Presidenti kilian Gabriel Boric ka shpallur gjendje katastrofe në dy rajone ku zjarret kanë shkaktuar 18 viktima.
Më shumë se 50,000 njerëz janë evakuuar gjithashtu në rajonet Ñuble dhe Biobío, rreth 500 km në jug të kryeqytetit Santiago.
Boriç tha se numri i viktimave pritet të rritet. Zjarri më i rrezikshëm ka përfshirë pyjet e thata që kufizohen me qytetin bregdetar të Concepción. Rreth 250 shtëpi janë shkatërruar, thanë zyrtarët e fatkeqësive natyrore.
Mediat lokale kanë treguar pamje të makinave të djegura në rrugë. Agjencia pyjore e Kilit, Conaf, tha se zjarrfikësit po luftonin me 24 zjarre në të gjithë vendin të dielën. Më kërcënueset, shtoi ajo, ishin në Ñuble dhe Biobío. Zjarret kanë djegur 8,500 hektarë (21,000 akra) në të dy rajonet deri më tani.
Në një gjendje katastrofe, forcat e armatosura të Kilit mund të dislokohen për të ndihmuar. Pjesa më e madhe e evakuimeve u kryen në qytetet Penco dhe Lirquen, pak në veri të Concepción, të cilat kanë një popullsi prej 60,000 banorësh.
Erërat e forta kanë përhapur flakët, të përkeqësuara nga temperaturat e larta të verës, duke rrezikuar komunitetet dhe duke penguar përpjekjet e shuarjes së zjarreve. Pjesa më e madhe e Kilit është nën alarm për vapë, me temperaturat që pritet të arrijnë 38 gradë Celsius midis Santiagos dhe Biobíos në ditët në vijim.
Kili ka përjetuar një seri zjarresh shkatërruese vitet e fundit, të përkeqësuara nga thatësira afatgjatë./Kb
Rrezik për stuhi të fuqishme, erëra të forta dhe reshje bore në zona të ulëta. Për Kalabrinë dhe Siçilinë alarmi për mbërritjen e ciklonit Harry është maksimal, ndonëse pak më i lehtë dhe i klasifikuar si portokalli për Kalabrinë, raporton Corriere della Sera.
Ky është efekti, shpjegojnë ekspertët, i një rryme me presion të ulët të përqendruar mbi Afrikën e Veriut, i cili të sjellë rryma të lagështa juglindore drejt Italisë. Në bazë të parashikimeve, Departamenti i Mbrojtjes Civile, në bashkëpunim me rajonet e përfshira, ka njoftuar për kushte të vështira të motit.
Në Catanzaro, Crotone, Catania, Messina, Agrigento dhe Cagliari sot shkollat do të qëndrojnë të mbyllura, ashtu si edhe universitetet në qytetet në rrezik. Në shumë qendra është aktivizuar, si masë paraprake, Qendra Operative Komunale. Ka shqetësim të madh në zonën e Taormina-s dhe Giardini Naxos, në provincën e Messina-s, për shkak të parashikimit të motit të keq; pronarët e ndërtesave bregdetare kanë vënë në punë eskavatorët për të mbrojtur aktivitetet e tyre me “diga” të mëdha rëre./K.M
Ministri i Jashtëm i Gjermanisë, Johann Wadephul ka nënvizuar nevojën për një përgjigje evropiane ndaj tarifave të reja të shpallura nga presidenti i SHBA-së Donald Trump.
Në një intervistë televizive ai shprehu njëkohësisht dyshime serioze nëse ratifikimi dhe zbatimi i marrëveshjes ekzistuese tregtare midis Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara është tani i realizueshëm.
Wadephul vuri në dukje se marrëveshja ekzistuese tregtare BE-SHBA nuk është ratifikuar ende, megjithëse procesi përkatës pritej të përfundonte javën e ardhshme në Parlamentin Evropian.
“Shumë besojnë se tarifat janë gjithmonë përgjigja e gabuar. Epo, marrëveshja ekzistuese tregtare nuk është ratifikuar. Në këtë pikë, nuk mund ta imagjinoj se si mund të ndodhë kjo”, tha ai.
Duke iu referuar njoftimeve të Donald Trump për të vendosur tarifa ndaj vendeve që dërguan ushtarë në Grenlandë, Ministri i Jashtëm gjerman e bëri të qartë se Evropa nuk mund të mbetet joaktive.
“Nëse SHBA-të dëshirojnë absolutisht masa të mëtejshme ekonomike, duhet të ketë një përgjigje evropiane”, theksoi ai, duke shtuar se ka ardhur koha për një diskutim të hapur brenda Aleancës në lidhje me kufijtë dhe opsionet për përgjigje.
Wadephul sqaroi se çështja e Groenlandës ka të bëjë, nga njëra anë, me vazhdimin e sigurimit të Arktikut, por nga ana tjetër, është absolutisht e qartë se sovraniteti danez dhe pavarësia e Groenlandës mbeten të panegociueshme.
“E ardhmja e Groenlandës vendoset nga banorët e Groenlandës dhe çdo çështje territoriale ka të bëjë me Danimarkën. Ne evropianët qëndrojmë në solidaritet me Danimarkën dhe Groenlandën”, theksoi ai.
Së fundmi, ministri gjerman hodhi poshtë kategorikisht çdo skenar përçarjeje të aleancës së NATO-s, duke siguruar se Shtetet e Bashkuara vazhdojnë të mbështesin plotësisht Aleancën dhe mbrojtjen evropiane.
“Nuk ka absolutisht asnjë dyshim se SHBA-të e mbështesin plotësisht NATO-n dhe mbrojtjen e Evropës. Në Evropë, ne nuk duhet të diskutojmë çështje të tilla, por të punojmë së bashku për një aleancë të fortë”, përfundoi ai. /Kb
Rinumërimi i votave deri më tani ka sjellë ndryshime të konsiderueshme në numrin e votave të kandidatëve individualë, ku disa kanë përfituar e disa kanë humbur vota.
Mospërputhjet më të mëdha janë evidentuar në komunën e Prizrenit, duke ngritur shqetësime serioze për keqnumërim gjatë procesit fillestar.
Por, a mund të ketë rinumërim të votave në të gjithë vendin?
Zëdhënësi i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Valmir Elezi, ka thënë për Reporteri.net se sot do të mahet mbledhje, por nuk ka dhënë më shumë detaje.
Elezi tutje ka thënë se KQZ nuk e përjashton mundësinë e një vendimi të ri për rinumërim të vendvotimeve të tjera, në varësi të gjetjeve që dalin nga procesi aktual.
“Sipas vendimit të KQZ-së, i datës 13 janar 2026, rinumërimi i plotë do të përfshijë 10 komuna, ndërkaq në 28 të tjera do të rinumërohen vetëm nga 10% e vendvotimeve të tyre. Varësisht nga gjetjet gjatë rinumërimit në këto 28 komuna, KQZ mund të marrë vendim të ri për rinumërim të vendvotimeve të tjera. Aktualisht, KQZ nuk ka marrë ndonjë vendim tjetër”, ka thënë Elezi.
Pas diferencës së madhe të votave të disa kandidatëve gjatë procesit të rinumërimit të votave, është vënë në lëvizje Prokuroria Themelore e Prizrenit.
Kryeprokurori i kësaj prokurorie, Petrit Kryeziu ka thënë për Gazetën Online Reporteri.net se sot ka lëshuar autorizim për Policinë për identifikimin e personave përgjegjës, sigurimin e provave, përfshirë këtu procesverbalet dhe nënshkrimet, krejt kjo pasi siç tha ai janë evidentuar keqpërdorime të dukshme të votave.
“Si institucion i Prokurorit të Shtetit, kemi monitoruar nga jashtë procesin e rinumërimit të rezultateve zgjedhore. Tani që rinumërimi po i afrohet fundit, janë evidentuar keqpërdorime të dukshme të votave gjatë numërimit brenda subjekteve politike në rajonin e Prizrenit. Në këtë drejtim, sot, në cilësinë e kryeprokurorit me vetiniciative kam lëshuar autorizim me shkrim për Policinë e Kosovës që të identifikojnë personat përgjegjës, të sigurojnë prova relevante, përfshirë procesverbalet dhe nënshkrimet”, tha Kryeziu.
Kryeziu theksoi se çdo person që ka falsifikuar rezultatet përmes vendosjes së nënshkrimit të tij do të mbajë përgjegjësi, pasi manipulimi i votës është krim dhe do të ndëshkohen pa kompromis.
“Çdo person që ka vendosur nënshkrimin e tij duke falsifikuar rezultatet zgjedhore dhe duke ndryshuar vullnetin e qytetarit, nuk duhet të qëndroj i qetë, do të mbajë përgjegjësi të plotë penale.
