshëm mund të prishin procesin e konfirmimit.

Senatori i KarolinĂ«s sĂ« Veriut, Thom Tillis, njĂ« republikan dhe anĂ«tar i Komisionit Bankar tĂ« Senatit, tha se do ta kundĂ«rshtonte emĂ«rimin nga Trump tĂ« pasardhĂ«sit tĂ« Powell, si dhe çdo kandidati tjetĂ«r pĂ«r Bordin e Fed, derisa çështja tĂ« “zgjidhet plotĂ«sisht”.

Reagimi fillestar në tregjet amerikane të aksioneve ishte i zbehtë. Indeksi S&P 500 ishte afërsisht i pandryshuar në tregtimin e orëve të para të pasdites, një kontrast i dukshëm me vitin e kaluar, kur tregjet u tronditën nga kërcënimet e perceptuara ndaj pavarësisë së Fed.

Edhe tregjet globale u treguan “jashtĂ«zakonisht rezistente” tĂ« hĂ«nĂ«n, tha Danni Hewson, drejtuese e analizĂ«s financiare nĂ« AJ Bell. Ajo vuri nĂ« dukje se, pavarĂ«sisht qetĂ«sisĂ« sĂ« pĂ«rgjithshme, aksionet financiare ranĂ«, teksa investitorĂ«t peshuan efektet e njĂ« tavani tĂ« mundshĂ«m prej 10% pĂ«r normat e interesit tĂ« kartave tĂ« kreditit.

Sidoqoftë, analistët thanë se reagimi i tregjeve mund të përshkallëzohet nëse Trump do të arrinte të ndikonte politikën e Fed.

Edhe disa ligjvënës republikanë ngritën shqetësime për mënyrën se si hetimi i Departamentit të Drejtësisë mund të ndikojë punën e Fed.

PĂ«rfaqĂ«suesi French Hill, kryetari republikan i Komisionit tĂ« ShĂ«rbimeve Financiare nĂ« DhomĂ«n e PĂ«rfaqĂ«suesve, tha nĂ« njĂ« deklaratĂ« se hetimi po shkaktonte njĂ« “shpĂ«rqendrim tĂ« panevojshĂ«m” dhe se mund tĂ« “cĂ«nonte aftĂ«sinĂ« e kĂ«saj administrate dhe atyre qĂ« do tĂ« vijnĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« vendime tĂ« shĂ«ndosha tĂ« politikĂ«s monetare”.

Senatori Kevin Cramer, njĂ« republikan dhe anĂ«tar i Komisionit Bankar tĂ« Senatit, e kritikoi Powell nĂ« njĂ« deklaratĂ«, por shtoi: “MegjithatĂ«, nuk besoj se ai Ă«shtĂ« kriminel. Shpresoj qĂ« ky hetim penal tĂ« mund tĂ« mbyllet.” / BBC

The post Ish-kryetarë të FED dënojnë hetimin penal ndaj Jerome Powell appeared first on Revista Monitor.

↗

KPP heq pezullimin pĂ«r tenderin 4.1 mln euro tĂ« ushqimit te Trauma dhe “MbretĂ«resha GeraldinĂ«â€

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Pas pezullimit të një procedure me fond limit 412 milionë lekë apo rreth 4.1 milionë euro e përbërë nga dy lote që parashikojnë shërbimin e gatimit dhe shpërndarjes së ushqimit për dy spitale në vend, Komisioni i Prokurimit Publik hoqi këtë masë.

Në dy vendime të ndara ku trajtohet secili lot, KPP njoftoi se nga ana e autoritetit kontraktor në këtë rast Operatori i Blerjeve të Përqendruara është bërë rivlerësimi i procedurës sipas udhëzimeve që janë dhënë më herët pas ankimimit të bërë në këtë institucion.

Më herët procedura e çelur në qershor dhe e mbyllur në shtator u ankimua nga një operator në KPP.

Ky i fundit në 19 dhjetor të vitit të shkuar kërkoi që autoriteti kontraktor të kryente rivlerësim të procedurës së prokurimit objekt ankimi, në përputhje me konstatimet e vendimit si dhe brenda 5 ditëve të vërë në dijeni Komisionin e Prokurimit Publik për zbatimin e vendimit, duke dokumentuar veprimet e kryer.

Tashmë autoriteti është lejuar të vijojë me hallkat e tjera të procedurës për nënshkrimin e kontratës me operatorin fitues.

Tenderi

Më herët referuar dokumenteve shërbimi i catering-ut për spitalet duhet të ofrohet me disa dieta specifike dhe gjatë 24 orëve të ditës.

“Ky shĂ«rbim Ă«shtĂ« i domosdoshĂ«m tĂ« zhvillohet nĂ« njĂ« format qĂ« siguron furnizimin e ushqimit 24 orĂ« nĂ« ditĂ«, 7 ditĂ« nĂ« javĂ«. Spitali Universitar Obstetrik-Gjinekologjik ‘MbretĂ«resha Geraldine’ ofron shĂ«rbime tĂ« vazhdueshme pĂ«r pacientĂ«t, duke pĂ«rfshirĂ« repartet e urgjencĂ«s, lindjes, kirurgjisĂ« dhe kujdesit intensiv, si dhe shĂ«rbime tĂ« tjera ku nevojat ushqimore janĂ« specifike dhe kĂ«rkojnĂ« pĂ«rkujdesje tĂ« veçantĂ«.

Ushqimi duhet tĂ« jetĂ« i gatshĂ«m nĂ« çdo moment tĂ« ditĂ«s dhe natĂ«s pĂ«r tĂ« siguruar ushqim tĂ« pĂ«rshtatshĂ«m pĂ«r pacientĂ«t nĂ« kushte emergjente apo tĂ« tjera specifike mjekĂ«sore,” thuhet nĂ« dokumente.

Dietat që duhet të ofrohen janë të paktën gjashtë: normale, hidrike B1 post-intervent, pa gluten, diabetike, hiponatrike dhe onkologjike. Për secilën dietë përcaktohet numri i racioneve mujore, i cili ndryshon nga një grup tek tjetri.

Në total, për 48 muaj, parashikohen 132,000 racione për dietën normale dhe 13,000 për dietat mjekësore, ndërsa dietat e tjera kanë numër më të vogël racionesh.

Për Spitalin e Traumës, numri i racioneve për dietën normale që dominon llogaritet në 108,000 për 48 muaj, me më pak për dietat e tjera sipas specifikimeve.

 

The post KPP heq pezullimin pĂ«r tenderin 4.1 mln euro tĂ« ushqimit te Trauma dhe “MbretĂ«resha GeraldinĂ«â€ appeared first on Revista Monitor.

↗

Inovacioni që po transformon ndërtimin drejt eksportit

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Flet Anxhela Brahimaj, Menaxhere e PĂ«rgjithshme e EMANTE sh.p.k.

 

Në një industri ndërtimi që po transformohet nga teknologjia dhe kërkesat për efikasitet, EMANTE sh.p.k. po ndërton prej dy dekadash një model modern prodhimi dhe realizimi industrial, me ambicie që shkojnë përtej tregut vendas. Me fokus në panelet sanduiç, ndërtesat modulare dhe strukturat metalike, kompania ka krijuar një identitet të fortë si ofruese zgjidhjesh të shpejta, funksionale dhe të certifikuara për projekte industriale, logjistike dhe infrastrukturore.

FalĂ« linjave tĂ« automatizuara tĂ« prodhimit dhe kontrollit rigoroz tĂ« cilĂ«sisĂ«, EMANTE garanton produkte me performancĂ« tĂ« lartĂ« teknike, izolim termik dhe akustik superior dhe eficiencĂ« energjetike – elementĂ« kyç qĂ« e diferencojnĂ« ndĂ«rtimin inovativ nga ai tradicional. Certifikimet ndĂ«rkombĂ«tare CE dhe ISO, sĂ« bashku me laboratorin e brendshĂ«m tĂ« testimit, pĂ«rforcojnĂ« besueshmĂ«rinĂ« e markĂ«s “Made in Albania” nĂ« tregje konkurruese.

Portofoli i kompanisë po zgjerohet me shpejtësi drejt paneleve frigoriferike, sistemeve kundër zjarrit dhe strukturave për parqe fotovoltaike, një segment strategjik që reflekton orientimin e EMANTE drejt energjisë së rinovueshme. Strukturat ground mount për sistemet diellore, të realizuara me çelik MagnelisŸ, ofrojnë qëndrueshmëri afatgjatë, rezistencë ndaj korrozionit dhe fleksibilitet maksimal në terrene të ndryshme.

E udhĂ«hequr nga njĂ« vizion modern menaxherial dhe filozofia “cilĂ«si, shpejtĂ«si dhe kapacitet”, EMANTE sh.p.k. po konsolidohet si njĂ« partner i besueshĂ«m pĂ«r projekte tĂ« personalizuara dhe si njĂ« emĂ«r gjithnjĂ« e mĂ« prezent nĂ« tregjet europiane, aty ku standardet e larta dhe aftĂ«sia pĂ«r tĂ« eksportuar bĂ«jnĂ« diferencĂ«n.

Anxhela Brahimaj, Menaxhere e PĂ«rgjithshme e EMANTE sh.p.k., ndan pĂ«r “Monitor” pikĂ«pamjen e saj mbi zhvillimin e kompanisĂ«, dallimet mes ndĂ«rtimit inovativ dhe atij tradicional, sfidat e tregut, si edhe rrugĂ«timin e saj personal nĂ« njĂ« industri qĂ« vijon tĂ« dominohet kryesisht nga meshkujt.

Një kompani me fokus në prodhimin dhe ndërtimin modern

EMANTE sh.p.k. operon në treg prej rreth 20 vitesh, duke u pozicionuar kryesisht në sektorin e prodhimit industrial. Produkti kryesor i kompanisë janë panelet sanduiç, të përdorura gjerësisht në ndërtimin e kapanoneve industriale, zyrave, parqeve logjistike dhe strukturave të ndryshme funksionale.

