Gazeta Si – Sipas konventës së përhapur të ndarjes së popullsisë në “breza” bazuar në moshë, djemtë dhe vajzat që do të mbushin 1 vjeç në vitin 2026 dhe ata që vijnë pas tyre, janë pjesë e Gjeneratës Beta. Përpara tyre ishte Gjenerata Alfa, e lindur midis viteve 2010 dhe 2024 dhe para kësaj, Gjenerata Z, e shumëcituar, më e madhja e së cilës ka lindur në vitin 1996 dhe për këtë arsye do të mbushë tridhjetë vjeç.
Ideja se çdo 15 vjet bota ndryshon mjaftueshëm rrënjësisht sa për të ndryshuar edhe mënyrën se si njerëzit rriten, zhvillohen dhe mendojnë dhe se për këtë arsye njerëzit që i përkasin të njëjtit “brez” ndajnë karakteristika të caktuara, ka filluar të përhapet shumë kohët e fundit, pjesërisht falë suksesit që ka gëzuar ky kategorizim në rrjetet sociale.
Siç u tha, është një konventë dhe nuk ka bazë akademike, por është gjithnjë e më e zakonshme të dëgjosh për të, dhe duke pasur parasysh mënyrën se si kanë rrjedhur gjërat, ka fituar një kuptim edhe më të madh vitet e fundit.
Natyrisht, është shumë herët për të thënë se si do të ndryshojë brezi Beta nga paraardhësi i tij: modelet e para interpretuese që i atribuojnë karakteristika të caktuara brezit Alfa – siç është një socializim gjithnjë e më i ndërmjetësuar teknologjikisht – filluan të qarkullojnë vetëm në vitin 2020.
Një aspekt që do ta dallojë brezin Beta nga ai Alfa, është fakti se ata nuk do ta kenë përjetuar pandeminë e vitit 2020, me të gjitha ato që ajo përfshiu në aspektin e izolimit social, mësimit në distancë dhe lidhjes që rezulton nga pajisjet teknologjike për lojëra dhe argëtim (prandaj ata shpesh quhen në anglisht “kids iPad” dhe “pandemic babies”).
Të porsalindurit e brezit Beta, kanë fituar gjithashtu një nofkë: “AI kids”. Fëmijët e brezit Beta do të rriten në një botë ku inteligjenca artificiale do të integrohet gjithnjë e më shumë në shumë aspekte të jetës së njerëzve: në studime, punë dhe aktivitete rekreative.
Aktualisht, një nga temat më të diskutuara në mediat sociale është emri, Beta, dhe kriteret e përdorura për ta zgjedhur atë bazuar në rendin e shkronjave të alfabetit grek.
Disa thonë se është një zgjedhje disi e pafat, sepse në gjuhën e internetit shkronjat alfa dhe beta kanë konotacione specifike që i referohen një pozicioni udhëheqës, atë të të ashtuquajturit “mashkull alfa”, në krahasim me nënshtrimin dhe pasigurinë e mashkullit beta.
Termi Gjenerata Alfa, u shpik nga “McCrindle Research”, një firmë konsulence australiane e specializuar në studimet gjeneracionale dhe ndryshimet demografike.
Në një intervistë të vitit 2015, themeluesi i saj, Marc McCrindle, shpjegoi, shpjegoi se ndërsa bënte kërkime për një libër, ai kuptoi se brezi pas Gjeneratës X (1966–1980), Gjeneratës Y (të ashtuquajturit Millennials, të lindur midis viteve 1981 dhe 1995) dhe Gjeneratës Z (atëherë e njohur edhe si “Zoomers”) ende nuk kishin një emër.
Më pas ai publikoi një anketë online duke u kërkuar njerëzve të tregonin se cili emër mendonin se do të ishte më i përshtatshëm.
Shumë nga opsionet sugjeronin lidhje me teknologjinë (“Onliners”, “Surf Generation”, “Technos”), ndërsa të tjerat i referoheshin zonës semantike të “ndryshimit”, në një kuptim pozitiv, krahasuar me brezin e mëparshëm (“Rigjenerimi”, “Gjenerata e Shpresës”).
Në fund të fundit, duke ndjekur këtë qasje të dytë, McCrindle zgjodhi të fillonte nga fillimi i alfabetit grek. Kjo nomenklaturë u përhap shpejt dhe që atëherë është përdorur në të gjithë botën.
Siç e përmend, ideja e etiketimit të brezave çdo 15 vjet dhe caktimi i karakteristikave të sjelljes këtyre etiketave është shumë e kohëve të fundit.
Kjo demonstrohet edhe nga fakti se në gjuhën e zakonshme, zakonisht nuk shkon më tej se brezi i të ashtuquajturve Baby Boomers, ose thjesht Boomers, ata që lindën gjatë bumit demografik midis viteve 1946 dhe 1964.
Momenti kur ky term filloi të përdorej gjerësisht, ishte ndoshta kur shprehja “Në rregull, boomer”, u bë virale në vitin 2019, si një përgjigje e pakënaqur nga Millennials dhe anëtarët e Gjeneratës Z ndaj paternalizmit të të moshuarve.
Ndarja e popullsisë në breza është një konventë me shumë kufizime, thjesht, sepse bën që ata që lindin në fund të një brezi të krahasohen me njerëzit e lindur pesëmbëdhjetë vjet më parë sesa me ata që lindin vitin pas.
Megjithatë, në vitet e fundit, këto kategori jo vetëm që janë përhapur më shumë, por ndoshta kanë fituar edhe pak më shumë kuptim: me përparimin e shpejtë teknologjik dhe evolucionin e medias, disa dallime midis njerëzve të lindur me disa vite diferencë, janë bërë më të dukshme. Shkurt, Gjenerata Beta mund të dallohet më qartë nga Gjenerata Alfa, sesa Gjenerata X, nga Gjenerata Y.
Gazeta Si – Është një mbrëmje prilli e vitit 2015. Mesazhi shfaqet papritur ndërsa po shikoj një film. Aeroplani po udhëton në 40,000 metra lartësi, mbi Oqeanin Atlantik, me destinacion Europën.
Është errësirë në bordin e avionit. Pothuajse të gjithë janë në gjumë: shumica e fluturimeve nga SHBA-ja për në Evropë nisin fluturimet në fund të pasdites dhe ulen në mengjes.
Ekuipazhi i kabinës ka pak kohë që nuk ka dalë mes pasagjerëve. “Përshëndetje, çfarë po bëni?”, – shkruhet në mesazhin në monitorin e Tv personal në fluturim.
Personi që shkruan është “A”, për të cilin nuk dihet asgjë përveçse është pasagjer në bord dhe është ulur në vendin 45K. Jemi të dy në klasin ekonomik, por midis nesh janë banjot, disa mure dhe kuzhina e vogël. “Po shikoj një film. Kush je ti?” i përgjigjem unë. “Të kam parë më parë; je shumë i bukur,” përgjigjet ai.
Gjuha e përdorur, anglishtja, fillimisht nuk ndihmon të duket menjëherë ngatërresa e gjinisë dhe identitetit.
“Unë jam ai që të bëri të qeshësh te porta kur thashë se grave të bukura si ty duhet t’u jepet një përparësi falas në Business”. – vazhdon ai, duke sqaruar ngatërresën e identitetit.
“Po mendoja nëse do të doje të më takoje në banjo në gjysmë të aeroplanit: askush nuk po shikon; nëse do, mund të të tregoj edhe si ta hapësh derën nga jashtë, edhe nëse është e kyçur”.
Pak para nisjes, i kisha sugjeruar një gruaje 30-vjeçare që të ndërronte vendin në mënyrë që të ulej pranë shoqes së saj.
Por 45K nuk e dinte këtë. Sigurisht që nuk ishte hera e parë që ai e dërgonte atë kërkesë duke përdorur sistemin e mesazheve të aeroplanit (të cilin disa linja ajrore e kanë çaktivizuar në vitet e fundit për shkak të disa rasteve të përdorimit “të papërshtatshëm”), siç e konfirmoi edhe vetë.
Ai është anëtar i “Mile High Club” famëkeq, epiteti që i jepet kujtdo që ka kryer marrëdhënie seksuale në bordin e një aeroplani gjatë fluturimit, në banjo apo diku tjetër.
Madje edhe në krevatet e përdorura nga asistentët e fluturimit për t’u çlodhur gjatë fluturimeve ndërkontinentale, siç ka qenë në gjendje ta rindërtojë “Corriere della Sera” gjatë investigimit të saj 10-vjeçar mbi këtë fenomen.
NË FLUTURIM PËR NJË MILION KILOMETRA
Për të mbledhur dëshmi dhe sa më shumë prova të ishte e mundur, fluturimet me afërsisht 500 avionë – me një dhe dy korridore, me një dhe dy kate – u përdorën në 250 rrugë vendase, ndërkombëtare dhe ndërkontinentale.
Fluturimet zgjatën pak më pak se 1,500 orë dhe mbuluan një milion kilometra (rreth 26 orbita të Tokës), me 61 linja ajrore (tradicionale, me kosto të ulët dhe hibride), në 42 vende nga Zelanda e Re, në Kanadanë Perëndimore, nëpërmjet Azisë, Lindjes së Mesme, Europës dhe Amerikës së Jugut.
Rreth dyzet “anëtarë” të klubit ndanë historitë dhe truket e tyre; tridhjetë të tjerë, përfshirë asistentë fluturimi dhe pilotë, ofruan versionet e atyre që shpesh (dhe me ngurrim) e gjejnë veten të detyruar të ndërhyjnë. Ose të mbyllin sytë për të shmangur pasojat e paparashikuara. Fenomeni ka ndryshuar (dhe është bërë më i përhapur) me kalimin e kohës, pjesërisht falë teknologjisë.
Një rol kyç, thonë disa anëtarë, ka luajtur si rritja e disponueshmërisë së Wi-Fi (gjithnjë e më të lirë dhe të shpejtë) në bordin e aeroplanëve, ashtu edhe përhapja e aplikacioneve të takimeve. Takimet virtuale në telefonat celularë tani kalojnë në qasjen praktike të jetës reale menjëherë pas ngritjes.
Shumë anëtarë aktivë thonë se pothuajse gjithmonë përfshijnë kodin e fluturimit dhe ndonjëherë portën e hipjes në bord në profilet e tyre të aplikacioneve të takimeve. Nëse ju pëlqen njëri-tjetri dhe jeni në të njëjtin aeroplan, “atëherë keni fituar shumë”.
E gjithë kjo është shoqëruar me dy zhvillime të reja vitet e fundit, siç vunë në dukje disa asistentë fluturimi: nga njëra anë, një brez i ri udhëtarësh “më të lirë”, dhe nga ana tjetër, ekzistenca e “OnlyFans”, platforma ku shumë profile postojnë video dhe foto për të rritur, pjesërisht për të fituar pak para më shumë.
“Ne kapim shumë pasagjerë duke filmuar veten duke bërë seks në fluturim”, konfirmoi ekuipazhi i kabinës.
“Dhe kur i pyesim se çfarë po bëjnë, përgjigjja në ato raste është pothuajse gjithmonë ‘ne prodhojmë përmbajtje'”.
“Jashtë kësaj bote, nuk ka një kuptim të vërtetë se sa njerëz po bëjnë seks në bord, shpesh edhe pranë udhëtarëve të tjerë të pavetëdijshëm që mund të jenë duke fjetur”, konfirmuan pothuajse të gjithë.
STATISTIKAT (E PAKTA)
Sidoqoftë, është një fenomen i kufizuar në krahasim me 5 miliardë pasagjerët që udhëtojnë me aeroplanë.