Manipulimi i votës dhe falsifikimi i dokumenteve zgjedhore janë krim dhe do të ndëshkohen pa kompromis”, tha Kryeprokurori i Prokurorisë Themelore në Prizren./K.M
Ka diçka unike në vjedhjen e kriptomonedhës. Të gjitha transaksionet regjistrohen në një regjistër digjital, të njohur si blockchain, kështu që edhe nëse dikush merr paratë tuaja dhe i vendos në portofolin e tij të kriptomonedhave, ato janë ende të dukshme në internet.
“Mund t’i shihni paratë tuaja atje në blockchain-in publik, por nuk ka asgjë që mund të bëni për t’i rimarrë ato”, thotë Helen, e cila humbi rreth 315,000 dollarë (250,000 paund) nga hajdutët.
Ajo e krahason këtë me të shikuarit e një hajduti që grumbullon sendet e tua të çmuara në anën tjetër të një humnere të pakapërcyeshme.
Për shtatë vjet, Helen dhe bashkëshorti i saj Richard (jo emri i tij i vërtetë), të dy banorë të Mbretërisë së Bashkuar, kishin blerë dhe grumbulluar kriptomonedha të quajtura Cardano.
Atyre u pëlqeu ideja e investimit në një aset digjital që kishte potencialin të rritej ndjeshëm në vlerë, ndryshe nga fondet e kursyera në mënyra më konvencionale. Ata e dinin se ishte më e rrezikshme, por ishin të kujdesshëm që t’i mbanin çelësat e tyre digjitalë të sigurt.
Por disi hakerat hynë në llogarinë e tyre të ruajtjes në cloud, ku ruanin informacione rreth portofoleve të tyre të kriptovalutave dhe u qasën në to.
Në shkurt të vitit 2024, pas një transferimi të vogël prove, kriminelët i dërguan të gjitha monedhat e çiftit në portofolet e tyre digjitale në një sulm të shpejtë dhe të heshtur.
Çifti më pas pa për muaj të tërë teksa paratë e tyre lëviznin nga një portofol në tjetrin, të pafuqishëm për të bërë asgjë. (Kontradikta e natyrshme me kriptovalutën është se të gjitha transaksionet janë të gjurmueshme publikisht, por përdoruesit mund të jenë të pagjurmueshëm publikisht nëse dëshirojnë.)
Helen dhe Richard nuk janë të pasur. Ajo është asistente personale, ai është kompozitor dhe ata kishin shpresa të mëdha për investimet e tyre në Cardano.
“Ne i kishim blerë këto monedha për kaq shumë kohë… Përdorëm çdo qindarkë që mundëm të gjenim për të blerë më shumë”, thotë Richard. “Përveç vdekjes së prindërve të mi, kjo vjedhje është gjëja më e keqe që më ka ndodhur.”
Që atëherë, Helen ka qenë në mision për të rikuperuar paratë e saj. Ajo mori raporte të hollësishme nga forca të ndryshme policore dhe zhvilluesit e Cardanos. Tani, edhe pse ajo ka adresën e portofolit të kriminelëve, askush nuk mund të bëjë asgjë për t’i demaskuar ata.
Plani i tyre është të kursejnë mjaftueshëm para për të angazhuar hetues privatë në përpjekje për të gjurmuar hakerat. «Të lë me një ndjenjë pafuqie», thotë ajo, «por unë do të vazhdoj të përpiqem».
Një shpërthim në krimin e kriptovalutave
Një anketë e kryer për Autoritetin e Sjelljes Financiare (FCA) në gusht 2024, sugjeroi se afërsisht 12% e të rriturve britanikë zotëronin kripto-asete ekuivalente me rreth shtatë milionë njerëz.
Globalisht, është vlerësuar se 560 milionë njerëz tani janë pronarë të kriptovalutave. Por, ndërsa pronësia u rrit, u rrit edhe vjedhja. Pandemia solli një rritje të vlerës së kriptomonedhave dhe bashkë me të një shpërthim sulmesh ndaj industrisë.
Dhe viti 2025 ishte një tjetër vit i suksesshëm për kriminelët e kriptomonedhave, me vjedhje totale që arritën në më shumë se 3.4 miliardë dollarë (2.5 miliardë paund), sipas hetuesve në firmën e analizës së blockchain-it Chainalysis. Shifra vjetore ka mbetur në të njëjtin nivel që nga viti 2020.
Pjesa më e madhe e parave po vidhet në sulme masive kibernetike ndaj kompanive të kriptomonedhave. Për shembull, hakerat e Koresë së Veriut vodhën 1.5 miliardë dollarë (1.1 miliardë paund) nga bursa e kriptomonedhave Bybit në shkurt të vitit 2025.
Humbjet në këtë rast dhe në shumicën dërrmuese të rasteve të tjera mbulohen nga firmat e kriptovalutave me xhepa të thellë, me pak ndikim tek individët. Por viti 2025 pa gjithashtu një rritje të numrit të sulmeve ndaj investitorëve individualë të kriptovalutave.
Hulumtimi i Chainalysis thotë se këto sulme individuale u rritën nga 40,000 në vitin 2022 në 80,000 vitin e kaluar.
Hakerimi, mashtrimi ose shtrëngimi i individëve përbënin rreth 20% të të gjithë vlerës së kriptovalutave të vjedhura, e vlerësuar në 713 milionë dollarë (532 milionë paund).
Por kompania shton se numri mund të jetë shumë më i lartë pasi jo të gjitha viktimat do të zgjedhin të raportojnë vjedhjet publikisht. Kur kjo të ndodhë, ju mund të mbeteni vetëm.
Shumë vjedhje ose mashtrime në financat tradicionale mbulohen nga bankat ose kompanitë e kartave. Në Mbretërinë e Bashkuar mund të ankoheni te shërbimi i ombudsmanit financiar dhe mund të kompensoheni nga skema e kompensimit të shërbimeve financiare.
“Kriptomonedhat mbeten kryesisht të parregulluara në Mbretërinë e Bashkuar dhe me rrezik të lartë”, thotë FCA. “Nëse diçka shkon keq, nuk ka gjasa që të jeni të mbrojtur, kështu që duhet të jeni të përgatitur të humbni të gjitha paratë tuaja.”
Një kujtesë e fortë për këtë vjen nëse kërkoni në internet për “Llogaria Binance është hakuar” – Binance është bursa më e madhe e kriptomonedhave në botë me një numër të raportuar prej 1.4 milionë përdoruesish në Mbretërinë e Bashkuar, por faqja në faqen e saj të internetit që ofron këshilla për viktimat e vjedhjes është bllokuar në Mbretërinë e Bashkuar.
Kompania nuk ka pranuar klientë të rinj në Mbretërinë e Bashkuar që nga viti 2023, sepse nuk është e autorizuar të operojë nga FCA. Megjithatë, kriminelëve nuk u intereson se ku janë viktimat dhe njerëzit po shënjestrohen në të gjithë botën pa dallim.
Chainalysis i ka përshkruar këto sulme ndaj individëve si “kufiri i padokumentuar për krimin kripto”. Ata ia atribuojnë vëllimin e krimeve numrit të njerëzve që hyjnë në botën e kriptovalutave si investitorë, ndërsa vlera e monedhave është rritur dhe argumentojnë se praktikat e përmirësuara të sigurisë në shërbimet kryesore mund t’i kenë shtyrë “sulmuesit drejt individëve që perceptohen si objektiva më të lehtë”.
Pastaj është fakti që sa më shumë kriptovaluta të keni dhe sa më publik të jeni rreth tyre, aq më shumë ka të ngjarë të jeni në shënjestër – mbajtësit e vegjël të monedhave (ose mbajtësit, siç i quan komuniteti) kanë shumë më pak të ngjarë të preken.
Vjedhje me thyerje, grabitje dhe sulme
Sa për hajdutët, ata mund të jenë kudo.
Në tetor, studiuesit e blockchain nga Elliptic, një kompani analizash kriptomonedhash, paralajmëruan se hakerat e sponsorizuar nga shteti i Koresë së Veriut po synojnë gjithnjë e më shumë pronarët e pasur të kriptomonedhave. Ka shumë mashtrues dhe hakerë të rinj nga vende të tjera gjithashtu.
Në dhjetor në SHBA, 22-vjeçari Evan Tangeman u deklarua fajtor për pjesëmarrjen në një grup hajdutësh kriptovalutash që e quajnë veten Ndërmarrja e Inxhinierisë Sociale, të cilët akuzohen për vjedhjen e më shumë se 260 milionë dollarëve (194 milionë paund) midis tetorit 2023 dhe majit 2025.
Prokurorët pretendojnë se ata shënjestruan të pasurit me kriptovaluta duke përdorur baza të dhënash të hakuara, duke i mashtruar viktimat duke i bërë të mendonin se ishin bursa kriptovalutash dhe duke i bindur ata të transferonin monedha.