Përveç paneleve sanduiç, kompania prodhon ndërtesa modulare, zona strehimi dhe struktura të ndryshme të përkohshme apo të përhershme, si dhe aksesorë metalikë për struktura të plota metalike. Një drejtim i rëndësishëm i zgjerimit të aktivitetit lidhet edhe me prodhimin e strukturave për bazamentet e parqeve fotovoltaike, në përputhje me rritjen e interesit për energjinë e rinovueshme.

Ndërtimi inovativ përballë atij tradicional

Ndërtimi inovativ diferencohet nga ai tradicional kryesisht përmes shpejtësisë së realizimit, efikasitetit dhe performancës teknike. Panelet sanduiç prodhohen dhe montohen në një kohë shumë më të shkurtër krahasuar me materialet tradicionale si tulla apo betoni, duke u kthyer në një zgjidhje optimale për projektet industriale dhe logjistike.

Një tjetër avantazh i rëndësishëm është izolimi termik dhe akustik, falë strukturës së paneleve me dy fletë çeliku dhe shkumë poliuretani në mes, çka rrit ndjeshëm komfortin dhe eficiencën energjetike të ndërtesave.

Teknologjia dhe kontrolli i cilësisë

EMANTE sh.p.k. ka investuar vazhdimisht nĂ« linja prodhimi tĂ« automatizuara, duke minimizuar ndĂ«rhyrjen njerĂ«zore dhe duke garantuar standarde tĂ« larta saktĂ«sie. PĂ«rballĂ« paragjykimeve qĂ« shpesh shoqĂ«rojnĂ« produktet “Made in Albania”, kompania pĂ«rgjigjet me kontroll rigoroz tĂ« cilĂ«sisĂ«, pĂ«rdorim tĂ« lĂ«ndĂ«ve tĂ« para tĂ« certifikuara dhe pajisje me certifikime ndĂ«rkombĂ«tare, si CE dhe ISO. NjĂ« laborator i brendshĂ«m monitoron çdo ditĂ« produktin final pĂ«rpara daljes nĂ« treg, duke siguruar qĂ« cilĂ«sia tĂ« jetĂ« gjithmonĂ« nĂ« nivelin e kĂ«rkuar. CilĂ«sia Ă«shtĂ« parimi ynĂ« bazĂ« dhe nuk negociohet.

Produktet më të kërkuara dhe zgjerimi drejt energjisë diellore

Krahas paneleve sanduiç, të cilat mbeten produkti kryesor i kompanisë, EMANTE sh.p.k. po shënon rritje të ndjeshme të kërkesës për panelet frigoriferike, të përdorura në ndërtimin e dhomave frigoriferike dhe objekteve të magazinimit ushqimor, si dhe për panelet kundër zjarrit, të cilat ofrojnë standarde më të larta sigurie strukturore. Një tjetër drejtim strategjik me rëndësi të veçantë është ai i energjisë së rinovueshme, ku kompania zhvillon dhe prodhon struktura tokësore për sisteme fotovoltaike (Ground Mount Photovoltaic Structures). Këto struktura realizohen duke përdorur çelik MagnelisŸ, një material inovativ i njohur për rezistencën e lartë ndaj korrozionit dhe jetëgjatësinë në kushte të vështira mjedisore.

Personalizimi dhe marrëdhënia me klientët

Një nga pikat dalluese të EMANTE sh.p.k. është personalizimi i plotë i produkteve, duke iu përshtatur kërkesave specifike të çdo klienti  që nga trashësia dhe ngjyrat e paneleve, deri te zgjidhjet teknike sipas projektit. Po aq i rëndësishëm konsiderohet edhe suporti pas shitjes, i cili shihet si pjesë integrale e shërbimit.

Rrugëtimi personal dhe vizion ndërkombëtar

E rritur në një familje ku puna dhe përkushtimi kanë qenë vlera themelore, Anxhela Brahimaj është formuar profesionalisht që herët brenda kompanisë familjare. Studimet për menaxhim ndërkombëtar në Vjenë dhe specializimi në marketing digjital kanë ndikuar në ndërtimin e një qasjeje moderne ndaj drejtimit të biznesit.

Filozofia e EMANTE sh.p.k. pĂ«rmblidhet nĂ« tre fjalĂ«: cilĂ«si, shpejtĂ«si dhe kapacitet – njĂ« kombinim qĂ« ka shĂ«rbyer si bazĂ« pĂ«r rritjen e qĂ«ndrueshme tĂ« kompanisĂ« dhe pĂ«r forcimin e konkurrueshmĂ«risĂ« nĂ« tregun global, nĂ« njĂ« industri ku aftĂ«sia pĂ«r tĂ« eksportuar dhe pĂ«r tĂ« respektuar standarde ndĂ«rkombĂ«tare Ă«shtĂ« vendimtare.

The post Inovacioni që po transformon ndërtimin drejt eksportit appeared first on Revista Monitor.

↗

Revokimi i lejeve minerare, MIE mori masa për 28 subjekte gjatë 2025-ës

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Viti 2025 është mbyllur me të paktën 28 njoftime për revokim lejesh minerare nga ana e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë.

Pjesa më e madhe e tyre u lëshua gjatë shtatorit por ndërkohë edhe në fundvit me firmën e ministres janë lëshuar dy njoftime të reja për dy subjekte njëri në Bytyç Bashkia e Tropojës për shkak se subjekti nuk kishte respektuar pagesën e garancisë financiare për rehabilitimin.

Njoftimi tjetĂ«r lidhej me njĂ« arsye krejt tĂ« ndryshme ku sipas shkresĂ«s â€œĂ«shtĂ« propozuar revokimi i Lejes Minerare pĂ«r mineralin gur gĂ«lqeror, nĂ« Objektin “Brataj”, Bashkia SelenicĂ«, subjekti nuk ka filluar aktivitetin minerar brenda 180 ditĂ«ve nga hyrja nĂ« fuqi e lejes”.

Më herët në shtator MIE njoftoi revokimin në grup të 11 lejeve ku dominonte kryesisht mungesa e aktivitetit minerar për një kohë të konsiderueshme. Pra subjektet që janë mbajtës të këtyre lejeve minerare kanë pushuar aktivitetin në minierë për më shumë se një vit. Kjo në fakt është arsyeja dominuese në rastet e fundit.

Për disa raste të tjera duket se shkak është bërë mospërmbushja e planeve të investimit që kompanitë që kanë përfituar lejet kanë premtuar se do të bënin në këto miniera. Lejet minerare të revokuara së fundmi janë për miniera në Bulqizë, Kukës, Librazhd, Lezhë, Përrenjas.

Më herët gjatë këtij viti Ministria revokoi disa lejë për shkak se kompanitë nuk kishin bërë pagesat e garancisë financiare për rehabilitimin për vitin 2024.

Kjo pagesë sanksionohet me ligj dhe duhet të paguhet çdo vit nga ana e kompanive që zotërojnë një leje minerare mbi një zonë të caktuar. Kjo shumë parash që duhet të sigurohet nga kompania në mënyrë që të përdoret për të kthyer në gjendjen e mëparshme terrenin.

Më herët në një strategji të nxjerrë për konsultim lidhur me sektorin minerar qeveria ka vënë theksin tek nevoja për një Fond Kombëtar që ka në vëmendje minierat ku sidomos ato të vjetra mbeten jashtë mbulimit sa i takon rehabilitimit mjedisor.

“Kontrolli teknik dhe mbikĂ«qyrja institucionale mbetet e fragmentuar, pa njĂ« Fond KombĂ«tar pĂ«r rehabilitimin mjedisor, ndĂ«rsa operatorĂ«t zbatojnĂ« detyrimet vetĂ«m nĂ« kuadĂ«r tĂ« projekteve tĂ« reja, duke lĂ«nĂ« zonat e vjetra tĂ« paprekura.

Plani i monitorimit tĂ« AKBN dhe MIE targeton vetĂ«m minierat aktive, ndĂ«rsa ndotjet historike apo zonat me leje tĂ« revokuara mbeten jashtĂ« mbulimit tĂ« plotĂ«â€ thuhet nĂ« kĂ«tĂ« strategji e cila parashikon edhe njĂ« seri masash qĂ« duhet tĂ« ndĂ«rmerren./ N.Maho

 

The post Revokimi i lejeve minerare, MIE mori masa për 28 subjekte gjatë 2025-ës appeared first on Revista Monitor.

↗

Rriten çmimet, bie fuqia blerĂ«se – inflacioni nĂ« KosovĂ« 3,9% nĂ« vitin 2025

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Gjatë vitit 2025, qytetarët e Kosovës janë përballur me një tjetër valë shtrenjtimesh që kanë rënduar ndjeshëm jetesën e përditshme. Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave çmimet e konsumit janë rritur mesatarisht për 3.9 për qind krahasuar me vitin 2024.

 

Çmimet e konsumit nĂ« KosovĂ« kanĂ« vazhduar tĂ« rriten gjatĂ« vitit 2025. Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« AgjencisĂ« sĂ« Statistikave tĂ« KosovĂ«s, Indeksi i Çmimeve tĂ« Konsumit nĂ« dhjetor 2025 ishte 5,3 pĂ«r qind mĂ« i lartĂ« krahasuar me dhjetorin e vitit 2024. NdĂ«rkohĂ«, inflacioni mujor – qĂ« mat ndryshimin mes nĂ«ntorit dhe dhjetorit – arriti nĂ« 0,7 pĂ«r qind.

Në nivel vjetor, norma mesatare e inflacionit për vitin 2025 ishte 3,9 për qind, që tregon se çmimet e konsumit në vend kanë qenë mesatarisht kaq më të larta sesa një vit më parë.

Indeksi i tërësishëm i çmimeve është ndikuar kryesisht nga rritja e çmimeve të produkteve ushqimore dhe shërbimeve të domosdoshme.

Krahasuar me vitin 2024, rritja më e lartë është regjistruar te kafeja, çaji dhe kakaoja me 15,2 për qind, shërbimet e tjera në lidhje me pajisjet personale të transportit me 11,6 për qind, pemët me 11,5 për qind, energji elektrike me 11,4 për qind, dhe mishi me 11 për qind.

