❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Ndonëse rritemi ekonomikisht emigracioni i shqiptarëve të arsimuar do të vazhdojë të jetë i lartë!

✇Gazeta Si
By: Gazeta Si

Shqipëria renditet në vendin e tretë për emigracionin e popullsinë e arsimuar në vitet 2023-2024 krahasuar me 38 vende të Rajonit të BERZH. Më keq se Shqipëria renditen Bosnja, Palestina vende që kanë qenë të destabilizuara nga luftërat.

TĂ« dhĂ«nat tregojnĂ« se mbi 23% e tĂ« arsimuarve shqiptarĂ« kanĂ« emigruar nĂ« 2023-2024, vetĂ«m 2-3% e tyre rikthyer. ShqipĂ«ria ka diferencĂ« shumĂ« tĂ« madhe midis “daljes” dhe “hyrjes” sĂ« talenteve, njĂ« nga disproporcionet mĂ« tĂ« larta mes ekonomive tĂ« EBRD-sĂ«.

Flitet me krenari për rritje ekonomike, rritje të pagës mesatare, amnisti fiskale por Shqipëria nuk po arrin të jetë një destinacion tërheqës për talentet ndërkombëtare, ndërkohë që humb vazhdimisht profesionistë vendas drejt vendeve më të zhvilluara.

Megjithëse besojmë tek arsyetimi konvencional që është varfëria ajo që nxit emigracionin , eksperienca edhe studimet empirike tregojnë motive të tjera. Për ta thjeshtuar analizën po marr një shembull! Një nënpunës banke, paguhet në Shqipëri 1000 Euro në muaj, ndërsa kolegu i tij në Gjermani, paguhet rreth 5000 euro në muaj.

NdĂ«rkohĂ« nĂ«se ekonomisti shqiptar emigron e punon nĂ« bankĂ« nĂ« Gjermani , produktiviteti i tij rritet brenda natĂ«s .ThĂ«nĂ« kĂ«tĂ« avantazhi i ekonomistit gjerman nuk Ă«shtĂ« individual. PĂ«rgjigja duhet kĂ«rkuar tek mjedisi ekonomik.Ekonomisti gjerman ka fatin tĂ« operojĂ« e njĂ« ekonomi qĂ« ka teknologji mĂ« tĂ« mirĂ«, firma mĂ« produktive, sektorĂ« ekonomikĂ« mĂ« tĂ« zhvilluar, institucione mĂ« tĂ« mira dhe infrastrukturĂ« mĂ« tĂ« mirĂ« –arritje kĂ«to qĂ« nĂ« pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe janĂ« produkte tĂ« veprimeve kolektive tĂ« ndĂ«rmarra ndĂ«r dekada.

Njerëzit kur munden gjithmonë do të përpiqen të emigrojnë drejt mjediseve ekonomike ku produktiviteti I tyre është më i lartë. Studimet empirike tregojnë se ndërsa një vend kalon nga vend i varfër në vend me të ardhura të mesme për frymë mundësia edhe edhe nxitja për të emigruar, rriten në të njëjtin drejtim.

Edhe ka një shpjegim për këtë. Kalimi nga vend i varfër në një vend më të ardhura të mesme për frymë është i lidhur ngushtë me rritjen e investimit individual tek arsimimi. Aftësitë e rritura nxisin dhe lehtësojnë emigrimin. Po kështu barrierat e emigrimit nga vendet e destinacionit të migrantëve, kanë tendencë të zbuten ndërsa vendet e origjinës së migrantëve kalojnë nga vend i varfër tek vend me të ardhura të mesme për frymë.

Lidhja mes zhvillimit te nje vendi dhe nxitje/aftesive per te emigruar

Grafiku tregon qartazi se aftësia për të emigruar edhe nxitja për të emigruar lëvizin në kahe të kundërta në vendet e zhvilluara, pra kur vendi kalon në vend me të ardhura të larta për frymë.

Sa më gjatë vendi të qëndrojë në stadin e vendit me të ardhurave të mesme për frymë (Shqipëria ka hyrë në këtë stad në 2018) aq më e lartë do të jetë nxitja për të emigruar e njerëzve të arsimuar të cilët kanë mundësinë të rrisin produktivitetin e tyre brenda natës në vendet e pasura.

Për çdo ekonomist që studion zhvillimin lajmi i keq nuk është se aktualisht në Shqipëri kemi emigracionin më të lartë të njerëzve të shkolluar pas vendeve të destabilizuara nga lufta , por fakti se nuk ka asnjë shenjë ndryshimi në politikat që nxisin zhvillimin, pra burimet e rritjes.

Shkretëtirizimi i Shqipërisë të bekuar nga natyra e bukur, klima, edhe burimet natyrore, por të mallkuar nga poltikbërës përtacë edhe pa vizion do të vazhdojë .
Mbështetja e zhvillimit tek turizmi edhe ndërtimet e hoteleve me Pesë Yje, është rruga e sigurt drejt ekonomisë Hawaiiane, ose ekonomisë së sherbimeve me produktivitet të ulët (pastruesve edhe kamarierëve). Si rrjedhojë e produktivitetit të ulët rritja ekonomike përkthehet në pabarazi ekonomike edhe në kosto të larta të jetesës.

Pra për ta thjeshtëzuar, vlonjatët do të vazhdojnë të blejnë mallrat bazike të konsumit nga vendet e pasura, ndërkohë që do të pastrojnë tualetet e dhomat e resorteve të ndërmjetësuara nga Ivanka Trump . Në këto kushte një ekonomist , inxhinier, një programues, një kërkues një mjek do të vazhdojë të ketë produktivitet shumë të ulët në Vlorë.

Mungesa totale e politikave tĂ« rritjes sĂ« produktivitetit; vala dytĂ« e deindustrializimit nĂ« tĂ« cilĂ«n po kalon prodhimi vendas ; fakti qĂ« firmat mĂ« tĂ« mĂ«dha prodhojnĂ« thuajse “asgjĂ«â€ edhe parazitojmĂ« mbi fondet e buxhetin e shtetit; mungesa e konkurrencĂ«s ; korrupsioni endemik , janĂ« faktorĂ« qĂ« nuk do tĂ« na mundĂ«sojnĂ« pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« papĂ«rcaktuar kalimin nĂ« njĂ« vend me tĂ« ardhura tĂ« larta.

Thënë këtë stanjacioni tek stadi i vendit ardhura të mesme për frymë gjithmonë e më shumë do ti shtyjë shqiptarët të emigrojnë edhe të kërkojnë mjedise më të favorshme ekonomike ku me të njëjtat aftësi mund të jenë disafish më produktivë.

The post Ndonëse rritemi ekonomikisht emigracioni i shqiptarëve të arsimuar do të vazhdojë të jetë i lartë! appeared first on Gazeta Si.

↗

Foreign Policy: Përgjigja për Ukrainën mund të jetë Kosova

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Pas gati njĂ« viti pĂ«rpjekjesh kaotike, me ndĂ«rprerje dhe rifillime tĂ« herĂ«pashershme pĂ«r tĂ« ndĂ«rmjetĂ«suar njĂ« armĂ«pushim nĂ« UkrainĂ«, administrata Trump mbetet thellĂ«sisht e pĂ«rfshirĂ« nĂ« bisedimet pĂ«r ndalimin e luftĂ«s.

Siç pritej, çështja mĂ« problematike vazhdon tĂ« jetĂ« ajo e koncesioneve territoriale – nĂ« gjuhĂ«n e Trumpit, “shkĂ«mbime territoresh”. Dhe deri mĂ« tani, diplomatĂ«t nuk kanĂ« arritur tĂ« gjejnĂ« njĂ« zgjidhje qĂ« ka gjasa ta zgjidhĂ« kĂ«tĂ« nyje.

Dallimi mes planit fillestar pro-rus me 28 pika, i cili doli në dritë në nëntor 2025, dhe versionit të ripunuar ukrainaso-amerikano-europian, flet shumë për hendekun e madh që ende ndan Ukrainën dhe Rusinë. Plani me 28 pika parashikon njohjen ndërkombëtare të të gjithë territorit aktualisht të kontrolluar nga Rusia, si dhe shpalljen e gjithë rajoneve të Luhanskut dhe Donetskut si territor rus.

Ky plan përbën në thelb një ultimatum kapitullimi për forcat ukrainase dhe e vendos Rusinë në një pozicion ideal për të rifilluar fushatën e saj ushtarake në kushte edhe më të favorshme.

Kundërpropozimi me 20 pika kërkon ndalimin e luftimeve përgjatë vijave aktuale të frontit, të cilat do të shndërroheshin në vija kontakti. Ai refuzon të njohë si të ligjshme çdo përfitim territorial rus në Ukrainën lindore apo në Krime.

Ukraina thotë se mund të pranojë zonat e demilitarizuara të propozuara nga Uashingtoni dhe krijimin e një zone të tregtisë së lirë në pjesën e rajonit të Donetskut që ajo kontrollon, por kërkon që në marrëveshje të përfshihen edhe territore nën kontroll rus me sipërfaqe të barabartë.

Hendeku mes këtyre dy propozimeve është pikërisht hapësira ku ka ndërhyrë analisti amerikan i çështjeve ndërkombëtare dhe ish-negociatori në Ballkan, Edward P. Joseph.

NĂ« njĂ« artikull tĂ« fundit akademik, Joseph propozon pĂ«rdorimin e modelit tĂ« RezolutĂ«s 1244 tĂ« KĂ«shillit tĂ« Sigurimit tĂ« OKB-sĂ«, e miratuar nĂ« qershor 1999, e cila afirmonte sovranitetin dhe integritetin territorial tĂ« RepublikĂ«s Federale tĂ« JugosllavisĂ« (Serbi dhe Mali i Zi), por kĂ«rkonte “autonomi tĂ« konsiderueshme dhe vetĂ«administrim domethĂ«nĂ«s pĂ«r KosovĂ«n”.

Pas një votimi unanim në Këshillin e Sigurimit, Kosova u çmilitarizua nga forcat serbe dhe ato shqiptare dhe u vendos nën një administrim të përkohshëm të OKB-së, me një forcë ndërkombëtare sigurie.

Gati 27 vjet mĂ« vonĂ«, Kosova mbetet njĂ« protektorat i OKB-sĂ« – ndonĂ«se njĂ« i tillĂ« ku autoritetet e zgjedhura vendore qeverisin gjerĂ«sisht dhe ushtrojnĂ« vetĂ« policimin. Joseph argumenton se logjika e RezolutĂ«s 1244, e cila shtyu nĂ« kohĂ« çështjen ligjore tĂ« sovranitetit – pra, kush e zotĂ«ron KosovĂ«n – Ă«shtĂ« çelĂ«si i paqes relative qĂ« ka mbizotĂ«ruar atje qĂ« prej vitit 1999. ShqiptarĂ«t e KosovĂ«s vetĂ«qeverisen nĂ« njĂ« sistem qĂ« ata e kanĂ« shpallur shtet tĂ« pavarur, por qĂ« nuk njihet nga Serbia, Rusia (si dhe pesĂ« vende tĂ« BE-sĂ« dhe disa shtete tĂ« tjera).

Serbia vazhdon ta konsiderojë Kosovën pjesë të federatës së saj, ashtu siç parashikon Rezoluta 1244. E rëndësishme është se Rusia, si anëtare e Këshillit të Sigurimit, qëndron pas kësaj rezolute dhe këmbëngul që ajo të respektohet deri në detaje.

E aplikuar për Ukrainën, marrëveshja mund të përfshijë një forcë paqeruajtëse ndërkombëtare, të udhëhequr nga OKB-ja ose Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Europë (OSBE), e cila do të zëvendësonte Forcat e Armatosura të Ukrainës në ato pjesë të Donbasit perëndimor që i përkasin rajonit të Donetskut, por që nuk janë nën pushtim rus.

Trupat ruse do tĂ« mbeteshin aty ku ndodhen aktualisht. Çështjet e sovranitetit do tĂ« liheshin pezull deri nĂ« zhvillimin e referendumeve nĂ« tĂ« gjithĂ« UkrainĂ«n lindore dhe nĂ« Krime, tĂ« cilat do tĂ« pĂ«rcaktonin pĂ«rfundimisht sovranitetin.

Sigurisht, kjo do tĂ« ishte njĂ« pilulĂ« e hidhur pĂ«r UkrainĂ«n. Kievi do tĂ« humbiste edhe sovranitetin simbolik mbi Donbasin dhe zonat pĂ«rreth. Por ky kthesĂ« do t’i mundĂ«sonte presidentit ukrainas tĂ« ndalte luftĂ«n qĂ« ka pasur pasoja kaq mizore dhe shkatĂ«rrimtare pĂ«r popullin e tij – dhe qĂ« mund tĂ« pĂ«rkeqĂ«sohet edhe mĂ« shumĂ«, veçanĂ«risht nĂ«se Shtetet e Bashkuara tĂ«rhiqen.

