Pas deklaratave ekstreme të ministres së tij, të pasuara nga mbështetja e Zv/Kryeministrit, edhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, ka vijuar me deklarata të së njëjtës frymë kërcënuese.
Gjatë ceremonisë së gradimit të kadetëve të rinj të Forcave të Armatosura të Serbisë, në një kasermë ushtarake, Vuçiç deklaroi se Kosova është pjesë e Serbisë dhe se ajo duhet të mbrohet. Sipas Vuçiçit, Tirana, Prishtina dhe Zagrebi po krijojnë një aleancë kundër Serbisë dhe me këtë ai i nxiti ushtarët të jenë të gatshëm në çdo situatë.
KĂ«tyre deklaratave duhet tâu jepet njĂ« pĂ«rgjigje e qartĂ«: Kosova ka qenĂ«, Ă«shtĂ« e do tĂ« jetĂ« e shqiptarĂ«ve, bijĂ«ve tĂ« njĂ« populli tĂ« lashtĂ« sa vetĂ« bota! Vuçiç po pĂ«rpiqet tĂ« nxisĂ« njĂ« frymĂ« nacionaliste dhe ekstreme, duke e pĂ«rdorur kĂ«tĂ« qasje pĂ«r interesa politike. Por pĂ«rgjigjja ndaj kĂ«tyre qĂ«ndrimeve nuk mund tĂ« mbetet vetĂ«m te fjalĂ«t, sepse sot mĂ« shumĂ« se kurrĂ« nevojiten veprat.
Detyra jonë është të punojmë për forcimin e identitetit kombëtar, fuqizimin e shqiptarëve në çdo fushë, zhvillimin e ekonomisë, forcimin e institucioneve të sigurisë dhe mbrojtjes, bashkimin e forcave mbarëshqiptare dhe bashkëpunimit me aleatët. Jo me fjalë, por me vepra konkrete. Nuk duhet të kemi frikë ta forcojmë hapur sigurinë!
Shqiptarët historikisht nuk kanë kërkuar konflikte, por paqen, zhvillimin dhe të drejtën për të jetuar në ato troje që u ka dhënë Zoti e historia! Megjithatë, retorika që vazhdon të vijë nga Serbia e shpesh edhe nga Greqia, dëshmon se disa qarqe ende nuk janë shkëputur nga një mendësi e së kaluarës dhe vazhdojnë të ndjekin një qasje që ushqen tensione, përplasje dhe kërcënime.
Përgjigjja më e mirë është të ecim përpara, të fuqizohemi dhe të ndërtojmë të ardhmen tonë me vendosmëri. Jo me deklarata boshe, por me punë, zhvillim, bashkim dhe rezultate konkrete. Nuk duhet të kemi frikë të themi se shqiptarët, bashkë janë më të fortë!
Presidenti amerikan Donald Trump u rikthye në darkën e Shoqatës së Korrespondentëve të Shtëpisë së Bardhë, aktiviteti tradicional i gazetarëve amerikanë, i cili këtë vit u zhvillua nën hijen e një incidenti me armë zjarri që kishte çuar në anulimin e edicionit të mëparshëm.
Në sallë ishin të pranishëm gazetarë nga disa prej mediave me të cilat Trump ka pasur përplasje të vazhdueshme, përfshirë The New York Times, CNN dhe The Wall Street Journal. Pavarësisht tensioneve mes presidentit dhe medias, disa gazetarë u vlerësuan për punën e tyre profesionale.
Presidentja nĂ« largim e ShoqatĂ«s sĂ« KorrespondentĂ«ve tĂ« ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, Weijia Jiang nga CBS News, deklaroi se organizata nuk do tĂ« lejonte qĂ« dhuna tĂ« kishte âfjalĂ«n e funditâ, duke iu referuar incidentit tĂ« mĂ«parshĂ«m ku njĂ« person i armatosur u neutralizua gjatĂ« pĂ«rpjekjes pĂ«r tĂ« hyrĂ« nĂ« aktivitet.
Gjatë mbrëmjes, oficeri i Shërbimit Sekret amerikan Victor Gonzalez, i cili u plagos gjatë ngjarjes, u nderua me një çmim nga Presidenti Trump për veprimet e tij.
NĂ« fjalimin e tij, Trump mbajti fillimisht njĂ« ton pajtues, duke deklaruar se respekton âshumicĂ«nâ e gazetarĂ«ve dhe duke theksuar rĂ«ndĂ«sinĂ« e lirisĂ« sĂ« fjalĂ«s.
âNe i zgjidhim mosmarrĂ«veshjet tona jo me plumba, por me debat tĂ« hapur dhe tĂ« fuqishĂ«m. AsnjĂ« humbĂ«s i çmendur me armĂ« nuk do ta ndryshojĂ« kurrĂ« kĂ«tĂ«â, tha Trump.
MegjithatĂ«, ai nuk i kurseu kritikat ndaj medias, duke sulmuar gazetarĂ« dhe organizata mediatike qĂ« e kanĂ« kundĂ«rshtuar gjatĂ« karrierĂ«s sĂ« tij politike. Trump pĂ«rdori edhe termin âSindroma e Ărregullimit ndaj Trumpâ, njĂ« shprehje qĂ« ai e pĂ«rdor pĂ«r tĂ« pĂ«rshkruar kritikĂ«t e tij.
Presidenti amerikan ironizoi gjithashtu industrinĂ« e lajmeve, duke deklaruar se disa media do tĂ« pĂ«rballen me vĂ«shtirĂ«si pasi ai tĂ« largohet nga detyra, pasi sipas tij ânuk do tĂ« kenĂ« mĂ« pĂ«r çfarĂ« tĂ« raportojnĂ«â.
NjĂ« nga momentet qĂ« tĂ«rhoqi vĂ«mendjen ishte vendosja e njĂ« kapelje me mbishkrimin âTrump 2028â, duke lĂ«nĂ« tĂ« hapur nĂ« formĂ« shakaje mundĂ«sinĂ« e njĂ« kandidimi tĂ« ardhshĂ«m, pavarĂ«sisht kufizimeve kushtetuese pĂ«r mandatet presidenciale.
Darka u zhvillua në një atmosferë të tensionuar mes administratës amerikane dhe mediave. Vetëm pak ditë më parë, Trump kishte kritikuar disa rrjete televizive dhe kishte kërcënuar me masa ndaj transmetuesve që nuk kishin shfaqur një nga fjalimet e tij në kohën kryesore televizive.
Edicioni i këtij viti ishte më i kufizuar krahasuar me vitet e mëparshme, me rreth 700 pjesëmarrës, ndërsa masat e sigurisë ishin të përforcuara me kontrolle të shumta dhe prani të shtuar të forcave të rendit./ad
Arben Malaj ka shpallur zyrtarisht synimin për të kandiduar si i pavarur për drejtimin e Bashkisë së Vlorës në zgjedhjet vendore të vitit 2027. Përmes një reagimi publik, ish-ministri i Financave deklaron se vendimi vjen si përgjigje ndaj kërkesave të shumta të mbështetësve dhe qytetarëve, ndërsa e paraqet kandidimin si një alternativë të lirë nga ndikimet partiake dhe interesat politike. Malaj rendit një sërë arsyesh që, sipas tij, e bëjnë kandidaturën e pavarur një mundësi për të sjellë më shumë transparencë, meritokraci dhe barazi në administrimin e qytetit bregdetar.
Reagimi i plotë:
Mirëdita- Po! Unë do të kandidoj në 2027 si i pavarur për kryetar i Bashkisë Vlorë.
Kjo është përgjigjja për çdo mbështetës dhe dashmirës, por edhe për çdo qytetar që më pyesin gjithnjë e më shumë.
I falënderoj të gjithë,
edhe ata që hezitojnë
apo janë të vendosur të votojnë edhe kundër.
Kjo do të jetë demokracia vlonjate.
Ja disa nga avantazhet e kandidimit si i pavarur për Bashkinë e Vlorës:
1. Liria e Plotë dhe Paanësia
MungesĂ« Raportimi te âPadronĂ«tâ:
Nuk kam detyrim tâu shĂ«rbej interesave tĂ« klaneve politike nĂ« TiranĂ« apo tĂ« bĂ«j kompromise me emra tĂ« korruptuar brenda listave partiake.
Vendimet do të marrin parasysh vetëm interesin e banorëve të Vlorës.
Vendimmarrje e Pavarur: Nuk jam i detyruar të zbatoj urdhrave jo ligjorë nga kryeministrat dhe oligarket, që dëmtojnë komunitetin lokal për llogari të pushtetit të KM.
2. Moraliteti dhe Besueshmëria e Paprekur
Alternativë e Pastër:
Përballë një sistemi të kalbur nga korrupsioni, statusi i të pavarurit më pozicionon si një kandidat të paprekur nga mëkatet e pushtetit apo dështimet e opozitës zyrtare.
Atraksion pĂ«r Votuesin e ZhgĂ«njyer: Kapitalizoni mbi abstenimin e madh elektorat â qytetarĂ«t qĂ« nuk duan mĂ« tĂ« votojnĂ« âtĂ« keqen mĂ« tĂ« vogĂ«lâ partiake mund te pĂ«rzgjedhin njĂ« opsion dinjitoz.
3. Fleksibilitet dhe Agjilitet në Fushatë.Mesazh Direkt dhe i Sinqertë:
Fushata ime nuk ka nevojë për fjalor agresive dhe banal ; do të respektoj sinqerisht dhe plotësisht cdo kandidat potencial, dotë flas hapur, me emra konkretë, për problemet reale të qytetit (prona, turizmi, infrastruktura, shërbimet).
Bashkim i Komunitetit: Mund të krijojë një koalicion të gjerë qytetar me intelektualë, aktivistë, biznese të vogla dhe shoqërinë civile, pa barrierat e simboleve partiake.
4. Efekti i Sfiduesit të Drejtpërdrejtë
Thyerje e Monopolit:
Si kandidat i pavarur do të shpërbëj ligjërisht patronazhistët abuzues.
Do të ul agresivitetin e qeveritarëve që e kanë më të lehtë të sulmojë një parti kundërshtare tradicionale sesa një figurë lokale me mbështetje organike qytetare.
Zëri i Protestës Qytetare:
Do tĂ« kthehem nĂ« simbolin e revoltĂ«s paqĂ«sore ndaj autokracisĂ« dhe âkapjes sĂ« shtetitâ.
5. Ălirimi i AdministratĂ«s dhe Barazia e MundĂ«sive
Meritokraci në Administratë:
Punonjësit e aftë të bashkisë do te çlirohen nga presionet politike dhe kërcënimet me vendin e punës për llogari të patronazhistëve.
Asnje kryetar partia apo kryeministër nuk do të urdhëroj shkarkime dhe doreheqje inatçore të drejtuesve dhe punonjësve të bashkisë Vlorë.
Barazi në Shërbime dhe Biznes:
Fund favorizimeve selektive, tenderave të paracaktuar dhe bllokimeve burokratike për qytetarët e thjeshtë dhe sipërmarrësit e ndershëm.
Llogaridhënie Direkte: Transparencë e plotë ku çdo vendim merret në sy të publikut dhe jo në zyrat e mbyllura të partive apo oligarkëve.
Aseti ynĂ« mĂ« i madh Ă«shtĂ« âkapitali moral dhe liriaâ.
Nëse arrijmë ta kthejmë këtë liri në një lëvizje bashkuese qytetare për Vlorën, mund të thyejmë apatinë/abstenimin elektorat dhe ta bëjmë Vlorën qytetin e barazisë së mundësive për çdo banor të saj./ad
Ish-deputeti demokrat Edmond Spaho thotë se Sali Berisha po gënjen qëllimisht, kur thotë se ndaj protestuesve te Kuvendi janë përdorur lëndë kimike si në luftë. Ai shkruan se prodhimi i armëve kimike dhe përdorimi i tyre në fushëbetejë janë të ndaluara me traktate ndërkombëtare e jo më në protesta si ajo e Tiranës.
Spaho shkruan se në pushtet nuk vihet duke thënë broçkulla, duke theksuar se me këtë rrugë që ka zgjedhur, PD do të mbetet për një kohë të gjatë në opozitë.
âPrandaj PD Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e pabesueshme pĂ«r qytetarĂ«t dhe ata nuk e mbĂ«shtesin. TĂ« thuash se kundĂ«r protestuesve janĂ« pĂ«rdorur lĂ«ndĂ« kimike si ato qĂ« pĂ«rdoren nĂ« luftĂ« do tĂ« thotĂ« jo vetĂ«m tĂ« kesh humbur sensin e realitetit, por edhe tĂ« gĂ«njesh me qĂ«llim.
