PĂ«r brezin e tĂ« rinjve qĂ« pĂ«rpiqen tĂ« ndĂ«rtojnĂ« jetĂ«n e tyre nĂ« kushtet ekonomike tĂ« sotme, strehimi Ă«shtĂ« shndĂ«rruar nĂ« mekanizmin e heshtur pĂ«rmes tĂ« cilit trashĂ«gohet avantazhi, sipas njĂ« raporti tĂ« ri tĂ« Institutit pĂ«r Studime Fiskale tĂ« MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar (Institute for Fiscal Studies â IFS).
Raporti pranon se, ndonëse pagat ose arsimi ndihmojnë, aftësia e prindërve për të mbështetur financiarisht vendin ku jetojnë fëmijët e tyre mund të ketë një ndikim të madh në perspektivat e tyre dhe, rrjedhimisht, në atë se sa mund të fitojnë.
Ekonomistët David Sturrock dhe Peter Levell këmbëngulin se bumi afatgjatë i çmimeve të banesave në Britani ka riformësuar lëvizshmërinë shoqërore duke forcuar rolin e pasurisë familjare në përcaktimin e mundësive të jetës, dhe duke e bërë më të vështirë për ata që nuk e kanë këtë rrjet sigurie.
âKostot e strehimit po shndĂ«rrohen nĂ« njĂ« barrierĂ« gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« madhe pĂ«r tĂ« rinjtĂ« pĂ«r tĂ« hyrĂ« nĂ« tregje pune me produktivitet tĂ« lartĂ« dhe zgjedhjet e banesĂ«s, vendndodhjes dhe karrierĂ«s sĂ« individit po pĂ«rcaktohen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« nga sasia e mbĂ«shtetjes financiare qĂ« marrin nga familjaâ, thuhet nĂ« raport.
Pika e nisjes Ă«shtĂ« e njohur pĂ«r ata qĂ« analizojnĂ« ekonominĂ« britanike. Ămimet e banesave u rritĂ«n me vrull qĂ« nga vitet 1990 e nĂ« vazhdim, veçanĂ«risht nĂ« LondĂ«r dhe Juglindje, ndĂ«rsa pronĂ«sia e banesave mes tĂ« rinjve ra.
Por pretendimi qendror i studimit nuk Ă«shtĂ« thjesht se strehimi u bĂ« mĂ« pak i pĂ«rballueshĂ«m. ĂshtĂ« se rritja e çmimeve e shndĂ«rroi pasurinĂ« e pronave tĂ« prindĂ«rve nĂ« njĂ« faktor vendimtar qĂ« formĂ«son se ku jetojnĂ« tĂ« rinjtĂ«, çfarĂ« lloj punĂ«sh bĂ«jnĂ« dhe sa pasuri grumbullojnĂ« vetĂ«.
âRritja e pasurisĂ« sĂ« banesave tĂ« prindĂ«rve shkakton transferta mĂ« tĂ« mĂ«dha pasurie drejt fĂ«mijĂ«ve tĂ« rritur, prindĂ«rit mĂ« tĂ« pasur i ndihmojnĂ« fĂ«mijĂ«t e tyre tĂ« kapĂ«rcejnĂ« kufizimet e likuiditetit pĂ«r tâu zhvendosur nĂ« pjesĂ« tĂ« vendit me çmime tĂ« larta banesash.â
Studiuesit shtuan se të jetuarit në Londër po bëhet gjithnjë e më shumë një privilegj për ata që vijnë nga familje të pasura. Kjo, nga ana tjetër, u mundëson pasardhësve akses në punë më të mira dhe fitime më të larta.
Avantazhi i trashëguar
Këto vëzhgime kanë rëndësi sepse qëndrueshmëria e pasurisë është tashmë e lartë në Mbretërinë e Bashkuar sipas standardeve ndërkombëtare, me vendin që shfaq lëvizshmëri ndërbreznore të pasurisë dhe të të ardhurave më të ulët se mesatarja.
Raporti këmbëngul se bumi i banesave jo vetëm që e ka forcuar pabarazinë, por edhe ka përshpejtuar transmetimin tashmë ekzistues të avantazhit mes brezave.
Pa këtë bum, lidhja mes pasurisë së banesave të prindërve dhe asaj të fëmijëve do të kishte qenë dukshëm më e dobët, edhe pse historikisht e pranishme në Mbretërinë e Bashkuar.
âTĂ« kesh prindĂ«r qĂ« kanĂ« 100,000 paund mĂ« shumĂ« pasuri bruto nĂ« banesa bĂ«n qĂ« njĂ« fĂ«mijĂ« tĂ« arrijĂ« rreth 15,000 paund mĂ« shumĂ« pasuri bruto nĂ« banesa nĂ« moshĂ«n 28 deri nĂ« 37 vjeçâ, thuhet nĂ« raport.