PavarĂ«sisht kushteve qĂ« aktualisht janĂ« tĂ« papranueshme pĂ«r shumicĂ«n e ukrainasve, presidenti Volodymyr Zelensky mund tĂ« arrijĂ« ta shesĂ« kĂ«tĂ« marrĂ«veshje politikisht, pasi i gjithĂ« Donbasi – madje e gjithĂ« Ukraina brenda kufijve tĂ« vitit 1991 – nuk do tĂ« bĂ«hej menjĂ«herĂ« territor rus. NĂ« fund, popullsia e tĂ« pesĂ« rajoneve lindore tĂ« UkrainĂ«s qĂ« Rusia ka tentuar t’i aneksojĂ« do tĂ« vendoste vetĂ« se cilit shtet do t’i pĂ«rkiste. KĂ«shtu, referendume farsĂ« ruse tĂ« viteve 2014 dhe 2022 do tĂ« shpalleshin tĂ« pavlefshme.

Në favor të Ukrainës, prania e paqeruajtësve ndërkombëtarë përgjatë vijave të kontaktit do të përbënte një pjesë të garancive të sigurisë që Zelensky ka kërkuar prej kohësh dhe do të hapte rrugën për më shumë të tilla. Ukraina do të kishte një zonë tampon mes saj dhe Rusisë, të përbërë nga forca ndërkombëtare.

NjĂ« marrĂ«veshje e tillĂ« do t’u lejonte gjithashtu ukrainasve qĂ« aktualisht jetojnĂ« nĂ« Donbasin perĂ«ndimor – rreth 200 mijĂ« persona, pĂ«rfshirĂ« banorĂ« tĂ« qyteteve Kostiantynivka, Slovyansk dhe Kramatorsk – tĂ« qĂ«ndronin aty, si dhe atyre qĂ« janĂ« larguar tĂ« ktheheshin nĂ« njĂ« mjedis tĂ« sigurt. Mund tĂ« ketĂ« edhe trupa tĂ« tjera garantuese sigurie nĂ« pjesĂ« tĂ« tjera tĂ« vendit, por jo tĂ« NATO-s. Kjo nuk Ă«shtĂ« shumĂ« larg idesĂ« sĂ« zonave tĂ« lira tregtare tĂ« demilitarizuara qĂ« Zelensky ka thĂ«nĂ« se Ukraina Ă«shtĂ« e gatshme t’i shqyrtojĂ«.

Pala mĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u bindur do tĂ« ishte Rusia, megjithĂ«se edhe ajo do tĂ« pĂ«rfitonte nĂ« disa drejtime. SĂ« pari, do tĂ« ndalej njĂ« luftĂ« qĂ« po i konsumon burimet njerĂ«zore dhe financiare. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, trupat ukrainase dhe simbolet shtetĂ«rore do tĂ« zhdukeshin nga rajonet qĂ« Rusia lakmon.

Kjo Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« pak nga sa dĂ«shiron Rusia – qĂ« nĂ« fakt synon tĂ« gjithĂ« UkrainĂ«n – por Ă«shtĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r t’i shpĂ«tuar fytyrĂ«n presidentit Vladimir Putin dhe pĂ«r t’i bindur rusĂ«t se sakrificat e mĂ«dha kanĂ« pasur vlerĂ«. NĂ«se paketa do tĂ« pĂ«rfshinte edhe lehtĂ«sim sanksionesh, Rusia mund tĂ« pranonte. Joseph argumenton se angazhimi i RusisĂ« me RezolutĂ«n 1244 pĂ«r KosovĂ«n rrit gjasat qĂ« ajo tĂ« angazhohet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« ngjashme edhe nĂ« UkrainĂ«, pasi tashmĂ« e njeh funksionimin e kĂ«tij procesi politik.

MegjithatĂ«, shumĂ« ukrainas reagojnĂ« si shkrimtarja Oksana Zabuzhko, e cila i tha Foreign Policy: “Nuk mendoj se ky ‘plan paqeje’ – si edhe çdo plan tjetĂ«r qĂ« synon tĂ« ruajĂ« shtetin rus nĂ« gjendjen aktuale, nĂ« vend qĂ« ta fragmentojĂ« atĂ« nĂ« interes tĂ« sigurisĂ« globale – meriton njĂ« diskutim serioz.”

Në përgjithësi, ukrainasit e refuzojnë menjëherë krahasimin me Ballkanin.

“Precedenti i KosovĂ«s,” shkroi Volodymyr Horbach, drejtor i Institutit pĂ«r Transformimin e EuroazisĂ« Veriore, njĂ« institut studimor ukrainas, “nuk mund ta zgjidhĂ« problemin e agresionit dhe pushtimit rus tĂ« UkrainĂ«s. NĂ« KosovĂ« pati njĂ« konflikt etnik, jo njĂ« pushtim tĂ« jashtĂ«m dhe pĂ«rpjekje pĂ«r aneksim.”

Sipas Horbach, edhe pĂ«rpjekjet e ashtuquajtura paqebĂ«rĂ«se tĂ« Trumpit nuk mund tĂ« zbatohen, pasi bazohen nĂ« njĂ« vlerĂ«sim tĂ« gabuar tĂ« objektivave ruse nĂ« kĂ«tĂ« luftĂ«. “KĂ«to pĂ«rpjekje tĂ« gabuara kanĂ« krijuar bindjen se pengesa kryesore pĂ«r pĂ«rfundimin e luftĂ«s Ă«shtĂ« çështja territoriale,” thekson ai.

Horbach ka të drejtë kur thotë se synimi i Putinit nuk është thjesht marrja e disa pjesëve të Ukrainës lindore, por nënshtrimi i plotë i vendit dhe zhdukja e shtetësisë së tij. Megjithatë, ka argumente për angazhim në këtë moment, në negociatat që janë duke u zhvilluar dhe ku Ukraina po merr pjesë aktive.

Ndoshta Shtetet e Bashkuara dhe Europa, duke vepruar sĂ« bashku, mund tĂ« arrijnĂ« njĂ« armĂ«pushim qĂ« t’i japĂ« popullit ukrainas njĂ« periudhĂ« qetĂ«sie – shpresojmĂ« sa mĂ« tĂ« gjatĂ« – nga kjo luftĂ« e tmerrshme. Zelensky e dĂ«shiron qartazi kĂ«tĂ«. Dhe ndoshta edhe Putini po fillon ta kuptojĂ« se Rusia nuk do ta nĂ«nshtronte dot tĂ« gjithĂ« UkrainĂ«n dhe as nuk do tĂ« arrijĂ« tĂ« marrĂ« njĂ« territor shumĂ« mĂ« tĂ« madh sesa ai qĂ« kontrollon aktualisht.

Ulf Brunnbauer, drejtor i Institutit Leibniz për Studime të Europës Lindore dhe Juglindore në Regensburg të Gjermanisë, i tha Foreign Policy se mendimi kreativ është i mirëpritur dhe se ka kuptim të gjenden rrugëdalje për të dyja palët.

“NjĂ« kompromis qĂ« lĂ« disa paqartĂ«si pĂ«r momentin Ă«shtĂ« mĂ« i mirĂ« se njĂ« luftĂ« pa fund. Edhe pse problemet ekonomike tĂ« RusisĂ« po shtohen, ajo nuk duket se po mbetet pa predha, raketa dhe njerĂ«z – tĂ« paktĂ«n jo aq shpejt sa Ukraina. Kompromisi i propozuar nga Joseph tĂ« paktĂ«n do ta pengonte RusinĂ« tĂ« merrte territore qĂ« Ukraina mund tĂ« detyrohej t’i braktiste gjithsesi. Ndoshta kĂ«shtu mund t’u shitej ukrainasve.”

MegjithatĂ«, Brunnbauer vĂ«ren se Serbia u detyrua ta pranonte RezolutĂ«n 1244, pasi nuk kishte kapacitet ushtarak pĂ«r tĂ« luftuar humbjen faktike tĂ« kontrollit mbi KosovĂ«n. Ndryshe nga ajo, Rusia nuk ndodhet nĂ«n njĂ« presion tĂ« tillĂ«. “UNMIK-u u pranua nga kosovarĂ«t,” thotĂ« ai, “sepse ata mendonin se nĂ« fund do tĂ« ishin vetĂ« ata qĂ« do ta drejtonin procesin.”

Rusia, thekson ai – ashtu siç do ta thoshte çdo ukrainas – deri mĂ« tani nuk ka negociuar kurrĂ« me mirĂ«besim, duke shkelur njĂ« marrĂ«veshje pas tjetrĂ«s. “ZbatueshmĂ«ria e kĂ«tij propozimi do tĂ« varej nga prania e njĂ« force ushtarake tĂ« besueshme qĂ« do ta frenonte RusinĂ«. UnĂ« nuk e shoh njĂ« forcĂ« tĂ« tillĂ«,” pĂ«rfundon Brunnbauer.

Ashtu si shumë mbështetës të çështjes ukrainase, edhe Brunnbauer propozon rritjen e presionit ndaj Rusisë dhe dërgimin e më shumë armëve për Ukrainën, me synimin për të ngrirë vijën e frontit aty ku ndodhet dhe për të mos hequr dorë nga Donbasi perëndimor apo territore të tjera.

Referendumet e propozuara, argumenton Peter Harris, profesor i shkencave politike nĂ« Universitetin ShtetĂ«ror tĂ« Kolorados, janĂ« pika ku gjithçka ndalet. AsnjĂ«ra palĂ« nuk dĂ«shiron qĂ« çështja territoriale tĂ« zgjidhet pĂ«rmes njĂ« plebishiti. “PĂ«r UkrainĂ«n, kjo do tĂ« ishte njĂ« koncesion qĂ« kĂ«to janĂ« territore tĂ« diskutueshme dhe se Rusia ka njĂ« pretendim legjitim mbi to,” shpjegon ai. NĂ« thelb, Ukraina do tĂ« pranonte njĂ« proces ligjor pĂ«r legalizimin e pushtimeve tĂ« paligjshme. Nga kĂ«ndvĂ«shtrimi ukrainas, sovraniteti nuk Ă«shtĂ« çështje pĂ«r debat: “NjĂ« çështje e shtyrĂ« Ă«shtĂ« ende njĂ« çështje – dhe Ukraina nuk dĂ«shiron tĂ« pranojĂ« se ekziston njĂ« pyetje.”

PĂ«r mĂ« tepĂ«r, kushtet nĂ« terren e bĂ«jnĂ« çdo referendum tĂ« pavlefshĂ«m. “Ukraina nuk do t’i besonte njĂ« procesi tĂ« tillĂ«, sepse kaq shumĂ« qytetarĂ« janĂ« larguar ose janĂ« dĂ«buar. Si do tĂ« votonin ata?” pyet Harris. Rusia ka sjellĂ« kolonĂ« pro-MoskĂ«s, duke minuar edhe mĂ« tej legjitimitetin e çdo votimi popullor. Gjithashtu, fakti qĂ« Rusia Ă«shtĂ« anĂ«tare e pĂ«rhershme e KĂ«shillit tĂ« Sigurimit i jep asaj avantazh nĂ« çdo proces nĂ«n ombrellĂ«n e OKB-sĂ«.

Edhe John Feffer, nga Instituti pĂ«r Studime Politike nĂ« SHBA, i tha Foreign Policy se njĂ« plan i tillĂ« paqeje mund tĂ« duket mĂ« tĂ«rheqĂ«s pĂ«r UkrainĂ«n, pasi ajo ndodhet nĂ« pozita tĂ« vĂ«shtira. “Zelensky ka folur pĂ«r riintegrimin e Donbasit me mjete jo ushtarake. Por nuk e shoh modelin e KosovĂ«s si tĂ«rheqĂ«s pĂ«r Putinin nĂ« kĂ«tĂ« moment,” shkruan ai. “Rusia tashmĂ« i ka inkorporuar katĂ«r rajone nĂ« pĂ«rbĂ«rjen e saj – Donbasin, si dhe Khersonin dhe Zaporizhzhian. Pra, sipas saj, çështja e sovranitetit tashmĂ« Ă«shtĂ« zgjidhur.”

Çdo vĂ«zhgues realist do tĂ« pranojĂ« se njĂ« marrĂ«veshje e tillĂ« do t’i jepte RusisĂ« njĂ« legjitimitet qĂ« minon tĂ« drejtĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare dhe parimet bazĂ« tĂ« drejtĂ«sisĂ«. Por pas rezistencĂ«s sĂ« guximshme ndaj RusisĂ« sĂ« Putinit, Ukraina ka njĂ« shans pĂ«r tĂ« mbijetuar vetĂ«m nĂ«se Shtetet e Bashkuara qĂ«ndrojnĂ« nĂ« krah tĂ« saj, duke ofruar inteligjencĂ«, armĂ« dhe duke zbatuar sanksione.

