Pupla, veshje mahnitëse dhe fytyra të famshme në rreshtin e parë, mund t’i gjesh vetëm në Javën e Modës Haute Couture në Paris.
Këtë vit u prezantuan koleksionet debutuese të drejtuesve të rinj krijues të Chanel dhe Dior, duke i dhënë frymë të re markave klasike, si edhe shfaqja e parë e couture e Armani Privé që prej ndarjes nga jeta të Giorgio Armanit vitin e kaluar.
Të famshëm si Victoria dhe David Beckham, Gracie Abrams, Dua Lipa, A$AP Rocky dhe Rihanna mbushën rreshtat e parë të sfilatave për të parë krijimet më të fundit të modës së lartë në kryeqytetin francez.
Ky event ekskluziv katërditor, që zhvillohet dy herë në vit, prezanton dizajne unike, të qepura me porosi dhe të realizuara plotësisht me dorë, nga një përzgjedhje elitare prej 13 shtëpish mode.
Nga Gazeta ‘SI’ – Qeveria shqiptare është në negociata me disa shtete për të rekrutuar punonjës dhe për të mbushur boshllëqet në tregun vendas të punës, sipas ministres së Ekonomisë, Delina Ibrahimaj.
“Sigurisht adresimi i mungesës së fuqisë punëtore, por edhe i fuqisë punëtore të kualifikuar do të jetë pjesë e diskutimeve të ditës së sotme ku në fakt qeveria shqiptare ka ndërmarrë masa të rëndësishme me qëllim kualifikimin e fuqisë punëtore, por edhe me qëllim plotësimin e nevojave për fuqi punëtore edhe nëpërmjet marrëveshjeve që ne jemi duke nënshkruar me vende të treta”, tha Ibrahimaj.
Në mbledhjen e parë për këtë vit për konstituimin e Këshillit Kombëtar të Punës, ministrja e Ekonomisë Delina Ibrahimaj tha se do të vijojë më tej nisma e rritjes së pagës minimale, do të reformohet sistemi i pensioneve dhe miratohet statusi i minatorit.
Ajo tha se do të rishikohet dhe Kodi i Punës, si dhe do të prezantohet ligji i ri i nxitjes së punësimit.
“Ligji për nxitjen e punësimit synon modernizimin e shërbimeve të punësimit, digjitalizimin e proceseve, forcimin e garancisë rinore, krijimin e observatorit të tregut të punës si instrument thelbësor për hartimin e politikave në këtë fushë, por edhe për ndjekjen e zbatimit të politikave në këtë fushë”, tha Ibrahimaj.
Nga Gazeta ‘SI’ – Ministri i Financave Petrit Malaj njoftoi sot se me “besim dhe shpresë të plotë, në shtator të këtij viti do të hapet programi IPARD III për Shqipërinë.
Sipas ministrit, programi që BE-ja ka bllokuar në vitin 2023 për abuzim me miliona eurot e dhëna, do të rihapet këtë vjeshtë dhe do të ofrojë një fond prej 118 ml eurosh për fermerët shqiptarë.
“Nga ana tjetër, jemi besimplotë dhe shpresëplotë se në shtator do të hapet dhe IPARD 3, që janë dhe 118 milionë euro të tjera për sektorin e bujqësisë. A janë të mjaftueshme ose jo, patjetër mund të themi se nuk janë të mjaftueshme sepse bujqësia ka nevojë për më shumë, por besoj se jemi në rrugën e duhur për ta çuar bujqësinë në një nivel tjetër dhe për ta pasur konkurruese në tregjet europiane”, tha Malaj.
Në takimin me fermerët e Divjakës, ishte edhe ministri i bujqësisë, Andis Salla, i cili tha se qeveria po rishikon skemat e mbështetjes për fermerët, duke marrë parasysh edhe kërkesat e ankesat e tyre.
Ai rikujtoi dhe ndryshimin e ri fiskal që prek fermerët shqiptarë, rimbursimin e TVSH-së.
“Më e rëndësishmja, kompensimi i TVSH-së për të gjithë fermerët, për çdo produkt që keni shitur nga data 1 janar 2026 e në vazhdim mblidhni faturat. Dy herë në vit, më 30 qershor dhe 1 janar çoni faturat te Tatimet dhe do kompensoheni me 10% të vlerës së faturave”, u shpreh ministri.
Nga Gazeta ‘SI’ – Kryeministri Edi Rama zhvilloi sot një takim me fermerët në Divjakë, ku i ftoi ata të bëhen pjesën e skemës për Garanci Sovrane, 250 mln euro.
Rama u shpreh se fermerët duhet të orientohen drejt mundësive të pashfrytëzuara të financimit.
“Jemi mësuar t’i referohemi buxhetit të shtetit, por buxheti i shtetit tanimë është vetëm njëri nga komponentët e zinxhirit të financimeve të bujqësisë dhe natyrisht që është më i thjeshti sepse përcaktohet nga qeveria dhe miratohet nga parlamenti. Të gjithë mund të shkojnë dhe të marrin kredi që janë me garanci nga shteti dhe ku normat e interesit janë shumë më të ulëta se sa në bankat e nivelit të dytë. Kjo garanci është shfrytëzuar shumë pak”, tha Rama.
Kryeministri theksoi se bujqësia shqiptare do të përfitojë dhe fonde nga BE, por “këto fonde lidhen drejtpërdrejtë me sa të aftë jemi ne që t’i thithim dhe sa të aftë dhe përgatitur janë sektorët dhe sipërmarrësit”.
Gjatë takimit, kreu i qeverisë pati dhe një përplasje verbale me një nga fermerët, pasi ky i fundit ngriti shqetësimin e goditjes së konkurrencës nga produkte e importuara dhe kërkoi kufizimin e tyre.
“Nuk ekziston mbyllja e kufijve për produktet, vetëm sepse dikujt i leverdis. Këtë e kemi ndarë që në vitet ’90, kur zgjodhëm lirinë dhe ekonominë e tregut. Kufijtë nuk mbyllen”, tha Rama, duke i kërkuar fermerit të mos ndërpriste fjalën dhe të respektonte rregullin e diskutimit.
Kryeministri mohoi gjithashtu akuzat për favorizime apo monopol, duke theksuar se qeveria merr informacion nga terreni, e kryqëzon dhe e vlerëson para se të marrë vendime. Ai preku edhe çështjen e naftës për bujqësinë, duke pranuar se ka abuzime dhe se skema duhet korrigjuar, pasi një pjesë e përfituesve nuk e përdorin naftën për prodhim.
Nga Gazeta ‘SI’ – Administrata Tatimore u ka kërkuar bizneseve që të dorëzojnë inventarët deri në fund të këtij muaji, ndonëse deri pak ditë më parë sistemi SelfCare (SC), platforma përmes së cilës kryhen raportimet dhe komunikimi me Tatimet, ka qenë jashtë funksionit.
Sipas Drejtorisë së Përgjithshme të Tatimeve, bizneset duhet të dërgojnë brenda 31 janarit 2026 të gjitha informacionet që lidhen me inventarët, përfshirë produktet, mallrat, çmimet dhe të dhëna të tjera përkatëse.
Në njoftimin zyrtar, Tatimet paralajmërojnë se mosdorëzimi i inventarit në afat, pasaktësitë apo mospërputhjet me të dhënat e fiskalizimit mund ta klasifikojnë tatimpaguesin si subjekt me risk. “Bazuar në analizën e riskut, duke marrë në konsideratë një sërë indikatorësh si mosdorëzimi në afat, pasaktësia e inventarit apo mospërputhja me të dhënat e fiskalizimit, tatimpaguesi mund të konsiderohet me risk dhe të bëhet objekt i verifikimit në vend për saktësinë e këtij inventari”, thuhet në njoftimin e Administratës Tatimore.
Ndërkohë, që prej fillimit të këtij viti, sistemi SelfCare, ku bizneset raportojnë të dhënat e kërkuara dhe komunikojnë me Tatimet, nuk ka funksionuar për periudha të gjata, duke pamundësuar kryerjen e procedurave brenda afateve ligjore.
