❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Yesterday — 7 February 2026Main stream

Kur bakshishi bëhet problem për përvojën e klientit

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
7 February 2026 at 12:06

Bakshishi është shndërruar nga një traditë e sektorit të mikpritjes në një pritshmëri të përhapur në shumë shërbime, nga linjat ajrore dhe klinikat mjekësore deri te kasat vetëshërbyese.

Studimet tregojnë se shumë amerikanë mendojnë se kultura e bakshishit po del jashtë kontrollit. Për bizneset e shërbimeve, kjo nuk është thjesht çështje kulture, por një faktor që ndikon drejtpërdrejt në kënaqësinë e klientit dhe në performancën financiare.

Sistemet dixhitale të pagesave dhe pandemia e Covid-19 e kanë përshpejtuar këtë trend.

Pjesa e transaksioneve me bakshish në pagesat në distancë arriti në 75% në fillim të vitit 2023, nga 43% para pandemisë.

SHBA

Sot, 72% e të rriturve në SHBA thonë se bakshishi pritet në më shumë vende se pesë vite më parë. Mesatarisht, një amerikan shpenzon mbi 450 dollarë në vit për bakshishe.

Në thelb, bakshishi u mundëson kompanive të zhvendosin një pjesë të kostove të punës te klientët. Kjo ul kostot e pagave dhe mund të rrisë tërheqjen për punonjësit e talentuar që presin të ardhura më të larta totale.

Por ky model funksionon vetëm nëse klientët janë të gatshëm dhe të aftë të gjykojnë cilësinë e shërbimit. Në shumë sektorë kjo është e vështirë, sidomos kur klienti nuk ka ekspertizë teknike.

Sot, bakshishi shpesh nuk perceptohet më si shpërblim për shërbim të mirë, por si reagim emocional ndaj pagave të ulëta të punonjësve.

Edhe pse ligjërisht është vullnetar, presioni social i shtyn klientët të paguajnë. Shumë konsumatorë pranojnë se japin bakshish për të shmangur sikletin, jo sepse duan.

Rezultati është rritje kostosh, stres më i madh dhe rrezik për diskriminim, pa përmirësim të qartë të cilësisë së shërbimit.

Megjithatë, eliminimi i bakshishit nuk është gjithmonë zgjidhja më e mirë. Disa kompani kanë eksperimentuar me modele pa bakshish ose me çmime gjithëpërfshirëse, por rezultatet janë të përziera.

Europë

Në Europë, debati për bakshishin është më pak i polarizuar sesa në SHBA, sepse në shumë vende pagat në sektorin e shërbimeve janë më të rregulluara dhe tarifat e shërbimit shpesh përfshihen në çmim.

Megjithatë, me përhapjen e pagesave dixhitale, platformave të shpërndarjes dhe modelit të punës me angazhime afatshkurtra (gig economy) edhe në tregjet Europiane po rritet presioni për të shtuar opsione bakshishi në aplikacione dhe terminale pagese.

Kjo po krijon tension mes modelit tradicional Europian, me paga më të qëndrueshme dhe më pak varësi nga bakshishet, dhe praktikave të importuara nga SHBA.

Për bizneset Europiane, sfida është të ruajnë standardet e mbrojtjes së punonjësve dhe transparencës së çmimeve, duke shmangur krijimin e një kulture bakshishi që mund të dëmtojë besimin e klientëve dhe përvojën e shërbimit.

Shqipëri

Në Shqipëri, situata është ndryshe nga SHBA dhe edhe nga disa vende të Europës Perëndimore.

Bakshishi nuk është i detyrueshëm dhe nuk është pjesë e fortë e kulturës, por zakonisht jepet si shenjë mirënjohjeje për shërbim të mirë.

NĂ« praktikĂ«, njerĂ«zit shpesh rrumbullakosin faturĂ«n ose lĂ«nĂ« rreth 5–10% nĂ« restorante, ndĂ«rsa nĂ« kafe apo taksi zakonisht lihet vetĂ«m njĂ« shumĂ« e vogĂ«l ose rrumbullakohet pagesa.

Ndryshe nga SHBA, ku bakshishi është shpesh pjesë e modelit të pagës, në Shqipëri ai shihet më shumë si gjest kulturor sesa si detyrim financiar.

MegjithatĂ«, nĂ« qytetet turistike dhe lokalet mĂ« “premium”, zakonet po afrohen gradualisht me standardet ndĂ«rkombĂ«tare, me pritshmĂ«ri pak mĂ« tĂ« larta pĂ«r bakshish, sidomos pĂ«r shĂ«rbime tĂ« personalizuara.

 

Bizneset duhet të fokusohen te tre parime bazë kur dizajnojnë politika për bakshishin.

Së pari, dallueshmëria: klientët duhet ta kuptojnë qartë për cilën pjesë të shërbimit po japin bakshish.

Së dyti, dukshmëria: klienti duhet ta shohë shërbimin për të cilin paguan.

Së treti, proporcionaliteti: bakshishi duhet të lidhet me cilësinë reale të shërbimit.

Praktikisht, kompanitĂ« mund tĂ« rishikojnĂ« modelin me pĂ«rqindje fikse, ta bĂ«jnĂ« bakshishin mĂ« privat, tĂ« shmangin ndarjen kolektive tĂ« bakshisheve dhe tĂ« ofrojnĂ« opsione tĂ« qarta si “pa bakshish”.

Nuk ka zgjidhje perfekte. Por sistemet e dizajnuara mirë mund të ulin presionin mbi klientët, të përmirësojnë mirëqenien e punonjësve dhe të rrisin cilësinë e përvojës.

Për kompanitë që synojnë diferencim përmes fokusit te klienti, menaxhimi i bakshishit po bëhet një vendim strategjik. / Harvard Business Review

The post Kur bakshishi bëhet problem për përvojën e klientit appeared first on Revista Monitor.

Before yesterdayMain stream

Ndërsa liria e shtypit nëpër botë po zbehet, politikanët e korruptuar gëzohen

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
6 February 2026 at 16:16

Më pak kontroll, më shumë përfitime

 

Gazetarët mund të jenë bezdisës. Thjeshtojnë. Ekzagjerojnë. Ndonjëherë gabojnë. Janë në mënyrë disproporcionale të arsimuar në universitete, nga shtresa e mesme dhe disi të majtë, ndaj qëndrimet e tyre shpesh nuk përputhen me ato të pjesës tjetër të popullsisë. Kur veprojnë në mënyrë joetike, për shembull, kur programi Panorama i BBC transmetoi klipe të Presidentit Donald Trump të montuara në mënyrë çorientuese, publiku me të drejtë indinjohet.

Besimi te mediat e lajmeve ka rënë në botën e pasur, sidomos pasi rrjetet sociale i bënë gabimet në raportim më të dukshme dhe më të kritikuara. Prandaj disa njerëz mund të mos shqetësohen shumë kur dëgjojnë se gazetaria është në vështirësi. Megjithatë, është në interesin e tyre të shqetësohen.

Liria e shtypit është në rënie në mbarë botën. Që nga viti 2014, rezultati global në indeksin e Reporterëve pa Kufij (RSF), një organizatë monitoruese, është përkeqësuar, nga nivele të krahasueshme me ato të SHBA-së sot, në nivele aq të zymta sa në Serbi, ku gazetarët që raportojnë mbi protestat kundër korrupsionit rrihen rregullisht nga policia.

Kjo ka rĂ«ndĂ«si pĂ«r disa arsye. Nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m sepse liria e shprehjes Ă«shtĂ« liria themelore mbi tĂ« cilĂ«n mbĂ«shteten liritĂ« e tjera. ËshtĂ« edhe sepse gazetaria kritike Ă«shtĂ« njĂ« mekanizĂ«m thelbĂ«sor kontrolli mbi pushtetin shtetĂ«ror. NĂ«se tĂ« fuqishmit e dinĂ« se abuzimet nuk do tĂ« zbulohen dhe as publikohen, ka shumĂ« gjasa tĂ« kryejnĂ« mĂ« shumĂ« prej tyre.

The Economist analizoi të dhëna nga rreth 180 vende gjatë 80 viteve të fundit, të mbledhura nga V-Dem, një projekt kërkimor suedez. U identifikua një cikël reagimi mes kufizimit të mediave dhe rritjes së korrupsionit.

Politikanët që duan të vjedhin burimet publike kanë interes të kufizojnë shtypin. Sa më shumë të kufizohet ai, aq më e lehtë bëhet vjedhja. Dhe sa më shumë sekrete komprometuese të grumbullojnë politikanët, aq më i madh bëhet motivi për të shtypur raportimin kritik në të ardhmen.

Llogaritjet sugjerojnĂ« se nĂ«se liria e shtypit bie nga “aq e mirĂ« sa nĂ« Kanada” nĂ« “aq e keqe sa nĂ« Indonezi”, kjo parashikon qĂ« korrupsioni tĂ« rritet nga “aq i pastĂ«r sa nĂ« IrlandĂ«â€ nĂ« “aq i ndotur sa nĂ« Letoni”.

Procesi është gradual dhe përhapet gjatë disa viteve, ndaj votuesit mund të mos e vënë re deri pas zgjedhjeve të ardhshme. Situata është edhe më problematike nën qeveri populiste, të cilat zakonisht demonizojnë kritikët dhe përpiqen të dobësojnë institucionet që kufizojnë autoritetin e tyre.

Një nga tendencat më shqetësuese është se qeveritë që pretendojnë të jenë demokratike po përdorin gjithnjë e më shumë mjete të zhvilluara fillimisht nga regjimet autoritare. Zakonisht ato nuk përpiqen të heshtin plotësisht zërat kritikë. Përkundrazi, synojnë të krijojnë një ekosistem mediatik ku votuesit dëgjojnë lavdërime të forta për partinë në pushtet dhe vetëm zëra shumë të dobët kundërshtimi.

Ato pĂ«rdorin paratĂ« e taksapaguesve pĂ«r tĂ« nxitur raportim favorizues: vendosin persona besnikĂ« nĂ« drejtimin e transmetuesve publikĂ«, orientojnĂ« buxhetet e reklamave shtetĂ«rore drejt mediave tĂ« bindura dhe nxisin biznesmenĂ« tĂ« afĂ«rt me pushtetin, qĂ« varen nga kontratat publike, tĂ« marrin nĂ«n kontroll media tĂ« pavarura dhe t’i neutralizojnĂ« ato.

Në të njëjtën kohë, e bëjnë më të vështirë funksionimin e mediave kritike. Ato që këmbëngulin në gazetari investigative mund të përballen me refuzim reklamimi nga qeveria, por edhe me presion ndaj kompanive private që të mos bashkëpunojnë me to.

Mund të përballen me kontrolle të vazhdueshme tatimore dhe procese gjyqësore. Shumë media luftojnë për të mbijetuar: në 160 nga 180 vendet e analizuara nga RSF, mediat janë financiarisht të brishta.

Qeveritë në dukje demokratike po synojnë edhe gazetarët individualë. Ata që shqetësojnë të fuqishmit shpesh ekspozohen dhe përballen me presion dhe kërcënime, veçanërisht gratë. Një studim i OKB-së tregoi se 75% e reportereve kanë përjetuar abuzim online dhe 42% janë ngacmuar ose kërcënuar fizikisht.

Disa gazetarĂ« pĂ«rballen me ligje tĂ« sigurisĂ« kombĂ«tare qĂ« ndalojnĂ« pothuajse çdo publikim qĂ« qeveria nuk e miraton, ose me rregulla kundĂ«r “lajmeve tĂ« rreme” dixhitale, qĂ« mund tĂ« pĂ«rfshijnĂ« pothuajse çdo informacion qĂ« ajo kundĂ«rshton. MĂ« kĂ«mbĂ«ngulĂ«sit mund tĂ« ndiqen penalisht pĂ«r akuza qĂ« nuk kanĂ« lidhje me gazetarinĂ«.

Teknologjia ka ndryshuar kuptimin e të qënurit gazetar dhe ka hapur rrugë të reja për shprehje të lirë. Kushdo me një telefon mund të filmojë një polic që godet një protestues dhe ta publikojë në rrjetet sociale, gjë që shërben si kontroll ndaj dhunës policore.

Megjithatë, në përgjithësi, revolucioni dixhital nuk ka qenë aq çlirues sa pritej. Diktaturat mund të ndërpresin internetin kur qytetarët janë të zemëruar. Demokracitë me probleme përdorin metoda më të sofistikuara: ligjet e privatësisë dixhitale përdoren për të mbrojtur politikanët nga kontrolli publik, ndërsa shërbimet shtetërore ndërhyjnë në mënyrë të paautorizuar në telefonat e gazetarëve për të identifikuar burimet e tyre.

Një ndryshim i fundit lidhet me qeverinë e SHBA-së, e cila dikur mbronte lirinë e shtypit në nivel global dhe nuk e bën më këtë. Administrata Trump ka hequr subvencionet për mediat e huaja të pavarura dhe ka mbyllur media publike si Radio Free Asia, që dikur transmetonte për popullsi me akses të kufizuar në informacion.

Më keq, Trump ka bërë të qartë se nuk do të ushtrojë presion ndaj qeverive të huaja për lirinë e shprehjes, përveç rasteve kur ka interesa politike specifike. Nga Azerbajxhani deri në Salvador, liderë autoritarë kanë shfrytëzuar këtë situatë për të burgosur ose frikësuar më shumë gazetarë.