Prodhimi i armĂ«ve kimike dhe pĂ«rdorimi i tyre nĂ« fushĂ«betejĂ« janĂ« tĂ« ndaluara me traktate ndĂ«rkombĂ«tare, e jo mĂ« tĂ« pĂ«rdoren nĂ« protesta si ajo nĂ« TiranĂ«. DĂ«shira pĂ«r tĂ« ardhur nĂ« pushtet Ă«shtĂ« e madhe, por nĂ« pushtet nuk vjen duke thĂ«nĂ« broçkulla. NĂ«se PD ka zgjedhur kĂ«tĂ« si rrugĂ«n e mundshme, do tĂ« mbetet edhe pĂ«r njĂ« kohĂ« shumĂ« tĂ« gjatĂ« nĂ« opozitĂ«. Jo mĂ« kot thuhet: Koka bĂ«n, koka pĂ«sonâ, shkruan Spaho./ad
Që nga shkurti i vitit 2022, kur Rusia nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës, peizazhi i sigurisë në Evropë ndryshoi rrënjësisht.
Ndjenja e pasigurisë u përhap në të gjithë kontinentin dhe një nga pasojat më të dukshme ishte rikthimi i debatit për shërbimin e detyrueshëm ushtarak.
Shtetet evropiane po rrisin buxhetet për mbrojtjen, po forcojnë ushtritë dhe po investojnë në modele të reja të mbrojtjes.
I njëjti trend po vërehet edhe në vende të Ballkanit Perëndimor që synojnë anëtarësimin në Bashkimin Evropian.
Serbia njoftoi se, nga marsi i vitit të ardhshëm, do ta rikthejë shërbimin e detyrueshëm ushtarak, i cili do të zgjasë 75 ditë.
NdĂ«rkaq, Kroacia â anĂ«tarja mĂ« e re e Bashkimit Evropian â e riktheu shĂ«rbimin e detyrueshĂ«m ushtarak nĂ« mars tĂ« vitit 2026.
Dy muaj trajnim i kushtojnë shtetit rreth 20 milionë euro në vit, ndërsa rekrutët marrin 1.100 euro në muaj, përfitojnë stazh pune, si dhe ushqim e transport.
Për ata që refuzojnë shërbimin ushtarak, ekziston shërbimi civil, i cili zgjat dy herë më shumë dhe paguhet më pak.
Bosnje dhe Hercegovina vazhdon të mbështetet në një ushtri profesionale, por po shqyrton edhe krijimin e një force rezerviste.
Ădo model i shĂ«rbimit tĂ« detyrueshĂ«m ushtarak prek njĂ« periudhĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« jetĂ«s â tĂ« njĂ«zetat. Dhe nuk Ă«shtĂ« njĂ« proces i thjeshtĂ«.
Siç shpjegon analisti ushtarak nga Bosnje dhe Hercegovina, Dean Xhebiq, tâi veshĂ«sh dikujt uniformĂ«n nuk do tĂ« thotĂ« vetĂ«m tâi japĂ«sh ânjĂ« copĂ« pĂ«lhurĂ« me stemĂ« nĂ« tĂ« dyja supetâ.
âĂshtĂ« njĂ« sfidĂ« sociologjike dhe kulturore pĂ«r gjithĂ« shoqĂ«rinĂ«, sepse, nĂ« njĂ«farĂ« mĂ«nyre, e militarizon gjithĂ« shoqĂ«rinĂ«. Sidomos kur flasim pĂ«r brezin Z â ju i largoni tĂ« rinjtĂ« nga TikTok-u, nga nĂ«na, nga shtĂ«pia dhe i vishni me uniformĂ«â, thotĂ« Xhebiq pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«.
Sipas tij, në Kroaci tashmë mund të lexohen komente në rrjetet sociale nga të rinjtë që ankohen se u mungojnë telefonat, PlayStation, videolojërat dhe gjithçka që lanë pas në jetën civile.
ĂfarĂ« duan tĂ« rinjtĂ«?
Mahmudi dhe Nejra, njĂ« çift i ri qĂ« gazetarĂ«t e Radios Evropa e LirĂ« takuan nĂ« SarajevĂ«, besojnĂ« se rikthimi i shĂ«rbimit tĂ« detyrueshĂ«m ushtarak do tâi ndihmonte tĂ« rinjtĂ« tĂ« krijonin mĂ« shumĂ« disiplinĂ«, tĂ« zgjoheshin me kohĂ« dhe tĂ« fitonin shprehi mĂ« tĂ« mira pune.
Një raport alternativ për pozitën dhe nevojat e të rinjve në Serbi, i publikuar në vitin 2024, tregon se 51 për qind e vajzave dhe 47 për qind e djemve mbështesin shërbimin e detyrueshëm ushtarak për burrat.
Edhe tĂ« rinjtĂ« nĂ« Beograd, me tĂ« cilĂ«t bisedoi Radio Evropa e LirĂ«, thonĂ« se do tâi pĂ«rgjigjeshin thirrjes nĂ«se do ta merrnin.
âKur tĂ« vijĂ« thirrja, çfarĂ« tĂ« bĂ«jmĂ«? Do tĂ« shkojmĂ« pĂ«r dy muaj e gjysmĂ«â, thotĂ« Zorani.
Të njëjtin qëndrim ka edhe Milloshi:
âNuk do ta refuzojmĂ«. Do ta kryejmĂ« dhe aq. Nuk ka zgjidhje tjetĂ«râ.
Ata, por edhe të rinj të tjerë që folën për Radion Evropa e Lirë, thonë se nëse baballarët dhe gjyshërit e tyre e kanë kryer shërbimin ushtarak, nuk shohin arsye pse të mos e bëjnë edhe ata.
âShĂ«rbimi ushtarak Ă«shtĂ« shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m, sepse e formon njeriun. E mĂ«son me disiplinĂ« dhe me shprehi pune, tĂ« cilat qĂ« nĂ« moshĂ« tĂ« re ndihmojnĂ« qĂ« tĂ« rritet si njĂ« person i pavarur dhe njĂ« anĂ«tar i mirĂ« i shoqĂ«risĂ«â, thotĂ« Amari nga Sarajeva.
Edhe Eurobarometri i vitit 2025 tregon se 31 për qind e të rinjve evropianë besojnë se siguria dhe mbrojtja duhet të jenë ndër prioritetet kryesore të Bashkimit Evropian, ndërsa paqja dhe stabiliteti global renditen mes shqetësimeve të tyre më të mëdha.
Në të njëjtën kohë, një anketë e zhvilluar me qytetarët e Bashkimit Evropian tregon mbështetje rekorde për një mbrojtje të përbashkët evropiane.
Madje, 78 për qind e tyre shprehen të shqetësuar për sigurinë dhe mbrojtjen e Evropës gjatë pesë vjetëve të ardhshëm.
Pse Evropa po e ndryshon qasjen ndaj mbrojtjes?
Duke prezantuar planin e Bashkimit Evropian për rritjen e gatishmërisë mbrojtëse, komisionari evropian për Mbrojtjen, Andrius Kubilius, tha vitin e kaluar se vendet evropiane do të investojnë 6.8 trilionë euro në mbrojtje deri në vitin 2035.
âNe synojmĂ« tĂ« arrijmĂ« gatishmĂ«ri tĂ« plotĂ« mbrojtĂ«se para vitit 2030. Pse? PĂ«r shkak tĂ« planeve tĂ« [presidentit rus, Vladimir]Putin. Duhet ta pengojmĂ« agresionin, ta parandalojmĂ« luftĂ«n dhe ta ruajmĂ« paqen. PikĂ«risht pĂ«r kĂ«tĂ« shĂ«rben ky planâ, tha Kubilius.
Duke shpjeguar drejtimin e ri të politikës evropiane të mbrojtjes, Predrag Petroviq, nga Qendra e Beogradit për Politika të Sigurisë, thotë se pas këtij ndryshimi qëndrojnë dy faktorë kryesorë.
âI pari Ă«shtĂ« [presidenti amerikan]Donald Trump, i cili kĂ«rkon qĂ« Evropa, mĂ« nĂ« fund, tĂ« marrĂ« pĂ«rgjegjĂ«si pĂ«r sigurinĂ« e saj dhe tâi ndajĂ« pĂ«r NATO-n fondet qĂ« i ka premtuar, nĂ« vend qĂ« tĂ« kursejĂ« nĂ« mbrojtje dhe siguriâ, thotĂ« Petroviq pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«.
Faktori i dytë është Rusia, përkatësisht lufta në Ukrainë.
âE gjithĂ« kjo e detyron EvropĂ«n tâi rrisĂ« investimet nĂ« mbrojtje dhe siguri, si dhe tâi rikthejĂ« kapacitetet e saj mbrojtĂ«se pĂ«r tâu pĂ«rballur me njĂ« konflikt tĂ« mundshĂ«m me RusinĂ«. Kjo Ă«shtĂ« tema qĂ« ka dominuar qĂ« nga pushtimi rus i UkrainĂ«sâ, shton Petroviq.
Pas samitit të fundit të NATO-s, të mbajtur në Ankara në qershor, u bë e ditur se 31 vendet anëtare të Aleancës i kanë rritur së bashku shpenzimet për mbrojtjen për 139 miliardë dollarë gjatë vitit të kaluar.
NjĂ« vit mĂ« parĂ«, NATO-ja u zotua qĂ« deri nĂ« vitin 2035 tâi rrisĂ« shpenzimet pĂ«r mbrojtje dhe siguri nĂ« 5 pĂ«r qind tĂ« Prodhimit tĂ« BrendshĂ«m Bruto (PBB).
Vetëm për vitin e ardhshëm, Gjermania miratoi një buxhet ushtarak prej 105 miliardë eurosh, krahasuar me 82 miliardë euro sa ishte një vit më parë, raportoi agjencia Reuters.
Ekonomia më e madhe e Evropës e hoqi shërbimin e detyrueshëm ushtarak në vitin 2011, por tani, në dritën e zhvillimeve në Ukrainë, po rikthen një model të shërbimit ushtarak vullnetar.
Të gjithë burrat mbi moshën 18-vjeçare do të jenë të detyruar të plotësojnë një pyetësor për shërbimin ushtarak, ndërsa për gratë kjo do të jetë vullnetare.
Ata qĂ« shprehin gatishmĂ«ri pĂ«r tâiu bashkuar ushtrisĂ«, do tâi nĂ«nshtrohen njĂ« procesi vlerĂ«simi, i cili pritet tĂ« nisĂ« nĂ« mesin e vitit 2027.
Po Ballkani Perëndimor?
Pas Kroacisë, vendi i radhës në Ballkanin Perëndimor që pritet ta rikthejë shërbimin e detyrueshëm ushtarak është Serbia.
Shërbimi i detyrueshëm ushtarak në Serbi është planifikuar të nisë në mars të vitit 2027.
Deri më tani, për përgatitje janë ndarë rreth 130 milionë euro, kryesisht për rindërtimin e kazermave të braktisura.
Plani parasheh që burrat e moshës 18 deri në 30 vjeç të kryejnë 75 ditë shërbim ushtarak, por ai duhet të miratohet nga Kuvendi i Serbisë.
Sipas Predrag Petroviqit, nga Qendra e Beogradit për Politika të Sigurisë, autoritetet serbe e arsyetojnë rikthimin e shërbimit ushtarak me përkeqësimin e situatës së sigurisë në rajon dhe në Evropë.
âMegjithatĂ«, ky argument nuk qĂ«ndron, sepse rikthimi i shĂ«rbimit tĂ« detyrueshĂ«m ushtarak Ă«shtĂ« paralajmĂ«ruar prej gati dhjetĂ« vjetĂ«shâ, thotĂ« Petroviq.
âKjo nuk Ă«shtĂ« njĂ« ide e re qĂ« lindi si pasojĂ« e luftĂ«s nĂ« UkrainĂ« apo zhvillimeve nĂ« Lindjen e Mesme. Serbia, thjesht, Ă«shtĂ« pĂ«rballur me njĂ« largim masiv tĂ« ushtarakĂ«ve tĂ« tĂ« gjitha profileveâ, shton ai.
Kur njoftoi se Serbia do ta rikthejĂ« shĂ«rbimin e detyrueshĂ«m ushtarak, presidenti i SerbisĂ«, Aleksandar Vuçiq, tha se kjo âdo tâi forcojĂ« edhe mĂ« tej kapacitetet tona mbrojtĂ«seâ.
Ushtria e SerbisĂ« â njĂ« vend qĂ« nĂ« fund tĂ« vitit 2007 shpalli neutralitetin ushtarak pĂ«rmes njĂ« rezolute parlamentare pĂ«r mbrojtjen e sovranitetit, integritetit territorial dhe rendit kushtetues â u bĂ« zyrtarisht profesionale nĂ« fillim tĂ« vitit 2011.
