ShqipĂ«ria duhet tĂ« pĂ«rshpejtojĂ« reformat pĂ«r tâu integruar nĂ« tregun evropian tĂ« energjisĂ«, duke vendosur nĂ« qendĂ«r tĂ« drejtat e konsumatorĂ«ve, luftĂ«n kundĂ«r varfĂ«risĂ« energjetike dhe çmimin e karbonit tĂ« emetuar.
Këto ishin disa nga mesazhet kryesore të dala nga Forumi Kombëtar i Energjisë, i organizuar nga Co-PLAN, në kuadër të projektit EFFORT dhe programit GreenAL.
Gjatë forumit, Arben Kllokoqi, drejtues i Grupit të Punës për Mbështetjen Rregullatore pranë Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, theksoi nevojën për ndërmarrjen e një sërë hapash që do ta afronin vendin me standardet evropiane.
âPĂ«r tu integruar nĂ« treg tĂ« BE-sĂ« kĂ«rkohet qĂ« tĂ« ketĂ« njĂ« udhĂ«zues tĂ« qartĂ« se çfarĂ« hapash ligjore dhe implementues duhet tĂ« merren deri nĂ« vitin 2030. Duhet tĂ« bĂ«het pjesĂ« e skemĂ«s sĂ« tregtimit tĂ« certifikatave tĂ« karbonit dhe ky Ă«shtĂ« proces qĂ« zgjat dhe sa mĂ« herĂ«t qĂ« tĂ« fillohet pĂ«r tu koordinuar Ă«shtĂ« mĂ« mirĂ«â, deklaroi Kllokoqi.
Forumi solli një diskutim politikat kombëtare dhe rajonale energjetike, sfidat që dalin në zbatim në nivel vendor dhe po ashtu përvojën e komuniteteve dhe të shoqërisë civile. E gjithë kjo, me qëllim që Shqipëria të realizojë tranzicionin e saj energjetik në mënyrë gjithëpërfshirëse dhe të drejtë.
Sipas drejtueses sĂ« organizatĂ«s âCo-Planâ, Anila Bejko, vendi ka bĂ«rĂ« hapa tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m sa i pĂ«rket miratimit tĂ« ligjit pĂ«r Ndryshimet Klimatke apo rishikimi i Planit KombĂ«tar pĂ«r EnergjinĂ« dhe KlimĂ«n. MegjithatĂ«, sipas saj ka ende njĂ« hendek mes ligjeve dhe zbatimit tĂ« tyre.
âVendi ynĂ« vazhdon tĂ« jetĂ« i varur nĂ« mbi 95% nga hidroenergjia. Kjo varĂ«si e bĂ«n sistemin energjetik tepĂ«r tĂ« brishtĂ«, ku çdo krizĂ« hidrike kthehet nĂ« krizĂ« energjetike dhe financiare. Komunitetet energjetike ende nuk kanĂ« njĂ« kuadĂ«r ligjor funksional, ndĂ«rsa konsumatorĂ«t dhe prodhuesit pĂ«rballen me procedura tĂ« ndĂ«rlikuaraâ, u shpreh Anila Bejko.
Sipas Bejkos në këto momente ka një nevojë për modernizim të rrjetit dhe integrim të energjisë diellore dhe të erës.
âPo aq i rĂ«ndĂ«sishĂ«m Ă«shtĂ« integrimi i planifikimit klimatik dhe energjetik nĂ« nivel lokal, sepse tranzicioni i gjelbĂ«r nuk zbatohet vetĂ«m nĂ« ministri, por nĂ« bashkiâ, pĂ«rfundoi Bejko.
Në forum u theksua se në këtë proces tranzitor të energjisë është e rëndësishme që të ketë bashkëpunim të ngushtë mes institucioneve, pushtetit vendor, shoqërisë civile dhe komuniteteve lokale.
âPolitikat energjetike nuk adresojnĂ« pabarazitĂ« socialeâ
Të pranishëm nw forum ishin edhe përfaqësues të organizatave mjedisore dhe të bashkive të vendit. Diskutimi për energjinë dhe klimën erdhi në një qasje më sociale nga Mihallaq Qirjo, pedagog dhe ekspert i mjedisit.