Është i kufizuar gjeografikisht, me një “prirje” më të madhe në fluturimet evropiane, midis Evropës dhe SHBA-ve dhe mes SHBA-ve dhe Oqeanisë.
Është gjithashtu i kufizuar nga lloji i udhëtimit dhe aeroplanët: me shumicën e akteve seksuale – sipas të dhënave të mbledhura – që ndodhin në fluturimet e natës dhe në aeroplanë më të mëdhenj (si Airbus A330, A350, A380, Boeing 767, 777 dhe 787), veçanërisht në transportuesit perëndimorë, por edhe në disa avionë të nivelit të lartë të Lindjes së Mesme, pavarësisht rregulloreve të rrepta të vendeve të tyre të origjinës.
Nuk ka statistika të vërteta. Një anketë online e vitit 2018 me mbi 11,000 përdorues të aplikacioneve të takimeve, llogariti se 5% kishin bërë seks në aeroplan.
Gjatë dekadës, gazeta “Corriere della Sera”, – duke kryqëzuar dëshmitë dhe vlerësimet e asistentëve të fluturimit – vlerëson se kjo shifër është rreth 0.05% e të gjithë pasagjerëve, ose afërsisht 2.5 milionë pasagjerë në bord.
Ose, për ta thënë edhe më thjesht, dhe duke marrë parasysh se keni nevojë për dy persona, kjo do të thotë që një në çdo 30 fluturime, përfshin një çift që kryen seks.
Pa llogaritur ato raste jashtëzakonisht të rralla, ku tre persona futen në banjo: si ai fluturim Madrid-Miami pak para se të shpërthente pandemia, sipas një asistente fluturimi që e pa skenën nga afër, por nuk ndërhyri, “për të shmangur shkaktimin e një trazire”. “Objektivisht duhet të jesh një kontorcionist”, bën shaka ajo.
“Nuk shoh asgjë të keqe këtu, sinqerisht: nuk po shqetësojmë askënd, jemi në një banjo”, thotë “A” pas uljes.
“Është si të bësh seks në tualetin e një klubi nate ose në një pub; ndodh çdo ditë dhe askush nuk është i tronditur”.
Problemi – theksojnë më shumë se një stjuardesë – është se tualetet nuk lihen gjithmonë të pastra dhe është gjithashtu një problem i shëndetit publik.
“Ndonjëherë pasagjerët që hyjnë më vonë, raportojnë praninë e prezervativëve ose spermës edhe në lavaman. Dhe gjurmë gjenden madje edhe në sedilje”.
Dëshmi të shumta fotografike dhe video kanë qarkulluar në dhomat e bisedave të asistentëve të fluturimit dhe ka qenë e mundur t’i shikosh ato gjatë viteve.
Disa janë aq të neveritshme, saqë në më shumë se një rast, stjuardesave iu desh ta mbyllnin banjën me çelës gjatë gjithë kohëzgjatjes së fluturimit: kushtet – në tualet, lavaman, madje edhe në mure – ishin kritike.
Kjo, veçanërisht në aeroplanët e mbushur me njerëz dhe më të vegjël, mund të çojë në devijim të fluturimit.
Në një rast, për shembull, seksi në lartësi të madhe, shkaktoi madje thyerjen e një pasqyrë në tualet. “Corriere” kontaktoi linjat ajrore të përfshira për një version të fenomenit, por askush nuk do të komentonte zyrtarisht, veçanërisht nga frika se mos bëhej linja ajrore “e preferuar” për këta të dashuruar në 40,000 këmbë lartësi.
Një çift filmohet nga pasagjerët, duke dalë nga tualeti i aeroplanit ….
APLIKACIONE, WI-FI, EKRANE NË BORD
“Anëtarët” e klubit të seksit në lartësi të madhe, mund të ndahen në dy kategori të gjera. E para: çifte të fejuara ose bashkëshortë. E dyta: ata që guxojnë të bëjnë takime rastësore.
Në rastin e parë – sipas dëshmive të mbledhura – ata janë kryesisht shkelës të përsëritur. Në rastin e dytë, është pothuajse një dukuri e rregullt. Dhe këtu hyjnë në lojë aplikacionet e takimeve dhe prania e Wi-Fi në bord.
Qasja pothuajse gjithmonë ndodh në aeroport, midis sallonit (për ata që fluturojnë në Biznes Klas) dhe portës së imbarkimit.
“Je atje duke pritur për fluturimin tënd, ndoshta ke mbërritur dy ose tre orë më herët dhe për të vrarë kohën, hap Tinder-in”, – thotë një 25-vjeçar.
“Zakonisht përfshij numrin e fluturimit dhe vendin në përshkrim”, – thekson ai. Nga njëra anë, kjo tërheq vajza të reja potenciale.
Nga ana tjetër, pasi hipën në bord, ndihmon të bisedosh duke përdorur telefonin tënd celular ose edhe ekranin e argëtimit në sedilje.
“Në seksionin e lojërave, ekziston mundësia për të sfiduar dikë në të njëjtin fluturim me ju, me hapësirë për t’i shkruar atij”, – tregon një tjetër anëtar i klubit.
Por, me kompanitë ajrore që po e ndërpresin këtë funksion – ka pasur disa ankesa nga udhëtarë me fëmijë në bord – dhe me disponueshmërinë e lidhjes me internetin, vitet e fundit gjithnjë e më shumë njerëz kanë kaluar në përdorimin e aplikacioneve për t’u lidhur me njëri-tjetrin edhe gjatë fluturimeve.
“Funksionon nëse ka dikë tjetër në aeroplan, kur fluturon mbi det, sepse nuk ka askënd tjetër afër”, theksojnë disa njerëz.
“Por kur avioni është mbi tokë, është pak problematike, sepse gjeolokacioni ‘peshkon’ edhe ata që janë poshtë dhe është e vështirë të identifikosh ata në që ndoddhen mbi avion”, – shpjegon një i ri.
Pa përmendur gabimet në pozicionimin e Wi-Fi. “Corriere” arriti ta verifikonte këtë në një fluturim midis Las Vegas-it dhe Seattle-it.
“Shikoni këtu, sipas GPS-it të telefonit, ne jemi në Aeroportin ‘Bush’ të Hjustonit, por as nuk fluturuam mbi të”, thotë një i ri i ulur pranë nesh në një Boeing 717 – jo pikërisht një aeroplan i madh – duke përdorur Grindr, një aplikacion takimesh për homoseksualët.
Rrjeti i profileve, në fakt, tregon përdoruesit që ndodhen në ose afër aeroportit të Hjustonit. “Këtë herë po shkon keq, do të duhet të presim për uljen”, komenton ai.
“LOGJISTIKA” E MARRËDHËNIES
Alkooli (falas në fluturimet me distanca të gjata me linjat ajrore tradicionale), sigurisht që ndihmon. Ai ul frenimet, ndryshon gjykimin dhe “largon disa bllokime morale”, konfirmojnë shumë.
Disa gjithashtu argumentojnë se zhurma e vazhdueshme e motorëve dhe dridhjet në kabinë mund të luajnë një rol në kërkimin e momenteve të intimitetit.
“Zhurma në bord gjithashtu ndihmon në maskimin e disa tingujve të pagabueshëm”, shtojnë stjuardesat. Këto gjithashtu tregojnë momentin kur manovrat e “veçimit” aktivizohen në fluturimet ndërkontinentale: disa orë pas ngritjes, kur vaktet janë shërbyer tashmë, njerëzit fillojnë të flenë, dritat e kabinës fiken dhe është errësirë përreth.
Zgjedhja e vendit të duhur për të bërë seks, kërkon një kuptim të plotë të dinamikës së brendshme të aeroplanit.
Vendi më i mirë është, sigurisht, banjo, ku do të gjeni privatësi maksimale (jo pikërisht higjienë maksimale) kur udhëtoni në klasin ekonomik. Vendet e klasit biznes ose të parë “mbrohen” gjithnjë e më shumë nga muret dhe dyert rrëshqitëse.
Vendimi se cila banjo është më e mira për seks kërkon ende strategji, konfirmojnë ata që praktikojnë marrëdhëniet seksuale në lartësi të madhe.
“Do të ishte më mirë të zgjidhnit një sa më larg të jetë e mundur nga vendet e shoqëruara të asistentëve të fluturimit”, – thonë ata.
“Dhe ndoshta në një zonë ku ka disa banjo të grupuara së bashku”. Kjo është e lehtë në aeroplanët me dy korridore, si Airbus A330 ose A350 (për të mos përmendur A380 me dy kate) ose Boeing 777 dhe 787; aq më pak në avionët me një korridor (si Airbus A320 ose Boeing 737).
Megjithëse, mediat sociale janë plot me video çiftesh të kapur duke bërë seks në fluturime evropiane me kosto të ulët.
Por si takohen në banjo? Dhe këtu, thonë shumë, kërkohen disa hapa. I pari: “Njëri prej jush duhet të shkojë në banjo, të hyjë dhe të mbyllet brenda”. I dyti: “Tjetri, pasi vlerëson situatën përreth jush, hap derën e banjës nga jashtë dhe hyn menjëherë”.
Lidhur me këtë pikë – gjithashtu me kërkesë të linjave ajrore, “për arsye sigurie” – “Corriere” shmang shpjegimin se si mund të bëhet teknikisht kjo.
Tualetet e aeroplanëve janë të njohura për faktin se nuk janë hapësira të mëdha. “Ato janë jashtëzakonisht të pakëndshme dhe jashtëzakonisht të ngushta: një lëvizje gjysmë e gabuar dhe përplasesh me diçka”, konfirmojnë ata që kanë pasur përvojë të tillë.
“Por pastaj është çështje zakoni dhe shpejt mëson si të sillesh”. Gjithnjë nëse turbulenca i lejon… Pjesa vërtet e ndërlikuar vjen në fund. “Shpesh nuk ka askush që pret jashtë banjës”, – thonë ata.
“Kur ka, ose shkon direkt në vendin tënd pa thënë asgjë, ose bën sikur ke një lloj urgjence mjekësore që kërkon që dikush tjetër të të bëjë një injeksion ose një dozë”.
Dhe pastaj ka nga ata që, duke marrë parasysh gjithçka, nuk u intereson se çfarë mund të mendojnë të tjerët jashtë.
“Në fund të fundit, problemi është i atyre që kërkon të hyjë në tualet më pas”, – komenton me sarkazëm më shumë se një asistente fluturimi.
ROLI I “ONLYFANS”
Sipas asistentëve të fluturimit dhe pilotëve, mund të krijosh edhe një lloj “tavoline”. Sjellja intime ndodh kryesisht në zonat më private të aeroplanit (duke filluar me banjot, natyrisht).
Në Business klas, privatësia më e madhe e bën atë më të shpeshtë, ndërsa në Economy klas, ata përpiqen ta fshehin atë me batanije ose pajisje të tjera.
“Po punoja në një fluturim nga Dubai në Moskë, kur një grua po bënte seks oral me një vajzë”, – tha një asistent fluturimi i cili, si të gjithë të tjerët e intervistuar, nuk pranoi të jepte emrin e tij, sepse nuk ishte i autorizuar nga linja ajrore ku punon.
“E vura re. sepse, kur kalova me karrocën é shërbimit, pasagjeri tërhoqi batanijen dhe ajo doli nga poshtë saj si një lepur nga një kapelë”, – qesh ai. “Le të themi vetëm se ishte e lehtë të merrje me mend se çfarë po ndodhte nga lëvizjet”.
Ai nuk bëri asgjë. Gjithashtu, sepse pasagjerët ishin në Business klas. Të tjerë raportojnë se “duke ecur nëpër kabinën e Klasit të Parë, sheh çifte që flinin së bashku në të njëjtën suitë, gjë që nuk lejohet”.