Ndoshta alternativa mĂ« e mirĂ« pĂ«r UkrainĂ«n Ă«shtĂ« tĂ« ndjekĂ« pikĂ«risht njĂ« marrĂ«veshje tĂ« tillĂ« – dhe pastaj ta lĂ«rĂ« atĂ« tĂ« dĂ«shtojĂ« pĂ«r faj tĂ« RusisĂ«. Kjo tĂ« paktĂ«n do t’i tregonte administratĂ«s Trump atĂ« qĂ« shumica e vĂ«zhguesve tashmĂ« e dinĂ«: Rusia Ă«shtĂ« nĂ« kĂ«tĂ« luftĂ« pĂ«r tĂ« pushtuar tĂ« gjithĂ« UkrainĂ«n, sepse nuk mund tĂ« tolerojĂ« pranĂ« kufijve tĂ« saj njĂ« sistem politik mĂ« tĂ«rheqĂ«s se i saji. Arritja e kĂ«saj qartĂ«sie mund tĂ« jetĂ« njĂ« opsion qĂ« Ukraina nuk mund ta pĂ«rjashtojĂ«.

Burimi: Foreign Policy/PĂ«rshtati Gazeta Si

The post Foreign Policy: Përgjigja për Ukrainën mund të jetë Kosova appeared first on Gazeta Si.

↗

Braçe debat me Klosin pĂ«r sportin e padelit: Politikat buxhetore s’bĂ«hen sipas dĂ«shirĂ«s sĂ« njĂ« ministri

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- DeputetĂ«t e PartisĂ« Socialiste, Blendi Klosi dhe Erion Braçe, kanĂ« debatuar ditĂ«n e sotme nĂ« Kuvendin e ShqipĂ«risĂ«, lidhur me njĂ« plan tĂ« qeverisĂ« pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« prioritet fuqizimit tĂ« sportit tĂ« Padelit nĂ« ShqipĂ«ri.

Klosi tha se ky sport, që sipas një pjese të madhe të deputetëve shihet si një sport luksi, mund të ndihmojë në rritjen e imazhit të Shqipërisë dhe të ofertës turistike për vendin tonë.

Por Braçe ishte kundër këtyre planeve të qeverisë, duke theksuar se 2.2 milionë euro për kuota pjesëmarrjeje në aktivitete, janë shumë para, të cilat sipas tij mund të investoheshin diku tjetër.

Po ashtu Braçe theksoi se nëse ka një sport që sot është në ditët e tij më të këqija, ai është Futbolli, sport i cili sipas tij po jep shpirt.

Debati:

Blendi Klosi: Fatkeqësisht opozita tregon sesa larg është realiteti. Se diskutimet e tyre flasin për histori që nuk kanë asnjë lidhje për mënyrën sesi menaxhohet buxheti i shtetit dhe me mënyrën sesi sot Shqipëria zhvillohet. Janë shumë larg diskutimit të një vendi kandidat për anëtar të BE-së.

Ajo që lexojmë sot nga ky akt normativ, është qartazi ajo që PS ka në gjenezën e saj, shteti nuk braktis askënd dhe njëkohësisht ruan stabilitetin ekonomik dhe disiplinën fiskale. Ky akt nuk rrit deficitin, nuk rrit borxhin, nuk cënon të ardhurat, përkundrazi, ai bazohet në kursimet reale të krijuara nga menaxhimi i kujdesshëm i financave publike dhe dëshmon dallimin tonë të madh. Kjo dëshmon dallimin tonë të madh që ne nuk premtojmë pa mbulim, nuk shpërndajmë iluzione, por shpërndajmë mundësi reale dhe mbështetje konkrete.

Në këtë paketë konkretisht ata që kanë më shumë nevojë për mbështetjen e shtetit, gjejnë mbështetje me aktet normative dhe me pjesën e menaxhuar të buxhetit, në mënyrë korrekte brenda mundësive që Shqipëria të ofron. Mbi 148 mijë qytetarë, përfitues të ndihmës ekonomike dhe personave me aftësi të kufizuar, marrin një ndihmesë të drejtëpërdrejtë nga ky projekt-akt. PS nuk e shikon sportin thjeshtë si një mbështetje vetëm për realizimin e atij aktiviteti, por si një aktivitet politik që rrit imazhin e Shqipërisë dhe prezencëne saj në arenën ndërkombëtare.

Më konkretisht sporti i Padelit, që jo vetëm për kolegët e opozitës, por edhe për ata të mazhorancës, quhet si një luks, por nuk është fare kështu. Ai është një nga sportet me rritjen më të madhe sot në botë. Nuk është thjesht një aktivitet, por një pozicionim i qartë. Nuk kërkon infrastrukturë të shtrenjtë si sportet tradicionale. Por është një sport që padyshim që ashtu siç kemi edhe dakordëinë me Federatën për ndërtimin e ambienteve të reja, krijimin e qendrave të ekselencës dhe trajnimin e të rinjve. Nëse Shqipëria futet në këtë mbështetje, ajo pozicionohet në hartën e sporteve moderne, rrit imazhin e vet dhe rrit ofertën turistike

Erion Braçe: Unë mendoj që jemi në seancën e aktit normativ dhe kur flasim për para publike duhet të kemi parasysh një gjë, që politikat buxhetore sektoriale nuk bëhen sipas dëshirës apo afeksionit që secili ministër, deputet e me radhë ka. Në këtë akt normativ nuk janë para për të mbështetur sportin e Padelit. Këto para janë për kuota pjesëmarrjeje në aktivitete. 2.2 milionë euro për kuota, më vjen keq por janë shumë para.

Po tĂ« flasim pĂ«r sporte moderne, mĂ« lejoni t’ju them se Superliga po mbahet nga disa PresidentĂ« me lekĂ«t e tyre. Futbolli Ă«shtĂ« njĂ« nga sportet qĂ« po jep shpirt nĂ« kĂ«tĂ« vend. Pastaj njĂ« pjesĂ« e aktivitetit tĂ« Futbollit po mbahet edhe me para pa destinacion. Prandaj nĂ«se do mbĂ«shtesim, hajde mbĂ«shtesim kĂ«tĂ« sportin masiv nĂ« ShqipĂ«ri, jo sipas dĂ«shirĂ«s sĂ« njĂ« ministri. UnĂ« mendoj qĂ« jemi nĂ« seancĂ«n e aktit normativ dhe kur flasim pĂ«r para publike duhet tĂ« kemi parasysh njĂ« gjĂ«, qĂ« politikat buxhetore sektoriale nuk bĂ«hen sipas dĂ«shirĂ«s apo afeksionit qĂ« secili ministĂ«r, deputet e me radhĂ« ka. NĂ« kĂ«tĂ« akt normativ nuk janĂ« para pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur sportin e Padelit.

KĂ«to para janĂ« pĂ«r kuota pjesĂ«marrjeje nĂ« aktivitete. 2.2 milionĂ« euro pĂ«r kuota, mĂ« vjen keq por janĂ« shumĂ« para. Po tĂ« flasim pĂ«r sporte moderne, mĂ« lejoni t’ju them se Superliga po mbahet nga disa PresidentĂ« me lekĂ«t e tyre. Futbolli Ă«shtĂ« njĂ« nga sportet qĂ« po jep shpirt nĂ« kĂ«tĂ« vend. Pastaj njĂ« pjesĂ« e aktivitetit tĂ« Futbollit po mbahet edhe me para pa destinacion. Prandaj nĂ«se do mbĂ«shtesim, hajde mbĂ«shtesim kĂ«tĂ« sportin masiv nĂ« ShqipĂ«ri, jo sipas dĂ«shirĂ«s sĂ« njĂ« ministri.

The post Braçe debat me Klosin pĂ«r sportin e padelit: Politikat buxhetore s’bĂ«hen sipas dĂ«shirĂ«s sĂ« njĂ« ministri appeared first on Gazeta Si.

↗

Kokainë nga Amerika Latine drejt Shqipërisë, SPAK dërgon për gjykim 10 anëtarët e grupit kriminal

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- SPAK ka dĂ«rguar pĂ«r gjykim grupin e trafikut tĂ« kokainĂ«s nga Amerika Latine nĂ« ShqipĂ«ri. Hetimi pĂ«r trafikun e kokainĂ«s nisi pas informacioneve tĂ« marra mbi laboratorin e drogĂ«s nĂ« Frakull tĂ« Fierit, ku pranĂ« banesĂ«s sĂ« ish-funksioniarit vendor Viktor Çervanaku, u zbuluan nga Policia njĂ« sasi e madhe droge e llojit kokainĂ« prej 485 kg, e fshehur nĂ« plehra kimikĂ«.

TĂ« pandehurit janĂ«, Aldi Zonja, Artjon Çaushllari (alias Gjika), Ismajl Abdurrahmani, Jose Ramon Zacarias Vasquez, Geis Sejfullai, Klajd Birçe, HiĂ«lenn Ledezma Narvaez, Samuel Alfonso Moreno Serrano dhe Endi Sejdini, tĂ« akuzuar pĂ«r veprat penale: “Trafikim i lĂ«ndĂ«ve narkotike”, “Kryerje e veprave penale nga organizata kriminale ose grupi i strukturuar kriminal”, “Grup i strukturuar kriminal”.

Grupi i trafikut ndërkombëtar të drogës dispononte një laborator të përpunimit të kokainës në Qerekë të Krujës dhe 2 ambiente mbështetëse në Tiranë dhe Durrës.

Nga hetimet rezulton se ata pĂ«rdornin njĂ« biznes pĂ«r tĂ« kamufluar trafikim, nĂ«pĂ«rmjet kompanisĂ« “Alb LĂ«kurĂ«â€. Ky subjekt kreu njĂ« pagesĂ« mĂ« 11 maj tĂ« vitit 2024 me vlerĂ« 23 mijĂ« dollarĂ« tek njĂ« firmĂ« me vendndodhje nĂ« RepublikĂ«n Domenikane, periudhĂ« qĂ« u porosit edhe njĂ« sasi prej 24 ton lĂ«kurĂ« gjedhĂ«sh (me kripĂ«).

Ngarkesa e ndarë në 20 paleta u nis me destinacion Portin e Durrësit në datën 17 korrik 2024 dhe një muaj më pas, Dogana e Tiranës kreu veprimet doganore dhe më pas ngarkesa u transportua drejt Mulletit, në një magazinë e përshtatur për ruajtjen e saj. Një muaj më pas, më 23 shtator, merren informacione për nisjen e një tjetër ngarkese prej 24 tonësh, që mbërriti në Portin e Durrësit më datë 8 nëntor për të cilën u paguan rreth 20 mijë dollarë të tjera.

Hetimi pati si indicie ndarjen e disa akteve nga hetimi i një tjetër çështjeje që mban datën 17 nëntor 2023 për një sasi lnde narkotike që u kap me pleh kimik në Frakull Fierit. SPAK ka dyshime që grupi kriminal mund të ketë nxjerrë drogë nga laboratori edhe për llogari të grupeve të tjera kriminale.

The post Kokainë nga Amerika Latine drejt Shqipërisë, SPAK dërgon për gjykim 10 anëtarët e grupit kriminal appeared first on Gazeta Si.

↗

NjĂ« fakt dhe formacionet e mundshme pĂ«r ndeshjet e fundit nĂ« fazĂ«n e LigĂ«s nĂ« ‘UCL’

✇Gazeta Si
By: ermal.toti

Nga Gazeta “Si” – PesĂ«mbĂ«dhjetĂ« skuadra e kanĂ« siguruar kualifikimin mes 16 mĂ« tĂ« mirave ndĂ«rsa Arsenal dhe Bayern MĂŒnchen janĂ« tĂ« vetmet skuadra qĂ« kanĂ« siguruar pĂ«r njĂ« vend nĂ« raundin e 1/8-ave pĂ«rpara raundit tĂ« fundit nĂ« fazĂ«n e LigĂ«s. 

Katër ekipe janë eliminuarndërkohë që 17 klube luanë për vendet e fundit në fazën me eliminim direkt në javën e 8.

Më poshtë sjellim një statistikë dhe formacionet e mundshme për çdo sfidë të fazës së Ligës që do të ulë siparin mbrëmjen e të mërkurës.