Mbrojtësit e kufizimeve shpesh argumentojnë se edhe mediat duhet të mbajnë përgjegjësi. Por ata nënvlerësojnë shkallën e përgjegjësisë që mediat kanë tashmë. Lexuesit mund të ndalojnë abonimet; personat që janë viktimë e shpifjes mund të ngrenë padi; drejtuesit e mediave japin dorëheqje pas skandaleve.

Gazetarët kanë mangësi, por pengimi i tyre për të bërë punën do të ketë pasoja serioze. Një ekosistem i fortë i mbledhjes së lajmeve, pasi shkatërrohet, është i vështirë të rindërtohet. Një botë me më pak liri shtypi do të jetë më e korruptuar dhe më keq e qeverisur. / Economist

The post Ndërsa liria e shtypit nëpër botë po zbehet, politikanët e korruptuar gëzohen appeared first on Revista Monitor.

Brukseli, destinacioni ideal për një udhëtim të shkurtër në Europë

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
6 February 2026 at 12:46

Kanë kaluar 30 vjet që kur shërbimet e përditshme të Eurostar nisën të dërgonin vizitorë drejt kryeqytetit të Belgjikës dhe qyteti i njohur për personazhin Tintin dhe birrën vazhdon të jetë plot surpriza.

Me pĂ«rjashtim tĂ« aktorit Jean-Claude Van Damme, shpesh i quajtur “Muskujt nga Brukseli”, Ă«shtĂ« njĂ« fakt interesant qĂ« shumĂ« nga belgĂ«t mĂ« tĂ« famshĂ«m nuk janĂ« realĂ«.

Tintin është personazh librash komikë; Poirot është krijim i imagjinatës së Agatha Christie; ndërsa Smurf-ët ngjytë blu jetojnë në një pyll imagjinar.

Kryeqyteti shumëgjuhësh i Belgjikës, dhe qendra de facto e BE-së, njihet edhe për statujën 400-vjeçare të një djali që urinon në një shatërvan, Manneken Pis, që sipas legjendës përfaqëson një figurë që shpëtoi qytetin nga zjarri.

MegjithatĂ«, “Brand Belgium” Ă«shtĂ« shumĂ« i gjallĂ« nĂ« Bruksel, falĂ« katĂ«r simboleve kryesore: çokollatĂ«s, birrĂ«s, waffle dhe patateve tĂ« skuqura.

VizitorĂ«t mund tĂ« gjejnĂ« muze dedikuar çokollatĂ«s, histori tĂ« birrĂ«s belge nĂ« ndĂ«rtesĂ«n e vjetĂ«r tĂ« bursĂ«s dhe traditĂ«n lokale tĂ« skuqjes sĂ« patateve, qĂ« belgĂ«t kĂ«mbĂ«ngulin se nuk janĂ« “french fries”.

Shumë njerëz mbërrijnë duke pritur një qytet formal për shkak të rolit politik europian, por gjejnë një realitet ndryshe: art modern, lagje kreative dhe banorë miqësorë.

Përvoja më e mirë gastronomike shpesh gjendet në rrugica më pak turistike, në bare vere me qirinj në Saint-Gilles, në zonën e dizajnit Dansaert apo në Ixelles, me parqe dhe liqene të përshtatshme për piknik.

Tridhjetë vjet më parë, kur Eurostar nisi linjat e rregullta mes Londrës dhe Brukselit, shumë nga këto zona sapo kishin nisur transformimin urban.

MĂ« pas, automjetet u ndaluan nĂ« zonĂ«n qendrore, duke e kthyer Grand-Place nĂ« hapĂ«sirĂ« kryesisht pĂ«r kĂ«mbĂ«sorĂ«. Qendra e qytetit Grand Place, konsiderohet si qendra mĂ« e bukur nĂ« botĂ«. Sot, Brukseli mbetet njĂ« qytet i vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u pĂ«rkufizuar, por nĂ« zhvillim tĂ« vazhdueshĂ«m.

 

ÇfarĂ« tĂ« shihni dhe tĂ« bĂ«ni

Brukseli është qendër e stilit Art Nouveau, i lidhur me arkitektin Victor Horta. Me një kartë speciale, vizitorët mund të hyjnë në disa nga ndërtesat më ikonike të këtij stili.

Grand-Place është zemra historike e qytetit, ku përballen Bashkia dhe ndërtesa historike e tregut të bukës, sot muze i qytetit. Zona Dansaert është ndër më modernet, me butikë, kafe dhe bare verërash.

Dashamirësit e artit mund të vizitojnë koleksione moderne dhe galeri, ndërsa muzeu i çokollatës tregon historinë e kakaos dhe traditës belge të ëmbëlsirave.

Galeritë historike Saint-Hubert janë vendi ku u krijua pralina moderne.

Brukseli është edhe kryeqytet i librave komikë. Rruga e Muraleve ka mbi 80 piktura murale. Vizitorët mund të shohin edhe veprat e René Magritte në muzeun e dedikuar artistit.

 

Ushqimi dhe jeta lokale

Nga kafetë tradicionale te restorantet moderne, qyteti ofron kuzhinë që kombinon traditën me eksperimentimin.

Sanduiçet artizanale, brunch-et në kopshte urbane dhe tregjet e dorës së dytë janë pjesë e përditshmërisë lokale.

Tregu i hapur Jeu de Balle është një nga vendet më autentike për antikuare dhe objekte vintage. Dyqanet artizanale të letrës dhe libraritë historike ruajnë traditën kulturore të qytetit.

 

Jeta e natës dhe kultura

Brukseli ka traditë të fortë në jazz, me klube historike që vazhdojnë të funksionojnë. Në parqet e qytetit organizohen shpesh sete DJ dhe evente muzikore, ndërsa baret e vogla ofrojnë kokteje artizanale dhe atmosferë intime.

Në thelb, Brukseli kombinon politikën Europiane me kulturën urbane, historinë me artin modern dhe gastronominë tradicionale me kreativitetin bashkëkohor, një kombinim që e bën ideal për një pushim të shkurtër urban. / NatGeo, Shqip.al

The post Brukseli, destinacioni ideal për një udhëtim të shkurtër në Europë appeared first on Revista Monitor.

Qytetet ku është më e lehtë të hapësh një biznes të ri

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
5 February 2026 at 12:03

NjĂ« indeks i ri ka renditur qytetet mĂ« “miqĂ«sore pĂ«r startup-et” nĂ« botĂ«, me tre destinacione Europiane qĂ« hyjnĂ« nĂ« dhjetĂ«shen e parĂ«.

Ai i vlerĂ«son qytetet bazuar nĂ« “aktivitetin sipĂ«rmarrĂ«s, inovacionin, zhvillimin e talenteve dhe fleksibilitetin e biznesit”.

Një startup është pikërisht ashtu si përkthehet: një biznes që, siç e merrni me mend, është hapur së fundmi, dhe edhe pse mund të mendoni se nëse nuk jeni një sipërmarrës në fillimet tuaja, kjo renditje mund të mos jetë aq e rëndësishme për ju, në fakt nuk është kështu.

Sigurisht, njĂ« indeks qĂ« vlerĂ«son “aktivitetin sipĂ«rmarrĂ«s, inovacionin, zhvillimin e talenteve dhe fleksibilitetin e biznesit” mund tĂ« tingĂ«llojĂ« si njĂ« grumbull zhargoni nga faza e intervistĂ«s nĂ« “The Apprentice”.

Por siç e shpreh Multipolitan, “startup-et riciklojnĂ« pasurinĂ« lokale, trajnojnĂ« gjeneratĂ«n e ardhshme tĂ« profesionistĂ«ve dhe i sinjalizojnĂ« botĂ«s se njĂ« qytet Ă«shtĂ« i hapur ndaj mundĂ«sive.”

Pra, cili është qyteti më i mirë në botë për të hapur një biznes të ri?

Në një zhvillim jo edhe aq befasues, San Francisko ka marrë vendin e parë, falë thellësisë së pakrahasueshme të kapitalit sipërmarrës, dendësisë së startup-eve dhe një ekosistemi të pjekur inovacioni të mbështetur nga infrastrukturë e fortë dixhitale dhe e talenteve.

Por qyteti ka shumë më tepër për të ofruar se kaq. Me një jetë nate plot gjallëri, lagje alternative dhe hapësira mbresëlënëse arti, si edhe kodrat ikonike, tramvajet dhe urën Golden Gate, ky qytet ka shumë më tepër personalitet sesa vetëm biznes.

Në vendin e dytë renditet qyteti zviceran i Zyrihut, ndërsa Dubai mban vendin e tretë.

Dy qendra të tjera amerikane kanë hyrë në dhjetëshen e parë, së bashku me disa qytete të mëdha të Azisë Lindore dhe kryeqytete Europiane, ndaj vazhdoni leximin për të zbuluar cilat janë.

Dhjetë qytetet më të mira për startup-e në vitin 2026:

  1. San Francisko, SHBA
  2. Zyrih, Zvicër
  3. Dubai, Emiratet e Bashkuara Arabe
  4. Singapor
  5. Nju Jork, SHBA
  6. Los Anxhelos, SHBA
  7. Seul, Koreja e Jugut
  8. Londër, Mbretëria e Bashkuar
  9. Hong Kong
  10. Paris, Francë

/ Time Out, Shqip.al

The post Qytetet ku është më e lehtë të hapësh një biznes të ri appeared first on Revista Monitor.

Si e përdorin të rinjtë IA gjeneruese dhe pse kjo i shqetëson

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
4 February 2026 at 13:14

Të rinjtë e Brezit Z po shfaqin modele përdorimi të inteligjencës artificiale (IA) që parashikojnë mënyrën se si do të duket e ardhmja e punës.

NjĂ« sondazh i realizuar nĂ« tetor 2025 me rreth 2,500 tĂ« rinj amerikanĂ« tĂ« moshĂ«s 18–28 vjeç, nĂ« bashkĂ«punim me Gallup, tregon se tĂ« rinjtĂ« e pĂ«rdorin IA mĂ« shumĂ« pĂ«r produktivitet sesa pĂ«r shoqĂ«ri apo kĂ«shilla personale.

Rreth 74% e të rinjve kanë përdorur një chatbot me IA të paktën një herë në muajin e fundit. Përdorimet më të shpeshta janë si zëvendësues i Google (65%), për detyrat e punës (52%) dhe për shkrim (46%).

VetĂ«m njĂ« e treta (32%) e pĂ«rdorin pĂ«r kĂ«shilla personale, 23% “si mik” dhe 10% si “partner romantik”. Kjo bie ndesh me perceptimin se tĂ« rinjtĂ« e pĂ«rdorin IA kryesisht pĂ«r shoqĂ«ri apo terapi.

Në fakt, të dhënat nga OpenAI dhe Anthropic tregojnë se bisedat për punë janë shumë më të shpeshta sesa ato për këshilla personale.

Megjithatë, marrëdhënia e Brezit Z me IA është e mbushur me ambivalencë dhe shqetësim.

  • 79% mendojnĂ« se IA i bĂ«n njerĂ«zit mĂ« dembelĂ«.
  • 62% mendojnĂ« se i bĂ«n mĂ« pak tĂ« zgjuar.

Tre frikëra kryesore dalin në pah:

  1. ZĂ«vendĂ«simi i tĂ« mĂ«suarit pĂ«rmes pĂ«rpjekjes – frika se njerĂ«zit nuk zhvillojnĂ« mĂ« aftĂ«si, sepse “IA bĂ«n punĂ«n pĂ«r ta”.
  2. DobĂ«simi i tĂ« menduarit kritik – pĂ«rdoruesit marrin informacion, por nuk e pĂ«rpunojnĂ«.
  3. ZĂ«vendĂ«simi i tĂ« mĂ«suarit social – mĂ« pak ndĂ«rveprim me njerĂ«z realĂ«, mĂ« shumĂ« izolim.

Studime nga MIT dhe Wharton konfirmojnë se përdorimi i IA ul përpjekjen mendore dhe thellësinë e të menduarit, megjithëse rrit shpejtësinë.

Nga ana tjetër, ka edhe arsye për optimizëm. Disa të rinj raportojnë se IA:

  • u ofron perspektiva tĂ« reja,
  • ndihmon nĂ« ndarjen e problemeve komplekse,
  • kursen kohĂ« duke marrĂ« pĂ«rsipĂ«r punĂ« rutinĂ«.

Eksperimente tregojnë se, edhe pse IA e bën punën më të lehtë, ajo mund të përmirësojë aftësitë nëse përdoret si model mësimor.

Autorët japin katër rekomandime për punëdhënësit:

  • tĂ« pranojnĂ« ambivalencĂ«n ndaj IA,
  • tĂ« mos e ndalojnĂ« pĂ«rdorimin e saj,
  • tĂ« reduktojnĂ« frikĂ«n pĂ«rmes eksperimentimit,
  • tĂ« theksojnĂ« pĂ«rdorime qĂ« rrisin aftĂ«sitĂ« njerĂ«zore, jo qĂ« i zĂ«vendĂ«sojnĂ«.

IA nuk është thjesht mjet teknologjik, por një faktor që do të formësojë mënyrën si brezi i ri punon, mëson dhe mendon.

Brezi Z e sheh si të dobishme, por njëkohësisht si rrezik për zhvillimin intelektual dhe social. / Harvard Business Review

The post Si e përdorin të rinjtë IA gjeneruese dhe pse kjo i shqetëson appeared first on Revista Monitor.

