Login
I dyshuar si haker i FSB-së ruse, Denis Obrezko përballet me 10 vjet burgim në SHBA
Në shtator të vitit 2024, ekspertët holandezë të sigurisë kibernetike zbuluan se dikush kishte depërtuar në sistemet kompjuterike të Policisë Kombëtare dhe kishte hyrë në llogarinë e emailit të një punonjësi të policisë.
Hakeri, ose grupi, kishte pĂ«rdorur njĂ« informacion tĂ« vjedhur â njĂ« pjesĂ« e tĂ« dhĂ«nave qĂ« ruhen pĂ«rkohĂ«sisht nĂ« pajisjen e njĂ« pĂ«rdoruesi nga shfletuesit e internetit â pĂ«r tĂ« hyrĂ« nĂ« librin elektronik tĂ« adresave tĂ« personit.
Kjo do të thoshte se hakeri kishte qasje në të gjitha kontaktet në emailin e personit; duke përfshirë potencialisht të gjithë 64.000 punonjësit e forcës policore, për të mos përmendur emrat e mundshëm të burimeve ose informatorëve të përdorur nga policia.
PĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, âHolanda kishte rĂ«nĂ« viktimĂ« e njĂ« sabotimi tĂ« qĂ«llimshĂ«m kibernetik nga njĂ« grup i mbĂ«shtetur nga Rusiaâ, pĂ«rfundoi agjencia e inteligjencĂ«s ushtarake e vendit nĂ« njĂ« raport. Grupi, tĂ« cilit mĂ« vonĂ« iu vu nofka âLaundry Bearâ, âka dĂ«shmuar se Ă«shtĂ« veçanĂ«risht i suksesshĂ«mâ.
âShpĂ«rtheu nĂ« media. Shkaktoi shumĂ« shqetĂ«simâ mes ligjvĂ«nĂ«sve holandezĂ«, agjencive tĂ« sigurisĂ« dhe publikut tĂ« gjerĂ«, tha Bart van den Berg, i cili ishte analisti kryesor i inteligjencĂ«s dhe menaxher i krizave nĂ« QendrĂ«n KombĂ«tare tĂ« SigurisĂ« Kibernetike tĂ« qeverisĂ«.
Ai shtoi: âIshte njĂ« çështje e ndjeshmeâ.
Dy vjet më vonë, Denis Obrezko, një programues IT 35-vjeçar nga rajoni qendror rus i Samarës, u ndalua më 6 nëntor nga policia tajlandeze mbi bazën e një fletarrestimi amerikan. Në dhomën e tij të hotelit në qytetin turistik Phuket, policia sekuestroi laptopin, telefonin celular dhe një portofol digjital të Obrezkos.
Javën e kaluar, rreth një muaj pasi u ekstradua, Obrezko doli për herë të parë para një gjykate federale në Boston, ku u deklarua i pafajshëm për akuzat se kishte hakuar pothuajse një duzinë kompanish dhe agjencish qeveritare amerikane.
Ai përballet me burgim deri në 10 vjet.
Arrestimi â dhe ekstradimi â i hakerĂ«ve rusĂ« mbi bazĂ«n e fletarrestimeve amerikane nĂ« mbarĂ« botĂ«n dikur ishte njĂ« dukuri e zakonshme. Autoritetet nĂ« MoskĂ« njĂ« kohĂ« e akuzuan SHBA-nĂ« se po kryente âgjuetiâ ndaj qytetarĂ«ve rusĂ«.
Kjo ka qenë më pak e zakonshme gjatë pesë vjetëve të fundit. Një nga arsyet pse rasti i Obrezkos është i pazakontë. Ajo që është gjithashtu e pazakontë është se Obrezko dikur punonte për agjencinë kryesore të inteligjencës së Rusisë, Shërbimin Federal të Sigurisë, e njohur si FSB.
Dhe, kompania private për të cilën ai punonte në kohën e sulmeve të dyshuara thuhet se ishte e lidhur me një tjetër ish-oficer të FSB-së. Edhe ai mund të ketë qenë i pakujdesshëm.
âDua tĂ« them, çfarĂ« po i thoshte mendja tĂ« shkonte nĂ« TajlandĂ«?â tha van den Berg. âKĂ«ta njerĂ«z rrezikojnĂ« tĂ« arrestohen kur ndodhen jashtĂ« RusisĂ«â.
âDiçka nĂ« llogaritjet e tij kriminale ruse shkoi keqâ, shtoi ai. âOse nĂ«nvlerĂ«soi inteligjencĂ«n perĂ«ndimore. Ose mbivlerĂ«soi mbrojtjen e tijâ nga shteti rus.
