"Operacioni Lukashenko" i Vuçiqit - si po përgatitet të jetë në pushtet deri në vitin 2035?
Nuk ka dyshim se presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka nisur sërish fushatën për të siguruar karrigen e kryeministrit.
Vuçiq ka njoftuar planin “Serbia 2035”, të cilin pritet ta prezantojë në një tubim të madh gjatë muajit mars.
Edhe pse përmbajtja e këtij plani ende nuk është bërë e ditur, fakti që Vuçiq planifikon hapur të qëndrojë në pushtet për gati edhe një dekadë tjetër, sipas Nova.rs, tregon një lloj “operacioni bjellorus” dhe ekspozon ambicien e tij për t’u shndërruar në një Aleksandar Lukashenko të ri.
Meqenëse, sipas Kushtetutës, ai nuk mund të vazhdojë më si president, Vuçiq ka vendosur të synojë edhe postin e kryeministrit.
Megjithatë, problemi kryesor mbetet pyetja se kush do të jetë kandidati i ri i Partisë Progresive Serbe (SNS) në zgjedhjet presidenciale.
Është e qartë se asnjë nga emrat që janë përmendur deri më tani në publik si kandidatë të mundshëm nuk garanton një fitore të sigurt.
Për këtë arsye, nuk do të ishte befasi nëse qeveria do të përdorte një manovër, të ngjashme me atë që udhëheqësi i radikalëve, Vojislav Sheshel, po e promovon së fundmi.
Konkretisht, ai ka propozuar një ndryshim të Kushtetutës që do t’i mundësonte pasardhësit të Vuçiqit të zgjidhej jo më përmes zgjedhjeve presidenciale, por nga Kuvendi.
Kjo do të ishte një strategji ideale daljeje për progresivët, duke pasur parasysh se ata disponojnë një shumicë prej dy të tretash në Kuvend, çka do t’u mundësonte ndryshimin e aktit më të lartë ligjor të shtetit.
Prej muajsh tashmë, ka pasur spekulime se kush do të jetë kandidati i Partisë Progresive Serbe në zgjedhjet presidenciale, pasi është më se e qartë se presidenti aktual i Serbisë ka zgjedhur të synojë postin e kryeministrit.
Deri më tani, në media janë përmendur vetëm disa emra si pasardhës të mundshëm të Vuçiqit, përfshirë Tomislav Nikoliqin, Ana Brnabiqin dhe Miloš Vuçeviqin.
Megjithatë, duke marrë parasysh rënien e ndjeshme të mbështetjes për SNS-në, e cila është evidentuar në shumë sondazhe të opinionit publik gjatë muajve të fundit, mbetet e pasigurt nëse ndonjëri nga bashkëpunëtorët e Vuçiqit do të ishte në gjendje të siguronte fitoren.
Është gjithashtu e qartë se humbja e presidencës do të ishte një goditje e madhe për Partinë Progresive Serbe, ndaj ata po bëjnë gjithçka që është në fuqinë e tyre për ta parandaluar një gjë të tillë. Kështu, për ta lind një enigmë e madhe, zgjidhja e së cilës u bë publike nga udhëheqësi radikal dhe mentor politik i Aleksandar Vuçiqit, Vojislav Sheshel.
Këtë javë, Shesheli deklaroi se Kushtetuta e Serbisë duhet të ndryshohet në mënyrë që Kuvendi të ketë të drejtën të zgjedhë Presidentin e Republikës dhe, nëse është e nevojshme, ta zëvendësojë atë.
"Kushtetuta duhet të ndryshohet dhe presidenti duhet të zgjidhet në Asamblenë Kombëtare; kjo është më demokratike. Njerëzit mendojnë se është më demokratike kur populli zgjedh, por jo – presidenti nuk mund të zëvendësohet në atë mënyrë", tha Shesheli.
Duke folur për zgjedhjet e ardhshme, ai shtoi se SRS është në një koalicion me Partinë Progresive Serbe në pushtet dhe nuk do t'u "imponohet" koalicioneve të tjera para zgjedhjeve.
"Sa i përket zgjedhjeve parlamentare, jam i bindur se nëse partitë patriotike formojnë një koalicion të unifikuar, nuk ka koalicion kundërshtar që mund të na mposhtë", vlerësoi ai.
Vuçiq: Do të paraqesim programin që do të bëjmë
Vuçiq njoftoi javën e kaluar se rreth datës 20 mars do të organizohet një tubim i madh para Asamblesë Kombëtare ose në “Trg Republike” në Beograd. Gjatë këtij eventi do të prezantohet plani “Serbia 2035”, që sipas Nova.rs tregon se Vuçiç planifikon të qëndrojë në pushtet për të paktën një dekadë tjetër.
"Ja një lajm ekskluziv për ju. Do të presim që të kalojnë të gjithë përvjetorët e tyre dhe diku më 20, 21 ose 22 mars, do t'ua prezantojmë programin 'Serbia 2035' para një numri të madh qytetarësh, për t'u treguar njerëzve se sa shumë i respektojmë dhe i duam ata, dhe atë që kemi bërë, për të paraqitur llogari, raporte dhe për të prezantuar programin e asaj që do të bëjmë", tha ai.