Po ashtu, pushimet e organizuara janë shtrenjtuar për 10,3 për qind, mirëmbajtja dhe riparimi i pajisjeve personale të transportit për 9,2 për qind, vajrat dhe yndyrat për 8,4 për qind, ndërsa produktet e qumështit, djathi dhe vezët për 7,2 për qind.

Në listën e rritjeve përfshihen edhe shërbimet hoteliere (7,0%), shërbimet ambulantore (6,3%), perimet (5,9%), pijet alkoolike (5,3%), si dhe mallrat për mirëmbajtjen e ekonomive shtëpiake (5,2%).

Sipas ASK-së, ndikim të dukshëm në rritjen e përgjithshme të indeksit kanë pasur edhe gazetat, librat dhe materialet për zyra (5,1%), ujërat dhe pijet joalkoolike (4,8%), pajisjet terapeutike (4,7%), kujdesi personal (4,6%), veglat dhe pajisjet për shtëpi e kopsht (4,0%), duhani (3,9%) dhe buka e drithërat (3,8%).

Rritje e madhe në ushqim dhe energji:

Në dhjetor 2025, Kosova regjistroi një rritje të çmimeve të konsumit prej 5,3 për qind krahasuar me dhjetorin e vitit të kaluar. Rritja më e theksuar u shënua te:

  • Pemet – 19,0%
  • Energjia elektrike – 18,3%
  • Mishi – 14,4%
  • Kafe, çaj dhe kakao – 11,9%
  • QumĂ«sht, djathĂ« dhe vezĂ« – 9,8%
  • Perime – 3,6%
  • BukĂ« dhe drithĂ«ra – 5,3%
  • Vajra dhe yndyra – 8,4%
  • Sheqer, reçel, mjaltĂ«, çokollatĂ« dhe Ă«mbĂ«lsira – 4,5%

Shtrenjtim i shërbimeve dhe udhëtimeve

Rritje të dukshme u shënuan edhe në sektorët e shërbimeve:

  • ShĂ«rbime hoteliere – 8,8%
  • Pushime tĂ« organizuara – 13,5%
  • Bileta tĂ« fluturimeve – 8,4%
  • Bileta tĂ« transportit rrugor – 3,7%
  • ShĂ«rbime ambulantore – 8,9%
  • Kujdes personal – 5,6%

Mallrat shtëpiake dhe shërbimet komunale

  • Mallra pĂ«r mirĂ«mbajtjen e ekonomisĂ« shtĂ«piake – 5,4%
  • Mobilie dhe orendi – 2,5%
  • Vegla dhe pajisje pĂ«r shtĂ«pi e kopsht – 5,1%
  • Furnizim me ujĂ« dhe shĂ«rbime tĂ« vendbanimit – 3,5%
  • MirĂ«mbajtje dhe rregullim i vendbanimit – 4,8%

Rritje e lehtë në kategori të tjera

  • Pije alkoolike – 5,4%
  • Duhan – 6,6%
  • Arsim – 3,8%
  • Gazeta, libra dhe materiale pĂ«r zyra – 2,9%
  • GjĂ«ra personale – 4,1%

Rënie e vetme e çmimeve

Në anën tjetër, ulje e çmimeve është vërejtur vetëm te:

  • Karburantet dhe lubrifikantĂ«t pĂ«r pajisjet e transportit personal – (-1,7%)

Në përgjithësi, të gjitha këto kategori kanë pasur një ndikim të përbashkët prej 4,1 për qind në rritjen e indeksit të çmimeve të konsumit.

Në të kundërt, rënie e çmimeve është vërejtur vetëm te karburantet dhe lubrifikantët për pajisjet personale të transportit, me -4,6 për qind, që ka ndikuar me -0,3 për qind në indeksin e përgjithshëm.

Vetëm në dhjetor, krahasuar me të njëjtin muaj të vitit paraprak, ngritja e çmimeve është ndikuar më së shumti nga pemët (19%), energji elektrike (18,3%), shërbimet e transportit personal (18,1%), mirëmbajtja e automjeteve (14,7%), mishi (14,4%), dhe pushimet e organizuara (13,5%).

Po ashtu, janë shtrenjtuar edhe lëndët djegëse si druri dhe peletët (13,1%), kafeja, çaji dhe kakaoja (11,9%), produktet e qumështit (9,8%), shërbimet ambulantore (8,9%), shërbimet hoteliere (8,8%), dhe duhani (6,6%).

NĂ« kĂ«tĂ« periudhĂ«, njĂ« ndikim tĂ« pĂ«rbashkĂ«t nĂ« IHÇK prej 5,4 pĂ«r qind kanĂ« pasur edhe kategoritĂ« si kujdesi personal, mallrat pĂ«r mirĂ«mbajtjen e shtĂ«pisĂ«, pijet alkoolike, buka e drithĂ«rat, dhe arsimimi.

Rënie sërish është shënuar vetëm te karburantet dhe lubrifikantët për transport personal, me -1,7 për qind.

Krahasuar me muajin paraprak, çmimet e konsumit në dhjetor janë rritur për 0,7 për qind. Rritja është ndikuar kryesisht nga energji elektrike (8,7%), bileta të fluturimeve (8,4%), lëndë djegëse si druri dhe peletët (3,0%), perime (2,9%), bileta të transportit rrugor (2,2%), veshje (1,2%), dhe mish (1,1%).

Rritje më të vogla janë regjistruar edhe te qumështi, djathi dhe vezët (0,7%), mallrat për mirëmbajtjen e ekonomisë shtëpiake (0,5%), si dhe mobiliet dhe orenditë (0,4%). Këto kanë pasur një ndikim të përbashkët prej 0,8 për qind në indeksin e përgjithshëm të çmimeve.

NdĂ«rkaq, karburantet dhe lubrifikantĂ«t pĂ«r pajisjet e transportit personal kanĂ« shĂ«nuar ulje prej -1,3 pĂ«r qind, duke ndikuar me -0,1 pĂ«r qind nĂ« IHÇK.

The post Rriten çmimet, bie fuqia blerĂ«se – inflacioni nĂ« KosovĂ« 3,9% nĂ« vitin 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Intervista e fundit me Brunildën

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Sekretarja e përgjithshme e Shoqatës Mikrofinanca Shqiptare, Brunilda Isaj, u nda dje nga jeta në mënyrë të parakohshme.

Ajo ishte një profesioniste me përvojë e sektorit financiar, si edhe një bashkëpunëtore e rregullt e medias ekonomike në Shqipëri.

Në karrierën e saj, Brunilda Isaj mbajti pozicione drejtuese në kompani të rëndësishme të sektorit financiar dhe telekomunikacioneve në vend, si Credins Bank, Alpha Bank, Vodafone Albania dhe NOA.

Ajo ishte një nga nismëtaret dhe kontribueset kryesore në ngritjen e Shoqatës Mikrofinanca Shqiptare, duke luajtur një rol të rëndësishëm në përfaqësimin e mikrofinancës dhe veçanërisht në komunikim dhe në rritjen e nivelit të njohjes dhe informimit të publikut shqiptar rreth këtij sektori.

Brunilda Isajn do ta kujtojmĂ« si njĂ« bashkĂ«punĂ«tore shumĂ« tĂ« çmuar dhe korrekte tĂ« “Monitor”. Ajo dha intervistĂ«n e saj tĂ« fundit pĂ«r ne nĂ« muajin dhjetor, si njĂ« nga kontribueset krysore tĂ« njĂ« artikulli pĂ«r efektet e masave kufizuese tĂ« BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ« nĂ« tregun e mikrofinancĂ«s.

Stafi i “Monitor” i shpreh familjes dhe tĂ« afĂ«rmve tĂ« BrunildĂ«s ngushĂ«llimet e sinqerta pĂ«r ndarjen e saj tĂ« parakohshme nga jeta.

Frenimi i mikrofinancës, pas shtrëngimit nga Banka e Shqipërisë

The post Intervista e fundit me Brunildën appeared first on Revista Monitor.

↗

Strategjia afatmesme e BSH parashikon hartimin e një ligji të ri për bankat

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Banka e Shqipërisë miratoi në fund të vitit të kaluar strategjinë e përditësuar afatmesme të zhvillimit, për periudhën 2026-2028.

Ndër objektivat afatmesme të parashikuara në dokument, është edhe miratimi i një ligji të ri për bankat, në përputhje me legjislacionin e Bashkimit Europian.

Ndër objektivat e tjerë kryesorë të lidhur me sigurinë dhe shëndetin e sistemit bankar, është edhe adoptimi i standardeve Bazel III dhe të akteve të tyre zbatuese në Bashkimin Europian, synon forcimin e qëndrueshmërisë së sektorit bankar për përthithjen e goditjeve, në mënyrë që bankat të vazhdojnë të financojnë aktivitetin dhe rritjen ekonomike.

Gjithashtu, objektiv është sigurimi i ekuivalencës dhe përshtatja e mëtejshme e kuadrit ligjor dhe nënligjor me legjislacionin europian.

Strategjia parashikon edhe hartimin e instrumenteve metodologjike dhe operacionale për një kalibrim më të mirë të kërkesave për kapital të diferencuar, në përputhje me profilin e rrezikut të çdo banke. Metodologjitë e reja do të zbatohen paralelisht me ato ekzistuese gjatë një periudhe kalimtare.

Banka e ShqipĂ«risĂ« synon pĂ«rmirĂ«simin e cilĂ«sisĂ« sĂ« drejtimit, rritja e rolit dhe pavarĂ«sisĂ« sĂ« strukturave pĂ«r administrimin e rreziqeve dhe tĂ« funksioneve tĂ« kontrollit tĂ« brendshĂ«m. − Monitorimi i kujdesshĂ«m i rrezikut tĂ« kredisĂ« dhe cilĂ«sisĂ« sĂ« aktiveve, veçanĂ«risht i ekspozimeve tĂ« ndjeshme ndaj zhvillimeve makroekonomike. Provigjionimi dhe klasifikimi i ekspozimeve nĂ« sektorĂ« vulnerabĂ«l.

