Po shfaqen raportime për mijëra viktima nga trazirat e fundit në Iran, që do të përbënin numrin më të madh të të vrarëve në protesta që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979.

Informacionet e publikuara nga agjenci dhe media të ndryshme ndryshojnë ndjeshëm.

Agjencia amerikane e lajmeve Human Rights Activists News Agency (HRANA), e cila monitoron protestat në Iran për më shumë se 20 vjet, raporton se janë vrarë të paktën 2000 njerëz, nga të cilët 1850 protestues.

Agjencia deklaroi dje se deri tani ka identifikuar rreth 500 viktima dhe shtoi se janë arrestuar më shumë se 16 mijë protestues.

Nga ana tjetër, Iran International vlerëson se vetëm më 8 dhe 9 janar në protestat janë vrarë të paktën 12 mijë njerëz.

Ky është një kanal informativ televiziv persian me seli në Britani, i cili lidhet me qeverinë saudite, dhe numrat e tij bazohen në burime brenda vendit dhe të dhëna mjekësore.

“Sipas të dhënave të disponueshme dhe verifikimit të informacionit nga burime të besueshme, përfshirë Këshillin e Lartë për Sigurinë Kombëtare dhe Zyrën e Presidencës, vlerësimi fillestar i institucioneve të sigurisë së Republikës Islamike është se të paktën 12 mijë njerëz janë vrarë në këtë masakër kombëtare”, thanë ata. /Telegrafi/

Bankat qendrore në mbarë botën janë bashkuar për të deklaruar se qëndrojnë në “solidaritet të plotë” me kryetarin e Rezervës Federale pas nisjes së një hetimi penal ndaj Jerome Powell nga Shtetet e Bashkuara.

Kreu i Bankës së Anglisë, i Bankës Qendrore Evropiane dhe i Bankës së Kanadasë janë ndër 11 bankierët e lartë që kanë nënshkruar një deklaratë, duke theksuar rëndësinë e pavarësisë në vendosjen e normave të interesit.

“Kryetari Powell ka shërbyer me integritet, i fokusuar në mandatet e tij dhe me një përkushtim të palëkundur ndaj interesit publik”, thanë ata.

Hetimin po e kryen Departamenti i Drejtësisë. Presidenti amerikan, Donald Trump ka deklaruar se nuk “di asgjë” për hetimin. Hetimi lidhet me dëshminë që Powell dha para një komiteti të Senatit mbi rinovimet e ndërtesave të Rezervës Federale.

Ky zhvillim vjen pas një viti sulmesh të pandërprera ndaj kryetarit të Fed nga Trump, i cili ka ushtruar presion që Rezerva Federale të ulë më agresivisht kostot e huamarrjes, raporton bbc.

Përveç kritikave për vendimet e Powell mbi normat e interesit, Trump ka bërë edhe komente personale, duke e quajtur kryetarin e Fed një “humbës të madh” dhe një “kokëfortë”.

Duke komentuar mbi kryetarin e Fed, bankierët qendrorë globalë thanë në deklaratën e tyre të përbashkët “për ne, ai është një koleg i respektuar, që mbahet në konsideratë të lartë nga të gjithë ata që kanë punuar me të”.

Deri në fundjavë, Powell kishte qëndruar kryesisht i heshtur përballë sulmeve të Trumpit, por të dielën reagoi publikisht dhe paralajmëroi se pavarësia e bankës qendrore amerikane është në rrezik.

“Kjo ka të bëjë me faktin nëse Fed do të mund të vazhdojë të vendosë normat e interesit bazuar në evidencë dhe kushtet ekonomike, apo nëse politika monetare do të udhëhiqet nga presioni politik ose intimidimi”, tha Powell.

Fed ka ulur normat e interesit tre herë që nga shtatori, duke lënë normën kyçe të huamarrjes rreth 3.6 për qind.

Por, politikanët janë të ndarë mbi hapat e ardhshëm. Disa shqetësohen se ulje të mëtejshme mund të përshkallëzojnë inflacionin, i cili vazhdon të rritet.

Çmimet e konsumit u rritën me 2.7 për qind gjatë 12 muajve deri në dhjetor, sipas të dhënave zyrtare të publikuara të martën. Kjo ishte e njëjta normë si në nëntor dhe mbeti më e lartë se objektivi 2 për qind i Fed.

Në deklaratën e tyre të përbashkët të martën, institucionet financiare ndërkombëtare thanë “pavarësia e bankave qendrore është një gurthemeli i stabilitetit të çmimeve, financiar dhe ekonomik në interes të qytetarëve që ne shërbejmë. Prandaj është thelbësore të ruhet kjo pavarësi, me respekt të plotë për sundimin e ligjit dhe llogaridhënien demokratike”.

