Nga Gazeta Si- Salmoni është një nga peshqit më të njohur që hahet në Europë. Megjithatë, popullatat e egra janë zvogëluar dhe salmoni i kultivuar shpesh vjen me probleme të tilla si kimikatet, infektimi ose mbipopullimi, duke bërë që OJQ-të dhe organizatat e mirëqenies së kafshëve të bëjnë thirrje për ndryshime në zakonet tona të të ngrënit.

Salmoni është një nga peshqit më të konsumuar në Europë, menjëherë pas tonit. Vitin e kaluar, një europian mesatar hëngri 2.39 kilogramë salmon, sipas raportit të Tregut të Peshkut të BE-së për vitin 2025.

Megjithatë, pjesa më e madhe e atij salmoni nuk vjen nga natyra e egër. Megjithëse përpjekjet e përqendruara në nivel lokal në disa vende kanë parë kohët e fundit rikthimin e salmonit në lumenj dhe përrenj, popullatat e egra në Europë mbeten të dobësuara nga vitet e mbipeshkimit. Kjo do të thotë që shumica e salmonit që zbarkohet në pjatat tona importohet nga vende të tjera: Në vitin 2024, 80% e salmonit të konsumuar në BE u importua nga Norvegjia, e ndjekur nga Mbretëria e Bashkuar, Ishujt Faroe, Islanda, Kina dhe Kili.

Dhe shumica dërrmuese e salmonit që hamë vjen nga fermat e peshkut. Ndërsa kjo ndihmon në shmangien e mbipeshkimit të popullatave të egra, mund të sjellë probleme të tjera. John Murphy, drejtor i OJQ-së Salmon Ëatch Ireland, shpjegoi se ka pasur një numër incidentesh ndotjeje në lidhje me fermat e salmonit.

“Siç e dini, ato janë me teknologji kafaze të hapura, kështu që i gjithë ushqimi i pangrënë, fekalet dhe kimikatet lirohen në mjedisin më të gjerë të oqeanit.”

Përveç ndotjes, mirëqenia është një tjetër shqetësim kryesor i shprehur nga OJQ-të kur bëhet fjalë për këto ferma. Kafazet e fermave të salmonit shpesh janë të mbipopulluara dhe mund të preken nga infektimet me morra. Këta parazitë ushqehen me gjakun dhe lëkurën e salmonit. Për salmonin e rritur që noton lirshëm, ky nuk është domosdoshmërisht një problem, pasi ata kanë hapësirë ​​të mjaftueshme për të mbijetuar në nivele normale të infektimeve me morra. Por në kafazet e fermave të mbushura fort, morrat shumohen me shpejtësi dhe mund të vrasin një numër të madh salmonësh, veçanërisht nëse peshqit janë të vegjël. Shumicën e kohës, infektimet me morra trajtohen me kimikate agresive.

“Ajo që ndodh në ferma është e gjitha nën ujë. Askush nuk e sheh. Nëse të njëjtat praktika do të kryheshin në tokë, do të kishte trazirë. Nuk do të kishte mbështetje për të ngrënë këtë produkt”, thotë John Murphy.

Megjithatë, jo të gjitha fermat përballen me këto probleme. Disa gjithashtu punojnë me standarde organike dhe bëjnë përpjekje për të përmirësuar mirëqenien e salmonit.

Për të identifikuar peshq më të rritur në mënyrë të qëndrueshme, konsumatorët mund të kërkojnë etiketa si etiketa e Këshillit të Administrimit të Akuakulturës (ASC). Kjo etiketë supozohet të certifikojë produktet e peshkut që janë “të gjurmueshme” dhe janë kultivuar “me kujdes”, sipas faqes së internetit të ASC.

Por kjo etiketë dhe të tjerat mund të mos jenë gjithmonë një garanci për bujqësi të qëndrueshme, siç paralajmërojnë disa OJQ.

“Të qenit i certifikuar nga ASC nuk garanton zero shkelje. Certifikimi bazohet në auditime, por nuk parandalon të gjitha format e raportimit të gabuar, mosrespektimit ose ndikimit mjedisor”, shpjegoi Bruno Nicostrate, zyrtar i politikave të peshkimit në  Seas at Risk, shoqatë e organizatave europiane mjedisore që kërkojnë të mbrojnë detet dhe oqeanet.

“Firmat e mëdha të salmonit që janë gjobitur për dëmtime në shtratin e detit dhe mbiprodhim vazhdojnë të raportojnë certifikime ASC për vëllime të konsiderueshme të peshkimit. Kjo për shkak se certifikimi ASC është vend për vend. Një kompani mund të gjobitet në një fermë, ndërsa fermat e tjera i mbajnë certifikatat e tyre”, tha ai.

The post Mbipopullim dhe mbipeshkim- a është e dëmshme për mjedisin ngrënia e salmonit appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Mes gjithë shqetësimeve për përdorimin e telefonave nga fëmijët, një studim i fundit ka dalë në përfundime alarmante. Fëmijët që fillojnë parashkollorin në Britani po përpiqen të bëjnë “swipe” në libra, njësoj siç bëjnë në telefona.

Në një anketë të të kryer nga organizata bamirëse britanike Kindred Squared, ku u pyetën mësues, ato thanë se gati një e treta e nxënësve nuk dinin si t’i përdornin siç duhet librat. Madje nxënësit përpiqeshin të bënin ‘swipe’ ose të preknin faqet njësoj siç bëjnë me një telefon inteligjent.

Rreth një në katër nuk ishin të trajnuar për përdorimin e tualetit, mes paralajmërimeve se gjithnjë e më shumë fëmijë po përballen me vështirësi në aftësitë themelore jetësore.

Në anketë, mësuesit vlerësuan se 26% e fëmijëve në klasën e tyre këtë vit kishin incidente të shpeshta në tualet.

Stafi raporton gjithashtu se rreth 28% e fëmijëve nuk hanin dhe pinin në mënyrë të pavarur.

Më shumë se gjysma e stafit thanë se koha e tepërt para ekranit e fëmijëve dhe prindërve ishte një faktor kyç në mosgatishmërinë e fëmijëve për shkollë.

Anketa e Kindred me 1000 punonjës të shkollave fillore zbuloi se ata vlerësuan se mbi një në tre (37%) fëmijë filluan parashkollorin pa qenë gati për shkollë, një rritje nga 33% në vitin 2024.

Drejtoresha e Kindred Squared, Felicity Gillespie, tha se kjo nuk është më vetëm një çështje e klasës por është një krizë sistemike.

The post Britani/ Fëmijët parashkollorë po përpiqen të bëjnë ‘swipe’ edhe librat appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Shqipëria ka masa për kufizimin e marketingut të ushqimeve në shkolla por nuk ka marrë masa të zgjeruara jo në zonat përreth shkollave.