Strategjia parashikon edhe shkëmbimin e informacionit dhe ndërmarrja e ekzaminimeve të përbashkëta me autoritete të ndryshme brenda vendit (Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare, Agjencia e Sigurimit të Depozitave, dhe Agjencia e Inteligjencës Financiare) dhe autoritete të huaja.

Rritje e pjesëmarrjes në kolegjet mbikëqyrëse të grupeve të rëndësishme bankare evropiane dhe lidhja e marrëveshjeve të bashkëpunimit me banka të tjera qendrore.

Edhe në strategjinë e radhës parashikohet rishikimi i procesit të raportimit të pasqyrave financiare të bankave sipas Standardeve Ndërkombëtare të Raportimit Financiar (IFRS), për qëllime të raportimit prudencial, duke ruajtur parametrat mbikëqyrës dhe serinë kohore të të dhënave të raportuara.

Një objektiv tjetër është edhe integrimi i faktorëve ESG (mjedisorë, socialë dhe të qeverisjes) në procesin mbikëqyrës. Kjo përfshin edhe vlerësimin e ndikimit të rreziqeve financiare të lidhura me klimën dhe mjedisin në bilancet e bankave.

Strategjia parashikon edhe ndërmarrjen e iniciativave për të garantuar interesat e konsumatorëve dhe për të rritur besimin në sistemin financiar, përmes rregullimit efektiv dhe bashkëpunimit të ngushtë me institucione të tjera shtetërore.

Objektiv i strategjisë është edhe rishikimi periodik i cilësisë së kontrolleve të bankave për vlerësimin e ekspozimit ndaj rrezikut kibernetik. Ky objektiv përfshin vlerësimin e adoptimit të teknologjisë digjitale, veçanërisht në drejtim të mbështetjes në palë të treta, vlerësimi i rezistencës së subjekteve ndaj sulmeve kibernetike dhe monitorimi i përshtatjes së sistemeve të bankës me integrimin e inteligjencës artificiale./ E.Shehu

 

The post Strategjia afatmesme e BSH parashikon hartimin e një ligji të ri për bankat appeared first on Revista Monitor.

↗

Buxheti 2026, po paguan miliona euro për faturat e 2025

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Kanë kaluar dy javë nga nisja e vitit dhe buxheti i shtetit ende po bën pagesat e muajit dhjetor 2025.

Sipas të dhënave nga thesari i Ministrisë së Financave që i takojnë datës 7 dhjetor, janë bërë 380 milionë lekë pagesa (3 milionë euro) për faturat e datës 24 dhjetor, mbi 505 milionë lekë ose 5,5 milionë euro për faturat e datës 31 dhjetor.

Këto janë vetëm dy shembuj, teksa shumica e pagesave nga thesari në dy javët e para të janarit 2026 po bëhen për faturat e dhjetorit 2025.

Ekspertët e financave pohojnë se, pagesa e faturave të dhjetorit në ditët e para të vitit pasardhës është e lejueshme nga pikëpamja ligjore.

Sistemi buxhetor shqiptar funksionon kryesisht mbi bazë cash, çka do të thotë se shpenzimet regjistrohen në momentin kur kryhet pagesa dhe jo domosdoshmërish kur lind detyrimi.

Për këtë arsye, një faturë që i përket shërbimeve apo mallrave të dhjetorit, por që paguhet në janar, llogaritet ligjërisht si shpenzim i vitit të ri. Kjo nuk përbën shkelje të ligjit për menaxhimin e financave publike, por i deformon treguesit e një viti buxhetor dhe dëmton transparencën.

Pagesa e faturave të dhjetorit në janar bën që deficiti i vitit të kaluar të shfaqet më i ulët, ndërsa barra reale e shpenzimeve zhvendoset artificialisht te viti pasardhës.

Kjo mënyrë e pagesave të dhjetorit në vitin tjetër fiskal është shndërruar në praktikë të përsëritur çdo fund-vit, dukë dëmtuar besueshmërinë e raportimit fiskal dhe kufizimin e të drejtës e publikut dhe të Kuvendit për të kuptuar se sa ka kushtuar realisht qeverisja e vitit te kaluar.

Në raportimet sipas standardeve ndërkombëtare shpenzimet regjistrohen në momentin kur lind detyrimi ekonomik.

Sipas të dhënave zyrtare nga thesari i Ministrisë e Financave përgjatë muajit dhjetor nga data 2 deri me 29 u kryen rreth 84 miliardë lekë (840 milionë euro) pagesa.

Nga 1 janari deri me 29 dhjetor 2025 kur rezultojnë të dhënat e fundit mbi pagesat e thesarit janë shpenzuar gjithsej rreth 722,6 miliardë lekë, teksa plani vjetor ishte 831,7 miliardë lekë ose 109 miliardë lekë tepricë, rreth 1,1 miliardë euro në datën 30 dhjetor një ditë para mbylljes së vitit.

Çdo fund viti qeveria miraton buxhet nĂ« rritje pĂ«r vitin pasardhĂ«s, por nĂ« tĂ« vĂ«rtete asnjĂ«herĂ« nuk arrin tĂ« ekzekutohet sipas planit tĂ« miratuar nga Kuvendi i ShqipĂ«risĂ« edhe pse vendi ka nevoja tĂ« mĂ«dha me gati 20 pĂ«r qind tĂ« popullsisĂ« nĂ« varfĂ«ri relative dhe njĂ« emigracion masiv.

Në 2025 teprica ishte shumë më e lartë pasi pagesat e muajit dhjetor ishin më të kufizuara, prej hetimeve. Teprica buxhetore, një pjesë e së cilës mund të përdoret për uljen e mëtejshme të borxhit publik është më e mirë se abuzimet me to, siç edhe kanë treguar rezultatet e hetimeve nga SPAK./ B.Hoxha

Një pjesë e pagesave të datës 7 janar që i takojnë 24 dhjetorit 2025

 

The post Buxheti 2026, po paguan miliona euro për faturat e 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Ngricat pas përmbytjeve rrafshojnë prodhimin bujqësor

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Uji në fusha dhe në serra dëmtoi prodhimin në fazë vjelje, ndërsa ngricat e dy ditëve të fundit kanë dëmtuar rëndë fidanët e sezonit të hershëm në zonat me bujqësi intensive në qarqet e Beratit, Lushnjës, Fierit.

Ngricat ne ditën e parë të vitit, përmbytjet dhe sërish ngricat e dy ditëve të fundit i kanë dhënë goditje finale prodhimit më bujqësi intensive.

Ministria e Mbrojtjes raportoi se deri dje ishin përmbytur rreth 13 mijë hektarë tokë. Në zonat me bujqësi intensive të Myzeqesë, përmbytjet e fundit kanë prekur drejtpërdrejt fshatra të njohur për serat dhe prodhimin e hershëm, duke shkaktuar dëme të konsiderueshme në struktura, fidanë dhe tokë bujqësore.

Në territorin e Lushnjës, më të goditurat kanë qenë zona si Plug, Karavasta e Re dhe Krutje, ku uji ka hyrë në parcela me sera plastike, duke i mbajtur për ditë të tëra nën ujë dhe duke dëmtuar prodhimin e perimeve të stinës së hershme. Në këto fshatra, serat kanë përqendrim të lartë dhe furnizojnë eksportin.

Në Fier përmbytjet kanë prekur fshatra me traditë në kultivimin në sera, si Hoxhara, Suk 1 dhe Kallm i Madh. Në këto zona, uji ka mbuluar jo vetëm tokën bujqësore, por edhe rrugicat lidhëse dhe kanalet anësore, duke e bërë të pamundur ndërhyrjen e shpejtë të fermerëve për shpëtimin e serave, pohojnë fermerët. Dëmet nuk janë kufizuar vetëm te prodhimi aktual, por edhe te përgatitja e tokës për ciklin e ardhshëm të mbjelljeve.

Mariglen Ziu një fermer që kultivon sipërfaqe të mëdha me sera në Samaticë tha se në qarkun e Beratit, përmbytjet kanë prekur veçanërisht fshatra përgjatë ultësirës dhe afër lumenjve, si Otllak, Velabisht dhe Kozare, ku toka me sera dhe kultura perimore ka mbetur e përmbytur për periudha të zgjatura. Kjo ka sjellë kalbje të rrënjëve, humbje të fidanëve dhe, në shumë raste, nevojën për të rifilluar të gjithë ciklin e prodhimit nga e para, tha fermeri. Ngricat e dy ditëve të fundit dëmtuan të gjitha bimët e tjera që nuk ishin të mbuluara nga uji tha ai.

Gjithashtu dëme ka edhe në blegtori. Në Dimal të Beratit rreth zonave Banaj dhe Sheq, ka humbje te rezervave ushqimore ndërsa mijëra shpendë kanë ngordhur. Të gjitha zonat e përmbytura janë në emergjencë për ushqime për bagëtitë.

Të dhënat zyrtare tregojnë të INSTAT tregojnë se zonat e përmbytura kontribuojnë në 65 për qind të prodhimit të perimeve në vend dhe dominojnë pothuajse 80 për qind te eksporteve të prodhimeve të freskëta.

Përveç dëmit që është krijuar në ekonominë e fermerëve, dëmtimet e këtyre ditëve pritët të ndikojnë negativisht në çmimet e pakicës të prodhimeve bujqësore dhe gjithashtu të ndikojnë negativisht eksportet e këtij grupi. Vitin e kaluar eksportet e ushqimeve dhe pijeve ishin të vetmet që ruajtën ritmet e rritjes gjatë gjithë vitit, ndryshe nga grupet e tjera që janë në trend rënës dhe me luhatje prej gati dy vitesh.

Humbjet nga përmbytjet dhe ngricat janë më të mëdha se kapaciteti financiar i një familjeje bujqësore. Fermerët shqiptare as marrin subvencione dhe as nuk janë të siguruar kështu që janë ekspozuar totalisht ndaj humbjeve. Në vendet e BE-së, një pjesë e primit të sigurimit mbulohet nga shteti, duke e bërë sigurimin të përballueshëm. Në Shqipëri, kjo mungesë e mbështetjes e lë fermerin të vetëm përballë klimës./ B.Hoxha

 

The post Ngricat pas përmbytjeve rrafshojnë prodhimin bujqësor appeared first on Revista Monitor.