Powell, i cili u nominua nga Trump si kryetar i Fed në 2017 gjatë mandatit të tij të parë në Shtëpinë e Bardhë, pritet të largohet në maj.

Trump pritet të emërojë pasardhësin e tij në javët e ardhshme.

Powell është mbështetur gjithashtu nga tre ish-kryetarë të Fed – Janet Yellen, Ben Bernanke dhe Alan Greenspan. Disa zyrtarë të tjerë të shquar kanë deklaruar publikisht mbështetjen e tyre për të dhe për pavarësinë e bankës.

Nënshkruesit në tërësi janë:

Andrew Bailey, guvernator i Bankës së Anglisë

Christine Lagarde, presidente e Bankës Qendrore Evropiane

Erik Thedéen, guvernator i Sveriges Riksbank

Christian Kettel Thomsen, kryetar i Danmarks Nationalbank

Martin Schlegel, kryetar i Swiss National Bank

Michele Bullock, guvernator i Reserve Bank of Australia

Tiff Macklem, guvernator i Bank of Canada

Chang Yong Rhee, guvernator i Bank of Korea

Gabriel Galípolo, guvernator i Banco Central do Brasil

François Villeroy de Galhau, kryetar i Bank for International Settlements

Pablo Hernández de Cos, menaxher i përgjithshëm i Bank for International Settlements. /Telegrafi/

Kryeministri i Grenlandës, Jens Frederik Nilsen, deklaroi të martën se Grenlanda dëshiron të ruajë lidhjet e saj të ngushta me Danimarkën, duke refuzuar çdo mundësi që territori të kalojë nën kontrollin e Shteteve të Bashkuara.

Ai theksoi se vendi i tij nuk synon të bëhet pronë amerikane dhe nuk do të hyjë nën administrimin e SHBA‑s, duke nënvizuar rëndësinë e partneritetit të qëndrueshëm me Danimarkën, që mbetet aleati dhe mbështetësi më i afërt i Grenlandës.

Deklarata e Nilsen u bë gjatë një konference për shtyp të përbashkët me kryeministren daneze, Mette Frederiksen, në Kopenhagë.

Në këtë takim, ai hodhi poshtë çdo sugjerim se Grenlanda mund të vendosej nën kontrollin e Uashingtonit dhe theksoi se vendimet për të ardhmen e territorit janë prerogativë e vetë Grenlandës dhe Danimarkës, duke ruajtur kështu sovranitetin dhe vendimmarrjen e brendshme.

Kryeministri gjithashtu nënvizoi rëndësinë e ruajtjes së stabilitetit politik dhe ekonomik në rajon, duke përmendur faktin se Grenlanda ka një rol strategjik në Arktik dhe lidhjet me Danimarkën garantojnë siguri dhe zhvillim të qëndrueshëm.

Ai theksoi se ndërsa SHBA dhe vendet e tjera mund të jenë partnerë tregtarë ose strategjikë, vendi i tij do të vazhdojë të mbështetet kryesisht tek marrëdhënia me Danimarkën, si një faktor kyç për stabilitetin dhe perspektivën afatgjatë të Grenlandës.

Ndryshe, presidenti amerikan, Donald Trump disa herë ka deklaruar se dëshiron që Grenlanda të bëhet pjesë e SHBA-së. /Telegrafi/

Presidenti amerikan, Donald Trump u bëri thirrje qytetarëve iranianë që të vazhdojnë protestat dhe të marrin kontrollin e institucioneve të tyre shtetërore.

Ai i quajti protestuesit “patriotë iranianë” dhe i inkurajoi ata të mos dorëzohen përballë represionit.

Trump u kërkoi gjithashtu që të dokumentohen dhe të ruhen emrat e atyre që janë përgjegjës për vrasjet dhe abuzimet ndaj protestuesve, duke theksuar se këto veprime nuk duhet të mbeten pa përgjegjësi.

Në deklaratën e tij, ai njoftoi se ka anuluar të gjitha takimet dhe kontaktet me zyrtarët iranianë, duke theksuar se kjo do të vazhdojë derisa të ndalet ajo që ai e cilësoi si vrasje e pakuptimtë dhe brutale e protestuesve paqësorë.

Sipas tij, dhuna ndaj civilëve është e papranueshme dhe kërkon një reagim të fortë ndërkombëtar.

Ndryshe, iranianët po protestojnë për shkaqe ekonomike dhe sociale. /Telegrafi/

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka paralajmëruar se nuk ka asnjë shenjë që Rusia do të ndryshojë sjelljen e saj agresive në të ardhmen e afërt, duke theksuar se kërcënimet ndaj sigurisë euroatlantike do të vazhdojnë.