âZoti Obrezko Ă«shtĂ« deklaruar i pafajshĂ«m dhe synon ta mbrojĂ« çështjen me vendosmĂ«ri nĂ« gjykatĂ«, si nga pikĂ«pamja ligjore ashtu edhe faktikeâ, tha avokati mbrojtĂ«s Maksim Nemtsev.
âMeqenĂ«se çështja Ă«shtĂ« ende nĂ« shqyrtim, nuk besojmĂ« se Ă«shtĂ« e pĂ«rshtatshme tĂ« debatojmĂ« faktet nĂ« mediaâ, shtoi ai.
Biznes vendor
Rreth tre vjet para se të hakohej sistemi i policisë holandeze, organizata e themeluar nga i ndjeri Aleksei Navalny, aktivisti rus kundër korrupsionit, raportoi se më shumë se gjysmë milioni adresa emaili të përdorura për regjistrim në organizatën e Navalnyt ishin vjedhur.
Shumë prej atyre të cilëve iu vodhën emailet më vonë raportuan se kishin marrë mesazhe kërcënuese.
Operacioni pĂ«rfshinte dikĂ« qĂ« krijonte emra domenesh tĂ« rrejshme â faqe interneti tĂ« shkruara qĂ«llimisht gabim qĂ« ngjanin me ato tĂ« vĂ«rteta â dhe mĂ« pas i pĂ«rdorte ato pĂ«r tĂ« dĂ«rguar emaile. NdonjĂ«herĂ« ato pĂ«rmbanin mesazhe tĂ« infektuara me viruse.
Një hetim i vitit 2021 nga Current Time gjurmoi një adresë emaili te një sërë domenesh fiktive të përdorura për të ngacmuar biznese në Samara, një rajon përgjatë lumit Vollga në Rusinë qendrore.
Domenet ishin tĂ« lidhura me njĂ« biznesmen tĂ« quajtur Mikhail Dudin, i cili thuhet se bashkĂ«punonte me njĂ« ish-oficer tĂ« FSB-sĂ« nga rajoni, Pavel Seleznev. As Dudin dhe as Seleznev nuk ishte e mundur tâi kontaktonim pĂ«r koment.
Emri i Dudinit shfaqet në një bazë të dhënash të përdorur nga GetContact, një aplikacion i njohur që ndihmon njerëzit të identifikojnë telefonatat. Aplikacioni u lejon përdoruesve të kërkojnë një numër telefoni dhe ta krahasojnë atë me emra të tjerë llogarish.
Sipas Current Time, llogaria e Dudinit nĂ« GetContact shfaqet me nofkĂ«n âEthan Huntâ â njĂ« referencĂ« ndaj personazhit kryesor tĂ« filmave aksion âMission: Impossibleâ.
NjĂ« nga kompanitĂ« e Dudinit quhej Yutek-NN, e cila e pĂ«rshkruan veten si njĂ« kompani qĂ« pĂ«rdor âteknologji tĂ« avancuar, koncepte inovative dhe dizajn kreativâ. Kompania ishte e licencuar pĂ«r tĂ« shitur pajisje teknike tĂ« specializuara tĂ« projektuara pĂ«r mbledhje tĂ« fshehtĂ« informacioni, njĂ« licencĂ« qĂ« zakonisht lĂ«shohet nga FSB-ja.
Sipas dokumenteve të paraqitura në gjykatën amerikane, Obrezko ishte zëvendësdrejtor i Yutek, të cilës iu bashkua në vitin 2023.
âĂshtĂ« misioni juaj, nĂ«se vendosni ta pranoniâ
Një llogari në platformën ruse të rrjeteve sociale VK tregon se Obrezko u diplomua në Universitetin Bauman, një shkollë teknike në Moskë që u identifikua nga një konsorcium mediash si një vend ku trajnohen hakerët e qeverisë.
PĂ«rpara se tâi bashkohej Yutekut, Obrezko punoi pĂ«r FSB-nĂ« midis viteve 2012 dhe 2017, sipas njĂ« deklarate nĂ«n betim tĂ« FBI-sĂ«, e cila u bĂ« publike nĂ« kohĂ«n e ekstradimit tĂ« tij. Nuk Ă«shtĂ« e qartĂ« se çfarĂ« bĂ«nte ai atje.
Sipas Reuters, Obrezko punoi pĂ«r Kaspersky Lab, zhvilluesin e njohur tĂ« programeve antivirus me seli nĂ« MoskĂ«, pĂ«rpara se tâi bashkohej MinistrisĂ« ruse tĂ« Situatave Emergjente; nĂ« vitin 2021 ai ishte folĂ«s i ftuar nĂ« njĂ« aktivitet tĂ« organizuar nga Universiteti Teknik i MoskĂ«s pĂ«r Komunikime dhe InformatikĂ«. Ai u prezantua si zĂ«vendĂ«sdrejtor i qendrĂ«s sĂ« informacionit dhe analizĂ«s sĂ« ministrisĂ«.