Pastaj ka raste në të cilat ekuipazhi i kabinës është protagonist. “Një stjuardesë dhe një supervisor, u kapën duke bërë seks në banjo, – thotë një pilot. – Të dy u pushuan nga puna”.
Në disa raste – por edhe atëherë, me rrezik të lartë pushimi nga puna – disa mbyllen në ndarjet e pushimit të ekuipazhit, zonat që zakonisht gjenden në pjesën e pasme të avionëve me distanca të gjata.
Shumë veta e kujtojnë rastin e ekuipazhit të kabinës të pushuar nga puna pas “izolimit me një aktor pornografie”.
Ata nuk e vunë re menjëherë, por kur aktori i pornografisë postoi videon dhe punëdhënësit e tyre e njohën uniformën, ata e vunë re.
Dhe këtu prekim ata që e bëjnë këtë për të jetuar: prodhimin e përmbajtjes video për platforma për të rritur, si “OnlyFans”. “Rastet po rriten ndjeshëm dhe kur zbulohen, nuk turpërohen”, pohojnë asistentët e fluturimit.
“Mjafton të shkosh në faqet e videove për të rritur për ta vënë re”. “Corriere” e bëri këtë, duke përfshirë disa fjalë kyçe, madje edhe misterioze, të sugjeruara nga vetë asistentët e fluturimit.
Në të vërtetë, është plot. Dhe ndoshta gjëja më e veçantë – dhe delikate – është se kur njerëzit filmojnë veten, pasagjerë të tjerë mund të shihen të ulur në sfond, të pavetëdijshëm për gjithçka. Në disa raste, fytyrat e tyre janë të fshehura, në të tjera jo.
“NJË FENOMEN NË RRITJE”
Anëtarët e ekuipazhit të fluturimit, pranojnë se shpesh nuk ndërhyjnë për të zgjidhur gjërat “për të parandaluar që situata të përshkallëzohet në një sherr. Nuk jemi gjithmonë të sigurt nëse njerëzit janë vërtet mirë: herë pas here duket sikur dikush është nën ndikimin e alkoolit ose drogës”.
Pastaj është problemi i përballjes së çështjes me policinë, pasi ata zbarkojnë, gjë që humb kohë. “Ekziston edhe fakti që ekuipazhi nuk i kontrollon tualetet”, thonë disa kapitenë dhe oficerë të parë.
“Ata nuk kalojnë shumë kohë në korridore pas vakteve, kështu që është paksa e lirë kur fiken dritat”. Shumë nga linjat ajrore të intervistuara në muajt e fundit, konfirmojnë trendin në rritje.
Ato gjithashtu pranojnë vështirësitë në menaxhimin e rasteve, veçanërisht për ato që operojnë fluturime ndërkontinentale dhe prekin vende, ku seksi, veçanërisht midis personave të pamartuar, mund të çojë në dënime dhe madje edhe në burg.
Konventa e Çikagos përcakton se ligjet e vendit të regjistrimit të avionit, zbatohen për aktet e kryera në bord.
Disa nga rastet e raportuara kanë ndodhur në avionë të regjistruar në vendet myslimane. Nuk ka ligj specifik në Perëndim që ndalon marrëdhëniet seksuale në një fluturim të planifikuar.
Megjithatë, mund të zbatohen rregullore në lidhje me seksin dhe lakuriqësinë publike. Rreziku kryesor, sipas linjave ajrore, është gjobitja ose ndalimi nga linja ajrore.
Gazeta Si – Ish-drejtori Burgut të Durrësit, Indrit Cërloj, është arrestuar këtë të premte pas arratisjes spektakolare të Altin Ndocit nga spitali i Durrësit, teksa ndodhej për mjekim.
Policia e Durrësit njofton se Cërloj është lokalizuar dhe vënë në pranga, ndërsa akuzohet për shpërdorim të detyrës.
Po ashtu policia ka njoftuar se është caktuar arrest shtëpiak për shtetasen Ylfete Sema, mjekja e burgut të Durrësit.
Cërloj është shkarkuar dy ditë më parë nga posti që mbante me urdhër të ministrit të Drejtësisë, Besfort Lamallari, ndërsa është pezulluar nga detyra gjithë zinxhiri komandues i burgut.
Pas arratisjes së Ndocit, Drejtoria e Përgjithshme e Burgjeve zbardhi të gjitha shkeljet që dyshohet të kenë kryer punonjësit e paraburgimit të Durrësit, me pasojë arratisjen e Altin Ndocit, teksa po vizitohej në spitalin e qytetit.
Në lidhje me këto shkelje, paraditen e së mërkurës u arrestuan 7 punonjës të Policisë së Burgjeve, si edhe kryeinfermieri.
Në një reagim zyrtar, DPB tha se nga verifikimet paraprake ka rezultuar se për shoqërimin e planifikuar të të paraburgosurit Ndoci në spitalin e qytetit, IEVP Durrës nuk ka informuar Drejtorinë e Përgjithshme të Burgjeve dhe Komisariatin e Policisë Durrës.
Po ashtu, zyrtarët e burgut ku Altin Ndoci mbahej i izoluar, nuk kanë raportuar në Drejtorinë e Përgjithshme të Burgjeve as planifikimin dhe as realizimin e vizitës mjekësore, në kundërshtim me aktet nënligjore në fuqi.
Shkelje janë vërejtur edhe në respektimin e procedurave standarde për shoqërimin e të paraburgosurve dhe të dënuarve. Verifikimi paraprak i shkeljeve çoi Prokurorinë e Durrësit në lëshimin e urdhër-ndalimeve për 8 persona: 7 efektivë të Policisë së Burgjeve dhe kryeinfermierin e IEVP Durrës.
Tetë punonjësit e ndaluar më parë për arratisjen e ndodhur në Burgun e Durrësit:
-Komisar Dezdemon Pazaj – Punonjës i Policisë së Burgjeve;
-Komisar Violeta Uka – Punonjëse e Policisë së Burgjeve;
-Kryeinspektor Dorjan Saraçi – Punonjës i Policisë së Burgjeve;
-Inspektor Sali Ferrollari – Punonjës i Policisë së Burgjeve;
-Inspektor Fatjon Braçi – Punonjës i Policisë së Burgjeve;
-Inspektor Preng Marvataj – Punonjës i Policisë së Burgjeve;
-Kryeinspektor Aranit Çela – Punonjës i Policisë së Burgjeve;
-Kryeinfermier Aulon Quku – Punonjës i IEVP Durrës.
Gazeta Si – Nancy VanHorn deklaroi se Shtetet e Bashkuara të Amerikës, janë të fokusuara në forcimin e mëtejshëm të institucioneve të drejtësisë në Shqipëri.
Në ceremoninë e mbylljes së trajnimit të udhëhequr nga FBI për hetuesit e SPAK dhe BKH në Tiranë, ajo tha se Amerika do të ndjekë me këmbëngulje prioritetet e presidentit Trump, duke forcuar institucionet që luftojnë krimin e organizuar dhe trafikun e narkotikëve.
Duke ritheksuar deklaratën e sekretarin Amerikan të Shtetit, Marco Rubio, i cili tha se grupet kriminale po shkaktojnë destabilizim dhe emigrim masiv në shtete të ndryshme, Van Horn theksoi se krimi i organizuar do të luftohet duke forcuar SPAK-un, BKH-në dhe Akademinë e Sigurisë së Shqipërisë.
Sipas saj, lufta kundër krimit është një prioritet absolut i SHBA-ve.
“Dhe siç tha Sekretari Rubio, organizatat ndërkombëtare kriminale dhe terroriste, veçanërisht ato të angazhuara në trafikimin e narkotikëve, janë kërcënimi më i madh për sigurinë e Shteteve të Bashkuara në Hemisferën Perëndimore, ku këto grupe po destabilizojnë shtet-kombet dhe po i çojnë në emigrim masiv. Ne do të ndjekim me këmbëngulje prioritetet e Presidentit Trump në Shqipëri, duke forcuar institucionet që luftojnë krimin e organizuar dhe trafikun e narkotikëve si SPAK, BKH dhe Akademia e Sigurisë”, – u shpreh Van Horn.
Gazeta Si – Delcy Rodriguez mori detyrën si presidente e përkohshme e Venezuelës rreth dhjetë ditë më parë, një periudhë në të cilën u liruan disa të burgosur politikë dhe pati hapje ndaj kompanive të huaja në çështjen e naftës.
Qeveria e re e Rodriguez vepron nën kontrollin dhe kërcënimin e administratës amerikane të Donald Trump, megjithëse kufijtë e këtij ndikimi nuk janë ende plotësisht të qarta.
Ajo përbëhet nga njerëz që kanë mbajtur role udhëheqëse në regjimin e Nicolás Maduro (përfshirë vetë Rodriguez, e cila ishte nënpresidente) dhe shumica e pozicioneve mbeten të pandryshuara.
Megjithatë, ka disa dallime të vogla: kryesorja është se më teknokratët dhe më pak ushtarakët midis politikanëve besnikë ndaj Maduros, kanë fituar pushtet dhe famë.
Edhe pas operacionit ushtarak amerikan që kapi Maduron, klasa sunduese venezueliane mbeti një shprehje e “Chavismit”, lëvizjes politike populiste të frymëzuar nga socializmi, e nisur nga ish-presidenti Hugo Chávez (në detyrë midis viteve 1999 dhe 2013).
Gazeta “El Pais” shkruan se në Venezuelë, përbërësi teknokratik i qeverisë përshkruhet si “chavismi i iluminuar”, për ta dalluar atë nga ai “i rritur në kazermë”.
Delcy Rodríguez, me parlamentarë venezuelianë në 2017
Për shembull, anëtarët e saj, shpesh kanë studiuar jashtë vendit dhe kanë përvojë diplomatike, një fokus të veçantë në ekonomi dhe një vizion më të gjerë politik. Në të njëjtën kohë, ata i qëndrojnë besnikë ortodoksisë së regjimit, e cila nuk është vënë kurrë në dyshim.
Profili i përshkruar është kryesisht ai i presidentes së re, e cila u ngjit në karrierë në qeverinë e Çavezit dhe më pas në atë të Maduros.
Rodriguez është vajza e një guerili marksist që mori pjesë në rrëmbimin e një biznesmeni amerikan në vitin 1976 (kur Delcy ishte 7 vjeçe) dhe u burgos dhe u torturua nga qeveria pro-amerikane e kohës. Jorge Antonio Rodriguez vdiq në burg dhe më vonë u bë një figurë e nderuar si një lloj martiri.
Delcy Rodriguez mori një diplomë masteri nga Sorbona, një universitet prestigjioz parizien, dhe mbajti poste diplomatike në Londër.
Për më shumë se pesë vjet, ajo kishte menaxhuar ekonominë e Venezuelës, me delegacion të plotë nga Maduro.
Ndërsa ai këndonte, kërcente dhe përpiqej të paraqitej si një udhëheqës i afërt me qytetarët, ajo komunikonte me tone formale, duke cituar të dhëna dhe statistika.
Ish-ministri i Jashtëm, Felix Plasencia në vitin 2022
Një nga vendimet e saj të para, ishte emërimi i Calixto Ortegas, një nga ekspertët e paktë në këtë fushë brenda regjimit, si zëvendës-ministër për Ekonominë.
Ai është inxhinier, ka një diplomë master në financë dhe ishte president i Bankës Qendrore të Venezuelës. Ai luajti një rol kyç në tranzicionin e Venezuelës drejt një ekonomie tregu dhe një përdorimi më të përhapur të dollarit, në një përpjekje për t’iu përgjigjur një krize të thellë ekonomike që ka zgjatur më shumë se një dekadë.