Anëtarët e bandës, të cilët ishin të gjithë të rinj kryesisht në SHBA, thuhet se i kishin shpenzuar monedhat e vjedhura për avionë privatë, makina të shtrenjta dhe çanta luksoze që i dhuronin në klubet e natës.
Në disa raste, thonë prokurorët, banda organizoi vjedhje në shtëpi për të vjedhur pajisje që përmbanin çelësat e depove të kriptovalutave. Vjedhjet me thyerje dhe grabitjet janë bërë aq të zakonshme saqë tani ekziston një term për to në komunitetin e kriptovalutave “sulme me çelës” të quajtura kështu sepse kriminelët njihen se i kërcënojnë viktimat me çelësa.
Prillin e kaluar, kriminelët e kriptomonedhave në Spanjë u përpoqën të detyronin një burrë dhe një grua të hiqnin dorë nga kriptomonedha e tyre.
Policia spanjolle tha se burri u qëllua në këmbë dhe ai, së bashku me partnerin e tij, u mbajtën rob për disa orë, ndërsa kriminelët përpiqeshin të hynin në portofolet e tyre të kriptovalutave. Përfundimisht, gruaja u lirua, por partneri i saj mbeti i zhdukur, me trupin e tij që u gjet më vonë në pyll.
Pesë persona u arrestuan në Spanjë në lidhje me rastin, ndërsa katër të tjerë u akuzuan në Danimarkë.
Ka pasur disa raste të ngjashme në Francë, përfshirë një rast kur një tentativë rrëmbimi u filmua. Një rast tjetër në fillim të vitit 2025 pa David Balland, bashkëthemelues i Ledger, një kompani sigurie për kriptomonedha, të rrëmbehej së bashku me gruan e tij nga shtëpia e tyre në Francën qendrore.
Disa ditë më vonë, policia i shpëtoi ata, por gishti i Ballandit u pre gjatë përpjekjes për zhvatje. Pastaj, muajin e kaluar, policia e Mbretërisë së Bashkuar arrestoi gjashtë persona pasi burra të maskuar ndaluan një makinë që udhëtonte midis Oksfordit dhe Londrës dhe detyruan njërin prej pasagjerëve të transferonte kriptomonedhë me vlerë 1.5 milion paund.
Phil Ariss, drejtor i Marrëdhënieve me Sektorin Publik në Mbretërinë e Bashkuar në firmën e inteligjencës blockchain TRM Labs, ka thënë më parë se grupet kriminale që tashmë janë të kënaqura me përdorimin e dhunës për të arritur qëllimet e tyre, kanë gjithmonë të ngjarë të migrojnë drejt kriptovalutave.
“Për sa kohë që ekziston një rrugë e zbatueshme për të pastruar ose likuiduar asetet e vjedhura, nuk ka shumë rëndësi për shkelësin nëse objektivi është një orë dore me vlerë të lartë apo një portofol kriptovalutash.
“Kriptomonedha tani është vendosur fort në rrjedhën kryesore, dhe si rezultat, kuptimi ynë tradicional i kërcënimit fizik dhe grabitjes duhet të evoluojë në përputhje me rrethanat.”
Është e vështirë të përcaktohet saktësisht se sa të përhapura janë sulmet, pasi pak prej tyre raportohen publikisht. Por duket sikur këto lloje vjedhjesh janë një pjesë e vogël e problemit në rritje të vjedhjeve të kriptovalutave personale. Dhe shumë kriminelë mbështeten në teknika të provuara dhe të besueshme të hakerimit ose mashtrimit që po bëhen më të lehta falë bollëkut të të dhënave të vjedhura në sulmet masive kibernetike ndaj kompanive.
Milionerët e Bitcoin po bëhen kaq të shpeshtë
“Të dhënat janë një problem i zakonshëm, pasi milionerët e Bitcoin po bëhen kaq të shpeshtë dhe ka baza të dhënash të vjedhura që po pasurojnë listën e objektivave gjatë gjithë kohës”, thotë Matthew Jones, themelues i Haven, një firmë sigurie për kriptovalutat.
Një shkelje e të dhënave në Kering, kompania mëmë e markave luksoze, përfshirë Gucci dhe Balenciaga, është një rast konkret, sipas një hakeri të intervistuar nga BBC. Përveç miliona emrave dhe detajeve të kontaktit të klientëve, bazat e të dhënave tregojnë se sa para kanë shpenzuar njerëzit në dyqane. Hakeri me të cilin foli BBC thotë se i bleu fletëllogaritjet për 300,000 dollarë (224,000 paund) me qëllim që të shënjestronte shpenzuesit më të mëdhenj.
Ai pretendon se ka përdorur informacionin së bashku me detaje nga një bazë të dhënash tjetër e vjedhur për të mashtruar shumë përdorues të Coinbase duke u marrë të paktën 1.5 milion dollarë (1.1 milion paund) në kripto. Krimineli dha konfirmim se ai ishte në posedim të të dhënave të vjedhura dhe i provoi BBC-së se zotëronte 700,000 dollarë (522,000 paund) në Bitcoin, të cilat ai thotë se vinin nga një viktimë.
“Blej baza të dhënash të hakuara dhe i krahasoj ato me të tjerët për të kontrolluar për njerëz të pasur dhe për numra telefoni dhe email-e të azhurnuara. Ende po e shqyrtoj listën dhe i trefishova paratë e mia shumë shpejt”, pohoi ai.
Hakeri nuk dha asnjë detaj rreth vetes përveç faktit se është student në një universitet amerikan. Kur e pyetën nëse e konsideronte veten haker apo mashtrues, ai tha: “Asnjëra, unë jam i interesuar vetëm të fitoj para”.
Kering nuk iu përgjigj një kërkese për koment në lidhje me këtë, por më parë i ka thënë BBC-së se sistemet e saj të IT-së ishin siguruar pas shkeljes së të dhënave dhe theksoi se gjatë sulmit nuk ishin vjedhur numra llogarie bankare, informacione të kartave të kreditit ose numra identifikimi të lëshuar nga qeveria.
Matthew Jones nga Haven më tregon se atij vetë i janë vjedhur kriptovaluta dhe kjo përvojë e shtyu të zhvillonte një portofol kriptovalutash me veçori shtesë sigurie.
Ai thotë se tani nevojiten veçori si kontrolli i vazhdueshëm biometrik për t’u siguruar që vetëm pronari mund të dërgojë monedha dhe gjeo-gardhimi për të bllokuar çdo transaksion jashtë shtëpisë ose punës së dikujt. Ai gjithashtu po ndërton një buton paniku në portofolin dixhital.
“Njerëzit po ecin me miliona dollarë në kriptovaluta këto ditë dhe portofolet nuk kanë një kufi për shumën që mund të mbahet – ose sa mund të vidhet menjëherë”, thotë ai.
Të jesh banka jote
Portofoli kripto i Matthew Jones ka të bëjë tërësisht me atë që industria e quan “vetëkujdesje”.
Aplikacioni i Haven është i ngjashëm me ato të Metamask dhe Trustwallet. Kompani të tjera si Trezor dhe Ledger ofrojnë pajisje fizike si memorie USB, por ideja është e njëjtë: mund të jesh banka jote. Por me këtë liri të shtuar vjen edhe rreziku i shtuar pasi nuk keni asnjë mbrojtje fare. Nëse monedhat tuaja vidhen nga portofoli juaj personal, nuk mund të shkoni as në një bursë kriptomonedhash për t’u ankuar.
I pyetur nëse liria e “të qenit banka jote” i tejkalon rreziqet në rritje, Jones këmbëngul se po.
“Bankat nuk janë vërtet përgjegjëse ndaj klientëve të tyre dhe ato kanë fuqinë për të ngrirë ose mbyllur llogarinë tuaj bazuar në arsye të gjera, shpesh të paqarta”, argumenton ai.
Ai gjithashtu thotë se kundërshtonte kur institucionet financiare tradicionale i pyesnin gjëra të tilla si pse po zhvendoste paratë nga një llogari. Helen dhe Richard humbën të gjitha monedhat e tyre pasi zgjodhën të kishin bankën e tyre. Faktori që e bëri këtë veçanërisht të dhimbshme ishte fakti se shumica e parave vinin nga shitja e shtëpisë së nënës së Richardit, pas vdekjes së saj.
“Paratë e nënës sime kanë shkuar,” thotë Richard. “I gjithë ai kursim që kishte bërë për të ardhmen time dhe u vodh. Na është dashur të shesim instrumente muzikore dhe makinën tonë, dhe mbetëm për një kohë të shkurtër pa strehë.”