  • Ajax vs Olympiacos
    Ajax dhe Olympiacos janë përballur 6 herë në kompeticionet e UEFA-s, 2 fitore secili dhe 2 barazime mes tyre. 
    Ajax: JaroĆĄ; Gaaei, Bouwman, Baas, Wijndal; Regeer; Mokio, Klaassen; Gloukh, Godts; Dolberg
    Olympiacos: Tzolakis; Costinha, Retsos, Pirola, Ortega; Mouzakitis, Hezze; Rodinei, Chiquinho, Gelson Martins, El Kaabi 

Arsenal vs Kairat Almaty
Arsenal është skuadra e vetme që ka fituar 7 ndeshjet e para të fazës së Ligës këtë sezon. Asnjë ekip nuk i ka fituar të 8 ndeshjet në këtë formulë.
Arsenal: Kepa; White, Mosquera, Hincapié, Lewis-Skelly; NÞrgaard, Zubimendi, Eze; Madueke, Gyökeres, Martinelli
Kairat Almaty: Anarbekov; Tapalov, Martynovich, Sorokin, Mata; Glazer, Kassabulat; Mrynskiy, Gromyko, Jorginho; Edmilson

  • Monaco vs Juventus
    Monaco dhe Juventus janĂ« ndeshur 6 herĂ« nĂ« kompeticionet e UEFA-s, tĂ« gjitha nĂ« fazat me eliminim tĂ« LigĂ«s sĂ« KampionĂ«ve: Âœ finalet 1997/98, ÂŒ finalet 2014/15 dhe Âœ finalet 2016/17. 
    Monaco: Kohn; Caio Henrique, Kehrer, Teze, Vanderson; Zakaria, Camara; Golovin, Fati, Akliouche; Balogun
    Juventus: Di Gregorio; Cambiaso, Kelly, Bremer, Kalulu; Thuram, Locatelli; Francisco Conceição, McKennie; Kenan Yıldız; David

Athletic Club vs Sporting CP
Bilanci mes dy skuadrave Ă«shtĂ« i barabartĂ«, me nga 2 fitore secila. TĂ« dyja kanĂ« fituar ndeshjet nĂ« shtĂ«pi nĂ« pĂ«rballjet e raundit tĂ« tretĂ« tĂ« KupĂ«s UEFA 1985/86 dhe nĂ« Âœ finalen e Europa League 2011/12.
Athletic Club: Unai SimĂłn; Gorosabel, Vivian, Paredes, Berchiche; Rego, Ruiz De Galarreta, Sancet; N.Williams, Guruzeta, Navarro
Sporting CP: Rui Silva; Fresneda, Gonçalo InĂĄcio, Matheus Reis, AraĂșjo; Hjulmand, JoĂŁo SimĂ”es; Catamo, Francisco TrincĂŁo, Guilherme Pires; SuĂĄrez

  • AtlĂ©tico de Madrid vs BodĂž/Glimt
    Atletico ka fituar të 6 ndeshjet e mëparshme në UEFA-s kundër skuadrave norvegjeze.
    Atlético de Madrid: Oblak; Llorente, Pubill, Giménez, Ruggeri; Simeone, Barrios, Koke, Álex Baena; Alvarez, SÞrloth
    BodĂž/Glimt: Haikin; SjĂžvold, Gundersen, BjĂžrtuft, BjĂžrkan; Brunstad Fet, Berg, Evjen; Blomberg, HĂžgh, Hauge
  • Leverkusen vs Villarreal
    Villarreal nuk ka asnjë humbje në 4 përballjet e mëparshme mes këtyre skuadrave në UEFA (3 fitore, 1 barazim), por Leverkusen ka humbur vetëm 1 nga 8 ndeshjet e fundit në shtëpi kundër rivalëve spanjollë (5 fitore, 2 barazime) dhe vjen në këtë takim pas 3 fitoreve radhazi.
    Leverkusen: Blaswich; Quansah, Andrich, Badé; Lucas Våzquez, Fernåndez, García, Grimaldo; Poku, Tillman; Schick
    Villarreal: Tenas; Navarro, Rafa Marín, Renato Veiga, Pedraza; Pépé, Comesaña, Partey, Moleiro; Oluwaseyi, Ayoze Pérez

Borussia Dortmund vs Inter
Dortmund dhe Inter takohen në UEFA-s për herë të parë që nga faza e grupeve të Champions League 2019/20, kur Inter fitoi 2-0 në shtëpi në raundin e 3, përpara se Dortmund të fitonte 3-2 në shtëpi në javën e 4.
Borussia Dortmund: Kobel; Can, Anton, Schlotterbeck; Ryerson, Bellingham, Nmecha, Bensebaini; Beier, Adeyemi; Guirassy
Inter: Sommer; Akanji, Acerbi, Bastoni; Carlos Augusto, Barella, ZieliƄski, Mkhitaryan, Dimarco; Thuram, L. Martínez

  • Club Brugge vs Marseille
    Përballjet e vetme të mëparshme mes skuadrave në kompeticionet e UEFA-s u rregjistruan në grupet e edicionit 1992/93, kur Marseille fitoi të 2 ndeshjet, 3-0 në Francë dhe 1-0 në Belgjikë.
    Club Brugge: Mignolet; Sabbe, Ordoñez, Mechele, Seys; Stanković, Vanaken, Onyedika; Carlos Forbs, Vermant, Diakhon
    Marseille: Rulli; Balerdi, Aguerd, Medina; Weah, HÞjbjerg, Vermeeren, Paixão, Traoré; Greenwood; Gouiri

Frankfurt vs Tottenham Hotspur
Tottenham ka fituar 3 nga 6 përballjet e mëparshme kundër Frankfurt-it (2 barazime, 1 humbje).
Frankfurt: Kauã Santos; Collins, Koch, Theate, Brown; HÞjlund, Larsson; Doan, Götze, Bahoya; Knauff
Tottenham: Vicario; Pedro Porro, Romero, Van de Ven, Udogie; Sarr, Gray; Odobert, Simons, Spence; Solanke

  • Barcelona vs Copenhagen
    NdĂ«rsa babai i tij Henrik Larsson luajti pĂ«r BarcelonĂ«n nga viti 2004 deri nĂ« vitin 2006, Jordan Larsson (Copenhagen) ka qenĂ« pjesĂ« e akademisĂ« “La Masia” nĂ« klubin katalanas.
    Barcelona: Joan García; Koundé, Cubarsí, Gerard Martín, Balde; Eric García, Olmo; Yamal, Fermín López, Raphinha; Rashford
    Copenhagen: Kotarski; Meling, Gabriel Pereira, Suzuki, Lopez; Larsson, Madsen, Clem, Achouri; Elyounoussi, Moukoko

Liverpool vs Qarabağ
Liverpool kishte fituar 16 ndeshje radhazi në fazën e grupeve/fazën e Ligës të UEFA-s në Anfield, përpara humbjes në raundin e 5 ndaj PSV në ndeshjen e fundit të Ligës së Kampionëve në shtëpi.
Liverpool: Alisson Becker; Frimpong, Endo, Van Dijk, Kerkez; Gravenberch, Mac Allister; Salah, Szoboszlai, Wirtz; Ekitiké
Qarabağ: Kochalski; Silva, Mustafazade, Medina, Jafarguliyev; Pedro Bicalho, Janković; Leandro Andrade, Montiel, Zoubir; Duran

  • Paris Saint-Germain vs Newcastle United
    Përballjet e vetme të mëparshme mes skuadrave në UEFA erdhën në fazën e grupeve të Champions League 2023/24, kur Newcastle fitoi 4-1 në shtëpi në javën e 2, përpara një barazimi 1-1 në Paris në të 5-ën.
    Paris Saint-Germain: Chevalier; Hakimi, Marquinhos, Pacho, Nuno Mendes; João Neves, Vitinha, Fabiån Ruiz; Doué, Dembélé, Barcola
    Newcastle United: Pope; Trippier, Thiaw, Botman; Hall; Miley, Tonali, Ramsey; Barnes, Woltemade, Gordon

Manchester City vs Galatasaray
Një humbje për Manchester City-n do të ishte e para herë që ata humbasin dy ndeshje rradhazi në shtëpi në kompeticion që nga seria prej 3 të tillash mes sezoneve 2017/18 dhe 2018/19.
Manchester City: Donnarumma; Matheus Nunes, Khusanov, AkĂ©, O’Reilly; Nico GonzĂĄlez; Bernardo Silva, Reijnders, Foden, Doku; Haaland
Galatasaray: Uğurcan Çakır; Eren Elmalı, SĂĄnchez, AbdĂŒlkerim Bardakcı, Sallai; Torreira, Lemina; SanĂ©, Yunus AkgĂŒn, BarÄ±ĆŸ Alper Yılmaz; Osimhen

  • Pafos vs Slavia Praha
    Kjo Ă«shtĂ« hera e parĂ« qĂ« klube nga Qiproja dhe Çekia pĂ«rballen mes tyre nĂ« Champions League.
    Pafos: Gorter; Bruno, Luckassen, Pileas, Sema; Dragomir, Quina, PĂȘpĂȘ; OrĆĄić, JajĂĄ; Dimata
    Slavia Praha: Staněk; Vlček, Zima, Chaloupek; Douděra, Dorley, SadĂ­lek, Provod, Sanyang; KuĆĄej, ChorĂœ

PSV Eindhoven vs Bayern MĂŒnchen
Bayern ka fituar 6 nga 8 përballjet e mëparshme në UEFA kundër PSV (1 barazim, 1 humbje). 
PSV Eindhoven: Kovar; Dest; Schouten, Obispo, Mauro JĂșnior; Veerman, Saibari, Wanner; Man, PeriĆĄić, Driouech
Bayern MĂŒnchen: Neuer; Bischof, Upamecano, Tah, Ito; Kimmich, Pavlović; Olise, Gnabry, Luis DĂ­az; Kane

  • Union Saint-Gilloise vs Atalanta
    Pasi humbi 4 ndeshjet e mëparshme kundër kundërshtarëve belgë, Atalanta kërkon fitoren e dytë rradhazi në UEFA (fitori 2-1 ndaj Club Brugge në javën 2).
    Union Saint-Gilloise: Scherpen; Mac Allister, Burgess, Sykes; Khalaili, Van De Perre, Zorgane, Niang; Ait El Hadj, Florucz; Fuseini
    Atalanta: Carnesecchi; Kossounou, Djimsiti, Kolaơinac; Zappacosta, De Roon, Éderson, Zalewski; De Ketelaere, Lookman; Scamacca

Benfica vs Real Madrid
Këto skuadra janë përballur vetëm 3 herë në kompeticionet e UEFA-s: Benfica fitoi 5-3 në Finalen e Kupës së Kampioneve në vitin 1962 dhe 6-3 në total në çerekfinalet e edicionit 1964/65.
Benfica: Trubin; Dedić, Otamendi, TomĂĄs AraĂșjo, Dahl; Barrenechea, Aursnes; Prestianni, Barreiro, Sudakov; Pavlidis
Real Madrid: Courtois; Valverde, RaĂșl Asencio, Huijsen, Carreras; Arda GĂŒler, Bellingham, TchouamĂ©ni; Mastantuono, MbappĂ©, VinĂ­cius JĂșnior

  • Napoli vs Chelsea
    PĂ«rballjet e vetme mes skuadrave ishin nĂ« raundin e 1/8-ave tĂ« edicionit 2011/12, kur Chelsea pĂ«rmbysi humbjen 3-1 nĂ« Napoli me njĂ« fitore 4-1 pas kohĂ«s shtesĂ« nĂ« “Stamford Bridge”.
    Napoli: Meret; Beukema, Buongiorno, Juan Jesus; Di Lorenzo, Lobotka, McTominay, Spinazzola; Vergara, HĂžjlund, Elmas
    Chelsea: SĂĄnchez; Gusto, Chalobah, Badiashile, Cucurella; Caicedo, James; Pedro Neto, FernĂĄndez, EstĂȘvĂŁo; JoĂŁo Pedro

Më shumë për kompeticionin
– Shorti pĂ«r play-off-in e fazĂ«s me eliminim direkt do tĂ« hidhet tĂ« premten, mĂ« 30 Janar, dhe do tĂ« pĂ«rfshijĂ« skuadrat qĂ« renditen nga vendi i 9 deri nĂ« tĂ« 24-in nĂ« fazĂ«n e LigĂ«s.

– Ndeshjet e play-off’it do tĂ« luhen me dy takime mĂ« 17/18 dhe 24/25 Shkurt.

– TetĂ« skuadrat mĂ« tĂ« mira tĂ« fazĂ«s sĂ« LigĂ«s do tĂ« pĂ«rballen me 8 fituesit e play-off’it, ndĂ«rsa shorti pĂ«r 1/8-at, ÂŒ finalet dhe Âœ finalet do tĂ« hidhet mĂ« 27 Shkurt.

The post NjĂ« fakt dhe formacionet e mundshme pĂ«r ndeshjet e fundit nĂ« fazĂ«n e LigĂ«s nĂ« ‘UCL’ appeared first on Gazeta Si.

↗

E mitura në Gjirokastër u dyshua për abuzim seksual, ekspertiza ligjore: Nuk është përdhunuar. Dëshmia e nënës

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

“UnĂ« nuk e di çfarĂ« ka ndodhur me vajzĂ«n time. Ndjehem e tronditur nga çfarĂ« ajo thotĂ« se ka ndodhur. Por mĂ« shumĂ«, nuk kuptoj pse nuk mĂ« tha mua asgjĂ«â€

Kështu u shpreh nëna e 12-vjeçares me banim në Gjirokastër, por me origjinë nga Bulqiza, pas kontrollit mjeko-ligjor që iu bë vajzës nga ekspertë nëse ajo ishte defloruar (përdhunuar) nga bashkëjetuesi i saj.

Burime konfidenciale thonĂ« pĂ«r “Gazetasi.al“ se vajza nuk Ă«shtĂ« prekur, por nĂ« polici e mitura ka pohuar se bashkĂ«jetuesi I nĂ«nĂ«s Klement Kursa, 39-vjeç e ka ngacmuar.