Disney sinjalizon ngadalësim të turizmit ndërkombëtar në SHBA

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
4 February 2026 at 13:00

Disney ka bërë të ditur se parqet e saj argëtuese në SHBA do të përballen me një goditje në muajt në vijim për shkak të rënies së numrit të vizitorëve ndërkombëtarë.

Kompania tha se do ta kompensojë këtë përmes marketingut drejt klientëve amerikanë dhe se ende pret që biznesi i parqeve të argëtimit, një nga burimet kryesore të fitimit, të sjellë rritje modeste.

Numri i vizitorëve të huaj në SHBA ra vitin e kaluar për herë të parë që nga viti 2020, me disa analistë që e lidhin këtë me reagimin negativ ndaj politikave të presidentit Donald Trump.

SHBA-ja ka rritur tashmë tarifat në parqet kombëtare për vizitorët e huaj dhe po shqyrton mundësinë që vizitorët nga dhjetëra vende, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, të detyrohen të dorëzojnë historikun pesëvjeçar të aktivitetit në rrjetet sociale.

Sipas Këshillit Botëror të Udhëtimeve dhe Turizmit (World Travel & Tourism Council), që përfaqëson industrinë dhe ka kryer një sondazh të fundit mbi këtë plan, një e treta e udhëtarëve ndërkombëtarë thonë se do të kishin më pak gjasa të vizitonin SHBA-në nëse këto kontrolle të mediave sociale do të zbatoheshin.

TĂ« dhĂ«na paraprake nga Administrata Amerikane e TregtisĂ« NdĂ«rkombĂ«tare (US International Trade Administration – ITA) tregojnĂ« se vizitat e huaja nĂ« SHBA ranĂ« tashmĂ« me 2.5% vitin e kaluar, pa pĂ«rfshirĂ« shifrat nga Meksika dhe Kanadaja, historikisht ndĂ«r burimet mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« vizitorĂ«ve pĂ«r SHBA-nĂ«.

Goditja pritet të jetë dukshëm më e madhe pasi të përfshihen edhe shifrat nga Kanadaja.

Vizitat nga ky vend, ku u shfaq një lëvizje bojkoti ndaj SHBA-së pasi Trump vendosi tarifa ndaj Kanadasë, ranë me më shumë se 20% në nëntë muajt e parë të vitit, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024, sipas ITA-s.

Vitin e kaluar, frekuentimi i parqeve të Disney-t në Kaliforni dhe Florida ra me 1%.

Drejtuesit e kompanisĂ« thanĂ« se, pavarĂ«sisht paralajmĂ«rimit pĂ«r “presione negative nga vizitat ndĂ«rkombĂ«tare”, rezervimet nĂ« parqet amerikane janĂ« ende nĂ« rrugĂ«n e duhur pĂ«r tĂ« shĂ«nuar rritje prej 5% kĂ«tĂ« vit.

Frekuentimi u rrit me 1% në tremujorin më të fundit, ndërsa të ardhurat e përgjithshme nga parqet në SHBA dhe ato ndërkombëtare u rritën me 6% në bazë vjetore në tremujor, duke kaluar mbi 10 miliardë dollarë.

Guy Bisson nga Ampere Analysis tha se shifrat sugjerojnë se ndikimi mbi kompaninë, nëse udhëtarët ndërkombëtarë vazhdojnë të qëndrojnë larg, nuk do të jetë i rëndë.

“Nuk do tĂ« jetĂ« aq i shkĂ«lqyer sa do tĂ« kishin shpresuar ose sa do tĂ« ishte normalisht, por nuk Ă«shtĂ« as njĂ« katastrofĂ« e plotĂ«,” tha ai.

Aksionet e Disney-t ranë me 4% pasi kompania publikoi rezultatet e saj.

Të ardhurat e përgjithshme në tremujor u rritën me 5% në bazë vjetore, duke arritur në 26 miliardë dollarë, të nxitura nga publikimi i filmave si vazhdimet e Zootopia dhe Avatar.

Megjithatë, fitimet ranë me gati 6%, pasi kostot në rritje për përmbajtjen dhe shpërndarjen ushtruan presion mbi rezultatin financiar. / BBC

The post Disney sinjalizon ngadalësim të turizmit ndërkombëtar në SHBA appeared first on Revista Monitor.

Spanja do të ndalojë rrjetet sociale për fëmijët nën 16 vjeç

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
3 February 2026 at 12:33

Spanja do të ndalojë platformat e rrjeteve sociale për fëmijët nën moshën 16 vjeç dhe platformat do të detyrohen të zbatojnë sisteme verifikimi të moshës, tha kryeministri Pedro Sanchez gjatë Samitit Botëror të Qeverisjes në Dubai.

“Rrjetet sociale janĂ« kthyer nĂ« njĂ« shtet tĂ« dĂ«shtuar, ku ligjet injorohen dhe krimet tolerohen”, u shpreh ai.

“Ne do t’i mbrojmĂ« ata nga PerĂ«ndimi i EgĂ«r dixhital.”

Ai shtoi se qeveria e tij do tĂ« prezantojĂ« gjithashtu njĂ« projektligj tĂ« ri javĂ«n e ardhshme pĂ«r t’i bĂ«rĂ« drejtuesit e kompanive tĂ« rrjeteve sociale pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r pĂ«rmbajtje tĂ« paligjshme dhe urrejtjeje.

Njoftimi vjen pas ndalimit të parë në botë të rrjeteve sociale për fëmijët nën 16 vjeç në Australi në dhjetor.

Rregullatori australian i internetit tha muajin e kaluar se kompanitë e rrjeteve sociale kanë hequr rreth 4.7 milionë llogari të mbajtura nga persona nën 16 vjeç për të respektuar ligjin, i cili hyri në fuqi më 10 dhjetor.

MegjithatĂ«, ka raportime se fĂ«mijĂ«t po gjejnĂ« mĂ«nyra pĂ«r t’i anashkaluar kufizimet, pĂ«rfshirĂ« duke shtrembĂ«ruar fytyrat pĂ«r tĂ« imituar rrudha.

Muajin e kaluar, ligjvĂ«nĂ«sit francezĂ« miratuan njĂ« projektligj qĂ« ndalon rrjetet sociale pĂ«r fĂ«mijĂ«t nĂ«n 15 vjeç. Presidenti francez Emmanuel Macron tha: “Sepse truri i fĂ«mijĂ«ve tanĂ« nuk Ă«shtĂ« pĂ«r shitje, as pĂ«r platformat amerikane dhe as pĂ«r rrjetet kineze. Sepse Ă«ndrrat e tyre nuk duhet tĂ« diktohen nga algoritmet.”

Macron ka kërkuar që ligji të përshpejtohet dhe tani ai do të diskutohet në Senat në javët në vijim.

Përveç Francës, edhe Mbretëria e Bashkuar, Danimarka dhe Irlanda kanë në shqyrtim kufizime të forta për aksesin e të miturve në rrjetet sociale.

Ndërsa në Itali dhe Gjermani po diskutohen rregullore për verifikim të detyrueshëm të moshës dhe kontroll prindëror, megjithëse ende nuk ka ndalim të plotë në nivel kombëtar si në Francë apo në projektin e shpallur nga Spanja. / Euronews, Shqip.al

The post Spanja do të ndalojë rrjetet sociale për fëmijët nën 16 vjeç appeared first on Revista Monitor.

Pagat minimale në Europë në 2026, si renditet Shqipëria

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
3 February 2026 at 12:26

Rreth 12.8 milionë punëtorë në 22 vende të Bashkimit Europian paguhen me pagën minimale ose më pak, sipas një vlerësimi të Euronews bazuar në të dhënat e Eurostat.

Si rezultat, miliona persona po i ndjekin me kujdes njoftimet për pagën minimale për të parë nëse do të marrin një rritje të denjë në vitin e ri.

Megjithatë, rreth një e treta e përfituesve të pagës minimale nuk panë asnjë rritje në janar 2026 krahasuar me korrikun 2025. Në katër vende, nuk ka pasur fare rritje gjatë vitit të fundit.

Pra, në janar 2026, cilat vende europiane kanë pagat minimale më të larta? Sa vlejnë këto paga në terma të fuqisë blerëse? Dhe si ndryshojnë renditjet kur krahasohen shumat nominale në euro me fuqinë reale blerëse?

Mes vendeve të BE-së

Mes vendeve anëtare të BE-së, paga minimale mujore bruto varion nga 620 euro në Bullgari deri në 2,704 euro në Luksemburg. Kur përfshihen edhe vendet kandidate, Ukraina është një përjashtim ekstrem me vetëm 173 euro, e ndjekur nga Moldavia me 319 euro.

Pesë vende kanë paga minimale mbi 2,000 euro. Përveç Luksemburgut, këto janë Irlanda (2,391 euro), Gjermania (2,343 euro), Holanda (2,295 euro) dhe Belgjika (2,112 euro).

Poshtë këtij grupi kryesues, Franca qëndron në 1,823 euro, ndërsa Spanja bie në 1,381 euro, duke theksuar se sa shumë ndryshojnë nivelet edhe mes vendeve fqinje.

Eurostat i grupon pagat minimale në tre kategori: mbi 1,500 euro, mes 1,000 dhe 1,500 euro, dhe nën 1,000 euro.

Spanja, Sllovenia, Lituania, Polonia, Qiproja, Portugalia, Kroacia dhe Greqia bien në këtë grup të mesëm. Diferencat mes tyre janë relativisht të vogla.

Nën 1,000 euro në gjysmën e vendeve europiane

Mes 29 vendeve, 22 anëtare të BE-së dhe shtatë kandidate. paga minimale është nën 1,000 euro në 15 vende. Të gjitha vendet kandidate të BE-së bëjnë pjesë në këtë grup më të ulët. Në të përfshihen edhe disa vende të Europës Lindore.

PĂ«r shembull, paga minimale Ă«shtĂ« 924 euro nĂ« Çeki, 838 euro nĂ« Hungari, 795 euro nĂ« Rumani, 654 euro nĂ« Turqi dhe 517 euro nĂ« ShqipĂ«ri. Tre vende kandidate kanĂ« paga minimale mĂ« tĂ« larta se Bullgaria.

Paga minimale mujore bruto (2026-I)

Burimi: Euronews, Eurostat

Fuqia blerëse ngushton renditjet

Kur krahasohen pagat minimale mes vendeve, standardet e fuqisë blerëse (PPS) kanë rëndësi, sepse kostoja e jetesës ndryshon shumë. Pasi bëhet përshtatja për fuqinë blerëse, hendeku mes vendeve ngushtohet ndjeshëm krahasuar me termat nominalë.

PPS ofron një krahasim më të drejtë duke përdorur një monedhë artificiale që pasqyron atë që njerëzit mund të blejnë realisht në çdo vend, duke barazuar fuqinë reale blerëse krahasuar me vlerat strikte në euro.

Një PPS është një njësi monetare artificiale që, në teori, blen të njëjtën shportë mallrash dhe shërbimesh në çdo vend.

Me këtë në mendje, mes 22 vendeve të BE-së, paga minimale varion nga 886 PPS në Estoni deri në 2,157 PPS në Gjermani.

Edhe pse renditjet ndryshojnë pak, nëntë vendet kryesuese mbeten të njëjta si në euro ashtu edhe në terma PPS.

Me përjashtim të Shqipërisë, vendet kandidate të BE-së performojnë më mirë në terma PPS, me fuqi blerëse më të lartë se disa vende anëtare të BE-së.

Shqipëria ka 708 njësi PPS dhe renditet e fundit në listë, duke zbritur dy vende në renditje, shumë poshtë vendeve të tjera të rajonit si Maqedonia e Veriut (1,069 PPS), Serbia (1,105 PPS) dhe Mali i Zi (1,058 PPS), çka tregon se edhe pasi merret parasysh kostoja e jetesës, paga minimale në Shqipëri mbetet me fuqinë reale më të ulët blerëse në Europë.

Mes 27 vendeve ku janë të disponueshme si të dhënat në euro ashtu edhe ato në PPS, Rumania është fituesja më e madhe: renditja e saj ngjitet nga vendi i 20-të në vendin e 12-të.

Maqedonia e Veriut gjithashtu përmirësohet, duke kaluar nga vendi i 26-të në terma euro në vendin e 20-të në terma PPS.

Serbia ngjitet nga vendi i 22-të në të 17-tin, ndërsa Turqia ngjitet me tre vende.

NĂ« tĂ« kundĂ«rt, Çekia dhe Estonia janĂ« humbĂ«set mĂ« tĂ« mĂ«dha, secila duke rĂ«nĂ« tetĂ« vende. Çekia zbret nga vendi i 16-tĂ« nĂ« tĂ« 24-tin, ndĂ«rsa Estonia nga vendi i 18-tĂ« nĂ« tĂ« 26-tin.

Nuk ka pagë minimale të përcaktuar me ligj në Itali, Austri dhe në tre vende nordike: Suedi, Danimarkë dhe Finlandë.

Paga minimale mujore bruto në PPS (2026-I)*

Burimi: Euronews, Eurostat

Ku nuk ndryshuan pagat minimale?

Mes vendeve të BE-së, paga minimale mbeti e pandryshuar në Belgjikë, Estoni, Greqi, Spanjë, Luksemburg dhe Slloveni mes korrikut 2025 dhe janarit 2026.