Megjithatë, Rodriguez ia besoi një nga detyrat më të rëndësishme, ruajtjen e marrëdhënieve me administratën amerikane,Felix Plasencias.
Ai është 53 vjeç, ka një sfond në studimet diplomatike dhe një diplomë master në Evropë, mban shtetësi të dytë spanjolle dhe ka një reputacion për përfaqësimin e një ane të vendit më të hapur ndaj bashkëpunimit me Perëndimin.
Vëllai i presidentes, Jorge Rodriguez, i cili më parë drejtonte Asamblenë Kombëtare (Parlamenti), do të vazhdojë të ketë ndikim të konsiderueshëm politik.
Presidenti i Venezuelës, Nicolás Maduro me Jorge Rodríguez (majtas) dhe Ministrin e Mbrojtjes Vladimir Padrino (djathtas), në nëntor 2025
Ai konsiderohej strategu politik i Maduros, por qeveria amerikane e konsideron atë një bashkëbisedues të besueshëm.
Ai kontrollon një shumicë shumë të madhe parlamentare me Partinë e Bashkuar Socialiste të Maduros, por zgjedhjet në Venezuelë nuk janë të lira dhe regjimi ka gërryer çdo institucion demokratik.
Pavarësisht kësaj, shumë nga reformat e kërkuara nga Shtetet e Bashkuara do të kërkojnë zyrtarisht miratimin parlamentar, duke filluar me hapjen e pranisë së kompanive të reja amerikane të naftës, objektivi kryesor i planeve të Trump për të ardhmen e vendit.
Disa nga figurat më radikale të regjimit mbeten në pushtet, siç është ministri i Brendshëm, Diosdado Cabello, i cili kontrollon aparatin e sigurisë dhe shtypjes së vendit (situata për këtë çështje ka mbetur e pandryshuar për momentin).
Që nga janari, Shtetet e Bashkuara e kanë rritur shpërblimin për kapjen e tij në 25 milionë dollarë, dhe administrata Trump e ka kërcënuar atë me një operacion të ngjashëm me atë që çoi në kapjen e Maduros nëse ai “nuk bashkëpunon”.
Nicolás Maduro Guerra, djali i ish-presidentit, në maj 2025
Shkarkimi i Cabellos nga qeveria nuk ishte kryesisht i motivuar nga lehtësia: nëse shkarkohet, ai mund të organizojë një lëvizje rezistence, duke përfshirë shfrytëzimin e “colectivos”, grupeve paraushtarake që shpesh udhëtojnë me motoçikleta dhe që regjimi i ka përdorur vitet e fundit për të shtypur opozitën.
Gjithashtu i përket krahut të vijës së ashpër, është ministri i Mbrojtjes, Vladimir Padrino, i cili gjatë 11 viteve të tij në detyrë ka zhvilluar lidhje të ngushta, veçanërisht me Rusinë.
Djali i Maduros, Nicolás Maduro Guerra, i njohur si Nicolsito, gjithashtu nuk mban role qeveritare, por mbetet simbolikisht i rëndësishëm.
Ai është 35 vjeç dhe ende ndjek studimet master në ekonomi në një universitet privat të Venezuelës. Ai ka qenë anëtar i parlamentit për më shumë se një dekadë, por është edhe muzikant: ka mbajtur pozicione në një komision ekonomik parlamentar dhe ishte gjithashtu përgjegjës për lidhjen me institucionet fetare dhe akademike.
Historia e tij politike deri më tani ka qenë mjaft e pakët në rezultate dhe rëndësi. Ai mbrojti prindërit e tij dhe dënoi sulmet e SHBA-ve, por pa akuzuar qeverinë e re: nuk ka gjasa të ketë një rol në këtë fazë tranzicioni.
Gazeta Si – Apeli i Gjykatës së Posaçme ka lënë në fuqi masën e sekuestros preventive të caktuar ndaj 25 pasurive të çiftit Argita dhe Jamarbër Malltezi.
Gjyqtari Engert Pëllumbi rrëzoi kërkesën e bërë nga çifti për lirimin e pasurive të tyre, mes të cilave janë llogari bankare, njësi biznesi, apartamente e prona të paluajtshme. Më herët edhe gjykata e Lartë ka lënë në fuqi vendimin për sekuestron.
Jamarbër Malltezi është nën akuzë për “korrupsion” dhe për “pastrim parash”, i pandehur për aferën e klubit sportiv “Partizani”.
Sipas SPAK, ai ka përfituar të ardhura në vlerën e 5.4 milionë eurove nga një biznes ndërtimi në mënyrë të parregullt falë vendimeve të qeverisë të marra nga vjehrri i tij Sali Berisha, ish-kryeministër i vendit.
Avokatët e Malltezit pretendojnë se pasuria e tij është e ngritur mbi burime të ligjshme dhe nuk lidhet me asnjë formë të veprave penale.
Vajza dhe dhëndri i ish-kryeministrit Sali Berisha, kanë ankimuar vazhdimisht sa i takon vendimit për sekuestrimin e 25 pasurive, prej 2 vitesh.
Në vitin 2023, me kërkesë të SPAK, GJKKO vendosi sekuestron preventive për 25 pasuri në emër të çiftit të bashkëshortëve, përfshirë apartamente, vila dhe tri kompani, ku Jamarbër Malltezi zotëron aksione të rëndësishme.
Lista e plotë e pasurive të sekuestruara
– Shuma monetare të sekuestruara në disa llogari bankare në euro, lekë dhe dollarë amerikanë, në emër të Jamarbër Malltezit.
– Apartament me sipërfaqe rreth 128 m², i ndodhur në rrugën “Mustafa Matohiti”, Tiranë.
– Bodrum me sipërfaqe rreth 18 m², në rrugën “Mustafa Matohiti”, Tiranë.
– Bodrum me sipërfaqe rreth 28 m², në rrugën “Mustafa Matohiti”, Tiranë.
– Apartament me sipërfaqe rreth 195 m², i ndodhur në rrugën “Mustafa Matohiti”, Tiranë.
– Apartament me sipërfaqe rreth 102 m², në zonën e rrugës “Mustafa Matohiti”, Tiranë.
– Apartament me sipërfaqe rreth 208 m², i ndodhur në rrugën “Dëshmorët e 4 Shkurtit”, Tiranë.
– Pasuri e paluajtshme e regjistruar në zonën kadastrale 8270, Tiranë.
– Pasuri e paluajtshme në bashkëpronësi të Jamarbër dhe Argita Malltezit.
– Apartament me sipërfaqe rreth 346 m², me sipërfaqe të përbashkëta ndërtimi.
– Apartament me sipërfaqe rreth 356 m², me sipërfaqe të përbashkëta ndërtimi.
– Njësi shërbimi me sipërfaqe rreth 459 m², me sipërfaqe të përbashkëta.
– Njësi shërbimi me sipërfaqe rreth 379 m², me sipërfaqe të përbashkëta.
– Apartament me sipërfaqe rreth 375 m², me sipërfaqe të përbashkëta.
– Truall dhe vilë (apartament dupleks) me sipërfaqe ndërtimi në dy kate, përfshirë verandë.
– Njësi e ndodhur në katin përdhe të një godine shumëkatëshe, në rrugën “Frosina Plaku”, Tiranë.
– Kuota të kapitalit themeltar në një shoqëri tregtare në fushën e ndërtimit dhe projektimit.
– Kuota të plota të kapitalit themeltar në një shoqëri tregtare në fushën imobiliare.
– Kuota shumicë të kapitalit themeltar në një shoqëri tregtare në fushën e fitness-it dhe aktiviteteve sportive.
Gazeta Si – Dy shqiptarë janë arrestuar në Itali, pasi u kapën me një sasi prej 160 kg kokainë, me vlerë 20 milionë euro në Breshia, në një kamion në zonën industriale të Barzanës.
Një patrullë e vendosur për mbikëqyrje arriti në zonën industriale të Barzanës dhe vëzhgoi lëvizjet e dyshimta të një gjysmërimorkioje.
Oficerët vunë re lëvizje të dyshimta pranë një furgoni. Shoferi me kujdes të madh po priste në kamion, ndërsa një makinë u ndal para mjetit të rëndë.
Gjatë momentit të dorëzimit të shtatë çantave voluminoze, forcat e rendit ndërhynë dhe gjetën 150 pako me kokainë, me peshë totale mbi 160 kilogramë.
Dy të dyshuarit, të shqiptarë, u arrestuan dhe u dërguan në burgun e Bergamos, në dispozicion të autoriteteve gjyqësore italiane.
Gazeta Si – Një aksident i rëndë ka ndodhur mbrëmjen e të enjtes rreth orës 22:15 në lagjen nr. 4 të Durrësit, ku një automjet me drejtues A.Xh., 26 vjeç ra nga mbikalimi i Urës së Dajlanit.
Për pasojë, ka ndërruar jetë pasagjerja 18-vjeçare. V.G., e cila nuk mundi t’u mbijetonte plagëve të rënda. Ndërsa kanë mbetur të plagosur shoferi 26-vjeçar, i cili dyshohet se ka qenë me shpejtësi dhe i dehur, si dhe dy persona që po kalonin rrugën në momentin kur makina ra nga ura.
Sipas policisë, ata të tre ndodhen në spital dhe po marrin ndihmën e nevojshme mjekësore. Nuk dihen ende shkaqet e aksidentit, por në këtë aks rrugor mungon ndriçimi pavarësisht se është një ndër zonat kryesore të Durrësit.
Sipas burimeve paraprake, shoferi ka qenë në gjendje të dehur dhe me shpejtësi mbi 100 km në orë, në momentin e aksidentit. Ai nuk ka mundur të frenojë.
Është përplasur direkt me trafik ndarësen dhe nga aty ka fluturuar për 50 metra horizontalisht për të përfunduar te dyqani i luleve, ku ka përplasur rojen me një person tjetër. Dy këmbësorët e plagosur kanë marrë ndihmën mjekësore dhe ndodhen jashtë rrezikut për jetën.
Grupi hetimor ndodhet në vendngjarje dhe po punon për sqarimin e plotë të rrethanave dhe shkaqeve të aksidentit.
Gazeta Si – SPAK ka kërkuar burg përjetë për Altin Hajrin, i cili akuzohet për rrëmbimin dhe zhdukjen e Jan Prengës në janar 2020.
Hajri, pronar i resortit ku dyshohet se ndërroi jetë Prenga, po gjykohet në mungesë, pasi ndodhet në arrati, që kur u shpall në kërkim nga SPAK.
Prenga u rrëmbye më 17 janar 2020 në Kamëz, si pjesë e një konflikti kriminal për 260 kg kokainë të humbur në Angli, ku dyshohet se ishte përfshirë vëllai i tij.
Ai u dërgua në “Golden Resort” në Shijak, ku mendohet se u vra dhe trupi i tij më pas u zhduk. Sipas hetimeve, Dritan Rexhepi dhe Altin Hajri janë dy nga figurat kyçe të dyshuara për organizimin e rrëmbimit dhe zhdukjes së Prengës, ndërsa pamjet e sigurisë dhe komunikimet në aplikacione të enkriptuara janë pjesë e provave kyçe të prokurorisë.
Sa i takon ngjarjes, Festim Bexhdili (kopshtari i resortit) është dënuar me burg përjetë nga GJKKO. Ai është shpallur fajtor për rrëmbimin me pasojë vdekjen dhe zhdukjen e kufomës së Jan Prengës. Ende sot e kësaj dite ende nuk është gjetur trupi i tij.