Kjo ndodhi pasi hyri në fuqi vendimi i Kuvendit për pezullimin e shërbimit të detyrueshëm ushtarak.
Që atëherë, shërbimi i detyrueshëm me armë u zëvendësua me shërbimin vullnetar, ndërsa radhët e ushtrisë filluan të plotësoheshin me ushtarë dhe oficerë profesionistë.
Bosnje dhe Hercegovina mbetet me ushtri profesionale
Bosnje dhe Hercegovina nuk është duke shqyrtuar rikthimin e shërbimit të detyrueshëm ushtarak.
Forcat e sotme të Armatosura të Bosnje dhe Hercegovinës u krijuan në vitin 2006, pas reformës së mbrojtjes dhe bashkimit të strukturave të mëparshme ushtarake në një ushtri të vetme profesionale.
Megjithatë, ministri i Mbrojtjes i Bosnje dhe Hercegovinës, Zukan Helez, nisi në vitin 2025 një nismë për krijimin e një rezerve ushtarake, e cila do të përfshinte jo vetëm ish-ushtarakë, por edhe profesionistë si: inxhinierë, mjekë dhe personel tjetër mjekësor.
Nisma e tij erdhi pasi Kroacia dhe Serbia vendosën rikthimin e stërvitjeve të detyrueshme ushtarake, ndërsa entiteti i Republikës Sërpska filloi procedurat për krijimin e forcave rezervë të policisë.
âKur flasim pĂ«r Bosnje dhe HercegovinĂ«n, ajo ka mbetur pas. Ligji ynĂ« pĂ«r mbrojtjen ka pĂ«suar ndryshime minimale, ndĂ«rsa Strategjia e SigurisĂ« daton nga viti 2006. TĂ« gjitha kĂ«to dokumente strategjike janĂ« tashmĂ« tĂ« vjetruaraâ, thotĂ« Xhebiq.
Por, nĂ« sistemin kompleks administrativ tĂ« Bosnje dhe HercegovinĂ«s, çdo ndryshim varet nga âmarrĂ«veshja politikeâ.
âNĂ« Bosnje dhe HercegovinĂ« ende nuk e dimĂ« se çfarĂ« duam tĂ« bĂ«jmĂ« me Forcat e Armatosura. Ato janĂ« institucioni mĂ« i madh shtetĂ«ror dhe punĂ«sojnĂ« rreth 11.000 personaâ, thotĂ« Xhebiq.
Aktualisht, ushtria mbetet profesionale, pa ndryshimet që po i zbatojnë vendet e tjera të rajonit.
Sipas Xhebiqit, e vetmja nismë konkrete e Ministrisë së Mbrojtjes është krijimi i një sistemi rezervë.
âUshtrisĂ« i mungojnĂ« arkitektĂ«t, inxhinierĂ«t e ndĂ«rtimit, mjekĂ«t. Pagat qĂ« ofron nuk mund tĂ« krahasohen me ato nĂ« sektorin privatâ, thotĂ« ai.
Rregullorja për rezervën ushtarake do të mundësonte, për shembull, që një mjek të thirrej në shërbim ushtarak, ndërsa statusi i tij do të rregullohej në koordinim me punëdhënësin.
Për të gjitha këto reforma, thotë Xhebiq, Bosnje dhe Hercegovina gëzon mbështetjen e NATO-s dhe të misionit evropian, EUFOR.
Modeli finlandez në Kosovë
Kosova, e cila ka Forcën e Sigurisë së Kosovës (FSK) si ushtri profesionale, po shqyrton jo rikthimin e shërbimit të detyrueshëm ushtarak, por zbatimin e një modeli të mbrojtjes gjithëpërfshirëse, të ngjashëm me atë të Finlandës dhe vendeve baltike.
Kryeministri nĂ« detyrĂ«, Albin Kurti, tha nĂ« fund tĂ« majit se pĂ«r KosovĂ«n Ă«shtĂ« âmĂ« e mençurâ tĂ« ndĂ«rtojĂ« njĂ« sistem tĂ« mbrojtjes gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se sesa tĂ« vendosĂ« shĂ«rbimin e detyrueshĂ«m ushtarak, tĂ« cilin e ka premtuar prej kohĂ«sh.
âĂshtĂ« njĂ« model i ngjashĂ«m me atĂ« tĂ« FinlandĂ«s dhe vendeve baltike, ku nuk krijoni njĂ« ushtri si njĂ« grup tĂ« madh njerĂ«zish qĂ« mĂ« pas duhet ta organizoni dhe pajisni, por pĂ«rcaktoni funksione dhe detyra konkrete, si dhe role tĂ« caktuara pĂ«r qytetarĂ«t nĂ« rast tĂ« rreziqeve tĂ« ndryshme â nga fatkeqĂ«sitĂ« natyrore deri te konfliktet e armatosuraâ, tha Kurti.
NĂ« shtator tĂ« vitit 2024, Qeveria e KosovĂ«s miratoi Programin KombĂ«tar pĂ«r Mbrojtjen GjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se, i cili synon ta pĂ«rgatisĂ« shtetin pĂ«r tâu pĂ«rballur me kĂ«rcĂ«nime tĂ« sigurisĂ«, sulme dhe fatkeqĂ«si natyrore.
Programi parashikon rritjen e qëndrueshmërisë së shoqërisë përmes trajnimit të qytetarëve, zhvillimit të rezervës, forcimit të mbrojtjes ndaj kërcënimeve hibride dhe futjes së një lënde të re në shkollat e mesme.
Ministri në detyrë i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, thotë për Radion Evropa e Lirë se gjatë mandatit të kaluar qeveritar, është bërë një analizë për të përcaktuar se cili koncept i mbrojtjes i përshtatet më mirë Kosovës.
âArritĂ«m nĂ« pĂ«rfundimin se koncepti i mbrojtjes gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se Ă«shtĂ« shumĂ« i pĂ«rshtatshĂ«m, i domosdoshĂ«m dhe njĂ«kohĂ«sisht nuk krijon kosto tĂ« mĂ«dha financiareâ, thotĂ« Maqedonci.
Ai shton se ky model ndërton një sistem të gjerë mbrojtjeje në nivel shoqëror dhe institucional, pa i detyruar të rinjtë të kryejnë shërbim ushtarak për një periudhë të caktuar.
âE kemi shmangur shĂ«rbimin e detyrueshĂ«m ushtarak pĂ«r tâi mundĂ«suar KosovĂ«s tĂ« vazhdojĂ« zhvillimin ekonomik, pra pa e penguar atĂ«, duke i mbajtur qytetarĂ«t tanĂ« tĂ« angazhuar nĂ« fusha tĂ« tjera dhe, nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, duke forcuar sistemin mbrojtĂ«s tĂ« venditâ, thotĂ« Maqedonci.
Ky sistem hap rrugë edhe për përfshirjen e vullnetarëve, organizatave joqeveritare dhe individëve në përgatitje dhe trajnime.
âNe vazhdojmĂ« tĂ« mbajmĂ« njĂ« forcĂ« profesionale, ForcĂ«n e SigurisĂ« sĂ« KosovĂ«s, me 5.000 pjesĂ«tarĂ« aktivĂ« dhe 3.000 rezervistĂ«, por, nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, po zhvillojmĂ« edhe rezervĂ«n vullnetare, e cila do tĂ« jetĂ« nĂ« shĂ«rbim dhe mbĂ«shtetje tĂ« FSK-sĂ«, nĂ«se paraqitet nevojaâ, thotĂ« Maqedonci.
Modeli finlandez, në thelb, është një strategji për mobilizimin e të gjithë shtetit në rast lufte.
âParimi i mbrojtjes totale nĂ« FinlandĂ« do tĂ« thotĂ« se mbrojtja jonĂ« varet nga mbĂ«shtetja e fortĂ« e gjithĂ« shoqĂ«risĂ«â, deklaroi ministri finlandez i Mbrojtjes, Antti Hakkanen, pas miratimit tĂ« raportit qeveritar pĂ«r mbrojtjen nĂ« dhjetor tĂ« vitit 2024.
Sipas të dhënave të Ministrisë së Mbrojtjes së Finlandës, më shumë se 80 për qind e finlandezëve mbështesin sistemin aktual të shërbimit të detyrueshëm ushtarak.
Po vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor?
Sa u përket vendeve të tjera të rajonit, modeli aktual i shërbimit ushtarak mbetet, për momentin, i pandryshuar.
Mali i Zi e shfuqizoi shërbimin e detyrueshëm ushtarak në vitin 2006.
QĂ« nga viti 2019, ai ofron njĂ« shĂ«rbim vullnetar tremujor, i cili u hap rrugĂ«n kandidatĂ«ve pĂ«r tâiu bashkuar ushtrisĂ« profesionale prej rreth 2.400 pjesĂ«tarĂ«sh.
Si anëtar i NATO-s që nga viti 2017, Mali i Zi ndau vitin e kaluar një rekord prej 2.05% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) për mbrojtjen.
Megjithëse shërbimi i detyrueshëm ushtarak është shfuqizuar, ministri i Mbrojtjes i këtij vendi, Dragan Krapoviq, dhe ministria që ai drejton nuk e përjashtojnë mundësinë e rikthimit të tij.
Por, theksojnë se një vendim i tillë do të kërkonte një analizë të detajuar, një konsensus të gjerë politik dhe, mbi të gjitha, mbështetjen e opinionit publik.
Maqedonia e Veriut e shfuqizoi shërbimin e detyrueshëm ushtarak në vitin 2006 dhe kaloi në një ushtri profesionale.
Sot, ushtria e saj numëron rreth 7.000 pjesëtarë, përfshirë forcat aktive dhe rezerviste.
Aktualisht, nuk ka plane zyrtare për rikthimin e shërbimit të detyrueshëm ushtarak.
Si anĂ«tare e NATO-s qĂ« nga viti 2020, Maqedonia e Veriut vazhdon tâi pĂ«rmbahet modelit tĂ« ushtrisĂ« profesionale, ndĂ«rsa qytetarĂ«ve u ofrohet mundĂ«sia e njĂ« trajnimi ushtarak vullnetar tremujor.
Edhe Sllovenia, anëtare e NATO-s që nga viti 2004, e shfuqizoi shërbimin e detyrueshëm ushtarak në vitin 2003 dhe kaloi në një ushtri profesionale.
Në mbarë Evropën janë të dislokuar më shumë se dy milionë ushtarë aktivë të vendeve anëtare të NATO-s.
Që nga pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia në shkurt të vitit 2022, Aleancës i janë bashkuar edhe Finlanda dhe Suedia./ REL-ad
Një ditë pasi kryeministri Edi Rama publikoi reflektimet e tij mbi protestat në Tiranë, ku pas 55 ditësh tubim bëri një kthesë politike dhe njoftoi se qeveria ka gati besëlidhjen e re për shqiptarët.
Projekti i ZvĂ«rnecit, qĂ« ishte dhe zanafilla e protestave, do tĂ« jetĂ« testi i parĂ« i âBESĂSâ, dokumentit strategjik tĂ« qeverisjes sĂ« RamĂ«s, nĂ« mandatin e tij tĂ« katĂ«rt, njĂ« udhĂ«rrĂ«fyes, qĂ« synon tĂ« matĂ« çdo politikĂ«, çdo reformĂ« dhe vendim tĂ« qeverisĂ«.
Sipas këtij plani të ri të qeverisë, parashikohet që brenda një periudhe 90-ditore të zhvillohen dëgjesa në terren me banorë, studiues, shkencëtarë, por edhe grupet që protestuan, për të marrë më pas një vendim për të ardhmen e projektit.
âBrenda kĂ«tij afati pĂ«rfundojnĂ« dĂ«gjesa, hapja e dokumentacionit tĂ« publikueshĂ«m, vlerĂ«simi paraprak dhe vendimi i arsyetuar pĂ«r hapat pasues. Detyrimet qĂ« kĂ«rkojnĂ« mĂ« shumĂ« kohĂ« regjistrohen me afate publike, institucione pĂ«rgjegjĂ«se dhe raportim tĂ« vazhdueshĂ«m nĂ« Flamingo Mirrorâ.
Sipas dokumentit, testi nuk nis me asnjĂ« paragjykim, as nĂ«se projekti duhet tĂ« vazhdojĂ« dhe as nĂ«se duhet ndalur. Ădo mundĂ«si duket se lihet e hapur.
