Nga Ylli Pata
Përtej nervozizmit dhe një diskursi përgjithësisht patetik, debati mbi protestat e natyrisht protestat e opozitës nuk ka një vijë lineare logjike. Në panele nalistët shpërthejnë, nxefen dhe bëhen viralë në tik tok apo reels-a të facebook.
Dhe kjo po ju pĂ«lqen shumĂ«, madje ka edhe politikanĂ« apo zĂ«ra publikĂ« tĂ« balancuar, qĂ« me tĂ« zbuluar viralitetin e njĂ« reel-si, kanĂ« braktosur tĂ« shkruarin. Kryesisht i fusin dy tre fjali me gĂ«rma kapitale pa âĂ«â dhe âçâ dhe pastaj videon, ku aktrojnĂ« nĂ« njĂ« studio televizive.
Në këto ditë, që u bënë javë e muaj që nga nëntori, temë kryesore është si rrëzohet Edi Rama dhe si duhet të jenë protestat. Dikush thotë se duhet të jenë të forta, madje shumë të forta, duke shtuar metafora savanash apo të botës së kafshëve që janë kohët e fundit si simbole politike.
Ka të tjerë që i mëshojnë më shumë kohëgjatjes, përkatësisht konsistencës që mund të krijojnë një efekt politik më të madh. Siç ka të tjerë, si përshembull një nga politikanët më të njohur në vend si Dashamir Shehi, i cili nuk lodhet së theksuari se fuqia e një opozite është tek ideja, platforma apo reformat që ajo promovon në një aksion politik.
Protestat fryhen me një objektiv të madh, rrëzimin e qeverisë, megjithatë objektivi real i tyre ësht krijimi i një fryme, i një efekti domino që të krijojnë një momentum politik rreth qendrës gravitacionale që është dora vetë Sali Berisha.
Për ta bërë më të prekshme analizën, thërrasim analogjinë si letër lakmusi. Le të marrim si model protestat e viteve 2003-2004 dhe të ashtuquajturat protesta për armët kimike të Bashar Al Asadit.
Protestat kundër qeverisë së Fatos Nanos, u organizuan nga një grup shoqatash, ku në qendër ishte MJAFT-i i Erion Veliajt dhe organizata e drejtuar nga Kreshkin Sspahiu. Të cilët kishin hapur dhe qartazi support ndërkombëtar në vullnet dhe financime.
Këto protesta krijuan një aleancë fluide me opozitën e Sali Berishës, grupet e rëndësishme mediatike, por edhe politikanë të mazhorancës së atëhershme, e cila ishte e ndarë dhe me luftë të brendshme.
Protestat krijuan një frymë, por edhe një efekt politik, pasi mazhoranca po shkonte drejt një dezintegrimi, që u vulos me krijimin e LSI. Kryeministri Fatos Nano humbi edhe mazhorancën në Kuvend, pasi një pjesë e deputetëve socialistë nuk i votonin ministrat dhe ai qeverisi me zv.ministra. Kjo atmosferë shkoi për dy vjet deri në zgjedhje ku mazhoranca nuk e mori mandatin e tretë dhe opozita e Sali Berishës erdhi në qeveri. Protestat, që ishin mjet dhe formë komunikimi, ishte një rrugë drejt një procesi që u konsakrua me zgjedhjet. Suksesi i tyre, përpos masivitetit dhe galvanizimit civik, erdhi edhe si pasojë e aleancave me shoqërinë, politikën, mediat dhe madje edhe mazhorancën.
NĂ« vitin 2013, pak muaj pasi kishte ardhur nĂ« pushtet, Edi Rama u pĂ«rball me njĂ« kĂ«rkesĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nga SHBA qĂ« mund tâi siguronin mazhorancĂ«s por edhe vendit njĂ« mbĂ«shtetje tĂ« madhe amerikane.
Shkatërrimin në një process monitorimi të një arsenali të armëve kimike të Asadit. Këtë aksion, SHBA e shoqëroi me premtime për mbështetje të fortë politike dhe financiare.