Drejtori i Përgjithshëm i Tatimeve, Ilirjan Binaj, u shpreh disa ditë më parë se probleme të tilla ndodhin kudo dhe se bizneset “mund t’i raportojnë të dhënat në një moment të dytë”. Megjithatë, sipas bizneseve, koha e mbetur deri në fund të afatit ligjor nuk është e mjaftueshme për të përmbushur detyrimet, veçanërisht pas bllokimit të sistemit.
Më 29 janar, Administrata Tatimore njoftoi se sistemi SelfCare ishte vënë sërish në funksion dhe këshilloi që, në rastet kur SC nuk punon, bizneset të lëshojnë fatura të pafiskalizuara, duke i raportuar ato më pas.
Në të njëjtën ditë kur Donald Trump po tërhiqej nga përpjekja e tij për të aneksuar Groenlandën, një mijë milje më larg, Ivanka Trump po i tregonte të atit se si bëhet kjo punë: duke marrë për vete një ishull.
Zonja Trump dhe bashkëshorti i saj Jared Kushner, këshilltar jozyrtar i presidentit, kanë siguruar një marrëveshje për ta kthyer Sazanin, një nga ishujt e fundit të pabanuar në Mesdhe, në një resort turistik luksoz.
Ndërsa presidenti vlerësohet se ka fituar të paktën 1.4 miliardë dollarë (1 miliard paund) gjatë vitit të kaluar, sipas një analize të New York Times, edhe vajza dhe dhëndri i tij po ecin shumë mirë. Marrëveshja shqiptare, e ngritur gjatë periudhës kur Donald Trump ishte jashtë detyrës, është një tjetër shembull i familjes që pasurohet.
Zonja Trump, 44 vjeçe, ishte në humor të shkëlqyer të mërkurën e kaluar, ndërsa autokolona e saj hynte në qytetin turistik shqiptar të Orikumit, e shoqëruar nga Edi Rama, kryeministri jetëgjatë i vendit.
Zonja Trump u pa me një buzëqeshje të madhe në fytyrë dhe, si gjithmonë, shumë elegante, e veshur me një pallto të gjatë ngjyrë bezhë, taka të larta dhe me një çantë dore firmato në dorë.
Nuk është çudi që zonja Trump po buzëqeshte. Madje, ajo mund të jetë duke qeshur deri në bankë, pasi ka marrë shembull nga libri i të atit i vitit 1987, “Art of the Deal”.
Ivanka Trump dhe Edi Rama të fotografuar së bashku në Shqipëri
Marrëveshja e arritur, përmes subjektit të zotit Kushner, Atlantic Incubation Partners LLC, vlerësohet rreth 1 miliard paund (1.4 miliardë dollarë). Ky subjekt nga ana tjetër, është i lidhur me Affinity Partners, një fond kapitali privat i krijuar nga Kushner në muajt pas largimit nga detyra si këshilltar i vjehrrit të tij në vitin 2020. Fondi tërhoqi miliarda dollarë, një pjesë e madhe e të cilave nga një fond pasurie sovran saudit.
Marrëveshjet e Kushner kanë ngritur vetulla, ashtu si edhe ato të djemve të presidentit. Eric dhe Donald Junior, që drejtojnë The Trump Organisation (të dy janë zëvendëspresidentë ekzekutivë), mbikëqyrin portofolin e gjerë të pronave, hoteleve dhe fushave të golfit të babait të tyre dhe kanë nisur sipërmarrje fitimprurëse në kriptomonedha, të cilat kanë gjeneruar qindra miliona dollarë në vitin e parë të mandatit të dytë të babait të tyre.
Por është shkruar pak për syrin e zonjës Trump për marrëveshje. Udhëtimi i saj në Shqipëri javën e kaluar hedh pak më shumë dritë mbi aktivitetet e saj për të bërë para.
Ambiciet e saj dhe të bashkëshortit nuk ndalen vetëm te një ishull shqiptar. Zonja Trump ka hedhur sytë edhe nga Zvërneci, i lidhur me tokën nga një urë druri rreth 400 metra e gjatë, ku ndodhet një manastir dhe një fshat piktoresk.
Edhe pjesë të tjera të afërta të bregdetit, një nga zonat e fundit të paprekura të Mesdheut, thuhet se janë tërheqëse për çiftin.
Ivanka Trump, nënë e tre fëmijëve, kaloi tre ditë në Shqipëri javën e kaluar. Dikur shteti më i ashpër komunist i Europës, vendi është transformuar gjatë 13 viteve të drejtimit të Rama. Socialist në letër, ai e kupton mirë mençurinë e afrimit me vajzën dhe dhëndrin e presidentit amerikan.
Marrëveshja që ajo dhe bashkëshorti i saj kanë ndërtuar ka qenë një sukses i madh për Rama. “Na duhet superluksi siç i duhet ujë shkretëtirës,” ka deklaruar ai, duke përqafuar vizionin Kushner/Trump.
Komiteti për Investimet Strategjike i Shqipërisë, të cilin zoti Rama e kryeson si kryeministër, i dha dritën jeshile projektit për zhvillimin e ishullit të Sazanit më 30 dhjetor 2024, disa javë pasi zoti Trump fitoi Shtëpinë e Bardhë për herë të dytë dhe tre javë përpara se të merrte detyrën.
Komiteti shqiptar pranoi propozimin për ndërtimin e një resorti luksoz me hotel dhe vila private në ishullin ish-ushtarak, i cili deri në fund të Luftës së Ftohtë kishte qenë bazë sekrete ushtarake për nëndetëse.
Marrëveshja pritet të krijojë rreth 1,000 vende pune në rajon dhe ta shndërrojë ishullin, i cili nuk ka ujë të pijshëm, në një parajsë turistike luksoze.
Atlantic Incubation Partners regjistroi “Sazan” si markë tregtare në tetor 2024 për një gamë të gjerë mallrash dhe shërbimesh, përfshirë parfume, peshqirë, veshje plazhi dhe klube nate.
Vendimi me shkrim i komitetit thoshte se korporata shtetërore shqiptare e investimeve do të krijonte një “entitet të përbashkët ligjor” me mjetin Kushner/Trump për të realizuar punimet masive të ndërtimit.
Një ilustrim se si mund të duket resorti në Sazan
Deputetë të opozitës kanë vënë në dyshim marrëveshjen dhe kanë ngritur shqetësime për transparencën e saj. Nuk është e qartë nëse biznese të tjera patën mundësi të konkurrojnë.
Redi Muçi, deputet nga Lëvizja Bashkë, një parti opozitare e majtë, tha: “Procesi i shndërrimit të ishullit të Sazanit në një zonë ku do të ndërtohet një resort luksoz ka qenë i njëjtë me shumë raste të ngjashme ku të ashtuquajturit ‘investitorë strategjikë’ janë përzgjedhur personalisht nga kryeministri Edi Rama: marrëveshje të mbyllura, të bëra në ambiente private, të arritura plotësisht larg syrit të publikut.”
Edhe ambientalistët janë të alarmuar. Javën e kaluar, 41 organizata i dërguan një letër proteste zotit Rama duke kërkuar pezullimin e marrëveshjes për Sazanin.
Olsi Nika, drejtor ekzekutiv i EcoAlbania, tha se plani ishte “krejtësisht i papranueshëm”, pasi si zhvillimi në Sazan ashtu edhe ai në Zvërnec ndodhen në “zona që janë pjesë e trashëgimisë natyrore të vendit dhe kanë status të mbrojtur ligjor pikërisht për shkak të vlerës së tyre unike ekologjike”.
Marrëveshjet në Shqipëri kanë ngritur tashmë pikëpyetje edhe në Uashington, ashtu si edhe një tjetër e planifikuar në Serbi. Sërish përmes Atlantic Incubation Partners, qeveria serbe ra dakord për një sipërmarrje të përbashkët për rizhvillimin e kompleksit të ish-shtabit të forcave të armatosura në Beograd, i bombarduar nga NATO në vitin 1999.
Marrëveshja, e nënshkruar në shkurt 2024, u bë publike vetëm nga një revistë investigative e pavarur në Serbi në nëntor të vitit të kaluar. Kushner planifikon ta kthejë zonën në një kompleks hotelesh me një muze kushtuar “viktimave të agresionit të NATO-s”.