NĂ« qershor dhe korrik 2024, para se tĂ« vĂ«rehej depĂ«rtimi nĂ« sistemin e policisĂ« holandeze, FBI-ja u njoftua nga njĂ« partner privat me bazĂ« nĂ« SHBA â qĂ« besohet tĂ« ketĂ« qenĂ« Microsoft â se kompani dhe agjenci qeveritare amerikane dhe evropiane po viheshin nĂ« shĂ«njestĂ«r.
PunonjĂ«sit e Yutekut vodhĂ«n emaile nga âagjenci tĂ« ndryshme qeveritare tĂ« vendeve tĂ« NATO-s nĂ« mbarĂ« EvropĂ«n, si dhe nga organizata tĂ« tjera qĂ« mbĂ«shtesin vazhdimin e rezistencĂ«s sĂ« UkrainĂ«s ndaj pushtimit rusâ, sipas deklaratĂ«s nĂ«n betim.
Yutek âi kreu kĂ«to operacione tĂ« spiunazhit kibernetik me urdhĂ«r tĂ« qeverisĂ« ruseâ.
Sipas deklaratës, hetuesit e FBI-së gjurmuan emailet fiktive tek një grup tjetër emailesh dhe më pas te një seri transaksionesh me kriptovaluta gjatë viteve 2024 dhe 2025. Një nga transaksionet u gjurmua deri te një ofrues interneti në Samara.
Në fund, hetuesit thanë se zbuluan se adresa e emailit e përdorur për transaksionet me kriptovaluta ishte e lidhur drejtpërdrejt me një adresë tjetër Google në emrin e vërtetë të Obrezkos.
E njĂ«jta adresĂ« Google ishte pĂ«rdorur pĂ«r tĂ« regjistruar disa llogari nĂ« rrjete sociale â pĂ«rfshirĂ« X dhe Instagram â si dhe njĂ« llogari PayPal, e cila pĂ«rdorte gjithashtu tĂ« njĂ«jtin numĂ«r telefoni celular, tĂ« identifikuar si numri i Obrezkos, dhe kishte tĂ« shĂ«nuar datĂ«n e lindjes sĂ« tij.
I njëjti emër përdoruesi dhe e njëjta fotografi u përdorën gjithashtu për disa llogari në rrjete sociale, përfshirë Instagramin.
MĂ« 27 maj 2025, Qeveria holandeze i identifikoi publikisht hakerĂ«t si âaktorĂ« kĂ«rcĂ«nues tĂ« mbĂ«shtetur nga shteti rusâ dhe grupin e quajti âLaundry Bearâ. NjĂ« raport i Microsoftit i publikuar po atĂ« ditĂ« e quajti grupin âVoid Blizzardâ.
Megjithatë, as raporti holandez dhe as Microsoft nuk identifikojnë individë të caktuar, madje as kompani të caktuara të përfshira në sulm.
Disa orĂ« pas publikimit tĂ« raportit tĂ« Microsoftit, sipas deklaratĂ«s sĂ« FBI-sĂ«, Obrezko i dĂ«rgoi email âEthan Huntâ-it â tĂ« cilin FBI-ja e quan âbashkĂ«komplotist tĂ« paidentifikuarâ â pĂ«r tâu takuar mĂ« vonĂ« atĂ« ditĂ«.
Sipas Alexander Leslie, këshilltar i lartë në organizatën amerikane të kërkimeve kibernetike Recorded Future, gabimi i Obrezkos ishte se ripërdori të njëjtin emër përdoruesi dhe numrin e tij rus të telefonit në llogari të ndryshme emaili dhe rrjete sociale.
âFBI-ja nuk duket se e identifikoi atĂ« pĂ«rmes njĂ« gabimi katastrofik. Hetuesit ndĂ«rtuan gradualisht njĂ« zinxhir provash qĂ« pĂ«rforconin njĂ«ra-tjetrĂ«n, bazuar nĂ« njĂ« seri dĂ«shtimesh mĂ« tĂ« vogla operativeâ, tha ai.
NjĂ« haker âmund tĂ« jetĂ« shumĂ« efektiv nĂ« fitimin e qasjes, vjedhjen e informacionit dhe pĂ«r tĂ« mos u zbuluarâ, tha Leslie, âpor mĂ« pak efektiv nĂ« mbrojtjen e identitetit tĂ« tij gjatĂ« njĂ« hetimi afatgjatĂ« tĂ« kundĂ«rzbulimit.â
Gjuetia ndaj hakerëve
Nuk është e qartë saktësisht se çfarë po bënte Obrezko në Tajlandë kur mbërriti atje më 31 tetor të vitit të kaluar.