↗

Numri i përdoruesve celularë ra përsëri në tremujorin e tretë 2025

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Numri i përdoruesve të telefonisë celulare pësoi përsëri rënie në tremujorin e tretë të vitit të kaluar.

Sipas të dhënave nga Autoriteti i Komunikimeve Elektronike dhe Postare (AKEP), numri total i pajtimtarëve (i shprehur si numër i kartave SIM) ra në 3.39 milionë, 10.2% më pak krahasuar me një vit më parë. Edhe numri i përdoruesve aktivë (që kanë përdorur numrin e tyre në tre muajt e fundit) ra në 2.75 milionë, 2.1% më pak krahasuar me tremujorin e tretë të vitit të kaluar.

Në fakt, ulja e numrit të përdoruesve të telefonisë celulare duket të jetë edhe një tendencë afatgjatë. Në harkun e një dekade, numri i përdoruesve aktivë të telefonisë celulare ka rënë me afërsisht 30%.

Në afatin e gjatë, ulja e numrit të përdoruesve lidhet me dinamika të brendshme të tregut, por edhe me faktorë demografikë. Numri i operatorëve celularë është ulur nga katër në dy, ndërkohë që është gjithnjë e më pak e përhapur që një përdorues të mbajë më shumë se një numër celular. Kjo tendencë ishte mjaft e përhapur afërsisht deri para një dekade, para të ndalohej diferencimi i çmimeve për thirrjet brenda rrjetit dhe ato jashtë rrjetit.

Një faktor tjetër që mund të ketë ndikuar numrin e përdoruesve në vitet e fundit është edhe marrëveshja për heqjen e tarifave roaming në vendet e Ballkanit Perëndimor. Duke qenë se një pjesë e mirë e vizitorëve të huaj në Shqipëri vijnë nga vendet fqinje, ata tashmë nuk e kanë më të nevojshme për të përdorur numra shqiptarë për komunikimin e tyre, gjatë kohës që ndodhen në Shqipëri.

Gjithmonë në horizontin afatgjatë, edhe tendencat demografike negative dhe tkurrja e popullsisë mund ta shpjegojnë pjesërisht rënien e numrit të përdoruesve aktivë.

Ndërkohë, në një horizont krahasimi më afatshkurtër, veçanërisht tremujori i tretë i vitit, mund të jetë një lloj indikatori i tërthortë i turizmit. Përgjithësisht, turistët e huaj përdorin karta SIM vendase për komunikim, veçanërisht për shërbimin e internetit.

Kjo sjell një rritje sezonale të numrit të përdoruesve gjatë tremujorit të tretë të vitit. Megjithatë, gjatë vitit 2025, numri i përdoruesve aktivë pësoi rënie krahasuar me një vit më parë, çka mund të shpjegohet me një sasi më të vogël numrash të përdorura nga turistë të huaj.

Ndërkohë, edhe trafiku total i thirrjeve nga rrjetet celulare pësoi rënie me 0.5% krahasuar me tremujorin e tretë të vitit 2024. Ndërsa numri i mesazheve të shkruara shënoi rënie 6.1% krahasuar me një vit më parë. Megjithatë, kjo është një tendencë afatgjatë, e lidhur kryesisht më zëvendësimin thirrjeve dhe mesazheve të kryera nga rrjetet me aplikacionet e bazuara te interneti, si për shembull whatsapp.

Kjo konfirmohet nga një rritje e shpejtë në vijimësi e trafikut të internetit nga rrjetet celulare. Sipas AKEP, gjatë tremujorit III 2025, trafiku i të dhënave nga këto rrjete u rrit me 19.8% krahasuar me një vit më parë. Konsumi mesatar i internetit për çdo përdorues u rrit në 10.41 GB (gigabyte) internet në muaj, në rritje me 21.2% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Rritja e përdorimit të internetit mund të lidhet pjesërisht edhe me nisjen e ofrimit të shërbimit nëpërmjet rrjeteve të teknologjisë 5G. Rrjetet 5G mundësojnë kapacitete më të mëdha të transmetimit të të dhënave dhe shpejtësi më të lartë të internetit nga rrjetet celulare. / E.Shehu

 

The post Numri i përdoruesve celularë ra përsëri në tremujorin e tretë 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Italia shënon rënie të dyfishtë si të papunësisë ashtu edhe të vendeve të lira të punës

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi

Anketat më të fundit statistikore tregojnë se si numri i të punësuarve ashtu edhe numri i të papunëve në Itali po bien, ndërsa numri i personave që kanë ndaluar së kërkuari punë po rritet ndjeshëm.

Tregu i punës në Itali humbi vrull në nëntor 2025, me një kombinim të rrallë të rënies së punësimit dhe rënies së papunësisë që tregon një rritje të daljes së të papunëve nga tregu i punës (inakitivitetit), sipas Istat.

Punësimi ra me 34,000 persona gjatë muajit, duke e ulur normën e punësimit në 62.6%.

Rënia nuk ishte e njëtrajtshme. Ajo goditi kryesisht gratë, të vetëpunësuarit dhe punëtorët me kontrata me afat të caktuar.

Sipas grupmoshave, rezultatet mĂ« tĂ« dobĂ«ta u shĂ«nuan tek tĂ« rinjtĂ« 15–24 vjeç dhe grupmosha 35–49 vjeç, ndĂ«rsa grupi 25–34 vjeç shkoi kundĂ«r prirjes. PunĂ«simi mbeti pĂ«rgjithĂ«sisht i qĂ«ndrueshĂ«m tek burrat, personat me kontrata tĂ« pĂ«rhershme dhe ata mbi 50 vjeç.

Dalja nga tregu i punës rritet pavarësisht papunësisë më të ulët

Në të njëjtën kohë, numri i personave që kërkonin punë ra me 2%, ose rreth 30,000 më pak krahasuar me muajin e mëparshëm, duke e ulur normën e papunësisë në 5.7% dhe papunësinë e të rinjve në 18.8%.

Megjithatë, rënia e papunësisë nuk sinjalizoi një treg më të shëndetshëm pune, sepse ajo përkoi me një rritje të theksuar të inaktivitetit.

Istat tha se numri i personave tĂ« moshĂ«s 15–64 vjeç qĂ« nuk janĂ« nĂ« punĂ« dhe nuk po kĂ«rkojnĂ« aktivisht njĂ« vend pune u rrit me 72,000 (njĂ« rritje prej 0.6%) nĂ« nĂ«ntor, duke e çuar normĂ«n e inaktivitetit nĂ« 33.5%.

Rritja ishte e pĂ«rhapur si tek burrat ashtu edhe tek gratĂ« dhe nĂ« shumicĂ«n e grupmoshave, me grupin 25–34 vjeç sĂ«rish si pĂ«rjashtimin kryesor.

Pamja afatgjatë më e fortë se rënia mujore

Duke parë përtej një muaji, tabloja është më pak pesimiste. Gjatë tre muajve deri në nëntor 2025, punësimi u rrit me 0.3% krahasuar me tre muajt e mëparshëm, ose një rritje neto prej 66,000 vende pune, shoqëruar me një rënie të papunësisë.

Në bazë vjetore, Italia kishte 179,000 persona më shumë në punë krahasuar me nëntorin 2024, një rritje prej 0.7%.

Të dhënat vjetore tregojnë gjithashtu një ndryshim në përbërjen e vendeve të punës. Numri i punonjësve me kontrata të përhershme u rrit me 258,000 dhe i të vetëpunësuarve me 126,000, duke kompensuar më shumë se rënien prej 204,000 të punonjësve me kontrata me afat të caktuar.

Në përgjithësi, norma e punësimit u rrit me 0.3 pikë përqindje gjatë vitit, ndërsa si papunësia ashtu edhe inaktiviteti ranë, duke sugjeruar se pavarësisht pengesës së nëntorit, drejtimi themelor mbetet përgjithësisht pozitiv. / Euronews

The post Italia shënon rënie të dyfishtë si të papunësisë ashtu edhe të vendeve të lira të punës appeared first on Revista Monitor.

↗

Presidenti dekreton ligjet për Paqen Fiskale dhe fshirjen e detyrimeve; Kur nis zbatimi

✇Revista Monitor
By: Ornela

Presidenti i RepublikĂ«s dekretoi ligjet e paketĂ«s fiskale, duke pĂ«rfshirĂ« ligjet “PĂ«r marrĂ«veshjen e Paqes Fiskale”, “PĂ«r fshirjen, shuarjen dhe pagesĂ«n e detyrimeve tatimore ndaj administratĂ«s tatimore qendrore e vendore dhe e detyrimeve tĂ« pagueshme nĂ« doganĂ«â€ ndryshimet nĂ« TVSH-nĂ« pĂ«r rimbursimin e TVSH-sĂ« 10% tĂ« fermerĂ«ve etj.

Dekretimi dhe më pas botimi në Fletoren Zyrtare i ligjeve të paketës fiskale i hap rrugë zbatimit të tyre nga administrata tatimore. Ndërsa zbatimi i plotë nis pas botimit në Fletoren Zyrtare dhe miratimit të akteve nënligjore përkatëse.

Nga 7 ligjet e paketĂ«s fiskale nĂ« Fletoren Zyrtare Ă«shtĂ« botuar vetĂ«m ligji pĂ«r “RivlerĂ«simin e Pasurive tĂ« Paluajtshme”.

NdĂ«r ligjet qĂ« kanĂ« nxitur pritshmĂ«ri tĂ« larta nga bizneset, pavarĂ«sisht rezervave tĂ« shprehura nga institucionet ndĂ«rkombĂ«tare, janĂ« ligjet pĂ«r MarrĂ«veshjen e Paqes Fiskale dhe “PĂ«r fshirjen e detyrimeve tĂ« papaguara nĂ« tatime dhe dogana”.