âAlternativat janĂ« vazhdimi me garanci, korrigjimi, kushtĂ«zimi, rikonceptimi ose ndalimi, sipas asaj qĂ« lejojnĂ« ligji, kontratat dhe provat. AsnjĂ« hap i MetodĂ«s BESA nuk pezullon kompetencat ligjore, procedurat administrative, detyrimet kontraktore ose kontrollin gjyqĂ«sorâ.
Plani âBESAâ i qeverisĂ« synon gjithashtu njĂ« transformim tĂ« ri, qĂ« do tĂ« pĂ«rcaktojĂ« dekadĂ«n e ardhshme tĂ« zhvillimit shqiptar, me nĂ« fokus qytetarin.
âKthesa e mandatit tĂ« katĂ«rt Ă«shtĂ« edhe kalimi nga logjika e ndĂ«rtimit, te kultura e kujdesit. Nga investimi si ngjarje, te pĂ«rkujdesja si standard. Nga miratimi i njĂ« ligji, te pĂ«rvoja e pĂ«rditshme e qytetarit lidhur me ligjshmĂ«rinĂ«. Ky Ă«shtĂ« transformimi qĂ« do tĂ« pĂ«rcaktojĂ« dekadĂ«n e ardhshme tĂ« zhvillimit shqiptar. NjĂ« shtet i drejtĂ« me njerĂ«zit. NjĂ« administratĂ« qĂ« respekton afatet. NjĂ« shĂ«rbim publik qĂ« sillet me dinjitet. NjĂ« institucion qĂ« pranon gabimin dhe garanton reagimin. NjĂ« qeveri qĂ« e ndan vendimmarrjen me publikunâ.
NĂ« pĂ«rfundim tĂ« kĂ«tij procesi, do tĂ« ketĂ« njĂ« analizĂ« tĂ« qasjes sĂ« para qershorit, kur nisĂ«n protestat, pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« mĂ«sime, gjĂ« e cila sipas dokumentit ânuk pengon pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« administrative, kontraktore ose ligjore aty ku ajo provohetâ. Ădo element i kĂ«tij procesi do tĂ« jetĂ« i publikuar nĂ« ndĂ«rfaqen qĂ« do tĂ« quhet âFlamingo Mirrorâ (pasqyra e Flamingove), e cila nĂ« tĂ« ardhmen do tĂ« pĂ«rdoret pĂ«r tĂ« gjitha dosjet me interes tĂ« lartĂ« publik./ad
Zjarret masive pyjore në jugperëndim të Francës dhe Spanjën qendrore kanë detyruar evakuimin e më shumë se 220 mijë personave, ndërsa autoritetet po përballen me përhapjen e shpejtë të flakëve të favorizuara nga temperaturat e larta dhe erërat e forta.
Ushtria franceze është angazhuar në operacionet e emergjencës, ndërsa qeveria spanjolle ka shpallur gjendjen e emergjencës kombëtare.
Dhjetëra turistë kanë rrëfyer për BBC momentet dramatike të evakuimit. Ata përshkruajnë alarmet që i zgjuan në mes të natës, kolonat e makinave që lëviznin pranë flakëve gjigante dhe qindra persona që prisnin në plazhe apo në qendra strehimi me valixhet në duar.
Një prej tyre është 21-vjeçari Zac Morrison nga Londra, i cili ndodhej me familjen në gadishullin Cap Ferret. Ai tha se mori disa mesazhe emergjence gjatë natës që urdhëronin evakuimin e menjëhershëm.
âUshtria franceze shkonte derĂ« mĂ« derĂ«. Ishte diçka si nĂ« njĂ« film, na u desh tĂ« merrnim gjithçka. NjerĂ«z tĂ« tjerĂ« kanĂ« fjetur nĂ« shkolla dhe depo dhe nĂ« plazhe ka pasur njerĂ«z qĂ« presin vetĂ«m lejenâ, i tha ai BBC.
Sipas tij, familja u largua nga njĂ« zonĂ« e rrezikuar vetĂ«m pĂ«r tâu pĂ«rballur me njĂ« tjetĂ«r vatĂ«r zjarri, ndĂ«rsa shumĂ« tĂ« evakuuar kaluan natĂ«n nĂ« plazhe, shkolla dhe depo tĂ« improvizuara si strehimore.
Edhe David Morton nga Gloucestershire përjetoi të njëjtën situatë. Ai tregoi se brenda pak minutash familja e tij u detyrua të largohej nga kampingu në Cap Ferret, ndërsa gjatë rrugës iu afruan flakëve.
âNĂ« telefonat tanĂ« kishte njĂ« mesazh qĂ« thoshte se duhej tĂ« evakuoheshim menjĂ«herĂ« dhe tĂ« ngisnim makinĂ«n nĂ« tĂ« vetmen rrugĂ« qĂ« dilte nga gadishulliâ, tha ai.
Në komunën Biscarrosse, Rebecca Papin tha se pa aeroplanë zjarrfikës dhe helikopterë që luftonin flakët gjatë natës, por nuk mori urdhër evakuimi. Të nesërmen në mëngjes zbuloi se qyteti ishte zbrazur pothuajse plotësisht, ndërsa rrugët ishin bllokuar nga zjarri dhe hiri binte nga qielli si borë.
Shumë familje kanë vendosur të ndryshojnë destinacionet e pushimeve. Mark Dorey nga Leeds u evakuua nga një kamping pranë Parentis-en-Born së bashku me familjen dhe kaloi natën në një palestër me qindra persona të tjerë përpara se të zhvendosej në rajonin Dordogne për të vazhduar pushimet në një zonë më të sigurt./ad
Shefi ekzekutiv i Teslas, Elon Musk, ka bërë një parashikim të guximshëm për të ardhmen e ekonomisë, duke thënë se paraja mund të humbasë rëndësinë e saj deri në vitin 2036.
Sipas Musk, zhvillimi i shpejtë i inteligjencës artificiale dhe robotëve humanoidë mund të ndryshojë rrënjësisht mënyrën se si funksionon shoqëria dhe ekonomia.
âPĂ«r çfarĂ« ju duhet paraja? Ju nevojitet pĂ«r mallra dhe shĂ«rbime: ushqim, strehim, transport dhe argĂ«timâ, tha Musk, duke argumentuar se nĂ«se robotĂ«t dhe sistemet e inteligjencĂ«s artificiale arrijnĂ« tĂ« prodhojnĂ« mĂ« shumĂ« mallra dhe shĂ«rbime sesa njerĂ«zit mund tĂ« konsumojnĂ«, atĂ«herĂ« nevoja pĂ«r para mund tĂ« zvogĂ«lohet ndjeshĂ«m.
Musk ka deklaruar vazhdimisht se robotët dhe AI do të luajnë një rol kryesor në të ardhmen. Ai beson se makinat autonome dhe robotët humanoidë mund të kryejnë një pjesë të madhe të punëve fizike dhe industriale, duke rritur ndjeshëm prodhimin global.
Megjithatë, ekspertë të ekonomisë dhe teknologjisë kanë pikëpamje të ndryshme për këtë skenar. Shumë prej tyre theksojnë se edhe në një botë me automatizim të lartë do të mbeten çështje si shpërndarja e pasurisë, pronësia e teknologjisë dhe mënyra se si njerëzit do të kenë qasje në burime.
Deklarata e Musk ka rihapur debatin mbi ndikimin afatgjatë të inteligjencës artificiale dhe nëse përparimi teknologjik mund të sjellë një ekonomi ku roli tradicional i parasë ndryshon./ad
Një incident i pazakontë i sigurisë kibernetike ka ngritur shqetësime të mëdha në industrinë e inteligjencës artificiale, pasi OpenAI konfirmoi se dy modele eksperimentale të ChatGPT kryen një sulm ndaj platformës Hugging Face gjatë një testi të brendshëm.
BBC shkruan se sipas kompanisĂ«, modelet dolĂ«n nga njĂ« mjedis testimi (sandbox), fituan qasje nĂ« internet dhe depĂ«rtuan nĂ« sistemet e Hugging Face pĂ«r tĂ« marrĂ« informacione qĂ« do tâi ndihmonin tĂ« pĂ«rfundonin me sukses provĂ«n e tyre.
Hugging Face njoftoi më 16 korrik se ishte objekt i një sulmi kibernetik të pazakontë, i cili u krye me shpejtësi mbinjerëzore dhe me shumë pak ndërhyrje njerëzore. Sipas kompanisë, inteligjenca artificiale realizoi rreth 17 mijë veprime brenda më pak se dy ditësh, duke arritur të depërtonte në sistemet e saj dhe të vidhte informacione.
Fillimisht, studiuesit e Hugging Face dyshuan se sulmi ishte organizuar nga një grup kriminal kibernetik ose nga një aktor i mbështetur nga një shtet, pasi nuk ishte e qartë se kush qëndronte pas tij. Megjithatë, rreth një javë më vonë, OpenAI pranoi se autorët e sulmit ishin dy modele eksperimentale të ChatGPT, të trajnuara posaçërisht për testime në fushën e sigurisë kibernetike.
OpenAI deklaroi se incidenti ndodhi gjatë një prove të kontrolluar për të testuar aftësitë e modeleve në hakimin etik. Kompania bëri të ditur se po bashkëpunon me Hugging Face për të trajtuar pasojat e incidentit dhe se planifikon të publikojë një raport teknik me mësimet e nxjerra nga kjo ngjarje.
Incidenti ka shkaktuar reagime të ndryshme në komunitetin teknologjik. Disa ekspertë e konsiderojnë atë një paralajmërim serioz për rreziqet që mund të paraqesin sistemet gjithnjë e më autonome të inteligjencës artificiale, ndërsa të tjerë kanë shprehur skepticizëm, duke sugjeruar se mënyra e komunikimit të ngjarjes mund të ketë shërbyer edhe si promovim i aftësive të modeleve të OpenAI.
Në rrjetet sociale, komentues të ndryshëm kanë vënë në dyshim narrativën e kompanisë. Disa e kanë cilësuar incidentin si një strategji marketingu për të theksuar fuqinë e modeleve të reja të inteligjencës artificiale, ndërsa të tjerë kanë ngritur shqetësime për sigurinë dhe kontrollin e sistemeve të avancuara.
Ekspertët e sigurisë kibernetike kanë kritikuar gjithashtu mënyrën se si OpenAI kishte izoluar modelet eksperimentale. Sipas Dor Sarig nga Pillar Security, incidenti tregon se vetëm përdorimi i sandbox-eve nuk mjafton për të garantuar sigurinë e sistemeve agjentike të inteligjencës artificiale. Edhe profesori Alan Woodward nga Universiteti i Surrey-t dhe Katie Moussouris nga Luta Security kanë theksuar se industria duhet të investojë më shumë në mekanizmat e kontrollit dhe përmbajtjes së këtyre teknologjive.
Megjithëse mbeten shumë pyetje pa përgjigje mbi rrethanat e sakta të incidentit, ngjarja konsiderohet një moment i rëndësishëm për zhvillimin e inteligjencës artificiale dhe sigurinë kibernetike. Ajo ka rikthyer debatin mbi balancën mes avancimit teknologjik dhe nevojës për masa më të forta sigurie në zhvillimin e sistemeve autonome./ad
Nicole Kidman është fotografuar duke kaluar momente relaksi në një hotel luksoz në Portofino të Italisë, në shoqërinë e biznesmenit Michael Reinstein, duke nxitur sërish spekulimet për jetën e saj sentimentale pas divorcit nga Keith Urban.
NĂ« fotot e publikuara nga âPage Sixâ, aktorja dhe biznesmeni shfaqen pranĂ« pishinĂ«s sĂ« hotelit, duke biseduar, buzĂ«qeshur dhe duke shijuar njĂ« atmosferĂ« tĂ« qetĂ«. NĂ« disa momente, tĂ« dy duken shumĂ« komodĂ« me njĂ«ri-tjetrin, ndĂ«rsa Reinstein shihet duke i ngritur me shaka kapelĂ«n Kidman dhe duke u afruar drejt saj gjatĂ« bisedĂ«s.
Aktorja 59-vjeçare kishte zgjedhur një veshje verore, me një bluzë të bardhë, pantallona të shkurtra dhe një kapelë kashte, ndërsa biznesmeni u shfaq me një bluzë blu të errët, rroba banje në të njëjtën ngjyrë dhe syze dielli.
Edhe pse muajt e fundit kanë qarkulluar raportime për një lidhje të mundshme mes tyre, Nicole Kidman nuk ka bërë asnjë deklaratë publike dhe nuk ka konfirmuar zyrtarisht ndonjë marrëdhënie të re.
Disa ditë para këtyre pamjeve, dyshja ishte fotografuar gjithashtu duke biseduar jashtë dhomës së hotelit ku po qëndronte aktorja. Michael Reinstein është themelues i një firme private investimesh, të krijuar në vitin 2013, dhe aktualisht mban postin e presidentit dhe drejtorit të investimeve të kompanisë.