Gazeta Si – Gjykata e Apelit në Tiranë, ka vendosur të lirojë nga burgu tre personat e dyshuar për vrasjen e 26-vjeçarit Martin Çeço, duke zëvendësuar masën e “arrestit në burg”, me “arrest shtëpie”.
Bëhet fjalë për Valter Mollajn, Edlir Mollajn dhe Bleti Angjon, të cilët akuzohen për vrasjen e 26-vjeçarit në Kolanec të Maliqit.
Vendimi i Apelit u mor me argumentin se janë tejkaluar afatet e hetimeve dhe se prokuroria nuk ka paraqitur prova të reja që t’i lidhin drejtpërdrejt me ngjarjen.
Ndërkohë, për Tina Pajollarin, gjykata ka vendosur vijimin e masës së sigurisë “arrest me burg”. Megjithatë, hetimet për zbardhjen e plotë të ngjarjes vijojnë.
Vrasja e të riut ndodhi në qershor të vitit 2022, kur ai u qëllua për vdekje dhe më pas trupi i tij u hodh në rezervuarin e fshatit Kolanec, në Maliq.
Tre të dyshuarit u arrestuan fillimisht pas dëshmisë së Pajollarit, e cila aktualisht ndodhet në burg për këtë çështje.
Vajza dyshohet se ka qenë e pranishme në momentin e vrasjes dhe dëshmia e saj ishte vendimtare për arrestimin e personave të tjerë të përfshirë në ngjarje.
Fillimisht i riu u mbyt me litar e më pas trupin e tij e hodhën në rezervuar, aty ku u gjet pa shenja jete nga policia.
Gazeta Si – Gjithsej 33 të burgosur të mbajtur në paraburgimin e Durrësit janë transferuar në institucione të tjera të vuajtjes së dënimit, si në Fier dhe Peqin, pas arratisjes dy ditë më parë të Altin Ndocit nga Spitali i Durrësit, ku ndodhej për mjekim.
Ata janë lëvizur mbrëmjen e të mërkurës me mbështetjen e Forcave Shqiponja, Forcave të Ndërhyrjes së Shpejtë dhe ato të Drejtorisë së Burgjeve, për shkaqe sigurie.
Mes emrave të transferuar janë dhe të “burgosurit e famshëm” Lulzim Berisha dhe Astrit Avdyli. Berisha njihet si kreu i bandës së Durrësit dhe u kap në Spanjë, pasi kishte ndryshuar krejtësisht pamjen e tij. Ndërsa, Astrit Avdyli është kreu i grupit të Shijakut dhe dyshohej se drejtonte një grup kriminal në zonë.
Burgu i Durrësit nuk klasifikohet si institucion me siguri të lartë, por të zakonshme. Ai kategorizohet si institucion paraburgimi, ndaj DPB ka vlerësuar pas arratisjes së Altin Ndocit, që personat me rrezikshmëri të lartë të mos qëndrojnë më në këtë strukturë. Masat nuk përfshijnë zyrtarët e arrestuar, të cilët do të vijojnë të qëndrojnë në Durrës.
Pas ngjarjes së paprecedentë, u shkarkua gjithë zinxhiri i burgut të Durrësit, si dhe drejtori i këtij institucioni të vuajtjes së dënimit, ndërkohë që 8 persona u arrestuan.
Lulzim Berisha (majtas) dhe Astrit Avdylaj
Transferimet nga burgu i Durrësit:
1- Agim Gjini – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
2- Lulëzim Selimi – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
3- Algert Rrapi – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
4- Enea Kume (vellai i deputetit te PS Loer Kume ) – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
5- Elvis Ndreca – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
6- Dhimiter Nina – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
7- Endri Seiti – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
8- Aldi Zonja – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
9- Erind Lasku – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
10- Artur Hoxhosmani – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
11- Artion Çaushllari alias Gjika – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
12- Armando Ndreca – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
13- Armand Marvataj – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
14- Astrit Avdyli alisa Balliu- Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
15– Samuel Alfonso Moreno Serrano (shtetas nga Venezuela ) – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
16- Braniol Liço alias Ago – Nga IEVP Durres në IEVP Fier
17- Orges Molla – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
18- Dorian Beu – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
19- Lulzim Berisha – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
20- Emirjan Beu – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
21 – Juxhin Koka – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
22- Enkeli Kërtalli – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
23 – Jose Ramos Zacarias Rodrigues Vasques (shtetas nga Venezuela) Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
24- Skënder Sufaj – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
25- Gëzim Thartori – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
26- Ismail Zeneli – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
27- Geis Sejfullai – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
28- Klajdi Merkaj – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
29- Ervin Zeqiri – Nga IEVP Durres ne IEVP Peqin
30- Klevis Hoxhosmani – Nga IEVP Durres ne IEVP Fier
Gazeta Si – Atraksioni i parë në Calle 5, që del nga Tibú drejt El Refugio-s, janë bordellot. Këtu i quajnë Chonga ose postri-bar: burrat pinë birrë në karrige plastike, pastaj shtrihen në dyshekë të pistë në dhoma të vogla që ngjajnë me qeli burgu.
Shumë prej tyre janë luftëtarë guerilas. Pesëmbëdhjetë deri në njëzet minuta, 60,000 peso kolumbiane (më pak se 14 euro). Dhe 10,000 i shkojnë pronarit të lokalit.
Vajzat janë kryesisht të droguara ose të dehura. Magdalena është shtatë muajshe shtatzënë, por nuk ndalet, “përndryshe kush do të më mbështesë”.
Camila mendon për dy vajzat që la pas diku tjetër, “Këtu fitoj 540 dollarë në javë; kur gatuaja për ‘cocaleros’ nuk fitoja as 70 dollarë”.
Të gjitha janë venezueliane, emigrante në një qytet kufitar të Perëndimit të Egër, që luftojnë për të mbijetuar. Tibú është tre orë larg me makinë nga Cucuta dhe disa minuta nga Venezuela, në rajonin Catatumbo.
Ndodhet në rrugën e kontrabandës dhe trafikimit të drogës. Një rrugë e mbushur me gropa dhe plot rrezik, e rrethuar nga tubacione për nxjerrjen e paligjshme të naftës dhe plantacione palme vaji që ndotin tokën. Më lart, drejt maleve, mbillet koka (bima e lëndës narkotike).
Hyrja në një nga lokalet e zonë të kthyera në bordello
Sot, Catatumbo krenohet me përqendrimin më të lartë të të korrave të kokës në botë (42,000 hektarë) dhe komuna e Tibú-s është “kryeqyteti” i saj me 22,000 hektarë.
Një tokë rrëmbimesh dhe biznesesh të pista, ku paraushtarakët kanë kryer masakrat më të këqija në të kaluarën.
“Kontrolli mbi trafikun e drogës dhe minierat e paligjshme është forca lëvizëse pas një konflikti që filloi një vit më parë, me të paktën 300 vdekje dhe një numër të panjohur të zhdukurish”, shpjegon Junior Maldonado, zëdhënës i Shoqatës Fshatare Catatumbo, 17 udhëheqësit e së cilës janë vrarë vitet e fundit.
Është një betejë deri në vdekje midis guerilëve disidentë të Frontit 33 të FARC, të cilët refuzuan të nënshkruanin një traktat paqeje me qeverinë e Bogotës në vitin 2016 dhe Ushtrisë Çlirimtare Kombëtare (ELN), e cila ka refuzuar vazhdimisht të shpërbëhet.
“Me kalimin e kohës, ELN është bërë një grup i armatosur dykombësh, që vepron në të dyja anët e një kufiri mbi 2,200 kilometra të gjatë.
Ata janë luftëtarë guerilas në Kolumbi dhe paraushtarakë në Venezuelë, të sponsorizuar dhe të mbështetur nga qeveria në Karakas.
Forcat ushtarake ELN
Mbërritën nga Arauca, përtej kufirit, me automjete të Gardës Kombëtare Bolivariane, për të dëbuar disidentët e FARC nga Catatumbo.
Ata masakruan dhjetëra njerëz, me dijeninë e plotë të Nicolás Maduros”, pohon ish-ministri i Brendshëm kolumbian, Fabio Valencia Cossio, i cili tani ulet në tryezën e negociatave të paqes me FARC-un disident, duke përfaqësuar Qendrën Demokratike të opozitës.
“Qeveria venezueliane donte një prapavijë të grupeve të armatosura ilegale me dy kombësi për të kontrolluar kufirin, ku kalojnë droga dhe të ardhurat e bizneseve të paligjshme..”
Pro-marksist dhe pro-çavist, ELN ka dënuar ndërhyrjen e SHBA-ve në Venezuelë dhe arrestimin e Maduros dhe që nga 3 janari, është ripozicionuar në Kolumbi, nga frika se mos humbasë drejtimin e forcave të armatosura venezueliane.
“Nuk përjashtohet që presidenti i SHBA-ve, Donald Trump dhe pPresidenti kolumbian, Gustavo Petro, në takimin e tyre në Shtëpinë e Bardhë në shkurt, të vendosin për një sulm të përbashkët kundër ELN-së, ndoshta duke përfshirë edhe presidenten venezueliane, Delcy Rodríguez”, deklaron Maldonado.
Fushat e Coca-s në Catatumbo
“Nga ana tjetër, sulmet e SHBA-ve ndaj anijeve në Karaibe tashmë po dëmtojnë biznesin e trafikimit të drogës. Kartelet po lëvizin, sepse nuk është më fitimprurëse të qëndrosh në Catatumbo”.
Megjithatë, guerilasit mbeten dhe mbjellin vdekje. Fushat e minuara, bombardimet, sulmet e armatosura, masakrat dhe zhdukjet, janë në rend të ditës.
“Sulmi i parë, më 16 janar 2025, rezultoi në mbi 80 vdekje dhe 87,000 persona të zhvendosur vetëm në pak ditë, eksodi më i madh i brendshëm në historinë kolumbiane”, thotë Imzot Israel Bravo, Peshkop i Tibusë dhe anëtar i Komisionit Humanitar që ndërmjetëson me grupet e armatosura për të liruar fëmijët e rrëmbyer ose të miturit e rekrutuar me forcë.
“Qeveria dha premtime dhe nuk i mbajti; në fund, shumë u kthyen në të vetmet gjëra që zotëronin: fermat e tyre, tokën e tyre”. Por konflikti për kontrollin e territorit vazhdoi në valë dhe është intensifikuar përsëri që nga Krishtlindjet.
“Përdorimi i dronëve të prodhuar në shtëpi po i përkeqëson gjërat. Ata i fluturojnë mbi tregje, duke vrarë shumë civilë”. Ditët e fundit, rreth dyzet persona janë larguar nga komuniteti i La Gabarrës.
Ushtarë të ushtrisë kolumbiane në Tibu
Jaime Botero, president i 36 shoqatave të lagjeve, juntave të Tibusë, na udhëheq nëpër rrugët e pluhurosura të lagjes “La Esperanza” për të vizituar personat e zhvendosur që po strehohen nga familjet vendase, “Campesinos që lënë gjithçka pas, përfshirë pulat, me shpresën për t’u kthyer”.
Midis tyre është Yuley, një nënë beqare që iku me një motoçikletë të dëmtuar me tre fëmijët e saj dhe valixhet në bord.
Tani sytë e saj janë të mbushura me trishtim. “Njerëzit nga mali (guerilasit, redaksionale.) hedhin bomba sapo dronët shohin diçka që lëviz. Nuk e di nëse është ELN, FARC apo ushtria, por ne jemi atje poshtë”.
Në Gabarra, ajo shet kavanoza me “pâté grillo”, një benzinë e nxjerrë nga nafta bruto për të përpunuar kokainën.