Londra nuk është thjesht tregu më i shtrenjtë i banesave në Britani. Ajo është, në mënyrë thelbësore, edhe tregu i punës me të ardhurat më të larta në vend.
Duke lehtësuar kufizimet e depozitës përmes dhuratave ose transfertave, prindërit u mundësojnë fëmijëve të tyre akses në një rajon ku pagat, përparimi në karrierë dhe rrjetet profesionale janë më të fortat.
âZhvendosja nĂ« LondĂ«r çon nĂ« rritje mĂ« tĂ« lartĂ« tĂ« tĂ« ardhurave. VlerĂ«sohet se rritja fillestare e tĂ« ardhurave e shkaktuar nga zhvendosja nĂ« LondĂ«r nga njĂ« zonĂ« me paga tĂ« ulĂ«ta Ă«shtĂ« 15%, duke u rritur nĂ« mbi 50% tetĂ« vjet mĂ« vonĂ«.â
Kjo ndikon edhe në llojet e karrierave që zgjedhin brezat më të rinj, veçanërisht nëse zhvendosja në një qytet më të shtrenjtë lidhet në mënyrë të pashmangshme me atë karrierë.
Të dhënat tregojnë se njerëzit nga familje më të pasura kanë më pak gjasa sesa bashkëmoshatarët e tyre më të pafavorizuar të punojnë në profesione të shkencës, inxhinierisë ose shëndetësisë jashtë Londrës. Ndërkohë, ata me prejardhje më të pasur kanë më shumë gjasa të punojnë në profesione krijuese si media, artet, dizajni, moda dhe sporti në Londër.
Hyn në lojë edhe gjinia
Efekti është veçanërisht i theksuar për burrat, ku pasuria e banesave të prindërve rrit gjasat për të hyrë në profesione me të ardhura shumë të larta në Londër.
Për gratë, efektet janë më të përziera, duke reflektuar si efektet mbi të ardhurat ashtu edhe vendimet për ofertën e punës.
âBurrat me diplomĂ« universitare qĂ« zhvendosen fitojnĂ« mesatarisht 10% mĂ« shumĂ« sesa ata qĂ« nuk zhvendosen, duke kontrolluar pĂ«r karakteristikat e prejardhjes dhe pĂ«r universitetin e ndjekur dhe fushĂ«n e studimit. PĂ«r gratĂ«, diferenca Ă«shtĂ« 4%.â
AftĂ«sia pĂ«r tâu zhvendosur dhe pĂ«r tĂ« jetuar nĂ« njĂ« zonĂ« tĂ« shtrenjtĂ« mund tĂ« ndikojĂ« madje edhe nĂ«se njĂ« burrĂ« ose grua me arsim universitar pĂ«rfundon nĂ« njĂ« kategori me tĂ« ardhura tĂ« larta, pĂ«rkundrejt kategorisĂ« sĂ« mesme ku mund tĂ« jetĂ« rritur.
âPĂ«r burrat, pasuria prindĂ«rore shkakton njĂ« largim nga tĂ« ardhurat nĂ« mesin e shpĂ«rndarjes sĂ« fitimeve. Ka njĂ« rritje prej 1.5 pikĂ« pĂ«rqindjeje tĂ« probabilitetit pĂ«r tĂ« fituar mbi njĂ« nivel qĂ« pĂ«rcakton 20% mĂ« tĂ« lartin e tĂ« ardhurave. Kjo rritje e probabilitetit pĂ«r tĂ« qenĂ« nĂ« krye pothuajse tĂ«rĂ«sisht shpjegohet nga rritja e probabilitetit pĂ«r tĂ« fituar nĂ« njĂ« nivel qĂ« e vendos individin nĂ« 5% mĂ« tĂ« lartinâ, thuhet nĂ« raport.
Mes grave, pasuria e banesave tĂ« prindĂ«rve nuk rrit gjasat pĂ«r tâu pozicionuar nĂ« majĂ« tĂ« shpĂ«rndarjes sĂ« tĂ« ardhurave. NĂ« vend tĂ« kĂ«saj, ajo rrit lehtĂ« gjasat pĂ«r tĂ« dalĂ« fare nga puna e paguar ose sjell njĂ« zhvendosje tĂ« vogĂ«l larg tĂ« ardhurave tĂ« nivelit tĂ« mesĂ«m. / Euronews
The post Banka e mamit dhe babit: a e forcoi bumi i banesave pasurinë e trashëguar në Britani? appeared first on Revista Monitor.
Login