Sipas raportimeve të mediave ndërkombëtare, Nicole Kidman kishte udhëtuar në Itali së bashku me dy vajzat e saj, të cilat i ka nga martesa me Keith Urban.
Pas ndarjes, burime pranë aktores kanë thënë se ajo është përqendruar te familja dhe te rikthimi i qetësisë në jetën e saj personale. Sipas tyre, Kidman po përpiqet të ecë përpara dhe të gjejë lumturinë pas përfundimit të një martese gati 20-vjeçare.
Aktorja fituese e çmimit Oscar dhe kĂ«ngĂ«tari Keith Urban nisĂ«n procedurat e divorcit nĂ« vitin 2025, ndĂ«rsa ndarja e tyre u finalizua mĂ« vonĂ«. NĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r âVarietyâ, Kidman u shpreh se ishte mirĂ«njohĂ«se pĂ«r familjen e saj dhe se dĂ«shironte tĂ« vazhdonte pĂ«rpara nĂ« drejtimin e duhur.
Ndërkohë, shfaqja e saj në Itali pranë Michael Reinstein ka rikthyer vëmendjen te jeta private e një prej aktoreve më të njohura të Hollywood-it./ad
Franca dhe Spanja përballen me valën më të rëndë të zjarreve në historinë e tyre të fundit, ndërsa mbi 250 mijë persona janë detyruar të largohen nga banesat.
Flakët vazhdojnë të përhapen me shpejtësi për shkak të temperaturave të larta, thatësirës dhe erërave të forta, pavarësisht angazhimit të qindra zjarrfikësve dhe mjeteve ajrore.
Në Francë, autoritetet kanë evakuuar rreth 197 mijë banorë në zonat pranë Bordosë, ku po zhvillohet zjarri më i madh i regjistruar ndonjëherë në vend. Vetëm në gadishullin Cap Ferret janë larguar rreth 44 mijë persona, shumë prej tyre me mjete lundruese, ndërsa mbi 50 banesa janë shkatërruar.
Presidenti Emmanuel Macron ka urdhĂ«ruar angazhimin e ushtrisĂ« dhe ka kĂ«rkuar ndihmĂ« nga Bashkimi Evropian pĂ«r pĂ«rballimin e situatĂ«s. Edhe Spanja po pĂ«rjeton njĂ« emergjencĂ« tĂ« paprecedentĂ«. Mbi 70 mijĂ« banorĂ« janĂ« evakuuar nga zonat nĂ« perĂ«ndim tĂ« Madridit, ku dy vatra tĂ« mĂ«dha janĂ« bashkuar nĂ« njĂ« zjarr tĂ« vetĂ«m qĂ« autoritetet e konsiderojnĂ« aktualisht tĂ« pamundur pĂ«r tâu vĂ«nĂ« nĂ«n kontroll.
Kryeministri Pedro Sånchez deklaroi se prioritet absolut mbetet shpëtimi i jetëve dhe mbrojtja e zonave të banuara, duke paralajmëruar se orët në vijim do të jenë vendimtare për shkak të erërave të forta. Në Francë janë angazhuar rreth 1 mijë ushtarakë dhe një avion transporti ushtarak i pajisur për hedhjen e lëndëve kundër flakëve, ndërsa Bashkimi Evropian ka dërguar avionë zjarrfikës në të dy vendet.
Deri tani, rreth 22 mijë hektarë janë djegur në Francë, ndërsa vetëm në provincën Guadalajara në Spanjë flakët kanë përfshirë rreth 32 mijë hektarë./ad
Zgjedhja e Andrea Pirlos si trajner i kombëtares së Italisë po ngjall debate të forta ende pa u bërë njoftimi zyrtar.
A Ă«shtĂ« e drejtĂ« qĂ« njĂ« rol me njĂ« peshĂ« kaq tĂ« madhe pĂ«rfaqĂ«suese pĂ«r njĂ« shtet, tĂ« mund tĂ« bĂ«jĂ« propagandĂ« pĂ«r RusinĂ« e Putinit? NjĂ« trajner i kombĂ«tares nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« trajner klubi; ai Ă«shtĂ« njĂ« figurĂ« institucionale, njĂ« fytyrĂ« qĂ« pĂ«rfaqĂ«son ItalinĂ« nĂ« mbarĂ« botĂ«n. MegjithatĂ«, polemika pritet tĂ« shuhet nĂ« momentin e saktĂ« kur Pirlo tĂ« zyrtarizohet nĂ« krye tĂ« pankinĂ«s. SĂ« pari, sepse detyra e re do tâia ndalonte me rregullore tĂ« ishte nĂ«n kontratĂ« me njĂ« kompani bastesh. SĂ« dyti, sepse roli i tij si ambasador global i kĂ«saj marke Ă«shtĂ« i lidhur ngushtĂ« me faktin qĂ« ai drejton United FC, njĂ« ekip i Emirateve tĂ« Bashkuara Arabe, presidenti i tĂ« cilit, Sergey Lomakin, ka interesa tĂ« konsiderueshme nĂ« kompaninĂ« ruse tĂ« basteve.
ĂĂ«shtja e papajtueshmĂ«risĂ« mes tĂ« qenit trajner i âAxurrĂ«veâ dhe pĂ«rfshirjes nĂ« aktivitete promovuese pĂ«r njĂ« kompani bastesh nga vendi i Putinit, thellohet nĂ« dy momente kyçe. Pirlo u bĂ« ambasador global i Fonbet, kompanisĂ« kryesore ruse tĂ« basteve, por ajo qĂ« ngjalli indinjatĂ« ishte strategjia e komunikimit tĂ« kompanisĂ«. Fonbet e prezantoi afrimin e yllit italian si njĂ« provĂ« tĂ« prekshme se, pavarĂ«sisht sanksioneve dhe izolimit politik ndaj MoskĂ«s, tĂ«rheqja e ikonave tĂ« sportit global ishte ende e mundur.
MĂ« pas, ish-mesfushori u shfaq nĂ« kryeqytetin rus pĂ«r tĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« âFootball Dayâ, njĂ« organizim i po kĂ«saj marke. Prania e tij, e cila pĂ«rkoi me njĂ« fazĂ« tejet dramatike tĂ« konfliktit nĂ« UkrainĂ«, solli reagime tĂ« ashpra nga vĂ«zhgues dhe sportistĂ« ndĂ«rkombĂ«tarĂ«. NdĂ«r ta ishte edhe atleti ukrainas i skeletonit, Vladyslav Heraskevych, i cili e kritikoi ashpĂ«r vendimin e Pirlos pĂ«r tĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« kĂ«tĂ« event.
ĂshtĂ« e detyrueshme tĂ« qartĂ«sohet tabloja: Andrea Pirlo nuk ka shkelur asnjĂ« ligj dhe as nuk mund tâi mohohet e drejta qĂ«, si profesionist i lirĂ«, tĂ« lidhĂ« marrĂ«veshje sponsorizimi apo tĂ« menaxhojĂ« imazhin e tij. MegjithatĂ«, nĂ« njĂ« epokĂ« ku sporti Ă«shtĂ« gjithnjĂ« e mĂ« i gĂ«rshetuar me dinamikat gjeopolitike, reputacioni dhe simbolet kanĂ« njĂ« peshĂ« specifike tĂ« jashtĂ«zakonshme. NgĂ«rçi i ngritur nga kritikĂ«t fokusohet pikĂ«risht te pajtueshmĂ«ria mes tĂ« qenit udhĂ«heqĂ«si simbolik i futbollit italian dhe tĂ« qenit, qoftĂ« edhe vetĂ«m pĂ«r marketing, fytyra e njĂ« marke qĂ« e shfrytĂ«zoi kĂ«tĂ« marrĂ«veshje si mesazh kundĂ«r izolimit ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« RusisĂ«.
Gjithsesi, ky problem pritet të zgjidhet vetvetiu, pasi marrëdhëniet e tij me Fonbet do të ndërpriten automatikisht me marrjen e detyrës si trajner i Italisë. Të drejtosh një ekip kërkon aftësi taktike, por të përfaqësosh një komb shpesh kërkon përballjen me një realitet shumë më kompleks. Kjo është polemika që po zien aktualisht në qarqet sportive./ad
Lufta, moti dhe ndĂ«rprerjet e furnizimit mund tâi çojnĂ« sĂ«rish çmimet e gazit nĂ« rritje tĂ« fortĂ«, shkruan The Economist
Më 28 qershor, Hlaitan, një cisternë e ngarkuar me gaz natyror të lëngshëm, u nis nga Freeport, në Teksas, drejt Francës. Pothuajse menjëherë, ajo ndryshoi kurs. TotalEnergies, kompania që e kishte marrë me qira, kishte marrë një ofertë më të mirë nga Azia.
Sipas Kpler, një kompani të dhënash, Hlaitan pritet të mbërrijë në destinacionin e ri më 1 gusht.
Raste të tilla janë bërë të zakonshme. Blerësit në Azi, ku një verë përvëluese po rrit ndjeshëm kërkesën, po i tejkalojnë vazhdimisht ofertat europiane për ngarkesat amerikane. Cisternat e GNL-së po devijohen në numër rekord (shih grafikun 1).
Ndërkohë, Europa po mbetet mënjanë dhe rezervat e saj të gazit, të zbrazura nga dimri i ftohtë, janë vetëm 47% të mbushura, niveli më i ulët në 15 vjet për këtë periudhë të verës (shih grafikun 2).
Â
Â
Pas kĂ«saj qĂ«ndron mungesa e furnizimeve nga Katari, zakonisht furnizuesi kryesor i AzisĂ«. QĂ« kur Shtetet e Bashkuara dhe Irani ranĂ« dakord nĂ« mes tĂ« qershorit pĂ«r rihapjen e NgushticĂ«s sĂ« Hormuzit, vetĂ«m 11 cisterna me GNL kanĂ« kaluar pĂ«rmes saj â mĂ« mirĂ« se asnjĂ«, por sa trafiku normal i vetĂ«m tri ditĂ«ve.
Më 7 korrik, Shtetet e Bashkuara nisën sulmet ndaj Iranit, si kundërpërgjigje ndaj sulmeve iraniane mbi cisternat, përfshirë një anije nga Katari me GNL një ditë më parë.
Presidenti Donald Trump gjithashtu hoqi njĂ« pĂ«rjashtim qĂ« i lejonte Iranit tĂ« shiste naftĂ« dhe deklaroi se armĂ«pushimi me RepublikĂ«n Islamike kishte âmarrĂ« fundâ.
Â
Â
Ndryshe nga çmimet e naftës, të cilat megjithëse janë rritur pas përshkallëzimit të fundit të luftimeve mbeten shumë poshtë kulmit të arritur gjatë luftës, çmimet e gazit vazhdojnë të jenë 55% më të larta në Europë dhe 73% më të larta në Azi krahasuar me muajin shkurt (shih grafikun 3).
Â
Â
Analistët presin që furnizimet nga Katari të rikthehen në nivele normale deri në shtator, pikërisht në kohë që Europa të rimbushë rezervat përpara dimrit. Megjithatë, një skenar shumë më negativ mbetet ende një mundësi reale.
Lufta me Iranin i ka hequr tregut global njĂ« tĂ« pestĂ«n e furnizimeve me gaz natyror tĂ« lĂ«ngshĂ«m (GNL). Ajo ka nxjerrĂ« gjithashtu jashtĂ« funksionit 17% tĂ« kapacitetit eksportues tĂ« Katarit, dĂ«me qĂ« do tĂ« duhen vite pĂ«r tâu riparuar.
Edhe rikthimi në punë i impianteve që kanë mbetur të paprekura kërkon kohë.
Pavarësisht furnizimeve shtesë nga Afrika dhe Australia, të nxitura nga rritja e çmimeve, si dhe uljes së kërkesës falë masave të kursimit të energjisë në vendet aziatike, shtyrjes së blerjeve nga industria dhe rikthimit në përdorim të termocentraleve me qymyr, bota pritet të përballet këtë vit me një mungesë të akumuluar prej 40 milionë tonësh GNL nga Katari. Kjo përfaqëson pothuajse një të dhjetën e furnizimit global të vitit të kaluar.
Dhe kjo para se importuesit aziatikë dhe europianë të nisin rimbushjen e rezervave për dimër. Shumica po presin sa më gjatë të jetë e mundur. Një arsye është se çmimet mbeten të larta; një tjetër është se çmimet për furnizimet e dimrit nuk janë më të larta se ato të sotmet.