“Vajza nuk rezulton e prekur e megjithatĂ« ajo ka dĂ«shmuar nĂ« polici kur u pyet.

Zbulimi i ngacmimit të 39-vjeçarit u bë gjatë një seance pyetje që iu bë nënës së të miturës dhe vajzës pasi Kelment Kursa dyshohet se ka vrarë burrin e saj.

“Historia Ă«shtĂ« pak e ngatĂ«rruar, thotĂ« njĂ« burim pĂ«r “Gazetasi.al” e cila citon gruan qĂ« tregoi se me Klementin kishte lidhje jashtĂ«martesore dhe pas vdekjes sĂ« burrit, nisĂ«n bashkĂ«jetesĂ«n nĂ« GjirokastĂ«r ku dhe jetojnĂ« aktualisht.

“Nga martesa e parĂ« kam 3 fĂ«mijĂ«, 2 djem tĂ« rritur afĂ«r 18 vjeç dhe vajzĂ«n 12 vjeç, ndĂ«rsa me bashkĂ«jetuesin kam njĂ« foshnje. Burri mĂ« ka vdekur dhe unĂ« jetova 1 vit pas vdekjes sĂ« tij nĂ« BulqizĂ«. MĂ« pas, bashkĂ« me tĂ« dashurin u transferuam nĂ« GjirokastĂ«r.

UnĂ« nuk kam nevojĂ« pĂ«r para se i siguroj vetĂ«. Madje ai herĂ« punon e herĂ« jo. Nuk e di çfarĂ« ka ndodhur por di tĂ« them se vajzĂ«n nuk e çoj nĂ« shkollĂ« pasi tĂ« gjithĂ« do ta bullizojnĂ« pas lajmit tĂ« shpĂ«rndarĂ« nĂ« media”, mĂ«sohet tĂ« jetĂ« shprehur gruaja para ekspertĂ«ve psikologĂ« e punonjĂ«s socialĂ« qĂ« kryen kontrollet mjekĂ«sore tĂ« vajzĂ«s.

Dëshmia e vajzës u mor gjatë pyetjes për Klementin, si i dyshuar për vrasjen e babait të saj.

“Vajza kishte rrĂ«fyer se Klementi e kishte prekur nĂ« trup me organin e tij, i fĂ«rkohej, kĂ«rkonte qĂ« dhe kjo ta prekte”, tregon burimi duke shtuar se gjithcka ka thĂ«nĂ« vajza mund tĂ« qĂ«ndrojĂ« ose jo, por ekspertiza tregoi se nuk ka patur akt seksual mes tyre.

Ajo çka vunë re psikologët gjatë seancës me vajzën, ishte qetësia me të cilën ajo tregonte detaje, që për një 12-vjeçare në klasë të gjashtë do të shkaktonte tjetër sjellje.

“Dukej e qetĂ« kur tregonte, nuk jepte asnjĂ« emocion. NdĂ«rsa nĂ«na ishte mpirĂ«, e tronditur dhe pa fjalĂ« nga çdo gjĂ« qĂ« dĂ«gjonte” , thonĂ« burimet.

Gjatë ditës së sotme, në media janë dhënë deklarata nga xhaxhai i të miturës, I cili akuzon 2 vëllezërit Kursa si autorë të vrasjes së vëllait të tij, 7 vjet më parë.

The post E mitura në Gjirokastër u dyshua për abuzim seksual, ekspertiza ligjore: Nuk është përdhunuar. Dëshmia e nënës appeared first on Gazeta Si.

↗

‘MotoGP’ – shkon nĂ« 8 numri i skuadrave tĂ« prezantuara (Galeri)

✇Gazeta Si
By: ermal.toti

Nga Gazeta “Si” – Acosta, Binder, Bastianini dhe Viñales zbuluan motorrin e ri RC16, ndĂ«rsa KTM konfirmon ambicjet pĂ«r sukses nĂ« vitin 2026.

Portokalli, blu dhe shpejtësi në start: Red Bull KTM prezantoi zyrtarisht motorrët dhe pilotët për sezonin e ri të MotoGP.

2026 përfaqëson vitin e 10 të konkurimit për Red Bull KTM. Formacioni me Pedro Acosta-n dhe Brad Binder për Red Bull KTM Factory Racing, si dhe Enea Bastianini dhe Maverick Viñales për Red Bull KTM Tech3.

Red Bull KTM synon vendete para të klasifikimit për vitin 2026 dhe ka rifreskuar atë që konsiderohet si një nga dizenjot më dalluese të pistës së MotoGP.

Numrat do ta përcaktojnë sezonin: milisekondat në pistë, orët e punës së stafit të përkushtuar, ditët e planifikimit nga inxhinierët në fabrikë dhe javët e strategjisë për të qenë një hap përpara.

Si për vitin 2026 ashtu edhe me projeksionin e gjeneratës së ardhshme të MotoGP nga viti 2027.

The post ‘MotoGP’ – shkon nĂ« 8 numri i skuadrave tĂ« prezantuara (Galeri) appeared first on Gazeta Si.

↗

Hodhën molotovë në protestën e PD, lirohen 19 të ndaluarit

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Gjykata e TiranĂ«s ka dhĂ«nĂ« masĂ«n e sigurisĂ« “detyrim paraqitje” pĂ«r 19 tĂ« ndaluarit nĂ« protestĂ«n e PartisĂ« Demokratike, tĂ« mbajtur nĂ« 24 janar.

Të ndaluarit dyshohen se gjatë protestës kanë hedhur molotovë dhe fishekzjarrë në drejtim të Kryeministrisë dhe godinës së Parlamentit, duke shkaktuar tensione dhe rrezik për sigurinë publike. Protesta, e cila fillimisht u zhvillua si tubim politik i opozitës, më pas degradoi në përplasje dhe akte vandalizmi ndaj institucioneve.

NĂ« seancĂ«n gjyqĂ«sore pĂ«r vlerĂ«simin e masave tĂ« sigurisĂ«, Prokuroria e TiranĂ«s kishte kĂ«rkuar masa mĂ« tĂ« ashpra pĂ«r disa prej tĂ« ndaluarve. Konkretisht, pĂ«r 5 persona ishte kĂ«rkuar masa “arrest nĂ« burg”, ndĂ«rsa pĂ«r 5 tĂ« tjerĂ« “arrest nĂ« shtĂ«pi”, duke argumentuar se veprimet e tyre pĂ«rbĂ«nin rrezikshmĂ«ri tĂ« lartĂ« shoqĂ«rore dhe cenim tĂ« rendit public, raporton pĂ«r Klan News gazetarja Glidona Daci.

MegjithatĂ«, trupa gjykuese vendosi tĂ« mos pranojĂ« kĂ«rkesat e ProkurorisĂ« dhe tĂ« caktojĂ« pĂ«r tĂ« 19 tĂ« ndaluarit masĂ«n mĂ« tĂ« lehtĂ« “detyrim paraqitje”, duke i detyruar ata tĂ« paraqiten periodikisht pranĂ« organeve tĂ« drejtĂ«sisĂ« dhe tĂ« mos pengojnĂ« hetimin.

Të arrestuarit janë: Ardian Lici, Anduel Lleshi, Alan Lika, Anastas Mema, Tomas Koja, Ergi Shkurta, Sali Saraci, Ervis Mirashi, Adrian Toli, Rei Hasko, Bledi Spaho, Eldison Huli, Alket Toska, Leonid Xhebexhiu, Besnik Bali, Elton Hoti, Roni Bizhoti dhe Hamza Cani.

Jashtë ambienteve të gjykatës u mblodhën edhe deputet të opozitës, në mbështetje të të ndaluarve.

The post Hodhën molotovë në protestën e PD, lirohen 19 të ndaluarit appeared first on Gazeta Si.

↗

Braçe dhe Balla, ju përvodhën debatit të vërtetë

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Qeveria vendosi qĂ« rreth 4% e buxhetit tĂ« vitit tĂ« kaluar tĂ« rialokonte nĂ« disa drejtime tĂ« tjera. Ky Ă«shtĂ« njĂ« instrument qĂ« çdo qeveri pĂ«rdor herĂ« pas here.

ËshtĂ« legal, por jo moral. Kur paratĂ« e destinuara pĂ«r njĂ« sektor nuk shfrytĂ«zohen, qeveria mund tĂ« vendosĂ« t’i dĂ«rgojĂ« aty ku ka nevojĂ« mĂ« urgjente. NĂ« dukje, kjo duket pragmatike dhe e pĂ«rgjegjshme: fondet nuk humbasin, qytetarĂ«t pĂ«rfitojnĂ« shĂ«rbime, dhe buxheti shfaqet nĂ« ekuilibĂ«r.

Por pas kĂ«saj lĂ«vizjeje fshihet njĂ« dilemĂ« e madhe: a Ă«shtĂ« efikase pĂ«r zhvillimin ekonomik dhe stabilitetin afatgjatĂ«? Investimet kapitale – infrastruktura, arsim, energji, shĂ«ndetĂ«si – nuk janĂ« thjesht shpenzime; ato janĂ« motor i rritjes ekonomike, krijojnĂ« vende pune, rrisin produktivitetin dhe gjenerojnĂ« tĂ« ardhura shtesĂ« pĂ«r buxhetin. Kur kĂ«to fonde zhvendosen drejt konsumit, si pĂ«r pensionet apo ndihma sociale tĂ« tjera, ekonomia humbet mundĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« zgjeruar vlerĂ«n e saj reale. AfatshkurtĂ«r, qytetarĂ«t mund tĂ« ndihen tĂ« pĂ«rfitues, por afatmesĂ«m dhe afatgjatĂ«, shteti humbet kapacitetin pĂ«r tĂ« financuar vetveten dhe pĂ«r tĂ« rritur prosperitetin.

Ekonomikisht, të mirat e rialokimit janë të dukshme: mbyll një boshllëk social, shmang krizën në sektorë urgjentë, dhe tregon fleksibilitet të menaxhimit buxhetor. Politikisht, ai mund të interpretohet si vëmendje për qytetarët, duke qetësuar tensione sociale.

Por të këqijat janë po aq të mëdha. Rialokimi shpesh maskon keqmenaxhimin e fondeve fillestare, tregon mungesë planifikimi dhe dërgon sinjale negative për investitorët dhe biznesin. Kur bëhet praktikë e përsëritur, kjo kthen buxhetin në një mjet politik, jo në instrument zhvillimi. Suficitë e krijuar nga mosrealizimi i investimeve nuk janë sukses, por tregues i paaftësisë për të ekzekutuar projektet që rrisin ekonominë.

Pra, rialokimi është i dobishëm për krizë të menjëhershme, p.sh. katastrofa natyrore, recesion, mungesë ekstreme likuiditeti etj., por nuk duhet të zëvendësojë planifikimin strategjik dhe investimet e qëndrueshme. Një politikë fiskale e mençur kërkon që fondet të përdoren saktë aty ku kanë më shumë ndikim për të ardhmen, dhe jo vetëm për të qetësuar momentalisht nevojat sociale. Nëse kjo balancë nuk ruhet, qeveria mund të fitojë pikë politike sot, por humb të ardhmen ekonomike të vendit nesër.

Por faktkeqĂ«sisht shqetĂ«simi mĂ« i madh se kjo çështje, sot nĂ« kuvend, ishte debati i vetĂ«m i zhvilluar mes Taulant BallĂ«s dhe Erion Braçes, ku ky i fundit kĂ«rkonte meritĂ«n e propozimit i pari qĂ« njĂ« pjesĂ« e fondeve tĂ« papĂ«rdorura t’i kalojĂ« pensionistĂ«ve. Pra nuk pati asnjĂ« fjalĂ« debati tjetĂ«r pĂ«r tĂ« gjetur se pse fondet pĂ«r investime nuk u pĂ«rdorĂ«n fare dhe çfarĂ« do tĂ« ndodhĂ« me planin e rritjes ekonomike tĂ« vendit.

Në vend të kësaj, qytetari mbeti spektator i një mini-dialogu propagande, pa bereqet.

The post Braçe dhe Balla, ju përvodhën debatit të vërtetë appeared first on Gazeta Si.

↗

Qeveria ‘zhvlerĂ«son’ paratĂ« e mbledhura nga shqiptarĂ«t nĂ« buxhet

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘SI’ – PĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« qeveria paratĂ« e destinuara pĂ«r tĂ« rritur ekonominĂ« vendos qĂ« njĂ« pjesĂ« t’i pĂ«rdorĂ« me me pak vlerĂ«, por t’i çojĂ« pĂ«r pensione. Ekonomikisht dhe politikisht ky Ă«shtĂ« njĂ« menaxhim dĂ«mi. Pensionet janĂ« konsum buxheti ndĂ«rsa investimet janĂ« rritje vlere.