Megjithatë, ata nuk po heqin dorë plotësisht nga kriptomonedha. Nëse i marrin mbrapsht paratë e humbura ose grumbullojnë mjaftueshëm kursime, ata planifikojnë të rikthehen menjëherë në investimet në kriptomonedha./BBC/kb
Kuzhina italiane është një shpikje e kohëve të fundit dhe shumë e transmetuar në televizion: historiani i ushqimit Alberto Grandi shpërndan mitin e shefave tanë të kuzhinës.
Ne italianët jemi mësuar me luksin në tryezë. Nuk është rastësi që çdo festë italiane shoqërohet me pjatën e vet tradicionale: lazanja dhe kanelloni të dielave, kotekino dhe thjerrëza në natën e Vitit të Ri, apo panetone për Krishtlindje. Megjithatë, kur kthehemi pas në kohë, historia na tregon se për shekuj me radhë dieta italiane ishte e kufizuar dhe e vështirë për shumicën. Shumë pjata tipike të kuzhinës tonë ishin ekskluzivisht për një pakicë të privilegjuar.
Pavarësisht kësaj të kaluarës së vështirë, ne sot jemi bërë vendi i ushqimit të mirë, i dietës mesdhetare dhe i recetave rajonale të eksportuara në mbarë botën. Gjithashtu, jemi kombi i shfaqjeve të gatimit çdo orë, i librave me receta dhe, mbi të gjitha, i shefave të kuzhinës shumë të kërkuar në internet dhe në televizion.
Por si arritëm deri këtu? A kemi qenë gjithmonë një komb gastronomësh, shefash kuzhine dhe degustuesish? Përgjigjen mund ta gjeni në librin e fundit të Alberto Grandit, L’invenzione del cuoco (Mondadori), profesor i Historisë së Ushqimit në Universitetin e Parmës. Një libër që ndonjëherë shqetëson, veçanërisht kur mendon për reputacionin tonë të shkëlqyer. A e meritojmë?
Pse është kaq e famshme kuzhina italiane?
Në realitet, është një mit. Por një mit shumë produktiv. Të flasësh për “kuzhinën italiane” para shekullit të 20-të është anakronike: nuk kishte shtet të unifikuar, as treg të përbashkët, as gjuhë të përbashkët, as infrastrukturë për të qarkulluar përbërës dhe receta. Mungonin gjithashtu kushtet ekonomike për zhvillimin e një kuzhine të larmishme. Italianët hanin të njëjtat gjëra, të kufizuara nga stinët dhe disponueshmëria lokale.
Ideja e hershme e “kuzhinës italiane” u shfaq midis shekujve 19 dhe 20 dhe më vonë u “nacionalizua” nga televizioni, industria agro-ushqimore dhe turizmi. Ky mit nuk është vetëm një gënjeshtër historike: është një makinë narrative që ndihmoi në ndërtimin e një identiteti kolektiv rreth ushqimit, duke edukuar turistët dhe banorët rreth një modeli të përbashkët shijeje. Në fund të fundit, kur hamë spageti ose pica jashtë Italisë, ne konsumojmë një ide dhe një histori, jo vetëm një traditë të pastër.
Çfarë domethënie kanë fjalët e Himnit të Mamelit?
Në shekujt e kaluar, a kishte shefa kuzhine që ndikuan në modën gastronomike të kohës së tyre? Po, por ata punonin në mënyrë krejtësisht tjetër. Para televizionit dhe mediave sociale, shefat e kuzhinës shërbenin një oborri mbretëror ose një elite. Ata nuk flisnin drejtpërdrejt me njerëzit, por formonin shijet e pakicës, të cilat më pas përhapen ngadalë në pjesën tjetër të vendit.
Këta shefa ishin “këshilltarë të shijes” për të fuqishmit: fama e tyre kalonte në libra gatimi për pak lexues ose përmes jehonës së oborreve mbretërore, pa ndikim të menjëhershëm në media. Idetë për shefë kuzhine që ndërtojnë një imazh kombëtar janë të fundit të shekullit të 20-të. Më parë, ndikimi i tyre përhapej ngadalë, si një valë nga një pellg i vogël, duke prekur vetëm atë që i paguante dhe ndonjëherë shoqërinë në tërësi. Sot, përhapja është e menjëhershme, globale dhe vizuale: një video ose postim viral është i mjaftueshëm për të formësuar shijet.
Përpara televizionit, kush ndikoi në imagjinatën gastronomike të italianëve?
Petronilla, pseudonimi i Dr. Amalia Moretti Foggia, ishte një fenomen mediatik para kohës së saj. Nga viti 1929 deri në 1943, ajo botoi receta në Domenica del Corriere, duke iu drejtuar grave italiane në një vend në ndryshim: urbanizim, forma të reja konsumimi, kufizime autarkie dhe luftë.
Forca e saj qëndronte te normaliteti: receta të lira, të thjeshta dhe të adaptueshme për përbërës të rrallë. Ajo mësoi grave një gjuhë të unifikuar kulinare, siç kishte bërë Artusi para saj. Petronilla vepronte në një shkallë të gjerë: gatimi nuk ishte vetëm ushqim, por menaxhim shtëpie dhe edukim për modernitetin, duke krijuar ndjenjën e komunitetit kombëtar. Nëse do të lindte sot, ajo do të kishte miliona ndjekës dhe ndoshta reklama dhe një emision radiofonik të përditshëm.
Çfarë ndryshoi me lindjen e televizionit?
Bumi ekonomik solli frigoriferët, kuzhinat moderne, supermarketet dhe produktet industriale në duart e italianëve. Televizioni, i prezantuar në vitin 1954, nuk e transformoi menjëherë gatimin në spektakël, por solli një revolucion: miliona njerëz panë të njëjtat gjeste, të njëjtat produkte dhe idenë e “italianitetit gastronomik”.
Gatimi u bë njëkohësisht edukim dhe marketing popullor. Audienca u homogenizua, duke filluar të mendonte për trendet, markat ushqimore dhe produktet sezonale, madje edhe para se t’i blinte ato.
Yjet e parë të gatimit në TV
Në vitin 1957, Mario Soldati solli dokumentarin e tij “Udhëtimi përgjatë Luginës së Po”, që kombinonte letërsinë, kulturën dhe kuzhinën rajonale. Shefat e kuzhinës nuk ishin ende yje, por publiku filloi t’i ndiqte historitë e shijeve dhe vendeve.
Në vitet 1960 dhe 1970, shfaqje si “A tavola alle 7” me Ave Ninchi dhe Luigi Veronelli sollën një çift të kulturuar, ironik dhe komunikues që diskutonte përbërës, verëra dhe tradita. Reklamat e Carosello ndërtonin një botë gastronomike paralele me produkte ikonike dhe heronj të përkryer të shtëpisë. Ushqimi u bë kulturë dhe argëtim, pa shefa të famshëm ende.
Kalimi nga shefat e kuzhinës në “profetë”
Në vitet 1990, televizioni konsolidoi një kanun me shefa si Vissani ose La prova del cuoco. Kuzhina italiane e sotme që shitet në botë është produkt audiovizual, me receta, gjeste dhe imazhe të krijuara për syrin dhe kujtesën kolektive.
Në fund të viteve 1990 dhe fillim të viteve 2000, ndikimi i modelit anglo-sakson (Gordon Ramsay, Jamie Oliver, Nigella Lawson) arriti në Itali: La prova del cuoco transformoi kuzhinierin në një personazh të famshëm; Gambero Rosso Channel krijoi një komunitet entuziastësh; MasterChef revolucionarizoi rregullat. Kuzhinieri u bë udhëheqës kulturor dhe influencues, gatuante identitete, dëshira dhe aspirata shoqërore, intelektuali i ri publik me audiencë dhe sponsorë të mëdhenj.
Autoritetet iraniane e kanë zhytur vendin në atë që dëshmitarët e përshkruajnë si një bllokadë pothuajse totale digjitale, në përgjigje të protestave vdekjeprurëse mbarëkombëtare kundër Republikës Islamike, duke kufizuar ndjeshëm qarkullimin e informacionit nga brenda vendit.
Me qasjen në internet të kufizuar, vetëm rrëfime të fragmentuara kanë arritur në botën e jashtme përmes telefonatave të shkurtra njëkahëshe, individëve me qasje në internet satelitor dhe iranianëve që së fundi janë larguar nga vendi.
Protestat shpërthyen në fund të dhjetorit 2025, në mes të zemërimit në rritje të publikut për vështirësitë ekonomike, inflacionin e lartë dhe zhvlerësimin e fortë të rialit iranian.
Demonstratat fillestare për koston e jetesës dhe keqmenaxhimin ekonomik u përhapën shpejt në disa qytete dhe u shndërruan në protesta më të gjera kundër establishmentit, duke nxitur një reagim vdekjeprurës të forcave të sigurisë.
