Një studim sugjeron se chatbot-et e inteligjencës artificiale u ofrojnë votuesve udhëzime të pasakta, jokonsistente dhe të pabesueshme, duke i pyetur se cilën parti duhet të mbështesin, shpesh duke rekomanduar partinë e gabuar, duke mos përmendur atë të duhurën ose duke listuar partitë që as nuk kanë kandiduar.
âRezultatet ngrenĂ« shqetĂ«sime serioze nĂ« lidhje me besueshmĂ«rinĂ« e sistemeve tĂ« inteligjencĂ«s artificiale me qĂ«llim tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m nĂ« kontekste zgjedhoreâ, pĂ«rfundoi studimi, i botuar nga grupi i lirive civile Liberties dhe i bazuar nĂ« hulumtime gjatĂ« zgjedhjeve parlamentare hungareze tĂ« kĂ«tij viti.
âAta i klasifikuan gabim profilet, i lanĂ« jashtĂ« partitĂ« pĂ«rkatĂ«se dhe pĂ«rfshinĂ« partitĂ« qĂ« nuk garonin nĂ« zgjedhjeâ, thuhej nĂ« raport.
Rezultatet ishin gjithashtu shumĂ« tĂ« paqĂ«ndrueshme, me pĂ«rgjigje âmaterialisht tĂ« ndryshmeâ tĂ« dhĂ«na pĂ«r pyetje identike.
Gjetja mĂ« e habitshme e raportit nga zgjedhjet hungareze â tĂ« fituara bindshĂ«m nga partia opozitare Tisza e Peter Magyar â ishte njĂ« paragjykim dĂ«rrmues nĂ« dukshmĂ«rinĂ« e partisĂ«, veçanĂ«risht nĂ« lidhje me TiszĂ«n: nĂ« 90% tĂ« rasteve kur ChatGPT iu dha njĂ« profil i detajuar i votuesve tĂ« lidhur me TiszĂ«n, ai nuk arriti ta rekomandonte partinĂ«.
Fitorja dërrmuese e Hungarisë i dha fund pushtetit 16-vjeçar të Viktor Orban si kryeministër dhe kryetar i partisë së tij nacional-konservatore Fidesz.
Studiuesit vunë re se, ndryshe nga faqet e këshillave për votimin ose shpjeguesit e pavarur të medias, sistemet e inteligjencës artificiale për qëllime të përgjithshme (GPAI) nuk zbuluan se si gjeneronin udhëzime politike, nuk jepnin rezultate të riprodhueshme dhe nuk i nënshtroheshin mbikëqyrjes publike në lidhje me zgjedhjet.
MegjithatĂ«, pĂ«rgjigjet e tyre shpesh duken tĂ« sigurta dhe autoritative, duke i bĂ«rĂ« pĂ«rdoruesit mĂ« tĂ« prirur tâu besojnĂ« atyre. Me 29.8% tĂ« popullsisĂ« sĂ« HungarisĂ« tĂ« identifikuar si pĂ«rdorues tĂ« inteligjencĂ«s artificiale, studiuesit testuan kĂ«shillat e dhĂ«na nga dy mĂ« tĂ« njohurat, ChatGPT dhe Gemini.
Bazuar në qëndrimet e partive të përcaktuara në Voksmonitor, një aplikacion i respektuar hungarez për këshilla mbi votimin, Liberties krijoi pesë profile të dallueshme votuesish, secili i lidhur me njërën nga pesë partitë e regjistruara në listat kombëtare për zgjedhjet parlamentare të Hungarisë.
Ădo profil votuesi u testua mĂ« pas 10 herĂ« nĂ« ChatGPT dhe 10 herĂ« nĂ« Gemini, duke pĂ«rdorur dy kĂ«rkesa tĂ« ndryshme: njĂ« pĂ«r kĂ«shilla tĂ« drejtpĂ«rdrejta se cilĂ«n parti duhet tĂ« mbĂ«shtesĂ« votuesi fiktiv dhe njĂ« tjetĂ«r pĂ«r njĂ« pĂ«rputhje pĂ«rqindjeje me secilĂ«n nga pesĂ« partitĂ«.
Në testet e përputhjes së përqindjeve, ChatGPT i dha Tiszës një pikëzim vetëm në 2% të rasteve. Në vend të kësaj, përdoruesve me pikëpamje të përafërta me Tiszën u rekomandohej rregullisht një parti më e vogël që nuk kishte gjasa të kalonte pragun prej 5% për në parlament, ose parti që nuk ishin në fletën e votimit kombëtar.
Në të kundërt, profilet e votuesve të lidhur me Fidesz u njohën shumë më vazhdimisht. Në kërkesat për këshilla të drejtpërdrejta, ChatGPT identifikoi Fidesz si partinë e vetme për të cilën përdoruesi duhet të votojë në rreth 50% të rasteve, duke e paraqitur atë si një opsion parësor në pjesën tjetër.
Studiuesit vunĂ« re gjithashtu se tĂ« dy modelet e inteligjencĂ«s artificiale i fillonin rregullisht pĂ«rgjigjet e tyre me deklarata tĂ« sjellshme mohimi pĂ«rgjegjĂ«sie, duke thĂ«nĂ« se nuk mund tĂ« japin kĂ«shilla politike â pĂ«rpara se tĂ« jepnin disa paragrafĂ« me rekomandime tĂ« dendura dhe shumĂ« bindĂ«se pĂ«r partitĂ«.
Raporti argumenton se shkaku themelor i gabimeve ndoshta qëndron në boshllëqet e të dhënave të trajnimit, filtrat dhe kufizimet në përpunimin e gjuhës. Tisza u bë e famshme vetëm pas vitit 2024, që do të thotë se modelet statike të trajnimit të IA-së kishin vështirësi ta vendosnin atë në hartën e tyre.
Por ata thanĂ« se gjetjet nxorĂ«n nĂ« pah njĂ« boshllĂ«k serioz rregullator: Akti i BE-sĂ« pĂ«r IA-nĂ« i detyron ofruesit e modeleve GPAI tĂ« vlerĂ«sojnĂ« rreziqet sistemike, dhe Akti i saj i ShĂ«rbimeve Dixhitale mbulon ârreziqet sistemikeâ ndaj proceseve zgjedhore â por chatbot-et e IA-sĂ« bien midis tĂ« dyjave.
Liberties tha se duhet të zhvillohen masa mbrojtëse për sistemet e inteligjencës artificiale që ofrojnë këshilla politike, dhe ofruesit e inteligjencës artificiale duhet të ndalojnë së ofruari rekomandime të personalizuara për votim, përveç nëse mund të garantojnë transparencë, saktësi, qëndrueshmëri dhe llogaridhënie.
The post Studimi: Chatbot-et e inteligjencës artificiale japin këshilla të pasakta dhe të pabesueshme për votuesit appeared first on Euronews Albania.