Zoti Kushner po ecën me vrull. Sipas Forbes, ai dhe bashkëshortja e tij tani vlerësohen rreth 1.1 miliardë dollarë (797 milionë paund), duke e bërë çiftin anëtarët e dytë më të pasur të familjes Trump pas presidentit.
Çifti mendohet se vlen rreth 1.1 miliardë dollarë
Kushner ka duart në shumë projekte, duke punuar për vjehrrin e tij në një rol këshillues jozyrtar, njeriu i besuar i zotit Trump për të zgjidhur paqen botërore. Nëse zoti Kushner arrin diçka me planet e tij për Gazën dhe bisedimet me Vladimir Putinin, ai do të shpresojë t’i sjellë zotit Trump atë që presidenti duket se e dëshiron më shumë se gjithçka tjetër: Çmimin Nobel për Paqen.
Në Davos, ndërsa bashkëshortja e tij po shijonte bukuritë e Shqipërisë, zoti Kushner, 45 vjeç, po prezantonte “planin e tij madhor” për ta kthyer Gazën në një resort turistik me 180 rrokaqiej buzë detit.
Më pas ai zhvilloi një takim ballë për ballë me Putinin në Kremlin për të shtyrë përpara një marrëveshje paqeje në Ukrainë, i shoqëruar nga Steve Witkoff, një tjetër zhvillues pasurish të paluajtshme dhe i dërguar special i zotit Trump për Lindjen e Mesme.
Ka pasur shqetësime për një konflikt të mundshëm interesi, kryesisht nga demokratët, megjithëse ka edhe pakënaqësi mes mbështetësve brenda administratës Trump. Një burim i afërt tha: “Kjo ka krijuar një farë ndjenje shqetësimi. Por Jared ka botën e tij të biznesit për të ndërtuar dhe ka të drejtë ta bëjë.”
Zoti Kushner ishte zyrtar dhe këshilltar i lartë në presidencën e parë të Trump, duke punuar në një sërë çështjesh, nga zhvillimi i vaksinave kundër Covid-19 deri te reforma e drejtësisë penale, si edhe duke qenë negociatori kryesor dhe arkitekti i Marrëveshjeve të Abrahamit, që normalizuan marrëdhëniet diplomatike mes Izraelit dhe disa vendeve arabe, përfshirë Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Bahreinin.
Si Jared ashtu edhe Ivanka ishin këshilltarë të lartë gjatë mandatit të parë të Trump. Zonja Trump u largua nga politika gjatë mandatit të dytë për t’u fokusuar te familja.
Pak pas humbjes së zotit Trump në vitin 2020, Kushner krijoi Affinity Partners, një kompani kapitali privat me seli pranë Majamit (ku jetojnë ai dhe zonja Trump), që menaxhon 3 miliardë dollarë fonde, përfshirë 2 miliardë dollarë nga fondi publik i investimeve i Arabisë Saudite. Deri në vitin 2024, Affinity kishte përfituar 157 milionë dollarë në tarifa menaxhimi. Atlantic Incubation Partners është e regjistruar në të njëjtën adresë në Florida.
Miqtë e Jared Kushner nuk shohin asnjë problem me konfliktet e mundshme. Ata besojnë se ai është një njeri që di t’i çojë punët deri në fund, qoftë rindërtimi i Gazës sipas vizionit të tij dhe të vjehrrit, apo ndërtimi i resorteve në Shqipëri.
“Jared është një negociator i shkëlqyer,” tha një mik. “Ai e di çfarë do dhe shkon drejt saj. Nuk flet kot; është shumë i qetë dhe nuk humbet kurrë toruan.”
Ivanka Trump në një restorant në Shqipëri
Në Shqipëri, të mërkurën e kaluar, Ivanka Trump dhe Rama diskutuan planet për rizhvillimin e bregdetit gjithnjë e më në modë të vendit gjatë një vakti në resortin luksoz Bojo.
Rama mund të kishte qenë në Davos. Ai pritej të prezantohej si anëtar i Bordit të ri të Paqes të presidentit Trump (ku zoti Kushner është në bordin ekzekutiv), por preferoi të qëndronte në Shqipëri.
“Duhej të bëja një zgjedhje: t’i përgjigjesha babait apo ta prisja vajzën këtu në Shqipëri, dhe zgjodha vajzën,” u tha Rama deputetëve shqiptarë, duke shtuar: “Dhe sigurisht e zgjodha vajzën me lejen e babait.”
Ivanka, e cila u konvertua në judaizëm në vitin 2009 përpara se të martohej me Kushner, nip i të mbijetuarve të Holokaustit, kishte kërkuar një vakt kosher, tha shefi i kuzhinës Henri Fejzulla, i cili u njoftua vetëm disa orë përpara se të mbërrinte shoqëria.
“Menyja e përzgjedhur u përgatit me një procedurë të veçantë, ne ndoqëm metodën kosher,” tha ai, duke shtuar: “U njoftuam rreth mesditës. Më herët, dikush nga stafi i Ivanka Trump na tha se mishi ishte i ndaluar, skuqja ishte e ndaluar dhe enët duhej të ishin shumë të pastra. Na kërkuan disiplinën më të lartë.”
“Kërkuan një sallatë jeshile me perime vendase, makarona paccheri të ziera dhe të marinuara me borzilok dhe vaj ulliri. Receta të thjeshta, sepse skuqja ishte e ndaluar, si edhe fileto peshku me perime. Ishte e vështirë për nga metoda e gatimit, por me produkte të thjeshta, natyrale.”
“Mora përshtypjen nga salla e ngrënies, më thanë se ishte shumë mirë. Ivanka ishte e thjeshtë, shumë modeste,” tha shefi i kuzhinës më pas.
Ivanka duket se e shijoi vizitën. “Shqipëria është magjike!” shkroi ajo në Instagram, duke shoqëruar postimin me një foto të gjurmëve në rërë që çonin drejt ujërave ende të ngrohta të Mesdheut në dimër.
Me Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, duket se asgjë nuk do t’i ndalë Kushner dhe Ivankën në tre vitet e ardhshme e më tej. Me zgjuarsinë e tij në biznes dhe sharmin e saj, çifti mund të pushtojë botën.
Çmimet e naftës bruto Brent arritën 70 dollarë për fuçi për herë të parë që nga shtatori, pasi presidenti i SHBA-së, Donald Trump, paralajmëroi Iranin që të arrinte një marrëveshje bërthamore ose të përballej me sulme ushtarake. Kjo rritje e çmimeve ndodhi për shkak të asaj që tregjet e quajnë një prim të rrezikut gjeopolitik, që lidhet me shqetësimet se tensionet mund të ndërpresin furnizimin global me naftë. Brent u rrit deri në rreth 2.7% në nivelin e 70 dollarëve për fuçi, ndërsa kontrata amerikane West Texas Intermediate (WTI) kaloi 65 dollarë për fuçi.
Në një postim në rrjetet sociale të mërkurën, Trump tha se anijet amerikane që ai urdhëroi në rajon ishin gati të përmbushnin misionin e tyre “me shpejtësi dhe dhunë, nëse është e nevojshme”, duke shtuar presionin politik mbi Teheranin. Rezultati i kësaj ka qenë një rritje e çmimeve të naftës edhe në fillim të vitit 2026, duke sfiduar pritshmëritë e një tregu me ofertë të madhe. Përtej tensioneve me Iranin, faktorë të tjerë si situata në Venezuelë dhe ndërprerjet e furnizimit në Kazakistan gjithashtu kanë ndihmuar në nxitjen e çmimeve.
Analistët e Citigroup vlerësojnë se primi i rrezikut gjeopolitik i shtuar për çmimet e naftës mund të jetë rritur me 3 deri në 4 dollarë për fuçi, duke mbajtur çmimet mbi nivelet e parashikuara edhe pse tregjet prisnin oferta të mëdha. Një sulm i mundshëm amerikan kundër infrastrukturës së naftës së Iranit ose kundër vetë furnizimit nga Lindja e Mesme mund të rrezikojë rrjedhën e naftës dhe gazit, veçanërisht në Ngushticën e Hormuzit, një pikë kyçe për transportin e energjisë që lidh vendet prodhuese me tregjet globale.