Në një deklaratë të fortë, Rutte tha se Rusia po ndjek një strategji për përballje afatgjatë dhe se nuk vepron e vetme, por në bashkëpunim me Kinën, Iranin dhe Korenë e Veriut.

Sipas tij, ky realitet e bën edhe më urgjente nevojën për një angazhim më të madh nga aleatët evropianë dhe Kanadaja.

“Ka përfunduar koha kur ne lejonim që Shtetet e Bashkuara të mbanin barrën kryesore të sigurisë sonë”, u shpreh Rutte, duke nënvizuar se edhe pse SHBA-ja mbetet plotësisht e përkushtuar ndaj NATO-s, ajo pret prej kohësh që aleatët e tjerë të marrin më shumë përgjegjësi.

Ai shtoi se rritja e investimeve në mbrojtje dhe forcimi i kapaciteteve ushtarake kombëtare janë thelbësore për garantimin e sigurisë kolektive të Aleancës.

“Kjo është vetëm e drejtë,” përfundoi Rutte, duke theksuar nevojën për një ndarje më të balancuar të përgjegjësive brenda NATO-s.

Deklaratat e tij vijnë në një kohë tensionesh të shtuara gjeopolitike dhe diskutimesh intensive mes vendeve anëtare për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes dhe përgatitjen ndaj sfidave të reja të sigurisë. /Telegrafi/

Google ka prezantuar funksione të reja inteligjente për Gmail.

Kompania ka transformuar shërbimin e postës elektronike në një asistent personal për organizimin e emaileve dhe detyrave të përditshme.

Ndryshimet kryesore përfshijnë:

Inbox me AI: Email-et tani ndahen automatikisht në detyra urgjente dhe tema për t’u përcjellë, duke e bërë më të lehtë fokusimin te gjërat më të rëndësishme.

Kërkim inteligjent: Përdoruesit mund të kërkojnë informacion në email me gjuhë natyrale, jo vetëm me fjalë‑kyçe.

Ndihmë në shkrim: Vegla si Help Me Write, Suggested Replies dhe Proofread sugjerojnë përmirësime në drejtshkrim, stil dhe strukturë, duke lehtësuar komunikimin.

Të gjitha këto funksione tani janë të qasshme për të gjithë përdoruesit pa pagesë, ndërkohë që ata që preferojnë versionin klasik të Gmail mund të zgjedhin ta mbajnë pamjen tradicionale të postës.

Ekspertët e teknologjisë e shohin këtë lëvizje si një hap të rëndësishëm drejt integrimit të inteligjencës artificiale në jetën e përditshme të përdoruesve të internetit. /Telegrafi/

Kjo tendencë mes grave iraniane tani është e pakapërcyeshme.

Gratë iraniane po ndezin cigare duke përdorur fotografi të djegura të Liderit të Lartë, Ali Khamenei.

Kjo nuk është thjesht për të tërhequr vëmendje, raportojnë mediat e huaja.

Është një veprim politik i hapur - një përçmim i drejtpërdrejtë për një regjim që ka shpenzuar dekada duke kontrolluar trupin, veshjen, sjelljen dhe jetën e grave.

Ndërkohë, gratë e Francës qëndrojnë në solidaritet me koleget iraniane.

Aktivistët feministe të djathta franceze nga “Collectif Nemesis” riprodhojnë këtë tendencë virale të grave iraniane që ndezin cigaret e tyre me fotografi të Khameneit.

Ndryshe, protestat kësaj radhe në shtetin iranian nuk kanë të bëjnë shkaku i të drejtave të grave apo religjionit, por për arsye ekonomike. /Telegrafi/

— (@)

Donald Trump e vë Marco Rubion në një situatë jo të rehatshme duke lexuar shënimin e tij me zë të lartë gjatë takimit të gjigantëve të naftës me presidentin amerikan.

Sekretari amerikan i Shtetit, Rubio i dorëzoi presidentit amerikan, Trump një shënim konfidencial gjatë një takimi me përfaqësues të industrisë së naftës.

Por, lideri amerikan papritmas filloi ta lexojë atë me zë të lartë për të gjithë të pranishmit.

“Kthehu te Chevron. Dëshirojnë të diskutojnë diçka”, Sekretari i kishte shkruar në letër presidentit.

Chevron është një nga tre kompanitë e naftës që pritet të përfshihen në shitjen e naftës së Venezuelës.

Në momentin që 79-vjeçari e lexoi shënimin para të gjithëve, Rubio dukej dukshëm i sikletosur, ndërsa Trump, nga ana tjetër, u duk i kënaqur - madje e përkëdheli në shpatull.

