Ndërtesa publike të dëmtuara nga zjarri, xhama të thyer dhe dyqane të plaçkitura, rrugë të mbushura me gurë e kontejnerë mbeturinash të djegur. Këto janë pamjet në Tiranë, teksa protestat e studentëve kanë hyrë në ditën e katërt dhe janë përhapur edhe në qytete të tjera të Shqipërisë.
PĂ«rleshjet mes policisĂ« dhe grupeve tĂ« protestuesve, kryesisht tĂ« maskuar, kanĂ« lĂ«nĂ« dhjetĂ«ra tĂ« lĂ«nduar, shumica policĂ«, sipas autoriteteve. Policia ka pĂ«rdorur gaz lotsjellĂ«s dhe topa uji pĂ«r tâi shpĂ«rndarĂ« protestuesit.
Studentët thonë se protestojnë kundër kostove të larta të arsimit dhe korrupsionit qeveritar, ndërsa kërkesë kryesore kanë dorëheqjen e Qeverisë së udhëhequr nga Edi Rama. Atyre u janë bashkuar edhe nxënës të shkollave të mesme. Mësimi është bojkotuar në universitete në Tiranë dhe në disa qytete të tjera, si dhe në disa gjimnaze të kryeqytetit.
Përtej studentëve, pakënaqësi që bashkojnë brezat
Pas katër ditësh protestash dhe përplasjesh me policinë, studentët vazhdojnë të dalin në rrugët e Tiranës. Sipas autoriteteve, vetëm mbrëmjen e 15 tetorit u ndaluan 160 protestues. Por studentët thonë se do të vazhdojnë të protestojnë.
Â
Â
âNuk kemi rrugĂ« tjetĂ«r, nuk na Ă«shtĂ« lĂ«nĂ« zgjidhje tjetĂ«r. ĂfarĂ« duhet tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« student qĂ« nuk pĂ«rballon dot kostot e arsimit, tĂ« jetesĂ«s edhe pse punon. ĂfarĂ« tĂ« bĂ«jĂ« kur nuk dĂ«gjohet, kur nĂ«pĂ«rkĂ«mbet. Nuk ka asnjĂ« vlerĂ« diploma sepse nuk ka meritokraci, vendet e punĂ«s janĂ« pĂ«r fĂ«mijĂ«t e politikanĂ«ve, administratĂ«s, oligarkĂ«veâ, thotĂ« pĂ«r Radio EvropĂ«n e LirĂ« Blerta, studente nĂ« fakultetin Ekonomik nĂ« TiranĂ«.
Në rrugët e Tiranës, përkrah studentëve janë edhe profesorë. Lush Susaj, profesor në Universitetin Bujqësor të Tiranës, thotë se proteston për studentët e tij dhe për të gjithë ata që janë detyruar të largohen nga vendi.
âNjĂ«ra nga studentet e mia mbaroi masterin shkencor me rezultate tĂ« shkĂ«lqyera. E dini çfarĂ« pune bĂ«n? BĂ«n byrekĂ« nĂ« njĂ« biznes nĂ« njĂ« lagje tĂ« TiranĂ«s. Kjo Ă«shtĂ« e dhimbshme pĂ«r muaâ, thotĂ« Susaj pĂ«r REL.
Ai ia atribuon situatën politizimit të shkollave dhe universiteteve, si dhe mungesës së meritokracisë në punësim.
âNuk futesh nĂ« punĂ« nĂ« shkolla dhe universitete pa mbĂ«shtetjen e partisĂ« nĂ« pushtet. Partia vendos pĂ«r gjithçka. Studenti le tĂ« mbarojĂ« me rezultate tĂ« shkĂ«lqyera, punĂ«n do ta fitojĂ« patronazhisti i partisĂ«, pa aftĂ«sitĂ« e duhura dhe pa lidhje me shkollimin. Situata qĂ« shohim sot Ă«shtĂ« pasojĂ« e keqqeverisjes, korrupsionit dhe nepotizmit. Faji nuk Ă«shtĂ« i studentĂ«ve. Ata janĂ« nĂ« tĂ« drejtĂ«n e tyre. Do tĂ« vinte dita qĂ« tĂ« shpĂ«rtheninâ, thotĂ« Susaj.