SHBA është tregtues dhe konsumator i madh i naftës, ndërsa Irani është një nga prodhuesit e rëndësishëm brenda OPEC me një prodhim ditor prej rreth 3.2 milionë fuçish. Çdo ndërprerje në këtë furnizim ose në tranzitin përmes Ngushticës së Hormuzit mund të ketë pasoja të gjera në ekonomitë globale, duke ndikuar jo vetëm në çmimet e karburanteve, por edhe në kursin e inflacionit dhe stabilitetin ekonomik./BLOOMBERG
Nga Gazeta ‘SI’ – Bizneset në Shqipëri nuk janë të informuara mbi ndryshimet ligjore që lidhen me procesin e integrimit në Bashkimin Europian dhe janë të shqetësuar se kjo mund të ndiojë në aktivitetin e tye.
Sipas një ankete të kryer nga Këshilli i Investimeve, vetëm 33% e bizneseve të pyetura deklarojnë se kanë informacion, kryesisht përmes internetit dhe mediave, që mbeten burimi i tyre i vetëm, ndërsa komunikimi dhe transparenca nga institucionet përkatëse pothuajse nuk ekzistojnë. Kjo mungesë informacioni ndikon drejtpërdrejt në kapacitetin e bizneseve për të planifikuar zhvillimin dhe përfitimet nga reformat.
Afro 50% e kompanive shprehin interes dhe nevojë për më shumë informacion mbi integrimin dhe ndikimin që ky proces ka në biznesin e tyre. Më të informuar janë eksportuesit, kompanitë e mëdha me xhiro mbi 8 milionë euro dhe sektorët TIK, Industria përpunuese dhe Shërbimet.
Mungesa e konsultimit dhe transparencës në miratimin e ligjeve konsiderohet si një nga sfidat kryesore për biznesin, me 18% dhe 33% të kompanive që e perceptojnë këtë si rrezik kryesor gjatë procesit të reformave. Kjo reflekton një shqetësim të qartë lidhur me besueshmërinë institucionale dhe efektivitetin e reformatve të implementuara pa pjesëmarrjen e sektorit privat.
Nga ana tjetër, bizneset shprehin pritshmëri pozitive nga procesi i integrimit, duke identifikuar përfitime të rëndësishme si përmirësim i cilësisë dhe standardeve, rritje e konkurrencës së ndershme dhe akses më i lehtë në tregjet e BE-së. Megjithatë, vetëm 1/3 e kompanive presin zgjerim të mundësive të eksportit, ndërsa rreth gjysma parashikojnë zgjerim të aktivitetit pas integrimit. 1 në 2 biznese e sheh veten me rritje e zgjerim pas antarësimit në BE. Sektoret më optimistë janë Industria, Bujqësia, Tregtia dhe Transportit.
Sipërmarrja pret përfitime të rëndësishme nga ky proces, si rritje të cilësisë së produkteve, konkurrencës së ndershme dhe akses më të lehtë në tregjet europiane. Megjithatë, vetëm një e treta e tyre presin rritje të mundësive të eksportit dhe rreth gjysma e kompanive parashikojnë zgjerim të aktivitetit pas integrimit, duke treguar lidhjen mes perceptimit pozitiv të integrimit dhe potencialit për zhvillim të biznesit. Sektoret më optimistë janë Industria, Bujqësia, Tregtia dhe Transporti.
Nga Gazeta ‘SI’ – Qeveria ka miratuar krijimin e Kadastrës Fiskale, një regjistër ku do të jenë të gjitha të dhënat e pasurive të patundshme në kuadër të administrimit të taksës së ndërtesës.
Me këtë vendim, synohet të krijojë një regjistër unik dhe të centralizuar, ku do të përqendrohen të gjitha të dhënat që lidhen me pasuritë e paluajtshme dhe detyrimet përkatëse tatimore.
Duke nisur nga data 10 shkurt 2026, të gjitha bashkitë e vendit do të kenë detyrimin ligjor që administrimin e taksës mbi ndërtesën, në bashkëpunim me drejtorinë e Përgjithshme të Taksës së Pasurisë, në bashkëpunim me Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit.
Kadastra Fiskale do të përmbajë informacion të detajuar për ndërtesat dhe njësitë e tyre, përfshirë vendndodhjen, sipërfaqen, kategorinë, statusin e ndërtimit dhe të privatizimit, si dhe për pronarët, përdoruesit apo zhvilluesit e tyre – të dhëna që i ofrojnë bashkitë. Në regjistër do të pasqyrohen gjithashtu zonat e vlerës dhe çmimet referuese, baza e taksës, shkallët e zbatueshme për banim, aktivitet ekonomik apo ndërtesa të papërfunduara, si edhe detyrimet tatimore, afatet e pagesës, pagesat e kryera, gjobat, kamatëvonesat dhe rastet e përjashtimit ose lehtësimit nga taksa.
Një element i rëndësishëm i sistemit të ri është ndërveprimi elektronik me një sërë bazash të tjera shtetërore të të dhënave, përfshirë regjistrin e pasurive të paluajtshme, gjendjen civile, regjistrin tregtar, tatimet, sistemin e lejeve të ndërtimit, si dhe të dhëna nga institucione të tjera publike.
Vendimi parashikon gjithashtu që çdo veprim i kryer në sistem të regjistrohet përmes gjurmës së auditit, me qëllim garantimin e përdorimit të të dhënave vetëm për qëllime ligjore dhe funksionale.
Nga Gazeta ‘SI’ –Mbi 345 milionë lekë dëmshpërblim do të jepen për 15 bashkitë e prekura nga zjarret e verës së shkuar.
Kështu ka njoftuar Ministri i Mbrojtjes, Pirro Vengu, përmes një postimi në rrjetet sociale, ku ka listuar të gjitha bashkitë dhe fondin që përfitojnë. Kruja dhe Gramshi do të marrin pjesë më të made të dëmshpërblimit, për shkak të dëmeve masive që përjetuan. Vetëm në Gramsh, siç është raportuar më herët, janë shkrumbuar 68 banesa.
Po ashtu pati edhe qindra bagëti të ngordhura dhe mijëra hektarë ullinj e pemë frutore të djegur.
Në total, në të bashkitë e përfshira nga zjarrvëniet janë afro 200 shtëpi të dëmtuara dhe mbi 3 600 krerë bagëtish të djegura.
Për shkak të rasteve të përsëritura, zjarrvënia është përfshirë në Kodin Penal, ku autorët rrezikojnë burg nga 5 deri në 15 vite. Me ndryshimet e reja ligjore, edhe zjarrvënia nga pakujdesia do të përfshihet në Kodin Penal.
Nga Gazeta ‘SI’- Ambasada e Shteteve të Bashkuara të Amerikës ka ndërmarrë një nismë duke ftuar në një takim deputetët që ulen për herë të parë në Parlament, por jo të gjithë, pasi ftesat duket se janë dërguar vetëm pas një procesi “filtrimi”.
Sipas pamjeve të ndara nga Ambasada, në takim kanë qenë vetëm emrat e deputetëve që nuk janë përfolur për afera abuzive apo lidhje me kontigjentë kriminalë, si p.sh Ivi Kaso, Besart Xhaferri, Marjana Koceku etj.
“Këtë javë, e Ngarkuara me Punë Nancy VanHorn u takua me deputetë të rinj nga Partia Socialiste dhe Partia Demokratike për t’i përgëzuar ata teksa nisin Programin Ndërkombëtar të Vizitorëve Udhëheqës (IVLP). Ata do të udhëtojnë së bashku në Washington, DC; Phoenix, Arizona; dhe Pensacola, Florida, për të forcuar bashkëpunimin SHBA-Shqipëri mbi prioritete të përbashkëta, si nxitja e lidhjeve tregtare, çuarja përpara e zhvillimit ekonomik transparent dhe mbrojtja e infrastrukturës kritike përmes përpjekjeve ndërpartiake”, njofton ambasada.
