Largimi i deputetes Marjana Koçeku nga Grupi Parlamentar i Partisë Socialiste ka kaluar kufijtë e Shqipërisë dhe ka tërhequr vëmendjen e mediave ndërkombëtare.
Prestigjiozja britanike âBritannia Dailyâ i ka kushtuar njĂ« artikull vendimit tĂ« saj pĂ«r tâu shkĂ«putur nga mazhoranca, nĂ« njĂ« kohĂ« kur protestat antiqeveritare nĂ« vend vijojnĂ« prej 28 ditĂ«sh.
Artikulli mban titullin: âNjĂ« nga deputetet mĂ« tĂ« reja tĂ« ShqipĂ«risĂ« largohet nga partia nĂ« pushtet ndĂ«rsa protestat intensifikohen dhe thotĂ« se âKjo qeveri nuk mund tĂ« sjellĂ« ndryshiminââ.
Vetë Koçeku e ndau intervistën në rrjetet sociale, duke e cilësuar atë si një përpjekje për ta çuar përtej kufijve zhvillimin e ngjarjeve në Shqipëri.
âNâpĂ«rpjekje me e ndihmu ndĂ«rkombĂ«tarizimin e çështjes sĂ« kĂ«tyne ditĂ«ve. NâpĂ«rpjekje me hedhĂ« dritĂ« nĂ« kthinat e errĂ«ta ku fshihet edhe pĂ«r pak kohĂ« elita e vjetĂ«r dhe dekadente e ShqipnisĂ« sonĂ«â, shkroi ajo.
Në intervistën për median britanike, deputetja e pavarur flet lidhur me mënyrën e funksionimit të politikës shqiptare, duke deklaruar se deputetët nuk kanë liri të plotë në vendimmarrje, pasi sipas saj vendimet ndikohen nga disiplina partiake dhe jo gjithmonë nga interesi i qytetarëve.
Koçeku komenton edhe protestat që prej katër javësh po zhvillohen në vend, duke i cilësuar si një nga lëvizjet qytetare më të rëndësishme që ka parë.
âKanĂ« qenĂ« ndĂ«r lĂ«vizjet qytetare mĂ« frymĂ«zuese qĂ« kam parĂ«, jo vetĂ«m nĂ« ShqipĂ«ri, por edhe nĂ« EvropĂ« vitet e funditâ, shprehet ajo.
Sipas deputetes, protestat kanë rikthyer shpresën për ndryshim dhe tregojnë se qytetarët kërkojnë më shumë transparencë, llogaridhënie dhe funksionim demokratik të institucioneve.
Ndër të tjera, Koçeku shpreh bindjen se qeveria aktuale socialiste nuk është në gjendje të realizojë ndryshimet që kërkojnë qytetarët, duke argumentuar se Shqipërisë i nevojitet një kulturë e re politike dhe një brez i ri drejtuesish.
Intervista e plotë:
Marjana Koçeku, njĂ« nga deputetet mĂ« tĂ« reja tĂ« Kuvendit tĂ« ShqipĂ«risĂ« dhe ish-anĂ«tare e grupit parlamentar tĂ« PartisĂ« Socialiste, deklaroi pĂ«r Britannia Daily se lĂ«vizja e protestave masive nĂ« vend pasqyron njĂ« âkrizĂ« mĂ« tĂ« thellĂ« besimiâ mes qytetarĂ«ve dhe institucioneve politike. Ajo u dĂ«rgoi gjithashtu njĂ« mesazh tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« protestuesve: âNuk jeni vetĂ«mâ.
Koçeku, e cila mori mandatin parlamentar në shtator të vitit të kaluar përpara se të largohej nga Partia Socialiste dhe të vijonte si deputete e pavarur, tha se zhgënjimi në rritje me mënyrën se si ushtrohet pushteti në politikën shqiptare ishte arsyeja kryesore që e shtyu të ndahej nga shumica qeverisëse. Largimet nga partitë e mëdha politike në Shqipëri janë të rralla, veçanërisht kur bëhet fjalë për deputetë të sapozgjedhur të shumicës. Për këtë arsye, vendimi i saj konsiderohet një akt i pazakontë pavarësie politike në realitetin politik shqiptar.
Deklaratat e saj marrin peshë të veçantë pasi vijnë nga një politikane që deri pak kohë më parë ishte pjesë e shumicës qeverisëse dhe tashmë është një nga zërat e paktë të pavarur në Kuvend. Si një nga deputetet më të reja, Koçeku tha se e kupton veçanërisht mirë aspiratën e protestuesve, shumica e të cilëve janë të rinj dhe besojnë se sistemi politik nuk përfaqëson më shqetësimet e tyre. Komentet e saj ofrojnë një pasqyrë të rrallë të pakënaqësisë që po rritet edhe brenda ish-shumicës qeverisëse, në një kohë kur Shqipëria po përjeton një nga valët më të mëdha të protestave të viteve të fundit.