Organizatat për të drejtat e njeriut thonë se disa mijëra njerëz janë vrarë ose plagosur gjatë trazirave, megjithëse verifikimi i pavarur mbetet i pamundur për shkak të bllokadës.
Dëshmitarë okularë dhe profesionistë mjekësorë që folën për Radion Evropa e Lirë përshkruajnë spitale të mbingarkuara me pacientë që vuajnë nga plagë të rënda me armë zjarri, veçanërisht në kokë, sy, kraharor dhe bark.
Një protestues nga qyteti verilindor i Mashhadit, i cili së fundi u largua nga Irani, tha se kishte parë forcat e sigurisë duke u përballur dhunshëm me adoleshentë gjatë demonstratave.
Protestuesi përshkroi një adoleshent që pësoi lëndime të rënda në fytyrë pasi u godit me shkopinj, ndërsa një tjetër u qëllua në këmbë dhe më pas u desh t’ia amputonin këmbën.
Spitalet të mbingarkuara
Disa dëshmitarë përshkruan gjithashtu shenja dhune të dukshme në hapësirat publike pasi përfundonin demonstratat.
“Të nesërmen në mëngjes në Haft-e Tir, të gjitha rrugët po laheshin”, i tha REL-it një banor tjetër i Mashhadit që së fundi u largua nga Irani. “Bashkëshorti im e kishte parë; gjithçka ishte e mbuluar me gjak”.
Punonjësit shëndetësorë brenda Iranit raportojnë presion ekstrem mbi institucionet mjekësore.
Në një dëshmi të regjistruar, një anëtar i stafit mjekësor përshkroi një mungesë akute specialistësh, përfshirë neurokirurgë, kirurgë ortopedë dhe oftalmologë, ndërsa pacientët mbërrinin me plagë nga fishekë pushke, veçanërisht në kokë dhe fytyrë.
REL-i nuk mund t’i verifikojë në mënyrë të pavarur shifrat e viktimave apo pretendimet individuale. Megjithatë, mjekë brenda dhe jashtë Iranit thonë se përmasat dhe modeli i lëndimeve sugjerojnë përdorim të gjerë të municionit të vërtetë dhe armëve me fishekë të vegjël.
Shahram Kordasti, drejtor i kërkimeve në Fakultetin e Onkologjisë dhe Shkencave Farmaceutike të Kolegjit Mbretëror në Londër, tha se kolegët e tij në Iran kanë raportuar një numër jashtëzakonisht të lartë lëndimesh në sy dhe kokë.
“Vëllimi ishte aq i madh sa spitalet e specializuara për sytë nuk mund të përballonin më”, tha ai, duke shtuar se mungesat e furnizimeve mjekësore dhe vështirësitë për të arritur në spitale e kanë përkeqësuar krizën.
Spitalet po përballen gjithashtu me mungesa të mëdha gjaku. Roozbeh Esfandiari, një ish-mjek urgjence në Teheran që tani jeton në Shtetet e Bashkuara, u bëri thirrje iranianëve me grupe gjaku O-pozitiv dhe O-negativ që të dhurojnë gjak urgjentisht.
Gazetat iraniane kanë publikuar raporte të kufizuara, por shqetësuese. E përditshmja Ham-Mihan me seli në Teheran raportoi se vëllai i një protestuesi 30-vjeçar tha se burri ishte i gjallë dhe po fliste në spital përpara se papritur të shembej dhe të vdiste nga një plagë me armë zjarri në pjesën e poshtme të barkut.
Një dëshmitar tjetër i tha REL-it se një burrë u vra nga disa plumba ndërsa përpiqej të shpëtonte një mik të plagosur dhe se familja u detyrua të paguante një shumë të madhe për të marrë trupin
E përditshmja iraniane Shargh raportoi se lëndimet në sy përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të viktimave nga protestat. Spitali i Syve Farabi në Teheran, qendra kryesore oftalmologjike e vendit, raportohet se po funksionon me kapacitet të plotë.
Amir-Mobarez Parasta, drejtues i Qendrës së Syve në Mynih, i tha REL-it se shifrat e lëndimeve janë të paprecedenta.
“Jam në kontakt me oftalmologë brenda Iranit”, tha ai. “Vetëm në një klinikë private të syve në Teheran, deri më tani janë regjistruar 6.000 lëndime në sy. Spitalet universitare në qytete të mëdha si Teherani, Mashhadi, Shirazi dhe Tabrizi kanë dokumentuar së bashku të paktën 600 raste që përfshijnë heqjen e syrit”.
Dëshmitarë okularë dhe stafi mjekësor raportuan gjithashtu një prani të rëndë të forcave të sigurisë në spitale, me forca të armatosura që kufizojnë qasjen dhe, në disa raste, ndalojnë pacientët para se të përfundojë trajtimi.
Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araqchi, pranoi më 11 janar se disa persona të plagosur ishin “eliminuar” nga ata që ai i quajti “terroristë”, dhe jo nga forcat e sigurisë.
Mjekët paralajmërojnë se shumë protestues të plagosur mbeten të fshehur, duke shmangur spitalet nga frika e arrestimit.
Plagët e patrajtuara nga armët e zjarrit dhe infeksionet, thonë ata, i vënë këta individë në rrezik serioz për vdekje, ndërsa Irani mbetet kryesisht i shkëputur nga bota e jashtme./K.M
Nuk di pse opozita i ka hyrë një debati të lodhshëm, më i lodhshëm se i Madurës, për të injoruar rëndësinë e Bordit të Paqes që po themelohet me iniciativë të Presidentit Trump dhe mbi të gjitha sqarimet e tyre të lodhshme për Presidentin Trump për veset e Edi Ramës.
Fjala vjen, përfaqësues të PD thonë që ftesa u ka shkuar 200 vetëve ose gjithë anëtarëve të OKB-së dhe pastaj vazhdojnë me detyrimet që do të ketë Shqipëria, për t’u thënë qytetarëve shqiptarë që kjo është e rrezikshme.
Problemi i parë serioz për opozitën është se ftesa për Edi Ramën ka ardhur për të gjitha ato arsye që opozita mendon se Edi Rama është i papëlqyer nga Perëndimi dhe SHBA, dhe sidomos nga Presidenti Trump. Edi Rama ka marrë ftesë pikërisht për ato që opozita i quan “vese” të tij.
E vërteta është se ftesa nuk lidhet as me faktin që jemi anëtarë të OKB-së, as që jemi anëtarë të NATO-s, as me “rëndësinë gjeopolitike” të Shqipërisë. Po të ishte ashtu, do ishin ftuar dhe shtete të tjera nga Ballkani që janë anëtare të OKB-së apo NATO-s.
E vetmja gjë simbolike që vlen për Shqipërinë është se Edi Rama vjen nga një shtet që simbolikisht është vend mysliman dhe pro Izraelit, duke qenë njëkohësisht dhe shtet evropian.
Ftesa nuk është aq e thjeshtë sa duket dhe nuk lidhet aq shumë me Shqipërinë, sa me kryeministrin dhe fuqinë personale dhe politike të tij. Po të kemi parasysh dhe vetë profilin e Presidentit Trump dhe konvencionet e tij në krijimin e këtyre iniciativave, Edi Ramën e favorizon më shumë fakti që është një lider i fortë politikisht, pa presione parlamentare, pa kosto politike nga pjesëmarrja në këtë iniciativë dhe pa burokraci shtetërore nëse i duhet të veprojë.
Praktikisht Edi Rama është i përshtatshëm për anëtar themelues për të gjitha ato arsye që opozita ankohet se Edi Rama i ka si mangësi në raport me SHBA-në. Në fakt, Presidenti Trump ia ka vlerësuar këto si përparësi.
E kundërta do të ketë rëndësi. Pjesëmarrja e Edi Ramës në këtë tryezë do të rrisë vëmendjen e Uashingtonit për Shqipërinë dhe do të forcojë politikën amerikane rreth Shqipërisë si një vend aleat.
Shqipëria praktikisht nuk do të ketë asnjë kosto financiare ose ushtarake, nuk do të ketë angazhime ushtarake në Gaza dhe as financime.
E vetmja gjë që ne do t’i shesim Bordit të Paqes është Edi Rama dhe këtë me një pazar të mirë, që nëse del çdo gjë me sukses quhemi të fituar, nëse nuk funksionon, nuk jemi ne të humburit.
E vërteta është se Shqipëria në këtë histori ka vetëm një rol simbolik, ndërsa kryeministri i saj ka një rol personal, si një politikan i drejtpërdrejtë, përtej gjuhës teknokrate, si një negociator i besueshëm dhe një aktor konfidencial me shumë udhëheqës botërorë të kësaj kohe.
Ai nuk është aty për atë që Shqipëria do të bëjë për Gazën, por për ato çka Shqipëria ka bërë deri më sot në raport me SHBA-në dhe politikën evropiane, si një vend pa risqe dhe aleat i sigurt.