Tani ajo do të donte të qëndronte në Tibu, të ndiqte një kurs manikyrësh dhe t’i nxirrte fëmijët e saj nga ky ferr. “Të gjithë po ikin nga atje lart.”.
Guerilët po luftojnë për kontrollin e Catatumbos dhe burimeve të tij. Nuk është vetëm kokainë: nëntoka e saj përmban ar, nikel, naftë, qymyr, uranium, koltan, smeralde dhe diamante.
Në lagjen “La Esperanza” të Tibusë
Qendra e Tibusë është i vetmi vend “pothuajse i sigurt”, thotë shoferi; ai nuk shkon më tej. Është dhjetë blloqe i gjatë, i përshkuar nga një rrugë e vetme e shtruar, plot aktivitet.
Bare, dyqane hekuri, tregtarë ari, supermarkete dhe spitali. Emigrantët venezuelianë shesin karamele, ushqim rruge, qese mbeturinash dhe çorape.
Kamionë, makina dhe motoçikleta kalojnë të ngarkuar me rezervuarë ushqimi, plehrash dhe benzine. Pas gjithë kësaj, fshihet terrori.
Në Calle 5, përtej bordellove, arrin në “kufirin e padukshëm”. Policia nuk do të hyjë përtej tij, dhe madje edhe Botero ndalet këtu.
Kjo është zona e kontrolluar nga FARC. Mund ta dallosh nga shtyllat e dritave me vija të kuqe, blu dhe të verdha.
ELN, nga ana tjetër, është kuq e zi. Ne vazhdojmë me Jesus, një ish-ushtar që tani mbron “objektivat ushtarake” të guerilëve, kryesisht udhëheqës socialë.
Qendra e Tibusë
Ata vranë 70 prej tyre në Catatumbo. Ai i bie borisë për Komandantin që kontrollon hyrjen në territorin “e tij” dhe vazhdon me 30 kilometra në orë – “çdo gjë më e lartë është e ndaluar” – deri në El Refugio de Bertrania, një ish-qendër rekreative përgjatë lumit që ka qenë një kamp për dhjetëra familje të zhvendosura për një vit.
Na presin Don Aldemar Pinilla dhe Paolo Telles, udhëheqës socialë, urrejtja e të cilëve për ELN-në nuk lindi nga dëshira për ta bërë këtë.
“Janë guerilasit që shtypin fermerët: një taksë prej 500,000 pesos (115 €) për çdo kilogram paste kokaine, e cila u paguhet 2.4 milionë fshatarëve (556 €).
Prej andej, shkon te trafikantët e drogës të cilët e transformojnë atë në hidroklorur kokaine me pastërti të lartë, i cili më pas dërgohet në veri me aeroplanë të vegjël.
Kur të arrijë në Guatemalë ose Republikën Dominikane, ai kilogram tashmë vlen 28 milionë pesos (pothuajse 6,500 €). Kur lënda mbërrin në SHBA, çmimi rritet ndjeshëm”.
Si mund ta zhdukim industrinë e drogës? “Në Catatumbo, na duhen institucione, jo më shumë trupa”, thotë Monsinjor Israel. “Na duhen gjyqtarë dhe infrastrukturë”.
Zona e kontrolluar nga FARC-u në kufi, shtyllat e lyera me ngjyrat e flamurit kolumbian
Qeveria në Bogotá ka tentuar një rikonvertim. Ata u përpoqën të mbjellin kakao, banane dhe maniokë, por nuk ka rrugë për t’i transportuar ato. Koka nuk e ka këtë problem: trafikantët e drogës vijnë për ta blerë. Qeveria mendoi se do të mjaftonte të subvenciononte kultivimin e kakaos për një vit, me koston e një page minimale. Nuk funksionoi. Nevojiten projekte më ambicioze”.
Telles ndan këtë mendim. “Ata i paguanin fermerit 600,000 peso në muaj për të kultivuar kakao, kur ai fitonte midis 7 dhe 10 milionë me kokainë. Dhe është një zinxhir i madh furnizimi. Fermeri, tregtari, transportuesi, trafikanti i drogës dhe mbi të gjitha kartelet dhe mafiet që kontrollojnë të gjithë tregtinë, sepse kanë liri të plotë – pistat e avionit, kufijtë, taksat mbi drogën dhe birrën. Dhe kushdo që nuk paguan, vritet”.
Por ka një ekonomi tjetër që nuk gjeneron kaq shumë para, por gjeneron paqe. “Në vend që të shpenzohen për ndërhyrje ushtarake, sa miliona peso mund të ishin investuar në komunitete në mënyrë që të rinjtë të mund të merrnin një arsim”, thotë Don Aldemar. “Kur një i ri studion, ai nuk merr më armë në dorë”.
Kjo është arsyeja pse Lay Mogaly, 46 vjeçe, iku nga një lokal në Catatumbo, ku punonte si kuzhiniere, ndërsa burri dhe fëmijët e saj ishin “raspuchin”, mbledhës gjethesh kokaine, të paguar 10,000 peso për 12 kg.
Një luftëtar i FARC-ut
Ajo nuk donte që fëmijët e saj 15 dhe 20-vjeçarë të rekrutoheshin nga guerilasit ose nga karteli Tren de Aragua.
Ne e takojmë atë në komunitetin e El Talento, në periferi të Cucuta-s, ku ajo, së bashku me 24,000 persona të tjerë të zhvendosur, është përfituese e një projekti të Bashkëpunimit Italian, të financuar nga Ministria e Punëve të Jashtme përmes Agjencisë Italiane për Bashkëpunim Zhvillimor (AICS) dhe të zbatuar nga OJQ-të, CISP, Terre des Hommes dhe Fondazione Juventud Lider.
“Fëmijët atje nuk shkonin në shkollë; shkolla më e afërt ishte tre orë larg në këmbë. Unë u nisa këtë vit për fëmijët e mi. Burrat e armatosur kishin filluar të hynin në kasollet e punëtorëve të fermës sonë. Ata po kërcënonin se do t’i merrnin më të vegjlit. Filluan t’i rekrutonin që në moshën dymbëdhjetë vjeç”.
Gazeta Si – Pas më pak se një viti hetime, SPAK ka dërguar për gjykim dosjen për hakerimin e kompjuterave të disa prej prokurorëve të posaçëm, ku të pandehur janë marrë, ish-drejtori i Burgjeve, Agim Ismaili, Zambak Gjoni, si dhe hakeri, Arnold Rrokaj.
Sipas SPAK, Arnold Rrokaj, aksesoi në mënyrë të paautorizuar materiale hetimore të Prokurorisë së Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, një pjesë e të cilave u dërguan në mënyrë të paligjshme tek të pandehurit, Zambak Gjoni dhe Agim Ismaili, të cilët i shperndajnë ato më pas tek persona të tretë.
Rrokaj, së bashku Zambak Gjonin, u identifikuan në një kohë të shpejtë (brenda 24 orësh) dhe u arrestuan menjëherë duke parandaluar kështu dhe shpërndarjen e mëtejshme të materialeve hetimore.
Akuzat u zgjeruan dhe për veprën penale të përgjimit të paligjshëm të të dhënave kompjuterike në ngarkim të Agim Ismailit, i cili pasi u njoh me përmbajtjen e këtyre të dhënave, i shpërndau ato më tej, por edhe kërkoi në mënyrë të vetëdijshme thellimin e përgjimit të paligjshëm të sistemeve të Prokurorisë së Posaçme, duke kërkuar gjetjen e të dhënave për persona të ndryshëm.
Arnold Rrokaj i hetuar me masën e sigurimit “Arrest në burg” dhe i akuzuar për veprat penale “Hyrja e paautorizuar kompjuterike”, paragrafi i dytë dhe “Përgjimi i paligjshëm i të dhënave kompjuterike”, paragrafi i dytë, të kryer në formën e posaçme të bashkëpunimit atë grupit të strukturuar kriminal, “Grupi i strukturuar kriminal”, “Kryerja e veprave penale nga organizata kriminale dhe grupi i strukturuar kriminal”.
Zambak Gjoni i hetuar me masën e sigurimit “Arrest në burg” dhe i akuzuar për veprat penale “Përgjimi i paligjshëm i të dhënave kompjuterike”, paragrafi i dytë, të kryer në formën e posaçme të bashkëpunimit, atë të grupit të strukturuar kriminal, “Grupi i strukturuar kriminal”, “Kryerja e veprave penale nga organizata kriminale dhe grupi i strukturuar kriminal”.
Agim Ismaili i hetuar në gjendje të lirë dhe i akuzuar për veprat penale “Përgjimi i paligjshëm i të dhënave kompjuterike”, paragrafi i dytë, të kryer në formën e posaçme të bashkëpunimit, atë të grupit të strukturuar kriminal, “Grupi i strukturuar kriminal”, “Kryerja e veprave penale nga organizata kriminale dhe grupi i strukturuar kriminal”.
Gazeta Si – Gjykata e Posaçme ka shtyrë më 20 janar seancën e radhës në procesin gjyqësor për të pandehurit e dosjes “Plumbi i Artë”, ku shkak ka qenë mungesa e Altin Ndocit pas arratisjes së tij dy ditë më parë nga Spitali i Durrësit.
Në nisje të procesit gjyqësor, gjykata ka lexuar shkresën e burgjeve: Altin Ndoci nuk mund të shoqërohet pasi është arratisur dhe është person i shpallur në kërkim nga Policia e Shtetit.
“Duke marrë në shqyrtim mungesën e këtij të pandehuri, Altin Ndocit, për arratisjen e tij. Në kushtet e pamundësisë për ta shoqëruar në seancë e sotme Gjykata, vlerësohet që gjykata të përsërisë njoftimin për të pandehurin me anë të Drejtorinë e Përgjithshme të Policisë, DVP Durrës, DVP Lezhë dhe për të marrë një konfirmim për paraqitjen apo jo një mundësie për të ardhur në këtë gjykim. Gjykata shtyn seancën me datën 20 Janar në orën 10:00”, thuhet në arsyetimin e vendimit të GJKKO-së.
Në këtë moment, njëri prej avokatëve të Ndocit, Aldo Shkëmbi i ka kërkuar gjykatës për të dërguar sipas procedurës njoftimin për mbajtjen e seancës dhe tek banesa e të pandehurit, pasi mund të ndodhet dhe atje, situatë për të cilën askush nuk ka dijeni.
“I kërkojmë gjykatës t’i dërgojë kërkesë policisë për të bërë njoftimin sipas procedurës, sepse Altin Ndoci mund të jete edhe në banesën e tij, në këtë nuk e dimë”, tha avokati Shkëmbi.
SPAK ka kërkuar që procesi gjyqësor të vijojë, duke shtuar se nuk ka asnjë ndryshim për pjesën tjetër të të akuzuarve.
Në përgjigje të kësaj, prokurori i SPAK Behar Dibra, është shprehur se: “Nëse Ndoci ka pasur dijeni për këtë seancë para arratisjes, nuk përbën shkak për moszhvillimin e seancës, duke pasur parasysh se vetëm 1 herë që është paraqitur në këtë proces”.
Në dosjen “Plumbi i Artë”, Altin Ndoci akuzohet për krime të rënda, përfshirë vrasje, trafik droge dhe veprime të tjera kriminale.
Arratisja e tij, sipas gjykatës dhe DPB-së, mund të ndikojë në procedurat e mëtejshme, por procesi për të tjerët nuk është ndalur.
Ndërkohë, edhe pse konsiderohej një individ me rrezikshmëri të lartë shoqërore, Prokuroria e Durrësit ka nisur një hetim për transferimin e Altin Ndocit në burgun e Durrësit, një institucion i sigurisë së zakonshme.