MegjithĂ«se hyri nĂ« Kuvend mĂ« pak se njĂ« vit mĂ« parĂ«, vendimi i saj pĂ«r tâu shkĂ«putur nga shumica ka tĂ«rhequr vĂ«mendje pĂ«r shkak tĂ« moshĂ«s sĂ« re dhe shpejtĂ«sisĂ« me tĂ« cilĂ«n u zhgĂ«njye nga sistemi politik. Koçeku u zgjodh fillimisht si pjesĂ« e shumicĂ«s sĂ« PartisĂ« Socialiste tĂ« kryeministrit Edi Rama, por mĂ« pas vendosi tĂ« vazhdojĂ« mandatin si deputete e pavarur. Ajo thotĂ« se tashmĂ« nuk Ă«shtĂ« e detyruar nga disiplina partiake dhe se do tĂ« votojĂ« sipas ndĂ«rgjegjes dhe interesit tĂ« qytetarĂ«ve qĂ« pĂ«rfaqĂ«son.
âKuvendi funksionon shumĂ« shpesh si njĂ« institucion ku thjesht miratohen vendimet e partisĂ«, nĂ« vend qĂ« ato tĂ« shqyrtohen realisht. NjĂ« nga pĂ«rgjegjĂ«sitĂ« themelore tĂ« deputetit Ă«shtĂ« tĂ« ushtrojĂ« gjykim tĂ« pavarur nĂ« emĂ«r tĂ« qytetarĂ«ve qĂ« e kanĂ« zgjedhur. NĂ« praktikĂ«, megjithatĂ«, disiplina partiake shpesh mbizotĂ«ron mbi interesin publikâ, deklaroi ajo pĂ«r Britannia Daily.
Gjatë intervistës, Koçeku u ndal vazhdimisht te nevoja për llogaridhënie, rilindje demokratike dhe krijimin e një brezi të ri drejtuesish politikë.
âProtestat e pĂ«rforcuan vendimin timâ
Largimi i Koçekut nga Partia Socialiste ndodhi nĂ« sfondin e njĂ« prej lĂ«vizjeve qytetare mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« viteve tĂ« fundit nĂ« ShqipĂ«ri, ku dhjetĂ«ra mijĂ«ra qytetarĂ«, kryesisht tĂ« rinj, kanĂ« protestuar nĂ« mĂ«nyrĂ« paqĂ«sore duke kĂ«rkuar llogaridhĂ«nie, transparencĂ« dhe reforma demokratike. Ajo theksoi se protestat nuk ishin arsyeja e largimit tĂ« saj, por e pĂ«rforcuan bindjen se kishte marrĂ« vendimin e duhur. âKĂ«to protesta kanĂ« qenĂ« ndĂ«r lĂ«vizjet qytetare mĂ« frymĂ«zuese qĂ« kam parĂ«, jo vetĂ«m nĂ« ShqipĂ«ri, por edhe nĂ« EvropĂ« gjatĂ« viteve tĂ« fundit. Kur dhjetĂ«ra mijĂ«ra qytetarĂ« mobilizohen nĂ« mĂ«nyrĂ« paqĂ«sore pĂ«r tĂ« kĂ«rkuar llogaridhĂ«nie dhe ndryshim demokratik, pĂ«rfaqĂ«suesit e zgjedhur kanĂ« detyrimin tâi dĂ«gjojnĂ«â, tha ajo.