Ndaj opozita është e lirë të përçmojë Edi Ramën si një autokrat i plotpushtetshëm dhe aleat i Trumpit, por nuk duhet të na lodhë shumë veshët me “protrumpizimin” e saj, pasi ajo që ka në mendje opozita dhe ajo që ka në mendje Trumpi janë një oqean larg njëra-tjetrës dhe një karrige larg Edi Ramës në një tryezë./kb
Këtë të hënë në GJKKO do të mbahet seanca paraprake ndaj kryebashiakut të Tiranës Erion Veliajt, bashkëshortes së tij, Ajola Xoxa dhe të dyshuarve të tjerë të dosjes.
Shkak për shtyrjen e seancës së kaluar u bë mungesa e Veliajt, i cili nuk ishte shoqëruar nga paraburgimi i Durrësit drejt GJKKO si dhe mungesa e disa mbrojtësve ligjorë.
Trupa gjykuese do të vendosë nëse çështja kalon ose jo për gjykim. Më herët Gjykata e Posaçme i rrëzoi kërkesat e Erion Veliajt për t’i dhënë akses të njihet me dosjen në burg, si dhe që gjatë seancave gjyqësore të qëndrojë jashtë kafazit të qelqtë.
SPAK e akuzon Veliajn për pastrim parash, mosdeklarim pasurie, korrupsion pasiv e shpërdorim detyre, akuza që kryebashkiaku i ka mohuar, ndërsa procesin e ka vlerësuar të pabazuar në prova./K.M
Një aksident i rëndë hekurudhor ka ndodhur në Spanjë, ku janë përplasur dy trena me shpejtësi të lartë. Njëri nga trenat ishte nisur nga Malaga dhe po udhëtonte për në Madrid kur doli nga shinat. Ndërkohë treni tjetër, i nisur për në Huelva dhe që kalonte në një linjë ngjitur, doli gjithashtu nga shinat pas përplasjes.
Dyshohet se në bord trenat kishin rreth 300 persona. Mediat vendase raportojnë për pesë pasagjerë të vdekur dhe shumë të tjerë të plagosur. Nuk përjashtohet mundësia që numri i viktimave të rritet në orët në vijim. Ekipet e shpëtimit kanë mbërritur në vendngjarje dhe po punojnë për të liruar njerëzit që besohet se janë ende të bllokuar në tren.
Shërbimet hekurudhore në linjën Madrid-Andaluzi janë pezulluara për një kohë të pacaktuar. Lidhur me ngjarje ka reaguar kryeministri spanjoll, Pedro Sanchez.
“Qeveria po punon me pjesën tjetër të autoriteteve përkatëse dhe shërbimet e emergjencës për të ndihmuar pasagjerët”, shkroi ai në platformën “X”.
Ministri spanjoll i Transportit, Oscar Puente, u shpreh në reagimin e tij se po e ndjek nga afër situatën. Ende nuk dihen shkaqet që çuan në ngjarjen e rëndë./K.M
Një krim brutal është zbuluar në Itali, në rajonin Anguilar, rreth 30 kilometra larg Romës, ku një grua 40-vjeçare u gjet e groposur.
Sipas prokurorëve, Federica Torzullo u vra brenda shtëpisë së saj nga bashkëshorti, Claudio Carlomanio. Gruaja kishte qenë e zhdukur prej dhjetë ditësh dhe autori i krimit kishte mohuar çdo përgjegjësi deri sot në mesditë.
Pas një sërë hetimesh, karabinierët arritën të gjenin trupin e gruas në një fushë që ndodhej pranë një kompanie bujqësore në pronësi të autorit të krimit. Mediat italiane raportuan se karabinierët, gjatë hetimeve, panë dorën e një gruaje sipër dheut dhe dyshuan se mund të ishte trupi i Torzullo-s.
Çifti jetonte në të njëjtën banesë, por sipas miqve, ata ishin të ndarë. Fqinjët e kishin parë bashkëshortin e 40-vjeçares duke larë një kamion që e përdorte për punë, ndërsa njolla gjaku ishin gjetur në shtëpinë dhe vendin e tij të punës.
Claudio Carlomanio u dërgua në burg në qytetin e Civitavecchia-s, 80 kilometra në veri të Romës. Sipas avokatit mbrojtës të autorit, ai donte të vetëdorëzohej por autoritetet kishin arritur ta arrestonin më para./K.M
Moti do të jetë kryesisht i qëndrueshëm, me kthjellime dhe vranësira të herëpashershme në pjesën më të madhe të vendit. Reshje të pakta ose mungesë reshjesh, kryesisht në zonat malore.
Temperatura të ulëta, me mëngjese dhe mbrëmje të ftohta. Era do të jetë e lehtë deri mesatare, ndërsa deti relativisht i qetë./KM
Jeta juaj ne çift do jete shume e turbullt gjate kësaj dite. Asgjë nuk do ece si e kishit menduar. Beqaret do kenë takime pa fund dhe do mund ta gjejnë personin qe aq shume kane ëndërruar. Shume gjera kane për te ndryshuar për ta. Gjendja e financave do jene me e mire se me pare. Do mund te kryeni edhe disa transaksione me rëndësi.
Demi
Edhe pse kohet e fundit rutina ka mbizotëruar ne jetën tuaj ne çift, sot gjerat kane për te ndryshuar rrënjësisht. Do bëheni një me partnerin dhe do krijoni një ambient fantastik. Beqaret duhet t’i njohin mire personat qe do ju bëjnë ftesa para se te pranojnë propozimet e tyre. Ne planin financiar priten goxha probleme dhe vështirësi. Kujdes!
Binjaket
Pjesa me e madhe e atyre qe janë ne një lidhje do kalojnë një dite interesante dhe te mbushur me te papritura te këndshme. Shfrytëzoni çdo moment. Beqaret duhet te dalin dhe te njohin sa me shume persona. Sot fati do jete ne anën e tyre. Ne planin financiar gjerat do ecin me se miri. Do keni aq para sa te kryeni shpenzimet e duhura.
Gaforrja
Do ju duhet te harxhoni goxha kohe sot për te zgjidhur te gjitha problemet e mbetura pezull. Gjithsesi fale bashkëpunimit te ngushte me partnerin, do e keni gjithçka me te lehte. Beqaret do realizojnë takime mbresëlënëse te cilat mund t’ua ndryshojnë te ardhmen. Financat duhen pasur me kujdes se kurrë me pare. Gjendja mund te përkeqësohet nga ndonjë pakujdesi e vogël.
Luani
Te gjitha keqkuptimet qe kishin lindur ne jetën tuaj ne çift, sot do te shuhen njëherë e përgjithmonë. Do dashuroheni ashtu si ta ndjeni me atë qe keni ne krah. Beqaret do takohen me persona vërtet interesante, me te cilët mund te krijojnë pa frike një lidhje. Gjendja financiare do jete goxha me e mire nga sa e kishit menduar, kjo fale ndihmës se yjeve.
Virgjeresha
Do ketë edhe momente delikate sot ne jetën tuaj ne çift kështu qe tregoheni te kujdesshëm me çdo veprim. Ata qe kane pasur mosmarrëveshje te shumta mund te mendojnë edhe t’i japin fund gjithçkaje. Beqaret nuk duhet te nxitohen qe te marrin vendime sepse do pendohen shpejt. Dite e bukur dhe plot fat për financat. Gjendja do jete e qëndrueshme.
Peshorja
Do përjetoni ndjesi te forta gjate kësaj dite juve qe jeni ne një lidhje dhe gjerat do ecin me se miri. Shfrytëzoni çdo sekonde deri ne maksimum. Beqaret nuk do i marrin seriozisht ftesat qe do ju behet dhe do pendohen shume shpejt për këtë gjë. Financat do varen nga mënyra sesi ju do i menaxhoni ato. Tregohuni sa me te kujdesshëm me shpenzimet.
Akrepi
Do keni shume mosmarrëveshje sot me partnerin tuaj dhe asgjë nuk do ece si e kishit menduar. Nuk do ndaleni dot se e kritikuari atë. Beqaret nuk duhet te bëjnë asnjë çmenduri sepse gjerat mund t’iu kthehen ne kahun e kundërt. Gjendja financiare nuk do ketë asnjë tronditje sado te vogël. Do dini mire si ti menaxhoni ato para qe keni.
Shigjetari
Do kaloni plot çaste te lumtura sot pranë atij qe dashuroni dhe nuk do keni aspak dëshirë te ndaheni për ndonjë çast. Beqaret do jene te pafat ne dashuri, por kjo nuk do te thotë qe do mërziten. Miqtë do i mbajnë pranë dhe do i argëtojnë. Financat do jeni goxha delikate. Mos bëni çmenduri sepse do mbeteni pa para shume shpejt. Nuk do dini nga te shkoni me pas.