Deri në vitin 2021, arrestimi i shtetasve rusë të dyshuar për kryerjen e krimeve kibernetike me kërkesë të autoriteteve amerikane ndodhte rregullisht në mbarë botën, gjë për të cilën Moska ankohej vazhdimisht.
NĂ« tetor 2016, njĂ« rus i quajtur Yevgeny Nikulin u arrestua sapo hyri nĂ« RepublikĂ«n Ăeke. I kĂ«rkuar pĂ«r organizimin e njĂ« sulmi kibernetik ndaj kompanisĂ« sĂ« rrjeteve sociale LinkedIn, Nikulin u dĂ«nua me shtatĂ« vjet burgim nĂ« SHBA nĂ« vitin 2020 dhe u dĂ«bua nĂ« Rusi tri vjet mĂ« vonĂ«.
Në mars 2021, Vladislav Klyushin, një sipërmarrës i teknologjisë së informacionit i lidhur me Kremlinin, u arrestua në Zvicër, i akuzuar se kishte përdorur njoftime për shtyp të hakuara për të kryer transaksione në bursë. Autoritetet amerikane e lidhën atë me një oficer të inteligjencës ushtarake ruse, i cili ishte akuzuar për hakimin e kompjuterëve të Partisë Demokratike në vitin 2016.
I dënuar me nëntë vjet burgim, Klyushin u lirua në vitin 2024 dhe u kthye në Rusi si pjesë e një shkëmbimi të madh të të burgosurish, që përfshinte edhe shtetas amerikanë të mbajtur në burgjet ruse.
NĂ« vitin 2021, njĂ« seri sulmesh kibernetike me ransomuer â ku hakerĂ«t pĂ«rdorin programe keqdashĂ«se pĂ«r tĂ« bllokuar sistemet kompjuterike dhe i zhbllokojnĂ« ato vetĂ«m nĂ«se paguhen â goditĂ«n spitale, kompani softuerike, pĂ«rpunues tĂ« mishit dhe kompani tĂ« tjera nĂ« Shtetet e Bashkuara.
Autoritetet amerikane thanĂ« se ransomueri â i quajtur REvil â operonte nga Rusia.
Pasi presidenti Joe Biden e paralajmëroi drejtpërdrejt udhëheqësin rus Vladimir Putin që të merrte masa kundër këtij problemi në korrik 2021, FSB-ja zhvilloi bastisje të gjera ndaj anëtarëve të dyshuar të grupit në Moskë dhe gjetkë. Agjencia tha se kjo ishte bërë me kërkesë të autoriteteve amerikane.
Për studiuesit dhe hetuesit, problemet e vazhdueshme me krimin kibernetik rus burojnë nga kufijtë e paqartë midis grupeve kriminale dhe agjencive të inteligjencës, si FSB-ja.
âDo tĂ« ishte njĂ« mĂ«nyrĂ« shumĂ« perĂ«ndimore tĂ« menduari tĂ« supozoje se nĂ« Rusi ekzistojnĂ« dallime tĂ« qarta midis asaj qĂ« Ă«shtĂ« shtet dhe asaj qĂ« Ă«shtĂ« kriminaleâ, tha van den Berg.
Ekspertët perëndimorë thonë gjithashtu se kriminelët kibernetikë rusë veprojnë me bindjen se, për sa kohë nuk synojnë individë, kompani apo agjenci qeveritare në Rusi, ata kanë liri të plotë veprimi.
NĂ« rastin e sulmit ndaj HolandĂ«s, van den Berg tha se njĂ« kriminel i zakonshĂ«m kibernetik mund tĂ« pĂ«rpiqej tâi zhvaste para personit tĂ« synuar, ta shantazhonte ose tĂ« pĂ«rfitonte nĂ«pĂ«rmjet ndonjĂ« transaksioni tregtar.
Kjo nuk ndodhi në këtë rast.
âPo pĂ«rballemi me njĂ« sulm kriminal apo me njĂ« model biznesi? MeqenĂ«se modeli i biznesit nuk Ă«shtĂ« i qartĂ«, mund ta pyesni veten se kush e paguan kĂ«tĂ« njeriâ, tha van den Berg. âA ia shet ai shtetit tĂ« dhĂ«nat e vjedhura apo Ă«shtĂ« punĂ«suar drejtpĂ«rdrejt prej tij? NĂ«se rezulton se Ă«shtĂ« kĂ«shtu, atĂ«herĂ« kemi tĂ« bĂ«jmĂ« me njĂ« nivel tĂ« pĂ«rfshirjes sĂ« shtetit nĂ« gjithĂ« kĂ«tĂ« çështjeâ./ REL
The post I dyshuar si haker i FSB-së ruse, Denis Obrezko përballet me 10 vjet burgim në SHBA appeared first on Euronews Albania.