TĂ« alarmuar se me kĂ«tĂ« akt Edi Rama do tĂ« fuqizohej shumĂ« dhe menjĂ«herĂ«, Sali Berisha dhe Ilir Meta, sĂ« bashku me aleatĂ«t e tyre vendosĂ«n tâi kundĂ«rvihen fort.
PD organizoi dhe financoi grupe âcivikeâ pĂ«r tĂ« protestuar fort kundĂ«r kĂ«tyre arsenaleve, sa u arrit pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nga disa ambjentalistĂ« tĂ« opozitĂ«s qĂ« tĂ« protestohet edhe para ambasadĂ«s Amerikane.
Ilir Meta, i cili ishte kreu i Kuvendit në aleancë qeverisëse me Edi Ramën dhe kondiciononte politikisht shumicën qeverisëse në Kuvend. Ai e kundërshtoi hapur këtë propozim amerikan, duke dalë kundër. Kundër doli edhe Ben Blushi, atëherë deputet i Partisë Socialiste që ishte kritik me Edi Ramën dhe lidershipin e tij.
Pas njĂ« âreflektimiâ disa ditor, Edi Rama bĂ«ri llogaritĂ« politike dhe pa qĂ« mazhoranca e tij mund tĂ« çahej pa bĂ«rĂ« akoma tre muajt e parĂ« nĂ« krye tĂ« vendit. Dhe doli publikisht duke e refuzuar propozimin amerikan. âJOâ qĂ« ka pasur njĂ« kosto tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r vendin, ndĂ«rkohĂ« qĂ« arsenalet e municioneve tĂ« armĂ«ve siriane u shkatĂ«rruan pa zhurmĂ« nĂ« Itali, e cila mori lekĂ«t.
Po përse kishin sukses këto protesta? Pasi ata kishin një objektiv të aktuar, një përfshirje të rëndësishme në grupet e interesit dhe më e rëndësishmja aleanca të forta politike.
Sot, protestat e Sali BerishĂ«s çfarĂ« synojnĂ«? TĂ« pĂ«rdorin teorinĂ« e âfait açompliâ-faktit tĂ« kryer qĂ« tĂ« krijojnĂ« e gjenerojnĂ« njĂ« process politik me detyrim pĂ«rcktim.
Mungesa e njerëzve nuk ka dyshim që është thjeshtë një refuzim i qartë dhe i prerë ndaj Sali Berishës. PD vetëm në Tiranë ka mbi 10 mijë anëtarë, ku vetëm ata të dalin në rrugë mund të bëjnë protesta të plota e masive.
Por siç dihet, PD e Sali Berishës nuk e kontrollon partinë e ndarë, trazuar dhe frustruar nga procesi i dhunshëm që provokoi pas shpalljes Non Grata.
I frustruar pĂ«r kĂ«tĂ« refuzim nga ata qytetarĂ« qĂ« janĂ« dukshĂ«m kundĂ«r mazhrancĂ«s, Sali Berisha kĂ«rkon tĂ« prodhojĂ« njĂ« process politik nga lart. Madje fute dhe âabalistatâ pro tij qĂ« ta krijojnĂ« si imperative krijimin e nĂ« fronti kundĂ«r Edi RamĂ«s. Front qĂ« nĂ« fakt opozitarĂ«t e duan, por jo me Sali BerishĂ«n, e kĂ«tĂ« e kanĂ« treeguar qoftĂ« me votĂ«, qoftĂ« nga sondazhet. KĂ«rkimi qĂ« njerĂ«zit ta duan me zor Ă«shtĂ« pikĂ«risht shkaku i dĂ«shtimit tĂ« protestave. Pse Berisha nuk bĂ«n njĂ« eksperiment, le âja lĂ«rĂ« organizimin, drejtimin dhe foltoren e protestĂ«s sĂ« 10 shkurtit njĂ« ekipi tĂ« ri dhe ta provojĂ« a ka ndryshim nĂ« formĂ« dhe pĂ«rmbajtje? Nuk humb gjĂ«, barazimin e ka nĂ« xhep dhe ndoshta edhe e rrĂ«zon Edi RamĂ«n!