Janë rreth 30 miliardë lekë, ose rreth 4% të buxhetit të vitit 2025, që rialokohen nga institucionet që nuk i kanë përdorur tek ato që kanë nevojë më urgjente. Në seancën e sotme parlamentare, ministri i Financave prezantoi destinacionin e këtyre fondeve: 15 miliardë lekë për pensionistët, 2 miliardë për fermerët, 1.8 miliardë për Shëndetësinë, 1.3 miliardë për Ministrinë e Mbrojtjes, ndër të tjera.

Rialokimi nuk është fenomen i ri, por rihap një debat të vjetër: moskryerjen e shpenzimeve e planifikuara të institucioneve.

Një institucioni që i dalin para tepër, do të thotë se ka mungesë planfikimi dhe menaxhimi të këtyre fondeve. Shpesh mospërdorimi i parave vjen dhe si pasojë e vonesave admnistrative dhe mungesës së produktivitetit.

Nga ana tjetĂ«r, dĂ«rgimi i fondeve drejt sektorĂ«ve qĂ« kanĂ« “nevojĂ«â€, tregon po ashtu njĂ« mungesĂ« parashikimi pĂ«r nevojat sektoriale qĂ« nĂ« fazĂ«n fillestare tĂ« hartimit tĂ« buxhetit.

Rialokimet e shpeshta të buxhetit bien ndesh dhe me disiplinën fiskale që kërkon BE-ja dhe institucionet e tjera ndëkombëtare.

Veprimtaria e rialokimit, nuk garanton asnjĂ« pĂ«rmbushje tĂ« detyrimeve, por Ă«shtĂ« thjesht njĂ« lĂ«vizje qĂ« rregullon statistikat e qeverisĂ«, pĂ«r tĂ« ruajturĂ«n balancĂ«n fiskale. Shpesh rialokimi shihet me rezerva dhe nga ekspertĂ«t e fushĂ«s, qĂ« e cilĂ«sojnĂ« si njĂ« proces jotransparent dhe joeficient qĂ« e kthejnĂ« buxhetin nĂ« njĂ« “mjet politik”.

Ndryshimet e shpeshta të buxhetit, që shumë herë kanë krijuar dhe dëme financiare, janë bërë subjekt auditimi i KLSH-së, e cila kërkon rishikim tërësor të modelit të menaxhimit financiar publik, që të jetë sa më realist.

Paralelisht, qeveria po mban stok dhe një pjesë të madhe të parave dedikuar investimeve kapitale, duke rezultuar kështu me një suficit buxhetor në shifra rekord.

Të dhënat deri në muajin nëntor 2025, tregojnë se qeveria ka kryer vetëm 65.1% të planit për investime kapitale, përkthyer në rreth 85 mld lekë të munguara për ekonominë (totali i planifikuar 161 mld). Për të njëjtën periudhë, suficiti raportohet 49 mld lekë.

Për njohës të fushës, krijimi i suficitit tregon mungesë të kapaciteteve menaxhuese dhe tregues se barra fiskale është më madhe se sa fuqia absorbuese e ekonomisë për kapitale publike.

Poltikisht me lëvizjen e fundit, qeveria i ka vënë një maskë keqmenaxhimit duke krijuar iluzionin e kujdesit social, sepse të kalosh paratë e investimeve për pensione, nuk do të thotë që e ke zgjidhur problemin.

The post Qeveria ‘zhvlerĂ«son’ paratĂ« e mbledhura nga shqiptarĂ«t nĂ« buxhet appeared first on Gazeta Si.

↗

Saga e një apartamenti 60 metra katror e ish kryegjyqtarit Dedja  

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Me njĂ« vendim tĂ« formĂ«s sĂ« prerĂ«, Gjykata e Posaçme e Apelit ka urdhĂ«ruar konfiskimin e njĂ« apartamenti nĂ« pronĂ«si tĂ« ish-kryetarit tĂ« GjykatĂ«s Kushtetuese, Bashkim Dedja, duke vulosur njĂ« proces tĂ« gjatĂ« gjyqĂ«sor qĂ« e shoqĂ«roi pĂ«r vite me radhĂ«.

ËshtĂ« njĂ« apartament me sipĂ«rfaqe 60 metra katrorĂ«, i ndodhur nĂ« zonĂ«n e plazhit tĂ« Golemit, i cili ishte sekuestruar mĂ« herĂ«t me vendim tĂ« ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« nĂ« prill tĂ« vitit 2025. Dedja e kishte kundĂ«rshtuar kĂ«tĂ« vendim, por Apeli e la nĂ« fuqi konfiskimin, duke arsyetuar se pasuria nuk justifikohet me burime tĂ« ligjshme.

Sipas prokurorisë speciale, ish-kreu i Kushtetueses kishte fshehur këtë apartament në formularin e vetëdeklarimit të pasurisë, një shkelje që e çoi atë të bëhej gjyqtari i parë i nivelit të lartë që u dënua nga drejtësia e posaçme, pas dështimit në procesin e rivlerësimit të gjyqtarëve.

Një betejë e gjatë me drejtësinë

Në shtator të vitit 2024, Dedja iu drejtua Gjykatës së Lartë duke kërkuar pafajësinë dhe shfuqizimin e dënimit të dhënë nga dy shkallët më të ulëta të gjyqësorit për fshehje dhe mosdeklarim pasurie. Pak muaj më herët, Gjykata e Apelit e kishte dënuar me gjashtë muaj burg, dënim që u konvertua në një vit shërbim prove.

Edhe pse në fazën e parë të rivlerësimit ai kishte kaluar pa probleme, çështja u rihap në shkallën e apelit, ku u vlerësua se Dedja ishte i lidhur me apartamentin në Golem përmes një kontrate furnizimi me energji elektrike, ndonëse pasuria pretendohej se ishte në emër të të vëllait të tij. Vendimi i parë u rrëzua pas ankimimit të Komisionerit Publik, me mbështetjen e monitoruesve ndërkombëtarë, të cilët argumentuan se pasuria nuk ishte provuar si e ligjshme.

Pavarësisht vendimeve gjyqësore, Dedja ka mbajtur një qëndrim mohues ndaj akuzave, duke i cilësuar ato të pabazuara.

Nga konsensusi politik, te përplasja institucionale

Bashkim Dedja u emërua kryetar i Gjykatës Kushtetuese në vitin 2012, duke pasuar Vladimir Kriston. Kandidatura e tij u mbështet fillimisht nga mazhoranca e djathtë dhe më pas gjeti mbështetje edhe nga mazhoranca socialiste, e cila votoi pro dekretit të presidentit të asaj kohe, Bujar Nishani.

Rivendosja e tij për një mandat të dytë u miratua me një konsensus të plotë parlamentar, pa asnjë votë kundër. Në atë kohë, ky mbështetje u interpretua si vlerësim për punën e tij në krye të institucionit më të lartë kushtetues.

Megjithatë, gjatë qeverisjes socialiste, Gjykata Kushtetuese mori një sërë vendimesh që rrëzuan ligje dhe akte të rëndësishme të qeverisë, duke e përplasur shpesh institucionin me ekzekutivin. U shfuqizuan vendime që lidhnin qeverinë me ndërhyrje në ndërtimet pa leje, ndryshime në ligjin e nëpunësit civil, kontribute shoqërore për profesionistët e lirë, kompensimin e pronarëve dhe licencimin e tregtimit të naftës.

Vetë Dedja doli publikisht kundër ndryshimeve ligjore që prekën mënyrën e zgjedhjes së drejtuesve të sistemit të drejtësisë, duke e thelluar më tej përplasjen me mazhorancën.

Ligji i Vettingut dhe presioni ndërkombëtar

Gjykata Kushtetuese, nën drejtimin e Dedjës, u vu në qendër të debatit politik dhe ndërkombëtar edhe për ligjin e rivlerësimit të gjyqtarëve dhe prokurorëve. Pas padive të paraqitura nga Unioni i Gjyqtarëve dhe Partia Demokratike, gjykata vendosi pezullimin e përkohshëm të zbatimit të ligjit.

Ky vendim shkaktoi reagime tĂ« forta nga mazhoranca dhe partnerĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ«. Çështja u shqyrtua nĂ« njĂ« klimĂ« tĂ« pazakontĂ«, ku nĂ« sallĂ«n e gjyqit ishin tĂ« pranishĂ«m edhe ambasadori i Shteteve tĂ« Bashkuara dhe pĂ«rfaqĂ«suesja e Bashkimit Europian.

NĂ« fund, Gjykata Kushtetuese refuzoi kĂ«rkesĂ«n e qeverisĂ« dhe vendosi t’i drejtohej Komisionit tĂ« Venecias pĂ«r njĂ« opinion, njĂ« hap qĂ« u interpretua si pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« ruajtur balancĂ«n institucionale nĂ« njĂ« moment kritik pĂ«r reformĂ«n nĂ« drejtĂ«si.

The post Saga e një apartamenti 60 metra katror e ish kryegjyqtarit Dedja   appeared first on Gazeta Si.

↗

Balla përplaset me Bardhin për protestën e 24 janarit: Lapanjozë që drejtoheni nga një matuf

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- JashtĂ« çështjeve nĂ« rend dite, protesta e 24 janarit e PD, mori vĂ«mendjen nĂ« seancĂ« plenare duke krijuar situatĂ« tĂ« tensionuar.

Kreu i grupit parlamentar tĂ« PartisĂ« Socialiste, Taulant Balla, replikoi ashpĂ«r ndaj Gazment Bardhit dhe sulmoi opozitĂ«n duke thĂ«nĂ« se mban me para “disa lapangjozĂ«â€ pĂ«r tĂ« hedhur molotov dhe fishekzjarrĂ« nĂ« protestĂ«.

Balla i etiketoi protestuesit dhe deputetĂ«t qĂ« i mbĂ«shtesnin si “Çak Norris” dhe tha se Bardhi dhe tĂ« tijĂ«t, qĂ« “drejtohen nga njĂ« matuf”, referuar BerishĂ«s, duhet tĂ« mbajnĂ« pĂ«rgjegjĂ«si pĂ«r ata qĂ« ushqejnĂ« me dhunĂ« sipas tij.

Për replikë, Bardhi foli me tone të larta nga vendi.

“Mund t’ja mbyllni pak gojĂ«n”, i tha Balla nĂ«nkryetares sĂ« Kuvendit, Klodiana Spahiu, ndĂ«rsa iu kundĂ«rpĂ«rgjigj demokratit duke i thĂ«nĂ« “lapanjoz”.

Gazment Bardhi: Lapanjoz je ti!

Taulant Balla: Duhet të përballen me drejtësinë. Nuk ka as parti politike që i merr në mbrojtje sepse zotrote dhe kushdo tjetër që i ushqen me para për të goditur institucionet, duhet të mbash përgjegjësi. Kjo parti politike duhet të distancohet nga dhuna kundër institucioneve bashkë me një matuf, i cili duhet të mbajë përgjegjësi për këtë lloj inspirimi.

Lëri këto dëngla ti se bën si qesharak këtu, ti ke bërë kallëzimin për këta 18 që përmenda unë sikurse ke bërë kallëzimin për Belind Këlliçin, Edmond Spahon për kongresin madhështor të dhjetorit 2021. Unë jam ai që jam dhe e kam për nder, kurse ti duhet të mbash përgjegjësi sepse njerëzit mbajnë përgjegjësi për fytyrën e vet dhe gjithçka firmosin. Kryetar grupi që ka firmosur kallëzim penal për nënkryetarin.

The post Balla përplaset me Bardhin për protestën e 24 janarit: Lapanjozë që drejtoheni nga një matuf appeared first on Gazeta Si.

↗

Bardhi: Shkrirja e Kadastrës së Vlorës, pasojë e dështimit të Policisë për të garantuar sigurinë

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Kreu i grupit parlamentar tĂ« PD Gazment Bardhi, akuzoi ministren e Brendshme Albana Koçiu se ka kriminalizuar policinĂ« pĂ«r tĂ« trembur qytetarĂ«t pĂ«r tĂ« mos kĂ«rkuar drejtĂ«si nĂ«pĂ«rmjet protestave.

Ai u ndal edhe te shkrirja e Zyrës së Kadastrës në Vlorë e cila sipas tij erdhi si pasojë e dështimit të Policisë së Shtetit për të garantuar rendin dhe sigurinë e institucioneve publike.

Sipas Bardhit, krimi i organizuar ka depërtuar në hipotekën e Vlorës, duke e bërë të pamundur ushtrimin normal të detyrës nga drejtuesit e institucionit.

Ai tha se për tre vite me radhë, asnjë drejtor nuk ka arritur të qëndrojë gjatë në detyrë, pasi është përballur me presione dhe kërcënime.

Bardhi akuzoi ministren e Brendshme, Albana Koçiut se nuk ka reaguar për këtë situatë, duke e cilësuar policinë si të vënë në shërbim të krimit.

Ai kërkoi llogari për mbylljen e hipotekës së Vlorës dhe për pamundësinë e ushtrimit të detyrës nga drejtuesit e saj. Sipas tij, për tre vite me radhë, asnjë drejtor nuk ka arritur të qëndrojë gjatë në detyrë, pasi është përballur me presione dhe kërcënime.