Ndryshe, kompanitë e naftës nuk premtuan se do të investojnë 100 miliardë dollarë në Venezuelë, ashtu siç kishte deklaruar Trump. /Telegrafi/

Pavarësisht bllokimit pothuajse të plotë të internetit, videot vazhdojnë të dalin nga Irani - sipas raportimeve, përmes Starlink - dhe tregojnë një Teheran që po digjet. Sipas revistës amerikane Time, numri i të vdekurve ka kaluar tashmë 200 persona.

Mes vendeve që digjen është edhe Xhamia Al-Rasul në veriperëndim të qytetit. Në lagjen Saadat Abad, protestuesit brohorasin “Vdekje Khamenei” ndërsa ndërtesat përreth digjen. Në Narmak, ndërtesat banimi janë në flakë, dhe në sfond dëgjohen të shtëna dhe njerëz që bërtasin.

Pamje nga protestat po vijnë edhe nga qytete të tjera, si Mashhad, Tabriz dhe Qom, raporton Associated Press. Në shumë vende, regjimi po përdor armë të gjalla. Sipas grupit për të drejtat e njeriut Iran Human Rights, qindra persona janë plagosur, dhe numri real i të vrarëve mund të jetë shumë më i lartë se 51, siç ishte raportuar më parë.

— (@)

Një mjek nga Teherani i tha gazetës amerikan “Time”, në kushte anonimiteti, se vetëm gjashtë spitale në kryeqytet kishin regjistruar të paktën 217 protestues të vrarë, shumica nga armë luftarake. Nëse ky numër konfirmohet, do të sinjalizonte një goditje të rëndë, paralajmëruar nga mbyllja pothuajse totale e internetit dhe telefonisë nga regjimi që nga nata e së enjtes.

Mjeku shtoi se autoritetet nxorën kufomat nga spitali të premten. Shumica e të vdekurve ishin të rinj, përfshirë disa që u qëlluan jashtë një stacioni policor në veri të Teheranit, ku forcat e sigurisë hapën zjarr me mitraloz. Aktivistët raportuan se të paktën 30 persona u vranë në këtë incident.

Grupet e të drejtave të njeriut kanë raportuar një numër më të ulët vdekjesh, për shkak të metodave të ndryshme të raportimit. Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut në Uashington, e cila regjistron vetëm viktimat e identifikuara, raportoi të paktën 63 të vdekur që nga fillimi i protestave, përfshirë 49 civilë. /Telegrafi/

Prodhuesit evropianë të automjeteve po përpiqen të ulin sa më shumë kostot e prodhimit për të bërë makinat më të përballueshme për blerësit, për shkak të konkurrencës së fortë nga kompanitë kineze dhe rritjes së shpenzimeve në prodhim në Evropë.

Në vend që të përdorin teknologji moderne si “gigacasting” - që përdoret nga Tesla dhe lejon prodhimin e pjesëve të mëdha strukturore me më pak komponentë - shumë marka evropiane po zgjedhin metoda më të thjeshta dhe më të lira për të formuar pjesë të mëdha të karrocerisë, duke eliminuar punë dhe komponentë të panevojshëm.

Kjo u mundëson kompanive të prodhojnë më shpejt dhe më lirë, në një kohë kur konsumatorët kërkojnë makina më të përballueshme.

Qëllimi kryesor është të shmangen rritjet e çmimeve për blerësit, ndërkohë që industria përballet me konkurrencën e jashtme dhe kostot e larta të prodhimit në Evropë, veçanërisht për automjetet me motor elektrik.

Ekspertët vlerësojnë se ky lloj prodhimi më efikas është hapi i domosdoshëm për industrinë evropiane të makinave për t’u mbajtur konkurruese në tregun global. /Telegrafi/

Nicolas Maduro Guerra, djali i presidentit të kapur të Venezuelës, Nicolas Maduro, bëri thirrje për bashkim brenda pushtetit dhe deklaroi se ekzekutivi po ndjek një “plan” që, siç tha ai, babai i tij e kishte miratuar para se Shtetet e Bashkuara ta arrestonin.

“Të gjitha gjërat që po ndodhin, gjithçka që sot po bëjmë si qeveri ishte plan i Nicolas Maduros… Ne po ndjekim udhëzimet e tij”, tha ai gjatë një takimi politik.

Ai tha se babai i tij “vendosi kursin” dhe ishte “gati për gjithçka”, dhe përmendi tre instrumente që sipas tij bëjnë pjesë në atë plan: Plani i atdheut, Plani i shtatë transformimeve dhe Plani i negociatave, raportojnë mediat.

“Nëse më ndodh diçka mua, kjo është rruga. Ja Plani i atdheut. Ja Plani i shtatë transformimeve. Ja Plani i negociatave”, tha ai, duke i atribuuar këto udhëzime instruksioneve të mëparshme të babait të tij.