Më parë, lideri i SNS-it kishte bërë të ditur se plani “Serbia 2035” është punuar për një kohë të gjatë dhe se synojnë ta prezantojnë para qytetarëve deri më 1 mars, shkruan index.hr.
Një goditje për prokurorinë
Nova.rs kujton se aspiratat e presidentit serb për të qëndruar në pushtet për dekada nuk janë të reja. Sipas këtij portali, kjo shihet qartë nga lidhjet e ngushta të Vuçiqit me autokratë të shumtë evropianë dhe botërorë. Shembulli më i dukshëm është marrëdhënia midis Vuçiqit dhe presidentit bjellorus, Aleksandar Lukashenko, i cili ka qenë në pushtet për 31 vjet.
Kjo është arsyeja pse, siç shkruan Nova.rs, lind pyetja nëse Vuçiq planifikon të përfshijë një skemë për transformimin e Serbisë në një “Bjellorusi të tij” në atë që portali e quan “ekspozita para-kryeministrore”, e cila ndoshta do të prezantohet para mbështetësve të tij në mars.
Portali thekson se, ndërkohë që pritet kjo, sulmi i paprecedentë i regjimit ndaj prokurorisë tashmë po bëhet i dukshëm. Sipas disa ekspertëve, ndryshimet ligjore që janë miratuar ndryshojnë rrënjësisht kompetencat dhe strukturën e prokurorisë në Serbi dhe paralizojnë punën e Prokurorisë Publike për Krimin e Organizuar.
Amendamentet ligjore, të miratuara nga Parlamenti disa ditë më parë dhe më pas të nënshkruara nga Vuçiq, ndryshojnë gjithashtu kompetencat e Këshillit të Lartë të Prokurorëve. Sipas Nova.rs, fituesi më i madh i këtyre ndryshimeve do të jetë Nenad Stefanoviq, kryeprokurori i Zyrës së Prokurorit të Lartë Publik në Beograd, i cili do të ketë mundësinë të veprojë pa kontroll real dhe që tashmë ka treguar një prirje të qartë pro-regjimit.
"Pushteti absolut nuk braktiset kurrë vullnetarisht dhe pa arsye"
Redaktori i “New Serbian Political Thought”, Gjorgje Vukadinoviq, i tha Nova.rs se ambicia e Vuçiqit për të “sunduar për jetë” nuk është aspak befasi.
"Kjo ishte e qartë për këdo që donte ta shihte kur Vuçiq erdhi në pushtet. Tani kjo vetëm sa është thelluar. Të gjitha njoftimet dhe deklaratat se ai po tërhiqej nga politika mashtronin dhe i qetësonin kundërshtarët e tij, ndërsa mbillnin shpresa të rreme. Pushteti absolut nuk lihet kurrë vullnetarisht dhe pa arsye", pohoi Vukadinoviq.
Ai shtoi se njoftimi i planit “Serbia 2035” mund të ketë habitur disa, por në fakt Vuçiq i ka deklaruar qëllimet e tij pothuajse hapur.
"Ai mund të thotë se ky plan nuk ka të bëjë fare me të, por me Serbinë, e cila ‘duhet të përparojë’. Është e qartë se tani planifikon të jetë kryeministër dhe të ndryshojë pozicionin me rotacion, por do të ruajë pushtetin absolut që kishte si president, për të cilin nuk kishte autoritet kushtetues. Është krejtësisht e parëndësishme se si quhet pozicioni i tij; ai mund të jetë një hajdut në qeveri, por shkopi do të jetë me të", vuri në dukje Vukadinoviq.
Planet dhe vizionet afatgjata të paraqitura tashmë
Srgjan Cvijiq, ish-diplomat dhe president i Bordit Këshillimor Ndërkombëtar të Qendrës së Beogradit për Politikat e Sigurisë, gjithashtu beson se Vuçiq nuk ka ndërmend të largohet nga pushteti.
"Ata kanë frikë dhe janë të vetëdijshëm se largimi nga pushteti nuk do të thotë vetëm pension politik, por edhe procedura penale. Kjo është një lojë gjithçka ose asgjë, dhe presidenti synon të qëndrojë në pushtet për gjithë jetën", theksoi Cvijiq.
Ai shtoi se deri më tani, planet janë paraqitur si pjesë e një fushate të vazhdueshme që ka filluar që nga viti 2012.
"Është diçka që i shërben publikut, duke ditur se cila është situata në thesarin e shtetit. Ato plane nuk janë të rëndësishme për një analizë serioze; ato shërbejnë vetëm për të zgjatur qeverinë sa më gjatë të jetë e mundur", tha Cvijiq.
Bashkëbiseduesi i Nova.rs arriti në përfundimin se ka frikë se kjo qeveri nuk do të lejojë që të humbasë zgjedhjet.
Portali kujton se Serbia ka parë prezantimin e planeve dhe vizioneve afatgjata disa herë gjatë qeverisjes së Vuçiqit. Në fund të vitit 2019, u prezantua plani “Serbia 2025”, i cili, sipas deklaratave të Vuçiqit në atë kohë, kishte një vlerë totale prej 14 miliardë eurosh.
Më pas u prezantua një plan i ri, i cili shtrihej deri në vitin 2027 dhe kishte një vlerë prej 17.8 miliardë eurosh, vit në të cilin mbahet edhe ekspozita EXPO. /Telegrafi/