Sipas saj, shqetĂ«simet e ngritura nga protestuesit â llogaridhĂ«nia e qeverisĂ«, mbrojtja e mjedisit, transparenca pĂ«r projektet e mĂ«dha zhvillimore dhe rritja e kostos sĂ« jetesĂ«s â janĂ« pikĂ«risht tĂ« njĂ«jtat çështje qĂ« e shtynĂ« tĂ« vinte nĂ« dyshim drejtimin qĂ« po merrte vendi. âUnĂ« e shoh kĂ«tĂ« lĂ«vizje si njĂ« shenjĂ« shprese dhe jo dĂ«shpĂ«rimi,â tha ajo. âAjo tregon se qytetarĂ«t nuk kanĂ« hequr dorĂ« nga demokracia; pĂ«rkundrazi, kĂ«rkojnĂ« qĂ« ajo tĂ« funksionojĂ« mĂ« mirĂ«.â
âĂshtĂ« vetĂ«m çështje koheâ
NĂ« njĂ« nga deklaratat mĂ« tĂ« forta tĂ« intervistĂ«s, Koçeku la tĂ« kuptohet se edhe politikanĂ« tĂ« tjerĂ« mund tĂ« ndjekin shembullin e saj. âNga bisedat dhe vĂ«zhgimet e mia, besoj se brenda njĂ« pjese tĂ« politikĂ«s shqiptare po rritet njĂ« ndjenjĂ« shqetĂ«simi. Kam pĂ«rshtypjen se jo tĂ« gjithĂ« janĂ« dakord me drejtimin aktual tĂ« udhĂ«heqjes politike, edhe pse shumĂ« zgjedhin tĂ« mos flasin publikishtâ. Ajo shtoi: âBesoj se Ă«shtĂ« vetĂ«m çështje kohe derisa mĂ« shumĂ« politikanĂ« tĂ« gjejnĂ« guximin tĂ« flasin hapur dhe tĂ« veprojnĂ« sipas bindjeve tĂ« tyre. DemokracitĂ« e shĂ«ndetshme varen nga individĂ« qĂ« vendosin bindjet dhe parimet mbi komoditetin politikâ. PĂ«r ish-kolegĂ«t e saj nĂ« PartinĂ« Socialiste, Koçeku u shpreh shkurt: âNga ky moment e tutje, çdo komunikim mes nesh do tĂ« zhvillohet vetĂ«m pĂ«rmes kanaleve zyrtare. Nuk kam pasur asnjĂ« kontakt me taâ.
Një krizë besimi dhe nevoja për një rifillim politik
Koçeku argumentoi se protestat nuk janĂ« vetĂ«m reagim ndaj politikave tĂ« caktuara, por simptomĂ« e njĂ« problemi shumĂ« mĂ« tĂ« thellĂ«: humbjes sĂ« besimit mes qytetarĂ«ve dhe institucioneve. âShumĂ« shqiptarĂ« ndjejnĂ« se vendimet politike po merren gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« pa konsultim real me publikun dhe se institucionet po bĂ«hen gjithnjĂ« e mĂ« pak tĂ« ndjeshme ndaj qytetarĂ«ve qĂ« duhet tâu shĂ«rbejnĂ«. Kur qytetarĂ«t humbasin besimin se shqetĂ«simet e tyre mund tĂ« zgjidhen pĂ«rmes mekanizmave normalĂ« politikĂ«, ata kĂ«rkojnĂ« mĂ«nyra tĂ« tjera demokratike pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« tĂ« dĂ«gjohet zĂ«ri i tyreâ.
Sipas saj, reformat nuk mund tĂ« jenĂ« tĂ« besueshme nĂ«se udhĂ«hiqen nga e njĂ«jta kulturĂ« politike kundĂ«r sĂ« cilĂ«s po protestojnĂ« qytetarĂ«t. âRindĂ«rtimi i besimit kĂ«rkon mĂ« shumĂ« sesa ndryshime nĂ« politika. Ai kĂ«rkon njĂ« kulturĂ« tjetĂ«r politike, tĂ« bazuar nĂ« transparencĂ«, institucione mĂ« tĂ« forta demokratike, respekt pĂ«r shtetin e sĂ« drejtĂ«s dhe gatishmĂ«ri pĂ«r tĂ« dĂ«gjuar qytetarĂ«t edhe kur mesazhi i tyre Ă«shtĂ« i pakĂ«ndshĂ«mâ, tha Koçeku.
Koçeku tha se Shqipëria nuk ka nevojë vetëm për ndryshim qeverie, por për një brez të ri drejtuesish të përkushtuar ndaj llogaridhënies, transparencës dhe dialogut demokratik.
âShqipĂ«risĂ« nuk i duhet thjesht zĂ«vendĂ«simi i disa individĂ«ve, por rinovimi i tĂ« gjithĂ« kulturĂ«s politike. Elita politike, mĂ«nyra si funksionojnĂ« institucionet dhe mentaliteti qĂ« ka formĂ«suar qeverisjen prej dekadash kanĂ« nevojĂ« pĂ«r reforma tĂ« thella. Ndryshimi i qĂ«ndrueshĂ«m nuk do tĂ« vijĂ« duke zĂ«vendĂ«suar njĂ« grup aktorĂ«sh politikĂ« me njĂ« tjetĂ«r, nĂ«se mbeten tĂ« njĂ«jtat praktika dhe i njĂ«jti mentalitet. ShqipĂ«risĂ« i duhet njĂ« brez krejtĂ«sisht i ri drejtuesish qĂ« pĂ«rqafojnĂ« llogaridhĂ«nien, transparencĂ«n, dialogun demokratik dhe shĂ«rbimin publik si parime themelore tĂ« qeverisjesâ, theksoi ish-deputetja.