Kjo, sipas udhëzuesit të fundit të OBSH-së, e pozicionon Shqipërinë në një nivel të ndërmjetëm, krahas vendeve që kanë marrë masa por pas shteteve që kanë vendosur rregulla më të rrepta dhe gjithëpërfshirëse.

Udhëzuesi “Politikat dhe ndërhyrjet për të krijuar mjedise të shëndetshme ushqimore në shkolla” nuk jep detaje të hollësishme për zbatimin konkret të këtyre masave në Shqipëri, duke sugjeruar se politikat ekzistuese nuk janë domosdoshmërisht të plota, të unifikuara apo të monitoruara rregullisht.

Për ekspertët e shëndetit publik, kjo tregon se megjithëse Shqipëria ka ndërmarrë hapa fillestarë, mbetet ende hapësirë për forcimin e kuadrit ligjor dhe mbrojtjen më efektive të fëmijëve nga marketingu i ushqimeve jo të shëndetshme.

“Është e rëndësishme të theksohet se asnjë ndërhyrje e vetme nuk mund të sigurojë që të gjithë elementët e mjedisit ushqimor shkollor të promovojnë dhe mbështesin dietat e shëndetshme. Përkundrazi, kërkohet një grup i koordinuar dhe gjithëpërfshirës veprimesh politike”, thuhet në udhëzues.

OBSH thotë se pavarësisht njëfarë përparimi në zbatimin e politikave për të promovuar dieta të shëndetshme në dhe përreth mjedisit shkollor, qeveritë vazhdojnë të përballen me sfida në përpjekjet e tyre për të zhvilluar dhe zbatuar politika mbështetëse, të cilat shpesh rezultojnë në politika të dobësuara, të vonuara ose të dështuara.

The post Ushqimi jo i shëndetshëm në shkollat shqiptare -masa ka, mbrojtje jo appeared first on Gazeta Si.

Nga Oliver Balch- Njohja jonë me mbjelljen e pemëve vjen nga Pietro, hidrolog italian i ngarkuar me mbikëqyrjen e grupit tonë prej rreth 20 vullnetarësh për këtë javë. Ne po qëndrojmë në një shtëpi të improvizuar plot me fidanë shelgjesh dhe plepash të hollë, pak mbi lumin Vjosë, një rrugë ujore elegante dhe gjarpëruese që pret nga lindja në perëndim përgjatë Shqipërisë jugore nga burimi i saj 271 km larg në Greqi.

Duke nxjerrë me mjeshtëri një shelg të ri nga toka e pasur me argjilë, Pietro e mban lart bimën që të gjithë ta shohim. Degëzat e saj prej dheu duken çuditërisht të ekspozuara dhe të prekshme.

“Truku është të mos e presësh aksidentalisht kërcellin ose të thyesh rrënjët”, thotë ai. Pasi u regjistrua mesazhi, ne i marrim shatat tona dhe nisemi në çifte për të ndjekur udhëzimet e tij.

Java e vullnetarizmit është ide e EcoAlbania dhe Riverëatch që ndodhet në Austri. Në vitin 2023, këto dy organizata bamirëse për ruajtjen e natyrës arritën të bindnin qeverinë shqiptare që ta shpallte lumin Vjosa si “parkun kombëtar të lumit të egër” të parë në Europë. Ishte një ndërhyrje në kohën e duhur. Sipas një studimi të ri të bashkëfinancuar nga Riverëatch, Shqipëria ka humbur 1,144 km të shtrirjes së lumenjve “pothuajse natyralë” që nga viti 2018, më shumë, në mënyrë proporcionale, se çdo vend në Ballkan. Tani, pyetja me të cilën përballen të dyja organizatat është: çfarë vjen më pas?

Në mbrëmjen tonë të parë, drejtori ekzekutiv i Riverëatch, Ulrich (Uli) Eichelmann, jep një prezantim duke paraqitur përgjigjen e tij. Por para se ta bëjë këtë, ne hamë një darkë me qengj dhe perime të rritura në shtëpi. Përgatitja tradicionale është një specialitet i bujtinave në Tepelenë, një qytet i vogël në zemër të luginës së Vjosës dhe shtëpia e zyrës në terren të EcoAlbania, baza jonë për këtë javë.

Sot Tepelena strehon një kështjellë pak të rrënuar dhe pak gjëra të tjera, por dy shekuj më ëparë ajo formoi qendrën politike të Ali Pashës, një sundimtar vendas në fillim të shekullit të 19-të. Nën perandorinë e atëhershme osmane, Pasha administronte një pjesë të madhe të asaj që është Shqipëria jugore e sotme.

Uli është një trashëgimtar i denjë i Ali Pashës, i cili është i famshëm për luftën e tij. I pajisur me diapozitiva dhe statistika, ai ofron një pasqyrë të fortë të kërcënimeve me të cilat përballet rrjeti i lumenjve të bllokuar të Europës. Kundërshtimi i tij është veçanërisht i rezervuar për mijëra diga që tani po pengojnë lumenjtë dikur të rrjedhshëm të lirë të kontinentit, të cilët ai i fajëson për shkaktimin e dëmeve të pakthyeshme në rezervat e peshkut dhe ekosistemet e ujërave të ëmbla.

Si një nga lumenjtë e fundit të egër në Ballkan, Vjosa në Shqipëri i është kursyer një fati të ngjashëm, pohon ai. Por kjo nuk është fundi. “Edhe pse lumi duket i bukur”, thotë ai, “mungojnë gjëra kritike”. Lart në listën e tij janë pemët, një pjesë e madhe e të cilave janë zhdukur nga zjarret, prerjet e pemëve, ndërtimi i rrugëve dhe kullotja agresive. Rezultati: nivele të larta erozioni dhe, si pasojë, rrezik më i madh përmbytjet.

Të inkurajuar nga prezantimi i Uli-t, ne i afrohemi mbjelljes së re ditën tjetër me përpjekje të dyfishuara. Grupi ynë përfshin një ilustrues librash në Londër të frymëzuar nga dokumentari ‘Ocean’ i David Attenborough, një analist gjeohapësinor amerikan me shpresën fisnike për të krijuar një “Shqipëri ku shqiptarët mund të duan të qëndrojnë” (një referencë për 1.2 milion emigrantët e vendit që tani ndodhen jashtë shtetit) dhe një student universiteti italian të interesuar për ekoturizmin, për të përmendur disa.

Gjatë drekës së ditës së dytë, fillova të bisedoja me Aidën, që punon guidë turistike nga Tirana e cila dëshiron të njihet më mirë me ‘rajonin’ e Vjosës. Vizitorët rrallë vijnë në këtë pjesë të Shqipërisë, thotë ajo.