Ambasada ka lënë jashtë deputetë si Sara Mile, e cila u reklamua si një fenomen në PS dhe theu rekordet e veteranëve të vjetër të partisë, me votat që mori në zgjedhjet e 11 majit. Mile është akuzuar si e lidhur me figura kriminale në zonën e Elbasanit, ku ajo shërben si deputete. Po ashtu mungojnë figura të tjera të famshme si Zegjine Çaushi, Tërmet Peçi, Agron Malaj, Gjin Gjoni, Zija Isamili.
Nuk është e qartë nëse përzgjedhja e SHBA-së është rastësore apo një mesazh për kupolën drejtuese të shtetit.
Nga Gazeta ‘SI’ – Në Komisionin për Kulturën, Turizmin dhe Diasporën u zhvillua sot seancë dëgjimore për diskutimin e projektit TID (Durrës) me përfaqësues nga Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit si dhe një grup përfaqësuesish të komunitetit të banorëve të Durrësit.
Kryetarja e komisionit, Ina Zhupa, Fondacionit Shqiptaro Amerikan për Zhvillim, AADF që është zhvilluese e këtij projekti, ka refuzuar të jetë i pranishëm dhe të japë llogari publike para Kuvendit të Shqipërisë, për menaxhimin e një prone publike dhe interesit publik.
“Sot jemi përballë faktit që Kuvendi i Shqipërisë nuk detyron dot një institucion privat që t’i vijë në dëgjesë dhe kjo tregon atë që ka thënë opozita që kur AADF-ja filloi të fuste duart, këmbët dhe kokën në pasuritë publike shqiptare: te koncesioni i Butrintit, te Piramida, Elbasani, Gjirokastra, Ohri”, tha Zhupa.
Në komision, Zhupa ngriti shqetësimi se interesi publik i është lënë privatit për ta mbrojtur dhe s’ka më asnjë mekanizëm që privati të detyrohet që minimalisht të përgjigjet në komision.
Entela Koja, arkitekte dhe urbaniste, një nga pronaret e banesave të prekura nga projekti TID Durrës, tha se projekti ka shkelje të rënda në të drejtat qytetare, në të drejtat e pronësisë dhe në mënyrën se si është bërë.
“Deri në daljen e VKM-së së shpronësimit, në muajin gusht, ne nuk jemi pyetur”, tha Entela Koja, e cila përmendi ligjin 169 të vitit 2020, i përmendur edhe në Planin e Menaxhimit, i cili thotë se konsultimet bëhen me listëprezencë dhe marrje mendimesh nga banorët të cilat merren në konsideratë nga grupi i projektimit.
Banoret thanë se, janë bërë projekte mbi objektet e tyre, pa i vënë kush në dijeni. Banorët u shprehën se, nuk janë kundër projektit por në fakt po mbrojnë shtëpitë e tyre.
“Do prishet shtëpia ime për dy stola. Ky është turp. Në këtë zonë do të shkatërrohen 18 banesa. Dhe nuk ka lidhje fare me amfiteatrin. Është larg amfiteatrit. Shpronësimi i banesës është bërë 47 mln lekë të vjetra. E turpshme dhe qesharake. Ndërsa një vlerësuese gjykate e vlerësoi 420 mijë euro pronën ku prindërit e mi banojnë. Nuk e di si e ka blerë. Prindërit e mi janë 76 – 74 vjec. Vlerësimi është shumë qesharak”, tha njëra nga banoret e pranishme në komision.
Projekti TID Durrës parashikon të rijetëzojë bulevardin Epidman dhe ta zgjerojë atë, duke prekur 74 banesa të zonës më të populluar të qytetit.
Nga Gazeta ‘SI’ – Ministri i Pushtetit Vendor, Ervin Demo, në një dalje për mediat, sqaroi se cilat janë dy kategoritë që lehtësohen dhe shmangin konfliktet e pronës me anë të Paketës së Maleve.
Sipas ministrit, Paketa do të sheshojë çdo lloj konflikti mbi pronësinë teksa do të tërheqë dhe investime madhore në zonat malore të vendit.
“Paketa e Maleve, nëse i referohemi ligjit, është e qartë për kategoritë që përfitojnë nëpërmjet saj. Nëse i referohemi dy kategorive,ata banorë që disponojnë një pronë të caktuar dhe e kanë përdorur për më shumë se 10 vjet, por nuk kanë dokumentacion, e kanë të pamundur të bëjnë investime.
Për këto raste, ata kanë të drejtë të aplikojnë, duke garantuar se ata nuk kanë konflikte sa i përket pronësisë. Procesi në vetvete është shumë transparent sepse ndiqet në nivel vendor.
Kategoria e dytë janë rastet kur banorët brenda vetes së tyre kanë ndarë ose u janë referuar pronave në bazë të pronësive të vjetra të familjeve të tyre, përshembull “kjo kodra këtu i takon banorit x” dhe banorët e kanë respektuar. Por ata nuk kane letra, edhe në këto raste u jepet e drejta të investojnë në territor”, sqaroi Demo.
Ministri tregoi se pasi bëhen aplikimet nëpër bashki, kryhet verifikimi, bëhet shpallja publike për 45 ditë dhe nëse nuk ka asnjë konflikt, merret vendimi nga qeveria.
Më tej ai theksoi se deri më tani janë miratuar 69 zona prioritare në 13 bashki; Vau i Dejës, Klos, Mat, Shkodër, Shijak, Kukës, Skrapar, Elbasan, Përmet, Belsh, Memaliaj, Tepelenë dhe Dibër.
“Fluksi më i lartë i aplikimeve lidhet me bashkitë që kanë territore më të mëdha. Bashkia Shkodër ka shfaqur interes shumë të lartë, po ashtu edhe Kukësi, por edhe bashkitë e tjera po ndjekin procesin me vëmendje. Do të kemi 1 mijë raste në nivel vendi të aplikantëve ku duhet përmendur se 500 aplikantët e parë marrin përfitime, përjashtohen nga taska e infrastrukturës, më pas nga tatim-fitimi për një periudhë 10-vjeçare” u shpreh Demo.
Nga Gazeta ‘SI’ – Pas pesë vitesh në detyrë, Genti Gazheli është shkarkuar nga posti i drejtorit të përgjithshëm të Doganave.
Gazheli është përfolur disa herë si subjekt nën hetim nga Struktura e Posaçme, por zyrtarisht një gjë e tillë nuk është konfirmuar asnjëherë. Së fundmi, emri i Gazhelit doli në skandalin e Bankers Petroleum, e cila u gjobit 130 mln euro, por gjoba rezulton e paprocesuar nga Dogana.
Gazheli tashmë do të shërbejë si zv.ministër në ministrinë e Mjedisit dhe vendin e tij tek Dogana do ta zërë, Besmir Beja.
Beja ka qenë më herët sekretar i Përgjithshëm i Ministrisë së Financave, ku është emëruar që nga muaji gusht i vitit 2024.
Në vendin e Bejës në MF, si Sekretar i Përgjithshëm, është emëruar Gentian Kerri.
Nga Gazeta ‘SI’ – Agjencia Shtetërore e Kadastrës ka reaguar sot lidhur me situatën e krijuar në Kadastrën e Vlorës.
Në njoftimin zyrtar, ASHK thekson se prej kohësh, proceset kadastrale për disa drejtori vendore janë të lokalizuara në Tiranë, si pjesë e një modeli organizimi që synon optimizimin e burimeve njerëzore dhe proceseve administrative.
Sipas ASHK-së, procesi i transferimit të drejtorive vendore në Tiranë ka nisur që në vitin 2021 me transferimin e Durrësit e Krujës, për të vijuar më tej edhe me drejtori të tjera si Shkodër, Kavajë, Kamëz -Vorë dhe Vlorë.
“Në kuadër të rritjes së efikasitetit dhe të mirëadministrimit të proceseve të parashikuara nga legjislacioni në fuqi, edhe pjesa e mbetur e punonjësve në qytetin e Vlorës, po zhvendoset në Tiranë. Ky riorganizim synon përshpejtimin e trajtimit dhe unifikimin e praktikave të punës”, sqarohet në njoftimin për shtyp.