Bullgaria, Hungaria, Lituania dhe Sllovakia shënuan rritjet më të mëdha, secila me më shumë se 11% gjatë kësaj periudhe.

Ajo mbeti e njëjtë edhe në Estoni, Spanjë dhe Slloveni mes janarit 2025 dhe janarit 2026. Në Rumani, paga minimale në monedhën kombëtare mbeti e pandryshuar, por ra lehtë në terma euro në të dyja periudhat.

Arsyet pas diferencave

Ekspertët e Institutit Europian të Sindikatave (ETUI) vërejnë se produktiviteti më i lartë është baza për paga dhe rroga më të larta në mënyrë të qëndrueshme. Ekonomitë me aktivitet industrial ose financiar më të fortë priren të jenë më produktive.

Industria e teknologjisë së lartë zakonisht tregon gjithashtu produktivitet më të lartë. Një faktor tjetër kyç është fuqia më e madhe negociuese e punëtorëve. / Euronews

The post Pagat minimale në Europë në 2026, si renditet Shqipëria appeared first on Revista Monitor.

Draghi: BE-ja duhet të bëhet federatë për të mos u dobësuar nga SHBA-ja dhe Kina

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
3 February 2026 at 11:00

Ish-presidenti i BQE-së thotë se globalizimi do ta lërë Europën të pambrojtur nëse ajo nuk bashkon fuqinë

 

BE-ja duhet tĂ« bĂ«het njĂ« “federatĂ«â€ pĂ«r tĂ« shmangur rrezikun e “eliminimit njĂ« nga njĂ«â€ nga Kina dhe SHBA-ja, ka paralajmĂ«ruar Mario Draghi, nĂ« njĂ« thirrje drejtuar shteteve anĂ«tare tĂ« bllokut pĂ«r tĂ« thelluar me shpejtĂ«si integrimin nĂ« fusha si mbrojtja, politika industriale dhe marrĂ«dhĂ«niet e jashtme.

Ish-presidenti i European Central Bank, i cili mĂ« parĂ« ka bĂ«rĂ« thirrje qĂ« blloku tĂ« pĂ«rqafojĂ« “federalizmin pragmatik”, tha se kishte ardhur koha qĂ« BE-ja tĂ« hiqte dorĂ« nga rezistenca e kahershme ndaj ndarjes sĂ« pushtetit, pasi Uashingtoni dhe Pekini mund tĂ« abuzonin me varĂ«sitĂ« e krijuara nga globalizimi.

“Fuqia kĂ«rkon qĂ« Europa tĂ« kalojĂ« nga konfederatĂ« nĂ« federatĂ«,” tha Draghi, ish-kryeministĂ«r i ItalisĂ«, nĂ« njĂ« fjalim nĂ« BelgjikĂ«. Ai shtoi se modeli aktual i BE-sĂ«, si njĂ« konfederatĂ« me 27 shtete me tĂ« drejtĂ« vetoje individuale pĂ«r çështje kyçe, “nuk prodhon fuqi”, por “njĂ« grup shtetesh secili i cenueshĂ«m ndaj eliminimit njĂ« nga njĂ«â€.

“TĂ« gjithĂ« jemi nĂ« tĂ« njĂ«jtin pozicion vulnerabiliteti, pavarĂ«sisht nĂ«se e shohim apo jo ende,” tha ai. “Ndarjet e vjetra qĂ« na paralizuan janĂ« tejkaluar nga njĂ« kĂ«rcĂ«nim i pĂ«rbashkĂ«t. Por kĂ«rcĂ«nimi i vetĂ«m nuk do tĂ« na mbajĂ«. Ajo qĂ« filloi nga frika duhet tĂ« vazhdojĂ« me shpresĂ«.”

Dëshira e Trump për të aneksuar Groenlandëm, një territor autonom i Danimarkës, një shtet anëtar i BE-së dhe i NATO-s, si dhe kërcënimi i tij muajin e kaluar për të vendosur tarifa ndaj vendeve të BE-së për të marrë kontrollin e ishullit, tronditën kryeqytetet Europiane që prej dekadash janë mbështetur në aleancën e sigurisë me SHBA-në.

Në të njëjtën kohë, Europa po përpiqet të konkurrojë me Kinën, duke pasur parasysh dominimin e këtij vendi në zinxhirët e furnizimit për mineralet kritike dhe teknologjitë e gjelbra, si dhe modelin e saj të eksporteve të subvencionuara rëndë.

Shtetet anëtare të BE-së kanë transferuar disa kompetenca te Komisioni Europian në Bruksel ose te BQE-ja në Frankfurt për të folur në emër të tyre, por kompetenca të tjera mbeten në nivel kombëtar. Në vitin 2024, Draghi ishte autor i një raporti që bëri thirrje për thellimin e integrimit ekonomik të BE-së për të forcuar tregun e përbashkët.

“Kur Europa Ă«shtĂ« federuar: nĂ« tregti, nĂ« konkurrencĂ«, nĂ« tregun e pĂ«rbashkĂ«t, nĂ« politikĂ«n monetare, ne respektohemi si njĂ« fuqi dhe negociojmĂ« si njĂ« e vetme,” tha Draghi. “Kur nuk jemi federuar: nĂ« mbrojtje, nĂ« politikĂ«n industriale, nĂ« punĂ«t e jashtme, ne trajtohemi si njĂ« asamble e lirshme shtetesh tĂ« mesme, pĂ«r t’u ndarĂ« dhe trajtuar nĂ« pĂ«rputhje me rrethanat.”

PĂ«rqafimi i federalizmit, argumentoi Draghi, do t’i lejonte BE-sĂ« “tĂ« vepronte me vendosmĂ«ri nĂ« tĂ« gjitha rrethanat”. Por, duke pasur parasysh ndarjet politike ekzistuese nĂ« EuropĂ« mbi integrimin, ai pranoi se njĂ« grup pararojĂ« shtetesh tĂ« BE-sĂ« do tĂ« duhej tĂ« lejohej tĂ« ecte pĂ«rpara i pari.

“Kjo nuk do tĂ« jetĂ« njĂ« rrugĂ« e drejtĂ«. Siç tha Robert Schuman nĂ« vitin 1950, Europa nuk do tĂ« ndĂ«rtohet menjĂ«herĂ«,” shtoi ai, duke iu referuar njĂ«rit prej etĂ«rve themelues tĂ« BE-sĂ«.

“Jo tĂ« gjitha vendet do t’i bashkohen çdo nisme qĂ« nĂ« fillim, qoftĂ« nĂ« energji, teknologji, mbrojtje apo politikĂ« tĂ« jashtme,” tha Draghi. “Por çdo hap duhet tĂ« mbetet i ankoruar te qĂ«llimi: jo bashkĂ«punim mĂ« i lirĂ«, por federatĂ« e vĂ«rtetĂ«.” / FT

The post Draghi: BE-ja duhet të bëhet federatë për të mos u dobësuar nga SHBA-ja dhe Kina appeared first on Revista Monitor.

Trendet që do të formësojnë botën e punës në 2026 dhe më tej

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
2 February 2026 at 15:20

Pritshmëritë e CEO-ve për rritje të nxitur nga IA mbeten të larta në 2026, ndërkohë që punonjësit po përballen me realitetin më të ftohtë të performancës aktuale të IA.

Studimet e Gartner tregojnë se vetëm një në 50 investime në IA sjell vlerë transformuese dhe vetëm një në pesë prodhon ndonjë kthim të matshëm nga investimi.

Në 2026, ekipet drejtuese duhet të menaxhojnë një tension të vështirë: të realizojnë objektivat e rritjes sot, duke ndërtuar njëkohësisht një forcë punëtore të aftë të krijojë vlerë në të ardhmen.

PĂ«r kĂ«tĂ«, duhet tĂ« fokusohen te tre prioritete: (1) pĂ«rshtatja me realitetet e reja tĂ« epokĂ«s sĂ« IA, ku marrĂ«veshja e punĂ«s Ă«shtĂ« nĂ« ndryshim; (2) zbutja e kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« reja pĂ«r performancĂ«n organizative; dhe (3) shfrytĂ«zimi i mundĂ«sive tĂ« njĂ« fuqie punĂ«tore tĂ« pĂ«rzier njeri–makinĂ«.

1. Pushimet nga puna për shkak të IA ecin më shpejt se fitimet reale të produktivitetit.

Në 2025 pati pushime të mëdha, por më pak se 1% lidhen drejtpërdrejt me rritje reale produktiviteti nga IA. Në 2026, organizatat rrezikojnë të kenë ulur stafin para kohe dhe të detyrohen të ri-punësojnë me kosto më të larta.

2. Dissonanca kulturore frenon performancën.

Shumë kompani kërkojnë më shumë nga punonjësit pa ofruar më shumë në këmbim, duke krijuar mospërputhje mes kulturës së deklaruar dhe realitetit, me pasoja në angazhim dhe reputacion.

3. IA dĂ«mton “fitnesin mendor”.

Përdorimi i gjerë i IA gjeneruese po shoqërohet me rreziqe emocionale dhe njohëse. 91% e drejtuesve të IT-së thonë se organizatat e tyre nuk monitorojnë efektet psikologjike të përdorimit të IA.

4. “Workslop” bĂ«het barrĂ« produktiviteti.

Presioni për të përdorur IA prodhon punë të shpejtë, por me cilësi të ulët dhe plot gabime, duke konsumuar kohë dhe duke ulur vlerën reale.

5. Rikthimi i humanitetit në rekrutim.

Automatizimi i tepruar ul besimin dhe cilësinë e kandidatëve. Strategjitë më të suksesshme do të kombinojnë IA me vlerësime njerëzore dhe takime reale.

6. Rriten rreziqet e spiunazhit të brendshëm.

Deepfake dhe profile të rreme po përdoren për infiltrime, duke e bërë BNJ pjesë kyçe të sigurisë.

7. Karriera nga teknologjia drejt zanateve.

PunonjĂ«sit dixhitalĂ« kĂ«rkojnĂ« profesione “rezistente ndaj IA”, duke krijuar oferta tĂ« reja pĂ«r tregun e punĂ«ve tĂ« kualifikuara.

8. EkspertĂ«t e proceseve, jo “yjet e teknologjisĂ«â€, krijojnĂ« vlerĂ«.

Riorganizimi i mënyrës së punës sjell më shumë përfitim sesa ndjekja e talenteve të rralla teknike.

9. PunonjĂ«sit kĂ«rkojnĂ« kompensim pĂ«r “kopjet dixhitale”.

Replikimi i figurës dhe aftësive të tyre me IA hap debate të reja ligjore dhe financiare.

NĂ« pĂ«rfundim, drejtuesit duhet tĂ« zgjedhin trendet kryesore pĂ«r sektorin e tyre dhe t’i kthejnĂ« nga aspirata nĂ« veprim konkret nĂ« epokĂ«n njeri–makinĂ«. / Harvard Business Review

The post Trendet që do të formësojnë botën e punës në 2026 dhe më tej appeared first on Revista Monitor.

Një udhëzues mujor për planifikimin e udhëtimeve

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
1 February 2026 at 11:26

Në udhëtime, ai që vepron herët fiton gjithmonë. Edhe pse ofertat e minutës së fundit ekzistojnë, ato zakonisht vijnë me kosto: keni më pak zgjedhje fluturimesh, më pak akomodime dhe paguani më shtrenjtë për ato që kanë mbetur.

Sot, rezervimi shumë herët nuk është më thjesht i zgjuar, është i domosdoshëm. Shumë udhëtime rezervohen 9 muaj deri në një vit përpara, sidomos destinacionet ndërkombëtare, vendet e famshme në rrjetet sociale dhe udhëtimet e lidhura me evente të mëdha.

Në të njëjtën kohë, jo gjithçka mund ta rezervoni kaq herët. Oraret e trenave dhe trageteve zakonisht hapen vetëm 3 deri në 6 muaj para nisjes, prandaj të dini kur të prisni është po aq e rëndësishme sa të dini kur të rezervoni.

Ky udhëzues nga Lonely Planet ju ndihmon të kuptoni, muaj pas muaji, kur është momenti më i mirë për të planifikuar dhe për të blerë fluturime, hotele, ture dhe transport, në mënyrë që të udhëtoni më zgjuar, me më shumë zgjedhje dhe më pak kompromise.

Duhet tĂ« mbani parasysh disa rregulla bazĂ«. Pasaportat mund tĂ« vonohen mĂ« shumĂ« se sa mendoni: procedura standarde zgjat 4–6 javĂ« dhe edhe mĂ« shumĂ« nĂ«se Ă«shtĂ« sezon i ngarkuar.

Rezervoni herët, por sa herë të keni mundësi, zgjidhni bileta dhe hotele të rimbursueshme dhe mos anashkaloni sigurimin e udhëtimit.

NĂ«se po planifikoni njĂ« udhĂ«tim nĂ« parqe tematike, duhet tĂ« veproni 6–12 muaj pĂ«rpara. Pushimet e pranverĂ«s janĂ« zakonisht nĂ« mes tĂ« marsit dhe duhen marrĂ« nĂ« konsideratĂ« qĂ« nĂ« fillim tĂ« vitit.

Nga janari deri në mars është periudha ku duhet të siguroni pjesën më të madhe të udhëtimeve verore.