“Po pse Ă«shtĂ« mbyllur Hipoteka e VlorĂ«s?  Sepse Policia e Shtetit nuk garanton dot institucionet publike. Krimi i organizuar cdo ditĂ« nĂ« hipotekĂ«n e VlorĂ«s dhe ka detyruar drejtorin e PĂ«rgjithshĂ«m tĂ« HipotekĂ«s tĂ« zhvendosĂ« stafin nga Vlora nĂ« TiranĂ«. 

Sepse policia e zonjës nuk i garanton dot në krye të detyrës funksionarët e shtetit. Përse nuk flet ajo që po mbyllet hipoteka në Vlorë, se ka tre vjet që nuk mbush dot një muaj një drejtor Hipoteke sepse nuk ushtron dot i lire detyrën, sepse policia eshte ne sherbim te krimit. 

PĂ«r kĂ«tĂ« duhet tĂ« flasĂ« ajo, jo pĂ«r mesazhet qĂ« i çon nga arratia Ergys Agasi qĂ« e ka vĂ«nĂ« nĂ« atĂ« karrige dhe na hiqet ne si ministre”, tha Bardhi.

The post Bardhi: Shkrirja e Kadastrës së Vlorës, pasojë e dështimit të Policisë për të garantuar sigurinë appeared first on Gazeta Si.

↗

Kushtetuesja shtyn vendimin për çështjen Balluku: Na duhet më shumë kohë

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Trupa e GjykatĂ«s Kushtetuese vendosi tĂ« marrĂ« mĂ« shumĂ« kohĂ« pĂ«r vendimmarrjen finale lidhur me çështjen “Balluku”.

Dy orë mbledhje në dhomë këshillimi nuk mjaftuan për të prodhuar një vendim përfundimtar, duke bërë që kjo padi të rishqyrtohet nga trupa në një ditë tjetër.

Sipas burimeve, gjyqtarët kanë kërkuar më shumë kohë.

Qëndrimi i Gjykatës Kushtetuese pritej me interes, pasi vendimmarrja e saj do të ndikojë edhe në vendimin e Këshillit të Mandateve, i cili të mërkurën ka parashikuar mbledhjen e radhës për shqyrtimin e një kërkese tjetër të SPAK-ut: autorizimin për heqjen e imunitetit të Belinda Ballukut.

Kjo pasi mazhoranca e shtyu mbledhjen e Këshillit të Mandateve deri në një vendimmarrje nga Gjykata Kushtetuese. 

The post Kushtetuesja shtyn vendimin për çështjen Balluku: Na duhet më shumë kohë appeared first on Gazeta Si.

↗

NdĂ«rtohet treni mĂ« i gjatë  i çokollatĂ«s

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Një rekord botëror i ri Guinness u vendos në Milano, ku rrëzë Palazzo Lombardia u zbulua skulptura më e gjatë e çokollatës në botë.

Vepra artistike, e realizuar në formën e një treni, ka një gjatësi prej 55 metrash dhe peshon rreth 2,800 kilogramë.

Skulptura gjigante u mat zyrtarisht nga gjyqtarët e Rekordeve Botërore Guinness, të cilët e certifikuan atë si rekord botëror.

The post NdĂ«rtohet treni mĂ« i gjatë  i çokollatĂ«s appeared first on Gazeta Si.

↗

ParashutistĂ«t kalojnĂ« nĂ«pĂ«r ‘vrimĂ«n e gjilpĂ«rĂ«s’ tĂ« hotelit mĂ« tĂ« lartĂ« nĂ« botĂ«

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

NjĂ« shfaqje unike qĂ« pĂ«rfshinte njĂ« fluturim pĂ«rmes tĂ« ashtuquajturĂ«s “syri i gjilpĂ«rĂ«s” tĂ« hotelit mĂ« tĂ« lartĂ« nĂ« botĂ« u dha nga pesĂ« parashutistĂ« nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe.

Watch: Daredevil wingsuit athletes soar through Dubai’s tallest hotel, Ciel Dubai Marina, in a jaw-dropping stunt!
Read more: https://t.co/lHSHQ2aIYV
#Dubai #Wingsuit #CielDubaiMarina pic.twitter.com/J21MeeB5PY

— Gulf News (@gulf_news) January 27, 2026

PesĂ« atletĂ«t e XDubai kryen njĂ« fluturim preciz rreth MarinĂ«s Ciel Dubai, me udhĂ«heqĂ«sin e ekipit qĂ« kalonte pĂ«rmes njĂ« hapjeje tĂ« ngushtĂ« arkitekturore qĂ« i Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« emri “syri i gjilpĂ«rĂ«s”, duke zhvilluar njĂ« shpejtĂ«si prej mĂ« shumĂ« se 200 km/orĂ«.

The post ParashutistĂ«t kalojnĂ« nĂ«pĂ«r ‘vrimĂ«n e gjilpĂ«rĂ«s’ tĂ« hotelit mĂ« tĂ« lartĂ« nĂ« botĂ« appeared first on Gazeta Si.

↗

I ftohti shton problemet me zemrën, mjekët: Hipertensioni një nga shkaqet kryesore

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Nga Gazeta Si- Temperaturat e ulëta të ditëve të fundit kanë sjellë një rritje të ndjeshme të problemeve kardiake, duke shtuar ndjeshëm fluksin e pacientëve në urgjencat spitalore.

MjekĂ«t kardiologĂ« nĂ« QendrĂ«n Spitalore Universitare “NĂ«nĂ« Tereza” (QSUT) nĂ« TiranĂ« thonĂ« se gjatĂ« muajve tĂ« dimrit vihet re njĂ« rritje e rasteve me hipertension tĂ« pakontrolluar, dhimbje gjoksi, aritmi dhe deri nĂ« infarkt tĂ« miokardit.

Sipas specialistëve, i ftohti ndikon drejtpërdrejt në ngushtimin e enëve të gjakut, çka çon në rritjen e tensionit arterial dhe në ngarkesë më të madhe për zemrën.

Pacientët më të rrezikuar janë ata që vuajnë nga sëmundje kronike kardiovaskulare, hipertension, diabet, si dhe personat e moshuar.

Burime nga QSUT bëjnë me dije se vetëm gjatë javëve të fundit është shtuar ndjeshëm numri i paraqitjeve në urgjencë për probleme kardiake, ku nuk kanë munguar as rastet e infarktit akut të miokardit, të cilat kanë kërkuar ndërhyrje të menjëhershme mjekësore.

Mjekja kardiologe Engjëllushe Hasani, nga Poliklinika nr.3 në Tiranë, në një prononcim për Gazetasi.al shprehet se gjatë kësaj periudhe janë rritur ndjeshëm konsultat kardiologjike, pasi shumë pacientë shfaqin përkeqësim të gjendjes shëndetësore si pasojë e temperaturave të ulëta.

“Dyshimet zakonisht nisin me rritje tĂ« tensionit arterial, ndjesi shtrĂ«ngimi apo dhimbje gjoksi, lodhje tĂ« shpejtĂ« dhe vĂ«shtirĂ«si nĂ« frymĂ«marrje, ndĂ«rsa nĂ« raste mĂ« tĂ« rĂ«nda mund tĂ« pĂ«rfundojnĂ« nĂ« infarkt. Ndaj pacientĂ«t kardiakĂ« duhet tĂ« tregojnĂ« kujdes maksimal dhe tĂ« mos neglizhojnĂ« asnjĂ« simptomĂ«,” thekson kardiologia Hasani.

Mjekët  këshillojnë që pacientët me probleme të zemrës të kryejnë kontrolle më të shpeshta gjatë dimrit, të ndjekin rregullisht terapinë e përshkruar, të shmangin ekspozimin e zgjatur në të ftohtë dhe të mbajnë një regjim ushqimor të shëndetshëm. Po ashtu, rekomandohet shmangia e stresit, konsumit të kripës dhe aktiviteti fizik i moderuar, sipas këshillës së mjekut.

Specialistët paralajmërojnë se çdo vonesë në paraqitjen tek mjeku mund të ketë pasoja serioze për shëndetin e zemrës, ndaj qytetarët ftohen të reagojnë në kohë dhe të kërkojnë ndihmë mjekësore sapo shfaqen simptomat e para.

The post I ftohti shton problemet me zemrën, mjekët: Hipertensioni një nga shkaqet kryesore appeared first on Gazeta Si.

↗

Debat për protestën e PD, Koçiu: Policia veproi sipas ligjit, dhuna ishte e papranueshme

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Ministrja e Brendshme, Albana Koçiu, iu pĂ«rgjigj akuzave tĂ« opozitĂ«s lidhur me mĂ«nyrĂ«n e ndĂ«rhyrjes sĂ« policisĂ« gjatĂ« protestĂ«s, duke theksuar se sipas saj Policia e Shtetit ka vepruar nĂ« pĂ«rputhje tĂ« plotĂ« me ligjin.

Koçiu sqaroi gjithashtu rastin e shoqërimit të një të mituri, duke bërë me dije se ai është marrë për verifikim pasi po qëllonte me gurë efektivët e policisë dhe është lënë i lirë menjëherë pas mbërritjes së përfaqësuesit ligjor.

“Policia e ka kryer detyrĂ«n me pĂ«rpikĂ«ri. Nuk ka ushtruar dhunĂ« ndaj protestuesve. Ajo qĂ« ndodhi ishte se policĂ«t u pĂ«rballĂ«n me dhunĂ« gjatĂ« tubimit tĂ« thirrur nga opozita. Ata u sulmuan me molotov dhe si pasojĂ« 11 punonjĂ«s policie u lĂ«nduan dhe u trajtuan nĂ« spital,” deklaroi Koçiu.

Sipas ministres, policia ka ndjekur të gjitha procedurat ligjore, duke bërë fillimisht thirrje për ndalimin e dhunës. Vetëm pasi këto thirrje u shpërfillën dhe rreziku për jetën e efektivëve u bë evident, u morën masa për shpërndarjen e turmës.

“Akuzat se policia ka pĂ«rdorur forcĂ« janĂ« tĂ« pavĂ«rteta dhe tĂ« pabazuara. Çdo veprim Ă«shtĂ« kryer mbi parimin e proporcionalitetit, ashtu siç e kĂ«rkon ligji,” theksoi ajo.

Koçiu nënvizoi se e drejta për protestë është kushtetuese dhe e pacenueshme, por sipas saj, dhuna nuk mund të justifikohet politikisht.

“Hedhja e molotoveve dhe sulmi ndaj institucioneve janĂ« shkelje e ligjit dhe cenim i rendit demokratik. Duhet tĂ« kemi guximin tĂ« dĂ«nojmĂ« dhunĂ«n dhe tĂ« mbrojmĂ« rendin, jo tĂ« mbrojmĂ« autorĂ«t e saj apo tĂ« hidhen akuza ndaj policisĂ«,” u shpreh ministrja.

Në lidhje me shoqërimin e të miturit, Koçiu e cilësoi situatën si manipulim politik.

Ajo sqaroi se bëhej fjalë për një 14-vjeçar, i cili u shoqërua për verifikim për të garantuar sigurinë e tij dhe të punonjësve të policisë. Sipas saj, i mituri është trajtuar në përputhje me ligjin, ka qëndruar në ambiente të posaçme dhe jo së bashku me persona të rritur apo të ndaluar, dhe është liruar sapo ka mbërritur përfaqësuesi ligjor.

“Askush nuk Ă«shtĂ« mbi ligjin. Mos pĂ«rdorni fĂ«mijĂ«t si mburojĂ« politike pĂ«r tĂ« justifikuar dhunĂ«n. Kush nxit dhunĂ« duhet tĂ« mbajĂ« pĂ«rgjegjĂ«si penale dhe politike,” pĂ«rfundoi Koçiu.

The post Debat për protestën e PD, Koçiu: Policia veproi sipas ligjit, dhuna ishte e papranueshme appeared first on Gazeta Si.

↗

Berisha në Strasburg: Narkoshteti i Ramaduros rrezikon sigurinë e Europës!

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Kryetari i PD Sali Berisha ndĂ«rsa foli nĂ« Strasburg mbi zgjedhjet nĂ« ShqipĂ«ri, e cilĂ«soi vendin si njĂ« rrezik serioz pĂ«r sigurinĂ« e EuropĂ«s.

Sipas tij, kartele të drogës, të lidhura drejtpërdrejt me Ramën, dominojnë tregjet e drogës në Europë dhe Shqipëria është kthyer në një qendër të madhe të pastrimit të parave përmes ndërtimeve dhe resorteve turistike.

Berisha ka kritikuar edhe raportin mbi ‘terapinĂ« konvertuese’, duke e cilĂ«suar atĂ« si njĂ« praktikĂ« çnjerĂ«zore dhe agresion ndaj fĂ«mijĂ«ve.

Sipas tij, në Shqipëri, në kopshte dhe shkolla fillore, po përdoren materiale mësimore që synojnë manipulimin e fëmijëve drejt ndryshimit të gjinisë, duke e lidhur këtë me atë që e quajti propagandë e ekstremit të majtë dhe ndikim të Xhorxh Sorosit.