“Ndoshta mund të bëjnë një vizitë të shpejtë në Gjirokastër,” duke iu referuar një qyteti historik, “por, përndryshe, ata kalojnë me makinë drejt e nëpër të.”

Duke parë lumin, me ishujt e tij të thurur dhe sfondin e ashpër malor, të dy biem dakord se një mungesë e tillë vëmendjeje është për të ardhur keq. Rajoni ka një histori të pasur kulturore dhe fetare (Shqipëria u bë zyrtarisht ateiste në vitin 1967), një traditë interesante gastronomike (“ndoshta jo aq e sofistikuar, por disi e shijshme”) dhe një bollëk të vërtetë atraksionesh natyrore, më thotë ajo.

Atë natë, fillon të bjerë shi. Shi i vërtetë. Rrëke uji bien nga qielli i zemëruar dhe i stuhishëm. Të nesërmen në mëngjes, vjen fjala nga Pietro se zona e mbjelljes tani është disa metra nën ujë. Me mbjelljen tonë të pezulluar përkohësisht, unë bashkohem me disa nga vullnetarët në një ekspeditë të improvizuar turistike. Të pajisur me një listë nga Aida, ne shkojmë kundër lumit, duke ndaluar së pari në qytetin e ushqimit të ngadaltë të Përmetit (“Përveç Detit”, thotë slogani i sigurt i qytetit, “Ne kemi gjithçka”). Më pas është kisha e këndshme ortodokse e Shën Marisë, një perlë e fshehur në kodra, ku bariu vendas shërben edhe si roje. Së fundmi, shkojmë për një shëtitje në kanionin e Langaricës, të cilën, pavarësisht motit të tmerrshëm, e arrijmë pa shqetësuar shërbimet e urgjencës të reklamuara gjerësisht (“ambulancë”, “polici”, “fishekzjarre”).

Të nesërmen, ende bie shi i madh. Shkurtimisht, po mendoj të shkoj me rafting ose kajak, dy mundësi të njohura në Vjosë, por lumi tani është shndërruar në një përrua të fryrë. Në vend të kësaj, bëj një shëtitje në grykën e Peshturës aty pranë për të parë një ujëvarë të njohur, e cila, e dehur nga shirat e shumtë, shpërthen nga shpati i kodrës. Në pasdite, vendos të shoh nëse Gjirokastra është gjithçka që duket. Një vizitë në muzeun e saj ndriçues etnografik dhe kështjellën madhështore në majë të shkëmbit më bindin plotësisht se është.

Më vonë atë natë, ndaj gëzimin tim për zbulimin e asaj që ofron rajoni i Vjosës me Olsi Nikën, drejtorin ekzekutiv të EcoAlbania. Edhe pse është i lumtur me entuziazmin tim, e shoh që është edhe i shqetësuar. Ai nuk është kundër turizmit, do që unë ta di, por, si ambientalist (kohët e fundit fitoi çmimin prestigjioz Goldman Environmental), perspektivat e parkut e shqetësojnë. Vija bregdetare e Shqipërisë është tashmë e mbushur me turistë me paketa turistike dhe një aeroport po ndërtohet në deltën e lumit, pavarësisht se është një zonë e mbrojtur. Dhe kështu, ndërsa është i lumtur që një qendër e re vizitorësh po ndërtohet në Tepelenë, ai mezi pret që qeveria të përmbushë planin e saj të menaxhimit për parkun – diçka që deri më tani ka qenë e ngadaltë për ta bërë.

“Turizmi është si zjarri”, thotë ai. “Mund ta përgatisësh supën me të, por mund të të djegë edhe shtëpinë.”

Fjalët e Olsit ende më tingëllojnë në vesh ditën tjetër, ndërsa kthehem me makinë drejt Tiranës. Ndalova pak në veri të grykëderdhjes së lumit në vendin arkeologjik të Apollonisë, një komunitet tregtar i lashtë grek i kolonizuar më vonë nga romakët. Vendi në majë të kodrës është krejtësisht i lirë nga turistët e tjerë, duke më lejuar disa orë magjike për të bredhur vetëm midis rrënojave të jashtëzakonshme.

Nëse i besohet Herodotit, Apollonia dikur ndodhej në bregdetin e Adriatikut, por shekuj me llum nga Vjosa e kanë parë atë të tërhiqet kilometra në brendësi të tokës. Gjatë së njëjtës kohë, edhe rruga e lumit ka ndryshuar. Por asgjë nuk qëndron në vend, veçanërisht hidrologjia. Ndryshimi po vjen përsëri në Vjosë. Ajo që do të sjellë mbetet e pasigurt, por, si një park kombëtar, shpresojmë që ajo do të vazhdojë të rrjedhë, e pazbutur dhe e pathyer.

The post Park kombëtar, por jo fundi i betejës: Vjosa përballë rreziqeve të reja appeared first on Gazeta Si.

Një rekord botëror i ri Guinness u vendos në Milano, ku rrëzë Palazzo Lombardia u zbulua skulptura më e gjatë e çokollatës në botë.

Vepra artistike, e realizuar në formën e një treni, ka një gjatësi prej 55 metrash dhe peshon rreth 2,800 kilogramë.

View this post on Instagram

A post shared by Lovin Malta (@lovinmalta)

Skulptura gjigante u mat zyrtarisht nga gjyqtarët e Rekordeve Botërore Guinness, të cilët e certifikuan atë si rekord botëror.

The post Ndërtohet treni më i gjatë… i çokollatës appeared first on Gazeta Si.

Një shfaqje unike që përfshinte një fluturim përmes të ashtuquajturës “syri i gjilpërës” të hotelit më të lartë në botë u dha nga pesë parashutistë në Emiratet e Bashkuara Arabe.

Watch: Daredevil wingsuit athletes soar through Dubai’s tallest hotel, Ciel Dubai Marina, in a jaw-dropping stunt!
Read more: https://t.co/lHSHQ2aIYV
#Dubai #Wingsuit #CielDubaiMarina pic.twitter.com/J21MeeB5PY

— Gulf News (@gulf_news) January 27, 2026

Pesë atletët e XDubai kryen një fluturim preciz rreth Marinës Ciel Dubai, me udhëheqësin e ekipit që kalonte përmes një hapjeje të ngushtë arkitekturore që i është dhënë emri “syri i gjilpërës”, duke zhvilluar një shpejtësi prej më shumë se 200 km/orë.

The post Parashutistët kalojnë nëpër ‘vrimën e gjilpërës’ të hotelit më të lartë në botë appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Temperaturat e ulëta të ditëve të fundit kanë sjellë një rritje të ndjeshme të problemeve kardiake, duke shtuar ndjeshëm fluksin e pacientëve në urgjencat spitalore.