Janari ju jep fleksibilitet dhe oferta, shkurti është muaji ideal për Europën dhe destinacionet e njohura, ndërsa marsi është afati i fundit për të mbyllur fluturime dhe hotele përpara se të fillojë shtrëngimi i zgjedhjeve. Në këtë fazë, nëse nuk keni bërë rezervime, rrezikoni çmime më të larta dhe më pak alternativa.

Nga prilli deri në maj fillon planifikimi për udhëtime më specifike dhe sezonale.

Kjo është koha për safari në Afrikë, për lulëzimin e qershive në Japoni dhe SHBA, për rajonet e verës në Europë dhe për tregjet e Krishtlindjeve.

Në këto raste, akomodimi është shpesh më i rëndësishëm se fluturimi, sepse vendndodhja përcakton gjithë përvojën.

Qershori dhe korriku, edhe pse janë muajt e pushimeve, janë shumë të rëndësishëm për të menduar përpara.

Duhet të planifikoni shtatorin, tetorin dhe udhëtimet e fundvitit. Nëse ju pëlqen vjeshta, natyra dhe udhëtimet më të qeta, kjo është periudha për të rezervuar, përpara se çmimet të rriten ndjeshëm.

Nga gushti deri në tetor duhet të mendoni për festat e mëdha dhe udhëtimet sezonale: Halloween, Viti i Ri, ski, apo pushime dimërore në destinacione të ngrohta.

Në këtë fazë, pritja zakonisht nënkupton më pak zgjedhje dhe më shumë shpenzime.

Nëntori dhe dhjetori janë muaj strategjikë për gjithë vitin që vjen. Nëntori sjell ofertat e Black Friday dhe Cyber Monday, ndërsa dhjetori është momenti ideal për të siguruar udhëtime të pranverës, kroçera, Alaska dhe kampe verore në parqe kombëtare.

Nëse veproni në këtë periudhë, hyni në vitin e ri me plane të qarta, çmime më të mira dhe shumë më pak stres.

Në fund, nëse planifikoni me kalendar dhe jo vetëm me impulse, udhëtoni më lirë, më rehat dhe me shumë më pak kompromise.

Sa më herët të mendoni për vitin si një tërësi, aq më shumë kontroll keni mbi buxhetin, kohën dhe përvojën tuaj. / Lonely Planet, Shqip.al

The post Një udhëzues mujor për planifikimin e udhëtimeve appeared first on Revista Monitor.

Tre shtyllat e një strategjie të suksesshme të IA për bizneset

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
31 January 2026 at 11:15

Pavarësisht miratimit masiv të programeve të IA, rezultatet konkrete janë të pakta. Por nuk duhet të jetë domosdoshmërisht kështu.

Biznesi sot është gjithçka tjetër veçse i zakonshëm. Paqëndrueshmëria ekonomike, klima politike e trazuar, kërkesat në rritje të aktorëve të interesit dhe ngritja e shpejtë e IA gjeneruese po e ndryshojnë realitetin më shpejt sesa mund të përshtaten modelet tradicionale të strategjisë.

Sipas njĂ« ankete globale tĂ« PwC, katĂ«r nĂ« dhjetĂ« CEO thonĂ« se kompanitĂ« e tyre nuk do tĂ« jenĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme pas dhjetĂ« vitesh nĂ«se vazhdojnĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtin drejtim. KĂ«rcĂ«nimi mĂ« i madh pĂ«r shumicĂ«n e organizatave nuk janĂ« konkurrentĂ«t, por dĂ«shtimi pĂ«r t’u pĂ«rshtatur.

Nën këtë presion, shumë drejtues e kanë përqafuar IA si zgjidhje. Ata miratojnë projekte, nisin pilotime dhe flasin për transformim. Por kur vlerësohen rezultatet, ndikimi real mbetet i kufizuar.

Studimet tregojnë se 95% e pilotimeve të IA gjeneruese nuk prodhojnë kthime të matshme. Vetëm 39% e kompanive shohin ndonjë ndikim në fitime dhe vetëm 4% kanë ndërtuar kapacitete IA që krijojnë vlerë të qëndrueshme.

Problemi nuk është mungesa e IA, por mungesa e një IA të lidhur, të besueshme dhe të udhëhequr nga strategjia.

Si të zbatohet me sukses IA?

Strategjia e suksesshme varet nga tre elemente që duhet të funksionojnë së bashku: mjetet e duhura, partneritetet e duhura dhe të dhënat e duhura.

1. Mjete që krijojnë vlerë

IA duhet të ketë ndikim të matshëm në procese kyçe: mbylljen më të shpejtë të bilanceve, raportimet rregullatore, menaxhimin e riskut apo raportimin e qëndrueshmërisë.

Kjo kërkon mjete të ndërtuara posaçërisht, që integrohen me punën e përditshme dhe japin rezultate të shpejta.

2. Partneritete që lidhin strategjinë me teknologjinë dhe kapitalin

Kthimi real nga IA vjen kur CEO, CIO dhe CFO ndajnë një agjendë të përbashkët transformimi dhe objektiva investimi.

Kur strategjia, teknologjia dhe alokimi i kapitalit ecin në sinkron, IA shndërrohet nga eksperiment në infrastrukturë.

3. Të dhëna të lidhura, të besueshme dhe gati për IA

Të dhënat janë themeli. Ato trajnojnë modelet, nxjerrin njohuri dhe mundësojnë automatizimin. Sot, shumë informacione mbeten të izoluara në sisteme të vjetra dhe dokumente offline.

Zgjerimi i IA kërkon lidhjen e të dhënave financiare, të riskut dhe të qëndrueshmërisë, si dhe rregulla të forta qeverisjeje.

Nga rezistenca mbrojtëse te përshtatja e vazhdueshme

Me mjetet, partneritetet dhe të dhënat e duhura, strategjia bëhet dinamike.

Drejtuesit vazhdojnë të marrin vendime, por IA gjeneron opsione, zbulon herët rreziqe dhe sugjeron drejtime të reja në kohë reale.

Në një botë me pasiguri të shtuar, përshtatja e vazhdueshme është vetë strategjia, dhe IA është motori i saj. / WEF, Shqip.al

The post Tre shtyllat e një strategjie të suksesshme të IA për bizneset appeared first on Revista Monitor.

Rreziqet më të mëdha me të cilat përballet bota në vitin 2026

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
30 January 2026 at 15:06

Nga përparimet e shpejta në IA deri te ndryshimet në rendin ekonomik pas Luftës së Dytë Botërore, shumë forca po riformësojnë sistemin global.

Ndërsa këto ndryshime përshpejtohen, ato sjellin rreziqe në rritje. Jo vetëm që ngrenë pikëpyetje për konkurrueshmërinë dhe sigurinë kombëtare, por pritet gjithashtu të godasin në mënyrë disproporcionale tregjet e punës.

Ky artikull tregon rreziqet kryesore globale në vitin 2026, bazuar në të dhënat e Raportit Global të Rreziqeve 2026 të Forumit Ekonomik Botëror (World Economic Forum).

Një vështrim më i afërt mbi rreziqet kryesore globale

Për këtë analizë, Forumi Ekonomik Botëror ka anketuar më shumë se 1,300 ekspertë mbi rreziqet më urgjente globale në vitin 2026.

Të anketuarve iu kërkua të përgjigjeshin në pyetjen:

“Ju lutemi, zgjidhni njĂ« rrezik qĂ« mendoni se ka mĂ« shumĂ« gjasa tĂ« paraqesĂ« njĂ« krizĂ« materiale nĂ« shkallĂ« globale nĂ« vitin 2026.”

Anketat u zhvilluan midis 12 gushtit dhe 22 shtatorit 2025.

Lista e rreziqeve kryesore globale për 2026 (sipas përqindjes së përzgjedhjes)

  1. PĂ«rballje gjeoekonomike – 18%
  2. Konflikt i armatosur midis shteteve – 14%
  3. Ngjarje ekstreme klimatike – 8%
  4. Polarizim shoqĂ«ror – 7%
  5. Keqinformim dhe dezinformim – 7%
  6. RĂ«nie ekonomike – 5%
  7. Erozion i tĂ« drejtave tĂ« njeriut dhe/ose i lirive civile – 4%
  8. Pasoja negative tĂ« teknologjive tĂ« IA-sĂ« – 4%
  9. Pasiguri kibernetike – 3%
  10. Pabarazi – 3%

Përballja gjeoekonomike renditet si rreziku më i madh global për vitin 2026, i përzgjedhur nga 18% e të anketuarve.

Krahasuar me vitin e kaluar, ajo është ngjitur dy vende në renditje, për shkak të tensioneve të vazhdueshme në Lindjen e Mesme dhe në Ukrainë.

Së fundmi, presioni i SHBA-së për Groenlandën, si edhe kapja e presidentit venezuelian Nicolås Maduro, kanë shtuar më tej tensionet.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, sipas ekspertĂ«ve, indiferenca e perceptuar e presidentit Trump ndaj mbrojtjes sĂ« Tajvanit mund tĂ« krijojĂ« njĂ« “stuhi tĂ« pĂ«rsosur” pĂ«r pĂ«rpjekjet e KinĂ«s pĂ«r “ribashkim”.

Konflikti i armatosur midis shteteve renditet i dyti në raportin e WEF, i përzgjedhur nga 14% e të anketuarve.

Aktualisht ka 59 konflikte aktive midis shteteve në mbarë botën, numri më i lartë që nga Lufta e Dytë Botërore.

Tre vendet e para në listë plotësohen nga ngjarjet ekstreme klimatike, të përzgjedhura nga 8% e të anketuarve.

Nga zjarret masive te thatësirat, fenomenet ekstreme po kontribuojnë ndjeshëm në rritjen e çmimeve të ushqimeve, zhvendosjen e popullsive dhe rritjen e kostove të sigurimeve.

Me rritjen e vazhdueshme të temperaturave globale, këto pasoja pritet të intensifikohen si në frekuencë, ashtu edhe në ashpërsi. / Visual Capitalist, Shqip.al

The post Rreziqet më të mëdha me të cilat përballet bota në vitin 2026 appeared first on Revista Monitor.

Trump emëron Kevin Warsh si kryetar të Rezervës Federale për të pasuar Jerome Powell

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
30 January 2026 at 14:53

Ndryshe nga Shqipëria, ku anëtarët e Këshillit Mbikëqyrës të Bankës së Shqipërisë nuk janë zëvendësuar disa muaj pas mbarimit të mandatit, Presidenti Donald Trump sapo ka emëruar Kevin Warsh për të pasuar Jerome Powell si kryetar të Rezervës Federale, duke i dhënë fund një odiseje të zgjatur që ka shoqëruar një periudhë trazirash të paprecedenta rreth bankës qendrore.

Vendimi kulmon një proces që zyrtarisht nisi verën e kaluar, por që kishte filluar shumë më herët, me Trump që nisi një breshëri kritikash ndaj Fed të drejtuar nga Powell, pothuajse që nga momenti kur Powell mori detyrën në vitin 2018.

“E njoh Kevinin prej njĂ« kohe shumĂ« tĂ« gjatĂ« dhe nuk kam asnjĂ« dyshim se ai do tĂ« hyjĂ« nĂ« histori si njĂ« nga kryetarĂ«t MË TË MËDHENJ tĂ« Fed, ndoshta mĂ« i miri,” tha Trump nĂ« njĂ« postim nĂ« Truth Social duke njoftuar pĂ«rzgjedhjen.

Zgjedhja e Warsh, 55 vjeç, ka të ngjarë të mos trazojë tregjet për shkak të përvojës së tij të mëparshme në Fed dhe perceptimit të Wall Street se ai nuk do të bënte gjithmonë atë që kërkon Trump.

“Ai ka respektin dhe besueshmĂ«rinĂ« e tregjeve financiare,” tha David Bahnsen, drejtor i investimeve i The Bahnsen Group.

“Nuk kishte asnjĂ« person qĂ« mund ta merrte kĂ«tĂ« detyrĂ« dhe tĂ« mos ishte duke ulur normat e interesit nĂ« afat tĂ« shkurtĂ«r. MegjithatĂ«, besoj se nĂ« afat mĂ« tĂ« gjatĂ« ai do tĂ« jetĂ« njĂ« kandidat i besueshĂ«m,” shtoi Bahnsen.

Kontratat e së ardhmes të tregut të aksioneve, megjithatë, ishin paksa në territor negativ të premten në mëngjes, ndonëse larg niveleve më të ulëta pasi u bë i qartë emërimi i Warsh.

Që nga konfirmimi i Powell në vitin 2018, gjatë mandatit të parë të Trump, presidenti ka ushtruar vazhdimisht presion mbi vendimmarrësit për të ulur normat e interesit në mënyrë agresive. Edhe pas tre uljeve radhazi në pjesën e fundit të vitit 2025, Trump vazhdoi sulmet, duke kërkuar norma më të ulëta dhe duke e akuzuar Powell se ka lejuar që kostoja e rinovimit të selisë së Fed në Uashington të dalë jashtë kontrollit.

Nga ana e tij, Warsh verĂ«n e kaluar bĂ«ri thirrje pĂ«r njĂ« “ndryshim regjimi” nĂ« Fed.

“Deficiti i besueshmĂ«risĂ«, sipas mendimit tim, qĂ«ndron tek drejtuesit aktualĂ« nĂ« Fed,” tha ai gjatĂ« intervistĂ«s nĂ« korrik. Ky qĂ«ndrim mund ta vendosĂ« atĂ« nĂ« njĂ« rol pĂ«rballĂ«s nĂ« njĂ« institucion ku ndĂ«rtimi i konsensusit Ă«shtĂ« thelbĂ«sor pĂ«r zbatimin e politikave.