Ndoci është transferuar në maj 2020 në Durrës dhe prokuroria ka sekuestruar të gjitha praktikën që është ndjekur për rastin e tij.
Një tjetër pistë e rëndësishme është ajo e dokumentacionit shëndetësor. Kartela mjekësore e Ndocit, ku janë regjistruar të gjitha shkaqet e dërgimit të tij për vizita mjekësore që prej vitit 2020, po analizohet me imtësi.
Veçanërisht po shqyrtohet rekomandimi i mjekut të burgut, i datës 13 janar 2026, për transferimin e tij në repartin e Infektivit në spitalin e Durrësit, moment që Ndoci shfrytëzoi për t’u arratisur.
Po ashtu do të pyetet ish-drejtori i Burgjeve dhe zyrtarët që kanë bërë vlerësimin. Sa i takon arratisjes së tij, sipas burimeve, hetuesit do të verifikojnë të gjithë personat që kanë vizituar në burg Ndocin javët e fundit.
Prokuroria dyshon se mes tyre mund të jenë organizatorët e arratisjes, e cila dukej se ishte e planifikuar më herët.
Makina tip “Audi” që e mori Ndocin pasi doli me vrap nga ambientet e spitalit të Durrësit, është parë për herë të fundit në aksin që e lidh qytetin bregdetar me Tiranën.
Dy ditë më parë, Ndoci, teksa ishte duke bërë disa vizita mjekësore në repartin e Infektivit, arriti që të largohej nga Spitali i Durrësit, ndonëse jashtë derës ku po vizitohej kishte policë.
Pas ngjarjes së paprecedentë, u shkarkua gjithë zinxhiri i burgut të Durrësit, si dhe drejtori i këtij institucioni të vuajtjes së dënimit, ndërkohë që 8 persona u arrestuan.
Gazeta Si – Një agjent i ICE-së, agjencia amerikane e zbatimit të ligjit për emigracionin, hapi zjarr ndaj një personi, duke e plagosur në këmbë, në Minneapolis, pak ditë pasi 37-vjeçarja Renee Good u vra nga një oficer i emigracionit dhe Doganave.
Burri i plagosur, një emigrant pa dokumente venezuelian, u dërgua në spital dhe nuk është në gjendje kritike për jetën.
Sipas raporteve fillestare, agjenti hapi zjarr pasi u sulmua “me dorezën e një fshese dhe një lopatë”, sepse i kërkoi burrit të ndalonte në një pikë kontrolli.
Departamenti i Sigurisë Kombëtare rindërtoi ngjarjet, duke ofruar versionin e tij të ngjarjeve. Sipas agjentit të ICE-së të përfshirë dhe disa kolegëve të tij, një venezuelian me qëndrim të paligjshëm në Shtetet e Bashkuara refuzoi të ndalonte në një pikë kontrolli.
Ai fillimisht u përpoq të ikte me makinë, duke u përplasur me një automjet të parkuar, pastaj u përpoq të ikte në këmbë.
Pasi arriti te oficeri, burri e sulmoi oficerin, i ndihmuar nga dy individë nga një apartament aty pranë, të cilët thuhet se dolën në rrugë me një lopatë dhe një dorezë fshese. “Duke pasur frikë për jetën e tij, ndërsa ishte në pritë nga tre individë, oficeri qëlloi me armë”.
Në një qytet që ka qenë në trazira për ditë të tëra, me protesta që vazhdimisht i vënë flakën rrugëve, të shtënat e fundit kërcënojnë të përshkallëzojnë situatën.
Sipas “Associated Press”, menjëherë pas të shtënave, një grup i vogël protestuesish u përpoqën t’i afroheshin vendit të ngjarjes.
Të zmbrapsur menjëherë nga një breshëri tymi dhe gazi lotsjellës, grupi u përgjigj duke hedhur fishekzjarre dhe gurë.
Kjo është bërë një dukuri e zakonshme në Minneapolis, ku mbi 2,000 oficerë kanë mbërritur që nga fillimi i janarit si pjesë e një operacioni të madh për të luftuar emigracionin e paligjshëm.
Qyteti i Mineapolis reagoi menjëherë pas të shtënave në kanalet e tij të mediave sociale, duke dhënë informacionin fillestar dhe duke u bërë thirrje banorëve të qëndrojnë të qetë: “E dimë që ka shumë zemërim, por ju kërkojmë të qëndroni të qetë”.
Pastaj, në një mesazh të dytë, administrata lokale “i kërkoi përsëri ICE-së të largohej nga qyteti dhe shteti. Ne qëndrojmë me komunitetet tona të emigrantëve dhe refugjatëve; ju lutemi të dini se keni mbështetjen tonë”.
Gazeta Si – Danimarka nuk ka arritur të bindë Shtetet e Bashkuara të ndryshojnë qëndrimin e tyre ndaj Groenlandës.
Ministri i Jashtëm danez, Lars Lokke Rasmussen e pranoi hapur këtë në fund të takimit të tij në Ndërtesën Eisenhower në Uashington me zëvendëspresidentin J.D. Vance dhe Sekretarin e Shtetit, Marco Rubio.
“Është e qartë se presidenti amerikan ka këtë dëshirë për të pushtuar Groenlandën dhe ne e kemi bërë të qartë pa mëdyshje se kjo nuk është në interesin tonë”, deklaroi Rasmussen, duke përsëritur se çdo ide për një pushtim është “e papranueshme” dhe në kundërshtim me respektin për integritetin territorial të ishullit. Takimi u përshkrua si “i sinqertë, por konstruktiv”, ndërsa konfirmoi se qëndrimet mbeten të distancuara.
Siguria afatgjatë e Groenlandës ishte në qendër të diskutimeve. Rasmussen theksoi se blerja e ishullit nga Shtetet e Bashkuara “është absolutisht e panevojshme” dhe se marrëdhënia aktuale me Uashingtonin, më e gjata e Danimarkës, tashmë ofron një kornizë të fortë për bashkëpunim.
Ndërkohë, Gjermania, Franca, Norvegjia dhe Suedia kanë njoftuar dërgimin e trupave për një mision zbulimi, me kërkesë të Kopenhagenit, i cili është gjithashtu gati të forcojë praninë e tij ushtarake në ishull.
Lëvizja e Danimarkës mund të interpretohet si një përgjigje ndaj kritikave nga Shtetet e Bashkuara në lidhje me investimet e saj në mbrojtje në territor.
Shtetet e Bashkuara kanë pasur një prani ushtarake në Groenlandë që nga viti 1951, dhe Danimarka, një anëtare themeluese e NATO-s, ka shprehur gatishmërinë e saj për të diskutuar forcimin e sigurisë së përbashkët, me kusht që të respektojë rregullat dhe autoritetet lokale.
Sipas ish-zyrtarit të lartë të Groenlandës, Kaj Kleist, çdo bazë e re duhet të përfshijë edhe qeverinë e ishullit në procesin e vendimmarrjes.
Ndërsa diplomatët përpiqen të gjejnë gjuhë të përbashkët, një përgjigje simbolike, por elokuente, vjen nga Groenlanda.
Në qendrën tregtare “Nuuk”, kapele të kuqe që imitonin kapelat “Maga” (“Bëjeni Amerikën përsëri të madhe”), por me sloganin “Bëjeni Amerikën të ikë” në anë dhe flamurin e Groenlandës, u shitën shpejt.
Pjesa e përparme mban moton “Nu det Nuuk!”, një lojë fjalësh që në gjuhën daneze aludon në kryeqytetin e Groenlandës, por edhe në “Nu er det nok”, që përkthehet si “Mjaft më”.
Një gjest ironik që pasqyron një ndjenjë të përhapur në mesin e popullsisë, kundër idesë së blerjes së ishullit.
Gazeta Si – Afrim Meça, 52 vjeç, është arrestuar në fshatin Luz të Fushë Krujës, pasi u kap duke transportuar me makinë 60 kilogramë kanabis.
Lënda narkotike ishte paketuar në 6 thasë. Droga kapte vlerën e rreth 60 mijë eurove dhe dyshohej se do të shitej në doza të vogla në Krujë dhe Tiranë.
Lënda narkotike u sekuestrua në cilësinë e provës materiale, bashkë me automjetin dhe 1 celular. Ndërkohë po vijojnë hetimet për të zbuluar anëtarë të tjerë të grupit të drogës.
Gazeta Si – Debati mbi ambiciet e Donald Trump për Groenlandën, një ishull të madh që i përket Mbretërisë së Danimarkës, është përqendruar në kërcënimet dhe interesat e Shteteve të Bashkuara nga njëra anë dhe në përgjigjet e Evropës dhe veçanërisht të Danimarkës, nga ana tjetër.
Shumë shpesh, ajo injoron mendimet e atyre që janë drejtpërdrejt të interesuar: popullsia e Groenlandës, e cila, shkurt, nuk dëshiron të dijë asgjë rreth planeve të aneksimit të Shteteve të Bashkuara apo joshjeve të tyre ekonomike.
Fraza “Ne nuk jemi në shitje”, është një temë e përsëritur, një qëndrim i mbajtur edhe nga qeveria lokale dhe ka qenë i tillë që nga fillimi.
Ishte shkruar në tabelat në demonstratën anti-Trump marsin e kaluar në kryeqytetin Nuuk, më e madhja në historinë e Groenlandës (rreth një mijë njerëz, një numër i madh për një total prej 57,000 banorësh, një e treta e të cilëve jetonin në Nuuk).
Lasse Lindegaard shton një emocion të tretë në listë: lodhjen. Lindegaard është gazetar për televizionin publik danez DR, i cili kaloi pjesën më të madhe të vitit të kaluar në Groenlandë dhe është ende atje.
“Ndihet si déjà vu, por në një kuptim negativ: është sikur e gjithë bota tani e ka kuptuar absurditetin e situatës”, thotë ai.
Ai thekson se në Groenlandë, planet ekspansioniste të Trump u morën seriozisht një vit më parë, kur presidenti filloi të fliste për to me këmbëngulje.
“Është e tepërt”, është fraza që Lindegaard e ka dëgjuar më shpesh gjatë një viti intervistash. Kjo vlen për madhësinë e situatës, për valën e vëmendjes që po i drejtohet një vendi që nuk ka marrë kurrë kaq shumë; për fluksin e gazetarëve të huaj, të gjithë me të njëjtat pyetje.
Sigurisht, kjo vlen edhe për Trumpin. “Njerëzit janë të ngopur me një president që nuk ka bërë asgjë për t’u folur drejtpërdrejt atyre ose qeverisë së Groenlandës, por megjithatë flet për ta si për pasuri të paluajtshme, si për një copë tokë që mund ta blejë”, thotë Lindegaard.
Narrativa që rrethon aneksimin e mundshëm të Groenlandës në Shtetet e Bashkuara është ajo e një blerjeje të madhe.
Partitë politike të Groenlandës kanë thënë se e konsiderojnë atë mungesë respekti, në një deklaratë të rrallëtë përbashkët duke bërë thirrje për të drejtën e vetëvendosjes: “Ne nuk duam të jemi amerikanë, nuk duam të jemi danezë, duam të jemi groenlandezë”.
Sipas një sondazhi, 85 përqind e banorëve të Groenlandës të intervistuar kundërshtojnë mundësinë që vendi të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara.
Kjo ndodhi në fillim të vitit 2025, por që atëherë administrata Trump nuk e ka ndryshuar qasjen e saj. Përkundrazi, ajo është bërë më kërcënuese dhe e paturpshme në lidhje me mundësinë e blerjes së Groenlandës, duke shpërfillur vazhdimisht vullnetin e popullsisë, madje edhe në komunikimet e saj në kanalet zyrtare të Shtëpisë së Bardhë.