Sipas kryetarit të PD-së Sali Berisha, kjo qasje synon vendosjen e një diktature të rrezikshme të ekstremit të majtë në Shqipëri dhe më gjerë.

The post Berisha në Strasburg: Narkoshteti i Ramaduros rrezikon sigurinë e Europës! appeared first on Gazeta Si.

↗

Si po përgatitet NATO për luftë në Arktik

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Ministri i Mbrojtjes në Norvegji, po shikon hartën e tij të preferuar dhe po tregon botën, nga pikëpamja e Arktikut.

Tore Sandvik vë gishtin tek gadishulli Kola i Rusisë, shtëpi e arsenalit më të madh bërthamor në botë, që gjendet brenda qarkut të Arktikut, fiks në kufi të Norvegjisë.

Udhëtimi më i shkurtër nga Kola drejt SHBA-së, kalon patjetër mbi Arktik, tregon ai.

“NjĂ« raketĂ« balistike mund tĂ« udhĂ«tojĂ« me njĂ« shpejtĂ«si prej 7 km nĂ« sekond dhe i duhen vetĂ«m 18 minuta tĂ« arrijĂ« nĂ« SHBA”, tha ai. “Kjo Ă«shtĂ« mbrojtje e atdheut- pĂ«r LondrĂ«n, pĂ«r Uashingtonin, pĂ«r Parisin, Berlinin, tĂ« gjithĂ« aleancĂ«n”.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka vendosur gjatë vitit të kaluar një fokus agresiv dhe herë-herë të sikletshëm mbi Groenlandën, përmes përpjekjeve të tij të forta për të marrë nën kontroll ishullin Arktik danez.

Por duke u dakordĂ«suar javĂ«n e kaluar mbi njĂ« “kornizĂ«â€ marrĂ«veshjeje pĂ«r ishullin mĂ« tĂ« madh nĂ« botĂ« me sekretarin e pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« NATO-s, Mark Rutte, Trump ka zhvendosur fokusin brenda aleancĂ«s drejt sigurisĂ« Arktike, njĂ« çështje qĂ« vendet nordike kanĂ« kĂ«rkuar prej dekadash.

“NATO duhet tĂ« rrisĂ« angazhimin e saj nĂ« Arktik,” tha Mette Frederiksen, kryeministrja e DanimarkĂ«s. “Mbrojtja dhe siguria nĂ« Arktik janĂ« çështje qĂ« prekin tĂ« gjithĂ« aleancĂ«n.”

Për pesë vendet nordike, të gjitha shtete arktike, kjo përfaqëson një mundësi për të rikthyer diskutimin gjeopolitik aty ku ata duan: te kërcënimi që vjen nga Rusia.

Pothuajse të gjitha shtetet Arktike, përfshirë Rusinë, kanë reduktuar praninë ushtarake pas përfundimit të Luftës së Ftohtë, duke mbyllur baza. SHBA-ja ka mbyllur disa baza në Groenlandë dhe Islandë. Por Rusia ka nisur ripërtëritjen ushtarake dhe ekonomike të Arktikut shumë më herët se fuqitë perëndimore, nën udhëheqjen e Presidentit Vladimir Putin që në vitet 2000.

Rusia kontrollon rreth gjysmën e territorit dhe ujërave të Arktikut, duke pasur kështu gjurmën më të madhe ndër tetë vendet me prezencë në rajon, që përfshijnë SHBA-në, Kanadanë dhe pesë vendet nordike. Sot, Moska ka mbi 40 objekte ushtarake përgjatë bregut Arktik, përfshirë baza ushtarake, aeroporte, stacione radar dhe porte.

Arktiku ka një rol kritik në doktrinën bërthamore të Moskës. Aty ndodhet Flota e Veriut e Rusisë, e bazuar në Severomorsk në Gadishullin Kola, e cila operon gjashtë nga 12 nëndetëset bërthamore të vendit, sipas Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike.

“Flota e Veriut, dhe veçanĂ«risht nĂ«ndetĂ«set e saj, Ă«shtĂ« njĂ« shtyllĂ« e mbrojtjes strategjike tĂ« RusisĂ«. PĂ«r shkak tĂ« rĂ«ndĂ«sisĂ« sĂ« saj, flota po modernizohet ende,” tha Ondrej Ditrych, analist i lartĂ« pĂ«r RusinĂ« pranĂ« Institutit tĂ« Bashkimit Europian pĂ«r Studime tĂ« SigurisĂ«.

Rusia gjithashtu mban një nivel të lartë gatishmërie në vendin e saj të testimit bërthamor në Novaya Zemlya, një arkipelag Arktik ku në tetor të kaluar testoi raketën e saj me energji bërthamore Burevestnik. Po ashtu, ajo po promovon përdorimin e Rrugës Veriore Detare, që kalon mbi veri të Rusisë dhe ofron mundësi për kohë transporti më të shkurtra mes Kinës dhe Europës, megjithëse trafiku aktual është nën pritshmëri.

Një ushtar patrullon bazën ushtarake veriore ruse në Ishullin Kotelny, brenda Rrethit Arktik © Maxime Popov/AFP/Getty Images

Vendet nordike fqinjë me Rusinë kanë ndjekur me shqetësim rritjen e aktiviteteve ushtarake, duke bërë thirrje që NATO të angazhohet më shumë, me sukses relativisht të kufizuar, pjesërisht për shkak të kundërshtive nga vende si SHBA-ja.

“Ne e dimĂ« qĂ« rusĂ«t po kryejnĂ« mĂ« shumĂ« aktivitete nĂ« veri. Situata e sigurisĂ« Ă«shtĂ« gjithashtu e tillĂ« qĂ« kur akulli polar po shkrihet, Kina po ngrihet si njĂ« hegjemon rajonal me interesa globale. Ata e kanĂ« vetĂ«shpallur veten si njĂ« vend gati-Arktik,” tha Sandvik.

NjĂ« zyrtar i lartĂ« nga njĂ« vend tjetĂ«r nordik shtoi: “PĂ«rqendrimi i burimeve ushtarake nĂ« lagjen tonĂ« Ă«shtĂ« mjaft i madh.”

Oficeri mĂ« i lartĂ« ushtarak i NATO-s, Admirali Giuseppe Cavo Dragone, i tha Financial Times nĂ« tetor se Arktiku Ă«shtĂ« “me interes tĂ« madh” pĂ«r aleancĂ«n ushtarake, e cila Ă«shtĂ« e pĂ«rkushtuar ta mbajĂ« tĂ« hapur pĂ«r navigim tĂ« lirĂ« dhe mundĂ«si tĂ« reja biznesi, si minierat dhe eksplorimi i naftĂ«s dhe gazit.

Disa vende anĂ«tare tĂ« NATO-s kanĂ« intensifikuar stĂ«rvitjet nĂ« kushte Arktike nĂ« Norvegji, FinlandĂ« dhe GrenlandĂ«, pĂ«rfshirĂ« SHBA-nĂ«, MB-nĂ« dhe FrancĂ«n. NĂ« mars, rreth 25,000 ushtarĂ« nga e gjithĂ« aleanca – pĂ«rfshirĂ« 4,000 nga SHBA-ja – do tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« stĂ«rvitjen “Cold Response” nĂ« veri tĂ« NorvegjisĂ«, me qĂ«llim tĂ« praktikimit tĂ« luftĂ«s ajrore, detare dhe tokĂ«sore nĂ« kushte tĂ« rĂ«nda dimĂ«rore.

PĂ«rveç pĂ«rpjekjes pĂ«r tĂ« rikthyer vĂ«mendjen e SHBA-sĂ« tek kĂ«rcĂ«nimi nga Rusia, vendet nordike shpresojnĂ« qĂ« vĂ«mendja e rinovuar mbi sigurinĂ« Arktike t’u lejojĂ« tĂ« tregojnĂ« vlerĂ«n e tyre pĂ«r Uashingtonin.

Ka dy segmente detare thelbësore ku NATO dhe Rusia do të garojnë për kontroll në rast konflikti në Arktik: hapësira më e njohur GIUK midis Groenlandës, Islandës dhe Mbretërisë së Bashkuar; dhe e ashtuquajtura Bear Gap midis arkipelagut norvegjez Svalbard dhe tokës kryesore të Norvegjisë, duke përfunduar pranë Gadishullit Kola.

Presidenti i Rusisë, Vladimir Putin, viziton Shtabin e Operacioneve Detare Atomflot, i cili është përgjegjës për sigurimin e navigimit të sigurt në Rrugën Veriore Detare në Murmansk, në mars 2025 © Gaveiil Grigorov/Pool/AFP/Getty Images

Sandvik tha se Norvegjia pĂ«rdor avionĂ« tĂ« njohjes P8, satelitĂ«, dronĂ« me distancĂ« tĂ« gjatĂ«, nĂ«ndetĂ«se dhe fregata pĂ«r tĂ« monitoruar Bear Gap dhe zonat e tjera. “Kjo Ă«shtĂ« mĂ«nyra si NATO mendon pĂ«r mbrojtjen e kĂ«saj zone nĂ« kohĂ« krize tĂ« nxehtĂ«. Por, mbi tĂ« gjitha, e bĂ«jmĂ« pĂ«r tĂ« shmangur pĂ«rshkallĂ«zimin dhe pĂ«r tĂ« frenuar RusinĂ«,” shtoi ai.

NjĂ« zyrtar i lartĂ« nordik shtoi se SHBA-ja varet nga kĂ«to informacione: “Sigurisht qĂ« Ă«shtĂ« njĂ« rrugĂ« me dy drejtime. Ne kemi njohuri tĂ« mirĂ« pĂ«r situatĂ«n se çfarĂ« po bĂ«n Rusia nĂ« anĂ«n e saj. SHBA-ja gjithashtu mund tĂ« pĂ«rdorĂ« hapĂ«sirĂ«n tonĂ« ajrore pĂ«r tĂ« monitoruar RusinĂ«.”

Shumica e interesit nĂ« Arktik lidhet me monitorimin e asaj qĂ« mund tĂ« vijĂ« nga ajri ose nĂ«n ujĂ«, dhe jo pĂ«r veprime nĂ« tokĂ«. “ËshtĂ« e pamundur tĂ« ‘pushtosh’ GroenlandĂ«n. Mund tĂ« zgjidhje Nuuk-un, por 95 pĂ«r qind e saj Ă«shtĂ« borĂ« dhe akull, dhe nuk mund ta marrĂ«sh atĂ«,” tha njĂ« zyrtar danez.

Trump duket se synon veçanërisht Groenlandën për sistemin e tij të propozuar të mbrojtjes nga raketat Golden Dome, që do të përdorte sensorë, satelitë dhe interceptues për të ndaluar projekte të ndryshme që mund të arrijnë SHBA-në.

SHBA-ja menaxhon objektin kryesor ushtarak në ishullin Arktik, bazën hapësinore Pituffik në verilindje të largët, e përdorur për sistemet radar për paralajmërim të hershëm.

Megjithatë, shumë vende nordike shqetësohen se ka një logjikë të pashmangshme në militarizimin e Arktikut, që deri tani ishte një nga pak rajonet me tension të ulët në botë. Ata theksojnë se rajoni është shtëpia e miliona njerëzve, shumë prej të cilëve janë popullsi indigjene, si në Grenlandë.

“UnĂ« shqetĂ«sohem qĂ« siguria po dominohet nĂ« agjendĂ«n Arktike, dhe harrojmĂ« se ka çështje tĂ« tjera po aq tĂ« rĂ«ndĂ«sishme si ndryshimi i klimĂ«s, infrastruktura, tĂ« drejtat e popullsisĂ« indigjene,” tha njĂ« tjetĂ«r zyrtar i lartĂ« nordik. “Nuk ka shumĂ« pĂ«rfitime nga militarizimi i Arktikut sepse Ă«shtĂ« njĂ« zonĂ« shumĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r aktivitet.”

Aktualisht, po pranohet gjithashtu se lufta e RusisĂ« nĂ« UkrainĂ« ka ngadalĂ«suar pĂ«rforcimin e saj ushtarak nĂ« Arktik. “Prania aktuale e forcave nĂ« bazat ushtarake Arktike ka rĂ«nĂ« pasi disa brigada arktike u dĂ«rguan nĂ« UkrainĂ« dhe pĂ«suan humbje tĂ« rĂ«nda,” tha Ditrych.

Por ekziston gjithashtu njohja se Rusia dhe Kina janĂ« tĂ« gatshme tĂ« luajnĂ« njĂ« lojĂ« afatgjatĂ« nĂ« njĂ« rajon ku shkrirja e akullit mund tĂ« ndryshojĂ« kalkulimet ushtarake dhe ekonomike pĂ«r dekada. “ËshtĂ« njĂ« garĂ« nĂ« konkurrencĂ« strategjike nĂ« Arktik,” tha Sandvik.

The post Si po përgatitet NATO për luftë në Arktik appeared first on Gazeta Si.

❌