Bricjapi
Qëndrojini besnike partnerit tuaj gjate kësaj dite nëse doni qe marrëdhënia juaj me te të vazhdoje për një kohe te gjate. Beqaret do kenë çaste entuziazmuese dhe te mbushura me takime interesante. Shfrytëzoni secilin prej tyre. Financat mundohuni t’i menaxhoni me shume kujdes derisa gjendja te behet akoma me e qëndrueshme.
Ujori
Dashuria ne çift do jete akoma me e madhe sot. Te dy me partnerin do keni te njëjtat ide dhe mendime mbi jetën dhe gjerat do ju shkojnë me se miri. Beqaret nuk do kenë ditën më me fat kështu qe do ju duhet ende te presin edhe pak për te gjetur dashurinë e madhe. Financat do varen nga mënyra sesi ju do i menaxhoni gjerat. Tregohuni te kujdesshëm.
Peshqit
Mos kërkoni aventura te tjera sot juve qe jeni ne një lidhje sepse do shkatërroni çdo gjë te bukur qe keni ndërtuar deri me tani. Beqaret do kenë mundësi edhe për aventura fantastike, por edhe për dashuri serioze dhe afatgjata. Gjithçka do jete ne dorën e tyre. Financat do jene goxha te kënaqshme. Do i kryeni shpenzimet e domosdoshme pa asnjë problem./K.M
Nominimi i Mateos nga Brikena gjatë Prime-it të mbrëmshëm në “Big Brother VIP Albania” ka sjellë një valë reagimesh dhe emocionesh brenda shtëpisë. Reagimi më i fortë erdhi vetë nga Mateo, i cili u shfaq dukshëm i prekur dhe i zhgënjyer në dhomën e rrëfimit.
“Nuk e prisja. Për mua ishte shumë zhgënjyese,” u shpreh ai, duke theksuar se nuk e kishte imagjinuar kurrë veten në këtë situatë, e aq më pak të nominuar pikërisht nga Brikena. Sipas tij, vendimi ishte i papritur dhe emocionalisht i rëndë.
Pas reagimit të Mateos, për herë të parë foli edhe Brikena në dhomën e rrëfimit gjatë pasdites së sotme, ku dha versionin e saj të ngjarjes. Ajo mohoi kategorikisht që nominimi të ketë qenë një akt hakmarrjeje. “Hakmarrje, asnjëherë! Më ka bërë të ndihem keq dhe në atë moment më erdhi emri i tij, kaq,” deklaroi ajo.
Brikena iu referua një situate të mëparshme që lidhej me Mateo dhe Kristin, ku sipas saj, Mateo kishte pohuar se mes tyre kishte ndodhur një puthje diçka që ajo e mohon. Ajo theksoi se nuk mban përgjegjësi për keqkuptimet dhe se për të, e vërteta është parimi kryesor.
“Nuk është çështja te puthja, sepse nuk ka asgjë të keqe të puthësh një person. Por kur diçka nuk ka ndodhur, unë dua që të thuhet e vërteta,” u shpreh Brikena.
Reagimi i saj lë të kuptohet se nominimi ishte më shumë rezultat i dinamikave të lojës dhe situatave të krijuara brenda shtëpisë, sesa një vendim i nxitur nga mllefi apo hakmarrja. Ndërkohë, tensionet mes banorëve pritet të ndikojnë edhe më tej në rrjedhën e lojës dhe marrëdhëniet mes tyre./mxh
Shumë pensionistë janë surprizuar këtë janar, teksa pensioni i tyre nuk kishte pësuar ndryshim, edhe pse qeveria njoftoi se 2026 është viti i reformës së pensioneve.
Institucionet publike kanë artikuluar vetëm masën e rritjes për kategoritë përkatëse, por vendimi i zbardhur i qeverisë parashikon kufizim dhe përjashtime.
“E-Zonë” ka mësuar se si pasojë e këtyre kufizimeve dhe tavanëve të vendosur, rreth 75 mijë pensionistë nuk përfitojë asnjë lekë nga kompensimi.
Teuta Nunaj, eksperte e ekonomisë, gjatë një interviste për “Vizion Plus” sqaroi se edhe ata që përfitojnë, nëse janë pranë tavanëve të përcaktuar, do të marrin një shumë minimaliste.
“Për pensionin e pleqërisë të plotë urban, tavani ka qenë 40 mijë lekë. Kjo do të thotë se nëse masa e pensionit kalon këtë kufi, pensionisti nuk përfiton. Por edhe nëse masa e pensionit të plotë urban është 39 mije lekë, masa e kompensimit është vetëm 1000 lekë, pra nuk përfitohet i plotë 1800 lekë sikundër parashikon vendimi. E njëjta metodologji është zbatuar edhe për pensionet urbane të pjesshme, ku tavani ishte 22 mijë lekë i përcaktuar, për pensionet rurale dhe familjare tavani ka qenë 18 mijë lekë, ndërsa për personat e invaliditetit tavani ka qenë 30 mijë lekë. Kush e ka pensionin në këto kufij masa e rritjes do të jetë minimale dhe s’duhet t’i kalojë këto tavane”, tha Nunaj.
Sipas ekspertes kjo skemë krijon një pabarazi, pasi krijon dy grupe, ata që përfitojnë dhe ata që përjashtohen.
“Me këtë skemë që po aplikohet, unë nuk do ta quaja rritje të pensionit, madje as një bonus të ndarë në 12 muaj. Kjo skemë quhet kompensim. Pra nuk rrit masën e pensionit, por rrit shtesat. Kjo do të thotë që këto shtesa nuk do të jenë pjesë e përllogaritjes së indeksimit”, tha Nunaj.
Nëse reforma e pensionit të vijojë me të njëjtën metodologji edhe në vitet pasuese, sërish mijëra prej pensionistëve do të mbeten të përjashtuar./mxh
Presidenti i Iranit, Masoud Pezeshkian, paralajmëroi të dielën se çdo sulm ndaj udhëheqësit suprem të vendit, Ajatollah Ali Khamenei, do të ishte një deklaratë lufte.
Në një përgjigje të dukshme ndaj spekulimeve se Donald Trump po shqyrton një përpjekje për të vrarë ose rrëzuar Khamenein, Pezeshkian tha në një postim në X: “Një sulm ndaj udhëheqësit të madh të vendit tonë është i barabartë me një luftë në shkallë të plotë me kombin iranian”.
Presidenti iranian fajësoi gjithashtu SHBA-në për protestat që kanë tronditur Iranin gjatë dy javëve të fundit dhe kanë çuar në mijëra vdekje midis demonstruesve, shkruan The Guardian, përcjell Telegrafi.
“Nëse ka vështirësi dhe kufizime në jetën e popullit të dashur të Iranit, një nga shkaqet kryesore është armiqësia e gjatë dhe sanksionet çnjerëzore të vendosura nga qeveria amerikane dhe aleatët e saj”, ka thënë Pezeshkian.
Trump, në një intervistë me Politico të shtunën, bëri thirrje për t’i dhënë fund mbretërimit gati 40-vjeçar të Khameneit, duke e quajtur atë “një njeri të sëmurë që duhet ta drejtojë vendin e tij siç duhet dhe të ndalojë së vrari njerëz”.
Vala e fundit e trazirave në Iran filloi më 28 dhjetor kur zemërimi i përhapur për inflacionin në rritje, rënien e monedhës dhe vështirësitë ekonomike u përhapën nga Teherani në qytete në të gjithë vendin, duke i transformuar me shpejtësi demonstratat për kostot e jetesës në protesta të gjera antiqeveritare që kërkonin ndryshimin e regjimit.
Ndërsa lëvizja u rrit, autoritetet iraniane iu përgjigjën më 8 janar me një mbyllje pothuajse totale të shërbimeve të internetit dhe telefonisë, duke prerë shumicën e lidhjeve globale në një përpjekje për të shtypur komunikimin, për të errësuar shkallën e trazirave dhe për të mbytur raportimin e pavarur, duke lënë shumë iranianë të izoluar nga bota e jashtme.
Të martën e kaluar, Trump u bëri thirrje iranianëve të vazhdojnë të protestojnë dhe të “marrin kontrollin e institucioneve tuaja”, duke u thënë atyre se “ndihma është në rrugë”, ndërsa raportet rriteshin se një sulm ndaj Iranit ishte i afërt.
Të mërkurën, SHBA-të ishin afër nisjes së sulmeve ushtarake ndaj Iranit, por në fund u tërhoqën ndërsa Trump zgjodhi të ndalonte mes presionit në rritje rajonal dhe diplomatik.
Faqja e internetit amerikane e lajmeve Axios raportoi se kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, e kishte paralajmëruar Trump se Izraeli nuk ishte i përgatitur për hakmarrjen iraniane dhe vuri në dyshim efektivitetin e një sulmi të SHBA-së.