Mjekët kardiologë në Qendrën Spitalore Universitare “Nënë Tereza” (QSUT) në Tiranë thonë se gjatë muajve të dimrit vihet re një rritje e rasteve me hipertension të pakontrolluar, dhimbje gjoksi, aritmi dhe deri në infarkt të miokardit.

Sipas specialistëve, i ftohti ndikon drejtpërdrejt në ngushtimin e enëve të gjakut, çka çon në rritjen e tensionit arterial dhe në ngarkesë më të madhe për zemrën.

Pacientët më të rrezikuar janë ata që vuajnë nga sëmundje kronike kardiovaskulare, hipertension, diabet, si dhe personat e moshuar.

Burime nga QSUT bëjnë me dije se vetëm gjatë javëve të fundit është shtuar ndjeshëm numri i paraqitjeve në urgjencë për probleme kardiake, ku nuk kanë munguar as rastet e infarktit akut të miokardit, të cilat kanë kërkuar ndërhyrje të menjëhershme mjekësore.

Mjekja kardiologe Engjëllushe Hasani, nga Poliklinika nr.3 në Tiranë, në një prononcim për Gazetasi.al shprehet se gjatë kësaj periudhe janë rritur ndjeshëm konsultat kardiologjike, pasi shumë pacientë shfaqin përkeqësim të gjendjes shëndetësore si pasojë e temperaturave të ulëta.

“Dyshimet zakonisht nisin me rritje të tensionit arterial, ndjesi shtrëngimi apo dhimbje gjoksi, lodhje të shpejtë dhe vështirësi në frymëmarrje, ndërsa në raste më të rënda mund të përfundojnë në infarkt. Ndaj pacientët kardiakë duhet të tregojnë kujdes maksimal dhe të mos neglizhojnë asnjë simptomë,” thekson kardiologia Hasani.

Mjekët  këshillojnë që pacientët me probleme të zemrës të kryejnë kontrolle më të shpeshta gjatë dimrit, të ndjekin rregullisht terapinë e përshkruar, të shmangin ekspozimin e zgjatur në të ftohtë dhe të mbajnë një regjim ushqimor të shëndetshëm. Po ashtu, rekomandohet shmangia e stresit, konsumit të kripës dhe aktiviteti fizik i moderuar, sipas këshillës së mjekut.

Specialistët paralajmërojnë se çdo vonesë në paraqitjen tek mjeku mund të ketë pasoja serioze për shëndetin e zemrës, ndaj qytetarët ftohen të reagojnë në kohë dhe të kërkojnë ndihmë mjekësore sapo shfaqen simptomat e para.

The post I ftohti shton problemet me zemrën, mjekët: Hipertensioni një nga shkaqet kryesore appeared first on Gazeta Si.

Të paktën pesë persona në shtetin e Bengalit Perëndimor të Indisë kanë rezultuar pozitivë për virusin Nipah, një infeksion vdekjeprurës që vret më shumë se dy të tretat e të infektuarve.

I përket të njëjtës familje si fruthi dhe, ashtu si fruthi, është shumë ngjitës.

Raportet lokale sugjerojnë se pothuajse 100 persona, të gjithë të cilët kanë qenë në kontakt me njerëz të infektuar nga virusi, janë vendosur në karantinë dhe janë nën vëzhgim.

Sipas Outbreak News Today, Robert Herriman, mikrobiolog, një mjek, një infermier dhe një punonjës shëndetësor janë midis të infektuarve.

Rastet e reja ishin të gjitha të lidhura me të njëjtin spital privat në Barasat, pranë kryeqytetit të Kolkatës, ku dy infermierë rezultuan pozitivë për herë të parë në fillim të këtij muaji.

“Burimi më i mundshëm i infeksionit është një pacient që ishte shtruar më parë në të njëjtin spital”, tha gjithashtu një zyrtar shëndetësor i Bengalit Perëndimor për Telegraph.

“Ky individ po trajtohet si rasti zero dhe hetimet janë duke vazhduar.”

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) e liston Nipah si një virus me potencial pandemie.

Vitin e kaluar, Agjencia e Sigurisë Shëndetësore e Mbretërisë së Bashkuar (UKHSA) e përfshiu Nipah në listën e saj të 24 sëmundjeve që konsiderohen kërcënimet më të mëdha të ardhshme për shëndetin publik.

Nipah, i cili frymëzoi filmin e suksesshëm ‘Contagion’ me Gëyneth Paltroë në rolin kryesor, është një virus zoonotik. Kjo do të thotë se mund të transmetohet nga kafshët te njerëzit, shpesh nga lakuriqët e natës dhe derrat.

Ngjashëm si virusi në film, i cili përqendrohet rreth një pandemie globale, ai sulmon trurin, mund të përhapet nga njeriu në njeri dhe ka një shkallë vdekshmërie deri në 75 për qind.

Nga ata që i mbijetojnë, rreth 20 për qind mbeten me gjendje neurologjike afatgjata, duke përfshirë ndryshime të personalitetit ose çrregullime të krizave.

Për krahasim, vlerësimet sugjerojnë se shkalla e vdekshmërisë nga Covid është pak mbi një për qind.

Në përgjigje të rasteve të reja, disa vende indiane janë udhëzuar nga autoritetet shëndetësore të forcojnë mbikëqyrjen për Sindromën e Encefalitit Akut (AES), një term i gjerë për inflamacionin e trurit që mund të shkaktohet nga infeksioni Nipah.

“Personat e shtruar në spital me AES, veçanërisht ata me histori udhëtimi ose kontakti të lidhur me Bengalin Perëndimor, duhet të monitorohen dhe vlerësohen nga afër për infeksion të mundshëm të virusit Nipah”, thuhej në një këshillë të lëshuar nga autoritetet në Tamil Nadu, në Indinë jugore.

“Spitalet qeveritare dhe private duhet të njoftohen për situatën e virusit Nipah dhe të udhëzohen të njoftojnë menjëherë të gjitha rastet e AES”, shtohej në të.

Shkencëtarët kanë thënë më parë se Nipah mund të jetë “absolutisht shkaku i një pandemie të re”.

Dr. Rebecca Dutch, kryetare e Universitetit të Kentucky-t dhe lidere botërore në studimin e viruseve, tha se shpërthimet e virusit Nipah ndodhin periodikisht dhe është “jashtëzakonisht e mundshme” që të shohim më shumë.

“Nipah është një nga viruset që mund të jetë absolutisht shkaku i një pandemie të re. Disa gjëra rreth Nipah janë shumë shqetësuese.”

India ka vuajtur nga disa shpërthime të Nipah që kur virusi u zbulua për herë të parë atje në vitin 2001, më vdekjeprurësi që goditi Bengalin Perëndimor, ku 45 nga 66 persona të infektuar vdiqën.