Gjithashtu, në njoftim nënvizohet se “falë digjitalizimit dhe përdorimit të sistemeve të avancuara, një jurist mund të përpunojë të gjithë dokumentacionin ligjor dhe një hartograf mund të kryejë reflektimet hartografike në sistemet përkatëse, pa qenë prezent fizikisht në territorin në të cilin ndodhet prona apo aplikuesi”.
Agjencia Shtetërore e Kadastrës siguron banorët e Vlorës se “jemi të përkushtuar për të përmirësuar cilësinë e shërbimeve kadastrale, për të rritur ritmin e legalizimit të ndërtimeve informale si dhe për të përfunduar procesin e Regjistrimit Fillestar në zonat e mbetura në të gjithë qarkun e Vlorës”.
Në njoftimin për shtyp, Kadastra sjell në vëmendje se “të gjitha aplikimet kryhen online përmes portalit e-Albania dhe shërbimet përkatëse ofrohen gjithashtu në mënyrë elektronike, drejtpërdrejt në profilin e qytetarit aplikues. Gjithashtu, dokumentacioni i nevojshëm për trajtimin e aplikimit, përveç ngarkimit në sistemin elektronik, dërgohet përmes Postës Shqiptare pranë drejtorisë vendore, pavarësisht vendndodhjes së saj, për t’u administruar dhe bashkëlidhur me aplikimin e kryer në mënyrë të rregullt dhe të standardizuar”
Agjencia Shtetërore e Kadastrës përfundon reagimin zyrtar se mbetet e angazhuar që, përmes digjitalizimi të proceseve, të ofrojë shërbime gjithnjë e më të shpejta, transparente dhe të besueshme për çdo qytetar, në çdo drejtori vendore.
Nga Gazeta ‘SI’ – Gjatë muajit nëntor, depozitat në bankat shqiptare vlerësohen 1.452 triliardë lekë, me nëj rënie prej 6 mld lekësh nga muaji tetor, ose -0.4%.
Sipas të dhënave nga Banka e Shqipërisë, rritja vjetore është 8.72%.
Kursimet raportohen në rënie për monedhën vendase, 2.7 mld lekë më pak në sistem. Po ashtu shifrat tregojnë se kursimet kanë rënë edhe në valutë, 9.2 mld lekë.
Rënia e depozitave gjatë nëntorit duket si një fenomen sezonal që lidhet me festat e periudhës dhe nevojës për konsum më të lartë.
Përgjatë dy viteve të fundit, depozitat kanë rezultuar si investimi më tërheqës për shqiptarët përballë një tregu të dobët të titujve të borxhit dhe një tregu investimesh të pazhvilluar ende. Rënia graduale e normave të interesit mund të ndryshojë sërish balancat.
Pak muaj më parë, Agjencia e Sigurimit të Depozitave njoftoi se po shqyrtohet mundësia e rritjes së vlerës së kursimeve të siguara, nga 25 mln lekë (të vjetra) në 100 milionë.
Lajmet e këqija janë lajme të mira për çmimin e arit. Këto ditë, edhe lajmet e mira janë gjithashtu lajme të mira.
Ndërsa kërcënimet e Presidentit Donald Trump ndaj aleatëve europianë u përshkallëzuan, çmimi i metalit të verdhë u rrit me shpejtësi. Kur ai hoqi dorë nga këto kërcënime, çmimi vazhdoi të rritej. Ari është tashmë mbi 17% më i shtrenjtë këtë vit, duke kaluar për herë të parë ndonjëherë nivelin prej 5.000 dollarësh për onzmë 26 janar. Ende nuk ka ardhur shkurti dhe ari tashmë ka tejkaluar shumë nga parashikimet e analistëve për fundin e vitit 2026.
Ky aset ndodhet në qendër të asaj që quhet “tregtia e zhvlerësimit” (debasement trade), ku investitorët, të shqetësuar nga shpenzimet fiskale të pakontrolluara, gjeopolitika e tensionuar dhe shembja e normave institucionale, shesin obligacionet qeveritare dhe dollarin, duke iu kthyer njërit prej aseteve më të vjetra për mbrojtje. Që nga momenti kur “muri” i tarifave globale të Trump u bë publik më 2 prill të vitit të kaluar, indeksi S&P 500 ra me më shumë se 1% në 27 raste. Mesatarisht, gjatë këtyre rënieve, çmimi i arit u rrit me 0.6% në ditë. Por ari rritet edhe kur aksionet rriten. Në 24 ditët kur S&P 500 u hodh përpjetë me më shumë se 1%, ari u rrit me 0.2%.
Vitet e fundit, bankat qendrore të vendeve në zhvillim, të udhëhequra nga Kina, e kanë nxitur këtë rritje. Këta investitorë jashtëzakonisht konservatorë janë dashuruar sërish me arin fizik, të cilin shpresojnë se do t’i mbrojë në mes të trazirave gjeopolitike. Megjithatë, flukset drejt fondeve të tregtueshme në bursë (ETF) të arit sugjerojnë se një grup i ri investitorësh po përfshihet nga “ethet e arit”, të tërhequr më shumë nga kthimet dhe diversifikimi sesa nga siguria. ETF-të e arit tani mbajnë mbi 4.000 tonë globalisht. Rezervat e tyre u rritën me 25% në vitin 2025 dhe tani vlejnë mbi 650 miliardë dollarë.
Investitorët aziatikë po udhëheqin këtë valë. Në dy vitet e fundit, zotërimet e arit nga ETF-të me bazë në Azi janë më shumë se trefishuar, duke arritur në 460 tonë. Në tremujorin e fundit të vitit 2025, Huaan Yifu Gold ETF, një fond kinez, regjistroi flukset e dyta më të mëdha hyrëse nga të gjitha ETF-të e arit, pas vetëm fondit kryesor të State Street, një gjigant amerikan i menaxhimit të aseteve, rezervat e të cilit janë 11 herë më të mëdha. Fonde të mëdha në Japoni dhe Korenë e Jugut gjithashtu shënuan rritje të ndjeshme.
Cheah Cheng Hye, bashkëthemelues miliarder i Value Partners, një nga menaxherët më të mëdhenj të aseteve në Azi, deklaroi së fundmi se tani investon 25% të pasurisë së tij në ar, nga 15% një vit më parë. Dera për investime më të qëndrueshme institucionale mund të jetë duke u hapur gjithashtu. Sistemi Kombëtar i Pensioneve i Indisë, një strukturë që mbulon skemat pensionale me kontribute të përcaktuara, lejoi fondet të alokojnë deri në 1% të 175 miliardë dollarëve të aseteve të tyre në ETF të metaleve të çmuara. Në fillim të vitit 2025, një program pilot për industrinë kineze të sigurimeve u lejoi dhjetë kompanive të investonin të njëjtën përqindje të aseteve të tyre në ar.
“Paraja e zgjuar” zakonisht i përçmon metalet e çmuara. Një aset që nuk prodhon flukse monetare – dhe kurrë nuk do t’i prodhojë – është i pamundur të vlerësohet duke zbritur fluksin e fitimeve të pritshme në të ardhmen, siç ndodh me aksionet apo obligacionet. Asetet, vlera e të cilave bazohet tërësisht në atë se sa mund të paguajë dikush tjetër për to në të ardhmen, janë një burim shqetësimi të kuptueshëm për menaxherët e kujdesshëm të portofolëve.
Por një aset që ofron stabilitet gjatë periudhave të panikut dhe që rritet lehtësisht pjesën tjetër të kohës, po bëhet gjithnjë e më i vështirë për t’u refuzuar. Analiza e MSCI, një ofrues i të dhënave financiare, sugjeron se një investitor me një përzierje tradicionale prej 60% aksione dhe 40% obligacione do të kishte mundur të rriste kthimet vjetore me katër pikë përqindjeje vitin e kaluar duke zëvendësuar gjysmën e obligacioneve me ar, pa shtuar pothuajse fare volatilitet në portofol.