Krahas studentëve dhe profesorëve, në protestë janë edhe pensionistë. Mes tyre është Syrja Xhani, ish-punonjës i trupës së Cirkut Kombëtar dhe një nga organizatorët e protestave kundër shembjes së Teatrit Kombëtar në vitin 2020. Ai thotë se prej 140 ditësh proteston kundër Qeverisë Rama.
Pakënaqësitë me Qeverinë Rama kanë nxjerrë qytetarë në rrugë prej muajsh. Protestat fillimisht u nxitën nga një projekt i diskutueshëm turistik në Zvërnec të Vlorës, i lidhur me Jared Kushner. Sipas protestuesve, ky projekt, ashtu si edhe të tjerë, tregon se politika po vendos interesat e saj mbi ato të qytetarëve dhe po shpërfill interesin publik.
âPushtetarĂ«t fitojnĂ« pasuri pĂ«rrallore, ndĂ«rsa qytetarĂ«t bĂ«jnĂ« llogaritĂ« pĂ«r tĂ« mbijetuar. Kam punuar gjithĂ« ato vite dhe çfarĂ« pensioni marr? Duhet tĂ« zgjedh nĂ«se do tĂ« blej ilaçe apo do tĂ« ushqehemâ, thotĂ« ai pĂ«r REL.
Xhani e cilëson protestën të vonuar. Një tjetër pensionist pranë Xhanit, i cili nuk deshi të identifikohej, mendon se brezi i tij mban një pjesë të përgjegjësisë për situatën dhe se duhet të jetë çdo ditë në krah të studentëve.
âĂshtĂ« gabimi ynĂ« qĂ« nuk ditĂ«m ta pĂ«rmbysnim komunizmin, ta shkulnim me rrĂ«njĂ«. Le tâi vuajmĂ« pasojat, por duhet tĂ« jemi nĂ« shesh pĂ«r fĂ«mijĂ«t tanĂ«. Kthim pas nuk kaâ, thotĂ« ai pĂ«r REL.
Situata socio-ekonomike në Shqipëri
Paga mesatare mujore bruto: 92.150 lekë, ose rreth 1.000 euro, në tremujorin e dytë të vitit 2026, para tatimit dhe kontributeve.
PapunĂ«sia te tĂ« rinjtĂ« 15â24 vjeç: 21,5% mĂ« 2025, pĂ«r tĂ« gjitha nivelet arsimore, kundrejt 8,4% nĂ« nivel vendi.
Rreziku nga varfëria: 19% e popullsisë më 2025, me të ardhura të disponueshme nën pragun relativ të varfërisë.
Privimi i rëndë material dhe social: 31,2% e popullsisë më 2025 nuk përballonte të paktën 7 nga 13 nevoja materiale dhe sociale.
Protestuesit fajësojnë qeverinë për përshkallëzimin
StudentĂ«t dhe qytetarĂ«t e tjerĂ« qĂ« marrin pjesĂ« nĂ« protestĂ« thonĂ« se pĂ«rshkallĂ«zimi ishte e vetmja rrugĂ« qĂ« u kishte mbetur pĂ«r tâu dĂ«gjuar.
Aurel Kujtimi, aktivist i kauzave studentore, thotë se situata u përshkallëzua për shkak të arrogancës së qeverisë.
âQytetarĂ«t nuk u dĂ«gjuan, pĂ«rkundrazi, u tallĂ«n dhe u pĂ«rçmuan. PĂ«rshkallĂ«zimin e solli qeveria, ndĂ«rsa dhuna qĂ« policia e shtetit po ushtron ndaj tĂ« rinjve i revolton ata edhe mĂ« shumĂ«â, thotĂ« Kujtimi pĂ«r REL.
Ai shpreh keqardhje pĂ«r bizneset e vogla tĂ« dĂ«mtuara gjatĂ« protestĂ«s, por jo pĂ«r bizneset e mĂ«dha qĂ«, sipas tij, janĂ« tĂ« lidhura me pushtetin dhe kanĂ« pĂ«rfituar nga taksat e qytetarĂ«ve. TĂ« premten, nĂ« rrjetet sociale qarkulluan fotografi tĂ« bizneseve qĂ« kishin vendosur nĂ« hyrje letra tĂ« bardha me mbishkrimin: âMbĂ«shtesim studentĂ«t, mos na dĂ«mtoniâ.