Vendimi i Trump për të nominuar Warsh vjen në një nga momentet më delikate për bankën qendrore amerikane në dekada, me inflacionin ende jo plotësisht të mposhtur, huamarrjen e qeverisë në rritje dhe vetë Fed që po përballet me presion politik jashtëzakonisht të drejtpërdrejtë mbi mënyrën se si e zhvillon politikën monetare.

SĂ« fundmi, Departamenti i DrejtĂ«sisĂ« i dĂ«rgoi Powell-it njĂ« thirrje zyrtare (subpoena) lidhur me projektin e ndĂ«rtimit. NĂ« njĂ« reagim jo tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ«, Powell akuzoi se ky veprim ishte njĂ« “pretekst” pĂ«r ta shtyrĂ« Fed tĂ« ndjekĂ« urdhrat e Trump dhe tĂ« lehtĂ«sojĂ« mĂ« tej politikĂ«n monetare.

Në këtë kuadër, nominimi vjen në një kohë kur pyetjet mbi pavarësinë e Fed, një shtyllë themelore e besueshmërisë së bankës qendrore, kanë kaluar nga debat akademik në shqetësim konkret. Trump dhe zyrtarë të tjerë të administratës kanë hedhur ide që variojnë nga mbikëqyrje më e fortë e Shtëpisë së Bardhë deri te ndryshime në mënyrën se si banka qendrore vendos normat e interesit, përfshirë detyrimin që kryetari të konsultohet me presidentin për vendimet mbi normat.

Nominimi i jep fund një gare konkurruese që në një moment përfshinte 11 kandidatë. Ata varionin nga ish-zyrtarë dhe zyrtarë aktualë të Fed deri te ekonomistë të njohur dhe profesionistë të Wall Street, në një proces intervistash të udhëhequr nga sekretari i Thesarit, Scott Bessent. Në fund, lista u ngushtua në pesë, pastaj në katër, me Trump që javën e kaluar la të kuptohej se kishte arritur në zgjedhjen e tij. Mes finalistëve ishin guvernatori aktual Christopher Waller, shefi i obligacioneve në BlackRock, Rick Rieder, dhe drejtori i Këshillit Kombëtar Ekonomik, Kevin Hassett.

“Christopher Waller, Rick Rieder dhe tĂ« tjerĂ« u intervistuan pĂ«r pozicionin nĂ« Fed. TĂ« gjithĂ« do tĂ« kishin qenĂ« tĂ« shkĂ«lqyer dhe kanĂ« njĂ« tĂ« ardhme tĂ« madhe dhe tĂ« pakufizuar me ‘TRUMP’. Talent i jashtĂ«zakonshĂ«m nĂ« vendin tonĂ«,” tha Trump nĂ« njĂ« postim tĂ« veçantĂ« nĂ« Truth Social.

Nga ky moment, i nominuari përballet me një rrugë të vështirë.

Senatori republikan Thom Tillis nga Karolina e Veriut ka sinjalizuar se do të bllokojë çdo nominim në Fed derisa të përfundojë hetimi i Departamentit të Drejtësisë.

“Kevin Warsh Ă«shtĂ« njĂ« kandidat i kualifikuar me njĂ« kuptim tĂ« thellĂ« tĂ« politikĂ«s monetare. MegjithatĂ«, Departamenti i DrejtĂ«sisĂ« vazhdon tĂ« ndjekĂ« njĂ« hetim penal ndaj kryetarit Jerome Powell bazuar nĂ« dĂ«shmi para komitetit, qĂ« asnjĂ« person i arsyeshĂ«m nuk mund t’i interpretojĂ« si qĂ«llim kriminal,” shkroi Tillis nĂ« rrjetin social X.

“QĂ«ndrimi im nuk ka ndryshuar: do tĂ« kundĂ«rshtoj konfirmimin e çdo kandidati pĂ«r RezervĂ«n Federale, pĂ«rfshirĂ« edhe pĂ«r postin e kryetarit, derisa hetimi i DOJ-sĂ« ndaj kryetarit Powell tĂ« zgjidhet plotĂ«sisht dhe nĂ« mĂ«nyrĂ« transparente.”

Nominimi gjeti mbĂ«shtetje edhe gjetkĂ« nĂ« Kongres. Senatori Tim Scott (republikan nga Karolina e Jugut), qĂ« kryeson Komitetin Bankar tĂ« Senatit, e vlerĂ«soi Warsh pĂ«r “njohuritĂ« e thella mbi tregjet dhe politikĂ«n monetare, qĂ« do tĂ« jenĂ« thelbĂ«sore nĂ« kĂ«tĂ« rol”.

“Vendimet e RezervĂ«s Federale prekin çdo familje amerikane, nga normat e kredive hipotekore te kursimet pĂ«r pension. Presidenti Trump ka qenĂ« i qartĂ« se sjellja e llogaridhĂ«nies dhe besueshmĂ«risĂ« nĂ« RezervĂ«n Federale Ă«shtĂ« njĂ« prioritet, dhe nominimi i Kevin Warsh reflekton kĂ«tĂ« fokus,” tha Scott.

Megjithatë, çështjet janë më shumë sesa thjesht politike.

Edhe pse Trump ka kĂ«mbĂ«ngulur se inflacioni Ă«shtĂ« mposhtur, ai mbetet ende dukshĂ«m larg objektivit prej 2% tĂ« Fed. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, tregu i punĂ«s Ă«shtĂ« ngadalĂ«suar, me ekonominĂ« aktualisht nĂ« njĂ« klimĂ« “pa pushime nga puna, por edhe pa punĂ«sime”, gjĂ« qĂ« pĂ«rbĂ«n njĂ« tjetĂ«r sfidĂ« pĂ«r politikĂ«n e Fed.

NĂ« çdo rast, tregjet nuk presin shumĂ« veprim nga kryetari i ri: tregtarĂ«t po parashikojnĂ« maksimumi dy ulje tĂ« tjera tĂ« normave kĂ«tĂ« vit, pĂ«rpara se norma bazĂ« e fondeve federale tĂ« stabilizohet rreth 3%, nivel qĂ« vendimmarrĂ«sit kanĂ« sinjalizuar se Ă«shtĂ« norma “neutrale” afatgjatĂ«, qĂ« as nuk stimulon dhe as nuk frenon rritjen ekonomike.

Pastaj është edhe çështja se çfarë ndodh me Powell.

Edhe pse historikisht kryetarët kanë dhënë dorëheqjen nga posti në Fed pasi janë larguar si kryetarë, këtë herë mund të mos ndodhë kështu. Powell ka edhe dy vite të mbetura në mandatin e tij si guvernator dhe mund të zgjedhë ta vazhdojë atë si një pengesë ndaj përpjekjeve të Trump për të komprometuar pavarësinë e Fed. Gjykata e Lartë po shqyrton tashmë lëvizjen e Trump për të shkarkuar guvernatoren Lisa Cook, një çështje që përfundimisht mund të përcaktojë se çfarë pushteti ka një president mbi anëtarët e bordit të Rezervës Federale. / CNBC

The post Trump emëron Kevin Warsh si kryetar të Rezervës Federale për të pasuar Jerome Powell appeared first on Revista Monitor.

3 mënyra për të mos rënë dakord pa lënë përshtypje negative

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
29 January 2026 at 17:24

Të gjithë kemi punuar me atë personin. Atë që këmbëngul gjithmonë se ka të drejtë, dominon mbledhjet dhe ua pret fjalën të tjerëve.

Mund ta fitojë debatin në moment, por në plan afatgjatë humbet diçka shumë më të rëndësishme: respektin.

Prania emocionale nënkupton mënyrën se si një person i bën të tjerët të ndihen në praninë e tij, jo çfarë thotë, por çfarë emocioni transmeton.

ËshtĂ« gjurma emocionale qĂ« lĂ« te tĂ« tjerĂ«t. Disa njerĂ«z i bĂ«jnĂ« ata pĂ«rreth tĂ« ndihen tĂ« qetĂ« dhe tĂ« aftĂ«, ndĂ«rsa tĂ« tjerĂ«, pa dashje, krijojnĂ« tension apo ankth.

Kjo nuk do të thotë që duhet të jesh gjithmonë dakord me të gjithë. Bëhet fjalë të mësosh si të mos pajtohesh pa dëmtuar besimin dhe bashkëpunimin.

Ja tre mënyra për të mos rënë dakord në punë, pa u dukur si i pasjellshëm.

1. Niseni me kureshtje

Kur tensioni rritet, shumica mbrojnë automatikisht pikëpamjen e tyre. Kjo mbyll dialogun.

Kureshtja bën të kundërtën: krijon siguri psikologjike dhe ul temperaturën emocionale.

NĂ« vend qĂ« tĂ« thoni: “Kjo nuk shkon”, provoni:

“Jam 80% dakord. A mĂ« ndihmon me 20% qĂ« mĂ« mungon?”

“Ide interesante. Mund tĂ« ma shpjegosh si po mendon pĂ«r [X]?”

Kjo gjuhë tregon hapje dhe rrit besimin.

2. ZĂ«vendĂ«soni ‘por’ me ‘po, dhe
’

Parimi i improvizimit “Po, dhe
” ndihmon tĂ« vazhdojĂ« biseda, jo tĂ« mbyllet.

Kur pĂ«rdorni “por”, e mohoni atĂ« qĂ« u tha. Kur pĂ«rdorni “dhe”, e pranoni dhe ndĂ«rtoni mbi tĂ«.

Krahaso:

“I shoh pĂ«rparĂ«sitĂ«, por jam i shqetĂ«suar pĂ«r koston.”

“I shoh pĂ«rparĂ«sitĂ«, dhe jam i shqetĂ«suar pĂ«r koston.”

E para tingëllon kundërshtuese. E dyta bashkëpunuese.

3. Propozoni një eksperiment

Kur njerĂ«zit dĂ«gjojnĂ« njĂ« “jo” tĂ« prerĂ«, mbyllen. NĂ« vend qĂ« ta refuzoni idenĂ«, sugjeroni njĂ« test:

“ÇfarĂ« mund tĂ« testojmĂ« javĂ«n tjetĂ«r?”

“Po sikur ta provojmĂ« fillimisht me njĂ« klient?”

“Duhet” krijon mbrojtje. “Mund” krijon hapje. Studimet tregojnĂ« se kjo qasje nxit zgjidhje mĂ« krijuese.

Kjo ju kalon nga roli i bllokuesit te ai i bashkëkrijuesit. Dhe kur njerëzit ndjejnë se po përmirësoni idenë e tyre, jo se po e rrëzoni, ata angazhohen më shumë. / CNBC

The post 3 mënyra për të mos rënë dakord pa lënë përshtypje negative appeared first on Revista Monitor.

Studimi i ri: MollĂ«t europiane tĂ« kontaminuara me “kokteje pesticidesh”

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
29 January 2026 at 15:56

NjĂ« studim i ri kritikon procedurĂ«n e vlerĂ«simit tĂ« rrezikut tĂ« Bashkimit Europian pĂ«r pesticidet, duke argumentuar se ato analizohen nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« izoluar dhe jo duke u fokusuar te ndikimi i efektit “koktej”, pra kombinimi i disa mbetjeve pesticidesh tĂ« pranishme nĂ« fruta dhe perime.

 

TrembĂ«dhjetĂ« vende europiane po shesin mollĂ« nĂ« tregje dhe supermarkete me njĂ« pĂ«rqendrim shqetĂ«sues mbetjesh pesticidesh, tĂ« njohura zakonisht si “kokteje pesticidesh”, sipas njĂ« raporti tĂ« njĂ« OJQ-je qĂ« i bĂ«n thirrje Bashkimit Europian tĂ« rregullojĂ« ekspozimin ndaj kĂ«tyre kimikateve.

Belgjika, Kroacia, Çekia, Danimarka, Franca, Gjermania, Hungaria, Italia, Luksemburgu, Holanda, Polonia, Spanja dhe Zvicra kanĂ« raportuar ndotje tĂ« mollĂ«ve, sipas raportit mĂ« tĂ« fundit tĂ« Pesticide Action Network (PAN) Europe, i cili kritikon procedurĂ«n e vlerĂ«simit tĂ« rrezikut tĂ« BE-sĂ« pĂ«r faktin se i trajton pesticidet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« ndarĂ« dhe shpĂ«rfill efektin “koktej”.

“NjĂ« nga rezultatet mĂ« tronditĂ«se Ă«shtĂ« se 85% e mollĂ«ve tĂ« testuara pĂ«rmbanin disa mbetje pesticidesh,” tha Gergely Simon, aktivist nĂ« PAN Europe. “Autoriteti Europian pĂ«r SigurinĂ« Ushqimore (EFSA) u ngarkua 20 vjet mĂ« parĂ« tĂ« zhvillonte njĂ« metodologji pĂ«r tĂ« rregulluar efektet koktej tĂ« pesticideve, por ende nuk e ka pĂ«rmbushur kĂ«tĂ« detyrim ligjor.”

Raporti thekson se, nëse këto mollë do të shiteshin si ushqim i përpunuar për foshnje, 93% e tyre do të tejkalonin kufirin ligjor të BE-së për nivelet e pesticideve për fëmijët nën 3 vjeç.