Alokimet ndaj arit në portofolët gjigantë institucionalë të Perëndimit, të cilët zakonisht e kanë injoruar atë, mbeten ende minimale. Sipas Goldman Sachs, ari përbën vetëm 0.17% të pasurisë totale të amerikanëve të mbajtur në aksione dhe obligacione. Por çdo rritje prej 0.01 pikë përqindjeje në këtë peshë e rrit çmimin e metalit me rreth 1.4%. Nuk është e nevojshme që amerikanët të arrijnë nivelin aziatik të entuziazmit për arin që çmimi të vazhdojë të rritet./TheEconomist
Nga Gazeta ‘SI’ – Transformimi digjital ka ardhur si një “thikë me dy tehe” për sistemin bankar në Shqipëri, të cilat po përballen me përfitimet dhe rreziqet e inovacionit.
Sipas një studimi të kryer nga ekspertët e Bankës së Shqipërisë, më shumë se 45% e bankave në vend e vlerësojnë rrezikun kibernetik “të lartë”, ndërsa pothuajse 55%, e konsiderojnë atë “të mesëm”.
Investimi i bankave në sisteme të forta sigurie ndaj suleve kibernetike i detyron ato të kontraktojnë palë të tretë duke i bën sistemet bankare të varura dhe të ekspozuara ndaj kompanive të teknologjisë. Rreth 10.01% e bankave e konsiderojnë këtë si rrezik të lartë dhe 37.64% si rrezik mesatar.
Në mjedisin digjital rriten edhe rreziqet e mashtrimit dhe pastrimit të parave. Sipas vrojtimit, 37.6% e bankave i konsiderojnë këto rreziqe si “të mesme”, ndërsa 23% si “të larta”, duke treguar nevojën për mjete më të avancuara të zbulimit të mashtrimit.
Edhe rreziqet e reputacionit janë të pranishme. Rreth 59.7% e bankave i vlerësojnë ato si “të mesme”, pasi çdo problem, si rrjedhja e të dhënave apo ndërprerja e shërbimeve, mund të dëmtojë imazhin e bankës dhe besimin e klientëve.
Megjithatë, shumica e bankave shfaqen të sigurta se transformimi digjital nuk do të çojë në humbje të konsiderueshme klientësh. Rreth 34.4% e bankave e konsiderojnë rrezikun e humbjes së klientëve si “pa rrezik”, ndërsa 18.87% si “të ulët”.
Por nga ana tjetër, bankat shprehin se përfitimet nga ky proces janë po ashtu të larta. 100% e bankave në Shqipëri pohojnë se digjitalizimi ul kostot e shërbimit, menaxhon flukset e punës dhe optimizon shërbimin. Në të njëjtën kohë, transformimi digjital shihet si nxitës i përfshirjes financiare dhe integrimit europian.
Kur u pyetën për gatishmërinë e tyre për të adresuar rreziqet kibernetike që lidhen me FinTech, bankat shqiptare treguan besim të konsiderueshëm në përgatitjet e tyre. Përafërsisht 65.33% e bankave e vlerësuan veten si «shumë të përgatitura», ndërsa pjesa tjetër prej 30.74% treguan se ishin «të përgatitura».
Pagesat u shfaqën si fusha më e digjitalizuar, ku 23.78% e bankave deklarojnë një nivel «shumë të lartë» digjitalizimi dhe 49.9% raportuan një nivel «të lartë». Shërbimi ndaj klientit vlerësohet fusha e dytë më e digjitalizuar, ku 42.56% e bankave e vlerësojnë digjitalizimin e kësaj fushe si “i lartë” dhe 24% si “shumë i lartë”.
Nga Gazeta ‘SI’ – Për herë të parë qeveria paratë e destinuara për të rritur ekonominë vendos që një pjesë t’i përdorë me me pak vlerë, por t’i çojë për pensione. Ekonomikisht dhe politikisht ky është një menaxhim dëmi. Pensionet janë konsum buxheti ndërsa investimet janë rritje vlere.
Janë rreth 30 miliardë lekë, ose rreth 4% të buxhetit të vitit 2025, që rialokohen nga institucionet që nuk i kanë përdorur tek ato që kanë nevojë më urgjente. Në seancën e sotme parlamentare, ministri i Financave prezantoi destinacionin e këtyre fondeve: 15 miliardë lekë për pensionistët, 2 miliardë për fermerët, 1.8 miliardë për Shëndetësinë, 1.3 miliardë për Ministrinë e Mbrojtjes, ndër të tjera.
Rialokimi nuk është fenomen i ri, por rihap një debat të vjetër: moskryerjen e shpenzimeve e planifikuara të institucioneve.
Një institucioni që i dalin para tepër, do të thotë se ka mungesë planfikimi dhe menaxhimi të këtyre fondeve. Shpesh mospërdorimi i parave vjen dhe si pasojë e vonesave admnistrative dhe mungesës së produktivitetit.
Nga ana tjetër, dërgimi i fondeve drejt sektorëve që kanë “nevojë”, tregon po ashtu një mungesë parashikimi për nevojat sektoriale që në fazën fillestare të hartimit të buxhetit.
Rialokimet e shpeshta të buxhetit bien ndesh dhe me disiplinën fiskale që kërkon BE-ja dhe institucionet e tjera ndëkombëtare.
Veprimtaria e rialokimit, nuk garanton asnjë përmbushje të detyrimeve, por është thjesht një lëvizje që rregullon statistikat e qeverisë, për të ruajturën balancën fiskale. Shpesh rialokimi shihet me rezerva dhe nga ekspertët e fushës, që e cilësojnë si një proces jotransparent dhe joeficient që e kthejnë buxhetin në një “mjet politik”.
Ndryshimet e shpeshta të buxhetit, që shumë herë kanë krijuar dhe dëme financiare, janë bërë subjekt auditimi i KLSH-së, e cila kërkon rishikim tërësor të modelit të menaxhimit financiar publik, që të jetë sa më realist.
Paralelisht, qeveria po mban stok dhe një pjesë të madhe të parave dedikuar investimeve kapitale, duke rezultuar kështu me një suficit buxhetor në shifra rekord.
Të dhënat deri në muajin nëntor 2025, tregojnë se qeveria ka kryer vetëm 65.1% të planit për investime kapitale, përkthyer në rreth 85 mld lekë të munguara për ekonominë (totali i planifikuar 161 mld). Për të njëjtën periudhë, suficiti raportohet 49 mld lekë.
Për njohës të fushës, krijimi i suficitit tregon mungesë të kapaciteteve menaxhuese dhe tregues se barra fiskale është më madhe se sa fuqia absorbuese e ekonomisë për kapitale publike.
Poltikisht me lëvizjen e fundit, qeveria i ka vënë një maskë keqmenaxhimit duke krijuar iluzionin e kujdesit social, sepse të kalosh paratë e investimeve për pensione, nuk do të thotë që e ke zgjidhur problemin.
Ministri i Mbrojtjes në Norvegji, po shikon hartën e tij të preferuar dhe po tregon botën, nga pikëpamja e Arktikut.
Tore Sandvik vë gishtin tek gadishulli Kola i Rusisë, shtëpi e arsenalit më të madh bërthamor në botë, që gjendet brenda qarkut të Arktikut, fiks në kufi të Norvegjisë.
Udhëtimi më i shkurtër nga Kola drejt SHBA-së, kalon patjetër mbi Arktik, tregon ai.
“Një raketë balistike mund të udhëtojë me një shpejtësi prej 7 km në sekond dhe i duhen vetëm 18 minuta të arrijë në SHBA”, tha ai. “Kjo është mbrojtje e atdheut- për Londrën, për Uashingtonin, për Parisin, Berlinin, të gjithë aleancën”.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka vendosur gjatë vitit të kaluar një fokus agresiv dhe herë-herë të sikletshëm mbi Groenlandën, përmes përpjekjeve të tij të forta për të marrë nën kontroll ishullin Arktik danez.
Por duke u dakordësuar javën e kaluar mbi një “kornizë” marrëveshjeje për ishullin më të madh në botë me sekretarin e përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, Trump ka zhvendosur fokusin brenda aleancës drejt sigurisë Arktike, një çështje që vendet nordike kanë kërkuar prej dekadash.