Janë të shumta bizneset që po kërkojnë të nënshkruajnë marrëveshjen e Paqes Fiskale me administratën tatimore, por kërkesat e tyre po refuzohen nga inspektorët tatimore, për shkak të mungesës së akteve nënligjore për zbatimin e tyre.

Administrata Tatimore sqaroi për Monitor së do të nisë zbatimin e këtyre ligjeve, pas dekretimit të tyre nga Presidenti i Republikës, botimit në Fletoren Zyrtare, si dhe miratimi i akteve nënligjore përkatëse, që përcaktojnë procedurat për zbatimin e tyre.

Edhe Ministria e Financave sqaroi për Monitor se ligjet hyjnë në fuqi pas dekretimit të tyre nga Presidenti dhe botimit në Fletoren zyrtare, ndërsa udhëzimi për zbatimin e ligjit për fshirjen e detyrimeve të papaguara në tatime dhe dogana duhet të miratohet brenda 15 ditëve nga hyrja në fuqi e ligjit, ndërsa udhëzimi për Marrëveshjen e Paqes Fiskale duhet të miratohet brenda 3 muajve nga hyrja në fuqi.

Konkretisht nĂ« ligjin “PĂ«r MarrĂ«veshjen e Paqes Fiskale”, pĂ«rcaktohet se hyn nĂ« fuqi 15 ditĂ« pas botimit nĂ« Fletoren Zyrtare dhe i shtrin efektet deri nĂ« vitin tatimor 2028. Shtrirja e efekteve zgjat deri nĂ« 2028, pasi marrĂ«veshja do tĂ« zbatohet pĂ«r njĂ« vit tatimor, por me tĂ« drejtĂ« rinovimi pĂ«r dy vite tatimore tĂ« tjera.

Gjithashtu në ligj përcaktohet se procedurat për hartimin dhe përmbajtjen e propozimit të marrëveshjes, mënyrat e komunikimit me tatimpaguesin dhe konfirmimin elektronik, regjistrimin dhe ruajtjen e marrëveshjes në regjistrin elektronik tatimor, si dhe trajtimin e rasteve të refuzimit, mospranimit apo pavlefshmërisë së saj, do të përcaktohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për financat.

Edhe procedurat për Përfundimi i vlefshmërisë së Marrëveshjes së Paqes Fiskale do të zbatohen sipas procedurave që do të përcaktohen me udhëzim të ministrit përgjegjës për financat.

Sipas ligjit Marrëveshja e Paqes Fiskale përfundon në rastet kur: tatimpaguesi ndryshon llojin e veprimtarisë së deklaruar; nuk realizon rritjen mbi 18% të fitimit të tatueshëm; pezullon ose ndërpret përfundimisht aktivitetin ekonomik; kryen shkelje të përsëritura të detyrimeve tatimore që cenojnë ndershmërinë fiskale; nuk paguan detyrimet sipas marrëveshjes; nuk përmbush kushtet e parashikuara në nenin 6 të ligjit; realizon rritje të fitimit të tatueshëm mbi 50% gjatë vitit tatimor përkatës, krahasuar me vitin paraardhës.

Procedura e aplikimit për Marrëveshjen e Paqes Fiskale

Ligji pĂ«rcakton se marrĂ«veshja e paqes Fiskale mes biznesit dhe administratĂ«s tatimore do tĂ« kryhet nĂ«pĂ«rmjet aplikimit qĂ« bĂ«het nga tatimpaguesi pĂ«rmes platformĂ«s elektronike “e-filing”, brenda afatit pĂ«r dorĂ«zimin e deklaratĂ«s vjetore tĂ« tĂ« ardhurave tĂ« vitit paraardhĂ«s. PĂ«r vitin e parĂ« tĂ« zbatimit, afati pĂ«rcaktohet me udhĂ«zim tĂ« Drejtorit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m tĂ« Tatimeve.

Propozimi i marrĂ«veshjes hartohet nga administrata tatimore dhe i komunikohet tatimpaguesit nĂ«pĂ«rmjet platformĂ«s “e-filing”, duke pĂ«rmbajtur vlerĂ«n e fitimit tĂ« tatueshĂ«m dhe normat e detyrimit tatimor pĂ«r periudhĂ«n pĂ«rkatĂ«se.

Tatimpaguesi ka të drejtë ta pranojë ose refuzojë propozimin deri më 15 prill. Me pranimin dhe nënshkrimin elektronik, marrëveshja konsiderohet e lidhur dhe ka efekt ligjor për vitin tatimor përkatës. Tatimpaguesi ka detyrimin të deklarojë dhe të paguajë detyrimin tatimor sipas marrëveshjes, ndërsa mosrespektimi i saj trajtohet si shkelje tatimore.

Ligji për fshirjen e detyrimeve tatimore dhe doganore

Ligji “PĂ«r fshirjen, shuarjen dhe pagesĂ«n e detyrimeve tatimore ndaj administratĂ«s tatimore qendrore e vendore dhe tĂ« detyrimeve tĂ« pagueshme nĂ« doganĂ«â€ hyn nĂ« fuqi 15 ditĂ« pas botimit nĂ« Fletoren Zyrtare. Brenda 15 ditĂ«ve nga hyrja nĂ« fuqi, ministri pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r financat nxjerr udhĂ«zimin pĂ«r zbatimin e ligjit. Ky ligj i shtrin efektet nga 1 janar 2026 deri mĂ« 31 dhjetor 2026.

Ligji “PĂ«r disa ndryshime nĂ« ligjin nr. 92/2014 “PĂ«r tatimin mbi vlerĂ«n e shtuar nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â€, i ndryshuar hyn nĂ« fuqi 15 ditĂ« pas botimit nĂ« Fletoren Zyrtare.  Zbatimi i kĂ«tij ligji do tĂ« sjellĂ« kompensimin 10% tĂ« TVSH -sĂ« pĂ«r fermerĂ«t pĂ«r shitjet e mallrave bujqĂ«sore qĂ« ata do tĂ« bĂ«jnĂ« nĂ« grumbulluesit, pĂ«rpunuesit apo agrobizneset e certifikuara. Kompnesimi do tĂ« bĂ«het nĂ«pĂ«rmjet autofaturave tĂ« lĂ«shuara nga blerĂ«sit e mallrave bujqĂ«sore.

Ligjet e dekretuara:

-Shpalljen e ligjit nr. 86/2025, “PĂ«r fshirjen, shuarjen dhe pagesĂ«n e detyrimeve tatimore ndaj administratĂ«s tatimore qendrore e vendore dhe e detyrimeve tĂ« pagueshme nĂ« doganĂ«â€.

-Shpalljen e ligjit nr. 83/2025, “PĂ«r disa ndryshime nĂ« ligjin nr. 87/2019, “PĂ«r faturĂ«n dhe sistemin e monitorimit tĂ« qarkullimit”, i ndryshuar””.

-Shpalljen e ligjit nr. 83/2025, “PĂ«r disa ndryshime nĂ« ligjin nr. 87/2019, “PĂ«r faturĂ«n dhe sistemin e monitorimit tĂ« qarkullimit”, i ndryshuar””.

-Shpalljen e ligjit nr. 82/2025, “PĂ«r disa shtesa dhe ndryshim nĂ« ligjin nr. 9632, datĂ« 30.10.2006, “PĂ«r sistemin e taksave vendore”, i ndryshuar””.

-Shpalljen e ligjit nr. 79/2025, “PĂ«r disa ndryshime dhe shtesa nĂ« ligjin nr. 9920, datĂ« 19.5.2008, “PĂ«r procedurat tatimore nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â€, i ndryshuar””.

-Shpalljen e ligjit nr. 80/2025, “PĂ«r disa ndryshime nĂ« ligjin nr. 92/2014, “PĂ«r tatimin mbi vlerĂ«n e shtuar nĂ« RepublikĂ«n e ShqipĂ«risĂ«â€, i ndryshuar””.

The post Presidenti dekreton ligjet për Paqen Fiskale dhe fshirjen e detyrimeve; Kur nis zbatimi appeared first on Revista Monitor.

↗

Europa kërkon të çlirohet nga varësia teknologjike ndaj SHBA-së

✇Revista Monitor
By: Deada Hyka

Bashkimi Europian ka hedhur një hap të ri për të ulur varësinë nga teknologjia amerikane, duke hapur një konsultim publik katërjavor mbi rolin e software-it me burim të hapur (open source) në ekonominë digjitale europiane. Konsultimi, i cili zhvillohet nga 6 janari deri më 3 shkurt 2026, përfshin fusha kyçe si cloud computing, inteligjenca artificiale, siguria kibernetike, teknologjitë e internetit, hardware-i i hapur dhe sektorë industrialë si automotivi dhe prodhimi.

Nisma vjen nĂ« njĂ« moment kur Brukseli po flet gjithnjĂ« e mĂ« hapur pĂ«r “sovranitetin digjital” dhe rreziqet qĂ« sjell mbĂ«shtetja e vazhdueshme te ofrues jo-europianĂ« tĂ« teknologjisĂ«. Sipas Komisionit Europian, varĂ«sia nga vendet jashtĂ« BE-sĂ« po kufizon zgjedhjet e pĂ«rdoruesve, po dĂ«mton konkurrueshmĂ«rinĂ« e kompanive europiane dhe po krijon probleme serioze sigurie nĂ« zinxhirĂ«t e furnizimit, si pĂ«r software-in ashtu edhe pĂ«r hardware-in.

Në dokumentet e konsultimit theksohet se një pjesë e madhe e vlerës së krijuar nga projektet open source në Europë përfundojnë duke u shfrytëzuar jashtë BE-së, shpesh në favor të gjigantëve globalë të teknologjisë. Ndërkohë, aktorët europianë hasin barriera të larta hyrjeje dhe përballen me efektin e rrjeteve të mbyllura që dominohen nga pak kompani të mëdha, si në tregun e prokurimeve publike ashtu edhe në sektorin privat.

Paradoksi, sipas Komisionit, është se Europa ka një nga ekosistemet më të mëdha dhe më aktive në botë të zhvilluesve open source. Shumë prej teknologjive që përdoren sot globalisht, përfshirë sistemet operative të bazuara në Linux, janë ndërtuar edhe falë kontributit të zhvilluesve europianë. Megjithatë, ky potencial nuk po kthehet në avantazh ekonomik.