Shpërthime të tjera janë raportuar në Bangladesh, Malajzi, Filipine dhe Singapor.

Ekspertët besojnë se ka pasur një rritje të rasteve për shkak të kafshëve që jetojnë në afërsi të njerëzve për shkak të humbjes së habitatit.

Njerëzit gjithashtu mund ta marrin sëmundjen duke ngrënë ushqime të kontaminuara me urinë ose pështymë nga kafshët e infektuara ose nëpërmjet kontaktit të ngushtë me njerëzit që tashmë e kanë atë.

Njerëzit e infektuar me virusin Nipah mund të mos shfaqin asnjë simptomë.

Por shumë prej tyre zhvillojnë infeksione akute të frymëmarrjes, kriza dhe AES, ënjtje fatale të trurit.

Encefaliti dhe krizat ndodhin vetëm në raste të rënda dhe mund të përparojnë në komë brenda 24 deri në 48 orësh.

Zakonisht duhen nga katër ditë deri në dy javë që njerëzit të zhvillojnë simptoma pasi të jenë infektuar.

Megjithatë, në disa raste ka zgjatur deri në 45 javë, sipas OBSH-së.

Aktualisht nuk ka vaksinë të miratuar për të parandaluar infeksionet me virusin Nipah dhe as trajtim për ta kuruar atë.

Megjithatë, shkencëtarët e Oksfordit kanë zhvilluar vaksinën e parë kundër Nipah që ka hyrë në provat njerëzore, me testet e hershme që janë duke u zhvilluar tashmë.

The post India përballet me shpërthimin e virusit Nepah: Rrezikon të jetë pandemia e ardhshme appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Gjigantët globalë të qumështit vazhdojnë tërheqjen e qumështit formulë për foshnja mes skandalit të kontaminimit me cereulidë, ndërsa Franca heton vdekjen e dy foshnjave.

Pas një tërheqjeje globale të qumështit formulë për foshnje nga disa prej kompanive më të mëdha në botë, autoritetet franceze po hetojnë vdekjen e dy foshnjave që raportohet se kanë konsumuar formulë Nestle të prekura nga tërheqjet për shkak të kontaminimit me cereulidë.

Ministria Franceze e Shëndetësisë konfirmon se nuk është vërtetuar shkencërisht asnjë lidhje shkakësore.

Nestlé tha se vazhdon të ndjekë zhvillimet dhe po bashkëpunon me transparencë të plotë për të ofruar çdo informacion të kërkuar.

Qeveria në Belgjikë konfirmoi se një foshnjë u sëmur në janar 2026 pasi konsumoi formulë për foshnje Nestlé të kontaminuar.

“Fëmija villte dhe kishte diarre, por për fat të mirë u shërua plotësisht pas rreth 10 ditësh. Nëpërmjet mostrave të jashtëqitjes nga foshnja, ne ishim në gjendje të konfirmonim se foshnja ishte sëmurë për shkak të kontaminimit me cereulidë nga një produkt qumështi Nestle”, tha Joris Moonens, zëdhënës i Departamentit të Kujdesit.

Ata konfirmuan se numri i serisë së produktit të qumështit që shkaktoi sëmundjen e foshnjës është pjesë e tërheqjes së formulës në të gjithë Belgjikën.

Çfarë është cereulidi dhe cilat janë efektet e tij tek foshnjat?

Cereulidi është një toksinë rezistente ndaj nxehtësisë e prodhuar nga bakteret Bacillus cereus që mund të rriten në ushqim.

Simptomat më të zakonshme të një infeksioni të mundshëm me cereulidë janë të vjellat dhe diarreja menjëherë pas gëlltitjes së qumështit midis 30 minutave dhe tre orësh, simptoma shumë të ngjashme me një grip stomaku.

Kur filloi kontaminimi?

Filloi në fillim të dhjetorit të vitit të kaluar. Më 10 dhjetor, Nestlé France njoftoi tërheqjen e formulës për foshnje të prodhuar në fabrikën e saj në Nunspeet, Holandë, nën dyshimin për kontaminim me cereulidë.

Kontaminimi është gjurmuar te një furnizues i vetëm kinez i vajit ARA (acid arakidonik), një përbërës kritik në formulat premium për foshnje.

Të gjithë prodhuesit e formulës për foshnje në të gjithë botën që përdorin vaj ARA nga ky furnizues duhet të kryejnë analizën e tyre të riskut për të siguruar sigurinë e produkteve të tyre të gatshme, tha Ministria Franceze e Bujqësisë për Euroneës Health.

Në fillim të janarit 2026, Nestlé e zgjeroi tërheqjen në seri të tjera të formulës për foshnje në 60 vende, duke prekur marka të shumta si SMA, Beba, Guigoz dhe Alfamino.

Kompani të tjera të prekura

Në janar, kompania franceze Lactalis kontaktoi autoritetet për t’i informuar ata se po vlerësonte situatën, duke pasur parasysh mundësinë që disa seri mund të kenë përfshirë vaj arakidonik nga i njëjti furnizues.

Pas përfundimit të analizës, Lactlis arriti në përfundimin se ekzistonte një rrezik i mundshëm i lidhur me disa grupe formulash për foshnje në treg dhe tërhoqi grupe të markës së saj të formulës për foshnje Picot, të shpërndara në 18 vende.

Grupet e prekura kanë qenë në shitje që nga janari 2025 me data skadimi deri në mars 2027.

Danone ka konfirmuar gjithashtu tërheqjet e grupeve të synuara për shkak të ndotjes së mundshme me cereulide në vajin ARA, kryesisht Aptamil dhe markat e lidhura në të gjithë Europën, Mbretërinë e Bashkuar dhe Azinë.

Dy kompani të tjera, Vitagermine dhe Hochdorf Swiss Nutrition, kanë tërhequr gjithashtu grupe të formulës për foshnje në Francë dhe Zvicër, përkatësisht.

The post Pse qumështi formulë po tërhiqet në të gjithë Europën appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Dhoma e ulët e Parlamentit francez ka miratuar një projektligj që ndalon aksesin në rrjetet sociale për të miturit nën 15 vjeç, me qëllim mbrojtjen e shëndetit të tyre. I mbështetur nga qeveria dhe i miratuar nga Asambleja Kombëtare me 130 vota pro dhe 21 kundër, projektligji do të kalojë tani për shqyrtim në Senat.

Nëse miratohet përfundimisht, Franca do të ishte vendi i parë europian që vendos një kufi të tillë moshe për përdorimin e rrjeteve sociale.

Kjo masë është një prioritet për presidentin Emmanuel Macron, i cili e cilësoi votimin si një “hap të rëndësishëm”.