“PrindĂ«rit e rinj nuk janĂ« tĂ« vetĂ«dijshĂ«m se ushqyerja e fĂ«mijĂ«ve me fruta ose perime tĂ« freskĂ«ta konvencionale e rrit ndjeshĂ«m ekspozimin e tyre ndaj pesticideve, ndonjĂ«herĂ« deri nĂ« 600 herĂ«,” tha Simon. “Autoritetet publike duhet t’i informojnĂ« ata dhe tĂ« promovojnĂ« me prioritet ushqimin organik.”

Raporti kritik vjen nĂ« njĂ« kohĂ« kur rregullat e BE-sĂ« pĂ«r trajtimin e “koktejeve tĂ« pesticideve” mbeten pezull, me shumĂ« grupe aktiviste qĂ« i bĂ«jnĂ« thirrje Komisionit Europian dhe EFSA-s tĂ« pĂ«rshpejtojnĂ« vlerĂ«simin e rrezikut kumulativ tĂ« pesticideve.

Ndërsa çështja e vlerësimit të efekteve të kombinuara të disa pesticideve u pranua për herë të parë në vitin 2005, vetëm në vitin 2020 EFSA kreu një vlerësim pilot të efekteve të kombinuara mbi tiroiden dhe sistemin nervor.

QĂ« nga viti 2021, Komisioni dhe EFSA kanĂ« punuar pĂ«r tĂ« zgjeruar vlerĂ«simet kumulative tĂ« rrezikut pĂ«r mĂ« shumĂ« grupe pesticidĂ«sh, me synimin qĂ« t’i integrojnĂ« plotĂ«sisht nĂ« legjislacion deri nĂ« vitin 2030.

NjĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i EFSA-s tha se puna pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar problemin e “koktejve tĂ« pesticideve” Ă«shtĂ« “komplekse”, pasi pĂ«rfshin grupe tĂ« mĂ«dha tĂ« dhĂ«nash, mjete tĂ« reja softuerike dhe bashkĂ«punim tĂ« gjerĂ« me partnerĂ« europianĂ« dhe ndĂ«rkombĂ«tarĂ«.

“Aktualisht po pĂ«rgatisim udhĂ«zime se si tĂ« kryhet vlerĂ«simi kumulativ ‘prospektiv’ i rrezikut, pĂ«rpara se pĂ«rdorimi i synuar i pesticidit tĂ« autorizohet, nĂ« kuadĂ«r tĂ« aplikimeve pĂ«r nivelet maksimale tĂ« mbetjeve,” tha zĂ«dhĂ«nĂ«si.

NjĂ« ushtrim pilot me vendet e BE-sĂ« Ă«shtĂ« planifikuar pĂ«r fundin e vitit 2026, pĂ«r t’u dhĂ«nĂ« mundĂ«si ekspertĂ«ve kombĂ«tarĂ« tĂ« testojnĂ« mjetin dhe metodologjinĂ« qĂ« po zhvillohet nga agjencia europiane e ushqimit, shtoi zĂ«dhĂ«nĂ«si i EFSA-s.

Pesticidet dhe “kimikatet e pĂ«rjetshme”

Studimi shkencor i PAN Europe u zhvillua nga 1 deri më 20 shtator 2025, gjatë të cilit studiuesit përzgjodhën nga tre deri në pesë mostra të mollëve konvencionale të prodhuara lokalisht, nga supermarkete ose tregje, për një total prej 59 mostrash mollësh të prodhuara në nivel kombëtar, sipas raportit.

Gjetjet zbulojnĂ« se 71% e mostrave tĂ« mollĂ«ve pĂ«rmbanin tĂ« paktĂ«n njĂ« mbetje tĂ« kategorisĂ« sĂ« pesticideve mĂ« toksike sipas BE-sĂ«, 64% pĂ«rmbanin tĂ« paktĂ«n njĂ« mbetje tĂ« pesticideve PFAS, tĂ« njohura edhe si “kimikate tĂ« pĂ«rjetshme”, dhe 36% pĂ«rmbanin njĂ« pesticid neurotoksik.

Fludioxonil, një pesticid PFAS, u gjet në pothuajse 40% të mostrave, sipas raportit, i cili vëren se ky kimikat i rrezikshëm u klasifikua si çrregullues endokrin në BE në vitin 2024.

Komisioni propozoi ndryshime në dhjetor 2025 që do të dobësonin rregullimin e pesticideve, duke lejuar që miratimet të zgjasin pafundësisht dhe duke hequr kërkesën për të rivlerësuar toksicitetin e pesticideve mbi bazën e provave të reja shkencore çdo 10 deri në 15 vjet.

Propozimi do t’u lejonte gjithashtu vendeve tĂ« BE-sĂ« tĂ« shpĂ«rfillnin gjetjet mĂ« tĂ« fundit shkencore kur vlerĂ«sojnĂ« rreziqet e pesticideve.

“Ka prova shkencore gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« shumta qĂ« tregojnĂ« se ekspozimi ndaj pesticideve pĂ«rmes ushqimit lidhet me infertilitetin dhe ndoshta edhe me kancerin,” tha Simon. “Ekspozimi i vazhdueshĂ«m i qytetarĂ«ve ndaj pĂ«rzierjeve tĂ« substancave toksike pĂ«rmes ushqimit, ajrit ose pluhurit nuk merret parasysh; kjo çështje e rĂ«ndĂ«sishme duhet tĂ« trajtohet nga organet rregullatore.” / Euronews

The post Studimi i ri: MollĂ«t europiane tĂ« kontaminuara me “kokteje pesticidesh” appeared first on Revista Monitor.

Europa dhe Mbretëria e Bashkuar do të humbisnin më shumë se SHBA në një luftë tregtare

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
29 January 2026 at 15:30

Një studim i Universitetit Aston nxjerr në pah rreziqet ekonomike për BE-në dhe Mbretërinë e Bashkuar nga përshtatja me kërcënimet tarifore të Donald Trump

Bashkimi Europian dhe MbretĂ«ria e Bashkuar do tĂ« paguanin tĂ« dyja njĂ« çmim mĂ« tĂ« lartĂ« se SHBA-ja nĂ« njĂ« luftĂ« tregtare “sy pĂ«r sy, dhĂ«mb pĂ«r dhĂ«mb”, nĂ«se Donald Trump do tĂ« ringjallte kĂ«rcĂ«nimin e tij pĂ«r tarifa ndaj EuropĂ«s lidhur me GroenlandĂ«n, sipas njĂ« analize tĂ« re ekonomike.

UdhĂ«heqĂ«sit politikĂ« europianĂ« u detyruan tĂ« pĂ«rballeshin mĂ« herĂ«t kĂ«tĂ« muaj me pyetjen se si t’i pĂ«rgjigjeshin Trumpit, kur ai kĂ«rcĂ«noi se do tĂ« vendoste tarifa tĂ« reja deri nĂ« 25% ndaj tetĂ« ekonomive europiane, nĂ« njĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« ushtruar presion mbi DanimarkĂ«n qĂ« tĂ« shiste GroenlandĂ«n.

Analiza e kryer nga Universiteti Aston në Birmingham tregoi se Europa do të kishte pësuar më shumë dhimbje ekonomike sesa SHBA-ja, nëse të dyja palët do të ishin përfshirë në një betejë të plotë tregtare, ku BE-ja dhe Mbretëria e Bashkuar do të kishin përputhur tarifat e kërcënuara.

Trump javën e kaluar hoqi dorë nga kërcënimi për tarifa gjatë një fjalimi në Davos, Zvicër. Por studimi nxjerr në pah dilemat me të cilat përballen udhëheqësit europianë për mënyrën se si të reagojnë në përplasjet me Trump, si dhe sfidën për të ruajtur një front të bashkuar kundër SHBA-së, në një situatë ku ekzistojnë stimuj që vendet individuale të përmbahen nga hakmarrja.

MbretĂ«ria e Bashkuar ishte ndĂ«r vendet qĂ« Trump kĂ«rcĂ«noi me tarifa deri nĂ« 25%, por kryeministri britanik, Sir Keir Starmer, sinjalizoi se vendi i tij nuk do tĂ« hakmerrej, duke argumentuar se “njĂ« luftĂ« tregtare nuk Ă«shtĂ« nĂ« interesin e askujt”.

Modelimi i Aston tregoi se, nëse lufta tarifore e lidhur me Groenlandën do të ishte përshkallëzuar në 25% dhe Mbretëria e Bashkuar do të ishte hakmarrë në të njëjtën mënyrë, ajo do të kishte pësuar një goditje ekonomike dy herë më të madhe sesa nëse do ta kishte përthithur goditjen, pavarësisht ndikimit të konsiderueshëm mbi eksportet britanike drejt SHBA-së.

Studimi zbuloi gjithashtu se nuk do të kishte qenë në interesin ekonomik të Mbretërisë së Bashkuar të bashkohej me ndonjë hakmarrje të BE-së. Mbretëria e Bashkuar do të kishte pësuar një goditje në PBB për frymë sa gjysma e asaj që do të përballej BE-ja, nëse kjo e fundit do të vendoste tarifa 25% ndaj SHBA-së.

Pavarësisht tërheqjes së Trump pas premtimit për një marrëveshje për zgjerimin e bazave sovrane amerikane në Groenlandë, kërcënimi i luftërave tregtare mbetet.

Presidenti amerikan kĂ«tĂ« javĂ« kĂ«rcĂ«noi KorenĂ« e Jugut me tarifa 25% pĂ«r “mosrespektim” tĂ« marrĂ«veshjeve tĂ« arritura me Uashingtonin vitin e kaluar. Si BE-ja, ashtu edhe MbretĂ«ria e Bashkuar, vijojnĂ« tĂ« negociojnĂ« me administratĂ«n Trump pĂ«r elemente tĂ« marrĂ«veshjeve tĂ« tyre pĂ«r armĂ«pushim tarifor, tĂ« arritura vitin e kaluar.

Studimi i Aston pĂ«rfundoi se, ndonĂ«se Europa do tĂ« humbiste nĂ« njĂ« skenar hakmarrjeje tĂ« plotĂ« ndaj SHBA-sĂ«, ajo gjithsesi mund t’i shkaktonte disa dĂ«me AmerikĂ«s pĂ«rmes masave tĂ« synuara.

Duke pasur parasysh rrezikun e efekteve anësore më të gjera, BE-ja kishte përgatitur një paketë të kalibruar me kujdes tarifash hakmarrëse mbi importe amerikane me vlerë 93 miliardë euro, përfshirë avionë Boeing, makina, bourbon dhe sojë, në rast se Trump do të kishte vendosur tarifat e lidhura me Groenlandën.

Studimi tregonte se Europa do të duhej ta zgjeronte hakmarrjen edhe te shërbimet amerikane, si teknologjia dhe financat, ku Europa është një treg kyç, për ta goditur realisht Amerikën.

William Bain, drejtues i politikave tregtare nĂ« Dhomat Britanike tĂ« TregtisĂ«, tha se studimi tregonte qartĂ« se pĂ«rshkallĂ«zimi i tarifave ishte njĂ« “lojĂ« me rezultat negativ pĂ«r tĂ« gjithĂ«â€ dhe theksoi nevojĂ«n pĂ«r tĂ« diversifikuar marrĂ«dhĂ«niet tregtare tĂ« MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar.

“MbretĂ«ria e Bashkuar mund tĂ« jetĂ« fleksibile nĂ« tregti dhe duhet tĂ« ndjekĂ« marrĂ«veshje tĂ« mĂ«tejshme me tregje kyçe. Ne gjithashtu duhet tĂ« shtojmĂ« kompetenca tĂ« reja pĂ«r sigurinĂ« ekonomike nĂ« arsenalin tonĂ«, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« negociojmĂ« nga njĂ« pozicion force nĂ« çdo mosmarrĂ«veshje tregtare nĂ« tĂ« ardhmen.” / FT

The post Europa dhe Mbretëria e Bashkuar do të humbisnin më shumë se SHBA në një luftë tregtare appeared first on Revista Monitor.

Destinacionet qĂ« tĂ« gjithĂ« do t’i vizitojnĂ« nĂ« vitin 2026

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
28 January 2026 at 13:07

KAYAK ka zbuluar se udhĂ«tarĂ«t e Brezit Z dhe MijĂ«vjeçarĂ«t po kĂ«rkojnĂ« pushime nĂ« qoshe ‘tĂ« pazbuluara’, ja cilat vende duhet tĂ« keni nĂ« radar

Sigurisht, Ă«shtĂ« gjithmonĂ« e dobishme t’u tregoni miqve se ku planifikon tĂ« udhĂ«tosh kĂ«tĂ« vit dhe tĂ« merrni nga ata rekomandime nĂ« Google Maps me restorante dhe bare tĂ« provuara e tĂ« testuara, por nĂ«se dĂ«shironi tĂ« shkoni diku qĂ« tĂ« duket si njĂ« destinacion krejtĂ«sisht i pazbuluar, KAYAK ka pikĂ«risht atĂ« qĂ« ju duhet.

Motori i kĂ«rkimit pĂ«r udhĂ«time ka bĂ«rĂ« kĂ«rkime dhe ka publikuar raportin e tij tĂ« dytĂ« vjetor “What the Future”, i cili zbulon se 71 pĂ«r qind e Brezit Z dhe 75 pĂ«r qind e MijĂ«vjeçarĂ«ve po kĂ«rkojnĂ« “destinacione tĂ« pazbuluara”.