“NATO duhet të rrisë angazhimin e saj në Arktik,” tha Mette Frederiksen, kryeministrja e Danimarkës. “Mbrojtja dhe siguria në Arktik janë çështje që prekin të gjithë aleancën.”
Për pesë vendet nordike, të gjitha shtete arktike, kjo përfaqëson një mundësi për të rikthyer diskutimin gjeopolitik aty ku ata duan: te kërcënimi që vjen nga Rusia.
Pothuajse të gjitha shtetet Arktike, përfshirë Rusinë, kanë reduktuar praninë ushtarake pas përfundimit të Luftës së Ftohtë, duke mbyllur baza. SHBA-ja ka mbyllur disa baza në Groenlandë dhe Islandë. Por Rusia ka nisur ripërtëritjen ushtarake dhe ekonomike të Arktikut shumë më herët se fuqitë perëndimore, nën udhëheqjen e Presidentit Vladimir Putin që në vitet 2000.
Rusia kontrollon rreth gjysmën e territorit dhe ujërave të Arktikut, duke pasur kështu gjurmën më të madhe ndër tetë vendet me prezencë në rajon, që përfshijnë SHBA-në, Kanadanë dhe pesë vendet nordike. Sot, Moska ka mbi 40 objekte ushtarake përgjatë bregut Arktik, përfshirë baza ushtarake, aeroporte, stacione radar dhe porte.
Arktiku ka një rol kritik në doktrinën bërthamore të Moskës. Aty ndodhet Flota e Veriut e Rusisë, e bazuar në Severomorsk në Gadishullin Kola, e cila operon gjashtë nga 12 nëndetëset bërthamore të vendit, sipas Institutit Ndërkombëtar për Studime Strategjike.
“Flota e Veriut, dhe veçanërisht nëndetëset e saj, është një shtyllë e mbrojtjes strategjike të Rusisë. Për shkak të rëndësisë së saj, flota po modernizohet ende,” tha Ondrej Ditrych, analist i lartë për Rusinë pranë Institutit të Bashkimit Europian për Studime të Sigurisë.
Rusia gjithashtu mban një nivel të lartë gatishmërie në vendin e saj të testimit bërthamor në Novaya Zemlya, një arkipelag Arktik ku në tetor të kaluar testoi raketën e saj me energji bërthamore Burevestnik. Po ashtu, ajo po promovon përdorimin e Rrugës Veriore Detare, që kalon mbi veri të Rusisë dhe ofron mundësi për kohë transporti më të shkurtra mes Kinës dhe Europës, megjithëse trafiku aktual është nën pritshmëri.
Vendet nordike fqinjë me Rusinë kanë ndjekur me shqetësim rritjen e aktiviteteve ushtarake, duke bërë thirrje që NATO të angazhohet më shumë, me sukses relativisht të kufizuar, pjesërisht për shkak të kundërshtive nga vende si SHBA-ja.
“Ne e dimë që rusët po kryejnë më shumë aktivitete në veri. Situata e sigurisë është gjithashtu e tillë që kur akulli polar po shkrihet, Kina po ngrihet si një hegjemon rajonal me interesa globale. Ata e kanë vetëshpallur veten si një vend gati-Arktik,” tha Sandvik.
Një zyrtar i lartë nga një vend tjetër nordik shtoi: “Përqendrimi i burimeve ushtarake në lagjen tonë është mjaft i madh.”
Oficeri më i lartë ushtarak i NATO-s, Admirali Giuseppe Cavo Dragone, i tha Financial Times në tetor se Arktiku është “me interes të madh” për aleancën ushtarake, e cila është e përkushtuar ta mbajë të hapur për navigim të lirë dhe mundësi të reja biznesi, si minierat dhe eksplorimi i naftës dhe gazit.
Disa vende anëtare të NATO-s kanë intensifikuar stërvitjet në kushte Arktike në Norvegji, Finlandë dhe Grenlandë, përfshirë SHBA-në, MB-në dhe Francën. Në mars, rreth 25,000 ushtarë nga e gjithë aleanca – përfshirë 4,000 nga SHBA-ja – do të marrin pjesë në stërvitjen “Cold Response” në veri të Norvegjisë, me qëllim të praktikimit të luftës ajrore, detare dhe tokësore në kushte të rënda dimërore.
Përveç përpjekjes për të rikthyer vëmendjen e SHBA-së tek kërcënimi nga Rusia, vendet nordike shpresojnë që vëmendja e rinovuar mbi sigurinë Arktike t’u lejojë të tregojnë vlerën e tyre për Uashingtonin.
Ka dy segmente detare thelbësore ku NATO dhe Rusia do të garojnë për kontroll në rast konflikti në Arktik: hapësira më e njohur GIUK midis Groenlandës, Islandës dhe Mbretërisë së Bashkuar; dhe e ashtuquajtura Bear Gap midis arkipelagut norvegjez Svalbard dhe tokës kryesore të Norvegjisë, duke përfunduar pranë Gadishullit Kola.
Sandvik tha se Norvegjia përdor avionë të njohjes P8, satelitë, dronë me distancë të gjatë, nëndetëse dhe fregata për të monitoruar Bear Gap dhe zonat e tjera. “Kjo është mënyra si NATO mendon për mbrojtjen e kësaj zone në kohë krize të nxehtë. Por, mbi të gjitha, e bëjmë për të shmangur përshkallëzimin dhe për të frenuar Rusinë,” shtoi ai.
Një zyrtar i lartë nordik shtoi se SHBA-ja varet nga këto informacione: “Sigurisht që është një rrugë me dy drejtime. Ne kemi njohuri të mirë për situatën se çfarë po bën Rusia në anën e saj. SHBA-ja gjithashtu mund të përdorë hapësirën tonë ajrore për të monitoruar Rusinë.”
Shumica e interesit në Arktik lidhet me monitorimin e asaj që mund të vijë nga ajri ose nën ujë, dhe jo për veprime në tokë. “Është e pamundur të ‘pushtosh’ Groenlandën. Mund të zgjidhje Nuuk-un, por 95 për qind e saj është borë dhe akull, dhe nuk mund ta marrësh atë,” tha një zyrtar danez.
Trump duket se synon veçanërisht Groenlandën për sistemin e tij të propozuar të mbrojtjes nga raketat Golden Dome, që do të përdorte sensorë, satelitë dhe interceptues për të ndaluar projekte të ndryshme që mund të arrijnë SHBA-në.
SHBA-ja menaxhon objektin kryesor ushtarak në ishullin Arktik, bazën hapësinore Pituffik në verilindje të largët, e përdorur për sistemet radar për paralajmërim të hershëm.
Megjithatë, shumë vende nordike shqetësohen se ka një logjikë të pashmangshme në militarizimin e Arktikut, që deri tani ishte një nga pak rajonet me tension të ulët në botë. Ata theksojnë se rajoni është shtëpia e miliona njerëzve, shumë prej të cilëve janë popullsi indigjene, si në Grenlandë.
“Unë shqetësohem që siguria po dominohet në agjendën Arktike, dhe harrojmë se ka çështje të tjera po aq të rëndësishme si ndryshimi i klimës, infrastruktura, të drejtat e popullsisë indigjene,” tha një tjetër zyrtar i lartë nordik. “Nuk ka shumë përfitime nga militarizimi i Arktikut sepse është një zonë shumë e vështirë për aktivitet.”
Aktualisht, po pranohet gjithashtu se lufta e Rusisë në Ukrainë ka ngadalësuar përforcimin e saj ushtarak në Arktik. “Prania aktuale e forcave në bazat ushtarake Arktike ka rënë pasi disa brigada arktike u dërguan në Ukrainë dhe pësuan humbje të rënda,” tha Ditrych.
Por ekziston gjithashtu njohja se Rusia dhe Kina janë të gatshme të luajnë një lojë afatgjatë në një rajon ku shkrirja e akullit mund të ndryshojë kalkulimet ushtarake dhe ekonomike për dekada. “Është një garë në konkurrencë strategjike në Arktik,” tha Sandvik.
Login