Ai shtoi se pesë pikat që Maduro “i miratoi në dhjetor” janë ato mbi të cilat ata po punojnë sot dhe se prosperiteti i ardhshëm i vendit do të jetë rezultat i këtij plani.

Maduro Guerra e prezantoi thirrjen për bashkim si një sinjal të vazhdimësisë së pushtetit pas arrestimit të Maduros dhe mbështeti hapur Delcy Rodriguezin, të cilën e quajti “motra jonë e madhe” dhe e përshkroi si në krye të presidencës së përkohshme së vendit, së bashku me një “ekip kolektiv të udhëheqjes politike në nivel të lartë”.

Në përfundim, ai dërgoi një mesazh të drejtpërdrejtë “Atdheu është në duar të mira”.

Për më tepër, ai shprehu edhe mbështetjen “të pakushtëzuar” ndaj Rodrigues gjatë hapjes së Asamblesë Kombëtare, ndërsa pritet konfirmimi i emërtimit të saj në parlament.

Ndryshe, Maduro dhe gruaja e tij, Cilia Flores, u kapën dhe u sollën në SHBA, ku pritet të gjykohen në bazë të një aktakuze për narko-terrorizëm. /Telegrafi/

Ministri i Punëve të Jashtme të Turqisë, Hakan Fidan, deklaroi se ngjarjet e fundit në Iran nuk do të jenë dështimi i fundit me të cilin përballet Izraeli, duke sugjeruar se përpjekjet e Tel Avivit për të shfrytëzuar tensionet e brendshme në Iran janë të destinuara të dështojnë.

Në një intervistë për transmetuesin kombëtar TRT, Fidan analizoi situatën aktuale gjeopolitike, me fokus të veçantë në marrëdhëniet mes Izraelit dhe Iranit, situatën në Venezuelë, si dhe të ardhmen e marrëdhënieve turko-amerikane.

Ai theksoi se demonstratat në Iran, megjithëse burojnë nga ankesa reale të qytetarëve dhe probleme strukturore brenda vendit, janë objekt manipulimi nga rivalët e Iranit. Sipas tij, Izraeli po përpiqet të përfitojë nga kjo situatë.

“Ajo që ndodhi në Iran nuk do të jetë e fundit që Izraeli e pret. Izraeli po përpiqet ta shfrytëzojë këtë”, tha kryediplomati turk, pa hyrë në detaje mbi incidente specifike.

Kreu i diplomacisë turke theksoi se shërbimi izraelit i inteligjencës po i nxit hapur iranianët drejt rebelimit. Megjithatë, ai paralajmëroi se shoqëria iraniane, pavarësisht dallimeve të brendshme, tradicionalisht bashkohet kur përballet me kërcënime të jashtme.

Fidan theksoi qëndrimin e Turqisë se populli iranian nuk duhet të dëmtohet dhe se problemet mes Iranit, Shteteve të Bashkuara dhe Perëndimit duhet të zgjidhen ekskluzivisht përmes negociatave.

Shtoi se “Izraeli duhet të ndalet” dhe se Turqia është e gatshme të ndihmojë.

Duke komentuar dinamikën më të gjerë rajonale, Fidan hodhi poshtë retorikën gjithnjë e më agresive të zyrtarëve izraelitë. Ai e përshkroi atë si “përpjekje të dëshpëruara për të tërhequr vëmendje” nga ministra më të vegjël të koalicionit, të cilët në këtë mënyrë përpiqen të rrisin profilin e tyre politik.

Duke folur për marrëdhëniet mes Turqisë dhe SHBA-së, Fidan shprehu optimizëm për vitin e ardhshëm.

Ai theksoi se parashikon rezultate konkrete në vitin 2025 në fushat ku të dy vendet po punojnë aktivisht.

Pikat kyçe të përparimit përfshijnë: sanksionet CAATSA, ligji amerikan që synon Iranin, Rusinë dhe Korenë e Veriut, i cili ka ndikuar edhe Turqinë; si dhe çështjen Halkbank, pra akuzat se banka turke ka ndihmuar Iranin të shmangë sanksionet amerikane. /Telegrafi/

Papritmas, presidenti amerikan, Donald Trump ndërpreu një takim me drejtues të kompanive naftë.

Të pranishmit u shtrënguan në heshtje, kur ai ngriti dorën dhe tha me seriozitet të përzier me entuziazëm “prisni një moment, duhet të shoh sallën time të bukur”.

Pa humbur kohë, u ngrit nga karrigia dhe u drejtua drejt derës, duke ecur me vetëbesim dhe me një shikim që duket se kërkonte të kapte çdo detaj.

— (@)

Të pranishmit e ndoqën me habi, të papërgatitur për këtë ndërprerje të papritur.

Ai u ndal tek dera, e hapi dhe përjetoi çastin duke deklaruar “wow. Çfarë pamjeje! Kjo është dera e sallës!”