NĂ«se furnizimet nga Katari rikthehen deri nĂ« shtator, kĂ«rkesa aziatike pĂ«r ngarkesat amerikane duhet tĂ« zbutet, çmimet nĂ« tregun spot tĂ« bien dhe blerĂ«sit europianĂ« tĂ« rimbushin rezervat. Deri nĂ« nĂ«ntor, magazinat e BE-sĂ« do tĂ« ishin rreth tre tĂ« katĂ«rtat plot â njĂ« nivel i ulĂ«t, por i mjaftueshĂ«m pĂ«r njĂ« dimĂ«r normal. Ămimet duhet tĂ« mbeten nĂ«n kontroll.
Por tregu është aq i tendosur, sa një varg goditjesh të vogla mund të shkaktojë një krizë furnizimi. Tre rreziqe dallohen. Së pari, furnizimet nga Gjiri mund të mos rikthehen në kohë. Disa orë pasi cisterna nga Katari me gaz u godit pranë hyrjes së ngushticës më 6 korrik, një tjetër anije që po drejtohej për në Hormuz u kthye pas.
Rreth njĂ« duzinĂ« cisternash bosh po presin pranĂ« Ras Laffan pĂ«r tâu ngarkuar. Por pĂ«rplasjet e pĂ«rsĂ«ritura, e aq mĂ« tepĂ«r njĂ« kolaps i armĂ«pushimit, mund tĂ« trembin blerĂ«sit dhe ta shtyjnĂ« AzinĂ« tĂ« ofrojĂ« edhe mĂ« shumĂ« pĂ«r ngarkesat amerikane.
Rreziku i dytë është moti ekstrem. Në qershor, Europa përjetoi temperatura rekord, të cilat rritën kërkesën për ftohje dhe, si rrjedhojë, për energji elektrike (shih grafikun 4).
Â
Â
NĂ« Azi, El Niño â fenomen klimatik qĂ« sjell mot tĂ« nxehtĂ« dhe tĂ« thatĂ« nĂ« rajon â po i çon gjithashtu temperaturat nĂ« nivele jashtĂ«zakonisht tĂ« larta, duke detyruar vende si Bangladeshi dhe Pakistani tĂ« rikthehen nĂ« tregun spot. MĂ« shumĂ« valĂ« tĂ« nxehti nĂ« cilindo kontinent do tĂ« nĂ«nkuptojnĂ« mĂ« shumĂ« blerje.
Blerjet e paparashikueshme të Kinës shtojnë pasigurinë. Importuesi më i madh i GNL-së në botë i siguron shumicën e furnizimeve përmes kontratave afatgjata.
Ai nuk krijon rezerva gazi siç bën me naftën. Sasinë që nuk i nevojitet, e rishit, siç bëri në mars dhe prill.
Por kur valët e të nxehtit goditën në maj dhe qershor, Kina rifilloi importet e mëdha; kur reshjet e mirëpritura mbërritën në fund të qershorit, ajo u tërhoq sërish. Temperatura përvëluese mund ta detyrojnë përsëri të blejë me nxitim.
Rreziku i tretĂ« Ă«shtĂ« dĂ«shtimi i infrastrukturĂ«s. Periudhat e gjata tĂ« thatĂ«sirĂ«s zbrazin rezervuarĂ«t e hidrocentraleve. Ămimet e energjisĂ« elektrike nĂ« ZvicĂ«r janĂ« rritur tashmĂ«, ndĂ«rsa vendi importon energji nga fqinjĂ«t qĂ« pĂ«rdorin lĂ«ndĂ« djegĂ«se fosile, vĂ«ren Gillian Boccara nga Kpler.
Më pas janë edhe rreziqet e paparashikueshme. Një terminal i madh GNL-je mund të dalë jashtë funksionit, siç ndodhi në vitin 2022, kur fabrika e Freeport-it, e cila në atë kohë përbënte 4% të furnizimit global, u përfshi nga zjarri.
Grevat, si ato nĂ« Australi nĂ« vitin 2023, mund tâi nxjerrin impiantet jashtĂ« funksionit pĂ«r javĂ« tĂ« tĂ«ra. Rusia, e cila kĂ«tĂ« pranverĂ« furnizoi EuropĂ«n me vĂ«llime rekord, mund tĂ« ndĂ«rpresĂ« furnizimet.
NĂ«se disa prej kĂ«tyre goditjeve ndodhin njĂ«kohĂ«sisht, njĂ« situatĂ« e menaxhueshme mund tĂ« kthehet nĂ« makth. âKur lajmet e kĂ«qija grumbullohen â thotĂ« Anne-Sophie Corbeau nga Columbia University, â ndikimi mbi çmimet mund tĂ« bĂ«het eksponencialâ.
Hapësira për kalimin te lëndë të tjera djegëse është tashmë shumë e kufizuar. Vendet e Azisë Jugore me siguri do të duhet të ulin konsumin. Kina, Japonia dhe Koreja e Jugut janë mjaftueshëm të pasura për të vazhduar të ofrojnë çmime të larta. Europa nuk do të ngrijë këtë dimër.
Por mund të përballet me një faturë jashtëzakonisht të lartë për ngrohjen./ad
Ndryshimi i klimĂ«s Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« tashmĂ« njĂ« problem pĂ«r tĂ« gjithĂ« sistemin diellor. TĂ« premten, zjarret nĂ« SpanjĂ« shkatĂ«rruan njĂ« nga tre observatorĂ«t qĂ« Administrata KombĂ«tare e AeronautikĂ«s dhe HapĂ«sirĂ«s e SHBA-sĂ« pĂ«rdor pĂ«r tâu lidhur me anijet kozmike, duke pĂ«rfshirĂ« Voyager 1, Teleskopin HapĂ«sinor James Webb dhe misionin Artemis rreth HĂ«nĂ«s tĂ« pĂ«rfunduar sĂ« fundmi.
Spanja shpalli gjendje emergjente për shkak të zjarreve në natyrë, ndërsa disa zjarre kanë dalë jashtë kontrollit pranë Madridit, me urdhra evakuimi për më shumë se 60,000 njerëz. Zona e prekur përfshin Robledo de Chavela, një komunë pranë Kompleksit të Komunikimeve në Hapësirën e Thellë të drejtuar nga NASA.
Imazhet dramatike të kapura nga fotografët treguan radioteleskopët e rrethuar nga tymi dhe zjarri. Një zëdhënës i NASA-s tha në një email për WIRED se agjencia evakuoi me sukses të gjithë personelin.
Ata shtuan se, ndërsa zjarri tani ka kaluar nëpër kompleksin e observatorit, mbetet e paqartë se çfarë ndikimi mund të kenë pasur flakët në pajisjet e ndjeshme brenda.
âĂdo dĂ«m i mundshĂ«m do tĂ« vlerĂ«sohet kur tĂ« jetĂ« e sigurt pĂ«r ta bĂ«rĂ« kĂ«tĂ«â, tha zĂ«dhĂ«nĂ«si.
Ata shtojnë se nëse kushtet e lejojnë, një vlerësim i vendit mund të bëhet që të shtunën.
PĂ«r momentin, NASA tha se ka âtransferuar pa probleme mbĂ«shtetjen pĂ«r operacionet e misionit nĂ« Kompleksin e Komunikimeve HapĂ«sinore tĂ« ThellĂ« Goldstone nĂ« Kaliforni, duke siguruar vazhdimĂ«sinĂ« e shĂ«rbimit dhe mbĂ«shtetjen e pandĂ«rprerĂ« pĂ«r komunikimet e anijeve kozmikeâ.
Objekti nĂ« SpanjĂ«, sĂ« bashku me tĂ« tjerĂ«t nĂ« Canberra tĂ« AustralisĂ« dhe Goldstone tĂ« KalifornisĂ«, pĂ«rbĂ«jnĂ« atĂ« qĂ« NASA e quan âsistemi mĂ« i madh dhe mĂ« i ndjeshĂ«m shkencor i telekomunikacionit nĂ« botĂ«â. Rrjeti i lejon NASA-s tĂ« transmetojĂ« informacion nga Toka nĂ« anije kozmike, duke pĂ«rfshirĂ« objektin mĂ« tĂ« largĂ«t tĂ« krijuar nga njeriu nĂ« sistemin tonĂ« diellor, Voyager 1. PĂ«rdoret gjithashtu pĂ«r tĂ« transferuar tĂ« dhĂ«na nga Teleskopi HapĂ«sinor James Webb dhe pĂ«r tĂ« dĂ«rguar komanda nĂ« mjete tĂ« tjera hapĂ«sinore. Oh, dhe faqet gjithashtu kontribuojnĂ« nĂ« vĂ«zhgimet e radio-astronomisĂ«. Mjafton tĂ« thuhet se Ă«shtĂ« njĂ« koleksion shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m instrumentesh pĂ«r tĂ« kuptuar sistemin diellor.
Spanja nuk është vendi i vetëm që përballet me një krizë zjarresh. Flakët po djegin jashtë kontrollit edhe në Francë.
âNĂ« mes tĂ« pasdites mĂ«suam se, pas ndryshimit tĂ« erĂ«s, zjarri ishte shndĂ«rruar nĂ« njĂ« zjarr tĂ« madh dhe tĂ« vetĂ«mjaftueshĂ«m, qĂ« Ă«shtĂ« jashtĂ«zakonisht i vĂ«shtirĂ« pĂ«r tâu vĂ«nĂ« nĂ«n kontrollâ, tha ministri i brendshĂ«m francez Laurent Nunez.
Evropa ka parë temperatura rekord të larta këtë verë, të shkaktuara nga kupola të përsëritura të nxehtësisë që ngrihen mbi kontinent dhe Mbretërinë e Bashkuar, si dhe nga ndryshimet klimatike. Moti i nxehtë mund të thajë bimësinë, duke i përgatitur pyjet të digjen kur goditen nga një shkëndijë e çuditshme. Histori të ngjashme janë zhvilluar në pjesë të tjera të botës kohët e fundit, nga Ontario, Kanada , deri në Veriperëndimin e Paqësorit në SHBA.
Moti mĂ« i freskĂ«t pritet tĂ« vijĂ« nĂ« Mesdhe gjatĂ« fundjavĂ«s, gjĂ« qĂ« duhet tâi ndihmojĂ« zjarrfikĂ«sit tĂ« kontrollojnĂ« flakĂ«t. Por kjo periudhĂ« pushimi do tĂ« jetĂ« e shkurtĂ«r. Temperaturat pritet tĂ« rriten pĂ«rsĂ«ri tĂ« hĂ«nĂ«n dhe tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« rriten gjatĂ« gjithĂ« javĂ«s, duke arritur pĂ«rfundimisht deri nĂ« 10 gradĂ« Celsius mbi normalen.
Kjo mund të përkeqësojë çdo zjarr në Spanjë ose Francë që mund të jetë ende duke u djegur, ose të ndihmojë në nxitjen e zjarreve të reja./ad
The wildfires are menacing the Madrid Deep Space Communications Complex (MDSCC), @NASAâs only facility in Spain and one of only three ground stations in the Deep Space Network (DSN) that the U.S. agency operates around the world, along with those in Goldstone (California) and⊠pic.twitter.com/BaMrDLVazc
Ministrja e Shëndetësisë, profesoresha Evis Sala ka dhënë një intervistë për median gjermane dhe ka shpalosur vizionin e saj transformues për sistemin shëndetësor shqiptar, bazuar në përvojën e saj në zbatimin e reformave.
Ajo ka treguar pritshmëritë kur ka marrë detyrën dhe nevojën për të rishikuar të gjithë sistemin, sepse rikthehej në Shqipëri pas 29 vitesh, jo sepse gjërat ishin bërë gabim, por i shihte me një sy të ri.
âE dija se si duhet tĂ« funksionojĂ« njĂ« sistem shĂ«ndetĂ«sor modern, bazuar nĂ« pĂ«rvojĂ«n time nĂ« zbatimin e reformave, pĂ«rfshirĂ« edhe inteligjencĂ«n artificiale, nĂ« vende tĂ« ndryshme tĂ« EuropĂ«s dhe nĂ« Shtetet e Bashkuara.
NĂ« fillim mendova: âKĂ«tĂ« mund ta bĂ«j brenda njĂ« viti. Mund ta transformoj tĂ« gjithĂ« sistemin.â Por, pastaj kuptova se mendimi qĂ« mund tâi bĂ«sh tĂ« gjitha njĂ«herĂ«sh mund tĂ« çojĂ« drejt dĂ«shtimit. Nuk mund tĂ« ndryshosh gjithçka njĂ«herĂ«shâ, ka thĂ«nĂ« ajo.