The post Francë/Dhoma e Deputetëve miraton projektligjin që ndalon aksesin në rrjetet sociale nën moshën 15 vjeç appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Dhoma e Avokatisë Vlorë ka reaguar ashpër kundër mbylljes së Kadastrës.

Në një deklaratë, Dhoma e Avokatisë shprehet se zhvendosja drejt Tiranës është i papranueshëm, cenim i aksesit të qytetarëve në shërbime, goditje direkte ndaj profesionit të avokatit dhe funksionit të drejtësisë, si edhe diskrimin i hapur territorial që favorizon centralizimin në Tiranë.

Ndërkaq, Dhoma e Avokatisë bën thirrje të rishikohet vendimi dhe të ndërpritet largimi i institucioneve nga Vlora.

“Ky veprim nuk është një rast i izoluar, por vazhdim i një politike sistematike të zbrazjes institucionale të Vlorës, e cila ka arritur kulmin me largimin e Gjykatës Administrative dhe Gjykatës së Apelit, duke e shndërruar qytetin në një periferi institucionale pa peshë në hartën e drejtësisë shqiptare”, thuhet në reagimin e Dhomës së Avokatisë.

Largimi i institucioneve shtetërore nga Vlora sipas Dhomës së Avokatisë përbën cënim të rëndë të aksesit në drejtësi dhe shërbime publike për mijëra qytetarë, goditje direkte ndaj profesionit të avokatit, funksionimit të sistemit të drejtësisë dhe sigurisë juridike, diskriminim territorial të hapur, që favorizon centralizimin ekstrem në Tiranë dhe braktis qytetet historike e strategjike të vendit.

“Vendime të tilla, të marra pa konsultim me komunitetin juridik dhe pa asnjë analizë reale të pasojave, përbëjnë shkelje të parimeve të shtetit të së drejtës dhe decentralizimit administrative”.

Dhoma Vendore e Avokatisë Vlorë kërkon rishikimin e menjëhershëm dhe anulimin e vendimit për zhvendosjen e Agjencisë Shtetërore të Kadastrës, ndërprerjen e politikës së largimit të institucioneve nga Vlora, rikthimin e funksioneve gjyqësore dhe administrative.

Nëse kjo prirje vazhdon, Dhoma Vendore e Avokatisë Vlorë thotë se ka të drejtën të ndërmarrë çdo veprim institucional dhe ligjor, në bashkëpunim me aktorë të tjerë vendorë dhe kombëtarë, për të mbrojtur interesin public.

“Vlora nuk do të heshtë dhe nuk do të pranojë të zhvishet nga institucionet e saj”.

The post Dhoma e Avokatisë kundër shkrirjes së Kadastrës së Vlorës: Cenon aksesin e qytetarëve, të anulohet vendimi appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Një operacion global i koordinuar nga INTERPOL ka çuar në shpëtimin e 4,414 viktimave të mundshme të trafikimit të qenieve njerëzore dhe zbulimin e 12,992 emigrantëve të parregullt në 119 vende.

Operacioni Liberterra III (10 deri më 21 nëntor 2025) pa arrestimin e 3,744 të dyshuarve, përfshirë më shumë se 1,800 për vepra penale të trafikimit të qenieve njerëzore dhe kontrabandës së migrantëve, bazuar në raportimet fillestare nga vendet pjesëmarrëse.

Pjesë e megaoperacionit ishte edhe Shqipëria ku u goditen 2 grupe aktive në veprimtaritë kriminale dhe u arrestuan 27 persona.

Gjithashtu u sekuestruan 6 automjete dhe rreth 20 000 euro, të përfituara nga këto veprimtari kriminale.

Në operacion u identifikuan 94 emigrantë dhe 3 viktima të trafikimit të qenieve njerëzore.

“Rrjetet kriminale po evoluojnë, duke shfrytëzuar rrugë të reja, platforma dixhitale dhe popullata të cenueshme. Identifikimi i këtyre modeleve u lejon zbatuesve të ligjit të parashikojnë kërcënimet, të prishin rrjetet më herët dhe të mbrojnë më mirë viktimat”, thotë Sekretari i Përgjithshëm i INTERPOL-it, Valdecy Urquiza.

Skemat mashtruese të nxitura nga trafikimi mbeten një shqetësim serioz në Azi dhe Afrikë dhe ndërsa shfrytëzimi seksual mbetet shumë i raportuar, puna e detyruar dhe kriminaliteti i detyruar po rriten.

Rastet që përfshijnë viktima nga Amerika dhe Azia në Afrikë tregojnë për ndryshimin e dinamikës së trafikimit, në kontrast me modelet e vëzhguara historikisht të viktimave afrikane që trafikohen jashtë vendit.

Ndërkohë, trafikimi i qenieve njerëzore dhe kontrabanda e migrantëve vazhdojnë të jenë të lidhura ngushtë me krime të tilla si mashtrimi me dokumente, pastrimi i parave dhe trafikimi i drogës.

Autoritetet kryen kontrolle në Azi, veçanërisht në Mianmar, ku një bastisje e vetme zbuloi rreth 450 punëtorë në një kompleks. U sekuestruan pajisje elektronike të lidhura me aktivitetin e mashtrimit, duke përfshirë 18,800 telefona celularë dhe më shumë se 300 kompjuterë.

Në Afrikë, autoritetet në Benin, Burkina Faso, Kongo, Bregun e Fildishtë, Ganë, Senegal dhe Sierra Leone raportuan veprime kundër rrjeteve të trafikimit të qenieve njerëzore, duke çuar në shpëtimin e më shumë se 200 viktimave dhe ndërprerjen e qendrave të shumta të rekrutimit dhe shfrytëzimit. Këto skema, specifike për Afrikën Qendrore dhe Perëndimore, përfshijnë rekrutimin e viktimave nën pretekste të rreme për punë jashtë vendit, duke ngarkuar “tarifa rekrutimi” të tepruara, dhe më pas duke i detyruar ata të rekrutojnë miq ose anëtarë të familjes në këmbim të kushteve të përmirësuara.

The post Interpol shkatërron rrjetin e trafikut njerëzor! Rreth 4 mijë të arrestuar, 27 në Shqipëri appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Në vijim të fjalës së tij në Parlamentin e Izraelit, kryeministri Edi Rama është shprehur se Shqipëria njësoj siç strehoi hebrenjtë gjatë Luftës II Botërore, strehoi edhe iranianët e rrezikuar nga regjimi i Ajatollahut, të cilët janë ende në Shqipëri.

Rama shtoi se duke strehuar iranianët, Shqipëria ka marrë edhe kosto, ku sipas tij për pak u shkatërrua infrastruktura digjitale e vendit si pasojë e sulmeve kibernetike.