Momenti ishte jo vetëm një ndërprerje e papritur e takimit, por edhe një demonstrim i stilit të tij dramatik dhe të përqendruar te detajet madhështore të ambientit. /Telegrafi/

— (@)

Ekspertët e sigurisë kibernetike kanë zbuluar dy shtesa të rrezikshme për Google Chrome që kanë marrë informacionet private të përdoruesve nga bisedat me “chatbot” e inteligjencës artificiale, përfshirë ChatGPT dhe DeepSeek.

Shtesat e quajtura “Chat GPT for Chrome with GPT‑5, Claude Sonnet & DeepSeek AI” dhe “AI Sidebar with Deepseek, ChatGPT, Claude, and more” ishin instaluar nga mbi 900 mijë përdorues para se të hiqeshin nga dyqani zyrtar i Chrome.

Ato dërgonin në fshehtësi bisedat dhe faqet që vizitonin përdoruesit tek serverë të jashtëm, çdo 30 minuta.

Ekspertët paralajmërojnë se kjo praktikë, e njohur si “prompt poaching”, mund të rrezikojë informacionin personal, ide biznesi dhe të dhëna konfidenciale, duke i bërë ato të qasshme nga sulmues të jashtëm.

Përdoruesit këshillohen të kontrollojnë shtesat e tyre, të heqin ato me origjinë të paqartë dhe të mos japin leje për qasje në përmbajtjen e faqeve pa qenë të sigurt. /Telegrafi/

Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, doli nga një takim i gjatë në Shtëpinë e Bardhë me drejtues të kompanive të naftës, pa pasur në dukje ndonjë marrëveshje të madhe nga ana e kompanive për të investuar miliarda dollarë në infrastrukturë të re nafte në vend.

I pyetur nëse kompanitë e naftës kishin bërë ndonjë angazhim konkret, Wright i tha CNN-it se kishte “interesim të jashtëzakonshëm”, por nuk konfirmoi se ishte arritur ndonjë marrëveshje.

Wright tha se Chevron, kompania e fundit amerikane që operon në Venezuelë, u ka thënë zyrtarëve federalë se sheh një “rrugë për të rritur prodhimin e saj me 50 për qind në 18 deri në 24 muajt e ardhshëm”, por pa u angazhuar financiarisht për këtë.

Më herët gjatë takimit, presidenti amerikan, Donald Trump deklaroi se kompanitë e naftës do të investonin “të paktën 100 miliardë dollarë nga paratë e tyre” për të ndërtuar dhe zhvilluar infrastrukturën e naftës në Venezuelë.

Wright tha se kjo shumë parash do të ishte ajo që nevojitet për të rritur industrinë e naftës së vendit gjatë dekadës së ardhshme, nëse Venezuela “është paqësore dhe bëhet një shtet më funksional ligjërisht, me një mjedis më të mirë operimi”.

Ndryshe, Venezuela ka rezerva të provuara të naftës prej rreth 300 – 303 miliardë fuçi, që e vendosin si rezervat më të mëdha të naftës në botë - rreth 17 për qind të rezervave globale.

Në vlerë monetare, nëse llogaritet vetëm në bazë të çmimeve aktuale të naftës (rreth 57 – 60 dollarë për fuçi), këto rezervë mund të arrijnë rreth 17 – 18 trilionë dollarë ose edhe më shumë, në varësi të çmimeve në treg. /Telegrafi/

Turqia po shqyrton mundësinë e bashkimit me Arabinë Saudite dhe Pakistanin në një aleancë të re mbrojtëse, të modeluar sipas NATO-s, bëjnë të ditur mediat turke. Ky zhvillim pritet të sjellë një “arkitekturë të re sigurie” dhe të ketë ndikim të konsiderueshëm në ekuilibrat rajonalë.

Raportimet tregojnë se bisedimet për përfshirjen e Ankarasë kanë hyrë në një fazë të avancuar dhe se arritja e një marrëveshjeje është shumë e mundshme. Nisma vjen pas nënshkrimit, në muajin shtator, të një pakti mbrojtës mes Arabisë Saudite dhe Pakistanit, i cili parashikon se çdo sulm ndaj njërës palë do të konsiderohet si agresion ndaj të gjithëve – një parim që pasqyron drejtpërdrejt Neninin 5 të NATO-s.

Sipas burimeve të afërta me negociatat, Turqia e sheh këtë aleancë si një mjet për të rritur sigurinë kombëtare dhe për të penguar kërcënimet potenciale. Ky orientim lidhet edhe me dyshimet në rritje mbi besueshmërinë e Shteteve të Bashkuara dhe paqartësitë rreth angazhimit të presidentit Donald Trump ndaj NATO-s, organizatë ku Turqia ka qenë anëtare për dekada.