NdĂ«rkaq, nĂ« njĂ« video tĂ« publikuar tĂ« premten nĂ« Facebook, kryeministri Rama tha se protestat nuk lidhen me shqetĂ«simet dhe aspiratat legjitime tĂ« qytetarĂ«ve pĂ«r njĂ« jetĂ« mĂ« tĂ« mirĂ«. Ai akuzoi âduar tĂ« huajaâ, pa i identifikuar ato, se po nxisin trazirat pĂ«r tĂ« penguar pĂ«rparimin e ShqipĂ«risĂ« drejt anĂ«tarĂ«simit nĂ« Bashkimin Evropian. NjĂ« ditĂ« mĂ« parĂ«, ai i tha agjencisĂ« Reuters se nuk do tĂ« japĂ« dorĂ«heqje.
Edhe profesori Lush Susaj e sheh përshkallëzimin si pasojë të mënyrës se si është menaxhuar protesta dhe akuzon policinë për dhunë ndaj protestuesve.
âDitĂ«n e parĂ« qĂ« protesta u pĂ«rshkallĂ«zua, kam qenĂ« para MinistrisĂ« sĂ« Arsimit. Pas gazit lotsjellĂ«s, u futĂ«m nĂ« njĂ« nga rrugicat me studentĂ«t e mi pĂ«r tâu ardhur nĂ« ndihmĂ«. PolicĂ«t erdhĂ«n pĂ«r tâi qĂ«lluar, edhe pse ishin tĂ« shtrirĂ« nĂ« tokĂ«. Kur mĂ« panĂ«, mĂ« njohĂ«n dhe u larguan. Policia ka dĂ«shmuar sjellje aspak profesionale kĂ«to ditĂ«. TĂ« rinjtĂ« janĂ« tĂ« mbingarkuar me mllef ndaj kĂ«saj qeverie dhe, kur dhunohen edhe nga policia, si mund tĂ« reagojnĂ« ndryshe?â, thotĂ« ai.
Delegacioni i BE-së në Shqipëri dënoi përshkallëzimin e dhunës dhe shkatërrimin e pronës publike e private, duke u bërë thirrje protestuesve të tregojnë vetëpërmbajtje. Ai kërkoi që policia të përdorë forcën në mënyrë proporcionale dhe që pretendimet për përdorim të tepruar të saj ndaj protestuesve dhe gazetarëve të hetohen me përparësi.
Policia ka paralajmëruar se çdo tejkalim i kompetencave do të sjellë përgjegjësi, ndërsa Avokati i Popullit ka nisur shqyrtimin nëse përdorimi i forcës ndaj protestuesve ka qenë proporcional.
Përplasjet kanë ngritur shqetësime edhe për sigurinë e fëmijëve në shkollat pranë zonave të protestës. Elona Gjylmi, gazetare me mbi 20 vjet përvojë dhe nënë e një fëmije që mëson pranë Ministrisë së Arsimit, thotë se mbështet protestat dhe mirëkupton zemërimin e të rinjve, por shqetësohet për ekspozimin e nxënësve ndaj gazit lotsjellës.
âSi prind, me fĂ«mijĂ«n nĂ« njĂ« shkollĂ« rreth 100 metra larg MinistrisĂ« sĂ« Arsimit, jam jashtĂ«zakonisht e shqetĂ«suar. Sot nĂ« mĂ«sim ishin vetĂ«m gjashtĂ« fĂ«mijĂ« dhe prindĂ«rit i morĂ«n para pĂ«rfundimit tĂ« procesit mĂ«simor. Ministria e Arsimit, pĂ«r mendimin tim, duhet tĂ« pezullojĂ« mĂ«simin nĂ« shkollat pranĂ« institucioneve qĂ« po sulmohen gjatĂ« protestĂ«s. FĂ«mijĂ«t po ekspozohen ndaj sasive tĂ« mĂ«dha tĂ« gazit dhe kimikateveâ, thotĂ« ajo pĂ«r REL.
Sipas protestuesve, zgjidhja e krizës politike kalon përmes dorëheqjes së kryeministrit Edi Rama, krijimit të një qeverie teknike dhe mbajtjes së zgjedhjeve të parakohshme. Ata kërkojnë gjithashtu hapjen e dialogut politik./REL