Sipas tij objektivat dhe zhvillimet e politikave energjetike nuk janë të qarta dhe janë ende të pa linjëzuara.
Ndërsa solli në vëmendje faktin se përpos narrativës se vendi ynë mund të përfitojë nga projekti i TAP për gazifikim, në fakt është diçka që Shqipëria nuk e përballon dot.
âNĂ«se vendi nuk ka gaz natyror i burimit tĂ« lirĂ«, BE-ja nuk e mbĂ«shtet gazifikimin pasi rrit varĂ«sinĂ« nga burimet e jashtmeâ, deklaroi Mihallaq Qirjo.
Në vëmendje u soll edhe energjia e rinovueshme, e cila së fundmi në vendin tonë përmes parqe fotovoltaikë ka marrë një hov të madh. Mirëpo, ende nuk flitet për ndikimet mjedisore dhe sociale që kjo lloj energjie ka për qytetarët.
âPo kthehet si njĂ« model i disa HEC-eve tĂ« vogla, ku jua merrnin ujin me zor dhe tani ju marrin kullotĂ«n banorĂ«ve pĂ«r hir tĂ« zhvillimit tĂ« energjisĂ« sĂ« rinovueshmeâ, u shpreh Qirjo duke iu referuar projekteve tĂ« vogla fotovoltaike qĂ« po ngrihen nĂ« kullota.
Sipas tij, fakti që jemi kritikë ndaj këtyre zhvillimeve nuk na bën kundër energjive të gjelbra, por kostoja sociale e tyre është shumë e madhe.
âAsnjĂ« nuk diskuton ndikimin mjedisor. ĂshtĂ« dhĂ«nĂ« leja nga bashkitĂ« nĂ« shumĂ« kullota dhe nga njĂ« takim qĂ« kam pasur me pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« Pyjeve tha ne nuk do ta lejojmĂ« se do tĂ« thotĂ« ndryshim i pĂ«rdorimit tĂ« tokĂ«sâ, solli nĂ« vĂ«mendje Mihallaq Qirjo, duke shtuar mĂ« tej se kjo deklaratĂ« mesa duket ishte personale pĂ«r aq kohĂ« sa tĂ« gjitha bashkitĂ« po japin licenca pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar, mjafton tĂ« gjesh tokĂ«n.
Një pjesë e mirë e energjisë është e destinuar të eksportohet dhe për aq kohë sa nuk ju kthehet në të mirë qytetarëve, është e rëndësishme të qartësohet në politikat që do të ndërmerren në vijim, nënvizoi më tej Qirjo.
âPolitikat energjetike nuk adresojnĂ« pabarazitĂ« sociale. ShqipĂ«ria ka 28% tĂ« familjeve shqiptare qĂ« hasin vĂ«shtirĂ«si serioze pĂ«r ngrohjen e mjediseve sipas Eurostat, ndĂ«rsa vende tĂ« tjera e kanĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« ulĂ«tâ, deklaroi Mihallaq Qirjo.
Sipas tij, ne po bëjmë investime të mëdha, por pyetja është nëse po ndihmojmë qytetarët apo vetëm disa që kanë mundësi të marrin licenca.
Në përfundim, ai nënvizoi me rëndësi edhe investimin në infrastrukturën energjetike aktuale, pasi çdo vit valët e të nxehtit në verë rrisin presionin mbi infrastrukturën.
âNjĂ« javĂ« nĂ« dimĂ«r bĂ«n mĂ« ftohtĂ« dhe rritet harxhimi i energjisĂ«, por nuk Ă«shtĂ« mĂ« dimri problem, Ă«shtĂ« vera problem qĂ« me njĂ« infrastrukturĂ« tĂ« vjetĂ«r dhe jo efikase do tĂ« kemi problematika me shpĂ«rndarjen e energjisĂ« nĂ« territor. Ndryshimet kliatike janĂ« bĂ«rĂ« problem i madhâ, theksoi Mihallaq Qirjo
The post Tranzicioni energjetik në Shqipëri, mes reformave dhe pabarazisë appeared first on Citizens.al.
Login