Ministrja Evis Sala Ă«shtĂ« shprehur mĂ« tej se ka analizuar me kujdes se pĂ«r çfarĂ« kishte nevojĂ« pĂ«r ndĂ«rhyrje, ka pĂ«rcaktuar prioritetet dhe mĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rqendruar nĂ« dy ose tre objektiva kryesorĂ«, duke u angazhuar pĂ«r tâi çuar deri nĂ« fund.
Intervista e plotë e ministres Evis Sala për median gjermane:
Kur mora këtë detyrë, pothuajse menjëherë e kuptova se çfarë doja të bëja. Doja të rishikoja gjithçka. Jo sepse gjërat ishin bërë gabim, por sepse po i shihja me një sy të ri, pasi isha rikthyer në vend pas 29 vitesh.
E dija se si duhet të funksionojë një sistem shëndetësor modern, bazuar në përvojën time në zbatimin e reformave,përfshirë edhe inteligjencën artificiale, në vende të ndryshme të Europës dhe në Shtetet e Bashkuara.
NĂ« fillim mendova: âKĂ«tĂ« mund ta bĂ«j brenda njĂ« viti.Mund ta transformoj tĂ« gjithĂ« sistemin.â
Por, pastaj kuptova se mendimi qĂ« mund tâi bĂ«sh tĂ« gjitha njĂ«herĂ«sh mund tĂ« çojĂ« drejt dĂ«shtimit. Nuk mund tĂ« ndryshosh gjithçka njĂ«herĂ«sh.
Prandaj vendosa tĂ« ndalem, tĂ« analizoj me kujdes se çfarĂ« kishte nevojĂ« pĂ«r ndĂ«rhyrje, tĂ« pĂ«rcaktoj prioritetet dhe mĂ« pas tĂ« pĂ«rqendrohem nĂ« dy ose tre objektiva kryesorĂ«, duke u angazhuar pĂ«r tâi çuar deri nĂ« fund.
Natyrisht, gjatë rrugës do të ketë edhe ndërhyrje të tjera, të lidhura ose jo me ato prioritete.
Do të kishte zgjidhje të shpejta, gjëra që ndoshta nuk duken të rëndësishme apo kërkojnë pak energji, por që kanë ndikim të madh.
Pra, nĂ« fund, do tĂ« jetĂ« njĂ« pĂ«rzierje elementesh tĂ« ndryshme. Por nĂ«se e humbet fokusin dhe mendon se do tâi bĂ«sh tĂ« gjitha.
Pastaj, tĂ«rhiqesh pak dhe thua: âMirĂ«, tani e kam krijuar njĂ« tablo tĂ« qartĂ«, e di se çfarĂ« duhet rregulluar. Tani do tĂ« veproj hap pas hapi, ose do tĂ« merrem me tri gjĂ«ra njĂ«herĂ«sh, nuk ka rĂ«ndĂ«si se si vepron, pĂ«r sa kohĂ« qĂ« pĂ«rqendrohesh vĂ«rtet dhe zgjedh betejat e duhura.â
Si e menaxhoni kĂ«tĂ«? Si thoni âjoâ, veçanĂ«risht nĂ« mjedise ku kundĂ«rshtarĂ«t tuaj dhe meqenĂ«se tashmĂ« jeni nĂ« botĂ«n e politikĂ«s, gjithmonĂ« do tĂ« keni kundĂ«rshtarĂ« e kanĂ« tĂ« lehtĂ« tâju pĂ«rgjigjen me pyetje tĂ« tilla si: âPse nuk e meritojmĂ« ne kĂ«tĂ«?â apo âPse nuk mund ta siguroni kĂ«tĂ«?â
ShqipĂ«ria Ă«shtĂ« njĂ« vend i vogĂ«l. Ju pĂ«rcaktoni prioritetet dhe ato dy-tri prioritete qĂ« vendosni janĂ« nĂ« nivel kombĂ«tar. Pra, ndikimi Ă«shtĂ« kombĂ«tar, Ă«shtĂ« njĂ« gjĂ« e vogĂ«l pĂ«r tâu realizuar, por me rĂ«ndĂ«si tĂ« madhe, sepse keni krijuar njĂ« model qĂ« mund tĂ« funksionojĂ« nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin.
Nga ana tjetĂ«r, mĂ« lejoni tâju jap njĂ« shembull: ajo qĂ« kam vĂ«nĂ« re kĂ«tu Ă«shtĂ« se kujdesi parĂ«sor Ă«shtĂ« mjaft i mirĂ«. Do tĂ« thoja qĂ« kujdesi parĂ«sor kĂ«tu Ă«shtĂ« i organizuar pak a shumĂ« si sistemi i mjekut tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar apo edhe mĂ« mirĂ« se nĂ« disa vende tĂ« tjera. ĂshtĂ« i digjitalizuar. Pra, fokusi nuk Ă«shtĂ« kĂ«tu. A mund tĂ« jetĂ« mĂ« mirĂ«? Sigurisht qĂ« mund tĂ« jetĂ«. Ne do ta ruajmĂ« cilĂ«sinĂ« dhe do ta pĂ«rmirĂ«sojmĂ« atĂ«.
Por, ajo që duhet vërtet të përmirësoj është kujdesi spitalor. Këtu e kam fjalën për inteligjencën artificiale dhe digjitalizimin. Duhet të përmirësohet kujdesi spitalor dhe procesi i digjitalizimit.
Duhet tĂ« ndĂ«rtojmĂ« njĂ« sistem tĂ« integruar, sepse aktualisht funksionojmĂ« nĂ« struktura tĂ« fragmentuara,me âishujâ tĂ« ndarĂ« mes tyre.
Këto ndarje ekzistojnë jo vetëm në praktikën mjekësore, por edhe në mënyrën se si merren vendimet.
Duket interesante varĂ«sisht nga kĂ«ndvĂ«shtrimi por, tĂ« mĂ«sosh tĂ« thuash âjoâ Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e vĂ«shtirĂ« sesa tĂ« mĂ«sosh tĂ« thuash âpoâ.
MegjithatĂ«, duhet mbajtur parasysh njĂ« gjĂ«: nĂ«se u thua âpoâshumĂ« gjĂ«rave dhe nuk i realizon ato, kjo Ă«shtĂ« nĂ« fakt mĂ« keq sesa tĂ« thuash âjoâ.
MegjithatĂ«, duhet mbajtur parasysh njĂ« gjĂ«, nĂ«se u thua âpoâ shumĂ« gjĂ«rave dhe nuk i realizon ato, kjo Ă«shtĂ« nĂ« fakt mĂ« keq sesa tĂ« thuash âjoâ./ad
Pas publikimit të videos gjatë të cilës shikohet momenti kur Refit (Nertil) Buzi liroi pasditen e djeshme Rozalinda Plakën e cila u ndihmua të largohej nga vendngjarja nga një efektiv policie, janë zbardhur negociatat mes këtij të fundit dhe autorit të ngjarjes.
Sipas gazetares Xhensila Kodra mësohet se autori Refit Buzi kur la të lirë Rozalinda Plakun i ka kërkuar efektivit Mariglen Korroveshaj që të kujdeset për të e të mos afrohet më pranë tij, në të kundërt do kryejë vetëvrasje.
Pasi efektivi shoqĂ«roi vajzĂ«n, tĂ« cilĂ«n e largoi disa metra mĂ« tutje, u rikthye pĂ«r tâi mbushur mendjen autorit qĂ« tĂ« hidhte tutje armĂ«n e tĂ« dorĂ«zohej. Por Buzi kĂ«mbĂ«nguli qĂ« ai tĂ« largohej nga ngjarja, duke e paralajmĂ«ruar se nĂ«se efektivi i afrohet ai do tĂ« kryejĂ« vetĂ«vrasje, siç dhe bĂ«ri.
PjesĂ« e zbardhur nga negociatat:Â
MARIGLEN KORROVESHAJ: Vajzës mos i bëj keq!
BUZI: Nuk e liroj, mos u afro
KORROVESHAJ vijon negociatat: Do të zgjidhim gjithçka bashkë, ejani me mua!
BUZI: Eja merre vajzĂ«n kĂ«tu, po ta besoj tyâŠ
Në këto momente, Shefi i Policisë së Roskovecit afrohet pranë tyre, merr vajzën në krahë dhe largohet, duke e lënë disa metra larg autorit dhe kthehet sërish drejt tij, për ta bindur të dorëzohet.
KORROVESHAJ: Gjërat do të rregullohen, lëre armën dhe eja me mua
BUZI: Largohu me vajzën, ik, unë do të rri këtu! Mos u afro ose do të vras veten!/ad
Pas anketimit të 2,000 të rriturve në Francë, Gjermani, Itali dhe Mbretërinë e Bashkuar, Spanja rezultoi zgjedhja kryesore për personat që po mendojnë të shpërngulen dhe të nisin një jetë të re në një vend tjetër.
Pothuajse gjysma e njerëzve që jetojnë në Francë, Gjermani, Itali dhe Mbretërinë e Bashkuar presin që, në një moment të së ardhmes, të jetojnë në një vend tjetër, zbuloi një sondazh i ri.
Sondazhi, i kryer në emër të kompanisë së sigurimeve digjitale Feather, tregoi se kriza e kostos së jetesës është arsyeja kryesore që i shtyn njerëzit të mendojnë për një jetë jashtë vendit. Kjo arsye u përmend nga 53 për qind e britanikëve, 48 për qind e francezëve, 43 për qind e gjermanëve dhe 32 për qind e italianëve.
VetĂ«m njĂ« nĂ« dhjetĂ« europianĂ« nĂ« secilin prej tregjeve tĂ« pĂ«rfshira nĂ« sondazh â ku u pyetĂ«n nga 500 tĂ« rritur nĂ« çdo vend â deklaroi se nuk do tĂ« shpĂ«rngulej kurrsesi jashtĂ« vendit.
Edhe pse destinacioni më i preferuar ndryshon nga njëri vend në tjetrin, Spanja del qartësisht fituese.
Si britanikët, ashtu edhe italianët e renditën Spanjën si zgjedhjen e tyre të preferuar, përkatësisht me 24 për qind dhe 20 për qind. Ndërkohë, vendi u rendit i dyti në Francë dhe Gjermani, ku 16 për qind dhe 12 për qind e të anketuarve e përmendën si zgjedhjen kryesore.
Për francezët, Kanadaja ishte zgjedhja numër një, me 17 për qind që thanë se do të dëshironin të jetonin atje në të ardhmen. Pas saj renditej Italia, e përzgjedhur nga 14 për qind e të anketuarve.
Gjermanët nuk duket se duan të largohen shumë nga vendi i tyre. Rreth 17 për qind zgjodhën Austrinë, ndërsa Spanja dhe Zvicra u renditën më pas, me nga 12 për qind secila.
Britanikët, nga ana tjetër, janë plotësisht të gatshëm të shpërngulen në destinacione të largëta: 19 për qind zgjodhën Australinë, 15 për qind Kanadanë dhe 10 për qind Zelandën e Re.
Megjithëse Dubai përmendet shpesh si një destinacion i preferuar për emigrantët, vetëm 3 për qind e britanikëve thanë se po e konsideronin atë. Megjithatë, sondazhi u zhvillua në fund të qershorit, ndaj përgjigjet pa dyshim janë ndikuar nga sulmet iraniane ndaj Emirateve të Bashkuara Arabe gjatë muajve të fundit.
Rritja e âsemi-pat*â-it
Gjatë shqyrtimit të së ardhmes së emigrantëve, Feather bisedoi gjithashtu me eksperten e udhëtimeve Holly Rubenstein.
Prezantuesja e podkastit The Travel Diaries vëren se modeli tradicional i jetës së emigrantit, ku zgjidhet një vend i vetëm dhe ndërtohet një jetë atje, po humbet popullaritetin.
âModeli i ri Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« fleksibĂ«l: kalon gjashtĂ« muaj diku, punon nĂ« distancĂ«, provon njĂ« mĂ«nyrĂ« jetese dhe krijon lidhje nĂ« disa vende,â thotĂ« ajo.
âGjenerata Alfa do tĂ« rritet duke e konsideruar komunikimin nĂ« distancĂ« si diçka normale. PĂ«r ta, karriera, miqĂ«sitĂ« dhe identiteti nuk do tĂ« jenĂ« tĂ« lidhura vetĂ«m me njĂ« vend.â/ Euronews-ad
Mbi 2 milionë shtetas kanë hyrë në Shqipëri gjatë 6 muajve të parë të vitit përmes pikave kufitare në Shkodër dhe Malësinë e Madhe, ndërsa kulmi i lëvizjeve turistike dhe i emigrantëve që kthehen në vend sapo ka nisur.