MĂ« pas shtoi qartĂ«: âKjo qeveri nuk mund ta bĂ«jĂ« dhe as elita e vjetĂ«r politikeâ. KĂ«to konsiderohen ndĂ«r kritikat mĂ« tĂ« forta qĂ« Koçeku ka bĂ«rĂ« ndaj establishmentit politik qĂ« prej momentit kur u bĂ« deputete e pavarur.
âTani keni njĂ« mandat edhe nĂ« Parlamentâ
Mesazhi i saj pĂ«r protestuesit ishte i drejtpĂ«rdrejtĂ«: âZĂ«ri juaj ka rĂ«ndĂ«si dhe nuk duhet tĂ« besoni kurrĂ« se angazhimi qytetar paqĂ«sor Ă«shtĂ« i kotĂ«. Nuk jeni vetĂ«m â tani keni edhe njĂ« mandat nĂ« Parlamentâ. Koçeku zbuloi se shumĂ« protestues e kanĂ« ftuar personalisht tâu bashkohet nĂ« protesta, gjĂ« qĂ« ajo e cilĂ«soi si njĂ« shenjĂ« besimi qĂ« e vlerĂ«son shumĂ«.
Sipas saj, pas shpalljes së largimit nga Partia Socialiste ka marrë mijëra mesazhe nga qytetarë të zakonshëm, anëtarë të diasporës shqiptare, akademikë dhe figura publike, të cilët i kanë thënë se vendimi i saj u ka rikthyer besimin se politika mund të udhëhiqet ende nga parimet dhe jo nga interesi politik.
âFuqia e kĂ«tij reagimi tregon se njĂ« vendim i tillĂ« Ă«shtĂ« jashtĂ«zakonisht i pazakontĂ« nĂ« politikĂ«n shqiptare. Ai ka sfiduar njĂ« kulturĂ« politike tĂ« konsoliduar dhe ka hapur njĂ« debat mĂ« tĂ« gjerĂ« publik mbi pavarĂ«sinĂ« politike, llogaridhĂ«nien dhe pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« e pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« zgjedhur pĂ«r tĂ« vendosur qytetarĂ«t mbi interesat partiakeâ, deklaroi Koçeku.
âRevolucioni i Flamingoveâ
ShqipĂ«ria ka pĂ«rjetuar disa nga protestat mĂ« tĂ« mĂ«dha dhe mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme tĂ« viteve tĂ« fundit, ku dhjetĂ«ra mijĂ«ra qytetarĂ« kanĂ« dalĂ« nĂ« rrugĂ«t e TiranĂ«s dhe qyteteve tĂ« tjera duke kĂ«rkuar mĂ« shumĂ« llogaridhĂ«nie nga qeveria, transparencĂ« dhe reforma demokratike. LĂ«vizja, e njohur gjerĂ«sisht si âRevolucioni i Flamingoveâ, nisi fillimisht si njĂ« protestĂ« mjedisore kundĂ«r projekteve tĂ« turizmit luksoz nĂ« ishullin e Sazanit dhe gadishullin e ZvĂ«rnecit. KĂ«to projekte mbĂ«shteten nga investitori amerikan Jared Kushner, dhĂ«ndri i presidentit amerikan Donald Trump, dhe bashkĂ«shortja e tij, Ivanka Trump.
Projektet, qĂ« parashikojnĂ« ndĂ«rtimin e resorteve luksoze pranĂ« Peizazhit tĂ« Mbrojtur VjosĂ«âNartĂ«, kanĂ« hasur kundĂ«rshtim tĂ« fortĂ« nga ambientalistĂ«t, banorĂ«t vendas dhe pjesĂ«tarĂ« tĂ« diasporĂ«s shqiptare, tĂ« cilĂ«t shprehin shqetĂ«sime pĂ«r dĂ«mtimin e ekosistemeve tĂ« mbrojtura dhe akuzojnĂ« qeverinĂ« se po i jep pĂ«rparĂ«si interesave tĂ« investitorĂ«ve tĂ« mĂ«dhenj nĂ« kurriz tĂ« interesit publik. Ajo qĂ« nisi si kundĂ«rshtim ndaj kĂ«tyre projekteve Ă«shtĂ« shndĂ«rruar nĂ« njĂ« lĂ«vizje mĂ« tĂ« gjerĂ« proteste kundĂ«r korrupsionit tĂ« pretenduar, kapjes sĂ« shtetit, mungesĂ«s sĂ« transparencĂ«s dhe pakĂ«naqĂ«sisĂ« nĂ« rritje ndaj klasĂ«s politike shqiptare.
Protestuesit kanë kërkuar reforma të thella politike dhe, në disa raste, dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, duke argumentuar se protestat nuk lidhen vetëm me një projekt të vetëm zhvillimor, por përfaqësojnë kërkesën për një kulturë të re politike të ndërtuar mbi llogaridhënien dhe besimin publik.
Login