Eksperti i sigurisë Nihat Ali Ozcan nga instituti TEPAV në Ankara vlerëson se të tre shtetet do të përfitonin ndjeshëm nga një bashkëpunim i tillë, duke marrë parasysh asetet strategjike që secili sjell.

Arabia Saudite kontribuon me kapacitete të mëdha financiare falë pasurisë së saj energjetike; Pakistani është i vetmi shtet mysliman i pajisur me armë bërthamore, raketa balistike dhe një ushtri të konsiderueshme; ndërsa Turqia ofron përvojë të gjerë luftarake dhe një industri ushtarake të avancuar, veçanërisht në fushën e dronëve, si Bayraktarët. “Ndryshimet në dinamikat rajonale po i detyrojnë shtetet të kërkojnë forma të reja të partneriteteve të sigurisë,” thekson Ozcan, shkruan bloomberg.

Përfshirja e mundshme e Turqisë në këtë pakt sinjalizon gjithashtu një fazë të re në marrëdhëniet mes Ankarasë dhe Riadit. Pas shpërthimit të Pranverës Arabe në vitin 2011, Turqia u rreshtua me Katarin dhe mbështeti Vëllazërinë Myslimane, çka solli përplasje me Arabinë Saudite, e cila e shpalli këtë lëvizje organizatë terroriste në vitin 2014.

Tensionet kulmuan gjatë bllokadës së Katarit në vitin 2017, të udhëhequr nga Riadi. Megjithatë, vitet e fundit janë shënuar hapa të dukshëm afrimi. Si tregues i këtij normalizimi, Ministria turke e Mbrojtjes konfirmoi se forcat detare të Turqisë dhe Arabisë Saudite zhvilluan këtë javë takimin e tyre të parë në Ankara.

Nga ana tjetër, për Pakistanin kjo aleancë vjen në një moment delikat. Pas përplasjes së shkurtër me Indinë në muajin maj dhe rritjes së tensioneve me qeverinë talebane në Afganistan në tetor, Islamabadi po kërkon mbështetje më të fortë strategjike. Autoritetet pakistaneze akuzojnë Indinë dhe Afganistanin se po mbështesin degën pakistaneze të Talibanëve (TTP), e cila ka shtuar sulmet brenda vendit, përfshirë edhe sulmet e fundit vetëvrasëse kundër një gjykate në Islamabad. /Telegrafi/

Protestat në Iran morën një kthesë të rëndë gjatë natës të së premtes, kur demonstrues të dhunshëm në lagjen Saadat Abad të Teheranit i vunë zjarrin xhamisë Al‑Rasool dhe dogjën disa vetura civile, raportojnë mediat lokale.

Sipas burimeve zyrtare, ngjarjet kaluan nga protesta paqësore në shkatërrim të pronës publike dhe private.

Xhamia u dogj pranë sheshit Shahid Tehrani Moghaddam, ndërsa dëshmitarët thanë se veprimi nuk ishte vetëm simbolik, por një sulm i drejtpërdrejtë ndaj objektit fetar dhe sigurisë publike.

Autoritetet iraniane, ndërkohë, mohojnë raporte për trazira në qendër të kryeqytetit dhe thonë se situata atje është nën kontroll, por në periferi ka vijuar përleshje dhe incidente të shpërndara në lagje të ndryshme si Tehranpars, Jannat Abad, Pasdaran dhe Nizam Abad.

Në reagimet e tyre, forcat e sigurisë iraniane i kanë cilësuar grupet që djegin xhaminë dhe shkaktojnë trazira si “terroristë” dhe kanë paralajmëruar se nuk do të ketë tolerancë ndaj atyre që identifikohen si të tillë, duke theksuar se do të mbrojnë jetën dhe pronën e qytetarëve.

Ndryshe, protestat në shtetin iranian kanë shpërthyer si pasojë e gjendjes ekonomike dhe sociale. /Telegrafi/

— (@)

Ndërsa forcat kubane pësuan humbje të rënda duke mbrojtur presidentin e Venezuelës, Nicolas Maduro, raportet tregojnë se njësitë elitare ruse, të dërguara për të njëjtin mision, janë tërhequr pa ofruar rezistencë, duke ngritur pikëpyetje serioze mbi rolin real të Moskës në Venezuelë.

Sipas burimeve të cituara nga media ndërkombëtare, kontingjenti rus në Karakas ishte më i madh dhe më me ndikim sesa ishte bërë e ditur publikisht. Ai përbëhej nga mbi 120 operativë të lidhur me shërbimet ushtarake ruse, përfshirë specialistë të luftës elektronike, dronëve dhe mbikëqyrjes teknologjike, shumë prej të cilëve kishin përvojë luftarake në Ukrainë.