Problemi kryesor mbetet financimi dhe shkallĂ«zimi. Zhvilluesit europianĂ« tĂ« open source shpesh arrijnĂ« tĂ« mbĂ«shteten nga fonde kĂ«rkimore, por e kanĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« tĂ« sigurojnĂ« financim tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m pasi kĂ«to grante pĂ«rfundojnĂ«. Po ashtu, projektet e tyre pĂ«rballen me pengesa serioze pĂ«r t’u pĂ«rfshirĂ« nĂ« prokurimet publike ose pĂ«r t’u kthyer nĂ« produkte komerciale konkurruese.

Komisioni pranon se mbështetja vetëm përmes programeve të kërkimit dhe inovacionit nuk mjafton. Sipas tij, është e nevojshme të krijohen struktura të qëndrueshme mbështetjeje dhe modele qeverisjeje që ndihmojnë komunitetet dhe bizneset open source të rriten, të integrohen në treg dhe të bëhen ekonomikisht të qëndrueshme.

Nisma e re synon të promovojë zhvillimin e zgjidhjeve open source me cilësi të lartë dhe të sigurta, duke adresuar probleme praktike si përdorshmëria, implementimi, siguria e zinxhirit të furnizimit, mirëmbajtja e kodit dhe qeverisja e projekteve. Një tjetër fokus është mbështetja e modeleve të reja të biznesit për kompanitë dhe fondacionet open source, përfshirë partneritetet publike-private.

Kjo paketë pritet të ecë paralelisht me Aktin e ardhshëm për Zhvillimin e Cloud dhe Inteligjencës Artificiale, për të cilin Komisioni ka zhvilluar tashmë një konsultim të veçantë.

MegjithĂ«se drejtimi i ri shihet si njĂ« hap pozitiv drejt pavarĂ«sisĂ« digjitale, disa iniciativa tĂ« tjera tĂ« BE-sĂ«, si projektligji i njohur si “Chat Control”, kanĂ« ngritur pikĂ«pyetje mbi balancĂ«n mes sigurisĂ«, privatĂ«sisĂ« dhe kontrollit nĂ« hapĂ«sirĂ«n digjitale europiane. PĂ«r momentin, megjithatĂ«, Brukseli duket i vendosur ta nisĂ« vitin 2026 me njĂ« ofensivĂ« tĂ« qartĂ« pĂ«r tĂ« rimarrĂ« kontrollin mbi infrastrukturĂ«n e tij digjitale. / sDXCENTRAL

The post Europa kërkon të çlirohet nga varësia teknologjike ndaj SHBA-së appeared first on Revista Monitor.

↗

Shfrytëzimi i kapaciteteve në industri ra përsëri në tremujorin e fundit 2025

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Norma e shfrytëzimit të kapaciteteve në sektorin prodhues pësoi rënie të mëtejshme në tremujorin e fundit të vitit 2025. Sipas vrojtimit periodik të Bankës së Shqipërisë, bizneset e sektorit të industrisë raportuan përsëri tkurrje të kapacitetit prodhues, njëlloj si tremujorin e tretë.

Shfrytëzim më të ulët të kapaciteteve prodhuese raportuan edhe bizneset e sektorit të ndërtimit. Ndërkohë, norma e shfrytëzimit të kapaciteteve u rrit në sektorin e shërbimeve dhe atë të tregtisë.

Treguesi i shkallës së shfrytëzimit të kapaciteteve ka shfaqur në përgjithësi një ecuri në rënie gjatë vitit të kaluar. Në vija të përgjithshme, kjo përputhet edhe me një ngadalësim të ritmeve të rritjes ekonomike gjatë vitit 2025. Të dhënat e INSTAT treguan se për 3-mujorin e tretë të vitit ekonomia shqiptare u rrit me 3.75%.

Mbështetur në të dhënat e deritanishme paraprake, për nëntë muajt e parë të vitit ekonomia shqiptare u rrit në masën 3.7%, në ngadalësim nga rritja prej afërsisht 4% e vitit 2024.

Ekonomia shqiptare vazhdon të vuajë rënien e sektorëve të saj prodhues. Bujqësia dhe industria janë në rënie prej disa tremujorësh radhazi. Kjo rënie u konfirmua edhe në tremujorin e tretë 2025, kur INSTAT raportoi se prodhimi bruto në sektorin e bujqësisë ra me 1.7%, ndërsa në atë të industrisë me 4.8%. Rritja ekonomike e vendit u mbështete kryesisht nga shërbimet e lidhura me turizmin, ndërtimi dhe nga rritja e pagave në sektorin publik.

Në një prononcim për Monitor, Banka e Shqipërisë vlerësonte në fund të 2025 se rritja ekonomike aktualisht ndodhte pranë vlerësimit të saj për potencialin afatmesëm të këtij treguesi.

Megjithatë, Banka e Shqipërisë thekson se viti 2025 vijoi të ilustrojë disa probleme strukturore të ekonomisë shqiptare. Në veçanti, baza sektoriale e rritjes ekonomike nuk është e plotë ndërsa tregu i punës po shfaq mungesa në rritje, si pasojë e tendencave të pafavorshme demografike, emigracionit, si dhe e mospërputhjes së pjesshme midis aftësive të kërkuara nga punëdhënësit dhe atyre të disponuara nga punëmarrësit.

Në analizën sektoriale, Banka e Shqipërisë nënvizon se rritja ekonomike e dy viteve të fundit ka pasqyruar zgjerimin e sektorit të ndërtimit dhe të shërbimeve, ky i fundit me një kontribut pa diskutim primar nga të ardhurat e turizmit, ndërkohë që sektori i industrisë dhe ai bujqësisë kanë shënuar rënie të aktivitetit.

Nga këndvështrimi i Bankës së Shqipërisë, kjo ecuri pasqyron si faktorë tranzitorë ashtu edhe faktorë më të qëndrueshëm strukturorë.

Faktorët tranzitorë, sipas saj, kanë natyrë të dyfishtë. Kërkesa për turizëm në rajon e Shqipëri ka pasur një rritje të shpejtë, rritje e cila ka sjellë zgjerimin e sektorit të shërbimit dhe ndërtimit, në përgjigje të nevojave për zgjerimin e kapaciteteve akomoduese. Përkundrejt tyre, kërkesa për artikuj industrialë ka qenë relativisht e dobët dhe çmimet në rënie, sidomos në segmentet tradicionale të eksportit shqiptar. Gjithashtu, rritja e kërkesës në dy sektorët e mësipërm ti vendosë ata në pozita mjaft konkurruese në tregjet e brendshme të punës e të kapitalit, çka ka vështirësuar më tej pozicionin e sektorit të bujqësisë e të industrisë.

Megjithatë, Banka e Shqipërisë vlerëson se maturimi i sektorit të turizmit në një horizont afatmesëm dhe balancimi më i mirë i kërkesës dhe ofertës në ekonomi, do të pasqyrohen në një zbutje të këtyre presioneve gjatë dy viteve në vijim.

Nga ana tjetër, faktorët strukturorë pasqyrojnë një kombinim të problemeve specifike të sektorëve të industrisë dhe të shërbimit, të cilët kanë si emërues të përbashkët shkallën relativisht të ulët të produktivitetit dhe të konkurrueshmërisë në tregjet botërore. Adresimi i këtyre problemeve, sipas Bankës së Shqipërisë, kërkon vëmendje, si nga vetë bizneset private që ushtrojnë aktivitetet në këta sektorë, ashtu edhe reforma të mëtejshme strukturore, të cilat ndihmojnë në rritjen e produktivitet të përgjithshëm të ekonomisë shqiptare./ E.Shehu

The post Shfrytëzimi i kapaciteteve në industri ra përsëri në tremujorin e fundit 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Punimet në Qafë Kashar bllokojnë kalimin drejt Rinasit, ARRSH: Ja rrugët alternative

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Autoriteti Rrugor Shqiptar bëri të ditur se nga ora 20:00 e datës 13 janar deri në orën 06 :00 të datës 14 janar, kalimi në rampën që të drejton nga Tirana në Rinas do të bllokohet për shkak të punimeve që po bëhen për mbikalimin e ri në Qafë Kashar.

Në një njoftim të tij ARRSH dha disa prej rrugëve alternative që mund të ndiqen për ata që duhet të udhëtojnë drejt Aeroportit gjatë këtij harku kohor.

“PĂ«r shkak tĂ« punimeve qĂ« po kryhen nga Autoriteti Rrugor Shqiptar pĂ«r ndĂ«rtimin e mbikalimit tĂ« ri nĂ« QafĂ« Kashar, do tĂ« ketĂ« bllokim tĂ« rampĂ«s nĂ« drejtimin TiranĂ« → Rinas, nĂ« intervalin: Ora 20:00 – 06:00,  datat 13–14.01.2026

Qarkullimi i mjeteve drejt Aeroportit të Rinasit do të realizohet përmes rrugëve alternative:

  • VorĂ« – FushĂ« KrujĂ« (kthesa e Rinasit)
  • Rruga dytĂ«sore
  • TiranĂ« – KamĂ«z – Valias – Rinas
  • Rruga Kashar – ThumanĂ«, e ndĂ«rtuar nga koncesionari

KĂ«rkojmĂ« mirĂ«kuptimin e drejtuesve tĂ« mjeteve, tĂ« cilĂ«t duhet tĂ« ndjekin sinjalistikĂ«n provizore dhe tĂ« planifikojnĂ« lĂ«vizjen nĂ« kohĂ«â€ thuhet nĂ« njoftimin e ARRSH.

The post Punimet në Qafë Kashar bllokojnë kalimin drejt Rinasit, ARRSH: Ja rrugët alternative appeared first on Revista Monitor.

↗

Vizitorë nga Shqipëria, Turqia e Zvicra shtojnë numrat në hotelet e Kosovës

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Kosova ka pritur më shumë turistë gjatë nëntorit 2025 sesa një vit më parë. Sipas të dhënave, në hotelet e vendit kanë qëndruar 57 548 vizitorë, që paraqet një rritje prej 2,7 për qind krahasuar me nëntorin 2024. Pjesa më e madhe e vizitorëve janë nga Shqipëria, Turqia, Zvicra dhe Gjermania.