Raporti bazohet në të dhëna nga komuniteti në TikTok dhe lista e vendeve që, sipas parashikimeve, do të jenë të njohura këtë vit është vërtet intriguese.

NĂ« krye tĂ« listĂ«s Ă«shtĂ« qyteti simpatik irlandez Cork, qendra e dytĂ« mĂ« e madhe pĂ«r nga popullsia nĂ« vend dhe, sipas shumĂ«kujt, motra ose vĂ«llai mĂ« i qetĂ«, mĂ« “cool” dhe mĂ« i ri i Dublinit.

ËshtĂ« njĂ« qytet shumĂ« i pĂ«rshtatshĂ«m pĂ«r t’u eksploruar nĂ« kĂ«mbĂ« dhe plot me vende fantastike pĂ«r tĂ« ngrĂ«nĂ«, duke u quajtur jozyrtarisht kryeqyteti kulinar i IrlandĂ«s, si edhe njĂ« bazĂ« e leverdishme pĂ«r shĂ«titje nĂ« natyrĂ« nĂ« qark: Gougane Barra dhe gadishulli Sheep’s Head ia vlejnĂ« patjetĂ«r tĂ« merrni me vete kĂ«pucĂ«t e ecjes.

Shkoni nĂ« qytet pĂ«r Cork Fringe Festival mĂ« 8–10 maj dhe shijoni gjithĂ« teatrin dhe komedinĂ« qĂ« zhvillohen atje, si edhe morinĂ« e bareve tĂ« vĂ«rteta, autentike irlandeze: The Mutton Lane Inn dhe Coughlan’s janĂ« disa nga opsionet ikonike, por ka edhe shumĂ« tĂ« tjera pĂ«r t’u zbuluar.

Chongqing

Sipas KAYAK, vendi i dytë dhe i tretë i takojnë dy destinacioneve kineze: Chongqing, një qytet në pllajën Yungui, i rrethuar nga male dhe një qendër e historisë së lashtë dhe moderne kineze, si edhe Harbin në Kinën verilindore, i njohur për arkitekturën e tij ruse dhe për festivalin më të madh në botë të skulpturave prej akulli.

Harbin

Në vendin e pestë renditet gjithashtu Shenzhen, një Qytet i Dizajnit i njohur nga UNESCO.

10 destinacionet kryesore qĂ« tĂ« gjithĂ« do t’i vizitojnĂ« nĂ« vitin 2026, sipas KAYAK

  1. Cork, Irlandë
  2. Chongqing, Kinë
  3. Harbin, Kinë
  4. Zakynthos, Greqi
  5. Shenzhen, Kinë
  6. Almaty, Kazakistan
  7. Hilo (Big Island), Hawaii, SHBA
  8. Noumea, Kaledonia e Re
  9. La Romana, Republika Dominikane
  10. Luxemburg

/ Time Out

The post Destinacionet qĂ« tĂ« gjithĂ« do t’i vizitojnĂ« nĂ« vitin 2026 appeared first on Revista Monitor.

Sondazhi: Europianët janë pesimistë për pothuajse gjithçka

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
28 January 2026 at 11:13

Një sondazh ekskluziv me 11.000 qytetarë të BE-së zbulon pesimizëm të thellë për vendet e tyre, botën dhe Donald Trumpin.

Europianët janë pesimistë për gjendjen e botës, të vendeve të tyre, për rrethanat e tyre dhe për rreziqet që paraqet presidenti i SHBA-së, Donald Trump.

Gati dy tĂ« tretat e tĂ« anketuarve thanĂ« se “vitet mĂ« tĂ« mira janĂ« pas nesh” (63 pĂ«r qind), ndĂ«rsa 77 pĂ«r qind besojnĂ« se jeta nĂ« vendin e tyre “do tĂ« jetĂ« mĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r brezin e ardhshĂ«m”, sipas njĂ« sondazhi nga firma e komunikimit strategjik FGS Global, i ndarĂ« ekskluzivisht me POLITICO, qĂ« anketoi mĂ« shumĂ« se 11.000 persona nĂ« 23 vende tĂ« Bashkimit Europian nĂ« nĂ«ntor.

Ndjenja e zymtë është veçanërisht e përhapur në Europën Perëndimore dhe Qendrore. Një shumicë europianësh (76 për qind) thanë se demokracia në vendin e tyre është në rënie.

Sondazhi zbulon shqetĂ«sim tĂ« pĂ«rhapur pĂ«r gjendjen e demokracive europiane dhe pĂ«r kapacitetin e qeverive pĂ«r t’u pĂ«rballur me sfidat e tyre, tĂ« cilat pĂ«rfshijnĂ« luftĂ«n nĂ« krahun lindor tĂ« kontinentit, pasigurinĂ« ekonomike dhe gjeopolitike, si dhe fĂ«rkimet nĂ« rritje me Uashingtonin.

Edhe para se presidenti amerikan të deklaronte se dëshironte të merrte nën kontroll Groenlandën, një shumicë e madhe europianësh e shihnin atë si një forcë negative për paqen, për vendin e tyre dhe për ekonominë globale.

Megjithëse qeveritë duhet të jenë të vëmendshme ndaj këtij humori, ato gjithashtu mund të përpiqen ta shfrytëzojnë atë. Historikisht, pikërisht në këto momente kur njerëzit janë pesimistë, mund të vijë ndryshimi dhe përmirësimi.

Në pothuajse çdo vend të anketuar, shumica besojnë se vendi i tyre po shkon në drejtimin e gabuar. Përjashtimet janë Polonia, Lituania dhe Danimarka, edhe pse ato janë ndër vendet më të ekspozuara ndaj Rusisë ose, në rastin e Danimarkës, ndaj presionit amerikan për Groenlandën.

Ky dallim vjen nga mënyra se si qeverisen vendet. Ka vende të ndryshme ku njerëzit ndjejnë se ka udhëheqje, ndryshim dhe se problemet po adresohen. Njerëzit ndjejnë shumë fort se duan të udhëhiqen; duan qartësi nga qeveritë.

Sondazhi është lajm i keq për shumicën e qeverive, duke zbuluar besim të dobët publik në sistemet politike dhe skepticizëm për aftësinë e tyre për të funksionuar në mënyrë efektive.

Kur u kĂ«rkua tĂ« zgjidhnin midis dy pohimeve tĂ« kundĂ«rta, tĂ« paktĂ«n gjysma e tĂ« anketuarve thanĂ« se sistemi politik i vendit tĂ« tyre “po i dĂ«shton njerĂ«zit dhe ka nevojĂ« pĂ«r reforma themelore”, nĂ« vend tĂ« pohimit se “funksionon mjaft mirĂ« dhe nuk ka nevojĂ« pĂ«r reforma tĂ« rĂ«ndĂ«sishme”.

Vendet nordike, përgjithësisht më pak të zymta, kishin shifrat më pozitive. Mendimet negative ishin më të larta në Rumani (91 për qind), Greqi (88 për qind) dhe Bullgari (86 për qind).

NĂ« tĂ« gjitha vendet, mĂ« shumĂ« se 70 pĂ«r qind e tĂ« anketuarve ndiheshin se kishin “tĂ« drejtĂ« tĂ« prisnin mĂ« shumĂ« nga qeveria”, nĂ« krahasim me idenĂ« se po prisnin tepĂ«r shumĂ«.

Pesimizëm europian
Përqindja e qytetarëve të BE-së të anketuar mendojnë se vendi i tyre po shkon në drejtimin e gabuar.

Burimi: FGS Global Radar 2025

Kërkohet: Mbrojtje e fortë

Në dritën e sfidave të shumta me të cilat përballet kontinenti, europianët duan që udhëheqësit e tyre të marrin përgjegjësi, dhe të forcohen.

Kur u pyetĂ«n nĂ«se pajtoheshin qĂ« vendet e tyre “duhet tĂ« jenĂ« mĂ« kĂ«mbĂ«ngulĂ«se nĂ« mbrojtjen e interesave kombĂ«tare, edhe nĂ«se kjo krijon fĂ«rkime me vendet e tjera”, njĂ« shumicĂ« e madhe u shprehĂ«n pro (71 pĂ«r qind).

TĂ« anketuarit gjithashtu mbĂ«shtetĂ«n rritjen e investimeve nĂ« sigurinĂ« europiane, me 57 pĂ«r qind qĂ« mbĂ«shtesnin mĂ« shumĂ« “shpenzime pĂ«r mbrojtjen dhe sigurinĂ«â€.

Më shumë ushtarë
Përqindja e qytetarëve të BE-së të anketuar mendojnë se vendi i tyre duhet të rrisë më tej shpenzimet për mbrojtjen dhe sigurinë.

Burimi: FGS Global Radar 2025

Efekti Trump
Edhe pse sondazhi u krye përpara valës së fundit të armiqësisë nga Trump, presidenti i SHBA-së tashmë shihej si një faktor negativ.

Sondazhe të tjera kanë treguar se Trump është jopopullor në kontinent, madje edhe mes mbështetësve të partive populiste të krahut të djathtë që ai i konsideron aleatë.

Rreth dy të tretat e të anketuarve në sondazhin e FGS Global thanë se janë pesimistë për ndikimin e Trump gjatë vitit që vjen mbi ekonominë globale (69 për qind), paqen dhe sigurinë (64 për qind) dhe vendin e tyre (64 për qind).

Kur u pyetĂ«n nĂ«se Trump e meriton Çmimin Nobel, 77 pĂ«r qind thanĂ« se nuk e meriton.

Melankolia e Donald Trump
Përqindja e qytetarëve të BE-së të anketuar ndajnë një këndvështrim optimist për ndikimin e presidentit amerikan Donald Trump mbi paqen dhe sigurinë në botë.

Burimi: FGS Global Radar 2025

/ Politico

The post Sondazhi: Europianët janë pesimistë për pothuajse gjithçka appeared first on Revista Monitor.

15 fushat ku puna plotësisht në distancë po rritet më shpejt

✇Revista Monitor
By: Megi Dumi
27 January 2026 at 13:17

PunĂ«t plotĂ«sisht nĂ« distancĂ« nuk janĂ« mĂ« aq tĂ« lehta pĂ«r t’u gjetur sa ishin gjatĂ« bumit tĂ« punĂ«s nga shtĂ«pia gjatĂ« pandemisĂ«. Por ato ende ekzistojnĂ«.

Të dhëna të fundit nga FlexJobs, një platformë punësimi për role në distancë, tregojnë fushat ku këto punë plotësisht në distancë po rriten më shpejt.

NĂ« Indeksin e PunĂ«s nĂ« DistancĂ« tĂ« FlexJobs, 85% e profesionistĂ«ve thanĂ« se puna nĂ« distancĂ« Ă«shtĂ« faktori mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m qĂ« do t’i bĂ«nte tĂ« aplikonin pĂ«r njĂ« punĂ«, pĂ«rpara pagĂ«s konkurruese dhe pĂ«rfitimeve.

Duke analizuar më shumë se 60 kategori karriere, FlexJobs krahasoi numrin total të shpalljeve për punë 100% në distancë midis 1 janarit 2025 dhe 31 dhjetorit 2025 për të identifikuar 15 fushat me rritjen më të shpejtë të punëve plotësisht në distancë.

FlexJobs e pĂ«rkufizon njĂ« “punĂ« plotĂ«sisht nĂ« distancĂ«â€ si njĂ« rol profesional qĂ« i lejon dikujt tĂ« kryejĂ« pĂ«rgjegjĂ«sitĂ« e punĂ«s tĂ«rĂ«sisht nga shtĂ«pia. Çdo fushĂ« shĂ«noi tĂ« paktĂ«n 19% rritje tĂ« shpalljeve pĂ«r punĂ« plotĂ«sisht nĂ« distancĂ« gjatĂ« vitit 2025.

Raporti i FlexJobs vĂ«ren se lista “pĂ«rjashton liderĂ«t tradicionalĂ« tĂ« punĂ«s nĂ« distancĂ«â€, si IT-ja, shĂ«rbimi ndaj klientit dhe menaxhimi i projekteve, pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« nĂ« pah fushat e reja ku puna nĂ« distancĂ« po rritet me shpejtĂ«si.

Për të rritur shanset e tyre, punëkërkuesit që aplikojnë për këto pozicione duhet të fokusohen në përvetësimin e aftësive më të kërkuara për këto role dhe të tregojnë ndikimin e tyre në pozicionet e mëparshme në CV dhe në intervista.

VeçanĂ«risht pĂ«r rolet nĂ« distancĂ«, kandidatĂ«t duhet tĂ« tregojnĂ« gjithashtu se mund tĂ« “punojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« shumĂ« efektive dhe sa mĂ« tĂ« pavarur tĂ« jetĂ« e mundur, me mĂ« pak mbikĂ«qyrje nga menaxherĂ«t.

Ja 15 fushat ku po shihet rritja më e shpejtë e punës plotësisht në distancë, sipas raportit të FlexJobs:

Punë në inxhinieri
Punë administrative
Punë në shitje
Punë në shërbime për klientët
Punë në bankë
Punë në rrjete sociale
Punë në shëndet mendor
Punë në sigurime
Punë në operacione
Punë në infermieri
Punë juridike
Punë në menaxhimin e llogarive
Punë në arsim dhe trajnim
Punë në komunikim
Punë në burime njerëzore dhe rekrutim

/ CNBC

The post 15 fushat ku puna plotësisht në distancë po rritet më shpejt appeared first on Revista Monitor.

❌
❌