Ndryshe nga forcat kubane, të cilat u përfshinë drejtpërdrejt në mbrojtjen e presidentit venezuelas dhe pësuan humbje, njësitë ruse nuk ndërmorën asnjë veprim ushtarak kur nisi operacioni amerikan. Raportohet se ato u tërhoqën nga pozicionet kyçe, ndërprenë komunikimet dhe shmangën çdo përplasje të drejtpërdrejtë.

Kontingjenti rus drejtohej nga gjenerali Oleg Makarevich, oficer që më herët ishte përfshirë në operacione të pasuksesshme në Ukrainë dhe që, sipas analistëve, ishte dërguar në Venezuelë jo si promovim, por si formë margjinalizimi brenda strukturave ushtarake ruse.

Një tjetër element domethënës është fakti se Rusia kishte nisur evakuimin e familjeve të diplomatëve të saj nga Karakasi disa javë përpara zhvillimeve ushtarake, çka sugjeron se Moska parashikonte përshkallëzimin e situatës dhe kishte zgjedhur të minimizonte përfshirjen e drejtpërdrejt.

Këto zhvillime kanë nxitur akuza për “tradhti strategjike”, duke theksuar kontrastin e fortë mes sakrificës së forcave kubane dhe tërheqjes së qetë të njësive ruse. Analistët vlerësojnë se rasti i Venezuelës tregon kufijtë e gatishmërisë së Rusisë për t’u përballur drejtpërdrejt me Shtetet e Bashkuara jashtë zonave të saj prioritare. /Telegrafi/

Kur temperaturat bien shumë, është normale që xhamat e veturës të ngrijnë, por ndonjëherë akulli formohet edhe nga brenda, gjë që mund t’ju habisë.

Megjithatë, kjo zakonisht nuk është problem i madh dhe mund të zgjidhet me pak kujdes. Shkaku kryesor është lagështia brenda veturës.

Për shembull, tapetët e lagur nga dëbora që hyn nga këpucët shkaktojnë lagështi që avullohet në ajër.

Kur temperatura bie nën zero gjatë natës, kjo lagështirë kondensohet mbi xham dhe më pas ngrin.

Si ta parandaloni ose trajtoni problemin:

Nëse tapetët janë të lagur, nxirrini jashtë dhe lërini të thahen në ambient të brendshëm.

Hiqni çdo rrobë apo send tjetër të lagur që mund të shkaktojë lagështi brenda veturës.

Tek veturat me izolim të dobët, xhamat mund të ngrijnë brenda edhe pasi të keni tharë sendet. Në këtë rast, hapni dyert dhe ndizni ventilimin, duke drejtuar ajrin drejt xhamit të përparmë. Pastaj pastroni xhamin me një leckë të thatë.

Mos përdorni sprej për shkrirje brenda kabinës, sepse nuk është i shëndetshëm për mjedisin e brendshëm të veturës.

Në thelb, ky problem shkaktohet nga lagështia e tepërt brenda veturës, e cila kondensohet mbi xhamat e ftohtë dhe ngrin gjatë natës. Zgjidhja është e thjeshtë: hiqni burimet e lagështisë dhe ventiloni kabinën përpara se temperaturat të bien shumë. /Telegrafi/

Udhëheqja shtetërore e Serbisë ishte e ftuar në një program të televizionit Informer, ku u argëtuan me këngë që i interpretoi një person i dënuar për vrasje.

Në vend që të ishte një program në frymën e festës së Krishtlindjeve ortodokse, ngjarja më shumë dukej si një tubim partiak me këngë me përmbajtje ofenduese dhe elemente që lidhen me ideologjinë serbomadhe.

Në program ishin prezentë zyrtarë të lartë, përfshirë presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq, kryetaren e parlamentit, Ana Brnabiq, ministrin e Brendshëm, Ivica Daçiq dhe disa ministra të tjerë.

I ftuari që këndoi për liderët e shtetit serb dhe zyrtarët e tjerë ishte Dragan Ashanin, këngëtar i cilësuar si “vrasës i dënuar”.

Ashanin ishte dënuar në vitin 1992 me 12 vjet burg për vrasjen e të dashurës së tij, Jasmina Gjorgjeviq - të cilën e qëlloi me tre plumba para syve të vëllait të saj 12‑vjeçar.

Ndryshe, televizioni Informer, që e transmetoi programin, shpesh publikon përmbajtje propagandistike dhe jo të saktë, dhe fakti që një kriminel i dënuar u ftua për të argëtuar elitën shtetërore u konsiderua si një shembull i papërgjegjshmërisë ndaj publikut, sidomos duke pasur parasysh debatet rreth patriarkalizmit dhe dhunës ndaj grave në rajon. /Telegrafi/

— (@)