“Siç strehuam hebrenjtë e kemi bërë dhe me kombe të tjera. Kjo është arsyeja që i kemi dhënë dhe mijëra iranianëve strehim dhe mbrojte. Nuk është diçka qe e kemi bërë pa risk dhe nuk është pa risk edhe sot. Të strehosh një qenie tjetër njerëzore që është në rrezik, nuk është një veprim që nuk paraqet rrezik, përkundrazi”, tha Rama, duke shtuar se Shqipëria i rezistoi sulmeve të egra që për pak shkatërruan infrastrukturën digjitale.

“U këshilluam nga miqtë tanë të mëdhenj, që mos të reagojmë në mënyrë të nxituar ndaj Iranit sepse ata janë të mëdhenj”, tha Rama, duke shtuar se vendi ynë ka ndërprerë edhe lidhjen më të hollë sa një fije flokë me regjimin e Khomeneit.

The post ‘Strehuam iranianët’, Rama në Izrael: Për pak na shkatërruan infrastrukturën digjitale, kemi ndërprerë çdo lidhje me ta appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Gjatë vizitës së tij në Izrael, Kryeministri Edi Rama foli edhe në Parlamentin izraelit ku përmendi konfliktin në Gaza. Rama tha se xhelati i palestinezëve është vetë Hamasi dhe Gaza nuk do të gjejë qetësi derisa Hamasi të çarmatoset dhe të çmontohet. Pa këto, sipas Ramës nuk do të ketë paqe.

 “Xhelati është Hamasi dhe askush tjetër. Ideologjia e tij e terrorit kundër njerëzve të tij dhe kundër kombit hebre. Derisa Hamasi të çarmatoset dhe të çmontohet asnjë paqe nuk do zgjasë dhe të arrihet”, tha Rama.

Ndërkohe qe kreu i qeverise shqiptare shpreh se e konsideronte si një nder të veçantë pritjen në parlamentin izraelit, duke theksuar se respekti i treguar nuk i përket atij personalisht, por Shqipërisë dhe qytetarëve të saj.

Rama tha se vendi që përfaqëson ka bërë më shumë se shumë kombe të tjera për popullin hebre.

“Jam i sigurt se Shqipëria që unë përfaqësoj, si pak të tjerë që bënë për popullin hebre, duhet të gëzojnë respekt nga shteti i Izraelit”, u shpreh Rama.

Rama tha se këto shembuj historik do t’i sjellë për të siguruar ata që mbajnë një pikëpamje komplet ndryshe nga e tija për Gazën, se shqiptarët sjellin një mësim shumë të mirë se çfarë është e aftë të sjellë ideologjia.

“Ka një histori që lidh dy popujt tanë. Trashëgimia jonë lidhet dhe daton shekuj më parë, qëkur refugjatët izraelitë kërkonin strehim në tokën tonë. Gjatë Holokaustit, kur nazistët dërguan zyrtarët e tyre, dërguan Nombaherin te populli shqiptar, shqiptarët thanë: ‘Na merrni floririn, por jo hebrenjtë’. Kjo nuk është një legjendë”, tha ndër të tjera Rama.

The post Rama në parlamentin izraelit: Xhelati është Hamasi! Derisa të çarmatoset, Gaza nuk do ketë qetësi appeared first on Gazeta Si.

Një aksident i rëndë ka ndodhur në aksin rrugor Kabash–Porocan, në Gramsh, pranë fshatit Bardhan.

Mësohet se një person ka humbur jetën, ndërsa dy të tjerë ndodhen në gjendje shumë të rëndë.

Një mjet tip kamion ka rënë në humnerë, ku në të udhëtonin një mësuese, një infermiere dhe drejtuesi i mjetit, pjesë e personelit të shërbimit në fshatra.

Infermierja 40 vjeçare ka ndërruar jetë në vend, ndërsa mësuesja dhe shoferi ndodhen në gjendje të rëndë.

The post Gramsh/ Kamioni bie në humnerë, një i vdekur dhe dy në gjendje kritike appeared first on Gazeta Si.

Është arrestuar nga Policia e Gjirokastrës K. K., 39 vjeç, nga Dibra me banim të përkohshëm në Gjirokastër.

Ai është arrestuar sepse dyshohet se ka abuzuar seksualisht me një vajzë 12-vjeçare, e cila është e bija e bashkëjetueses së 39-vjeçarit në Gjirokastër.

Nga hetimet rezulton se 39-vjeçari ka qenë i arrestuar pesë ditë më parë në një aksion blic nga Policia e Dibrës dhe ajo e Gjirokastrës, pasi ai, së bashku me të vëllanë binjak, dyshohet të jenë autorë të një vrasjeje të ndodhur në Dibër në vitin 2018 por u la ‘arrest shtëpie’ në seancën e vlerësimit të masës së arrestit.

The post Gjirokastër, dyshohet se abuzoi seksualisht me vajzën e mitur të partneres, pranga njerkut appeared first on Gazeta Si.

Demenca është një sfidë globale në rritje e shëndetit publik, për të cilën aktualisht nuk ka kurë. Një studim i kohëve të fundit zbuloi se njerëzit me një BMI gjenetikisht më të lartë kishin një rrezik dukshëm më të lartë të demencës vaskulare.

Obeziteti është lidhur prej kohësh me një rrezik më të lartë të demencës vaskulare, një sëmundje progresive e trurit që shkakton dëmtim të qelizave nervore.

Megjithatë, deri më tani ka qenë e paqartë nëse pesha e tepërt e nxit drejtpërdrejt sëmundjen apo thjesht pasqyron probleme të tjera themelore shëndetësore që rrisin rrezikun e demencës.

Hulumtuesit në Mbretërinë e Bashkuar dhe Danimarkë analizuan të dhënat nga më shumë se 500,000 pjesëmarrës në të dy vendet dhe zbuluan se një indeks më i lartë i masës trupore (BMI) rrit drejtpërdrejt mundësinë e demencës vaskulare.

Demenca vaskulare është forma e dytë më e zakonshme e demencës pas sëmundjes së Alzheimerit.

“Ky studim tregon se pesha e lartë trupore dhe presioni i lartë i gjakut nuk janë vetëm shenja paralajmëruese, por shkaqe të drejtpërdrejta të demencës”, tha në një deklaratë Ruth Frikke-Schmidt, autore e studimit.

Ekipi i hulumtimit përdori një metodë të quajtur randomizim Mendelian, e cila krahason njerëzit që lindin me gjene që i predispozojnë ata për një BMI më të lartë me ata që nuk janë.

Ai zbuloi se njerëzit me një BMI gjenetikisht më të lartë kishin një rrezik dukshëm më të lartë të demencës vaskulare.