Rritja e ndjeshme e qarkullimit në rrugë ka sjellë edhe shtim të angazhimeve për Policinë Rrugore të Shkodrës
Paralelisht me shtimin e lëvizjeve në akset rrugore, janë rritur edhe rastet e shkeljeve të Kodit Rrugor.
Megjithë fluksin e lartë të automjeteve, të dhënat tregojnë një përmirësim të situatës së sigurisë rrugore. Gjatë vitit 2026, në qarkun Shkodër janë regjistruar rreth 40% më pak aksidente krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar./ad
Një hidroavion u rrëzua pasditen e së enjtes (23 korrik) në ishullin Sushia, në qarkun San Juan pranë Seattle, në shtetin Washington të SHBA-së. Në bordin e mjetit ndodheshin 11 persona, 10 pasagjerë dhe piloti, të cilët të gjithë arritën të shpëtohen.
Sipas raportimeve nga mediat lokale, katër pasagjerë mbetën të plagosur dhe u transportuan në spital për të marrë ndihmë mjekësore. Njëri prej tyre ndodhet në gjendje kritike.
Persona që ndodheshin në zonë me varkat e tyre ndërhynë menjëherë për të ndihmuar pasagjerët, përpara mbërritjes së ekipeve të emergjencës.
Sipas autoriteteve, hidroavioni kreu një ulje emergjente, përfundoi në shkëmbinjtë e ishullit dhe më pas u përfshi nga flakët. Në vendngjarje mbërritën Roja Bregdetare, si dhe disa agjenci të tjera lokale për të menaxhuar situatën.
Ndërkohë, po kryhet një inspektim për të vlerësuar edhe ndikimet e mundshme mjedisore të shkaktuara nga incidenti.
Bordi Kombëtar i Sigurisë së Transportit (NTSB) dhe Administrata Federale e Aviacionit (FAA) kanë nisur hetimet për të përcaktuar shkaqet e uljes emergjente dhe zjarrit që pasoi rrëzimin e avionit./ad
Multiple people were injured, including one critically, after a seaplane with 11 people aboard, crashed off the coast of Washington state, according to the FAA and local authorities.
The FAA said the DeHavilland DHC-3 seaplane crashed near Sucia Island in Washington State. The⊠pic.twitter.com/bFsCsGknaW
Londra, Parisi dhe Roma kanë magjepsur vizitorët prej shekujsh, por secili qytet ofron diçka të ndryshme. Nga ikonat kulturore dhe kulmet e gastronomisë te lidhjet e transportit dhe çmimet e hoteleve, ja si krahasohen këto tri fuqi të turizmit evropian për një udhëtim të shkurtër në qytet.
Qoftë nëse kërkoni muze të klasit botëror, ushqim të jashtëzakonshëm apo thjesht një fundjavë duke shëtitur nëpër rrugë të bukura, pak vende mund të konkurrojnë me kryeqytetet e mëdha të Evropës.
Londra, Parisi dhe Roma kanĂ« kryesuar listat e dĂ«shirave tĂ« udhĂ«tarĂ«ve pĂ«r dekada â dhe me tĂ« drejtĂ«. Secili ofron njĂ« ndĂ«rthurje unike tĂ« historisĂ«, kulturĂ«s dhe pamjeve tĂ« paharrueshme, por secili spikat nĂ« mĂ«nyra tĂ« ndryshme.
Qoftë nëse po planifikoni udhëtimin tuaj të parë të shkurtër në një qytet evropian apo të pestin, lehtësia e lëvizjes, numri i gjërave për të bërë dhe, sigurisht, raporti cilësi-çmim janë gjithmonë konsiderata të rëndësishme.
Ja si renditen tri kryeqytetet â qĂ« mund tĂ« konsiderohen ndĂ«r destinacionet mĂ« tĂ« fuqishme tĂ« EvropĂ«s pĂ«r sa i pĂ«rket turizmit.
Londër, Angli
Londra vazhdon të vendosë standardin për udhëtimet e shkurtra në qytetet evropiane, duke ndërthurur monumentet me famë botërore me një skenë gastronomike, kulturore dhe mikpritjeje që evoluon vazhdimisht. Ndërsa miliona vizitorë vërshojnë çdo vit drejt kryeqytetit britanik për historinë dhe atraksionet e tij, duket se ka gjithmonë diçka të re për të zbuluar.
Qyteti mbetet një nga destinacionet më të vizituara në botë, i ndihmuar nga lidhjet e shkëlqyera të transportit dhe dy nga aeroportet më të ngarkuara të Evropës, Heathrow dhe Gatwick, ndërsa trenat e shpeshtë Eurostar e lidhin Londrën me pjesën tjetër të kontinentit.
Sektori i hoteleve në Londër vazhdon të përmirësohet gjithnjë e më shumë. Hapjet e fundit përfshijnë hotelin butik Newman Hotel në Fitzrovia dhe Chancery Rosewood në Mayfair, ku ky i fundit përmendet shpesh si një nga hapjet e reja më të mira të këtij viti.
NdĂ«r hotelet qĂ« pritet tĂ« hapen Ă«shtĂ« Waldorf Astoria London â Admiralty Arch. I planifikuar tĂ« mirĂ«presĂ« vizitorĂ«t nĂ« vjeshtĂ«, ky Ă«shtĂ« njĂ« nga hotelet e reja mĂ« tĂ« pritura tĂ« LondrĂ«s nĂ« vitin 2026.
Edhe lëvizja nëpër qytet po bëhet më e lehtë. Përmirësimet në metronë e Londrës po vazhdojnë në të gjithë rrjetin dhe qyteti po investon gjithashtu në hapësira publike më të gjelbra dhe në transport më të qëndrueshëm.
Ndër vendet që duhen vizituar patjetër janë muzetë e preferuar, përfshirë National Gallery dhe British Museum, dhe ia vlen shumë të ndiqni një shfaqje në West End-in e klasit botëror.
PĂ«rveçse krenohet me njĂ« histori tĂ« pasur, Londra Ă«shtĂ« gjithashtu shtĂ«pia e zonave alternative Camden dhe Shoreditch, si dhe ka njĂ« numĂ«r tĂ« madh restorantesh me yje Michelin, ideale pĂ«r tâu vizituar pasi tĂ« keni provuar njĂ« gotĂ« birrĂ« nĂ« njĂ« nga pub-et e shumta historike tĂ« qytetit.
Londra zĂ« vendin e parĂ« nĂ« renditjen e Tripadvisor pĂ«r destinacionet mĂ« tĂ« mira nĂ« EvropĂ«, çka do tĂ« thotĂ« se Ă«shtĂ« njĂ« nga tĂ« preferuarat e vizitorĂ«ve. E pĂ«rshkruar si âKryeqyteti i Kryeqyteteveâ, ajo u rendit gjithashtu nĂ« vendin e parĂ« nĂ« listĂ«n e Qyteteve mĂ« tĂ« Mira tĂ« EvropĂ«s pĂ«r vitin 2026, tĂ« publikuar nga Resonance Consultancy.
Megjithatë, një nga disavantazhet është se Londra njihet për çmimet shumë të larta.
Sipas Hotel Monitor, çmimi mesatar për një natë në një hotel me tre yje gjatë sezonit të pikut në Londër është 268 paundë (314 euro).
Të dhënat nga platforma e kostos së jetesës Numbeo tregojnë se një vakt me tri pjata për dy persona në një restorant të kategorisë së mesme kushton mesatarisht 80 paundë (94 euro), ndërsa një biletë njëdrejtimëshe me transportin lokal kushton 3 paundë (3,50 euro).
Paris, Francë
Parisi ka qenë prej kohësh një nga destinacionet më ikonike të Evropës për udhëtime të shkurtra në qytet, por kryeqyteti francez vazhdon të rishpikë veten.
Pas organizimit tĂ« LojĂ«rave Olimpike dhe Paralimpike tĂ« vitit 2024, qyteti Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« mĂ« i gjelbĂ«r, mĂ« i lehtĂ« pĂ«r tâu pĂ«rshkuar dhe i mbushur me atraksione tĂ« reja kulturore, duke ruajtur njĂ«kohĂ«sisht hijeshinĂ« e pĂ«rjetshme qĂ« i bĂ«n vizitorĂ«t tĂ« kthehen.
Një rrjet në zgjerim me më shumë se 1.000 kilometra korsi biçikletash e ka transformuar qytetin për çiklistët, ndërsa zgjerime të tjera të metrosë janë tashmë në plan.
Skena gastronomike mbetet një nga më të mirat në Evropë, me më shumë se 120 restorante me yje Michelin, që variojnë nga institucionet klasike franceze te emrat e rinj novatorë. Edhe hotelet luksoze po rrisin standardin, me Four Seasons Hotel George V që përfundoi së fundmi një rinovim të gjerë të të gjitha dhomave dhe suitave.
Asnjë udhëtim në Paris nuk është i plotë pa parë Kullën Eiffel, veçanërisht kur ndriçon çdo orë të plotë pas errësimit. Admironi Notre Dame-in e rihapur së fundmi dhe merrni një pain au chocolat, që shijohet më së miri gjatë një shëtitjeje përgjatë Senës vezulluese.
Qyteti i DritĂ«s zuri vendin e dytĂ« nĂ« renditjen e Tripadvisor â dhe Ă«shtĂ« paksa mĂ« i pĂ«rballueshĂ«m se Londra.
Sipas Hotel Monitor, një hotel me tre yje kushton mesatarisht 280 euro për natë në sezonin e pikut, ndërsa një vakt për dy persona në një restorant të kategorisë së mesme kushton 70 euro dhe një biletë njëdrejtimëshe me transportin lokal kushton 2,50 euro.
Romë, Itali
Roma ka qenĂ« gjithmonĂ« njĂ« nga destinacionet e mĂ«dha tĂ« EvropĂ«s pĂ«r udhĂ«time tĂ« shkurtra nĂ« qytet, por nuk ka pasur kurrĂ« njĂ« kohĂ« mĂ« emocionuese pĂ«r ta vizituar. Jubileu i vitit 2025 e ka vendosur kryeqytetin italian fuqishĂ«m nĂ« qendĂ«r tĂ« vĂ«mendjes â nĂ«se ai Ă«shtĂ« larguar ndonjĂ«herĂ« prej saj.
Si pjesë e festimeve, shumë nga monumentet më të njohura të Romës u restauruan dhe hapësirat publike u rigjallëruan. Largo di Torre Argentina, ku u vra Jul Cezari, është rihapur si park arkeologjik publik, ndërsa ekspozita të mëdha kushtuar veprës së Caravaggio-s po zhvillohen në të gjithë qytetin.
Edhe sektori i hoteleve në qytet ka pësuar një transformim të rëndësishëm. Hapjet e fundit, si Palazzo TalÏa, Bvlgari Roma, Six Senses Rome dhe Romeo Roma, kanë shtuar edhe më shumë luks.
Hotele tĂ« njohura prej kohĂ«sh, si Rome Cavalieri, vazhdojnĂ« gjithashtu tĂ« tĂ«rheqin vizitorĂ«, pjesĂ«risht falĂ« restorantit La Pergola â i vetmi restorant nĂ« qytet me tre yje Michelin.
Edhe lĂ«vizja nĂ«pĂ«r qytet po bĂ«het mĂ« e lehtĂ«. Zgjerimi i linjĂ«s C tĂ« metrosĂ« po pĂ«rmirĂ«son lidhjet nĂ« tĂ« gjithĂ« qendrĂ«n historike, ndĂ«rsa planifikohet gjithashtu zgjerimi i zonave pĂ«r kĂ«mbĂ«sorĂ« rreth Koloseut dhe Piazza Venezia-s, duke e bĂ«rĂ« RomĂ«n â nĂ« thelb njĂ« muze tĂ« gjallĂ«, me shekuj histori kudo qĂ« kthehesh â edhe mĂ« tĂ« kĂ«ndshme pĂ«r tâu eksploruar nĂ« kĂ«mbĂ«.
Shihni Panteonin, hidhni njĂ« monedhĂ« nĂ« ShatĂ«rvanin Trevi â diçka qĂ«, me sa duket, sjell fat â dhe sigurohuni tĂ« provoni lloje tĂ« ndryshme akulloresh.
Kryeqyteti italian renditet në vendin e tretë në klasifikimin e Tripadvisor.
Të dhënat e Numbeo tregojnë se një vakt me tri pjata për dy persona në një restorant të kategorisë së mesme kushton mesatarisht 60 euro, ndërsa një biletë njëdrejtimëshe me transportin lokal kushton 1,50 euro.
Sipas Hotel Monitor, çmimi mesatar i një dhome në një hotel me tre yje gjatë sezonit të lartë është 254 euro, duke e bërë Romën qytetin më të përballueshëm nga të tre./monitor-ad
Login