 

Kosova ka shënuar një rritje të lehtë të vizitorëve në sektorin hotelier gjatë muajit nëntor 2025, krahasuar me të njëjtin muaj të një viti më parë. Të dhënat e publikuara nga tregojnë se interesimi për akomodim në vend ka vazhduar të jetë në rritje, si nga qytetarët vendorë ashtu edhe nga vizitorët e huaj.

Në total, 57 548 vizitorë kanë qëndruar në hotelet e Kosovës gjatë nëntorit të kaluar. Prej tyre, 42,8 për qind kanë qenë vizitorë vendorë, ndërsa 57,1 për qind kanë qenë të huaj.

Kjo përbën një rritje prej 2,7 për qind krahasuar me muajin nëntor të vitit 2024, kur numri i përgjithshëm i vizitorëve kishte arritur në 56 027.

Po ashtu, është rritur edhe numri i net-qëndrimeve në hotele, që në total kanë qenë 120 210. Nga kjo shifër, 50,3 për qind janë realizuar nga vizitorët vendorë, ndërsa 49,7 për qind nga ata të huaj. Kjo tregon një balancë të afërt mes dy kategorive, duke dëshmuar se tregu i brendshëm vazhdon të ketë rol të rëndësishëm në zhvillimin e turizmit në vend.

Sipas ndarjes rajonale, Rajoni i Pejës vazhdon të mbetet destinacioni më i preferuar për vizitorët e brendshëm. Gjatë nëntorit 2025, në këtë rajon janë regjistruar 7 140 vizitorë vendorë, të cilët kanë realizuar gjithsej 25 108 net-qëndrime. Kjo e bën Pejën zonën më të frekuentuar në vend nga pushuesit e Kosovës, falë potencialit të saj turistik, sidomos në periudhën e dimrit, ku peizazhet malore dhe ofertat e hoteleve të Rugovës tërheqin numër të madh vizitorësh.

Edhe numri i vizitorëve të huaj ka shënuar rritje të lehtë gjatë këtij muaji. Krahasuar me nëntorin e vitit 2024, ku kishte 32 236 vizitorë të huaj, në nëntor 2025 ky numër ka arritur në 32 909, që paraqet rritje prej 2,1 për qind.

ShqipĂ«ria, Turqia, Zvicra e Gjermania – nĂ« krye tĂ« listĂ«s sĂ« vizitorĂ«ve tĂ« huaj. Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« AgjencisĂ« sĂ« Statistikave tĂ« KosovĂ«s, gjatĂ« nĂ«ntorit 2025 shumica e vizitorĂ«ve tĂ« huaj kanĂ« ardhur nga vendet nĂ« vijim:

  • ShqipĂ«ria
  • Turqia
  • Zvicra
  • Gjermania
  • Maqedonia e Veriut
  • Kroacia
  • Italia
  • Austria
  • Franca
  • Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s

Pjesa më e madhe e vizitorëve të huaj kanë ardhur nga Shqipëria, Turqia, Zvicra dhe Gjermania, ndërsa një pjesë më e vogël nga shtetet fqinje dhe nga vendet e tjera evropiane. Kjo strukturë e vizitorëve mbetet e ngjashme me trendin e viteve të fundit, ku Kosova po tërheq kryesisht turistë nga rajoni dhe diaspora.

Këto të dhëna dëshmojnë për një rimëkëmbje të qëndrueshme të sektorit hotelier pas sfidave të viteve të fundit. Rritja, megjithëse modeste, tregon për një stabilitet të tregut dhe për potencial që mund të rritet më tej me investime në infrastrukturë, promovim dhe cilësi të shërbimeve.

Në përgjithësi, nëntori 2025 shënoi një muaj pozitiv për turizmin në Kosovë, me rritje të numrit të vizitorëve, të net-qëndrimeve dhe me tendencë për balancë mes turistëve vendorë dhe të huaj.

The post Vizitorë nga Shqipëria, Turqia e Zvicra shtojnë numrat në hotelet e Kosovës appeared first on Revista Monitor.

↗

Prodhimi i birrës, 9-mujori 2025

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Prodhuesit vendas ende nuk po arrijnĂ« tĂ« ulin stokun e birrĂ«s tĂ« grumbulluar gjatĂ« stinĂ«s sĂ« verĂ«s, pĂ«r shkak tĂ« pritshmĂ«rive pĂ«r rritje konsumi nga turizmi. Stoqet e grumbulluar ndikuan nĂ« rĂ«nien e prodhimit pĂ«r muajt shtator – nĂ«ntor 2025. Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« Doganave pĂ«r kĂ«tĂ« periudhĂ« prodhimi ra me 11% krahasuar me muajt shtator-nĂ«ntor 2024. NdĂ«rsa pĂ«r 11-mujorin 2025 sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« Dogan...

Nevojitet abonim për të lexuar artikull të revistës

Plani juaj aktual nuk ofron qasje në artikujt më të fundit të revistës. Për të pasur qasje të plotë, ju lutemi përmirësoni abonimin tuaj në premium.

The post Prodhimi i birrës, 9-mujori 2025 appeared first on Revista Monitor.

↗

Mallrat nga Serbia rikthehen në Kosovë, 213 milionë euro në vetëm 11 muaj

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito

Viti 2025 ka shënuar një rikthim drastik të mallrave me origjinë serbe në tregun e Kosovës, duke përmbysur plotësisht trendin rënës të vitit të kaluar. Të dhënat zyrtare të Doganës tregojnë se vlera e mallrave të importuara nga Serbia ka kapur shifrën e 213.1 milionë eurove.

 

Kosova rikthehet përsëri tek mallrat serbe. Pas periudhave të vështira dhe rënies së importit vitin e kaluar, vendi ka importuar 213 milionë euro mallra nga Serbia vetëm në 11 muaj të vitit 2025, gati dyfish i nivelit të një viti më parë.

Ky rikthim tregon jo vetëm dinamizmin e tregut, por edhe varësinë e vazhdueshme të ekonomisë vendase nga produktet serbe, nga lëndët e para për industri e deri te ushqimet bazë.

Kjo vlerë e importit, përbën kapërcim statistikor prej hiç më pak se 94 për qind në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit 2024, kur shkëmbimet tregtare ishin ndalur në nivelin e 109.8 milionë eurove.

Nëse e krahasojmë me vitin 2023, i cili ishte vit me import relativisht të lartë prej 188.5 milionë eurosh për të njëjtën periudhë, viti aktual shënon një rritje të ndjeshme prej 13 për qind.

Statistikat tregojnë se mesatarisht gjatë vitit 2025, Kosova ka importuar rreth 19.4 milionë euro mallra serbe çdo muaj, gati dyfishi i mesatares mujore të vitit të shkuar.

Struktura e produkteve që dominojnë këtë tregti tregon një varësi të përzier mes lëndëve të para për industri dhe produkteve ushqimore bazë. Në krye të listës për vitin 2025 qëndrojnë kontejnerët dhe ambalazhet prej alumini, të cilat kapin vlerën e 13.9 milionë eurove. Menjëherë pas tyre vjen misri me 12.5 milionë euro dhe gruri me 10.9 milionë euro.

Lista e mallrave më të kërkuara plotësohet nga ushqimet për kafshë me rreth 8.2 milionë euro dhe vaji ushqimor i lulediellit me 5.3 milionë euro. Nuk mungojnë as materialet e ndërtimit apo produktet kimike, ku spikasin preparatet larëse dhe pllakat e çatisë, së bashku me një import të konsiderueshëm energjie elektrike prej 3.2 milionë eurosh.

TĂ« dhĂ«nat zyrtare tĂ« importit pĂ«r periudhĂ«n janar–nĂ«ntor tregojnĂ« se nĂ« vend kanĂ« hyrĂ« mallra me vlerĂ« totale 6,37 miliardĂ« euro, qĂ« pĂ«rkthehet nĂ« njĂ« rritje 11,71 pĂ«r qind krahasuar me tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« tĂ« vitit 2024. Gjeografia e mallrave qĂ« hyjnĂ« nĂ« KosovĂ« mbetet e pĂ«rqendruar nĂ« tre fuqi tĂ« mĂ«dha, tĂ« cilat sĂ« bashku pĂ«rbĂ«jnĂ« mbi 40 pĂ«r qind tĂ« tregut.

Pavarësisht se Gjermania mbetet partneri kryesor, Kina ka shënuar shtimin më agresiv gjatë vitit 2025, duke rritur eksportet drejt Kosovës me 152.8 milionë më shumë se vitin e kaluar. Një rikthim masiv ka bërë edhe Serbia, e cila renditet e dyta për nga rritja vjetore në vlerë absolute (+103.3 milionë), e ndjekur nga India dhe Maqedonia e Veriut.

Edhe Agjencia e Statistikave të Kosovës ka publikuar të dhënat e Statistikave të Tregtisë së Jashtme për muajin nëntor 2025, të cilat tregojnë se deficiti tregtar i Kosovës ka mbetur pothuajse i pandryshuar krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Sipas ASK-së, deficiti tregtar në nëntor 2025 arriti në 469,9 milionë euro, që paraqet një ndryshim minimal prej 0,0% krahasuar me nëntorin e vitit 2024, kur deficiti ishte 470,0 milionë euro.

Në këtë periudhë, eksporti mbuloi importin me 15,7%. Vlera e eksporteve të mallrave në nëntor 2025 ishte 87,7 milionë euro, ndërsa importet arritën në 557,6 milionë euro.

Importet dominoheshin nga makineritë, pajisjet mekanike dhe elektrike me 13,3%, ushqimet e përgatitura, pijet dhe duhani me 13,1%, produktet minerale me 13,0% dhe mjetet e transportit me 12,4%.

The post Mallrat nga Serbia rikthehen në Kosovë, 213 milionë euro në vetëm 11 muaj appeared first on Revista Monitor.

❌