Princi i kurorës së Arabisë Saudite, Mohammed bin Salman, gjithashtu kishte kërkuar përmbajtje, sipas Axios, duke përmendur rreziqet për stabilitetin rajonal./mxh
Shtetet anëtare të Bashkimit Evropian po shqyrtojnë disa opsione për t’iu përgjigjur kërcënimit të Donald Trump për vendosjen e tarifave, përfshirë edhe mundësinë e pezullimit të marrëveshjes tregtare me SHBA, raporton Bloomberg.
Reagimi i BE-së ishte në fokus të një takimi të thirrur të dielën në Bruksel nga presidenca e Qipros, ku ambasadorët e vendeve anëtare përpiqeshin të formulojnë një qëndrim të përbashkët ndaj kërcënimit të Trump.
Më vonë të dielën, u bë e ditur se Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, ka thirrur një Samit të Jashtëzakonshëm, me sfond zhvillimet rreth Groenlandës dhe kërcënimin për vendosjen e tarifave ndaj tetë vendeve, nga të cilat gjashtë janë anëtare të BE-së.
Një nga propozimet që po shqyrtohet është vendosja e tarifave kundërvëniese ndaj produkteve amerikane në vlerë 93 miliardë euro.
Po ashtu është diskutuar edhe përdorimi i Mjetit të fuqishëm kundër praktikave të detyruara (Anti-Coercion Instrument), një mekanizëm që fillimisht u krijua për të kundërshtuar taktikat intimiduese të Kinës dhe që lejon BE-në të vendosë tarifa dhe kufizime investimesh ndaj vendeve që shkelin rregullat.
Ky instrument ofron një gamë të gjerë mundësish, përfshirë tarifat, kufizime në tregtinë e shërbimeve, kufizime në të drejtat e pronësisë intelektuale që lidhen me tregtinë, si dhe kufizime në investimet e huaja direkte dhe kontratat publike.
Madje, Emmanuel Macron propozoi të dielën që BE-ja të konsiderojë përdorimin e këtij mjeti, megjithëse Franca nuk e ka përdorur më parë.
Vitin e kaluar, BE-ja kishte miratuar tarifa kundër SHBA-së në vlerë 93 miliardë euro, por pezulloi zbatimin e tyre pas arritjes së një marrëveshjeje tregtare me Uashingtonin.
Eurodeputetët propozuan gjatë fundjavës që të pezullojnë miratimin e marrëveshjes tregtare, duke iu referuar veprimeve të fundit të Trump.
Më herët dje, Presidenti amerikan kërcënoi të vendosë tarifa 10% ndaj tetë vendeve evropiane (Britani, Francë, Gjermani, Danimarkë, Norvegji, Holandë, Suedi dhe Finlandë) nga 1 shkurti, si përgjigje për veprimet e tyre lidhur me Groenlandën. Në rast se nuk realizohej plotësisht blerja ose marrëveshja e Trump, tarifat do të rriteshin në 25% nga 1 qershori./mxh
Pas 25 vitesh bisedime të gjata dhe shpeshherë të bllokuara, Bashkimi Evropian dhe vendet e Mercosur-it kanë firmosur në Asunción të Paraguait marrëveshjen historike të tregtisë së lirë. Ky hap krijon zonën më të madhe të këmbimit tregtar në botë, duke bërë bashkë 750 milionë konsumatorë dhe duke hequr mbi 90% të tarifave doganore.
Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, e cilësoi këtë firmë si një sinjal të fortë për botën dhe si një trashëgimi për gjeneratat e ardhshme, ndërsa udhëheqësit e tjerë evropianë theksuan se, në një kohë kur disa vende ngrenë mure dhe vendosin tarifa, Europa po ndërton ura bashkëpunimi.
Edhe liderët e Amerikës Latine e mirëpritën marrëveshjen me entuziazëm, duke e parë atë si një fitore të diplomacisë ndaj izolimit. Presidenti brazilian Lula da Silva e quajti këtë një përgjigje ndaj politikave izoluese, ndërsa presidenti argjentinas, Javier Milei, gjeti rastin të vlerësonte publikisht rolin e kryeministres italiane Giorgia Meloni në arritjen e dakordësisë brenda Këshillit Europian.
Sipas parashikimeve të Brukselit, përfitimet do të jenë të menjëhershme, me një rritje të ndjeshme të shkëmbimeve tregtare, veçanërisht në sektorin ushqimor, ku do të mbrohen qindra produkte tipike evropiane nga imitimet.
Megjithatë, rruga drejt zbatimit të plotë mbetet e përpjetë dhe e mbushur me pengesa politike. Fermerët europianë janë rreshtuar kundër kësaj marrëveshjeje, duke paralajmëruar protesta masive me mijëra traktorë në Strasburg, pasi i tremben konkurrencës nga produktet e Amerikës Jugore.
Paralelisht me tensionet në rrugë, beteja do të zhvendoset edhe në Parlamentin Europian. Javën e ardhshme pritet të votohet një kërkesë për ta dërguar marrëveshjen në Gjykatën Europiane të Drejtësisë, gjë që mund ta shtyjë hyrjen e saj në fuqi edhe me dy vite të tjera, duke mbajtur pezull një proces që ka nisur që në fund të shekullit të kaluar./mxh
Kriza klimatike ka nxjerrë në pah Grenlandën si një pikë kyçe gjeopolitike, pasi rritja e shpejtë e temperaturave në Arktik po hap perspektiva të reja për shfrytëzimin e burimeve natyrore dhe krijimin e rrugëve të reja tregtare.
Shkrirja graduale e akullnajave intensifikon konkurrencën midis fuqive të mëdha botërore për kontrollin e rajonit, me administratën Trump që vendos Grenlandën në qendër të strategjive të SHBA-së.
Shkrirja e akullit në Arktik, një fenomen që po ndodh katër herë më shpejt se në pjesën tjetër të Tokës, sjell në pah një sërë mundësish gjeopolitike dhe ekonomike. Sipas një analize të Washington Post, roli strategjik i Grenlandës, i kombinuar me burimet e papërfunduara natyrore si diamante, litium dhe bakër, e bëjnë rajonin jashtëzakonisht tërheqës për fuqitë e mëdha, të cilat synojnë të kontrollojnë rrugët tregtare në zhvillim dhe burimet natyrore.
Presidenti amerikan Donald Trump ka shprehur herë pas here dëshirën për të marrë nën pronësi Grenlandën, dhe kohët e fundit kjo ambicie është shfaqur më e fortë se kurrë, duke u bazuar në pozicionin strategjik dhe burimet natyrore të pasura të ishullit.
Megjithëse Trump e mohon lidhjen e kësaj dëshire me ndryshimet klimatike, realiteti mbetet, rritja e temperaturave në rajon e bën Grenlandën kritike për sigurinë kombëtare të SHBA-së.
Sipas Sherry Goodman, eksperte në Atlantic Council, “Pozicioni strategjik dhe qasja në burime të pashfrytëzuara e bëjnë Grenlandën edhe më tërheqëse për interesat amerikane”.
Rritja e trafikut detar dhe zhvillimi i rrugëve të reja tregtare sjellin sfida shtesë gjeopolitike. Rrugët tradicionale, si Deti i Veriut dhe Kanalet Perëndimore Detare, po bëhen më të qasshme, duke lejuar anijet tregtare të udhëtojnë më shpejt nga Evropa Veriore drejt Amerikës së Veriut, duke reduktuar ndjeshëm kohën e transportit.
Kina, për shembull, tashmë ka përfituar nga këto rrugë të reja detare, duke shkurtuar kohën e transportit të mallrave.
Rëndësia strategjike e Grenlandës lidhet gjithashtu me burimet e saj natyrore. Rajoni është i pasur me minerale si litiumi dhe bakri, të domosdoshme për teknologjinë moderne, nga telefonat celularë deri tek bateritë e automjeteve elektrike.
Rëndësia e ishullit po rritet ndërsa SHBA-ja synon të forcojë praninë strategjike në Arktik, dhe shkrirja e akullnajave e bën rajonin më të qasshëm për aktivitetet nxjerrëse dhe tregtare.
Ekspertët vënë në dukje se Arktiku po shndërrohet në një zonë të re të konflikteve gjeopolitike, ku ndryshimet klimatike ndikojnë në konkurrencën strategjike.
Siç thekson Joseph Maiert, drejtor i Qendrës për Sigurinë Energjitike dhe Ndryshimet Klimatike në CSIS, “Shkrirja e akullit në Arktik krijon një arenë krejt të re për konkurrencë ekonomike dhe strategjike”.
Edhe pse zhvillimet në Arktik mund të duken të ngadalta, dinamika e rajonit po ndryshon me ritme të shpejta./mxh
Login