Hulumtuesit gjithashtu shqyrtuan pse pesha e tepërt rrit rrezikun e demencës. Ata zbuluan se presioni i lartë i gjakut shpjegonte një pjesë të konsiderueshme të efektit.

Gjetjet sugjerojnë se mbajtja e një peshe të shëndetshme dhe kontrollimi i presionit të gjakut mund të jenë hapa të rëndësishëm në uljen e rrezikut të demencës më vonë në jetë.

 “Trajtimi dhe parandalimi i BMI-së së lartë dhe presionit të lartë të gjakut përfaqësojnë një mundësi të pashfrytëzuar për parandalimin e demencës”, tha Frikke-Schmidt.

Demenca është një sfidë globale në rritje e shëndetit publik dhe çdo vit ka gati 10 milionë raste të reja në të gjithë botën.

Njerëzit me demencë përjetojnë një rënie të rëndë të aftësive mendore, duke përfshirë kujtesën, të menduarit dhe arsyetimin.

The post Mbipesha shkakton demencë të lidhur me enët e gjakut appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Së bashku, gratë humbasin afërsisht 75 milionë vjet jetë të shëndetshme çdo vit, ekuivalente me një javë shëndet të humbur për grua çdo vit, sipas një raporti të ri.

Gratë dhe vajzat përbëjnë 49 për qind të popullsisë globale dhe, ndërsa jetojnë më gjatë se burrat, ato kalojnë 25 për qind më shumë të jetës së tyre me shëndet të dobët ose me aftësi të kufizuara.

Megjithatë, investimi në shëndetin e grave mbetet në mënyrë disproporcionale i ulët dhe i përqendruar ngushtë vetëm në një numër të vogël fushash terapeutike.

Shëndeti i grave merr vetëm gjashtë për qind të totalit të investimeve private në kujdesin shëndetësor dhe kompanitë e përqendruara ekskluzivisht në shëndetin e grave tërheqin më pak se një për qind, sipas një raporti të ri nga Forumi Ekonomik Botëror (WEF) dhe Grupi Konsultativ i Bostonit (BCG).

“Barazia gjinore ka përparuar, megjithatë hendeku midis rezultateve shëndetësore për burrat dhe gratë mbetet i konsiderueshëm”, shkruan në raport Trish Stroman nga BCG dhe Shyam Bishen nga ËEF.

Në teknologjinë shëndetësore, hendeku është më i gjerë. Një analizë nga firma ndërkombëtare e shërbimeve financiare Alantra zbuloi se kompanitë e shëndetit të grave kapën vetëm dy për qind të 41.2 miliardë dollarëve në financimin e teknologjisë shëndetësore në vitin 2023.

Një barrë disproporcionale e sëmundjeve

Shumë sëmundje prekin gratë në mënyrë unike, të ndryshme dhe disproporcionale. Gratë vuajnë nga gjendje specifike gjinore, të tilla si endometrioza, menopauza, sindroma e vezoreve policistike dhe disa lloje kanceri.

Së bashku, gratë humbasin rreth 75 milionë vjet jetë të shëndetshme çdo vit, ekuivalente me një javë shëndet të humbur për grua, në vit, sipas raportit.

Pesë gjendje specifike për gjininë – endometrioza, shëndeti i nënës, sindroma paramenstruale (PMS), menopauza dhe kanceri i qafës së mitrës – përbëjnë 14 për qind të barrës së sëmundjeve femërore, por kanë marrë më pak se një për qind të fondeve përkatëse kërkimore në vitet e fundit.

Gratë në periferi të financimit të kujdesit shëndetësor

Ekziston një mospërputhje e qartë midis flukseve të financimit të sektorit privat dhe barrës së sëmundjeve, thotë raporti i ri.

Midis viteve 2020 dhe 2025, financimi total i sektorit privat të kujdesit shëndetësor arriti në 2.45 trilionë euro. Nga kjo, shëndeti i grave mori 149 miliardë euro, gjashtë për qind.

Financimi mbetet shumë i përqendruar në shëndetin riprodhues, kancerin e grave dhe kujdesin ndaj nënës, të cilat përbëjnë afërsisht 80 për qind të ngjarjeve të identifikuara të financimit dhe 90 për qind të kapitalit të identifikuar midis viteve 2020 dhe 2025.

Në të kundërt, gjendjet me prevalencë të lartë, specifike për gratë, të tilla si endometrioza, menopauza, sindroma e vezoreve policistike dhe shëndeti menstrual, përfaqësojnë më pak se dy për qind të buxhetit të identifikuar të shëndetit të grave.

Kur merren në konsideratë fushat terapeutike që prekin gratë në mënyra të ndryshme dhe në mënyrë disproporcionale, duke përfshirë shëndetin mendor, gjendjet endokrine dhe kardiovaskulare, pabarazia është edhe më e qartë.

Në të gjitha këto fusha të kombinuara, vetëm afërsisht një për qind shkuan për shëndetin e grave.

The post 75 milionë vite jetë të humbura: shëndeti i grave, viktimë e nënfinancimit global appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Një ngjarje e rëndë ka ndodhur mëngjesin e kësaj të hëne në Durrës, ku babai ka goditur me thikë vajzën e tij dhe një djalë.

Ngjarja ka ndodhur në lagjen 12 të qytetit bregdetar rreth orës 10:03.

M. N., 56 vjeç, në rrethana ende të paqarta, ka plagosur në rrugë me thikë vajzën e tij, Xh. N., 24 vjeçe.

I plagosur ka mbetur edhe O. M., kalimtar i rastit, i cili ka ndërhyrë në momentin që babai ka plagosur vajzën.

Të dëmtuarit ndodhen në Spitalin e Durrësit jashtë rrezikut për jetën ndërkohë që autori ende nuk është arrestuar.

Në përditësim…

The post Durrës, babai plagos me thikë vajzën e tij dhe një person tjetër appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Policia ka arrestuar E. N., alias E. Ll., si autor i dyshuar i 11 vjedhjeve, ku ndër to 7 nën kërcënimin e armës.

Gjithashtu, 30-vjeçari dyshohet se ka djegur pjesërisht një automjet në Tiranë dhe ka kanosur ish-vjehrrën e tij.

Në momentin e ndalimit, 30-vjeçari ka qenë në shoqërinë e G. D., 42 vjeç, lindur në Mamurras dhe banues në Tiranë, ku gjatë kontrollit të banesës së tij janë gjetur dhe sekuestruar, në cilësinë e provës materiale, armë gjahu, fishekë të kalibrave të ndryshëm dhe aparat celular.

The post Lezhë, kreu 11 vjedhje dhe dogji makinën e ish-vjehrrës, pranga 30-vjeçarit appeared first on Gazeta Si.