Një pamje ajrore e kryeqytetit, Nuuk
Verën e kaluar, u zbulua një operacion i dyshuar spiunazhi amerikan, që synonte të ndikonte në politikën lokale, duke synuar kështu një vend gjoja aleat.
Dhjetorin e kaluar, Trump emëroi një të dërguar special i cili e përshkroi misionin e tij si “bërjen e Groenlandës pjesë të Shteteve të Bashkuara”.
Kohët e fundit, doli në pah se qeveria amerikane po shqyrton ofrimin e stimujve ekonomikë për banorët e Groenlandës, me shuma midis 10,000 dhe 100,000 dollarëve për person, dheinvestiminnë industrinë lokale të minierave.
Postimi në mediat socialei podkaster-es Katie Miller, që paraqiste një hartë të Groenlandës të ngjyrosur me flamurin amerikan dhe fjalën “Së shpejti”, shkaktoi zemërim të gjerë në Groenlandë.
Miller është gruaja e Stephen Miller, zëvendësshefit të stafit të Trump, i cili konsiderohet si një nga figurat më me ndikim në administratën e tij.
Në përgjigje të postimit, shumë njerëz ndanë të njëjtën hartë në profilet e tyre në mediat sociale, por të mbështjellë me flamurin kombëtar të kuq e të bardhë (përfshirë këngëtaren Björk, e cila është islandeze).
Për më tepër, reputacioni i Shteteve të Bashkuara në Groenlandë është historikisht i lidhur me një aksident ajror në vitin 1968.
Një bombardues amerikan B-52 u rrëzua në një fjord pranë bazës ajrore amerikane në Pituffik (ende në funksionim) duke mbajtur katër bomba atomike që teorikisht nuk ishte i autorizuar t’i transportonte në territorin danez: një pjesë e njërës prej të tyre nuk u gjet kurrë, edhe pse nuk kishte ndotje serioze.
Ndërhyrja e Shteteve të Bashkuara filloi në një kohë kur Groenlanda po diskutonte tashmë një temë tjetër të debatuar ashpër: pavarësinë nga Danimarka.
Shumica e popullsisë është pro, siç tregon sondazhi i lartpërmendur, dhe qeveria e mëparshme e Groenlandës, po përpiqej ta bënte këtë: ajo kishte njoftuar një referendum, por më pas e anuloi atë kur ndërhyri Trump. Partia më e kujdesshme për këtë çështje fitoi zgjedhjet e marsit të kaluar.
Pavarësia është e lidhur pazgjidhshmërisht me të kaluarën koloniale të Danimarkës, e cila deri pak vite më parë – dhe, në fakt, deri te Trump – e kishte shmangur këtë çështje.
Gjatë shekujve të sundimit danez, identiteti inuit ishte i shtypur dhe i mohuar: edhe në shekullin e njëzetë, pati raste të fëmijëve të marrë nga familjet e tyre dhe mijëra gra që kishin spirale kontraceptive të implantuara pa pëlqimin e tyre, për të kufizuar popullsinë.
Qeveria daneze kërkoi falje për spiralet vetëm në vitin 2025, të njëjtin vit që shfuqizoi edhe një test prindëror që diskriminonte grenlandezët.
Baza ushtarake amerikane në Pituffik, Groenlandë
Për këtë arsye, është e rëndësishme për qeverinë dhe për shoqërinë e Groenlandës në përgjithësi, që narrativa të mos jetë ajo e një zgjedhjeje binare midis Shteteve të Bashkuara dhe Danimarkës: domethënë, midis një ndikimi të ri dhe një ndikimi aktual, i cili po përpiqet të rehabilitojë veten ose të thotë: “Në fund të fundit, nuk ishim aq keq” (madje edhe duke mobilizuar monarkinë).
Groenlanda ka pasur qeverinë e vet që nga viti 1979 dhe ka gëzuar autonomi të gjerë nga Danimarka që nga viti 2009, por gjysma e buxhetit të shtetit varet nga pagesat vjetore nga Danimarka: afërsisht 580 milionë euro, të cilave qeveria daneze është zotuar t’u shtojë një shumë të vetme prej 214 milionë eurosh midis viteve 2026 dhe 2029.
Pikërisht për shkak të abuzimeve të kryera në të kaluarën koloniale, një segment i politikës së Groenlandës, tani një pakicë, bën pak dallim midis Shteteve të Bashkuara dhe Danimarkës dhe do të mirëpriste një marrëveshje ekonomike me të parën.
Kjo përkon me Naleraq, partinë nacionaliste që doli e dyta në zgjedhjet e marsit dhe është e vetmja parti opozitare (qeveria mbështetet nga katër nga pesë partitë që hynë në parlament, në një lloj uniteti kombëtar).
Disa fëmijë luajnë në Nuuk, në një foto nga shkurti i kaluar
Për më tepër, Jørgen Boassen, përfaqësuesi i Trump në Groenlandë, është gjithashtu afër qëndrimeve të Naleraq.
Udhëheqësit e Naleraq e shohin ndërhyrjen e Trump si një përshpejtues të mundshëm të procesit të pavarësisë dhe mbështesin një pragmatizëm mjaft cinik.
Aki-Matilda Høegh-Dam, një anëtare e Parlamentit Danez për Naleraq (ku Groenlanda ka dy vende), argumentoi në një intervistëse negociatat janë më të mira: “Shtetet e Bashkuara do të vijnë për Groenlandën gjithsesi, kështu që ne duhet të përpiqemi të nxjerrim diçka prej saj”.
Një takim është planifikuar për sot midis Sekretarit të Shtetit të SHBA-ve Marco Rubio dhe ministrave të Jashtëm të Groenlandës dhe Danimarkës.
Gazeta Si – Ish-kryeministrja ukrainase, Julia Timoshenko, po përballet me probleme ligjore. “Zonja e Hekurt” e Kievit është vënë në shënjestër nga autoritetet antikorrupsion për dyshimin se është përpjekur të “blejë” votat e disa parlamentarëve ukrainas.
Sipas raporteve të mediave lokale, selia e Partisë Batkivshchyna u bastis natën e 13-14 janarit. “Mbi tridhjetë burra të armatosur rëndë”, – u ankua Timoshenko, “pa paraqitur asnjë dokument, në fakt pushtuan ndërtesën dhe morën peng punonjësit e saj. Unë i hedh poshtë kategorikisht të gjitha akuzat absurde. Duket se zgjedhjet janë shumë më afër nga sa dukeshin. Dhe dikush ka vendosur të fillojë spastrimin e kundërshtarëve të tyre”.
Një figurë qendrore në politikën ukrainase gjatë njëzet viteve të fundit, Yulia Tymoshenko ka shërbyer dy herë si kryeministre dhe konsiderohet si një nga protagonistet e Revolucionit Portokalli të vitit 2004.
Një udhëheqëse historike e opozitës ndaj qeverive pro-ruse, ajo ka qenë vazhdimisht në qendër të përplasjeve politike dhe gjyqësore: në vitin 2011, ajo u dënua dhe u burgos me akuza të konsideruara arbitrare nga Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara, vetëm për t’u liruar në vitin 2014 pas ndryshimit të pushtetit në Kiev.
Duke mbetur një prani me ndikim në skenën politike, Tymoshenko vazhdon të udhëheqë Partinë Batkivshchyna dhe është një nga zërat më kritikë të establishmentit aktual.
Gazeta Si – Dyshohet se ata transferuan të paktën 4 milionë euro jashtë vendit, të vjedhura nga qindra kursimtarë që besonin se po i investonin në tregti online.
Për të kryer mashtrimin, dyshohet se përdorën qendra thirrjesh “Call Center” në Shqipëri, një galaktikë llogarish dhe kompanish jashtë vendit, si dhe një rrjet bashkëpunëtorësh në të gjithë vendin.
Shtatë persona janë shpallur fajtorë, me dy deri në tre vjet burg me akuzën e pastrimit të parave, ndërsa i pandehuri i fundit – një 45-vjeçar shqiptar, i përfaqësuar nga Alessandro Pantosti – është ende në gjyq (me procedurë të zakonshme) me akuzat se ka vepruar si oficer ndërlidhës midis “trurit të mashtrimit”, që janë dy vëllezër shqiptarë dhe dhe agjentëve përgjegjës për transferimin e parave në llogaritë bankare italiane dhe më pas transferimin e tyre jashtë vendit.
Kallëzimi i pensionistit
Skema u nxor në dritë falë denoncimit të një pensionisti nga Torino, i cili depozitoi 40,000 euro, pasi u bind në telefon për të investuar në internet, i joshur nga marzhet e larta të fitimit.
Për të shmangur ngjalljen e dyshimeve, ndalesa e parë e parave ishte një llogari bankare italiane (grupi kishte hapur llogari në degët e bankave në Orbassano, Rivoli dhe Grugliasco), dhe vetëm më vonë fondet u transferuan jashtë vendit. Destinacionet përfundimtare? Shqipëria, Turqia, Kina, Dubai, Ishujt Marshall dhe Ishujt Kanarie.
Sipas zyrës së prokurorit, dy biznesmenë nga Torino (të cilët gjithashtu pranuan fajësinë), ishin të përfshirë në operacionin e pastrimit të parave: ata dyshohet se i bënë llogaritë bankare në emrat e kompanive të tyre me seli në Bukuresht dhe Maltë, “të disponueshme përgjithmonë” dhe përfshinin biznesmenë të tjerë të gatshëm të vepronin si administratorë të kompanive fiktive në këmbim të një përqindjeje të të ardhurave nga mashtrimi.
Në atë pikë, 45-vjeçari shqiptar, i dyshuar si oficer ndërlidhës – i cili udhëtonte midis Torinos dhe Tiranës – hyri në lojë, i ngarkuar me identifikimin e kompanive të huaja dhe llogarive bankare, në të cilat do të transferoheshin fondet.
Ai, i vetmi që zgjodhi të mbrohej në gjyq, pohon se nuk ishte në dijeni të mashtrimit dhe se e konsideronte punën e tij si të zakonshme dhe legjitime.
Humbje që arrijnë në qindra mijëra euro
Në këtë mashtrim, kursimtarët individualë humbën deri në 350,000 euro, ndërsa ata që kishin më shumë fat, panë “vetëm” 2,000 ose 3,000 euro të zhdukeshin.
Shumë të tjerë investuan në transhe të shumëfishta, të siguruar nga kurbat në rritje në ndërfaqen grafike përmes së cilës supozohej të monitoronin investimet e tyre.
Midis tyre ishin profesorë universiteti, sipërmarrës dhe tregtarë. Hetimi, i koordinuar nga prokurorja Giulia Marchetti, u krye duke përdorur aktivitete tradicionale dhe të inteligjencës në “blockchain”, si dhe duke analizuar materialet e sekuestruara në kërkimet e mëparshme në zonën e Torinos.
Dy mendjet e mashtrimit – dy vëllezër shqiptarë – u arrestuan në fund të vitit 2024 midis Vlorës dhe Tiranës dhe u ekstraduan në Itali.
Ata akuzohen për veprat penale, pastrim parash, të fituara në mënyrë të paligjshme përmes tregtisë online.
Hetimet e koordinuara nga Eurojust dhe SPAK, zbuluan një skemë të sofistikuar, ku shumat e paligjshme janë pastruar përmes kriptomonedhave dhe përdorimit të kompanive guaskë, duke fshehur origjinën e fondeve të fituara në mënyrë të paligjshme.
Gjatë operacionit në dhjetor 2024, janë sekuestruar në Itali pasuri që arrijnë vlerën e 4 milionë eurove, që dyshohen se janë të lidhura me aktivitetet kriminale të dyshuar.
Login
